Włodzimierz Pazderski

Zbiór wierszy

Byłem świadkiem

© Włodzimierz Pazderski, 2024

„Byłem świadkiem” to tomik 73 wierszy,

które z pewnością wypłynęły z głębi serca.

Opisują otaczającą nas przyrodę,

codzienne życie, nurtujące sprawy czasów,

w których przyszło żyć autorowi.

Czytając je, można doświadczyć całej gamy emocji

i uczuć, jakie drzemią w człowieku i poczuć moc słowa,

które jest nie tylko zbiorem głosek w zapisie graficznym.

ISBN 978-83-8369-181-7

Książka powstała w inteligentnym systemie wydawniczym Ridero

Spis treści

1. Zbiór wierszy

2. Droga

3. Tylko jedna

4. Wiatry czasu

5. Twoje oczy

6. Byłem świadkiem

7. Cykl

8. Pajęczyna

9. Dobre lata

10. Pejzaż

11. Oni

12. Pragnienie

13. Drzewko

14. Los

15. Cierp i walcz

16. Chwała

17. Cień

18. Dotyk

19. Uczucie

20. Życie

21. Glina

22. Jasność

23. Przemiana

24. Sumienie

25. Wena

26. Rada

27. Słowo

28. Sława

29. Ludzkie dzieje

30. Pięść

31. Artysta

32. Nowy dom

33. Słoje

34. Miraż

35. Niezapominajka

36. Pokłady

37. Było, jak było

38. Wróżba

39. Tata

40. Malarz

41. Kanka

42. Szczęście

43. Metalowiec

44. Orkiestra

45. W ogrodzie

46. Jesteś

47. Jesień

48. Buty

49. Listonosz

50. Nostalgia

51. Gołąbek

52. Historia prawdziwa

53. Jesień — zima

54. Dzieciom wrzesińskim poświęcam

55. Niepewność

56. Korale

57. Brama

58. Czas przemijania

59. Mgła

60. Kaganek

61. Gwiazdka

62. Wspomnienie

63. Album

64. Powstanie

65. Cisza

66. Pamięć

67. Ławka

68. Sen

69. Wielka Orkiestra

70. Człowiek

71. Wiosna

72. Cisza

73. O mnie

74. Wiersz

Droga

Kiedy stawiasz pierwsze kroki,

kiedy ruszasz swoją drogą,

wtedy smycz, którą zerwałeś,

niech zostanie twą ostrogą.

Wybierz drogę swoją własną,

wybierz drogę jedną z wielu,

lecz pamiętaj, aby prosto

prowadziła cię do celu.

I mów ludziom, których mijasz,

tych, co idą, co ustają,

że jeżeli będzie trzeba,

przyjaciela w tobie mają.

Żadna nie uskrzydli praca,

żadna w chwale nie zachowa,

jak rzucona od niechcenia

wiązka przyjaznego słowa.

Jeśli będziesz zbierał rzeczy,

których schować już nie zdołasz,

zapamiętaj to, co ważne,

czemu, jeśli chcesz, podołasz.

Nie jest ważne, ile rzeczy

w swoim życiu zgromadziłeś,

ale to, co pozostało,

kiedy od nas odchodziłeś.

Tylko jedna

Wystarczy tylko jedna,

w niej można zmieścić wiele…

i obiad powszedni,

i spacer w niedzielę.

I palce na włosach,

i uśmiech na twarzy,

czekanie przy bombkach,

co się jeszcze zdarzy.

Tam morwa w ogrodzie,

tam oset nad strugą

i bezsenne noce,

czekając na drugą.

Drogowskaz na życie,

jakże dzisiaj cenny,

i radość z sukcesu,

i smutek bezdenny.

Minuta zadumy

po ważnej rozmowie

i łezki na oczach,

gdy guz był na głowie.

Okruchy pamięci

składaj pomalutku,

jakby obraz piękna

albo symbol smutku.

Dziś tę różę jedną

(jako znak pamięci)

na kamieniu kładę,

gdy łza w oku kręci.

Lecz ta róża marna,

choćby i czerwona,

czasu ulotnego

nigdy nie pokona.

Więc ta moja róża

z pamięci zrobiona

lśnić będzie tak długo,

jak żyć będzie ona.

Wiatry czasu

Jaki czas najlepiej służy

do wewnętrznej swej podróży,

kiedy płyniesz wewnątrz siebie

jak obłoki gdzieś na niebie.

Jak w obłokach my, we dwoje,

wspominamy szczęście swoje

i tak trwamy obok siebie

jak te chmurki hen na niebie.

I tak ludzie starsi dwoje,

wspominając życie swoje,

marzą, aby wiatr, co w lesie

suche liście w pole niesie,

który na wysokim niebie

ciemne chmury gna przed siebie,

lekkim wiewem marszcząc wodę,

przyniósł im wspomnienia młode.

Ich miłostki i marzenia,

pocałunki i spojrzenia,

marzą, aby choć przez chwilę

myśli były jak motyle.

Aby czas, co w sercu służy,

nie zakończył tej podróży.

Twoje oczy

Oczy twoje były piękne,

cała reszta w dobrej formie,

jak tu z tego się nie cieszyć,

że to szczęście przyszło do mnie.

W twoich oczach połączone

kryształ wody, lazur nieba,

mą uwagę przykuwały,

tego było mi potrzeba.

Zaczerpnąłem łyk tej wody,

by uwierzyć, że nie śniłem,

i przez łyk tej zimnej wody

serce swoje zatraciłem.

Dziś niczego nie żałuję,

wiem, za wszystko trzeba płacić,

lecz dla nieba z tego zdroju

warto było wolność stracić.

W twoich oczach studni głębia,

w niej się iskrzą figle złote,

stoję, patrząc w studni otchłań,

tańczyć z nimi mam ochotę.

Stoję, czerpiąc z życia studni,

wiem, gdzie jestem, wiem, gdzie byłem,

wiem, że przez te oczy cudne

życie swoje odmieniłem.

Chciałbym patrzeć w twoje oczy…

długo, jak mi czas pozwoli,

pragnę, abyś była blisko,

bym mógł patrzeć w nie do woli.

Byłem świadkiem

Zimna wiosna, cicha plaża,

w dali bezmiar oceanu

i turysta, który w ciszy

chce uniknąć miasta gwaru.

Chodzi wolno wody brzegiem,

tu kamyczek, tam muszelka,

chciałby zabrać je dla wnuka,

bo to radość jego wielka.

Ale fala wciąż niweczy

te wysiłki i zabiegi,

bo gdy on się tylko schyli,

fala zmywa morza brzegi.

Nagle z boku, w stronę wody,

pomalutku, jakby we śnie,

idzie pani, co za sobą

miała wiosen chyba dwieście.

Patrzy tam, gdzie wzrok nie sięga,

poza horyzontu linie,

chociaż wie, że już nie ujrzy

znajomego kształtu linie.

Tak codziennie tu przychodzi,

patrząc w bezmiar tej przestrzeni,

jakby chciała znów powitać

kochanego na tej ziemi.

Pewnie kiedyś obiecała

i dochowa tego słowa,

i dopóki sił wystarczy,

w sercu będzie trwać rozmowa.

Dla pamięci więc najpewniej

nad tą wodą się schyliła,

wodę ręką zagarnąwszy,

ogorzałą skroń zrosiła.

I spojrzała po raz drugi,

wznosząc w niebo twarz spokojną,

obróciła się i poszła,

niosąc wiarę tak upojną.

Stałem z boku i sam nie wiem,

czy to sen, wierności skała,

lecz widziałem, jak stóp ślady

morska fala zalewała.

Obróciłem się po chwili,

by zobaczyć ją raz jeszcze,

ale pani już nie było,

wierzę, że powróci jeszcze.

Cykl

Wczesna jesień —

to po kwiatach

poznajemy koniec lata.

Aby łąka kwitła kwiatem,

słońce musi świecić latem.

Lecz aby kwiaty bujnie rosły,

trzeba cofnąć się do wiosny.

W marcu rusza już do biegu,

najpierw w płatkach przebiśniegu,

potem żółci i zieleni,

by tak dotrwać do jesieni.

Wcześniej to już w karbach trzyma

kwiaty z łąki surowa zima,

które śniegiem otulone,

ciepłem wiosny obudzone…

po to, aby cudnym latem

można oczy sycić kwiatem.

A następnie po kolorze

uznać, że jesień na dworze.

