Spis treści

1. Rozdział 1

2. Rozdział 2

3. Rozdział 3

Tytuł oryginału: Turtles All the Way Down

Copyright © 2017 by John Green
All rights reserved. Wszelkie prawa zastrzeżone, łącznie z prawem do reprodukcji w całości lub we fragmencie w jakiejkolwiek formie.
This edition published by arrangement with Dutton Children’s Books, an imprint of Penguin Young Readers Group, a division of Penguin Random House LLC.

Cover photo © 2024. Used with permission

Copyright © for the Polish edition and translation by
Dressler Dublin Sp. z o.o., 2017 , 2024

Redakcja: Olga Gitkiewicz
Korekta: Urszula Włodarska
Redakcja techniczna: Adam Kolenda

Wydawca:
Wydawnictwo Bukowy Las (Young Book)
ul. Sokolnicza 5/76, 53-676 Wrocław
bukowylas.pl, young

ISBN 978-83-8074-745-6
Wrocław 2024

Wyłączny dystrybutor:
Dressler Dublin Sp. z o.o.
ul. Poznańska 91
05-850 Ożarów Mazowiecki
tel. (+ 48 22) 733 50 31/32
e-mail: dystrybucja@dressler.com.pl
dressler.com.pl

Wersję elektroniczną przygotowano w systemie Zecer

Henry’emu i Alice

Człowiek może robić, co chce,
ale nie może decydować, czego chce.

Arthur Schopenhauer

1

Po raz pierwszy przyszło mi do głowy, że mogę być fikcją, podczas monotonnych dni spędzanych w publicznej instytucji znanej jako liceum White River na północy Indianapolis, gdzie siły o tyle większe ode mnie, że nie jestem w stanie nawet spróbować ich zidentyfikować, kazały nam jeść lunch w określonym okienku czasowym – między 12:37 a 13:14. Gdyby te same siły wyznaczyły mi inny czas na lunch albo gdyby towarzysze lunchu, którzy stali się współtwórcami mojego losu, tamtego wrześniowego dnia wybrali inny temat rozmowy, czekałby mnie całkiem inny koniec, a przynajmniej inny środek. Zaczynałam jednak rozumieć, że życie to nie tyle twoja opowieść, co opowieść o tobie.

Oczywiście udajesz, że jesteś jej autorem. Musisz. Myślisz: „Teraz pójdę na lunch”, gdy o 12:37 z góry dobiega ten monotonny dzwonek. Ale to on decyduje. Łudzisz się, że jesteś malarzem, a w rzeczywistości jesteś płótnem.

W stołówce przekrzykiwały się setki głosów, zmieniając rozmowy w jednostajny szum przypominający łoskot rwącej rzeki przewalającej się przez kamienie. W obrzydliwie sztucznym świetle jarzeniówek myślałam o tym, że choć każde z nas uważa się za bohatera osobistej epopei, w istocie jesteśmy niemal identycznymi organizmami zasiedlającymi wielką, pozbawioną okien salę cuchnącą lizolem i smalcem.

Jadłam kanapkę z masłem orzechowym i miodem. Piłam dra peppera. Szczerze mówiąc, cały proces przeżuwania zwierząt i roślin, a potem przepychania ich przez przełyk wydaje mi się nieco obrzydliwy, więc starałam się nie myśleć o tym, że jem, co oczywiście także jest formą myślenia o tym.

Nasz stolik przypominał sztukę nieschodzącą z afisza na Broadwayu: aktorzy z biegiem czasu się zmieniali, ale role nigdy. Naprzeciwko mnie Mychal Turner bazgrał coś w notesie z żółtymi kartkami. Mychal był typem artysty, a Daisy Ramirez, usiłująca prowadzić z nim rozmowę, od czasu podstawówki wcielała się w rolę mojej Najlepszej i Najbardziej Nieustraszonej Przyjaciółki. Niestety z powodu hałasu nie słyszałam ani słowa z ich konwersacji.

Kim byłam w tym przedstawieniu ja? Postacią drugoplanową. Koleżanką Daisy, córką pani Holmes. Czyimś kimś.

Czułam, jak mój żołądek zaczyna trawić pożywienie, i mimo panującego wokół hałasu słyszałam, jak pracuje. Bakterie przeżuwały maź masła orzechowego niczym uczniowie w mojej wewnętrznej stołówce. Wstrząsnął mną dreszcz.

– Czy ty czasem nie byłaś z nim na obozie? – odezwała się Daisy.

– Z kim? – zdziwiłam się.

– Z Davisem Pickettem.

– Owszem – odparłam. – A co?

– Nie słyszałaś? – zapytała.

Ależ słyszałam. Kakofonię moich narządów. Oczywiście od dawna wiedziałam, że jestem gospodynią legionu pasożytniczych organizmów, ale nie lubiłam, gdy mi o tym przypominano. W przeliczeniu na liczbę komórek ludzie składają się w pięćdziesięciu procentach z mikrobów, co oznacza, że mniej więcej połowa tworzących cię komórek w ogóle nie jest twoja. Liczba mikrobów w moim biomie jakieś tysiąc razy przewyższa liczbę ludzi na całej Ziemi, a ja czasem mam wrażenie, że czuję, jak we mnie żyją, mnożą się i umierają. Wytarłam o dżinsy spocone dłonie i starałam się skupić na oddechu. Przyznaję, że mam pewien problem lękowy, ale z drugiej strony, cóż jest nieracjonalnego w przejmowaniu się faktem, że jest się wielką kolonią bakterii obleczoną w skórę?

– Jego ojciec miał iść do więzienia za łapówki – wyjaśnił Mychal – ale kiedy po niego przyszli nad ranem, okazało się, że zniknął. Wyznaczyli nagrodę stu tysięcy dolarów za jego odnalezienie.

