Grenlandia. Ulotny duch Północy. Oblicza świata Paulina Tondos

Recenzje książki: Grenlandia. Ulotny duch Północy. Oblicza świata (6) Poniższe recenzje mogły powstać po przekazaniu recenzentowi darmowego egzemplarza poszczególnych utworów bądź innej zachęty do jej napisania np. zapłaty.

1. Co Wam przychodzi pierwsze na myśl, jak słyszycie Grenlandia? Nie ukrywam, że jeszcze jakiś czas temu moją pierwszą myślą była lektura szkolna, ale z wiekiem zaczęło mi się to zmieniać i od pewnego czasu Grenlandia jest w moich kręgach zainteresowań, głównie ze względów turystycznych, dlatego sięgnęłam po książkę Pauliny Tondos “Grenlandia. Ulotny duch Północy”. Książka nie jest typowym przewodnikiem, w którym znajdziecie standardowe informacje, co zobaczyć i gdzie zjeść, nie ma tu kolorowych zdjęć, patentów na zwiedzanie itp. “Grenlandia. Ulotny duch Północy” jest krótkim reportażem, o pierwszych ludziach, którzy przybyli na Wyspę, o wierzeniach Inuitów, ich strasznych opowieściach, Autorka przytacza kilka historii i trudno się z nią nie zgodzić, że są one makabryczne. Spora część książki poświęcona jest sytuacji polityczno-gospodarczej. Na Grenlandii żyje około 57 000 ludzi, a ich sytuacja życiowa jest bardzo skomplikowana. Przytoczę kilka problemów np. kwestia przymusowej antykoncepcji/kontrolowanej antykoncepcji, gdzie mieszkanki nie miały pojęcia, że zostały poddane zabiegowi wprowadzeniu spirali,a to wszystko po to, żeby zmniejszyć liczbę urodzeń. Obecnie kobiety, które zostały poddane takim zabiegom walczą o odszkodowania. Kolejnym przykładem jest zabranie dzieci z ich rodzinnych domów, wywiezienie do Danii, żeby pozbawić ich tożsamości kulturowej w celu stworzenia “elity”. Wydaje się to być abstrakcyjne, ale takie sytuacje miały miejsce. Książka objętościowo niewielka, ale z masą informacji. Warto ją przeczytać, żeby dowiedzieć się więcej o Grenlandii i przełamać skojarzenia o niej, jak i jej mieszkańcach. Ostatnia część książki rozpoczyna się przytoczeniem wypowiedzi, którą pozwolę sobie na koniec Wam tu zaprezentować: “Nie chcemy być Duńczykami ani Amerykanami; Jesteśmy Kalaallit. Nie jesteśmy na sprzedaż ani nie można nas po prostu sobie wziąć. Sami będziemy decydowali o naszej przyszłości, tu na Grenlandii”. Múte Bourup Egede

   Recenzja: po_stronie_ksiazki Zawalich Karolina

   Recenzja dotyczy produktu: ksiązka drukowana

   Czy recenzja była pomocna:

    TAK  (0)  NIE  (0)

2. Reportaż, który zabiera czytelnika do odległego zakątka świata wprost na Grenlandię. Autorka opowiada o wszystkim, co składa się na życie w tym miejscu: od roślinności i klimatu, przez codzienność mieszkańców, ich sklepy, szkoły i obowiązki, aż po wartości, którymi się kierują i ich kuchnię. Ostatnie rozdziały w przejrzysty sposób opisują także zmieniającą się rolę tego kraju na arenie geopolitycznej w ostatnim stuleciu aż do dziś. Dzięki temu, że tytuł ten na rynku ukazał się w ostatnich dniach 2025 roku znajdują się tu także tematy odnoszące się do obecnej debaty publicznej co było szczególnie interesujące. Każdy rozdział dotyczy innego tematu, więc dzięki przejrzystej strukturze nic się nie miesza. Jednocześnie mam wrażenie że “trafia w punkt” i dzięki temu nie jest przegadana, a bazuje na konkretach. Całość czytało mi się płynnie i z dużą ciekawością. Bardzo pomaga urozmaicenie lektury w zdjęcia, szczególnie przy opisie przedmiotów i zwierząt, których wcześniej nie znałam. Lektura mnie wciągnęła zarówno tematyką jak i sposobem w jaki ją przedstawiono. Podoba mi się, że jest rzetelna, z obszerną bibliografią, a wszystkie nowe, nieoczywiste słowa są wyjaśnione. Czułam, że z każdą stroną odkrywam coś nowego o miejscu, które wcześniej było dla mnie kompletną zagadką. Po skończeniu książki zostałam z poczuciem satysfakcji i sporą dawką wiedzy, ale podanej w lekki, przyjemny sposób. Wartościowy reportaż niosący zadowolenie z lektury.