Pajęczyna

W sieci, w życia pajęczynie

nic nam dane nie zaginie

i nie przejedzie obok życia

nic, co miałbyś do ukrycia.

Nieraz pędzą wprost przed siebie

pajęczyny dwie w potrzebie

i tak w locie się złączają,

nici życia swe splatają.

Często, gdyśmy młodzi byli,

tak tą nicią się bawili,

to ją plącząc, to zrywając,

szczęścia w życiu wciąż szukając.

Wpadaliśmy tak jak dzieci

w rozmaite sidła, sieci,

aż doznawszy radość z tego

współistnienia — tak miłego.

Nie myślimy więcej o tem,

by się zrywać nowym lotem,

lecz wciąż cieszyć się słodyczą,

zniewoleni rajską nicią.

Dobre lata

Kiedy mamy dobre lata,

kiedy wszystko nam się splata,

wtedy przez okienko szkliste

oglądamy miasto mgliste.

I mówimy tam do siebie,

że w tym domku nam jak w niebie,

trzy pokoje i łazienka,

w kuchni garnki i kuchenka.

Salon też niczego sobie,

obiecuje wiele tobie,

telewizor, stół, fotele —

dla nas dwojga to już wiele.

W łazieneczce wanna czysta,

tafla lustra tak srebrzysta,

tam sypialnia wraz z leżanką,

stolik z napełnioną szklanką.

W wazoniku małe kwiatki,

przyniesione wprost z rabatki,

w szafce botki i sandały,

suknie i garnitur cały.

Wszystko mamy to dlatego,

że nie było roku złego,

jeśli nie chcesz tego stracić,

musisz ciągle się bogacić.

Musisz w pocie wciąż pracować,

coś nabywać, inwestować,

lecz pamiętać o osobie,

którą co dnia masz przy sobie.

Pejzaż

Jeszcze nadal mam w pamięci

lasy, łąki, rzeczki, pola,

jakbym nigdy nie opuszczał

kraju, który za mną woła.

Ileż razy tam wracałem —

w dni pochmurne, letnią nocą,

kiedy czułem, jak te strony

przyzywały mnie przemocą.

Dziś ten obraz w mojej głowie

malowany jest dokładnie,

chociaż życie swoje wiodę,

gdzie jest teraz również ładnie.

Wiele razy już siadałem

na ławeczce wśród platanów

i choć myśli me błądziły,

to nie snułem żadnych planów.

Malowałem w swojej głowie

z tych obrazów akwarele,

gdzie zbóż łany i wiklina,

maków łąki, ptaków wiele.

Teraz siedzę nad papierem,

z długopisem tanim w dłoni,

chciałbym wszystko to opisać,

zanim niemoc mnie dogoni.

Ale nie wiem, jak opisać

to, co czuje dusza biedna,

może łza, co z oka spływa,

pióro z duszą dziś pojedna.

Oni

Chciej zrozumieć inne kraje,

poznaj ludzi, ich zwyczaje,

ich kulturę, ich tradycje,

ich marzenia i ambicje.

Słuchaj to, co oni mówią,

co ich smuci, czym się chlubią,

syć się tym, co na stół dają,

wiedz, co pragną, a co mają.

Miej przyjaciół, a w potrzebie

także przyjmij ich u siebie,

gdyż znajomość ludzi wielu

niesie spokój, przyjacielu.

Gdy będziecie mówić prawdę,

to poznacie się naprawdę,

a w spokoju oraz zgodzie

w każdym możesz żyć narodzie.

Zrozumienie zwykłych ludzi

w sercu błogi spokój budzi,

więc w spokoju i skromności

szanuj tego, kto cię gości.

Jeśli będziesz gospodarzem

i będziecie żyli razem,

i będziecie żyć w harmonii,

wtedy zniknie słowo ONI.

Pragnienie

Poszłabym ja w Ukrainę,

Za to morze, za to sine.

Maria Konopnicka

Poszedłbym i w świat szeroki

za twe jasne, piękne loki.

Za twe oczy jak węgielki

zmierzyłbym i wszechświat wielki.

Zaś przez dotyk twojej ręki

mężnie znoszę życia męki.

Przez twój uśmiech pełen ciepła

dotarłbym i na skraj piekła.

Brnąłbym w burze, wiatry, deszcze,

aby móc powrócić jeszcze.

Wracałbym szczęśliwy cały,

tak jak wtedy, gdym był mały.

Drzewko

Jak to było, jak i kiedy,

pomnę, że to lato było

i w ten wielki skwar, i upał

jako żywo się zdarzyło.

W tym zaduchu jak przed burzą,

kiedy ręce już nie służą,

kiedy oczy zalewane,

włosy kurzem zasypane.

Wtedy właśnie wzrok zamglony,

zahaczając świata strony,

sam wypatrzył gdzieś w oddali

rzecz malutką i banalną,

niepozorną w swojej skali.

I nie mogłem od tej rzeczy

wzroku swego już oderwać,

jakby chciała, abym przyszedł

krępujące pęta zerwać.

Tak to czułem, jakby chciała,

abym zabrał ją ze sobą,

jakby niemo wykrzyczała,

że zostanie mą ozdobą.

Więc opadłem na kolana,

w ten czas suchy, bez ochłody,

i najbardziej żałowałem,

że nie miałem kubka wody.

I ująłem w dłonie obie

tego życia odrobinę,

i wyniosłem z tego żaru,

jakby z mrozu pod pierzynę.

Drzewko chyba to wiedziało

i urosło przez te lata,

a co wiosnę, jak się budzi,

jest ozdobą mego świata.

Dziś mam domek i rodzinę,

własny dąbek na ogródku

i dopóki nie uwiędnie,

świadczyć będzie aż do skutku.

Los

W mroku prastarego lasu

nie czuć mijanego czasu,

wszystko żyje tu w skupieniu,

nic nie wiedząc o istnieniu.

Krzywe drzewa, co przez wieki

stały wzdłuż rozlanej rzeki,

teraz leżąc nad brzegami,

biją w niebo korzeniami.

Lecz zapewne którąś wiosną

nowe drzewa tu wyrosną,

będą z wiatrem w głos szumiały,

będą z wiatrem się kłaniały.

Będą wznosić się wysoko,

konary ścieląc szeroko,

będą szumieć gałęziami,

brzegi wzmacniać korzeniami.

W liściach niezłomnego drzewa

ptak miłości trel zaśpiewa

i jak wszystko inne w lesie

czeka, co mu los przyniesie.

Los, co czasu nie zna wcale,

nad tym lasem czuwa stale,

tutaj wszystko w leśnej glebie,

gdy zamiera, daje siebie.

Nic tu nie jest niepotrzebne,

nic tu nie jest całkiem zbędne,

lecz nie byłoby niczego,

gdybyś nie docenił tego.

Cierp i walcz

Cierp i walcz, walcz i cierp,

to życie bohatera,

on zawsze taki mężny jest,

gdy pustka mu doskwiera.

Kiedy otwiera domu drzwi,

nie słyszy psa szczekanie,

nikt też z czeluści w stronę

drzwi nie idzie na spotkanie.

I cierpi mocno w kuchni swej,

otwierając lodówkę,

bo oprócz światła jeszcze ma

pół litra i parówkę.

On nie chce z wódką walczyć sam

i cierpieć w samotności,

on chce otworzyć okna, drzwi,

zaprosić wszystkich gości.

Lecz teraz nie chce przyjść tu nikt,

więc on się dziwi wielce,

nie wiedząc, że aby przyjść chciał gość,

trzeba otworzyć serce.

Chwała

Matko,

łzą piszę ten list do ciebie,

być może ostatni raz,

ruszamy w nieznaną drogę,

gdzie kończy się światło, czas.

Nie ma słów tam o miłości,

domem naszym będzie las,

szczęście, powodem radości,

że jeszcze nie nadszedł czas.

Jutro pierś swą po medale

za każdą kroplę tej krwi

wystawi ten, co, gdy cierpiałeś,

z kochanką w schronie się krył.

Wtedy czyniąc znak zwycięstwa,

w splendor chwały się ubiera

i z cokołu z ręką w górze

w niebo jasne wzrok zadziera.

On jest mądry, on jest wielki,

on jest sprawcą tej victorii,

on nad ciszą, w której będziesz,

głośno przejdzie do historii.

Więc gdy będziesz krwawił w walce,

gdy ci zbraknie amunicji,

wiedz, że to, co cię spotyka,

to z powodu ich ambicji.

Matka miała cię jednego,

ona była z ciebie dumna,

co jej teraz pozostało?