– A ty znasz jego syna! – podniecała się Daisy.

– Znałam – poprawiłam ją.

Daisy atakowała widelcem prostokątną stołówkową pizzę z zieloną fasolką, raz po raz zerkając na mnie wzrokiem mówiącym: „No dalej!”. Czułam, że powinnam ją o coś zapytać, ale nie wiedziałam o co, bo mój żołądek nie chciał się zamknąć, a głową zawładnął strach, że mogłam się zarazić pasożytem.

Mychal nawijał o jakimś nowym projekcie, w którym wykorzystuje Photoshop do wyciągnięcia średniej z setki zdjęć twarzy ludzi o imieniu Mychal, by w ten sposób stworzyć nowego, sto pierwszego Mychala. Pomysł wydał mi się ciekawy i chciałam o nim posłuchać, ale w stołówce było za głośno, a poza tym nie mogłam przestać myśleć o tym, że coś niedobrego dzieje się z mikrobiotyczną równowagą sił w moim organizmie.

Nadmierne burczenie w brzuchu jest rzadko spotykanym, lecz notowanym objawem zarażenia bakterią Clostridium difficile, które może doprowadzić do śmierci. Wyjęłam komórkę i wpisałam w wyszukiwarkę „Flora fizjologiczna człowieka”, by jeszcze raz przeczytać w Wikipedii charakterystykę bilionów zamieszkujących mnie mikroorganizmów. Przeszłam do artykułu o Clostridium difficile i przewinęłam do fragmentu o tym, że większość zarażeń następuje w szpitalach. Znalazłam listę objawów, z których nie miałam żadnego oprócz nadmiernego burczenia w brzuchu, choć wiedziałam z poprzednich wyszukiwań, że w klinice w Cleveland zmarła przynajmniej jedna pacjentka uskarżająca się wyłącznie na burczenie i gorączkę. Powtarzałam sobie, że przecież nie mam gorączki, a moje „ja” dodawało: „…jeszcze”.

W stołówce, gdzie wciąż przebywał kurczący się skrawek mojej świadomości, Daisy perorowała, że projekt nie powinien dotyczyć ludzi o imieniu Mychal, lecz więźniów, którzy po fakcie zostali oczyszczeni z zarzutów.

– Zresztą byłoby prościej – mówiła – bo wszystkim robi się w więzieniu zdjęcia pod tym samym kątem, a poza tym nie chodzi o coś tak prostego jak imię, tylko o rasę, klasę i masowe aresztowania.

– Jesteś genialna – odparł Mychal, a ona mu na to:

– Nie wiedziałeś?

Ja tymczasem zastanawiałam się, czy skoro połowa komórek we mnie nie jest moja, całe pojęcie jednostki, zwłaszcza w znaczeniu kogoś, kto steruje swoim życiem, nie jest przereklamowane. Tak głęboko wpadałam w ten wir rozmyślań, aż kompletnie odpłynęłam ze stołówki liceum White River w jakieś nieuchwytne miejsce, które odwiedzają jedynie osoby naprawdę stuknięte.

Od dzieciństwa mam zwyczaj wbijania paznokcia prawego kciuka w opuszek środkowego palca, co zaowocowało osobliwym zgrubieniem. Po wielu latach takich praktyk skóra w tym miejscu łatwo pęka, więc przyklejam plaster, żeby zapobiec infekcjom. Czasem jednak dopada mnie lęk, że infekcja już się rozwija, więc muszę ją usunąć – a jedyny sposób to otwarcie rany i przyciskanie jej, by upuścić trochę krwi. Kiedy już zaczynam myśleć o upuszczeniu krwi, po prostu nie mogę tego nie zrobić. Wybaczcie podwójne przeczenie, ale ta sytuacja sama w sobie jest takim przeczeniem – zaułkiem, z którego można się wydostać jedynie poprzez zanegowanie negacji. Tak czy owak, poczułam, jak mój paznokieć wbija się w skórę palca, i wiedziałam, że wszelki opór jest zasadniczo bezcelowy, więc pod stołem zsunęłam plaster i naciskałam zgrubiałą skórę, póki nie pękła.

– Holmesy – odezwała się Daisy. Podniosłam na nią wzrok. – Lunch się kończy, a ty ani słowem nie wspomniałaś o moich włosach. – Potrząsnęła głową i zobaczyłam jaskraworóżowe pasemka.

O. Pofarbowała.

– Odważne – powiedziałam, wynurzając się z głębin.

– Prawda? Jakby mówiły: „Panie i panowie, a także osoby nieidentyfikujące się jako panie czy panowie, Daisy Ramirez nie łamie obietnic, ale za to potrafi złamać wam serca”.

„Łam serca, nie obietnice” było życiowym mottem Daisy. Odgrażała się, że wytatuuje to sobie wokół kostki, gdy skończy osiemnaście lat.

Tymczasem przeniosła uwagę na Mychala, a ja wróciłam do swoich myśli. Burczenie w brzuchu się wzmogło i miałam wrażenie, że zwymiotuję. Jak na kogoś, kto obsesyjnie nienawidzi płynów ustrojowych, rzygam całkiem sporo.

– Wszystko OK, Holmesy? – zapytała Daisy. Pokiwałam głową. Czasem się zastanawiałam, dlaczego mnie lubi, a przynajmniej toleruje. Dlaczego ktokolwiek mnie znosi, skoro wkurzam nawet samą siebie?

Czułam, jak pot występuje mi na czoło – a kiedy już zaczynam się pocić, to na całego. Pocę się godzinami, nie tylko na twarzy czy pod pachami. Pocą mi się łydki, piersi, szyja.

Do licha, może faktycznie mam gorączkę.