   Recenzja: girlinthebooks Skórowska Natalia

   Recenzja dotyczy produktu: ksiązka drukowana

   Czy recenzja była pomocna:

    TAK  (0)  NIE  (0)

3. Są takie książki, które czyta się jak podróż — nie tyle po mapie, ile po cudzym sposobie widzenia świata. Ta opowieść o Grenlandii właśnie taka jest. Zaczyna się od lodu, stereotypów i obrazków znanych z podręczników: igloo, futra, polowania. Szybko jednak okazuje się, że to tylko cienka warstwa, pod którą kryje się historia znacznie bardziej skomplikowana i — co ważniejsze — bardzo ludzka. Najciekawsze w tej książce jest to, że autorka nie próbuje egzotyzować wyspy. Nie sprzedaje czytelnikowi romantycznej wizji „końca świata”. Zamiast tego pokazuje codzienność ludzi, którzy żyją pomiędzy tradycją a nowoczesnością, pomiędzy dumą z własnej kultury a zależnością polityczną. I robi to bez moralizowania. Raczej zaprasza do myślenia. Szczególnie mocno wybrzmiewają fragmenty o dawnych wierzeniach i legendach. To nie jest sucha etnografia — czuć, że autorka próbuje zrozumieć sposób postrzegania rzeczywistości przez Inuitów, ich relację z naturą, duchami, przodkami. Dzięki temu historia wyspy przestaje być chronologią wydarzeń, a staje się opowieścią o tożsamości. Duże wrażenie robi też część współczesna. Polityka, autonomia, potencjalne interesy wielkich mocarstw — to wszystko brzmi jak temat z gazet, ale tu dostaje kontekst i głębię. Najbardziej zapada w pamięć myśl, że przyszłość wyspy nie zależy wyłącznie od jej mieszkańców, choć to oni poniosą największe konsekwencje decyzji podejmowanych gdzie indziej. Ważnym motywem jest klimat. Autorka pokazuje globalne ocieplenie nie jako abstrakcyjny problem naukowców, ale jako coś, co zmienia rytm życia, gospodarkę, a nawet poczucie bezpieczeństwa ludzi. To jeden z tych momentów, kiedy czytelnik uświadamia sobie, że hasło „topniejące lodowce” oznacza konkretne dramaty i wybory. Styl książki jest spokojny, momentami refleksyjny, chwilami wręcz melancholijny. Nie ma tu sensacji ani literackich fajerwerków, ale jest coś cenniejszego — autentyczne zaciekawienie światem i szacunek wobec bohaterów opowieści. Dzięki temu książka zostawia w głowie więcej pytań niż odpowiedzi, a to zwykle znak dobrej literatury faktu. To nie jest książka tylko o dalekiej wyspie. To książka o tym, jak łatwo upraszczamy cudzą rzeczywistość — i jak dużo tracimy, gdy nie próbujemy jej zrozumieć. Po przeczytaniu trudno już patrzeć na Grenlandię jak na „zimną pustkę na mapie”. Staje się miejscem pełnym historii, napięć i nadziei.

   Recenzja: luvmyx Jedro Julia

   Recenzja dotyczy produktu: ksiązka drukowana

   Czy recenzja była pomocna:

    TAK  (0)  NIE  (0)