Gdzieś pod lasem prosta trumna.

Ona oczy wypłakała,

ona o nic już nie prosi,

czasem tylko, gdy list czyta,

słów tych kilka łzą swą zrosi.

Ty? Coś tyle zła uczynił…

Ty! Co stoisz na cokole,

oczy w niebo masz zadarte,

więc nie widzisz łez na dole.

Twoje łzy mu obojętne,

jemu los twój nie uwiera,

w jego głowie szamerunki,

apanaże i kariera.

Cień

Spójrz na drzewo, co przy drodze rozpościera swe konary,

ono niesie ukojenie, ono wszem dodaje wiary.

Pod nim siadał pielgrzym w drodze, gdy nie spieszył się do celu,

pod nim mędrzec w swym natchnieniu tworzył wizję jedną z wielu.

Pod nim w drodze ku przyszłości siedział ojciec wraz z rodziną,

ojciec śpiewał o pień wsparty, matka w dal patrzyła siną.

Dziecko z pieskiem po spoczynku, z błyskiem światła marząc, płynął,

okiem dziecka umajony mroczny wieczór wolno spłynął.

Tutaj nawet sam generał chłodu szukał wśród pożogi

i choć armię swą utracił, tutaj wracał nastrój błogi.

Jaką drogę śmy przebyli od pielgrzyma i od mędrca,

że już cień starego drzewa do spoczynku nie zachęca.

Dzisiaj cień to knajpa z klimą, bar wysoki z szybą zimną

i muzyka z jakiejś puszki, która sączy nutę ciemną.

Tutaj gość, co z pustym wzrokiem, w kącie bawiąc się laptopem,

tępo patrząc zimnym okiem, pejzaż zmienia photoshopem.

Jaki magik, jaki geniusz kazał rosnąć mu przy drodze,

aby zbierać doświadczenia? By być czasem ku przestrodze?

Ono stoi, nadal chłonie druzgotane poprzez dzieje,

ale jeszcze pełne wiary, ale jeszcze ma nadzieje.

Wyjdź! Z tej nory wyjdź! Posłuchaj, o czym trzeszczą te konary,

może ciebie ktoś wysłucha, kiedy będziesz taki stary.

Dotyk

Ją poznałeś jako pierwszą,

czuły dotyk drżącej ręki,

kiedy chciałeś, wskazywała

twego świata ogrom wielki.

Była drogą i szlabanem,

gdy chroniła cię przed światem,

była rękawiczką zimą,

czapką z daszkiem ciepłym latem.

Była wtedy, gdy czyniono

z łzami w oczach znak na drogę,

była, chociaż niewidoczna,

gdy wybrałeś własną drogę.

Była zawsze razem z tobą,

bardzo długo jakby w cieniu,

ale zawsze taka drżąca,

jakby z duszą na ramieniu.

Więc gdy szybko miną lata,

gdy nadejdzie kres udręki,

jedno, o czym wciąż pamiętasz…

czuły dotyk ciepłej ręki.

Uczucie

Świat stał w miejscu, gdy czekałem,

gdy marzyłem i wzdychałem,

świat, choć naprzód parł wytrwale,

ja nie czułem tego wcale.

Gdyż nieważne, co się plecie,

kiedy jesteś sam na świecie,

lecz gdy złączysz się w jedności,

z sercem, w którym miłość gości,

kiedy w parę się złączycie,

wtedy zacznie płynąć życie.

Nagle zacznie świecić słońce,

noce staną się gorące,

świat nabierze barw odcieni,

prozę życia w bajkę zmieni,

pozamienia świata strony,

zawiruje jak szalony.

Serce wsiądzie na huśtawkę,

wciąż unosząc uczuć stawkę,

bo gdy serca się kochają,

cały świat za sobą mają.

Życie

Tak jak oracz swym lemieszem

grudę kładzie każdej wiosny,

tak jak drwal swój topór tępi,

dzieląc kłodę starej sosny.

Tak odkładasz w swej pamięci

lata, które już odeszły,

tak też dzielisz czas miniony

na czas prozy, na czas wierszy.

Każdy swoją skibę kładzie,

jakby zrodził się oraczem,

od narodzin po kres drogi

dzieląc radość razem z płaczem.

Od samego też początku

zapisujesz czystą kartę,

bacz więc by, gdy przyjdzie pora,

było to czytania warte.

Glina

Na ten kamień, coś przekroczył,

z trudem wchodzi mała mrówka,

co dla ciebie było niczym,

dla niej mozół i harówka.

Tyś jej nawet nie zobaczył,

bo dla ciebie jest za mała,

a przez wielkość nad kamieniem

ona ciebie nie widziała.

Mógłbyś pomóc tej istocie,

co jak Syzyf kamień toczy,

ale jesteś za wysoko,

za wysoko są twe oczy.

Tak żyjecie w swych wielkościach,

pomagacie równym sobie,

pomógłbyś też może innym,

gdyby ktoś wpierw pomógł tobie.

Nikt o pomoc tu nie poprosi,

małe końce musi związać

i do celu, chociaż ciężko,

sam z ciężarem musi zdążać.

Na twych barkach losy świata,

losy firmy lub rodziny,

czym dla ciebie tacy mali,

ulepieni z innej gliny.

Jasność

Ciemna droga jest przed tobą,

nie wiesz, co ci los przyniesie,

jeśli nie masz w sobie światła,

jesteś jak to dziecko w lesie.

Wszędzie ciemno, wszędzie głucho,

wszędzie czają się złe moce,

kiedy stawiasz w ciemność kroki,

serce mocniej ci łomocze.

Z każdym krokiem w tej ciemności

blaskiem światła mrok jaśnieje,

idziesz, myśląc o przyszłości,

chciałbyś innym dać nadzieje.

Chciałbyś wolą swą, uporem

móc zatrzymać jasność chwili,

choć tę drogę, z którejś dumny,

inni dawno już przebyli.

Ciemna droga jest przed tobą,

innej drogi wszak nie miałeś,

jasna była tylko z tyłu,

gdy pamięcią wstecz sięgałeś.

Każdy swoją ciemną drogę

życiem swoim rozpromienia,

każdy patrzy w swoją jasność,

gdy się zbierze na wspomnienia.

Przemiana

Słońce zmierza za horyzont,

patrzę za nim tęsknym wzrokiem,

chciałbym chmurką być na niebie,

jasnym chciałbym być obłokiem.

Siłą wiatru popychany,

w stronę słońca zawsze płynąć,

jego ciepłem ogrzewany,

w mroku nigdy nie zaginąć.

Słońce zajdzie za horyzont,

mrok spowije świata stronę,

gdy spoczywam, tęskniąc w ciszy,

ono pędzi niestrudzone.

Jego blask rozświetla ziemię,

jego żar ja w sercu noszę,

rano widzę, jak mrok dnieje,

w myślach o dzień ładny proszę.

Kiedyś pójdę słońca śladem,

zamykając swe powieki,

ono wstanie jak co rano,

ja zostanę tam na wieki.

Dzień, którego nie spamiętam,

noc, co w dzień się przeistoczy,

cud, na który wciąż czekałem,

już nie ujrzą tęskne oczy.

Sumienie

Choćbyś przykrył się pierzyną,

w puch poduszki wcisnął uszy,

krzywdy, coś uczynił innym,

żadna cisza nie zagłuszy.

Choćbyś szukał w swojej głowie

słów, co mają cię tłumaczyć,

to na szali z tym, coś zrobił,

będzie to niewiele znaczyć.

Będziesz trawił wewnątrz siebie

żar, co wstydu sprawia w męki,

będziesz widział nad swą głową

palec wskazującej ręki.

Mógłbyś wszystko to naprawić,

zwrócić honor, oddać mienie,

mógłbyś wszystko to uczynić,

gdybyś tylko miał sumienie.

Wena

Muzo, po co przyszłaś do mnie,

by obrócić noc w perzynę?

Bym się miotał w swej pościeli?

Bym łzy ronił znów w pierzynę?

Po co żeś tu do mnie przyszła,

tyle miałem już spokoju,

odejdź, zniknij choć na chwilę

albo usiądź w przedpokoju.

Może w jakiś świt jesienny

zechcę tobą się zachwycić,

wiem, że chociaż jesteś smutna,

to na ciebie można liczyć.

Muzo, jak ty masz na imię,

spraw, niech imię twe usłyszę,

ja dla ciebie, na twą chwałę

ten niegodny wiersz dziś piszę.

