Psychodiabetologia Katarzyna Cyranka, Marcin Siwek, Tomasz Klupa

Dostępność produktu

Produkt nie został jeszcze oceniony pod kątem ułatwień dostępu lub nie podano żadnych informacji o ułatwieniach dostępu lub są one niewystarczające. Prawdopodobnie Wydawca/Dostawca jeszcze nie umożliwił dokonania walidacji produktu lub nie przekazał odpowiednich informacji na temat jego dostępności.

Spis treści książki

Aneks XXI Wykaz wybranych skrótów XXXI Przedmowa XXXV Foreword to Psychodiabetologia - Katarzyna Cyranka, Marcin Siwek, Tomasz Klupa XXXVII 1. Rozwój psychodiabetologii - wprowadzenie do psychologicznych aspektów cukrzycy - Katarzyna Cyranka, Tomasz Klupa 1 1.1. Wstęp 1 1.2. Od przeżycia do jakości życia - krótka historia leczenia cukrzycy jako fundament psychodiabetologii 2 1.2.1. Cukrzyca jako choroba niegdyś śmiertelna 2 1.2.2. Intensywna insulinoterapia i DCCT - medyczny przełom, psychologiczne konsekwencje 3 1.2.3. Technologiczna rewolucja ostatnich dekad - ,,uwolnienie" i nowe obciążenia 3 1.3. Czym jest psychodiabetologia - definicja, zakres, tożsamość dziedziny 4 1.4. Dlaczego psychologia jest kluczowa w cukrzycy - mechanizmy biopsychospołeczne 5 1.4.1. Cukrzyca jako choroba samoregulacji i codziennych decyzji 5 1.4.2. Wpływ obciążenia psychicznego na wyniki metaboliczne 5 1.4.3. Jakość życia jako cel leczenia i wskaźnik sukcesu terapeutycznego 6 1.5. Główne obszary psychodiabetologii w praktyce klinicznej 6 1.5.1. Psychodiabetologia jako część psychologii klinicznej - analogie i specyfika 7 1.6. Psychospołeczne aspekty cukrzycy jako impuls do powstania międzynarodowych struktur - PSAD i kamienie milowe dziedziny 8 1.6.1. Czołowe postaci światowej psychodiabetologii - znaczenie szkół i narzędzi 8 1.6.2. Psychodiabetologia w Polsce - dynamika rozwoju i budowanie struktur 9 1.7. Psychologiczne problemy w cukrzycy: od reakcji adaptacyjnych do zaburzeń psychicznych 10 1.7.1. Depresja, lęk i inne zaburzenia - ,,klasyczne" obciążenia w populacji diabetologicznej 10 1.7.2. Problemy specyficzne dla cukrzycy - kluczowy wkład psychodiabetologii 11 1.8. Standardy opieki: od rekomendacji do praktyki - przesiew dobrostanu i normalizacja trudności psychologicznych 11 1.8.1. Monitorowanie dobrostanu psychicznego jako element rutynowej opieki 11 1.8.2. Normalizacja i destygmatyzacja pomocy psychologicznej 12 1.9. Rola psychologa klinicznego w diabetologii - od wsparcia pacjenta do wsparcia zespołu 12 1.9.1. Psycholog kliniczny jako członek zespołu wielodyscyplinarnego 12 1.9.2. Międzynarodowy konsensus kompetencyjny (STAP) - przejście od intuicji do standardu 13 1.9.3. Kiedy kierować pacjenta do psychodiabetologa - logika wczesnej interwencji 14 1.10. Psychodiabetologia a technologia - nowy etap: ,,psychologiczny immunitet" i wyzwania cyfrowe 15 1.11. Psychodiabetologia w cyklu życia - ramy rozwojowe jako podstawa planowania opieki 15 1.11.1. Dziecko i rodzina - cukrzyca jako wydarzenie systemowe 16 1.11.2. Adolescencja - autonomia, ryzyko i konflikt wokół odpowiedzialności 16 1.11.3. Dorosłość - kumulacja ról życiowych i ,,zmęczenie chorobą" 17 1.11.4. Starzenie się - nowe ograniczenia, nowe lęki, nowe cele 17 1.12. Model adaptacji do cukrzycy - psychologia przewlekłej choroby w praktyce diabetologicznej 19 1.12.1. Etap diagnozy - kryzys, który ma własną dynamikę 19 1.12.2. Etap uczenia się choroby - przeciążenie informacyjne i emocjonalne 20 