Recenzje

Festiwal filmu amerykańskiego, w którym niedawno brałem udział, stał się dla mnie doskonałym pretekstem, by między seansami odbyć wycieczkę do kina… w zupełnie przeciwnym kierunku. W podróż po Azji, jakiej dotąd nie znałem, zabrał mnie w swojej najnowszej książce Robert Robb Maciąg. Przed Wami wyjątkowy projekt – Tuk Tuk Cinema!

Największa tajemnica jaką kryje ta książka tkwi w podejściu Autora do otaczającej go rzeczywistości. Robert, słowami innego podróżnika i filmowca, Jeana-Claude Carrière mówi: nie lubisz ludzi, raczej nie ruszaj się do Indii. Od siebie dodaje solidną dawkę argumentów, które wielu Europejczykom wystarczyłyby z nawiązką, by rzeczywiście nigdy tam nie pojechać. I od razu pomaga znaleźć remedium. Ale dajmy krok wstecz.
Pomysł Maciąga na kolejną wyprawę po Indiach wziął się z jego wieloletniej fascynacji tamtym rejonem. Już na etapie planowania wyjazdu wiedział, że tym razem chce zrobić coś innego niż zwykle i COŚ DOBREGO dla innych. Kino – to było to! Na zakupionym w Delhi skuterze (po pierwotnym planie jazdy przez Indie tuk tukiem pozostał tytuł książki) przejechał prawie 2 tysiące kilometrów wzdłuż (bliżej lub dalej) brzegów świętej rzeki Hindusów, Gangesu. W czasie przejazdu odwiedzał szkoły i sierocińce, by zebranym w nich dzieciakom pokazywać objazdowe kino z dalekiego kraju. Dobra współpraca ze Studiem Filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej sprawiła, że postawił na Przygody Bolka i Lolka oraz odcinki z serii o Reksiu. Animowane nieme kino w kolorze prezentowane na okrytych prześcieradłem podartych murach stojących budynków. Widzicie to?

Poznałem Roberta w czasie festiwalu podróżniczego, gdzie miałem okazję słuchać jego pasjonującej opowieści o wyprawie do Pakistanu. Ze swadą i sporym poczuciem humoru opowiadał o przeżytych przygodach. W podobnym klimacie utrzymana jest książka. Bardziej kumpelska pogadanka niż pisana sztywnymi prawidłami opowieść. Ma trochę ponad 250 stron, ale przyjaznej wielkości czcionka sprawia, że bardzo szybko się ją czyta. Składa się z trzydziestu dwóch rozdziałów, każdy jest dość krótki – to odzwierciedlenie przystanków na kinowym tournée.

Książka Roberta jest mocnym świadectwem, że pozytywne nastawienie może przynieść naprawdę wiele korzyści. Niezłomna wiara autora w przedstawicieli innej kultury z jednej strony wydaje się nieco naiwna, z drugiej jest jak najbardziej zdroworozsądkowa. Takie nastawienie jest zwyczajnie pomocne – zwłaszcza kiedy jesteś tysiące kilometrów od domu i właśnie wyczerpały Ci się wszelkie pokłady cierpliwości i poczucia humoru.

Czytając książkę, gdzieś między wierszami złapiecie serię ciekawostek o Indiach, jak choćby gdzie w jednym miejscu można obejrzeć cały buddyjski świat – zbiór świątyń zbudowanych przez buddyjskie państwa, m.in. Japonię, Tajlandię czy Buthan. Zadziwi Was jak kreatywni mogą być żebracy oraz że krowy w Indiach nie są aż tak bardzo nietykalne. Poznacie trochę tubylczych zwrotów i dowiecie się jak radzić sobie w ulicznym ruchu. Gwarantuję Wam – emocje murowane. Próżno tam szukać konkretnych wskazówek, gdzie i za ile znaleźć nocleg. To nie takie wydawnictwo. Korzyści są zupełnie gdzie indziej.