Pod stołem wsunęłam do kieszeni stary plaster i bez patrzenia wyjęłam nowy, rozwinęłam i dopiero wtedy na chwilę spojrzałam w dół, by przykleić. Przez cały czas wdychałam powietrze nosem i wydychałam ustami, tak jak zalecała doktor Karen Singh: „Wydmuchuj tak, żeby twój oddech zachwiał płomykiem świecy, ale jej nie zgasił. Wyobraź sobie tę świecę, Azo, dmuchaj na nią i patrz, jak płomyk migocze, lecz trwa”. Próbowałam, ale spirala myśli i tak się zacieśniała. Słyszałam, jak doktor Singh mówi, żebym nie wyjmowała telefonu i nie sprawdzała po raz kolejny tych samych haseł, ale i tak wyjęłam komórkę i wklepałam w Wikipedii „Flora fizjologiczna człowieka”.

Problem ze spiralą myślową jest taki, że kiedy ruszasz nią do wewnątrz, nigdy się nie kończy – po prostu zacieśnia się w nieskończoność.

Zamknęłam ostatnią ćwiartkę kanapki w hermetycznym woreczku, wstałam i wyrzuciłam ją do przepełnionego kubła na śmieci.

– Jak bardzo powinnam się martwić tym, że nie wypowiedziałaś przez cały dzień więcej niż dwóch słów z rzędu? – zapytał głos za mną.

– Spirala myślowa – wymamrotałam w odpowiedzi. Daisy znała mnie od szóstego roku życia. Nie musiałam jej nic tłumaczyć.

– Tak myślałam. Kurczę. Spotkajmy się po lekcjach.

Podeszła do nas niejaka Molly, cała w skowronkach.

– Pewnie cię zainteresuje, że twoje lemoniadowe włosy pobrudziły ci bluzkę – oświadczyła z satysfakcją, patrząc na Daisy.

Daisy zerknęła przez ramię – i rzeczywiście, na pasiastej koszulce widniały różowe smugi. Zmarszczyła brwi, ale zaraz wyprostowała się dumnie.

– To część mojego wizerunku, Molly. Poplamione bluzki są najnowszym krzykiem mody w Paryżu. – Obróciła się do mnie. – To co? Jedziemy do ciebie i oglądamy Rebeliantów? – Miała fioła na punkcie Gwiezdnych wojen. Nie tylko filmów, ale książek, animacji i tego serialu dla dzieci, w którym wszystkie postacie zrobione są z lego. Pisała nawet fanfiki o perypetiach miłosnych Chewbakki. – I będziemy poprawiać ci nastrój, aż zdołasz wypowiedzieć trzy albo i cztery słowa z rzędu, dobra?

– Brzmi nieźle.

– A potem możesz mnie podrzucić do pracy. Wybacz, ale potrzebuję podwózki.

– Spoko. – Chciałam powiedzieć więcej, ale myśli wciąż nacierały. Nieproszone, niechciane. Gdybym była kreatorką swego życia, przestałabym myśleć o swojej florze fizjologicznej. Powiedziałabym Daisy, jak bardzo podoba mi się projekt zdjęciowy Mychala oraz że owszem, pamiętam Davisa Picketta. Pamiętam, jak miałam jedenaście lat i już wtedy dźwigałam na swoich barkach nieokreślony lęk. Opowiedziałabym, jak pewnego razu na obozie leżałam obok Davisa na skraju pomostu, zwieszając nogi nad wodą i czując pod plecami nieheblowane deski. Gapiliśmy się na bezchmurne letnie niebo. Powiedziałabym jej, że nigdy wiele nie rozmawialiśmy ani nawet nie patrzyliśmy na siebie, ale to nieważne, bo patrzyliśmy razem na to samo niebo, co może nawet jest rzeczą bardziej intymną niż patrzenie sobie w oczy. Każdy może na ciebie spojrzeć, lecz spotkanie kogoś, kto widzi ten sam świat co ty, jest zjawiskiem dość rzadkim.

2

Większość strachu udało mi się wypocić, ale wychodząc ze stołówki na lekcję historii, mimo wszystko wyłowiłam komórkę z kieszeni i raz jeszcze wyszukałam artykuł „Flora fizjologiczna człowieka”, który powinien się znajdować w kategorii „horrory”. Kiedy tak szłam i czytałam, usłyszałam głos mamy wołającej mnie przez otwarte drzwi swojej sali. Siedziała za metalowym biurkiem, pochylona nad książką. Uczyła matmy, ale jej wielką pasją było czytanie.

– Nie używamy telefonów na korytarzu, Azo! – zawołała.

Schowałam komórkę i weszłam do sali. Do końca przerwy na lunch zostały cztery minuty – w sam raz na rodzinną pogawędkę.

Mama zerknęła na mnie i chyba zobaczyła coś w moich oczach.

– Wszystko OK? – zapytała.

– Taa, wporzo – odmruknęłam.

– Nie masz lęków – powiedziała.

Doktor Singh poprosiła ją kiedyś, żeby przestała mnie pytać, czy czuję lęk, więc teraz zamiast pytać, mama negowała.

– Nic mi nie jest.

– I bierzesz lekarstwa. – Zapamiętała też, żeby nie okazywać mi braku zaufania.

– Taaa… – odparłam, co zasadniczo nie było kłamstwem. Gdy w pierwszej klasie przeżyłam coś w rodzaju załamania nerwowego, zapisali mi okrągłe białe tabletki. Codziennie miałam łykać jedną. Brałam je średnio trzy razy w tygodniu.

– Chyba się trochę…

Dobrze wiedziałam, że chce powiedzieć „spociłaś”.

– Kto decyduje o tym, kiedy dzwoni dzwonek? – zapytałam. – Na przykład w szkole?

– A wiesz, że nie mam pojęcia? Chyba ktoś z kuratorium.

– Kto wymyśla to, że przerwa na lunch trwa trzydzieści siedem minut, a nie pięćdziesiąt? Albo dwadzieścia dwie? Albo ileś?