4. Są takie miejsca na mapie świata, które wydają się bardziej mitem niż realnym lądem. Białe, zimne, odległe. Niby istnieją, ale w naszej wyobraźni są tylko szkicem - lodowiec, igloo, niedźwiedź polarny i koniec opowieści. A potem przychodzi książka, która rozbija ten schemat w drobny mak i nagle czujesz, że pod tym lodem pulsuje życie. „Grenlandia. Ulotny duch Północy” Pauliny Tondos to właśnie taka lektura. Nie jest przewodnikiem ani suchą historyczną rozprawą. To raczej powolne zanurzanie się w świat, który z jednej strony jest surowy i bezwzględny, a z drugiej - niezwykle delikatny, kruchy, pełen opowieści i duchów. Ogromną siłą tej książki jest napięcie między dawnym a współczesnym. Z jednej strony duchy, szamani, lodowe demony i tupilaki rzeźbione dziś już tylko jako pamiątki. Z drugiej - brutalna geopolityka, gra mocarstw i chłodna kalkulacja. Autorka nie popada w tanią sensację, ale pokazuje, jak bardzo wyspa stała się nagle pionkiem w globalnej rozgrywce - między USA, Chinami, Danią. I jak bardzo Grenlandczycy próbują w tym wszystkim zachować podmiotowość. Bardzo podoba mi się sposób, w jaki Tondos prowadzi narrację. Jest rzeczowa, ale nie chłodna. Wplata cytaty, anegdoty, historie pojedynczych ludzi. Widać ogrom pracy włożonej w research. Jeśli miałbym wskazać coś słabszego, to momentami czułem lekkie przeciążenie informacjami. Szczególnie w częściach dotyczących polityki i gospodarki tempo zwalnia, a wyliczenia faktów wymagają większego skupienia. To nie jest wada sama w sobie - temat jest złożony - ale po hipnotycznych opowieściach o duchach i demonach przejście do analiz surowców, licencji i ppm uranu może wybić z rytmu. Z drugiej strony - może właśnie o to chodzi. Grenlandia nie jest baśnią. Jest realnym miejscem, z realnymi problemami. Najcenniejsze w tej książce jest jednak to, że autorka konsekwentnie obala stereotypy. Nie ma tu egzotyzowania Inuitów ani romantyzowania „dzikiej Północy”. Jest pokazanie ceny kolonializmu, napięć tożsamościowych, problemów młodzieży, uzależnień, walki o autonomię. Grenlandia przestaje być białą plamą, a zaczyna być przestrzenią pełną głosów. To lektura, która zostaje w głowie. Kiedy odkładasz książkę, widzisz jeszcze przez chwilę biały śnieg i czarne cienie sunące po lodzie

   Recenzja: Grupa Poszukiwania.pl Kruk Rafał

   Recenzja dotyczy produktu: ksiązka drukowana

   Czy recenzja była pomocna:

    TAK  (0)  NIE  (0)

5. Chyba mogę już powiedzieć, że to moja ulubiona seria podróżnicza, bo niemalże każda książka z cyklu Oblicza Świata mnie zachwyca ♡ Tym razem Wydawnictwo Bezdroża zaprasza nas na Grenlandie ❄️ Na przestrzeni wieków różne państwa wyciągały po nią ręce - i tak jest do dziś. Mało kto jednak naprawdę słucha samych zainteresowanych, czyli Grenlandczyków, a zwłaszcza rdzennych mieszkańców wyspy. Ta książka to próba zajrzenia do ich świata. Autorka prowadzi czytelnika przez historię i współczesność Grenlandii - od pierwszych osadników i dawnych wierzeń Inuitów po dzisiejsze dylematy polityczne i klimatyczne. Pokazuje, jak wyspa funkcjonowała przez wieki na uboczu wielkiej historii, a jednocześnie była przedmiotem zainteresowania silniejszych graczy. Przygląda się tematowi autonomii, marzeniom o pełnej niezależności, wpływowi zmian klimatu i globalnej polityki na codzienne życie mieszkańców. To próba uchwycenia tożsamości miejsca, które dla wielu jest tylko lodową plamą na mapie. Książka nie jest gruba - można powiedzieć, że to niepozorna książeczka. Miałam poczucie, że pewne wątki zostały jedynie zasygnalizowane. Brakowało mi trochę więcej o kulturze, o życiu społecznym, o codzienności. Momentami chciałam głębiej wejść w ten świat. Mimo to autorka oddaje ducha Grenlandii - to, co dziś wydaje się dla niej najważniejsze i najbardziej aktualne. Sięga do prehistorii i prowadzi aż do współczesności, pokazując wyspę w szerokim przekroju, w różnych odcieniach i kontekstach. Zapewne można by napisać o tym miejscu znacznie więcej, ale już ta niewielka książka uświadamia, jak bogata i wyjątkowa jest Grenlandia - i jak bardzo warto spojrzeć na nią poza stereotypem lodu i ciszy.

   Recenzja: literacki.kociołek Włodarska Patrycja

   Recenzja dotyczy produktu: ksiązka drukowana

   Czy recenzja była pomocna:

    TAK  (0)  NIE  (0)