1.12.3. Etap stabilizacji - ryzyko rutyny, spadek czujności i ,,zmęczenie chorobą" 20 1.12.4. Punkty krytyczne - kiedy ,,stara adaptacja" przestaje działać 20 1.13. Komunikacja i relacja terapeutyczna jako narzędzie leczenia - psychodiabetologiczny wymiar wizyty diabetologicznej 23 1.13.1. Od ,,kontroli" do współpracy - zmiana paradygmatu 23 1.13.2. Rozmowa o danych z technologii - nowa kompetencja zespołu 23 1.13.3. Kryzys i trudna rozmowa - bariery w zaangażowaniu w leczenie 24 1.14. Podsumowanie 26 2. Rozpoznanie, emocje i jakość życia w cukrzycy - doświadczenie pacjenta na różnych etapach choroby - Katarzyna Cyranka, Martyna Pietruś, Agnieszka Dąbek 29 2.1. Choroba przewlekła jako wyzwanie adaptacyjne 29 2.2. Dwa tory adaptacji: identyfikacja z chorobą vs integracja bez utożsamienia 30 2.3. Reakcja emocjonalna na diagnozę - specyfika rozpoznania cukrzycy 30 2.3.1. Fazy reakcji emocjonalnej według Kübler-Ross - zastosowanie w cukrzycy 31 2.4. Znaczenie relacji terapeutycznej: personel medyczny-pacjent 33 2.5. Proces adaptacji psychologicznej do choroby przewlekłej 34 2.5.1. Model adaptacji do cukrzycy typu 1 (Whittemore) 36 2.5.2. Ocena adaptacji do cukrzycy - wskaźniki kliniczne i psychospołeczne 36 2.6. Strategie radzenia sobie ze stresem choroby przewlekłej 37 2.7. Wpływ choroby przewlekłej na jakość życia 38 2.8. Cukrzyca a jakość życia - specyfika doświadczenia 39 2.8.1. Jakość życia w erze technologii: korzyści i koszty psychologiczne 39 2.9. Znaczenie wsparcia społecznego i zasobów psychospołecznych 40 2.10. Wnioski kliniczne i rekomendacje dla personelu medycznego 41 2.10.1. Co warto systematycznie oceniać w gabinecie? 42 2.10.2. Relacja terapeutyczna jako interwencja kliniczna 42 2.10.3. Technologia: wsparcie jakości życia, ale też ryzyko przeciążenia 43 2.10.4. Wsparcie społeczne: kiedy pomaga, a kiedy szkodzi? 44 2.10.5. Kiedy kierować do psychologa lub psychiatry? 44 2.11. Podsumowanie 45 3. Stres cukrzycowy i wypalenie cukrzycowe - Katarzyna Cyranka, Agnieszka Dąbek, Martyna Pietruś 49 3.1. Wprowadzenie: dlaczego stres w cukrzycy nie jest ,,tylko stresem" 49 3.2. Stres cukrzycowy (diabetes distress, DD) - definicja i znaczenie kliniczne 50 3.3. Źródła i mechanizmy stresu cukrzycowego 51 3.4. Konsekwencje stresu cukrzycowego 52 3.5. Wypalenie cukrzycowe (diabetes burnout, DB) - definicja i charakterystyka kliniczna 53 3.6. Stres cukrzycowy, wypalenie cukrzycowe a depresja - podobieństwa i różnice 54 3.7. Od stresu do wypalenia - model narastania obciążenia 56 3.8. Czynniki ryzyka i czynniki ochronne w rozwoju stresu i wypalenia cukrzycowego 56 3.9. Diagnostyka kliniczna stresu i wypalenia cukrzycowego 58 3.10. Interwencje kliniczne w stresie i wypaleniu cukrzycowym - co realnie pomaga? 59 3.10.1. Psychoedukacja jako pierwszy krok interwencji 59 3.10.2. Interwencje krótkoterminowe i wsparcie ukierunkowane 60 3.10.3. Psychoterapia i współpraca interdyscyplinarna 60 3.11. Rola nowoczesnych technologii - pomiędzy wsparciem a przeciążeniem 61 3.12. Wnioski i rekomendacje kliniczne 61 4. Lęki i przeciążenie technologiczne w cukrzycy - między hipoglikemią, hiperglikemią a cyfrowym stresem - Katarzyna Cyranka, Bartłomiej Matejko, Paulina Suduł 65 4.1. Wprowadzenie - lęk jako stały komponent życia z cukrzycą 65 4.2. Lęk przed hipoglikemią - mechanizmy i znaczenie kliniczne 66 4.3. Lęk przed hiperglikemią i powikłaniami - przewlekłe napięcie