Recenzje
Gdynia. Nieprzewodnik dla turystów i mieszkańców
Nawet jeśli często odwiedzamy dane miasto, a nawet jeśli w nim mieszkamy, wcale nie oznacza to, że naprawdę znamy wszystkie jego zakamarki. Możemy przemierzać te same ulice, mijać codziennie charakterystyczne budynki, spacerować po ulubionych parkach i plażach, a mimo to nie dostrzegać historii, ciekawostek i nieoczywistych znaczeń, które kryją się tuż obok nas. Przyzwyczajenie sprawia, że przestajemy zadawać pytania, a dobrze znane miejsca stają się jedynie elementem codziennego krajobrazu. I właśnie po to powstała książka „Gdynia. Nieprzewodnik dla turystów i mieszkańców” Bartosza Pieczyńskiego i Hanny Dzielińskiej - by na nowo rozbudzić ciekawość, zachęcić do uważnego patrzenia na (swoje)miasto i odkryć wszystkie te smaczki, które umykają nam podczas zwyczajnego spaceru. To zaproszenie do poznania Gdyni nie tylko od strony jej najbardziej rozpoznawalnych atrakcji zwykle oferowanych turystom, lecz przede wszystkim przez pryzmat opowieści, ludzi, miejsc i zdarzeń, które nadają temu miastu niepowtarzalny charakter. Gdynia jest miastem szczególnym. Z jednej strony młoda, nowoczesna, dynamiczna, zbudowana z rozmachem, powstała z odważnych marzeń o dostępie Polski do morza. Z drugiej - zakorzeniona w historii, pełna śladów przeszłości, lokalnych tradycji i nieoczywistych opowieści, które nie zawsze trafiają do popularnych opracowań. W 2026 roku, obchodząc stulecie uzyskania praw miejskich, staje się doskonałym bohaterem książki, która pozwala spojrzeć na nią szerzej niż przez pryzmat portu, modernistycznej architektury, Skweru Kościuszki czy letniego wypoczynku nad Bałtykiem. Autorzy nie próbują jednak stworzyć kolejnego klasycznego przewodnika, w którym czytelnik otrzymuje gotową trasę zwiedzania, listę najważniejszych zabytków i zestaw praktycznych wskazówek dla letników. Już sam tytuł zapowiada inne podejście. Nie mamy bowiem do czynienia z typowym przewodnikiem, lecz z opowieścią o mieście, które można poznawać na wiele sposobów, bez pośpiechu i bez konieczności podążania utartymi szlakami, a przede wszystkim - bez telefonu. Istotnym atutem publikacji jest spotkanie dwóch odmiennych perspektyw. Bartosz Pieczyński, geograf i artysta związany z Gdynią i zaangażowany w życie lokalnej społeczności, patrzy na miasto z pozycji człowieka, dla którego miasto to jest czymś więcej niż punktem na mapie. Jest przestrzenią osobistych doświadczeń, wspomnień, emocji i codziennych obserwacji. Hanna Dzielińska, dziennikarka i popularyzatorka wiedzy o miastach, historii, kulturze oraz architekturze, wnosi natomiast spojrzenie osoby z zewnątrz, wolnej od lokalnych przyzwyczajeń, za to wyposażonej w dociekliwość i umiejętność dostrzegania tego, co dla mieszkańców może być już oczywiste. Ten swoisty dwugłos pozwala uniknąć jednostronnej narracji. Gdynia nie jest tu ani wyłącznie przedmiotem sentymentalnego wspominania, ani nudnym tematem opracowania krajoznawczego. Jest żywym organizmem, oglądanym zarówno z bliska, jak i z pewnego dystansu. Organizmem, który może zachwycić wschodami słońca, pachnieć kawą z Może Kawy? czy zaciekawić istnieniem tajemniczych bunkrów. Organizmem pełnym