Wiem, że ciebie ja niegodny,

wiem to, czując ręki drżenie,

lecz z imieniem twym na ustach

oddać chcę ostatnie tchnienie.

Rada

Byś mógł dzisiaj żyć w spokoju

i wysoko głowę nosić,

jedno, coś powinien zrobić,

to chcieć matkę swą przeprosić.

Za ten ból, o którym nigdy

nic nikomu nie mówiła,

za bezsenne dni i noce,

za stres, w którym ciągle żyła.

I za młodość, którą ona

tak ochoczo ci oddała,

za to, że nie znałeś lęku,

bo przy tobie wiernie trwała.

I podziękuj, ale szczerze,

za to, że po prostu była,

za te ręce jej zmęczone,

gdy z miłością cię nosiła.

I za rytm czułego serca,

gdy przy piersi słodko spałeś,

za to, żeś miał świat otwarty

i drogowskaz życia miałeś.

Za jej miłość, za cierpienie

to uczynić żeś powinien,

a przez fakt, że tutaj jesteś,

to uczynić jesteś winien.

Jeśli kiedyś to uczynisz,

lecząc sercem słodkie rany,

będziesz głowę niósł wysoko,

będziesz żył wyprostowany.

Słowo

Jesień zbiera swoje żniwo,

tłumiąc barwy w polnych kwiatach,

jesień życia, płynąc wolno,

zrywa nić babiego lata.

Lecz nim noc jak cicha sowa

oczy twoje mgłą zasłoni,

ujrzysz jeszcze w jednej chwili

świat, co kiedyś miałeś w dłoni.

I zobaczysz świat z dzieciństwa,

blask kochanych, smutnych oczy,

i choć trwać to będzie chwilkę,

widok ten cię zauroczy.

Ujrzysz miejsce, gdzie przed laty

sercem szczęście swe poznałeś,

ujrzysz, co oddałeś innym,

a co mimo to zyskałeś.

Lecz nim znikną te obrazy,

zgaśnie dech jak polne świerszcze,

to ostatnim słowem twoim

będzie słowo twoje pierwsze.

Mam…

Sława

Brawa, aplauz i oklaski,

dywan, ekran, fleszy blaski,

jedwab, tiule i koronki,

szampan, wino, kwiatów pąki.

Szyk kreacji, sznur korali,

blask diamentów, czar opali,

Oscar, orły i niedźwiedzie,

byle w sławie, byle na przedzie.

Świeży beton, odcisk ręki,

złota gwiazda, portret wielki,

kolczyk, wisior, bransoleta,

kucyk, kotek, pies, kareta.

Dom z ogrodem, pałac w głuszy,

garaż, stajnia i koniuszy,

stary stangret w kapeluszu,

złote klamki, sofa w pluszu.

Lokaj, kelner przy kucharkach,

whisky, wino, wódka w barkach,

czek, co wszelki opór kruszy,

i brak tylko bratniej duszy.

Ludzkie dzieje

W szczerym polu stała chata,

przy niej sosna rosochata,

ona tyle lat tam stała,

tyle rzeczy też widziała.

Dwoje ludzi tam mieszkało,

dwoje wspólnie pracowało…

i tak siedząc pod tą sosną,

w dal patrzyli swą radosną.

Stary Bartosz, pierwszy z rodu,

w wojsku spędzał czas za młodu

i tam, z szablą pędząc, w konie,

zdrowie stracił na wygonie.

Wcześniej Bartek w serc rozterce

na pniu sosny wyciął serce,

Jagna, gdy czas wolny miała,

serce dłońmi dotykała.

Wraca teraz on, gdzie chata,

tam gdzie sosna rosochata,

znakiem krzyża dom przywitał,

w myślach, co ma robić, pytał.

Wstąpił tedy w chaty progi,

ucałował obraz drogi,

klęknął, westchnął, się zadumał,

losu swego nie rozumiał.

Żonę samą tu zostawił,

gdy do wojska się wyprawił,

zaczął teraz siebie pytać,

jak swą lubą ma powitać.

Usiadł Bartosz w cieniu sosny,

wyczekując czas radosny,

kiedy tak bliżej wieczora

jego miła wróci z pola.

Jagna w polu pracowała,

jak mężowi obiecała,

by gdy wróci w swoje progi,

zastał ciepły dom, chędogi.

Gdy już cienie długie stały,

ich spojrzenia się spotkały,

krtań zdławiła uczuć siła,

witaj, miły, witaj… miła.

Czas we dwoje szybko leci,

nigdy swych nie mieli dzieci,

nic w ich życiu się nie ziści,

gruzowisko pragnień, myśli.

Gdy się skończą ludzkie dzieje,

pole wnet pochłoną knieje,

pożar strawi las bogaty,

nie ma sosny, nie ma chaty.

Pięść

Zebrali się światli panowie

wśród kolumn, wśród stołów i lamp,

by radzić, co jeszcze by można

bez bólu dziś zabrać nam.

Zabrali już wolność wyboru —

tak życia, jak celu podróży,

dla granic, dla sławy, dla siły,

choć widzą, jak mrowie się burzy.

Więc jeśli też czujesz podobnie

i bronić wolności chcesz bram,

to podnieś swe ciało wygodne,

dla ciebie te słowa mam.

Dziś w niebo unoszę dłoń zwartą,

by krzyknąć w twarz światu, że przecież

wolności nie oddam nikomu,

choć jeden bym został na świecie.

Nie oddam, bo tak mnie uczono,

nie oddam, bo kocham ten stan,

nikomu nie oddam wolności,

bo tylko ją jedną mam.

Gdy będą nas setki, miliony,

gdy pięści uniesie się las,

panowie o światłych obliczach

ze strachem znów ujrzą nas.

Bo oni w nas widzą człowieka,

gdy serce im każe się bać,

choć wiemy, że oni powrócą,

gdyż tacy są. K… wa ich mać.

Artysta

Miałem w głowie mały stosik różnych słówek,

był tam rysik, był węgielek, był ołówek…

i czasami, zwłaszcza kiedy zasypiałem,

brałem w rękę i nim w głowie malowałem.

A że formą rozwiniętą się nie szczycę,

to załóżmy, że to były tylko szkice,

z nich wyraźny był naprawdę mało który,

reszta były bohomazy i kontury.

Niepotrzebnie tak naprawdę się starałem,

rano wziąłem z głowy rylec i skrobałem…

i choć pasja była wielka oraz szczera,

to nie były takie ładne jak Dürera.

Więc choć radość z mej twórczości była spora,

były gorsze niźli szkice Nikifora.

A że miałem w głowie jeszcze kilka słówek,

machnąłem ręką i sięgnąłem po ołówek,

była z tego mego ruchu radość wielka,

bo — oprócz niego — była w głowie też butelka.

Więc jak miałem ten atrybut koło siebie,

będąc w łóżku, czułem się jak w siódmym niebie.

Ta butelka wypełniona była czystą,

więc po chwili stałem wielkim się artystą

i ołówkiem, który już przy sobie miałem,

dotknąłem kartki i ołówek ten złamałem.

A że pisać chciałem jeszcze jedną zwrotkę,

sięgnąłem do łba, lecz wyjąłem małą kropkę.

Ona się jak rzep na końcu przykleiła

i tak cała ta historia się skończyła.

Nowy dom

Zostawiam dom rodzinny,

na starość tak mi przyszło,

meble już pojechały,

zostało tylko krzesło.

Prosiłem robotników

o małą chwilkę zwłoki,

bym mógł dziś w samotności

ogarnąć czas szeroki.

Zamknęli drzwi cichutko,

od razu zrozumieli,

ujrzawszy łzy starego,

przeszkadzać mu nie chcieli.

Usiadł na znanym krześle,

które się lekko chwieje,

ostatnie po rodzicach,

jakież to dawne dzieje.

Na deskach tej izdebki

pozostał odcisk łóżka,

była na nim pierzyna

i kapa, i poduszka.

Na środku izby stół stał,

na ścianach znane twarze,

na półce obraz święty,

krucyfiks i lichtarze.

Spojrzał w okienko małe,

w tą przeszłość ponad siły,

stąd dzieci szły do szkoły,

stąd trumny wynosili.

Usłyszał zgrzyt gąsienic,

och… buldożer już się rusza,

on ciałem stąd odejdzie,

zostanie tylko dusza.

Zamieszka w nowym domu,

przy parku, wśród zieleni,

lecz on jest dziś za stary,

nie puści już korzeni.