poznawcze 68 4.4. Lęk a zachowania zabezpieczające - konsekwencje metaboliczne i psychologiczne 69 4.5. Technologie diabetologiczne jako regulator i generator lęku 70 4.6. Przeciążenie technologiczne - technostress, alarm fatigue i data overload 71 4.7. Psychologiczne koszty ciągłego monitorowania - życie ,,pod glikemią" 72 4.8. Rola rodziny i otoczenia - między wsparciem a nasilaniem lęku 72 4.9. Różnice rozwojowe - dzieci, młodzież i dorośli 73 4.10. Diagnostyka kliniczna lęku i przeciążenia technologicznego 74 4.11. Interwencje kliniczne w lęku i przeciążeniu technologicznym - co realnie pomaga? 75 4.12. Rola zespołu terapeutycznego i opieki zorientowanej na pacjenta 77 5. Zaburzenia odżywiania (diabulimia) - Dominika Sarna-Palacz, Aleksandra Brzezińska, Martyna Pietruś 81 5.1. Wstęp 81 5.2. Objawy kliniczne zaburzeń odżywiania 83 5.3. Czynniki ryzyka rozwoju zaburzeń odżywiania 84 5.3.1. Wieloczynnikowa etiologia zaburzeń odżywiania 84 5.4. Różnicowanie reakcji lękowych i zaburzeń odżywiania w obrazie klinicznym 85 5.4.1. Znaczenie wywiadu klinicznego i elastyczności zachowań 85 5.4. Różnicowanie reakcji lękowych i zaburzeń odżywiania w obrazie klinicznym 85 5.4.1. Znaczenie wywiadu klinicznego i elastyczności zachowań 85 5.5. Epidemiologia zaburzeń odżywiania 86 5.5.1. Częstość występowania zaburzeń odżywiania w populacji ogólnej 86 5.6. Zaburzenia odżywiania a cukrzyca - ujęcie ogólne 86 5.6.1. Zaburzone zachowania żywieniowe a pełnoobjawowe zaburzenia odżywiania 87 5.6.2. Różnice kliniczne pomiędzy cukrzycą typu 1 a cukrzycą typu 2 87 5.6.3. Cyrkularność zależności między cukrzycą a diabulimią 87 5.6.4. Zależności pomiędzy cukrzycą typu 2 a zaburzeniami odżywiania 88 5.7. Diabulimia 89 5.7.1. Status nozologiczny i definicja kliniczna 89 5.7.2. Obraz kliniczny diabulimii - charakterystyka przebiegu i mechanizmów zachowania 89 5.7.3. Konsekwencje zdrowotne diabulimii 90 5.7.4. Epidemiologia diabulimii 91 5.7.5. Czynniki ryzyka i mechanizmy rozwoju diabulimii 92 5.7.6. Rola obrazu ciała 93 5.8. Medykalizacja jedzenia - mechanizmy działania 93 5.8.1. Ambiwalencja jedzenia w cukrzycy 93 5.8.2. Mechanizm biologiczny 94 5.9. Modele rozumienia diabulimii - od kontekstu systemowego do intrapsychicznego 94 5.9.1. Perspektywa systemowa: rodzina jako kontekst rozwoju i podtrzymywania objawu 94 5.9.2. Wzorce przywiązania i regulacja emocji 95 5.9.3. Integracja choroby z tożsamością i rola obrazu ciała 95 5.9.4. Mechanizmy podtrzymujące: kontrola, dystres i błędne koło poznawczo-behawioralne 96 5.10. Leczenie zaburzeń odżywiania w cukrzycy - zasady ogólne 97 5.11. Psychoterapia jako leczenie podstawowe 98 5.11.1. Podejście systemowe 98 5.11.2. Podejście poznawczo-behawioralne 98 5.11.3. Podejście psychodynamiczne 99 5.12. Leczenie żywieniowe 99 5.12.1. Cele leczenia żywieniowego 99 5.12.2. Specyfika leczenia żywieniowego u dzieci i młodzieży 100 5.12.3. Rehabilitacja żywieniowa w diabulimii (T1ED) 100 5.12.4. Rola systemów CGM w identyfikacji ryzyka zaburzeń odżywiania 100 5.13. Farmakoterapia jako leczenie wspomagające 102 5.13.1. Rola leczenia farmakologicznego - wsparcie, a nie terapia podstawowa 102 5.13.2. Jadłowstręt psychiczny - ograniczona skuteczność SSRI w ostrej fazie 102 5.13.3. Żarłoczność psychiczna - standard leczenia i znaczenie kliniczne 102 5.13.4. Specyfika diabulimii - bezpieczeństwo metaboliczne i ryzyko maskowania hipoglikemii 