– Twój mózg wydaje się pracować na bardzo szybkich obrotach – zauważyła mama.

– Po prostu się zastanawiam. Nie wiem tych wszystkich rzeczy i muszę z tym żyć. To trochę tak, jakbym żyła na podstawie czyjegoś planu i nigdy nawet nie spotkała tej osoby.

– Cóż, pod tym względem i wieloma innymi amerykańskie licea trochę przypominają więzienia.

Zrobiłam wielkie oczy.

– Kurczę, mamo, trafiłaś w sedno! Te wykrywacze metalu i ściany z pustaków…

– Jedne i drugie są przepełnione i niedofinansowane – weszła mi w słowo. – I ludzie poruszają się w nich na dzwonek.

– I nie wolno samemu decydować, kiedy się je lunch – dodałam. – Poza tym w więzieniach pracują żądni władzy, skorumpowani strażnicy, zupełnie tacy jak nauczyciele w szkołach.

Zerknęła na mnie z ukosa, ale zaraz wybuchnęła śmiechem.

– Wracasz po lekcjach prosto do domu?

– Tak. Potem muszę zawieźć Daisy do pracy.

Skinęła głową.

– Czasem żałuję, że nie jesteś już dzieckiem, ale potem przed oczami staje mi Chuck E. Cheese[1] i dochodzę do wniosku, że mogłoby być gorzej.

– Daisy próbuje zarobić na studia.

Mama spuściła wzrok na książkę.

– Gdybyśmy mieszkali w Europie, studiowanie byłoby znacznie tańsze. – Przygotowałam się na jej tradycyjną gadkę na temat kosztów studiowania. – W Brazylii studia są darmowe. W większości europejskich krajów też. I w Chinach. A tu za naukę na państwowej uczelni żądają dwudziestu pięciu tysięcy dolarów rocznie! Parę lat temu skończyłam spłacać własne kredyty, a za chwilę będziemy musiały wziąć kolejne na ciebie!

– Dopiero zaczynam jedenastą klasę. Mam mnóstwo czasu na wygranie na loterii. A jak się nie uda, zacznę handlować amfą.

Uśmiechnęła się posępnie. Naprawdę przejmowała się kosztami moich przyszłych studiów.

– Na pewno wszystko gra? – zapytała.

Skinęłam głową. Dobiegający z góry dzwonek dawał mi sygnał, że czas udać się na historię.

Gdy po lekcjach dotarłam do samochodu, Daisy siedziała już w fotelu pasażera. Zdjęła poplamioną koszulkę i włożyła swoje czerwone polo Chuck E. Cheese. Trzymała plecak na kolanach, pijąc szkolne mleko z kartonika. Była jedyną osobą, której ufałam na tyle, by dać jej kluczyki do Harolda. Nawet moja mama ich nie miała.

– Nie pij nieczystych płynów w moim samochodzie – powiedziałam.

– Mleko jest czyste!

– Bzdura – oświadczyłam. Podjechałam do drzwi szkoły i zaczekałam, aż Daisy wyrzuci mleko do kubła.

Może byliście kiedyś zakochani. Chodzi mi o prawdziwą miłość, którą moja babcia opisywała cytatem z pierwszego listu św. Pawła do Koryntian – taką, co to jest cierpliwa i łaskawa, nie zna zazdrości, nie szuka poklasku, wszystko znosi, wszystkiemu wierzy, wszystko przetrzyma. Nie lubię szastać słowem na „m”, bo to, co się pod nim kryje, jest zbyt dobre i zbyt rzadkie, by go nadużywać. Można mieć dobre życie, nie znając w ogóle prawdziwej miłości, tej z listu do Koryntian, ale ja miałam szczęście. Znalazłam Harolda.

Był szesnastoletnią toyotą corollą w kolorze mystic teal mica, z silnikiem warczącym w jednostajnym rytmie, jakby to było bicie jego niepokalanego metalowego serca. Kiedyś należał do mojego taty i szczerze mówiąc, to tata nadał mu imię. Mama nie chciała sprzedać auta, więc stało w garażu przez osiem lat aż do moich szesnastych urodzin.

Zmuszenie silnika Harolda do współpracy po tak długiej przerwie pozbawiło mnie całych czterystu dolarów, które zaoszczędziłam do tamtego momentu – kieszonkowego, reszty chomikowanej od czasu do czasu, gdy mama wysyłała mnie po zakupy do Circle K, zarobków z pracy sezonowej w Subwayu, prezentów gwiazdkowych od dziadków – więc w pewnym sensie Harold stanowił zwieńczenie całego mojego życia, przynajmniej w sensie finansowym. Kochałam go. Często o nim śniłam. Miał wyjątkowo przestronny bagażnik, zrobioną na zamówienie wielką białą kierownicę i tylne siedzenie obite jasnobeżową skórą. Przyspieszał z łagodnym spokojem mistrza zen, który wie, że z niczym nie trzeba się spieszyć, a jego hamulce pojękiwały jak metaliczna muzyka. Kochałam go.

Niestety Harold nie miał Bluetootha ani nawet odtwarzacza CD, co oznaczało, że decydując się na jego towarzystwo, miało się trzy wyjścia: 1. Jechać w ciszy; 2. Słuchać radia; 3. Słuchać strony B kasety mojego taty z doskonałym albumem Missy Elliott So Addictive, którą – ponieważ kieszeń w magnetofonie nie chciała się otworzyć – przesłuchałam już w życiu setki razy.

Nie wiedziałam jeszcze, że niedoskonały system audio ukochanego samochodu będzie ostatnią nutą w melodii przypadków, które zmieniły moje życie.