Słoje

Wycięto stare drzewo,

najbardziej przeszkadzało,

było takie pogięte

i liści już nie miało.

Korzenie obumarłe

już soków nie dawały,

lecz jeszcze sił ostatkiem

tej ziemi się trzymały.

Zwalił go drwal tutejszy,

praprawnuk dziadka Jana,

który to drzewo sadził

w folwarku jaśnie pana.

Gdy drzewo już podrosło

i czasy się zmieniły,

ptaki w nim wiły gniazda,

a dzieci się bawiły.

Nie zmogły go powstania

ni wojna i sanacja,

poczuło moc topora,

gdy przyszła demokracja.

Zebrali się mieszkańcy

z najbliższej okolicy,

podnieśli rękę w górę,

jak chciał ten na mównicy.

Zabrał go stolarz stary,

który się pod nim bawił,

z tym drewnem tak pogiętym

dość szybko się rozprawił.

Zrychtował stół kuchenny,

tak mocny, jak ze stali,

ludzie go oglądając,

z podziwem dotykali.

A widząc piękne słoje,

odzyskać drewno chcieli,

jakie jest jego wnętrze,

za późno zrozumieli.

Miraż

Dlaczego w cieniu chowasz twarz,

woalką tłumiąc oczu lśnienie,

dlaczego mówiąc szeptem, łkasz,

radość zmieniając mą w cierpienie.

Dlaczego, gdy przyzywam cię,

w bliskości czując akt spełnienia,

na czułe serce spada żal,

gdyż wiem, że ciebie tutaj nie ma.

Fatamorganą jesteś mi,

mirażem nie do zapomnienia,

westalką, muzą, z której dziś

zrodził się nagły ból istnienia.

Niezapominajka

W czas wakacji obóz w lesie,

nie ma lekcji, śpiew się niesie,

przy ognisku gwar do rana,

sami swoi, paczka zgrana.

Z boku siedzi drużynowy,

nasz opiekun zawodowy,

wszyscy z sobą się bratają,

wszyscy się nawzajem znają.

Las już ucichł, milkną trzciny,

niebem płynie księżyc siny,

wszędzie zapach tataraku,

cisza jakby w korcu maku.

Tylko łąki łan zielony

wabi, chwyta w swoje szpony,

skroń przy skroni, przytuleni,

dwoje w jedność połączeni.

Mętlik w głowie, myśli w chmurkach,

drżące dłonie na pagórkach,

impuls, który wstrzymał czas,

wtedy było pierwszy raz.

A pod niebem, w pustej sali

wzroku swego unikali…

i choć drogi się rozeszły,

to wspominam ten czas przeszły.

Pokłady

Dla wszystkich jednako

roje gwiazd na niebie,

czy aby na pewno,

czy także dla ciebie.

Patrzy szczęsna matka

na dziecko niewinne,

ty się nie uśmiechasz,

twoje dziecko inne.

U dawnych znajomych

święto, dziś matura,

ty od lat tłumaczysz,

która ręka która.

Dawno zapomniałaś,

co to kino, miasto,

jedyne, co robisz,

bez glutenu ciasto.

Pytałaś „dlaczego”,

pytałaś tak w złości,

lecz do dziś hodujesz

pokłady miłości.

Masz zniszczone dłonie,

myśli w poniewierce,

lecz dla niego bije

twe gorące serce.

Jest w Sevres pod Paryżem

metr, wzorzec długości,

twe życie dla dziecka

jest wzorcem miłości.

Podobno dla wszystkich

dzisiaj słońce świeci,

czy także dla ciebie,

czy dla „innych” dzieci.

Było, jak było

Synu, pamiętam

Czas ran nie wyleczy,

pozostają blizny,

nawet jeśli nowej

poszukasz ojczyzny.

W tym kraju, gdzie własna

zrodziła cię matka,

żyłeś jak proporczyk,

jak na kiju szmatka.

Gdzie dla mas, w milionach,

zajęcia nie było,

gdzie tym, kim, czym jesteś,

nic tu nie znaczyło.

Gdzie tłum urzędników

bandą ignorantów,

gdzieżeś jak bandytów

bał się policjantów.

Stąd za grosz ostatni

bilet kupowałeś,

a pakując torby,

życie swe zmieniałeś.

Teraz jesteś obcy,

chociaż szanowany,

ale boleć będą

starych wspomnień rany.

Już o kraj nie pytasz,

nic nie chcesz już wiedzieć,

lecz o tym, jak było,

też nie chcesz powiedzieć.

Dziś na twojej twarzy

uśmiech często gości,

choć jesteś poddanym

Jej Królewskiej Mości.

Wróżba

W rodzinnym domku, gdzie wnęka mała,

przy piecu z kafli róża wisiała

i jak rodzinna fama głosiła,

róża ta zawsze cudowną była.

Od dziadka babcia różę dostała

i przed swym ślubem jej się pytała

o dni szczęśliwe, o zdrowie dzieci

oraz jak szybko życie przeleci.

Róża ta wtedy w wazonie stała,

kroplami w płatkach wróżby stawiała,

mama historię znała tej róży,

więc przed swym ślubem los z płatków wróży.

Wróżyła babcia, mama i córka,

a w dniach szczególnych z wróżb tych powtórka,

więc może dzisiaj niech mi powróży

cudowny płatek magicznej róży.

Tata

Przeminęły październiki,

listopadów, dekad pięć,

kiedy żeśmy się rozstali,

choć na życie miałeś chęć.

Ty odszedłeś, już nie wrócisz,

taki jest ten ludzki świat,

ja zostałem i pamiętam,

miałem wtedy naście lat.

Tyle mogłeś mnie nauczyć,

tyle mogłeś dać mi rad,

lecz odszedłeś, nie zdążyłeś,

zgasłeś — jak jesienią kwiat.

Malarz

Zostań dzisiaj ze mną,

bądźmy od dziś razem,

życie nam zmaluję

niebiańskim obrazem.

Obraz będzie wielki

(jak domu wszystkie ściany),

każdy w ciepłej barwie,

sercem malowany.

Na suficie gwiazdy

(jak słońca w zenicie)

będą nam rozświetlać

całe nasze życie.

Na podłodze lazur

morza błękitnego,

stół będzie tam wyspą

szczęścia rodzinnego.

Na ścianie, gdzie dzisiaj

już stoi kanapa,

będzie piękna plaża,

zwiastun tego lata.

Po przeciwnej stronie,

za morzem z podłogi,

stanie gąszcz brzeziny,

kochankom tak drogi.

Na tej ścianie z oknem

góry i doliny,

w dzień zajrzy tu słońce,

nocą księżyc siny.

Na ostatniej ścianie,

obok kępy lasu,

fotel na biegunach,

symbol kresu czasu.

Więc jeśli się zgodzisz,

na co liczę skrycie,

będę świat malował

całe długie życie.

Kanka

Wysłała mnie matka

raz z kanką po mleko,

miałem wrócić szybko,

sklep nie był daleko.

Lecz po drodze kumple

w piłkę sobie grali,

potrzebny był bramkarz,

to mnie zatrzymali.

Dalej nie dotarłem,

przecież w piłkę grałem,

gdy z kanką wróciłem,

ścierką w łeb dostałem.

Przez tę głupią kankę

do białego mleka

tyle różnych nieszczęść

spadło na człowieka.

Mama była wściekła,

obiad był z kompotem,

najchętniej bym wrócił

grać w piłkę z powrotem.

Lecz już dziś był szlaban,

karę ponieść miałem,

że dostałem ścierką,

dawno zapomniałem.

Lecz dzisiaj tak tęsknię

za tą ścierką w ręce,

że za każdy raz jeden

płakałbym w podzięce.

Szczęście

Choćby los pod nogi

co dnia kłody rzucał,

ty będziesz szczęśliwy,

będziesz szczęścia szukał.

Z każdego nieszczęścia

szczęście będziesz skrobał,

odkładał w pamięci,

w ciężkim sercu chował.

Więc kiedy odnajdziesz

szczęścia cząstkę małą,

ona ci wypełni

twoją duszę całą.

Musisz więc do skutku

w życiu szczęście tropić,

choćbyś miał się dzisiaj

w łzach własnych utopić.

Metalowiec

Była kiedyś w Poznaniu

knajpa „Metalowiec”,

pił tam i robotnik,

majster, i ORMO-wiec.

To musiał być styczeń,

ja już w latach byłem,

serdecznego kumpla

z eki zaprosiłem.

Kolega był młodszy,

ciut mu brakowało,

ale w „Metalowcu”

to nie przeszkadzało.