103 5.13.5 Specyfika farmakoterapii u dzieci i młodzieży 104 5.14. Psychoedukacja 106 5.14.1. Psychoedukacja w diabulimii (T1ED) 107 5.15. Podejście interdyscyplinarne - podsumowanie 108 6. Dysfunkcje seksualne - wpływ cukrzycy na życie intymne - Bartosz Grabski, Mateusz Pliczko, Kamila Susuł 113 6.1. Wstęp 113 6.1.1. Seksualność, zdrowie seksualne i prawa seksualne 113 6.2. Modele seksualności, cykl reakcji seksualnych i psychofizjologia odpowiedzi seksualnej 114 6.2.1. Model warstwowy Martina E.P. Seligmana, Elaine F. Walker i Davida L. Rosenhana 115 6.2.2. Cykl reakcji seksualnych Williama Mastersa i Virginii Johnson 115 6.2.3. Cykl reakcji seksualnych według Heleny Singer Kaplan i model DEOR 117 6.2.4. Cyrkularny model reakcji seksualnych Rosemary Basson 117 6.3. Diagnostyka seksuologiczna 118 6.4. Dysfunkcje seksualne - pozycja nozologiczna i klasyfikacja 121 6.4.1. Dysfunkcje seksualne według ICD-11 122 6.5. Etiologia dysfunkcji seksualnych 123 6.6. Epidemiologia i symptomatologia dysfunkcji seksualnych w cukrzycy 125 6.7. Etiopatogeneza dysfunkcji seksualnych w cukrzycy 126 6.7.1. Dysfunkcja śródbłonka i szlak NO-cGMP 127 6.7.2. Neuropatia cukrzycowa 128 6.7.3. Zaburzenia metaboliczne i stres oksydacyjny 128 6.7.4. Udział hormonów płciowych 129 6.8. Dysfunkcje seksualne u mężczyzn z cukrzycą 130 6.8.1. Zaburzenia erekcji 131 6.8.2. Zaburzenia ejakulacji 131 6.8.3. Obniżenie libido i zaburzenia hormonalne 131 6.9. Dysfunkcje seksualne u kobiet z cukrzycą 132 6.9.1. Zaburzenia pożądania i pobudzenia seksualnego 132 6.9.2. Zaburzenia nawilżenia pochwy i dyspareunia 132 6.9.3. Zaburzenia orgazmu i czynniki psychogenne 132 6.10. Leczenie dysfunkcji seksualnych 133 6.10.1. Oddziaływania ogólnomedyczne i diabetologiczne 133 6.10.2. Oddziaływania psychospołeczne, w tym seksuologiczne 135 6.10.3. Podejście interdyscyplinarne 136 6.10.4. Wpływ systemów ciągłego monitorowania glikemii (CGM) oraz pomp insulinowych na seksualność osób z cukrzycą 137 6.11. Podsumowanie 138 7. Depresja i choroba dwubiegunowa - powiązania cukrzycy z zaburzeniami nastroju - Anna Julia Krupa, Marcin Siwek 143 7.1. Epidemiologia 143 7.1.1. Epidemiologia współchorobowości i wzajemny wpływ zaburzeń nastroju i T2D 144 7.2. Wspólne mechanizmy biologiczne 147 7.3. Leki przeciwcukrzycowe w depresji 152 7.4. Podsumowanie 154 8. Schizofrenia a cukrzyca - Dominika Dudek, Aleksandra Gorostowicz, Anna Wasik 159 8.1. Występowanie cukrzycy wśród osób ze schizofrenią 159 8.2. Wpływ współchorobowości na rokowanie 160 8.3. Czynniki ryzyka współwystępowania cukrzycy i schizofrenii 162 8.3.1. Czynniki genetyczne i biologiczne 162 8.3.2. Styl życia 163 8.3.3. Leki przeciwpsychotyczne 164 8.4. Bariery w leczeniu pacjentów ze schizofrenią i cukrzycą 165 8.4.1. Niska adherencja, brak wsparcia społecznego 166 8.4.2. Fragmentacja opieki 167 8.4.3. Objawy negatywne i deficyty poznawcze 168 8.5. Postępowanie 169 8.6. Podsumowanie 172 9. Wzmacnianie pacjenta i przeciwdziałanie stygmatyzacji - strategie budowania podmiotowości i optymalnego postępowania z cukrzycą - Andrzej Kokoszka 179 9.1. Aktualne zalecenia dotyczące edukacji i wspierania pacjenta w samodzielnym postępowaniu z cukrzycą 179 9.2. Kontekst zmian relacji terapeutycznej z osobami z cukrzycą 182 9.3. Wzmacnianie zdolności samostanowienia (empowerment): historia, znaczenie i skuteczność 186 9.3.1. Historia pojęcia empowerment 187 