Skakałyśmy po stacjach radiowych w poszukiwaniu piosenki pewnego cudownego i niedocenianego boysbandu, gdy zamiast tego natknęłyśmy się na fragment wiadomości:

„…Pickett Engineering, firma budowlana z siedzibą w Indianapolis, zatrudniająca ponad dziesięć tysięcy ludzi na świecie, dziś…”

Wyciągnęłam rękę, by przełączyć stację, ale Daisy mnie powstrzymała.

– To jest ta sprawa, o której ci mówiłam!

„…sto tysięcy dolarów nagrody za informacje mogące doprowadzić do ujawnienia miejsca pobytu dyrektora generalnego przedsiębiorstwa, Russella Picketta. Pickett, który zaginął w noc poprzedzającą szturm policji na jego dom w związku ze śledztwem dotyczącym oszustwa i łapówkarstwa, po raz ostatni widziany był ósmego września w swojej posiadłości nad rzeką. Każdy, kto posiada informacje dotyczące aktualnego miejsca jego pobytu, proszony jest o kontakt z komendą policji w Indianapolis”.

– Sto tysięcy dolców! – wykrzyknęła Daisy. – A ty znasz jego syna!

– Znałam – poprawiłam ją. Przez dwa lata, po piątej i szóstej klasie, Davis i ja jeździliśmy razem na obóz Smutas w hrabstwie Brown. Obóz w rzeczywistości nazywał się Spero i był przeznaczony dla dzieci, które straciły jedno z rodziców.

Oprócz trzymania się razem na obozie od czasu do czasu widywaliśmy się w trakcie roku szkolnego. Davis mieszkał kawałek w dół rzeki ode mnie, ale na przeciwległym brzegu. Ja z mamą mieszkałam tam, gdzie zdarzały się powodzie. Pickettowie zamieszkiwali na brzegu z kamiennym murem, który odbijał podnoszącą się wodę w naszym kierunku.

– Pewnie nawet mnie nie pamięta – dodałam.

– Wszyscy cię pamiętają, Holmesy – powiedziała Daisy.

– Przestań bre…

– Nie oceniam twojej wartości, Holmesy. Nie mówię, że jesteś dobra, wielkoduszna, życzliwa czy coś. Mówię tylko, że się ciebie pamięta.

– Nie widziałam go od lat – mruknęłam.

Tyle że nie zapomina się zabaw w posiadłości z polem golfowym oraz basenem z wyspą i pięcioma zjeżdżalniami. Davis był najbliższym odpowiednikiem celebryty, jakiego spotkałam w życiu.

– Sto tysięcy dolców! – powtórzyła Daisy. Zjechałyśmy na I-465, obwodnicę Indianapolis. – Ja naprawiam automaty do gry za osiem czterdzieści na godzinę, a sto kawałków leży i czeka na nas!

– „Czeka” to chyba niewłaściwe określenie. Poza tym muszę dziś poczytać o skutkach zarażenia rdzennych Amerykanów czarną ospą, więc nie mam czasu zajmować się Sprawą Zbiegłego Milionera. – Popuściłam pedał gazu. Nigdy nie przekraczałam dozwolonej prędkości. Zbyt mocno kochałam Harolda.

– Cóż, znasz go lepiej niż ja, więc, cytując wszechwiedzących chłopców z najlepszego zespołu na świecie, jeśli ktoś coś tu może zrobić, to „Tylko ty”.

Taki tytuł nosiła potwornie kiczowata piosenka, na którą byłam stanowczo za stara, lecz i tak ją uwielbiałam.

– Chętnie bym się z tobą pokłóciła, ale przyznaję, że piosenka jest super.

– „Tylko tyyy… Tylko z tobą chcę żyyyć… Z tobą wciąż razem byyyć… Moje gwiazdy to tyyy… Moje niebo to tyyy… Tobą oddychać chceeę… po kres swych dniii”.

Roześmiałyśmy się. Zmieniłam stację i myślałam, że to koniec, ale Daisy zaczęła mi czytać z komórki artykuł zamieszczony w „Indianapolis Star”.

– „Russella Picketta, kontrowersyjnego dyrektora generalnego i założyciela Pickett Engineering, nie było, gdy w piątek wczesnym rankiem policja odwiedziła jego dom z nakazem rewizji, i od tej pory nikt go nie widział. Adwokat Picketta, Simon Morris, utrzymuje, że nie wie, gdzie może przebywać jego klient, a podczas dzisiejszej konferencji prasowej detektyw Dwight Allen poinformował, że od wieczoru poprzedzającego rewizję nie odnotowano żadnej aktywności kart kredytowych ani kont bankowych Picketta”. Coś tam, coś tam, „Allen zapewnia również, że jedyną kamerą na terenie posiadłości była ta przy głównej bramie. W kopii raportu policyjnego uzyskanej przez naszych reporterów czytamy, że Picketta ostatni raz widzieli jego dwaj synowie, Davis i Noah, w czwartkowy wieczór”. Coś tam, coś tam, „…zawiadomienie policji o wszystkim, co mogłoby…”. Czekaj, jak to nie ma kamer? Który miliarder nie instaluje kamer?

– Ten, który nie chce, żeby się nagrały jego lewe interesy – podsunęłam.

Jechałyśmy dalej, a ja mieliłam tę historię w głowie. Wiedziałam, że coś mi w niej nie gra, ale nie miałam pojęcia co, póki pamięć nie podsunęła mi wspomnienia dziwnych zielonych kojotów z białymi oczami.

– Hej, tam była kamera. Ale nie monitoringu. Davis i jego brat mieli w lesie nad rzeką urządzenie rejestrujące ruch. To była taka kamera noktowizyjna, która robiła zdjęcie, ilekroć ktoś albo coś przechodziło przed nią. Jelenie, kojoty i tak dalej.

– Holmesik! – ekscytowała się Daisy. – Mamy punkt zaczepienia!