Pojawił się kelner

w dość zniszczonym fraku

i z ręcznikiem w ręku,

jakby na temblaku.

W brzuchu galareta,

ale twardy byłem,

dwie sety i śledzia

wtedy zamówiłem.

Spojrzałem na Miecia,

głupio się zrobiło,

do tej pory setek

nigdy się nie piło.

Czasami butelka

z ust do ust krążyła,

od wielkiego dzwonu

musztardówka była.

Seta na raz dużo,

była na dwa razy,

rumieniec się rozlał

po calutkiej twarzy.

Wódka nam ciążyła

jak żelazna kula,

pewnie nam zaszkodził

śledzik i cebula.

Knajpa, kumpel, wódka,

co racja, to racja,

taka była moja

w knajpie inicjacja.

Orkiestra

Rozpoczęło się o świcie,

gdy orkiestra się zbierała,

rozdzielili instrumenty,

te najlepsze młodzież brała.

Każdy czeka dyrygenta,

wierzą, granie to rzecz święta,

tak o piątej, jeszcze jasno,

dla orkiestry padło hasło.

W dzień słoneczny, rozedrgany

poszli chłopcy, poszli w tany,

mieli tylko jedno w głowie,

by wywalczyć wolność sobie.

Najpierw jazgot, lecz niestety

to nie były kastaniety,

i choć jeszcze są w rozsypce,

grę podjęły pierwsze skrzypce.

Pierwszy dźwięk, on z narożnika

z bólem dopadł wartownika,

przez ten dźwięk, co wszedł jak w ciasto,

zadudniło całe miasto.

Straszny dźwięk, to już nie fiesta,

druga była tu orkiestra,

znacznie większa, lepiej zgrana,

z instrumentem obeznana.

Tu zawiodło rozpoznanie,

tak zaczęło się powstanie,

byli młodzi, nie wiedzieli,

pełni wiary, mścić się chcieli.

Gdy się skończył zapas broni,

to nastąpił czas agonii,

na nic były barykady,

nocne harce i wypady.

A na brzegu stała ona,

wykrwawiona brać czerwona,

błękit nieba nad dymami,

tutaj z wiarą kanałami.

A w piwnicy — siostrze, bratu —

łkanie przerwał huk granatu,

za to, że za głośno łkała,

mokra plama pozostała.

Przez ten dźwięk, co wszedł jak w ciasto,

dziś umarło całe miasto,

za odwagę, szczęścia chwilę

cenę płacą dziś cywile.

Tu nad dymy, nad kościoły

dusze lecą jak sokoły,

zewsząd słychać pieśni łkanie,

czemu wziąłeś tylu, Panie.

Gdzieś na Kremlu wódz jest wielki,

kwiat nie ginie z jego ręki…

i z Berlina słowa krwawe,

bomby lecą na Warszawę.

Dwa miesiące trwa powstanie,

żywi idą na wygnanie,

resztę domów, resztę mienia

dziś pochłania akt zniszczenia.

To nie wina tej młodzieży,

ona wyżej, wyżej leży,

ja ich teraz nie piętnuję,

lecz ich dzisiaj opłakuję.

W ogrodzie

To było niedawno, ale jak za młodu

zwabiła mnie żonka latem do ogrodu,

gdyś mnie już zwabiła, próżność moją łechce,

jeśli mnie posłuchasz, będzie tak, jak zechcesz.

A więc na początek skop te dwie rabatki,

wytnij trzy agresty i posadź tam kwiatki,

jeśli się uwiniesz, w co ja święcie wierzę,

będziesz mógł swe prośby spisać na papierze.

A więc się uwijaj, ach, ty mój rumaku,

ja zaś tu dla Ciebie legnę na leżaku,

będzie tu po pracy, co dla ciebie gratka,

leżała ponętna słodka czekoladka.

Macham więc łopatą, myśl mi się bogaci,

już się rozebrałem do samiutkich gaci,

skończona robota, więc idę na zwiady,

a w słońcu na stole plama z czekolady.

Ujrzała mnie żona i już idzie żywo,

w ręce ma zwietrzałe jedno ciepłe piwo,

otwieram więc usta, ach, znowu się czubisz,

przecież wiem, kochanie, że ty piwo lubisz.

Pracując wytrwale, swoje ego łechcesz,

a ja byłam pewna, że ty piwa zechcesz.

Dziś, pocąc się srogo, wena mnie przerosła,

miast zostać ogierem, wyrosłem na osła.

Jesteś

Tak to jest na świecie

i często się zdarza,

że choć stoisz w słońcu,

nikt nie zauważa.

Najpierw się uśmiechasz,

potem machasz ręką,

tracisz cel istnienia,

tracisz pewność wszelką.

Lecz kiedy odejdziesz

kiedyś w smugę cienia,

to wszyscy zobaczą,

że już ciebie nie ma.

Jesień

Niby lato, niby ciepło,

a ja myślę o jesieni,

o srebrzystej mgiełce rano,

o wilgotnej chłodnej ziemi.

A ja wzdycham do kolorów

w tej jesiennej barw palecie,

żółci, brązów i złocieni,

wspomnień po minionym lecie.

A ja tęsknię za jeżyną,

za czeremchą i grzybami,

za alejką w miejskim parku,

ławką między platanami.

A ja marzę, aby teraz,

kiedy lato się skończyło,

tych jesieni kolorowych

dla nas tyle, tyle było.

Buty

Walczę już czas jakiś

i z życiem się droczę,

lecz co ma mnie spotkać,

z serca sam wytoczę.

Więc idąc za horyzont,

nie chciałem iść na skróty,

na początek swej drogi

dostałem więc buty.

One się przydają

dziś w każdym momencie,

czy jestem na prostej,

czy też na zakręcie.

I choć patrząc dalej,

widzę kres marszruty,

to pasuje mi to życie

jak te stare buty.

Lecz kiedy raz ostatni

swą położę głowę,

na następną wieczność

dadzą buty nowe.

Listonosz

Oświadczyć się zechciał

raz kawaler pannie,

wybrał piękne miejsce —

w parku przy fontannie.

Przykląkł na kolano,

dłoń na piersi złożył

i credo swych uczuć

dobitnie wyłożył.

Słuchała go panna

z miną rozbawioną,

jak on mógł pomyśleć,

że zostanie żoną.

Więc te oświadczyny

wrzuciła do kosza,

po co jej mężulek,

gdy ma listonosza.

On przychodzi zawsze

tak naprawdę z rana,

kiedy jest ta panna

nie całkiem ubrana.

Prężąc swe awizo,

sen przerywa nocny,

wszak jako urzędnik

jest zawsze pomocny.

Wtedy nasz urzędnik

w bestię się zamienia,

gdyż ma wobec panny

misję do spełnienia.

Rozumiem tę pannę

i całkiem jej wierzę,

niech służbowe gacie

ślubna żona pierze.

Zadumał się chłopak

nad doznanym koszem,

jak mógł, no, poeta,

przegrać z listonoszem.

Nosił poematy,

wierszy długą listę,

ale był ubogi

w te akty strzeliste.

Nostalgia

W plątaninie rąk i nóg,

wciąż poznając ciała swoje,

w szeptach poznawanych słów

zatracali się oboje.

I choć mieli naście lat,

teraz mieli tylko siebie,

dla nich przestał istnieć świat,

choć na ziemi, byli w niebie.

Uzbrojeni w moc nagości,

w zgodnym ruchu młodych ciał,

w tych konwulsjach namiętności,

które w darze świat im dał.

Wciąż szukają się nawzajem

dłonie, które wielbią świat,

w tych ekstazach odkrywanych,

gdy się z pąka rodzi kwiat.

Tak zaczęli życia wiosnę,

potem lato, uczuć żar,

teraz jesień, proza życia,

został tylko wspomnień czar.

Krótki dotyk suchej ręki

tworzy w głowie myśli szkwał,

tych uniesień niepojętych,

które kiedyś los im dał.

Na wspomnienie swej nagości

wstydu łza odwraca wzrok,

lecz pragnienie namiętności

nie opuszcza ich na krok.

Gołąbek

Nad brzegiem, tuż obok,

na wilgotnej trawie,

przysiadł mały gołąb,

spogląda ciekawie.

Na łapce obrączka,

widać, że puszczony

nie trafił do domu,

siedzi zagubiony.

Siedział tak godzinę

i łebek przechylał,

jakby czegoś pragnął,

jakby się przymilał.