sprzeczności, wręcz proszącym się o dokładne zbadanie. Autorzy prowadzą czytelnika przez różnorodne przestrzenie miasta, pokazując, że jego tożsamość nie kończy się na reprezentacyjnych ulicach i nadmorskich bulwarach. W książce znalazło się miejsce zarówno na architekturę modernistyczną, będącą jednym z najbardziej charakterystycznych elementów gdyńskiego krajobrazu, jak i na mniej oczywiste zakątki, schrony, bunkry czy miejsca, których znaczenie łatwo przeoczyć. Szczególnie interesujące jest zestawienie tego, co w Gdyni monumentalne i powszechnie rozpoznawalne, z tym, co niepozorne, ukryte, a niekiedy wręcz zapomniane. Właśnie w takich kontrastach ujawnia się prawdziwa specyfika miasta. Nie tworzą go bowiem wyłącznie obiekty, które trafiają na pocztówki, lecz także przestrzenie codzienne, ślady dawnych funkcji, lokalne historie i pozornie błahe szczegóły. Ważnym elementem tej opowieści jest również Gdynia sprzed Gdyni. Zanim powstało nowoczesne miasto portowe, istniała tu wieś, krajobraz nadmorski i społeczność, której życie toczyło się w zupełnie innym rytmie. Zrozumienie tej wcześniejszej historii pozwala lepiej pojąć skalę przemian, jakie dokonały się na tym terenie w stosunkowo krótkim czasie. Gdynia nie pojawiła się przecież w próżni. Jej współczesna tożsamość wyrasta z połączenia dawnych korzeni, wielkich inwestycji, migracji, ambicji gospodarczych i społecznych oraz codziennych doświadczeń kolejnych pokoleń mieszkańców. Zwrócenie uwagi na te warstwy sprawia, że miasto przestaje być jedynie przykładem udanego projektu urbanistycznego, a staje się opowieścią o ludziach i ich relacji z miejscem. Nieprzypadkowo wśród tematów pojawiają się również morze, marynarze, piasek, sztormy i port. Trudno bowiem opowiadać o Gdyni, pomijając jej nadmorskie położenie i związki z morską gospodarką. Morze nie jest tu jedynie atrakcyjnym tłem dla turystycznych fotografii, lecz jednym z najważniejszych czynników kształtujących charakter miasta. Wpływa na jego przestrzeń, historię, sposób funkcjonowania i codzienność mieszkańców. Autorzy dostrzegają jednak, że nawet tak oczywisty element gdyńskiej tożsamości może kryć wiele nieznanych czytelnikowi historii. Zamiast ograniczać się do podkreślania morskiego charakteru miasta, zachęcają do przyjrzenia się temu, jak ten charakter powstawał i jak przejawia się w różnych aspektach życia. Na uwagę zasługuje także różnorodność podejmowanych tematów. Obok zagadnień historycznych, architektonicznych i urbanistycznych pojawiają się kwestie związane z kulturą, lokalnymi zwyczajami, gastronomią, a nawet codziennymi absurdami. Bunkry sąsiadują z pizzą, poważne refleksje z anegdotami, a sentymentalne wspomnienia z obserwacjami, które potrafią wywołać uśmiech. Taka konstrukcja sprawia, że książka nie staje się monotonnym wykładem o dziejach miasta. Pozwala za to uchwycić jego wielowymiarowość i pokazać, że lokalna historia nie musi być opowiadana wyłącznie podniosłym tonem. Czasem najwięcej o miejscu mówi właśnie szczegół, który na pierwszy rzut oka wydaje się nieistotny, albo historia, której trudno byłoby szukać w oficjalnych opracowaniach. Dużą zaletą „Nieprzewodnika” jest jego forma. Zamiast