Antybohater. Horyzonty literatury i filozofii nowoczesnej Michał Januszkiewicz

Dostępność produktu

Produkt został zweryfikowany pod kątem ułatwień dostępu więcej przeczytasz w deklaracji dostępności.

Spis treści książki

Wstęp .......................................................................................................... 13
1. Kilka uwag osobistych na wstępie ................................................ 13
2. O bohaterach ................................................................................... 15
3. Wokół definicji antybohatera ........................................................ 21
4. Antybohater w świetle literaturoznawstwa rosyjskiego ............ 26
5. O antybohaterze w literaturoznawstwie zachodnim ................ 31
6. O recepcji antybohatera w Polsce ................................................. 35
7. Podsumowanie (z odrobiną metodologii) .................................. 39
Część I
MIĘDZY FILOZOFIĄ A LITERATURĄ
R O Z D Z IA Ł 1
Filozofia i literatura – komplikacje i transakcje ..................................... 49
1. Filozofia i literatura – odrębne światy ......................................... 50
2. Interferencje i transakcje albo osłabianie granic ........................ 55
3. Egzystencjalizm jako miejsce spotkania filozofii i literatury .... 59
4. O filozofii literatury ........................................................................ 64
5. Podsumowanie ................................................................................ 67
R O Z D Z IA Ł 2
Antybohater w perspektywie filozofii egzystencji ................................. 69
1. Wstęp ............................................................................................... 69
2. Antropologia egzystencjalizmu i antropologia literacka zorien-
towana na antybohatera ................................................................ 72
3. Egzystencjalistyczna koncepcja człowieka .................................. 77
4. Podsumowanie ................................................................................ 93
R O Z D Z IA Ł 3
Prawda i subiektywność. Kierkegaard i romantyczne źródła herme-
neutyki nowoczesnej ................................................................................. 95
1. Wstęp: hermeneutyka wobec problemu indywiduum .............. 95
2. Pomiędzy Kierkegaardem a Heideggerem .................................. 97
3. Prawda i subiektywność ............................................................... 99
4. Kierkegaard a hermeneutyka egzystencjalna .............................. 102
5. Podsumowanie ............................................................................... 112
Część II
Z HISTORII IDEI
R O Z D Z IA Ł 4
(Anty)bohater naszych czasów ................................................................ 117
1. Wstępne rozróżnienia i zastrzeżenia ........................................... 117
2. Antybohater – kategoria interdyscyplinarna .............................. 119
3. Przednowocześni prekursorzy antybohatera .............................. 122
4. Wobec nowoczesności .................................................................. 127
5. Podsumowanie ................................................................................ 137
R O Z D Z IA Ł 5
Antybohater jako „człowiek zbędny”. W perspektywie literatury ro-
syjskiej ......................................................................................................... 139
1. Wstęp ............................................................................................... 139
2. Kim jest „człowiek zbędny”? ......................................................... 141
3. „Człowiek zbędny” jako antybohater ........................................... 144
4. Modele antybohatera – „człowieka zbędnego” ........................... 155
5. Podsumowanie ................................................................................ 160
Część III
HERMENEUTYKA PODMIOTU
R O Z D Z IA Ł V I
Antybohater jako kategoria antropologii literatury .............................. 165
1. Wstęp ............................................................................................... 165
2. Wobec dawnej tradycji literackiej ................................................ 170
3. W stronę antropologii literatury .................................................. 174
4. Podsumowanie ................................................................................ 185
R O Z D Z IA Ł V I I
Hermeneutyka podziemia. O Notatkach z podziemia Fiodora Dosto-
jewskiego .................................................................................................... 189
1. Wstęp ............................................................................................... 189
2. Rozumienie jako pozycjonowanie się .......................................... 196
3. Kryjówka, stan przejściowy, noc ciemna .................................... 203
4. Kim jest „człowiek podziemny”? Zarys antropologii filozoficz-
noliterackiej ..................................................................................... 214
5. Podsumowanie ................................................................................ 221
R O Z D Z IA Ł V I I I
Źródła antybohatera nowoczesnego: człowiek estetyczny Sørena Kier-
kegaarda ...................................................................................................... 223
1. Wstęp ............................................................................................... 223
2. Człowiek estetyczny Kierkegaarda – antybohater par excellence 225
3. Egzystencja artystyczna albo o estecie bezpośrednim i reflek-
syjnym .............................................................................................. 231
4. Podsumowanie ................................................................................ 235
Część IV
PRZECIW ŚWIATU
R O Z D Z IA Ł I X
Na leżąco ..................................................................................................... 239
1. O leżeniu wstępnych uwag kilka .................................................. 239
2. Wzorce heroiczny i nieheroiczny w literaturze .......................... 240
3. Ani postawa wyprostowana, ani na kolanach, czyli o leżeniu
w wielu wymiarach ......................................................................... 243
4. Podsumowanie ................................................................................ 255
R O Z D Z IA Ł X
Bez powodu. Krótka historia acte gratuit ............................................... 257
1. Wokół problemu motywacji fabularnej ....................................... 257
2. Hippiasz mniejszy – czy można być dobrym, będąc złym? ....... 258
3. Od gruszek św. Augustyna do woli mocy Nietzschego ............. 262
4. Krótka historia acte gratuit w literaturze nowoczesnej ............. 266
5. Acte gratuit – pomiędzy etyką tradycyjną a etyką autentyczności 273
6. Podsumowanie ................................................................................ 275
R O Z D Z IA Ł X I
Bez-nadzieja samotności czy samotność jako możliwość nadziei?
Skrzydła ołtarza Gustawa Herlinga-Grudzińskiego w perspektywie
egzystencjalizmu chrześcijańskiego ........................................................ 277
1. Wstęp ............................................................................................... 277
2. Odciąć się od świata ....................................................................... 278
3. Bezradność i nadzieja .................................................................... 281
4. Podsumowanie ............................................................................... 289
Zamiast zakończenia: życie i rzeczywistość ........................................... 291
Bibliografia ................................................................................................. 299
Nota edytorska ........................................................................................... 307
Indeks nazwisk ........................................................................................... 309
Summary (The anti-hero: Perspectives from modern literature and
philosophy) ................................................................................................. 317

pokaż cały spis treści

ukryj recenzje