Zmierzając do brzegu. Jeśli sięgniecie po książkę, której pełny tytuł brzmi Tuk Tuk Cinema, czyli historia o Indiach, Gangesie, radości życia, wiecznie psującym się skuterze i Bolku i Lolku, dostaniecie wszystko co zawarte w podtytule. I poczekajcie prawie do ostatniej strony, żeby zobaczyć na kim przenośne kino z dalekiego kraju zrobiło największe wrażenie. A potem znajdziecie pewnie swój sposób na COŚ DOBREGO.

Jako że u mnie ostatnio dzieje się sporo, ale jest o tyle chaotycznie, że trudno mi o tym pisać, to się zabrałam do lektur nieodrobionych - a jako że wydawnictwo Bezdroża od czasu do czasu się zainteresuje faktem, że dawno nic nie czytałam, to i tym razem zadbało o mój czas wolny i tak z moich ostatnich wyborów, raczej politycznych i zaangażowanych, przeszłam się w świat lekki jak podróż na skuterze, czyli do literatury podróżniczej w wydaniu Robba Maciąga.

Z Robbem i jego uroczą żoną miałam nawet kiedyś okazję się poznać, choć zapewne mnie nie pamiętają, ale w miarę uważnie śledzę ich mniej lub bardziej podróżnicze zajęcia, dlatego bardzo się ucieszyłam, że trafiło mi do rąk Tuk Tuk Cinema, które jest relacją zeszłorocznego wyjazdu Robba do Indii. Indii, o których lubię czytać, a które tak naprawdę należą do dwóch krajów na tym świecie, do których jakoś lękam się zajechać (drugim krajem są Stany Zjednoczone). Człowiek się naczyta gazet i potem mu zostaje, że to nie jest kraj dla samotnie podróżujących kobiet. Może mi się to kiedyś odmieni, może zawinę w okolice Rzeki Matki, póki co jednak pozostaje literatura.

Literatura z gatunku lekkich i przyjemnych - dawno nie sięgałam po książki typowo podróżnicze i odwykłam trochę od tego stylu. Przyznam - wiele pozycji z tych kategorii odrzuca mnie nastawieniem "przybyłem, zobaczyłem, flagę postawiłem", ale Robb akurat nie przybywa do Indii na białym koniu, lecz jedzie tam po raz kolejny, traktując ten kraj jak starego kumpla, który czasem denerwuje, ale jest zawsze bliski sercu. Jako wymówkę dla kolejnego wyjazdu potraktował pomysł pokazania polskich kreskówek nad Gangesem i niby o tym jest ta książka, ale w sumie nie tylko. Jest to w sumie gawęda o przejażdżce rozpadającym się skuterem wzdłuż rzeki, o wewnętrznych rozważaniach nad tym, co się tam właściwie robi i do - z tego, co widać, odwzajemnionej - miłości do Indii.

Już na wejściu da się zauważyć, że jest to opowieść mówiona raczej, niemalże przelane na papier gawędy podróżnicze, z jakimi mamy do czynienia na zlotach, pokazach slajdów i spotkaniach. Tak naprawdę przy czytaniu niemal się ma wrażenie, że Robb stoi przed nami i, pokazując kolejny slajd z Bolkiem i Lolkiem na tle indyjskiego pejzażu, mówi o tym, co przeżył i czuł, kiedy sobie przez te Indie jechał, od czasu do czasu dodając anegdotkę, czy wspominając jakiś warty obejrzenia film. Tyle tylko, że spotkania podróżnicze trwają z reguły godzinę-dwie, a tu mamy do czynienia z książką, którą sobie powolutku podczytywałam w pociągach i autobusach, jako że jestem w tej chwili na etapie przemieszczania się w te i z powrotem między Polską a Niemcami, jak to mi się często zdarza. Czy ta formuła przekona każdego? Nie wiem, ale wielbicieli magazynów i portali podróżniczych na pewno, już nawet sposób wydania książki pokazuje, że wydawnictwo dokładnie wiedziało, do jakiej grupy czytelników ją kieruje.