9.3.2. Praktyczne zasady wzmacniania zdolności samostanowienia 191 9.3.3. Ocena skuteczności DSMES opartego na empowerment 194 9.4. Trudności w stosowaniu metody skoncentrowanej na wzmacnianiu zdolności samostanowienia przez pacjenta 195 9.5. Stygmatyzacja i dyskryminacja osób z cukrzycą 196 9.6. Przezwyciężanie stygmatyzacji i dyskryminacji poprzez rozumienie ich jako stereotypów i uprzedzeń 197 10. Wpływ cukrzycy na sprawność funkcji poznawczych - Anna Starowicz-Filip 207 10.1. Wprowadzenie 207 10.2. Neurobiologiczne mechanizmy zaburzeń poznawczych w cukrzycy 209 10.2.1. Wpływ hipoglikemii na funkcjonowanie mózgu - kryzys energetyczny i neuronalna podatność 211 10.2.2. Wpływ hiperglikemii na funkcjonowanie mózgu - zaburzenia naczyniowe, procesy zapalne i dysregulacja neuroprzekaźnictwa 213 10.3. Podatność wybranych obszarów mózgu na zmiany funkcjonalne i strukturalne pod wpływem cukrzycy 218 10.4. Charakterystyka funkcji poznawczych w cukrzycy 221 10.4.1. Funkcjonowanie poznawcze dzieci z cukrzycą 221 10.4.2. Funkcjonowanie poznawcze osób dorosłych z cukrzycą typu 1 oraz typu 2 223 10.5. Profil funkcji pamięciowych i wykonawczych a proces adaptacji do cukrzycy w kontekście zachowań zdrowotnych związanych z codziennym zarządzaniem cukrzycą 228 10.6. Biologiczne i socjodemograficzne moderatory wpływu cukrzycy na funkcje poznawcze 231 10.6.1. Biologiczne i kliniczne moderatory wpływu cukrzycy na funkcje poznawcze - przegląd wyników badań 231 10.6.2. Czynniki demograficzne i społeczne jako moderatory zależności między cukrzycą a funkcjami poznawczymi 232 10.7. Badanie neuropsychologiczne pacjentów z cukrzycą 234 10.8. Znaczenie i skuteczność rehabilitacji neuropsychologicznej zaburzeń poznawczych pacjentów z cukrzycą 241 10.9. Podsumowanie 244 11. Zachowania autoagresywne i samobójcze u osób z cukrzycą - Marta Makara-Studzińska, Magdalena Płonka-Stępień 251 11.1. Definicje zachowań autoagresywnych i samobójczych 251 11.2. Znaczenie problematyki zachowań samobójczych w populacji pacjentów z przewlekłymi chorobami somatycznymi 252 11.3. Obciążenie psychologiczne związane z chorobą przewlekłą 254 11.4. Zachowania autoagresywne u pacjentów z cukrzycą 255 11.4.1. Epidemiologia i charakterystyka kliniczna 255 11.4.2. Samouszkodzenia bez intencji samobójczej (NSSI) w populacji osób z cukrzycą 256 11.4.3. Specyficzne formy autoagresji u pacjentów z cukrzycą 257 11.5. Zachowania samobójcze u pacjentów z cukrzycą 258 11.5.1. Kryzys suicydalny u pacjentów z cukrzycą - przegląd badań 258 11.5.2. Zachowania samobójcze wśród dzieci i młodzieży z cukrzycą 261 11.5.3. Zachowania samobójcze w grupie dorosłych pacjentów z cukrzycą 262 11.5.4. Zróżnicowanie ryzyka suicydalnego a typ cukrzycy 263 11.6. Uwarunkowania ryzyka i czynniki ochronne zachowań samobójczych w grupie pacjentów z cukrzycą 264 11.6.1. Czynniki psychopatologiczne 264 11.6.2. Czynniki medyczne i związane z leczeniem 265 11.6.3. Czynniki psychospołeczne 265 11.6.4. Czynniki systemu ochrony zdrowia i organizacyjne 266 11.6.5. Czynniki ryzyka zachowań samobójczych a wiek 266 11.6.6. Czynniki ryzyka a typ cukrzycy 267 11.6.7. Czynniki ochronne redukujące ryzyko zachowań samobójczych 267 11.7. Implikacje kliniczne i praktyczne 268 11.7.1. Zintegrowane modele opieki diabetologiczno-psychologicznej 268 11.7.2. Znaczenie wsparcia rodzinnego i środowiskowego w leczeniu cukrzycy 269 11.8. Podsumowanie 271 