– A skoro kamera przy bramie nic nie zarejestrowała, to nie mógł po prostu wyjechać – kontynuowałam. – Albo przeszedł przez mur, albo poszedł przez las w stronę rzeki i ulotnił się tamtędy. Zgadza się?

– Tak.

– Więc mógł uruchomić tamtą kamerę. O ile ona tam jeszcze jest, bo minęło parę lat.

– Ale może być! – powiedziała Daisy. – Może być! Zjedź tutaj – rzuciła nagle, a ja wykonałem jej polecenie posłusznie, choć wiedziałam, że to nie nasza droga.

Potem, już bez zachęty z jej strony, wjechałam na pas prowadzący z powrotem do miasta. Do mojego domu. I do domu Davisa.

Daisy wyjęła telefon i przyłożyła go do ucha.

– Cześć, Eric, tu Daisy. Słuchaj, strasznie przepraszam, ale dopadła mnie grypa żołądkowa. To może być norowirus.

Przez chwilę słuchała odpowiedzi.

– Jasne, nie ma sprawy. Jeszcze raz przepraszam. – Rozłączyła się i włożyła telefon do torby. – Wystarczy delikatnie zasugerować biegunkę, a już każą ci zostać w domu, tak się boją epidemii. Do roboty więc! Masz jeszcze ten kajak?

3

Przed laty czasem pływałyśmy z mamą po White River – do parku za muzeum sztuki, mijając po drodze dom Davisa. Wyciągałyśmy kajak na plażę, spacerowałyśmy trochę, a potem wiosłowałyśmy z powrotem pod leniwy prąd. Od dawna jednak tego nie robiłam. Nasza rzeka niby jest piękna – można nad nią spotkać czaple modre, gęsi, jelenie i tak dalej – ale sama woda śmierdzi jak ścieki. A raczej – śmierdzi ściekami, bo ilekroć pada, studzienki wybijają i wszystkie nieczystości środkowej Indiany trafiają prosto do White River.

Wjechałam na nasz podjazd, wysiadłam, podeszłam do drzwi garażu, przykucnęłam, wsunęłam palce pod bramę i podniosłam ją. Wsiadłam z powrotem i zaparkowałam, słuchając trajkotania Daisy o tym, jakie będziemy bogate.

Podnoszenie bramy wycisnęło ze mnie trochę potów, więc po wejściu do domu ruszyłam prosto do swojego pokoju, włączyłam klimatyzator okienny i usiadłam na łóżku ze skrzyżowanymi nogami, żeby ochłodzić sobie plecy. W pokoju panował kompletny bałagan. Wszędzie walały się brudne ciuchy i wszelkiego rodzaju papiery – wypracowania, stare sprawdziany, broszury z college’ów przyniesione przez mamę – na które zabrakło miejsca na biurku. Daisy stanęła w drzwiach.

– Masz tu jakieś ciuchy, które by na mnie pasowały? – zapytała. – Czuję, że nie powinno się iść na spotkanie z miliarderem w mundurku Chuck E. Cheese ani w koszulce pofarbowanej na różowo od włosów, a niczym innym chwilowo nie dysponuję.

Miała mniej więcej taką figurę jak moja mama, więc postanowiłyśmy zrobić nalot na maminą szafę. Szukałyśmy jak najmniejszych dżinsów i bluzki, a mojej przyjaciółce nie zamykały się usta.

– Mam teorię na temat mundurków. Myślę, że projektują je po to, żeby zrobić z człowieka, no, nieczłowieka. Żebym nie była już Daisy Ramirez, Istotą Ludzką, tylko jakąś rzeczą, która przynosi ludziom pizzę i wymienia kupony na plastikowe dinozaury. Tak jakby rolą mundurka było ukrycie mnie.

– Coś w tym stylu – przytaknęłam.

– Pieprzony opresyjny system – mruknęła Daisy i wyjęła z szafy koszmarną fioletową bluzkę. – Twoja matka ubiera się jak matematyczka z dziewiątej klasy.

– Tak się składa, że jest matematyczką z dziewiątej klasy.

– To jej nie usprawiedliwia.

– Może poszperamy w kieckach? – Wyjęłam sięgającą do połowy łydki czarną sukienkę z różowymi wzorkami. Ohyda.

– Chyba pozostanę przy mundurku – westchnęła z rezygnacją Daisy.

– Chyba tak. – Usłyszałam, jak podjeżdża samochód mamy, i choć wiedziałam, że nie miałaby nic przeciwko pożyczeniu nam ciuchów, lekko się zdenerwowałam.

Daisy to zauważyła i schwyciła mnie za przegub dłoni. Wymknęłyśmy się na tyły domu, nim mama zdążyła wejść, po czym przedarłyśmy się przez kępę wiciokrzewu na obrzeżach ogródka.

Okazało się, że wciąż mamy kajak. Leżał przewrócony do góry dnem w gęstwinie pajęczyn. Daisy go obróciła, po czym wyjęła wiosła i dwie niegdyś pomarańczowe kamizelki ratunkowe spod bluszczu, którym zdążyły obrosnąć. Omiotła kajak ręką, wrzuciła do środka wiosła i kamizelki, po czym pociągnęła go w stronę rzeki. Była niska i nie sprawiała wrażenia wysportowanej, ale miała niesamowitą krzepę.

– White River jest strasznie zanieczyszczona – powiedziałam.

– Zachowujesz się nieracjonalnie, Holmes. Lepiej mi pomóż go przytargać.

Chwyciłam tył kajaka.

– Składa się w pięćdziesięciu procentach z moczu. I to jest to lepsze pięćdziesiąt procent.

– Tylko ty – przypomniała mi, po czym spuściła kajak na wodę, a sama zeskoczyła na mały błotnisty cypel, zawiązała sobie wokół szyi stanowczo za małą kamizelkę ratunkową i wdrapała się do kajaka od przodu.