Podaję mu ziarna

złocistej pszenicy,

lecz on tego nie chce,

na co inne liczy.

Może to posłaniec

z nieznanej krainy,

może czyjaś dusza,

czysta i bez winy.

Siedzisz tu, bezsilna,

myśli moje snujesz,

jak ty, biedna duszo,

do celu dofruniesz.

Historia prawdziwa

Przez łąki i lasy, przez kraj wielkich Polan,

cwałował na koniu król młody,

pod lasem zaś stała, przy dróg tych rozstaju,

dziewoja przecudnej urody.

I miało to dziewcze blond włosy do pasa,

co postać skrywały jej całą,

ubrana zaś była, rzec można, ubogo,

w przykrótką komeżkę białą.

Gdy król ją zobaczył, to konia wypuścił

i cały się oddał w jej ręce,

a miejsce, gdzie wtedy ten cud się wydarzył,

Poznaniem on nazwał w podzięce.

I usiadł nad brzegiem królewicz strapiony,

trwóg pełen i z duszą rozdartą,

a giermek, co słowa i czyny spisywał,

tę rzekę mianował był Wartą.

Schodzili się tedy na miejsce poznania

rycerze i ciury książęce,

aby za miedziaki, najwyżej talara,

z ufnością się oddać w te ręce.

Bywali więc tutaj i możni, i prości

i nigdy nie było ni skargi,

więc edykt królewski za te czułe ręce

na własność darował nam targi.

To była naprawdę historia prawdziwa

i innej już nie słuchajcie,

a gdybyście chcieli tych rączek spróbować,

to do nas tutaj przybywajcie.

Jesień — zima

Jesienny wicher gra staccato,

gałęzie bębnią o dachówki,

a my w pokoju, pod pierzyną,

żyjemy jak dwie boże krówki.

Nie dla nas burze tej jesieni,

nie dla nas deszcze, błyskawice,

my, zapatrzeni w swoje oczy,

zamknięte mamy okiennice.

Nie otworzymy drzwi na oścież

i okien też nie uchylimy,

niejedne wichry przyjdzie przetrwać,

nim do ostatniej dojdzie zimy.

A potem niech nas sądzą inni,

przez własny pryzmat, myśli chrome,

my swego życia nie zmieniali,

tak było w gwiazdach nam sądzone.

Dzieciom wrzesińskim poświęcam

Ginęli nieraz dzielni Polacy,

którzy nad życie wolność stawiali,

tracili dzieci, żony, majątki

lub na wygnanie szli, tak jak stali.

I tak już trwała przez pokolenia

miłość do Polski wyssana z mlekiem,

aby pomimo obcych zaborów

zostać Polakiem, zostać człowiekiem.

Walczyli starzy, walczyli młodzi,

wierząc ojczyźnie, słońce zaświeci,

a przez tradycję, przez wychowanie

o wolną Polskę walczyły dzieci.

Wiele już było powstańczych zrywów,

żaden historyk ich nie policzy,

lecz ten jedyny, niepowtarzalny,

nadał był nazwę naszej ulicy.

Niepewność

Kiedy piszę o uczuciach,

widzę muzy mojej cienie,

czuję lekki dotyk ręki,

słyszę ciche jej westchnienie.

Kiedy szukam dźwięcznych rymów,

które wiersza są ozdobą,

to choć nie ma ciebie przy mnie,

czuję, że ja jestem z tobą.

Serce z pierwsi się wyrywa,

natłok myśli, pęka głowa,

nie wiem, czy to duszy łkanie,

czy też zwykłe ludzkie słowa.

Chciałbym umieć dziś odróżnić

to, co czuję, od co piszę,

by mi w sercu się zgodziło

to, co widzę i co słyszę.

Korale

Patrzę w oczy mojej muzy,

pióro w ręce drży nerwowo,

widzę cały obraz wiersza,

lecz jak obraz przekuć w słowo.

Jakich użyć tu wyrazów,

by zachować światłocienie,

by nie stracić blasku wspomnień,

mgiełkę rzucić na marzenie.

Jakie modły, jakie czary

trzeba spełnić nad obrazem,

aby widok spod powieki

był dla pióra drogowskazem.

Barwę kładę w każde słowo,

by słuchając wiersz z oddali,

był dla ciebie tak wyraźny,

jak jarmarczny sznur korali.

Brama

Prawie przed półwieczem,

gdy przed klasą stałem,

biegłaś korytarzem,

tyle cię widziałem.

Myśli mi krążyły

jak ubrania w pralni,

wnet cię zobaczyłem

w drzwiach wypożyczalni.

Chociaż ręce mokre,

w sercu jasność miałem,

że cię nie opuszczę,

wtedy już wiedziałem.

Nastał czas rozłąki,

ciemna noc nastała,

lecz dwa długie lata

próba ta przetrwała.

Zostanę już z tobą,

deszcz czy śnieg na dworze,

chociaż wiem, że wszystko

dziś się zdarzyć może.

Więc kiedy odejdę,

nie roń łez, nie trzeba,

spotkasz mnie przed bramą

w swej drodze do nieba.

Czas przemijania

Paląc znicz pamięci,

żałość mnie ujmuje,

widząc życia metę,

smutek w sercu czuję.

Po tych wszystkich latach,

gdy byliśmy razem,

chciałbym me wspomnienia

utrwalić wyrazem.

To, co nas łączyło,

co przez lata trwało,

co choć się skończyło,

to nie uleciało.

Wszystko mija z czasem,

wszystko w nicość zmierza,

lecz ten płomień znicza

nicią lśni przymierza.

Więc w ten czas zaduszny

po latach rozstania

rozumiem, że życie

to czas przemijania.

Mgła

We mgle srebrnej schowała się przyszłość,

przez mgłę dzisiaj widzę wspomnienia,

dni, w których świeciło nam słońce,

odchodzą już w mrok zapomnienia.

Nie pomnę już lśnienia twych oczu

ni ust lekko drżących — kształt luby,

ten czas, kiedy byłaś mi słońcem,

ten czas, gdy chroniłaś od zguby.

Ja nie wiem, gdzie mgły tej przyczyna,

wszak słońce w mym sercu wciąż świeci,

pamiętam nasz obiad świąteczny,

pamiętam twój uśmiech dla dzieci.

Więc palmy dziś lampkę oliwną,

niech ona nam myśli oświetla,

by pamięć o tych, co odeszli,

wciąż była i jasna i ciepła.

Kaganek

Zapłonął kaganek oświaty,

to myśl lotna w głowie tak płonie,

ta myśl, która mroki rozświetla,

ta myśl, którą wspierać chcą dłonie.

Zapłonął kaganek oświaty

i teraz jak żagiew już świeci,

im bardziej oświetla dorosłych,

tym bardziej jaśnieją też dzieci.

Nie gaście więc światła nauce,

nie mierzcie też wiedzy zegarkiem,

niech pali się jasnym płomieniem,

niech nigdy nie gaśnie ogarkiem.

Gwiazdka

Stanęła w kąciku, skromniutko,

w lametę i łańcuch zdobna,

i parę świetlistych bombeczek,

lecz to już historia osobna.

Te bombki, co dzisiaj migocą

przy lampkach, w oknach, na ulicach,

odwieczną koleją losu

zostały nam po rodzicach.

Wieszamy je dziś na choince,

te wszystkie z szarego pudełka,

bo w nich są zamknięte wspomnienia,

w nich młodość i radość jest wszelka.

W nich mama i tata, i babcia,

i śnieg, gdzieś tam, hen, na opłotkach,

cukierki, pierniki, orzechy

w gałązkach — ubrane dziś w złotkach.

Mikołaj, kolędy, prezenty,

makowiec i karp w galarecie,

pragnienie, by trwało to wiecznie,

choć to się nie zdarza na świecie.

Co roku więc na choince

zawisa też bombka nowa,

być może dla własnych już wspomnień

ktoś inny w pudełko ją schowa.

Usiądźmy więc razem do stołu,

podajmy bliźniemu dłoń bratnią,

wszak nie wiesz, czy pierwsza dziś gwiazdka

nie będzie tą gwiazdą ostatnią.

Wspomnienie

Gra mi w duszy jakaś nuta,

jakieś myśli się kołaczą,

w głowie jawią się obrazy,

za wspomnieniem oczy płaczą.

Czas ucieka nieustannie,

a w nim życie sensu szuka,

chwytam w ręce szczęścia chwilę,

całe życie trwa nauka.