6. Grenlandia, znana dotychczas przede wszystkim jako największa wyspa świata, nabrała w ciągu minionych miesięcy ogromnego znaczenia już nie tylko w wiadomych nam wymiarach terytorialnych czy związanych ze zmianami klimatycznymi, ale i w aspektach politycznych, strategicznych i ekonomicznych. Rzeczywistość w jakiej przyszło nam obecnie żyć powoduje, że nazwa „Grenlandia” zapewne jeszcze długo i często będzie odmieniana przez wszystkie przypadki i stanowiła generator klików w postaci nagłówków informacji artykułów na portalach informacyjnych. Co jednak tak naprawdę wiemy o tym potężnym obszarze ulokowanym pomiędzy Europą i Ameryką i w znacznej części leżącym na kole podbiegunowym? Czy potrafimy przedstawić obraz Grenlandczyków inny niż ten stereotypowy prezentowany w bajkach czy tanich filmach? Jakie wojenne losy były elementami historii tego (jeszcze…) duńskiego autonomicznego terytorium zależnego? Solidnym uzupełnieniem wiedzy, pomocnym w udzieleniu odpowiedzi na tak zadane pytania w tym rozgrzanym do granic możliwości temacie, który dotyczy tej skądinąd chłodnej (ale już nie tak mroźnej jak kilkadziesiąt lat temu) wyspy niech stanie się książka Pauliny Tondos pt.: „Grenlandia. Ulotny duch Północy” wydana przez „Bezdroża” w ramach serii „Oblicza świata”. Autorka sukcesywnie przeprowadza nas przez najważniejsze informacje i problematykę zielonego lądu, obalając przy tym mity i racząc ciekawostkami wartymi do osobistego zweryfikowania w przyszłości (np. o gorących źródłach, które mają inne pochodzenia niż te szerzej znane z Islandii). Pierwsze rozdziały publikacji są stricte geograficzno-przyrodnicze, ale z biegiem stron pojawia się coraz więcej tego, co najistotniejsze, czyli ukazania historii i teraźniejszości życia na tym lądzie o powierzchni ponad 2 mln km². Czytelnik poznaje wpływy poszczególnych ludów na tożsamość i specyfikę Grenlandczyków, a mało kto zdaje sobie sprawę choćby ze skali i znaczenia wypraw i osadnictwa wikingów tamże. To przede wszystkim Inuici, czyli po dziś dzień silna rdzenna grupa o arktycznym rodowodzie. Lud ten z całą pewnością można określić jako twardy i konkretny (czasami konkretny aż do bólu - dosłownie) i to nie tylko ze względu na oczywisty charakter surowości wyspy, wymagający takiego, a nie innego dostosowania się do panujących warunków, ale zasługuje także na to miano po zapoznaniu się z licznymi opowieściami inuickimi. A że są one dość drastycznymi i krwawymi historiami międzyludzkimi, wpisującymi się w ichniejszy element folkloru, to szczególnie polecam osobom żądnych tzw. mocnych wrażeń uważną lekturę rozdziału „Przestraszyć na śmierć”, gdzie opisano kilka takich treści. Wierzenia i bogata kultura Inuitów również mają niebagatelny wpływ na Grenlandię dzisiaj. Czy tak będzie w dalszym ciągu? Czy kolejne pokolenia zechcą zachować tradycje, czy pochłonie ich wir nowoczesnego bytowania w nurcie, no właśnie - europejskim, amerykańskim lub chińskim? A może pojawi się grenlandzkość w formie jaka teraz nie jest nam jeszcze znana? Jak zawsze w takiej sytuacji, najlepiej i najprościej odpowiedzieć: „czas pokaże”. A czas w kontekście terytorium ze stolicą w Nuuk przybierał w przeszłości różne, skrajne oblicza. Swoją dynamikę przybierał w pewnym momencie dość mocno spór norwesko-duński, ale bywały laty gdy tym miejscem na świecie nie interesował się praktycznie nikt, nawet amerykańscy prominentni politycy uważali Grenlandię za niewartą uwagi, a ewentualne propozycje kupna wyspy szybko upadały. Wszystko zmieniło się diametralnie w trakcie II wojny światowej i miało swój dalszy bieg w okresie zimnej wojny i uwydatnia się mocno i dziś. Paulina Tondos opisuje krok po kroku zakusy na Grenlandię, wskazuje punkty krytyczne i przyczyny wzmożonego zainteresowania oraz kreśli scenariusze wraz z efektami ostatecznych rozwiązań jakie mogą czekać zielony ląd w przyszłości. Warto się o tym dowiedzieć, spróbować zrozumieć tytułowego „ducha Północy” i refleksyjnie zastanowić się nad czy on uleci czy pozostanie na miejscu.

   Recenzja: Mapy Współczesne - mapywspolczesne.wordpress.com Andrzej Leśny Leśny Andrzej

   Recenzja dotyczy produktu: ksiązka drukowana

   Czy recenzja była pomocna:

    TAK  (0)  NIE  (0)

więcej recenzji

ukryj recenzje