Poszłam w jej ślady, usiadłam na tylnej ławce i wiosłem odepchnęłam nas od brzegu. Minęło parę lat, odkąd ostatnio sterowałam kajakiem, ale stan wody był niski, a rzeka tak szeroka, że nie musiałam się wysilać. Daisy obróciła się do mnie i uśmiechnęła, nie pokazując zębów. Bliskość rzeki sprawiła, że znów poczułam się jak mała dziewczynka.

W dzieciństwie obie z Daisy spędzałyśmy nad White River mnóstwo czasu. Kiedy poziom wody był tak niski jak teraz, bawiłyśmy się w „rzeczne dzieci”: udawałyśmy, że żyjemy samotnie nad jej brzegiem, żywiąc się odpadkami i uciekając przed dorosłymi, którzy chcą nas umieścić w domu dziecka. Pamiętałam, że Daisy rzucała we mnie kosarzami, bo wiedziała, że ich nienawidzę, a ja wrzeszczałam i uciekałam, wymachując rękami, ale w rzeczywistości wcale się nie bałam, bo w tamtych czasach emocje wydawały się grą, bardziej eksperymentowaniem z uczuciami niż czymś, co zostanie ze mną na zawsze. Prawdziwa groza nie polega na tym, że się boisz, lecz na tym, że nie masz w tej sprawie wyboru.

– Wiesz, że gdyby nie ta rzeka, Indianapolis w ogóle by nie istniało? – zapytała Daisy, znów obracając się do mnie. – Indiana właśnie została stanem i ludzie debatowali, gdzie powinno się wybudować nowe miasto, które zostanie jego stolicą. Najprostszy wydawał się kompromis w postaci postawienia go pośrodku. Popatrzyli na mapę nowego stanu, zauważyli, że samym jego środkiem płynie rzeka, i uznali, że to idealne miejsce, bo w 1819 roku, czy jakoś tak, każde miasto musiało leżeć nad wodą, żeby spławiać towar i tak dalej. Więc ogłosili: „Budujemy nowe miasto! Nad rzeką! A ponieważ jesteśmy tacy pomysłowi, nazwiemy je Indiana-Polis!”. Dopiero potem zauważyli, że White River ma jakieś, hm, piętnaście centymetrów głębokości i nie da się po niej płynąć kajakiem, a co dopiero parowcem. Przez jakiś czas Indianapolis było największym miastem na świecie bez drogi wodnej.

– Skąd ty to wszystko wiesz? – zapytałam.

– Mój ojciec ma fioła na punkcie historii. – W tym momencie rozdzwonił się jej telefon. – Jezu. Przywołałam go telepatycznie. – Uniosła telefon do ucha. – Cześć, tato. – Ttak, jasne. Nie, na pewno się zgodzi. Super. Będę o szóstej. – Włożyła komórkę do kieszeni i obróciła się do mnie, mrużąc oczy przed słońcem. – Pytał, czy może się ze mną zamienić na dyżur przy Elenie, bo mama ma nadgodziny. Dzięki temu nie musiałam kłamać, że nie jestem w pracy, a w dodatku tata pomyślał, że troszczę się o siostrę. Wszystko nam sprzyja, Holmesik. Nasze przeznaczenie zaczyna się krystalizować. Wkrótce zrealizujemy swój Amerykański Sen, który, rzecz jasna, polega na odnoszeniu korzyści z cudzych nieszczęść.

Roześmiałam się. Na pustej rzece mój śmiech zabrzmiał dziwnie głośno. Siedzący na częściowo zanurzonym drzewie w pobliżu brzegu żółwiak zauważył nas i z pluskiem zsunął się do wody. W tej rzece mieszkał pewnie legion żółwi.

Za pierwszym zakrętem minęłyśmy niską wysepkę usypaną z milionów białych kamyków. Stojąca na spłowiałej starej oponie czapla modra na nasz widok rozpostarła skrzydła i odleciała, majestatycznie poruszając skrzydłami niczym pterodaktyl. By ominąć wysepkę, wpłynęłyśmy w wąski tunel po wschodniej stronie rzeki i przepływałyśmy pod platanami, które pochyliły się w stronę wody, by złapać więcej światła.

Większość była pokryta liśćmi, tu i ówdzie pojawiały się na nich różowe pasemka, zapowiedź jesieni. Minęłyśmy również martwe drzewo, bezlistne, ale wciąż stojące. Spojrzałam w górę między gałęziami, które krzyżowały się i dzieliły bezchmurne błękitne niebo na nieregularne wielokąty.

Wciąż miałam komórkę taty. Trzymałam ją wraz z zasilaczem w bagażniku Harolda obok zapasowej opony. Było w niej mnóstwo zdjęć nagich gałęzi szatkujących niebo jak gałęzie tego platana. Zawsze się zastanawiałam, co tata widział w tym posiekanym niebie.

Tak czy owak, dzień był naprawdę piękny. Złote słońce grzało, ale nie paliło. Nie przepadam za spędzaniem czasu na dworze, więc nieczęsto myślę o pogodzie, ale Indianapolis ma osiem do dziesięciu naprawdę ładnych dni w roku i to był jeden z nich. Rzeka skręciła na zachód. Prawie nie musiałam wiosłować. Powierzchnia wody marszczyła się w słońcu. Dwie kaczki karolinki zauważyły nas i odleciały, rozpaczliwie machając skrzydełkami.

W końcu dopłynęłyśmy do kawałka lądu, który w dzieciństwie nazywałyśmy Wyspą Piratów. Była to prawdziwa wyspa na rzece, a nie taka usypana z kamyków. Porastały ją gęste kępy wiciokrzewu i wysokie drzewa o pniach powyginanych od corocznych wiosennych powodzi. Ponieważ do rzeki spływa mnóstwo wody z pól, rosły tam też rośliny uprawne. Gdzie się spojrzało, widać było małe krzaczki pomidorów i soi, bogato nawożone przez ścieki.