narzucać czytelnikowi jedną ścieżkę zwiedzania, autorzy proponują swobodniejsze poznawanie miasta, oparte na ciekawości i indywidualnym zainteresowaniu. Publikacja liczy 200 stron i została podzielona na części tematyczne, obejmujące między innymi przestrzenie, warstwy historii oraz ludzi i miejskie doświadczenia. Dzięki temu można czytać ją zarówno od początku do końca, jak i sięgać po wybrane fragmenty, traktując je jako inspirację do własnych poszukiwań. Nie jest to książka, która ma zastąpić spacer czy bezpośredni kontakt z miastem. Jej rolą jest raczej przygotowanie czytelnika do tego, by podczas kolejnej wizyty patrzył uważniej, dostrzegał więcej i zadawał pytania, na które wcześniej nie szukał odpowiedzi. I choć brakuje mi tu zdjęć, to z drugiej strony ich brak sprawia, że pragniemy odwiedzić opisywane miejsca, wyruszając natychmiast w podróż. Największą wartością tego Nieprzewodnika jest przypomnienie, że każde miasto ma więcej niż jedną historię. Obok tej oficjalnej, zapisanej w podręcznikach i widocznej na pomnikach, istnieje historia codzienności, lokalnych wspomnień, zapomnianych miejsc i osobistych doświadczeń. Dopiero ich połączenie pozwala zbliżyć się do zrozumienia charakteru danego miejsca. Bartosz Pieczyński i Hanna Dzielińska proponują właśnie takie spojrzenie na Gdynię - nie jako na zestaw atrakcji turystycznych, lecz jako na przestrzeń, w której przeszłość nieustannie spotyka się z teraźniejszością, a wielka historia przeplata się z drobnymi, często zabawnymi szczegółami. Dlatego też jest to publikacja, po którą warto sięgnąć zarówno przed pierwszą wizytą w Gdyni, jak i po wielu latach mieszkania w tym mieście.
Korea Południowa. Kraj bez teraźniejszości. Oblicza świata
Korea Południowa od wielu lat rozbudza wyobraźnię ludzi na całym świecie. Stała się destynacją, o której marzą miliony. I na ten moment nie ma żadnych znaków, które wskazywałyby na jakiekolwiek zmiany. A co na to sama zainteresowana? Jak Korea prezentuje się dzisiaj? Czy to „dzisiaj” w ogóle istnieje? Nie będę ukrywała, że skusiłam się na ten tytuł, bo zwyczajnie dałam się wciągnąć w to koreańskie szaleństwo i pochłaniam wszystko, co wpadnie mi w ręce i przybliża mi ten konkretny zakątek świata. Publikacja Filipa Daneckiego i Jeong-in Choi jawiła mi się jako książka, która może zdradzić coś, czego próżno szukać na wielu stronach reklamujących Koreę Południową jako azjatycki raj. I absolutnie się nie pomyliłam. Korea Południowa. Kraj bez teraźniejszości to zdecydowanie nie jest książka na jeden wieczór. Nawet nie na dwa. I nie chodzi o to, że treść jest nudna czy nużąca. W odkrywaniu zakamarków i tajemnic tego kraju bardziej przeszkadza mniejsza niż zazwyczaj czcionka. Oczy niestety, chociaż złaknione wiedzy, nie dają rady. Ale może to nawet lepiej? Bo można sobie tę podróż po Krainie Spokojnego Poranka wydzielać i delektować się słowem pisanym oraz informacjami, którymi dzielą się autorzy. A jest tutaj naprawdę ogrom informacji. I to ubranych w słowa tak, że trudno oderwać się od lektury, nim nie skończy się chociaż jednego rozdziału traktującego o wybranym przez autorów zagadnieniu. Filip Danecki i Jeong-in Choi przybliżają czytelnikom