12. Nowoczesne aplikacje pomocy - narzędzia mobilne wspierające pacjentów - Bartłomiej Matejko, Kamila Susuł 275 12.1. mHealth i e-Health: nowe oblicze cyfrowej opieki zdrowotnej 275 12.2. Efektywność kliniczna i behawioralna zastosowania aplikacji mobilnych 277 12.3. Klasyfikacja aplikacji mobilnych 278 12.3.1. Aplikacje zdrowotne (health apps) 278 12.3.2. Aplikacje wellness (wellness apps) 278 12.3.3. Aplikacje terapeutyczne 279 12.3.4. Aplikacje wspierające zdrowie psychiczne 282 12.4. Aplikacja MyDiaMate 284 12.5. Aplikacje oparte na terapii poznawczo-behawioralnej 284 12.6. Aplikacje edukacyjne, symulacyjne i gamifikacyjne 286 12.7. Chatboty w opiece diabetologicznej - wsparcie emocjonalne i analiza danych 288 12.8. Aplikacje certyfikowane i Portfel Aplikacji Zdrowotnych (PAZ) 289 12.9. Psychologiczne mechanizmy oddziaływania technologii mobilnych w cukrzycy 290 12.9.1. Aplikacje jako ,,zewnętrzna pamięć pacjenta" 290 12.9.2. Wzmacnianie poczucia kontroli i sprawstwa 290 12.9.3. Redukcja lęku i niepewności 290 12.9.4. Automatyzacja zachowań i wspieranie samoregulacji 291 12.10. Edukacja zdrowotna i dostęp do informacji 291 12.11. Praktyczne korzyści z zastosowania mHealth w opiece diabetologicznej 291 12.12. Współpraca pacjent-lekarz-psycholog-edukator a aplikacje mobilne 293 12.13. Wyzwania i kierunki rozwoju technologii mHealth w psychodiabetologii 294 12.14. Podsumowanie 295 13. Systemy do ciągłego monitorowania glukozy - narzędzia Psychodiabetologiczne - Michał Kania, Jerzy Hohendorff, Maciej Małecki 299 13.1. Wprowadzenie 299 13.2. Wpływ systemów CGM na wyrównanie metaboliczne cukrzycy 304 13.3. Systemy CGM w aspekcie psychodiabetologicznym 306 13.3.1. Pozytywne aspekty stosowania systemów CGM 306 13.3.2. Negatywne aspekty stosowania systemów CGM 307 13.4. Podsumowanie 309 14. Systemy automatycznego podawania insuliny. Hybrydowe pętle zamknięte - szanse i wyzwania psychodiabetologiczne - Kamila Susuł, Paulina Suduł, Bartłomiej Matejko, Katarzyna Cyranka 313 14.1. Wpływ rozwoju technologii na możliwości leczenia cukrzycy 313 14.2. Przykłady systemów hybrydowych (advanced hybrid closed-loop, AHCL) 317 14.3. Szanse związane z zastosowaniem AID 325 14.3.1. Wysoki poziom HbA1c, lęk przed niedocukrzeniem, wysoki poziom stresu cukrzycowego (diabetes distress) 325 14.3.2. Lęk przed hipoglikemią (FoH) 326 14.4. Wyzwania związane z AID 327 14.4.1. Zmęczenie alarmami (alarm fatigue) 328 14.4.2. Podrażnienia skóry u użytkowników systemów ciągłego monitorowania glikemii i pomp insulinowych 331 14.4.3. Przeciążenie danymi (data overload) 333 14.5. Konsensus: systemy automatycznego podawania insuliny (AID/HCL) - perspektywa psychodiabetologiczna 336 15. Wyzwania związane z etapami rozwojowymi - planowanie rodziny, okres starzenia się, nietypowe sytuacje życiowe - Paulina Suduł, Martyna Pietruś, Tomasz Klupa, Bartłomiej Matejko 339 15.1. Wstęp 339 15.2. Cukrzyca u niemowlęcia 342 15.3. Małe dzieci (2-3 lata) 344 15.4. Okres przedszkolny 345 15.5. Szkoła podstawowa 346 15.6. Okres dojrzewania 347 15.7. Okres dorosłości 348 15.8. Proces tranzycji 348 15.9. Podróże 349 15.9.1. Elementy interwencji psychologicznej i edukacyjnej 350 15.10. Egzaminy 350 15.11. Planowanie rodziny, ciąża i rodzicielstwo 351 15.12. Okres starzenia/osoby starsze 351 15.13. Główne obszary problemów u osób starszych z cukrzycą 352 16. Psychoterapia i grupy wsparcia - znaczenie wsparcia społecznego i psychologicznego - Dominika Sarna-Palacz, Dawid Storman 359 16.1. Wstęp 359 16.2. Między ciałem a psychiką 359 16.2.1. Dlaczego sama medycyna nie wystarczy? 