Wmanewrowałam kajak na zaścieloną wodorostami plażę. Wysiadłyśmy i ruszyłyśmy na spacer. Rzeka miała w sobie coś, co zmuszało nas do milczenia. Prawie zapominając nawzajem o swojej obecności, rozeszłyśmy się w różnych kierunkach.

W tym miejscu spędziłam jedenaste urodziny. Mama sporządziła mapę z lokalizacją ukrytego skarbu i po zjedzeniu ciasta w domu wsiadłyśmy we trójkę – mama, Daisy i ja – do kajaka i powiosłowałyśmy na Wyspę Piratów. Po krótkim kopaniu u podnóża drzewa wykopałyśmy pudełko pełne czekoladowych monet opakowanych w złotą folię. Spotkałyśmy wtedy Davisa i jego młodszego brata Noaha. Pamiętam, jak moja łopata uderzyła w plastik, i choć wiedziałam, że to nie jest prawdziwy skarb, pozwalałam sobie wierzyć, że jednak jest. Bycie dzieckiem wychodziło mi świetnie. Bycie licealistką – fatalnie.

Obeszłam całą wyspę dookoła. Daisy czekała na mnie na wyrwanym z korzeniami, pozbawionym kory drzewie, które jakiś czas temu przyniosła tu powódź. Usiadłam obok niej i wpatrywałam się w sadzawkę u naszych stóp, w której śmigały raki. Wydawała się mniejsza niż w przeszłości – ostatnie lato było gorętsze i suchsze niż poprzednie.

– Pamiętasz, jak obchodziłyśmy tu twoje urodziny? – Daisy chyba czytała mi w myślach.

– Pamiętam – odparłam.

Davis zgubił wtedy figurkę Iron Mana, którą zawsze ze sobą nosił. Miał ją tak długo, że była cała powycierana, został właściwie tylko czerwony tułów z żółtymi kończynami. Strasznie się przejął zgubą, ale chwilę później moja mama znalazła figurkę.

– Wszystko OK, Holmesy? – zapytała Daisy.

– Taaa…

– Umiesz powiedzieć coś więcej niż „taaa”?

– Taaa… – powiedziałam i uśmiechnęłam się lekko.

Chwilę posiedziałyśmy, po czym wstałyśmy bez słowa i brodziłyśmy w sięgającej po kolana wodzie, aż dotarłyśmy do brzegu. Dlaczego nie przeszkadzało mi brodzenie w brudnej wodzie rzeki, skoro kilka godzin wcześniej nie mogłam znieść burczenia we własnym brzuchu? Sama chciałabym to wiedzieć.

Wspięłam się na drucianą siatkę zabezpieczającą niewysoki mur oporowy, po czym podałam Daisy rękę i pomogłam jej wejść. Znalazłyśmy się w lesie pełnym platanów i klonów. W oddali widziałam wypielęgnowane trawniki pola golfowego Pickettów, a jeszcze dalej ich posiadłość zbudowaną ze szkła i stali, dzieło jakiegoś sławnego architekta.

Chwilę kręciłyśmy się tu i tam. Próbowałam się zorientować w terenie, gdy nagle usłyszałam szept Daisy:

– Holmes!

Przedarłam się do niej. Okazało się, że znalazła kamerę noktowizyjną zamontowaną na drzewie nieco ponad metr nad ziemią. Był to czarny okrąg o średnicy dwóch, może trzech centymetrów, którego nigdy by się nie zauważyło, gdyby się go nie szukało.

Włączyłam komórkę i połączyłam się z kamerą. Nie była zabezpieczona hasłem. Po kilku sekundach telefon zaczął przeglądać zdjęcia. Skasowałam dwa pierwsze, które kamera zrobiła nam, i przejrzałam kilkanaście z ostatniego tygodnia. Były na nich jelenie, kojoty, szopy i oposy, jedne sfotografowane w dzień, inne jako zielone sylwetki z błyszczącymi na biało oczami.

– Nie chcę cię straszyć, ale w naszą stronę jedzie wózek golfowy – powiedziała cicho Daisy. Podniosłam głowę. Wózek był jeszcze daleko. Kontynuowałam przeglądanie zdjęć, aż doszłam do 9 września. I rzeczywiście – w odcieniach zieleni pokazała się krępa męska sylwetka w pasiastej piżamie. Stopka czasu głosiła, że zdjęcie zrobiono o 1:01:03. Zrzuciłam je na komórkę.

– On nas widzi – ponaglała mnie nerwowo Daisy.

Znów podniosłam wzrok.

– Zaraz kończę. – Chciałam zobaczyć wcześniejsze zdjęcie, które strasznie długo się ładowało. Słyszałam, jak Daisy ucieka, a sama stałam i czekałam. Dziwne, że zachowywałam taki spokój, choć ona spanikowała. Ale jakoś nigdy nie przerażało mnie to samo co innych. Nie bałam się facetów w wózkach golfowych, horrorów ani kolejek górskich. Trudno mi było dokładnie określić, co wzbudza mój strach. Wiedziałam tylko, że nie to. Zdjęcie odsłaniało się powoli, fragment po fragmencie. Kojot. Podniosłam wzrok, zauważyłam, że facet w wózku patrzy na mnie, i dałam nogę.

Przedarłam się z powrotem do rzeki, przeszłam przez murek i ujrzałam Daisy stojącą na przewróconym kajaku i trzymającą nad głową ostro zakończony kamień.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

1. Chuck E. Cheese’s – amerykańska sieć restauracji połączonych z małymi centrami rozrywki. Jej symbolem jest myszka o imieniu Chuck E. Cheese (wszystkie przypisy pochodzą od tłumaczki). [wróć]