mentalność Koreańczyków i to, jak przeszłość wpłynęła na kształt obecnego społeczeństwa. Pozwalają zajrzeć za woal, jakim okryta jest prawdziwa Korea, ta, która stanowi codzienność jej obywateli. Historia Korei Południowej jest szalenie ciekawa. Naznaczona wyrzeczeniami i ciężką pracą. Bólem, niepewnością i strachem o lepsze jutro. I choć Koreańczycy w kilka dekad zmienili oblicze zrujnowanego kraju w jedną z najprężniej rozwijających się gospodarek, nie zapomnieli o tym, co ich ukształtowało. W społeczeństwie wybrzmiewają echa przeszłości, które nieustannie mieszają się z postępem technologicznym i wpływami z Zachodu, co czyni Koreę Południową interesującą, budzącą podziw, a jednocześnie nie zawsze łatwą do zrozumienia. Co jednak ważniejsze i co zdecydowanie do mnie przemówiło, to fakt, iż Filip Danecki i Jeong-in Choi pokazują tę mniej barwną i błyszczącą stronę tego kraju, ale robią to w sposób neutralny. Dają bowiem przestrzeń czytelnikowi na wyrobienie sobie zdania w oparciu o fakty i informacje zamieszczone w tej publikacji. Nie opowiadają się po którejś ze stron. Po prostu pokazują, jak to wygląda i skąd się to wzięło, niekiedy wtrącając porównania do Polski, by lepiej zobrazować omawiane zagadnienie. Z racji tego, że jestem ogromną fanką folkloru i ezoteryki, najciekawsze były dla mnie informacje związane z wpływem szamanizmu, konfucjanizmu, buddyzmu, a nawet chrześcijaństwa na obecny obraz koreańskiego społeczeństwa oraz na to, jak przeszłość kształtowała kolejne pokolenia i jak wpływa na wybory współczesnych Koreańczyków. Korea Południowa. Kraj bez teraźniejszości to interesująca publikacja pokazująca Koreę Południową od strony, której wielu nie zna, czerpiąc wiedzę z internetu, K-popu i K-dram, które zawładnęły światem, w tym sercami i umysłami Polaków. Filip Danecki i Jeong-in Choi przybliżają czytelnikom ten kraj, pokazując, że za tym marketingiem i blichtrem stoją zwykli ludzie, którzy próbują odnaleźć się w teraźniejszości łączącej przeszłość i nieustający pęd ku przyszłości. To idealna publikacja dla lubujących się w literaturze podróżniczej, która pokazuje realia w miejsce barwnych zdjęć wprost z folderów biur podróży. Polecam.
Kalendarz Create Yourself 2027
Są takie kalendarze, które pomagają tylko sprawdzić, jaki mamy dzień. I są też takie, które sprawiają, że zaczynamy zastanawiać się, co właściwie chcemy z tym dniem zrobić. Kalendarz Create Yourself 2027 Mateusza Grzesiaka to połączenie planera, rozwoju osobistego i codziennej dawki refleksji. Każdy miesiąc skupia się na innym obszarze życia - od planowania, przez finanse i relacje, aż po duchowość czy uczenie się. Do tego mamy cytaty, wiedzę i ćwiczenia, które można naprawdę przełożyć na codzienne życie. Podoba mi się przede wszystkim to, że nie jest to kolejny kalendarz, który po kilku tygodniach ląduje w szufladzie. Zachęca do zatrzymania się, uporządkowania myśli i świadomego przyjrzenia się swoim celom. 464 strony, twarda oprawa i cały rok pracy nad sobą, brzmi jak coś więcej niż zwykły kalendarz. 📖✨ Jeśli lubicie planować, ale jednocześnie chcecie, żeby planowanie prowadziło do czegoś więcej, Create Yourself 2027 może Was zainteresować.