Plus pomysł pokazywania Reksia dzieciom nad Gangesem jest uroczy sam w sobie. Jak mówiłam, mam wrażenie, że Robb mówi o Indiach jak o starym kumplu, dlatego też nie dziwię się, że chciał się z tym kumplem podzielić wspomnieniami z dzieciństwa.

Z czym kojarzy się czytelnikom  lubiącym literaturę podróżniczą  Robert Maciąg? Odpowiedź może być  szybka i tylko jedna. A właściwie dwie:
1. Z podróżami.
2. Z Indiami.
W niespełna rok po narodzinach córki zew podróży i przygody   znów się odezwał, ale czy mogło być inaczej, skoro Maciąg  wcale nie ukrywa, że  nad stabilizację  przedkłada bycie w ruchu.  Podobnie „jak  krew w moich żyłach”- dodaje.
Swój  miesięczny urlop tym razem postanawia spędzić w Indiach, o których pisze, że go niezmiennie fascynują.  Z pewnością tak jest, skoro ten ogromny kraj Autor odwiedza już po raz szósty. Tym razem jednak nie chodzi wyłącznie o to, by „patrzeć sobie na życie” [ Hindusów]. Pisze: „Chciałem znów jechać  do Indii i przy okazji zrobić coś więcej  niż tylko  przeżywać własną radość z podróżowania.” I tak rodzi się projekt  Tuk, tuk cinema,  który ma polegać na tym, że  Maciąg  wiezie do Indii walizkę, w której znajduje się…laptop, projektor, głośniki i filmy z Bolkiem i Lolkiem oraz Reksiem.
Plan- zdawałoby się prosty – przejechać od Delhi do Kalkuty i wyświetlać w spotykanych po drodze szkołach filmy z bohaterami  znanymi każdemu polskiemu dziecku.
Pierwszy seans odbywa się na ulicy, w ramach jakiegoś  festiwalu. Murek  oddzielający ulicę od pola pszenicy zamienia się w  ekran, a widownię stanowią dzieci i…nieco starsze „dzieci”, gdy okazuje się, że przed murkiem zasiadają i starsi; cóż- „czasem każdy dorosły jest małym dzieckiem”. Nie inaczej było i w dalszej podróży, gdy na ulicznym seansie zgromadziły się dzieci, do których  dołączyli robotnicy wracający po całym dniu pracy na budowie. „Nie ma drugiego tak wspaniałego widoku na świecie jak ten,  gdy z dorosłego wychodzi dziecko. Uśmiechnięte, beztroskie i naiwne”(…)I dalej: „oni dawali mi coś przepięknego, nawet o tym nie wiedząc”.
Następna  projekcja wypada w żeńskiej szkole i na długi czas jest to pierwsza o zarazem ostatnia szkoła, gdzie tablica oklejona białym papierem „robi” za ekran, a dziesięcioletnie uczennice – jak  wszystkie dzieci – reagują spontanicznie  i żywiołowo na przygody dwóch urwisów i sympatycznego pieska.
„Ja miałem plan  co do Indii, a Indie miały plan co do mnie. I jakoś się te dwa plany co pewien czas rozmijały” – wspomina  Autor. Szybko okazało się, że nie każda szkoła, a raczej prawie żadna nie jest zainteresowana ofertą darmowego seansu.  Nie będę pisała o powodach licznych odmów, bo o tym przeczytacie Państwo sami, gdy sięgniecie po książkę, dość rzec, że kto zjadł zęby na podróżach po Indiach  i nazywa się Robert Maciąg, ten się łatwo nie poddaje. Skoro nie szkoły, to może sierocińce?! Tu też nie zawsze było łatwo, ale kilka razy udało się przekonać zarządzających tymi placówkami, że godzina radości dla osieroconych, a często upośledzonych dzieci jest bezcenna!
Na taborecie projektor, na tablicy –prześcieradło, na wprost widownia, a „w powietrzu unosił się beztroski śmiech i  ciekawość”, choć i z nią bywało różnie;  np. film o Reksiu na nartach nie wywołał żadnej reakcji! Okazało się, że  dla dzieci nigdy nie widzących śniegu, zimy i nart poziom abstrakcji  był tak wysoki, że  uniemożliwił zrozumienie całości.
Ostatni seans, podobnie jak pierwszy, odbył się na miejskim murze, a widownię stanowiły  dzieci bawiące się na ulicy – dzieci sprzątaczek, kucharek i praczek i….robotnicy oraz.. suka  karmiąca swoje młode! Po godzinie – pisze Autor -  dzieci zaczęły się rozchodzić wołane przez matki na kolację, a pozostali… dorośli, którym Robert Maciąg znów podarował chwilę dziecięcej radości.
 