360 16.3. Poradnictwo psychologiczne w diabetologii 361 16.4. Wsparcie psychologiczne w chorobie przewlekłej 361 16.5. Źródła i formy wsparcia społecznego 363 16.5.1. Znaczenie relacji społecznych w chorobie przewlekłej 363 16.5.2. Wsparcie ze strony rodziny i bliskich 363 16.5.3. Grupy wsparcia dla osób z cukrzycą 364 16.5.4. Organizacje pacjenckie i wsparcie instytucjonalne 365 16.5.5. Grupy wsparcia dla rodzin i opiekunów 365 16.5.6. Organizacje internetowe i społeczności online (DOC) 365 16.5.7. Wsparcie ze strony zespołu terapeutycznego 366 16.6. Psychoedukacja i interwencje wspierające 367 16.6.1. Psychoedukacja diabetologiczna 367 16.6.2. Interwencja kryzysowa w cukrzycy 368 16.6.3. Dialog motywujący 368 16.7. Psychoterapia w cukrzycy - kiedy i jaka? 368 16.7.1. Kiedy wsparcie psychologiczne nie wystarcza? 368 16.7.2. Przegląd podejść psychoterapeutycznych 369 16.7.3. Terapia indywidualna czy grupowa? 371 16.7.4. Psychoterapia stacjonarna i online 371 16.7.5. Współpraca psychoterapeuty z zespołem diabetologicznym 372 16.8. Bariery i rekomendacje praktyczne 372 16.9. Podsumowanie 372 17. Cukrzyca u dzieci i młodzieży - stresory w systemie rodzinnym - Aleksandra Brzezińska, Agnieszka Szadkowska 377 17.1. Wprowadzenie 377 17.2. Systemowe rozumienie rodziny w kontekście choroby przewlekłej 378 17.2.1. Podejście linearne 379 17.2.2. Podejście systemowe (cyrkularne) 379 17.3. Stresory - ujęcie ogólne 380 17.3.1. Podział stresorów według Jana F. Terelaka 380 17.3.2. Rodzaje stresu 381 17.4. Stresory w rodzinie dziecka z cukrzycą typu 1 382 17.5. Zasoby adaptacyjne i strategie radzenia sobie w rodzinie dziecka z cukrzycą typu 1 383 17.6. Interwencje psychologiczne i wsparcie psychospołeczne w rodzinie dziecka z cukrzycą typu 1 385 17.7. Funkcjonowanie społeczne dziecka i nastolatka z cukrzycą typu 1 - szkoła, rówieśnicy i ryzyko stygmatyzacji 387 18. Cukrzyca przedciążowa i cukrzyca w ciąży - wyzwania emocjonalne - Katarzyna Cyganek, Dominika Sarna-Palacz 391 18.1. Wstęp 391 18.2. Cukrzyca a ciąża 395 18.3. Hiperglikemia w ciąży - nagły kryzys 396 18.3.1. Wyzwania emocjonalne kobiet z cukrzycą ciążową 397 18.3.2. Wyzwania tożsamościowe 400 18.4. Cukrzyca przedciążowa (PGDM) a ciąża - ciąża w chorobie przewlekłej 401 18.5. Bariery w formowaniu związków 401 18.6. Specyfika przygotowania do ciąży - planowanie 403 18.7. Wyzwania emocjonalne w ciąży 405 18.8. Emocje i nastrój związane z cukrzycą przedciążową i ciążową 407 18.8.1. Synteza różnic 407 18.8.2. Elementy wspólne 408 18.9. Zaburzenia psychiczne w ciąży 408 18.10. Postępowanie terapeutyczne - wsparcie psychologiczne 411 18.10.1. Charakter interwencji psychologicznych w zależności od typu cukrzycy w ciąży 412 19. Cukrzyca i współchorobowość - Maciej Małecki, Michał Kania 417 19.1. Wprowadzenie 417 19.2. Współchorobowość w cukrzycy niezależnie od typu 419 19.2.1. Współchorobowość wynikająca z powikłań cukrzycy 419 19.2.2. Współchorobowość wynikająca z częstych chorób towarzyszących cukrzycy 430 19.3. Współchorobowość w cukrzycy typu 1 436 19.4. Współchorobowość w cukrzycy wtórnej 439 19.5. Współchorobowość w innych rzadkich typach cukrzycy 440 19.6. Wpływ współchorobowości w cukrzycy na jakość życia i zdrowie psychiczne pacjentów niezależnie od typu choroby 443 19.7. Podsumowanie 446 20. Nowoczesne leczenie cukrzycy typu 2 i otyłości - wyzwania emocjonalne - Maciej Małecki, Tomasz Klupa, Agnieszka Dąbek 451 20.1. Co oznacza nowoczesne leczenie cukrzycy? 