Dwanaście krzeseł Ilia Ilf, Eugeniusz Pietrow

Żywa narracja, niepowtarzalni bohaterowie oraz niesamowite i zabawne przygody czekają na każdego, kto odważy się przeczytać to arcydzieło. Język powieści jest doskonale dobrany, by opisać miasta, ludzi, systemy polityczne i społeczne, które w Rosji wydają się niezmienne od 1927 roku. A Ostap Bender jest niczym Sherlock Holmes w świecie oszustów. Można tylko pozazdrościć pomysłowości temu czarującemu krętaczowi. [Dinara, goodreads.com]

"Dwanaście krzeseł", to międzynarodowy bestseller, wielokrotnie sfilmowany - m.in. przez Mela Brooksa - przetłumaczony na: angielski, francuski, niemiecki, hiszpański, bułgarski, czeski, estoński, fiński, węgierski, włoski, portugalski, szwedzki, duński, litewski, serbski, słowacki, hebrajski, arabski, perski, chiński, grecki, koreański, turecki oraz polski.

Powieść Ilfa i Pietrowa, to absolutna klasyka. W Rosji powieść ta nadal funkcjonuje w codziennym obiegu jako niewyczerpane źródło aforyzmów i powiedzonek, a głównemu bohaterowi i tytułowym krzesłom postawiono pomniki. Książka ma wiele warstw - z wierzchu to brawurowa powieść awanturnicza, dosłownie pękająca od akcji, przenoszącej się z miejsca na miejsce. Mamy tu nocne eskapady, pogonie, wędrówki przez szlaki Kaukazu, rejsy po Wołdze itp. Po drugie, to znakomita satyra na rzeczywistość Rosji sowieckiej w dziesięć lat po rewolucji, w czasie NEP-u. Po trzecie, można ją czytać trochę symbolicznie. Sojusz Bendera i Worobianinowa to sojusz zubożałej przedrewolucyjnej inteligencji z upadłą arystokracją. Gorąco polecam. [Pierogi_i_Pączki, lubimyczytac.pl]

Słynna powieść "Dwanaście krzeseł" Ilii Ilfa i Eugeniusza Pietrowa ukazała się po raz pierwszy w 1928 roku i do dziś uważana jest za jedno z najpopularniejszych dzieł literatury rosyjskiej XX wieku. Historia dwóch oszustów, którzy wyruszają na poszukiwanie diamentów Madame Pietuchowej, pozostaje jedną z ulubionych lektur czytelników. Nazwisko Ostapa Bendera, mistrza intryg, stało się powszechnie znane, a sama powieść była szeroko cytowana i doczekała się setek udanych wznowień. [azbooka.ru]

Ilf i Pietrow mistrzowsko bawią się językiem, tworząc żywe obrazy i humorystyczne sytuacje, które pozostają w pamięci na długo. Atmosfera epoki sowieckiej jest oddana tak precyzyjnie i sugestywnie, że niemal widzimy każdą scenę na własne oczy. "Dwanaście krzeseł" to idealne połączenie komedii i dramatu, zdecydowanie warte poznania. [Vanessa_Arsan, litres.ru]

Teściowa jest przeważnie istotą nielubianą. Jeśli zięć jest na dokładkę nielubiany przez teściową, może dojść do tragicznych wydarzeń. Hipolit Worobianinow był właśnie nielubianym zięciem. Klaudia Iwanowna Pietuchowa teściową, która ukryła przed nim i przed gniewem rewolucjonistów cały swój majątek w krześle. Rodzina musiała uciekać z pałacyku w Starogrodzie, a krzesło zostało. Razem z pozostałymi jedenastoma. Takich rewelacji dowiedział się zięć siedząc przy łożu śmierci teściowej. Cóż mu pozostało innego, jak spróbować odzyskać precjoza? Niestety, oryginalny schowek Klaudia Iwanowna zdradziła również popowi, ojcu Fiodorowi Wostrikowowi. Co tam tajemnica spowiedzi, gdy chodzi o sto pięćdziesiąt tysięcy rubli? To już dwóch pretendentów do skarbu. Jest jeszcze trzeci, Ostap Bender. Niebieski ptak, spryciarz, nieodrodne dziecko porewolucyjnego bałaganu i wielki kombinator. [Beata Gościk, encyklopediateatru.pl]

ADAPTACJE FILMOWE. Powieść była przeniesiona na ekran blisko dwadzieścia razy. Najbardziej znana jest amerykańska adaptacja Mela Brooksa zatytułowana "The Twelve Chairs" (1970). Do innych ważniejszych adaptacji należą: polsko-czeski film Martina Friča "Dvanact křesel" (1933); angielska "Keep Your Seats, Please" (1936), radziecka "Двенадцать стульев" (1971 i 1976), brazylijska "Treze Cadeiras" (1957), kubańska "Las Doce Sillas" (1962) oraz niemiecka "ZwOlf StUhle" (2004).

ADAPTACJE TEATRALNE. Na polskiej scenie "Dwanaście krzeseł" pojawiało się wielokrotnie. Najwcześniejszą adaptację zrealizowano w warszawskim Ateneum w 1934 roku, w reżyserii Mariana Wyrzykowskiego. Później powstały kolejne inscenizacje, m.in. w Teatrze Śląskim w Katowicach (1962), w Teatrze Syrena w Warszawie (1985), w Teatrze Telewizji (1988), w Teatrze Polskiego Radia (1996) oraz ponownie w Teatrze Śląskim w 2018 roku, w adaptacji i reżyserii Nikołaja Kolady. Powieść Ilfa i Pietrowa była też (i nadal jest) wielokrotnie wystawiana na deskach scenicznych w wielu krajach na całym świecie.

O AUTORACH. Ilja Ilf (1897-1937) i Eugeniusz Pietrow (1902-1942) byli radzieckimi pisarzami satyrycznymi pochodzącymi z Odessy. Większość swoich tekstów tworzyli wspólnie, a największą sławę przyniosły im powieści "Dwanaście krzeseł" i "Złote cielę". Pisali także opowiadania, artykuły satyryczne, sztuki teatralne i scenariusze filmowe, a w latach 30. odbyli podróż po Stanach Zjednoczonych, opisaną w książce "Ameryka jednopiętrowa". Ilf zmarł na gruźlicę w 1937 roku, a Pietrow zginął w 1942 roku w katastrofie lotniczej podczas II wojny światowej. Ich twórczość zajmuje trwałe miejsce w literaturze światowej jako jeden z najważniejszych przejawów satyry XX wieku.

Nota: przytoczone powyżej opinie są cytowane we fragmentach i zostały poddane redakcji.