W „Tuk, tuk cinema”  odnoszę wrażenie, że funkcjonują równolegle ( choć nie symetrycznie i proporcjonalnie) dwa światy; jeden to świat przygód Bolka i Lolka oraz Reksia, których Robert Maciąg chce pokazać  hinduskim dzieciom, z czym – co rusz – ma niezrozumiałe dla nas, wychowanych na kreskówkach z Bielska Białej,  trudności.  Świat drugi, a według mnie –pierwszy i ważniejszy- to oglądanie hinduskiej codzienności „ z szeroko otwartymi oczami” ( T.Michniewicz z obwoluty książki). Choć  tytuł „Tuk, tuk cinema” raczej sugerowałby, że książka będzie zapisem kolejnych wizyt w kolejnych szkołach i seansów w nich, to wydaje mi się, że  objazdowe,  wymyślone przez  Maciąga kino jest dodatkiem, pretekstem do tego, by znów wyruszyć w świat, by robić to, co  Maciąg kocha miłością  wielką i wierną – podróżować i „patrzeć sobie na życie”, bo czyż może być inaczej, skoro – jak sam pisze -  „Indie wypełniają człowieka nagle i bez pytania”. Dziś tu, jutro tam, bez pośpiechu, bez określonej z góry  marszruty. Z punktu A do punktu B. Na trasie Delhi - Kalkuta. 
Maciąg jest świetnym  i wnikliwym obserwatorem teatru świata, w którym główną rolę gra człowiek zajęty swym codziennym życiem, który „nie ma  czasu na nic więcej niż to, co potrzebne i ważne’.
Warto sięgnąć po książkę, by dowiedzieć się  nieco o hinduskim szkolnictwie i sposobach walki rządu z wciąż powszechnym analfabetyzmem. Warto sprawdzić, jak Indie otwierają się na nowoczesność, choćby w podejściu do edukacji ( i emancypacji) kobiet. Zasady dobierania małżonków i sytuacja wdów, niewyobrażalne dla Europejczyka  zanieczyszczenie świętej rzeki Ganges ( 118 miast wylewa do niej ponad 3,6 mln litrów ścieków dziennie!!!). Robert Maciąg pisze wprost: ‘bieda, syf, żebranina”, a przecież mimo to kraj ów fascynuje i sprawia, że mimo tylu przeczytanych już o nim książek, wciąż sięga się po kolejne.
Zachwycam się językiem Maciąga; jest wnikliwy, dosadny, często ironiczny. Nawet jeśli  kogoś niezbyt interesują  Indie, powinien sięgnąć  po „Tuk, tuk cinema”, by zobaczyć hinduskie ulice wielkich miast i bezkresne bezdroża prowincji, którą gęsto porastają pola…marihuany!
Klasą samą w sobie jest to, jak Maciąg opisuje poruszanie się po hinduskich ulicach; „To doświadczenie, które cię zmienia na zawsze” i trudno w to wątpić, gdy się czyta takie zdanie:  ( Na ulicy) „jest niezły hałas, bo najpierw  autobus trąbi, że zjeżdża, potem ciężarówki trąbią, że hamują,  ja i inni motocykliści trąbimy na pasażerów, żeby uważali, jak łażą, autobus trąbi, że odjeżdża, a ciężarówki znów trąbią, tym razem po to, żeby autobus pospieszył”.
 