451 20.2. Co oznacza nowoczesne leczenie otyłości? 453 20.3. Wyzwania emocjonalne związane z nowoczesną farmakoterapią cukrzycy i otyłości 454 21. Leki przeciwdepresyjne u pacjenta z cukrzycą - tolerancja i bezpieczeństwo - Marcin Siwek, Anna Julia Krupa, Krzysztof Wojtasik-Bakalarz 459 21.1. Wstęp 459 21.2. Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) 469 21.3. Inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI) 470 21.3.1. Mirtazapina i mianseryna 474 21.3.2. Agomelatyna 476 21.3.3. Bupropion 477 21.3.4. Trazodon 479 21.3.5. Wortioksetyna 480 21.4. Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (TLPD) - amitryptylina, klomipramina, doksepina, imipramina 482 21.5. Inne leki przeciwdepresyjne 483 21.6. Podsumowanie 483 22. Leki przeciwpsychotyczne i normotymiczne u pacjenta z cukrzycą - Aleksandra Gorostowicz, Anna Wasik, Krzysztof Wojtasik-Bakalarz, Marcin Siwek 491 22.1. Leki przeciwpsychotyczne 491 22.1.1. Mechanizmy farmakologiczne 493 22.1.2. Wpływ poszczególnych LPP 495 22.2. Leki normotymiczne 497 22.2.1. Lit 497 22.2.2. Leki przeciwpadaczkowe 498 23. Inne leki psychotropowe u pacjenta z cukrzycą - Krzysztof Wojtasik-Bakalarz, Marcin Siwek 507 23.1. Leki stosowane w zespole nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) 507 23.1.1. Leki psychostymulujące 508 23.1.2. Leki niestymulujące 509 23.2. Benzodiazepiny i niebenzodiazepinowe leki nasenne z grupy ,,Z" (pozytywne allosteryczne modulatory GABA-A) 511 23.3. ,,Gabapentynoidy" - ligandy podjednostki alfa-2-delta kanałów wapniowych 512 23.4. Leki melatoninergiczne 513 23.5. Podwójni antagoniści oreksyny 514 23.6. Leki antyhistaminowe 514 23.7. Leki stosowane w leczeniu otępień 515 23.8. Leki stosowane w leczeniu uzależnień 516 23.9. Leki stosowane w hipersomniach 517 23.10. Wnioski 521 24. Interakcje leków psychotropowych z lekami stosowanymi w terapii cukrzycy - Henryk Skrętny, Łukasz Hońdo, Marcin Siwek 529 24.1. Wstęp 529 24.2. Wchłanianie 530 24.3. Dystrybucja 532 24.4. Metabolizm 533 24.5. Wydalanie 540 24.6. Interakcje farmakodynamiczne 541 24.7. Podsumowanie 548 25. Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi a cukrzyca - Krzysztof Wojtasik-Bakalarz, Anna Julia Krupa 557 25.1. Genetyczne związki z cukrzycą 559 25.1.1. Cukrzyca noworodków 560 25.1.2. Cukrzyca typu 1 560 25.1.3. Cukrzyca typu 2 560 25.2. Związki ADHD z cukrzycą w ciąży 562 25.3. Współwystępowanie cukrzycy i ADHD 565 25.3.1. Cukrzyca typu 2 567 25.4. Wpływ ADHD na przebieg cukrzycy 568 25.4.1. Wzorce żywieniowe 568 25.4.2. Cukrzyca typu 1 569 25.4.3. Cukrzyca typu 2 572 25.5. Wnioski 572 26. Wyniki zgłaszane przez pacjenta (PRO) w diabetologii - Dominic Ehrmann 581 26.1. Wprowadzenie 581 26.1.1. Obszar zainteresowań: PRO, PROM i PREM 581 26.1.2. PRO - podstawa opieki skoncentrowanej na pacjencie 582 26.1.3. PRO - większa podmiotowość pacjentów i lepsza komunikacja 584 26.1.4. Strategiczne znaczenie PRO i PRE dla badań naukowych systemów ochrony zdrowia 585 26.2. Ocena PRO 587 26.3. Wybór podstawowych PRO 589 26.4. Wnioski podsumowujące i kierunki dalszych badań 606 Posłowie - Leszek Czupryniak 617 Skorowidz

pokaż cały spis treści

ukryj recenzje