Wielkie przygody jedzonka. Z buzi do żołądka (i dalej)
Co się dzieje z jedzeniem, które trafia do naszej buzi i jak w przystępny sposób wytłumaczyć to małemu człowiekowi? W tym pomoże książka „Wielkie przygody jedzonka. Z buzi do żołądka (i dalej)”. Już po samym spisie treści widać, że będzie ciekawie. Wędrujemy razem z jedzonkiem to jamy ustnej, która nazywana jest mało jaskinią, następnie gardło — krótki przystanek, zjeżdżalnia, czyli przełyk, żołądek, jelito cienkie oraz jeloto grube, czyli tam, gdzie wszystko się kończy. Na początek dostajemy krótką historię powstania naszej głównej bohaterki, czyli Kociokanapkę. To właśnie z nią wyruszymy w podróż przez przewód pokarmowy. To ciekawa historia, która zaciekawi dzieci. Pojawia się w niej dużo nowych słów, jak na przykład dwunastnica, trzustka, enzymy itp. Są one jednak wytłumaczone bardzo przystępne i miły sposób. Tekstu na stronie nie jest dużo, więc nie zmęczy on dzieci, a najważniejsze słowa są wyróżnione wielkimi literami oraz innym kolorem czcionki. Do tego mamy dużo dymków, a na każdej stronie ilustracje. Na koniec dostajemy kilka kolorowanek. Sama książka wydana jest solidnie, ma grube kartki, wygodny format, a okładka jest troszkę grubsza, więc nie powinna się tak szybko zniszczyć. Powstała także książka o lekarzu, budowie ciała oraz głowie i mózgu, po które z chęcią sięgne. Wielkie przygody jedzonka zrobiły na mnie dobre wrażenie i polecam.
Aberracja mroku
"Aberracja mroku" to jedna z tych książek, które pochłaniają człowieka bez reszty. Takich, o których myśli się jeszcze długo po odłożeniu i do których wraca się myślami przy każdej wolnej chwili. To moje pierwsze spotkanie z twórczością Moniki i już wiem, że na pewno nie ostatnie. Na początku nie byłam pewna, czy styl pisania do końca mi odpowiada, ale wystarczyło dać tej historii chwilę i całkowicie przepadłam. Najbardziej poruszyła mnie historia Renese. To, jak była traktowana przez własnego ojca, łamało mi serce. Z każdą kolejną stroną coraz bardziej jej kibicowałam, a momentami byłam zwyczajnie wściekła. Niektóre zachowania tego człowieka sprawiały, że miałam ochotę wejść do tej historii i stanąć w jej obronie. Trudno było patrzeć na to, jak bardzo została skrzywdzona przez osobę, która powinna być dla niej wsparciem. I wtedy pojawia się Jasver. Przyznam, że na początku nie wiedziałam, czego się po nim spodziewać. Był tajemniczy, nieprzewidywalny i momentami wręcz onieśmielający. Jednak im lepiej go poznawałam, tym bardziej rozumiałam jego zachowanie. To, jak traktował Renese, całkowicie mnie kupiło. I do tego udawany związek, w których granice zaczynają się zacierać... 🫠🫠 Najbardziej zachwyciło mnie jednak to, jak autorka poprowadziła ich relację. To historia dla czytelników 18+, ale jej największą siłą nie są same sceny fizyczne. Ta relacja opiera się przede wszystkim na napięciu, emocjach, wzajemnym przyciąganiu i powoli budowanej więzi. Jest w niej mnóstwo sensualności, niedopowiedzeń i momentów, które sprawiają, że serce zaczyna bić szybciej. To właśnie sposób, w jaki rozwijała się relacja Renese i Jasvera, zrobił na mnie największe wrażenie. Do tego tajemnice, świetny klimat, motyw sztuki i bohaterowie, których po prostu nie da się nie polubić. Nie spodziewałam się, że ta historia aż tak mnie zachwyci, ale stała się jedną z najlepszych książek, jakie przeczytałam. To dokładnie ten rodzaj książek, których szukam. Takich, które angażują emocjonalnie, nie pozwalają przestać myśleć o bohaterach i sprawiają, że po przeczytaniu ostatniej strony wciąż ma się ochotę na więcej. Kocham i zdecydowanie polecam ❤️