Jeśli chcecie Państwo dowiedzieć się
·       jak hinduskie kobiety „młócą” snopki zboża,
·        dlaczego w Indiach absolutnie konieczne jest szorowanie (!) rąk  PRZED pójściem do toalety,
·       oraz jak policja karze mężczyzn przyłapanych na oglądaniu pornografii ( a powiem, że ubawiłam się tym setnie!!! J),
to zachęcam do sięgnięcia  po ostatnią książkę Roberta Maciąga, która jest nie tylko ciekawa, ale i – jak niemal zawsze bywa w przypadku wydawnictwa Bezdroża- niezwykle starannie i pięknie opracowana  i wydana.

Z pozoru jest to publikacja w stylu "Zniszcz ten dziennik". Faktycznie to pomysłowy podręczny zeszyt do zabawy dla dzieciaków-łobuziaków. Zaplanowany został dwustronnie: z jednej "jasna strona mocy", z drugiej "ciemna". Różnice nie są znaczne, bowiem w końcu to zeszyt "łobuziaka i jego kumpli".
Z obu stron jest miejsce na listę kumpli i na rysunek odznaki oddziału, a potem zaczyna się zabawa.

Po jasnej m.in.: 
- głosowanie na ulubioną postać z "Gwiezdnych wojen" (jasna strona mocy),
- miejsce na sporządzenie rankingu najfajniejszych gier komputerowych,
- "połącz kropki",
- diagramy do gry w statki,
- tabela do zanotowania, ile kto robi przysiadów a ile pompek,
- instrukcja wyhodowania rzeżuchy,
- flagi państw do pokolorowania;

po ciemnej zaś m.in.:
- głosowanie na ulubioną postać z "Gwiezdnych wojen" (ciemna strona mocy),
- miejsce na sporządzenie rankingu najgorszych gier komputerowych,
- labirynt,
- instrukcja wyhodowania pleśni,
- kartki do wycięcia i włożenia za wycieraczkę samochodu,
- kupon na grę na komputerze przez godzinę (do okazania rodzicom),
- kupon zwalniający z pytania przy tablicy (do okazania nauczycielom).

Oczywiście jest znacznie więcej atrakcji. Całość pomysłowa i ładnie wydana ucieszy niejednego łobuziaka.

„Pokusy i łakocie. Rodzina nie do końca idealna” Tary Sivec to drugi tom z serii „Pokusy i łakocie” od Wydawnictwa Helion oraz Septem.
Skoro drugi tom z serii to spotkanie ze znanymi już nam postaciami. I tak jak w części pierwszej powracamy do Claire i jej perypetii. Wszystko to okraszone jest chwilami ironicznym i sarkastycznym poczuciem humoru, co w efekcie daje nam idealną lekturę na poprawę humoru.
„Rodzina nie do końca idealna” to opowieść o próbie stworzenia przez naszych bohaterów rodziny. A czy istnieje coś takiego jak „rodzina idealna”?  Jeśli nawet tak, to przecież dla każdego z nas ten ideał będzie czymś innym. Zresztą nie ma chyba idealnego przepisu na rodzinę, ilu ludzi tyle wizji rodziny. Grunt to aby osiągnąć wspólny kompromis i czuć się szczęśliwym w stworzonym przez siebie otoczeniu. Czy uda się to naszym bohaterom? Przekonajcie się sami, co stanie na drodze do ich ideałów.
Bez wątpienia styl autorki jest specyficzny, lecz mnie przypadł sposób jej przedstawiania rzeczywistości i postaci. Bohaterowie są naturalni, pełni ciepła, budzą sympatię czytelnika. Jeśli więc za oknem szaleje wichura, pada deszcz i masz wszystkiego dość po ciężkim dniu wybór tej pozycji będzie idealnym antidotum na chandrę.
a w chwilach gdy do akcji wkracza Gavin, nie będzie chyba osobnika który na jego pomysły nie zareaguje uśmiechem. Ten dzieciak rozbawi nawet największego ponuraka. Jeśli więc masz wszystkiego dość, sięgnij po tą lekturę, a poprawa nastroju gwarantowana.