Niby umiem już tak wiele

z tej praktyki lat minionych,

wiele było małych zwycięstw

i okazji utraconych.

Choćbym posiadł całą wiedzę,

zebrał wokół, co zdobyłem,

to zapewniam, daję słowo,

że odejdę, jak przybyłem.

Album

Coś się musiało wydarzyć,

sięgnąłem po album na szafie,

dlaczego to dziś uczyniłem,

zrozumieć teraz nie potrafię.

To zdjęcie, tak troszkę pożółkłe,

gdzie dzieci złączone za ręce,

i inne, w zimowej odsłonie,

z bałwanem zrobionym naprędce.

I oczy radosne wokoło,

rękawiczki wiszące na sznurkach,

w pamięci śmiech dzieci perlisty

na wszystkich mi znanych podwórkach.

Tak chciałbym się pobić znów z Pawłem,

Małgosię za warkocz pociągnąć,

lecz choćbym się starał z sił całych,

to tego się nie da osiągnąć.

Więc wracam pamięcią w świat dziecka,

choć już się nie zdarzy powtórka,

rozeszli się przecież po świecie

koledzy z naszego podwórka.

Powstanie

Wiersz dedykuję wszystkim powstańcom wielkopolskim,

chwała wyzwolicielom.

Smutne było życie

w kraju utraconym,

pod obcym buciorem,

prawem zniewolonym.

Wtedy, przed stu laty,

pod pruskim zaborem,

ruszył wielki naród,

by walczyć z honorem.

Otuchę z balkonu

dał nam Paderewski,

rozpalił w nas serca

i Poznań królewski.

Za ojczyznę wolną,

za sens ich istnienia

walczyli powstańcy,

mężnie, bez wytchnienia.

Powstał wielki naród,

wstał naprawdę z kolan,

rósł z każdym wystrzałem

zastęp Wielkopolan.

Teraz Polska wolna,

lecz wracam do chwili,

gdyśmy Wielkopolskę

krwawo wyzwolili.

Dziś tych dzielnych ludzi,

co walczyli sami,

przez pamięć, szacunek

zwiemy powstańcami.

Mając to w pamięci,

dziś obiecujemy,

nigdy nie zaginie,

póki my żyjemy.

Cisza

Ten stół, który świadkiem był biernym

świąt, które są pełne radości,

wciąż stoi na dawnym swym miejscu,

wciąż gotów jest przyjąć znów gości.

Z tych ludzi, co kiedyś siadali

do stołu, gdy pierwsza lśni gwiazdka,

ostali się tylko ci dwoje,

lat przeszłych wspomnienie, namiastka.

Stół dzisiaj jak dawniej nakryty,

z dań różnych jest karp i makowiec,

lecz tylko w ilościach niewielkich,

już tu się nie zjawi wędrowiec.

Siedzieli tu dzieci i starsi,

gwar niósł się i z kuchni, i z sieni,

lecz teraz jest cicho, spokojnie

i to się już pewnie nie zmieni.

Choć smutek wyziera z miejsc pustych,

na życie swe patrzą pogodnie,

dopalając się w pustce i w ciszy

te ostatnie już dwa zimne ognie.

Pamięć

Na polach, daleko od domu,

ślad tropów zajęczych na śniegu,

w przestrzeni czystej po horyzont,

za trzciną, zmarzniętą na brzegu.

W wakacje kuzyni, koledzy

i zabawy w stodole, na sianie,

mleko świeżutkie z kożuszkiem,

wraz z miodem był chleb na śniadanie.

Wspomnienia splątane z fantazją,

sam nie wiem, naprawdę jak było,

już nie wiem, czy byłem w tym miejscu,

czy tylko to mnie się przyśniło.

Lecz wszystko to nie jest już ważne,

wszak widok ten tak realny

w pamięci, która figle mi płata,

w istocie jest wciąż aktualny.

Tak żyję teraz z tym widokiem

i co dnia ten obraz jest żywy,

im więcej więc czasu przemija,

tym bardziej się staje prawdziwy.

Więc nie walcz z pamięcią, nie trzeba,

wszak do niej się możesz uśmiechnąć,

a siedząc samotnie w fotelu,

za młodością też możesz dziś westchnąć.

Ławka

Bo co? Że jak,

bo ty tak powiedziałeś?

A skąd ty masz tę mądrość,

że mi tę radę dałeś.

Skąd wziąłeś te mądrości,

że taki jesteś ważny,

bo przecież nie ze szkoły,

bo do niej chodził każdy.

Siedziałeś ze mną w ławce,

na samym końcu klasy,

w postępach byłeś kiepski,

lecz na splendory łasy.

Ja przez tę ławkę w końcu

poznałem życia smaki,

ty wtedy byłeś śliski

i dziś jesteś nijaki.

Me życie tak mijało,

jak gdyby na huśtawce,

ty siedzisz w parlamencie,

więc nadal w oślej ławce.

Sen

Przyszła do mnie nocą,

sen słodki przerwała,

była taka świeża,

pewnie czegoś chciała.

Chętnie bym ją przyjął,

ale sił nie stało,

chęci były wielkie,

możliwości mało.

Chciałbym móc cię posiąść,

zanim wszystko skona,

lecz gdzie wtedy będziesz,

Weno utracona.

Wielka Orkiestra

Piękne święto

gra orkiestra,

rankiem zbiórka,

w wieczór fiesta.

Na zapleczu

kilku gości

liczy dary

tej hojności.

A na scenie,

tak jak trzeba,

światło płynie

wprost do nieba.

Piękne życie,

wielka zgroza,

przerwał błysk

zwykłego noża.

Pękły serca

w nas, w milionach,

lecz orkiestra

niech nie skona.

Człowiek

Żył na świecie człowiek, który

szukał sensu dzień za dniem,

dzieląc miejsce oraz strawę

z małym, rudym, wiernym psem.

Drogi obu się spotkały

na rozstaju polnych dróg,

pies wydawał się szczęśliwy,

człowiek zrobił też, co mógł.

Spali tam, gdzie los ich rzucił,

jedli, co dostarczył świat,

nie wiedzieli, co ich czeka,

nie liczyli przeszłych lat.

Dni mijały im na walce

o przeżycie wspólnych dni,

w mroźnej nocy, z kroplą ciepła,

która z serc płynęła im.

Teraz leżą obok siebie,

zniewoleni wiecznym snem,

człowiek, który sensu szukał,

z małym, rudym, wiernym psem.

Jak docenić tych wędrowców,

których tak połączył los,

im nie trzeba sztucznych zniczy,

im nagrodą leśny wrzos.

Wiosna

Jeszcze trochę, jeszcze trochę,

zazieleni się świat cały,

jeszcze, jeszcze, jeszcze trochę,

świat znów zrobi się wspaniały.

Dzisiaj trudno w to uwierzyć,

widząc białe zaspy śniegu,

ale jeszcze, jeszcze trochę,

wiosna ruszy znów do biegu.

Znikną śniegu czapy szare,

wody spłyną gdzieś do morza,

stracą rumień noski małe,

wstąpi w nas nadzieja hoża.

My to wiemy, więc czekamy

na przyrody spektakl niemy,

licząc, że się znowuż uda

poczuć miłość, choć w jesieni.

Cisza

Gdy się zjawi głucha cisza,

dzień nastanie z kirem, w czerni,

oczy wrócą do obrazów,

serce bólem się wypełni.

Nic nie będzie takie samo,

zmienią racje, gesty, słowa,

w uszach jakieś puste dźwięki,

to je tworzy pusta głowa.

Puste łóżko, pusty pokój

i przy stole miejsce puste,

oczy ciężkie niczym ołów,

ale jednak, jednak puste.

I tak żyję wciąż do przodu,

chociaż w myślach lata cofam,

wiem, że nie ma i nie będzie,

chociaż widzę, czuję, kocham.

O mnie

Nie bujam w obłokach

i to się nie zmieni,

wszystko to, kim jestem,

zdobyłem na ziemi.

Mojej głowy w chmurach

nigdy nie nosiłem,

wszystkie ślady życia

nisko zostawiłem.

Po dziś dzień w mym życiu

ciężko pracowałem,

o chmurach, fantazjach

nawet nie myślałem.

Lecz też przyjemności

miałem trochę w życiu,

choć wiersze z mej głowy

trzymałem w ukryciu.

Więc te moje wiersze,

na co nie ma rady,

nie trafiały nawet

do pustej szuflady.

Kto tak wiersze tworzył,

zrozumieć potrafi,

że one istniały

bez praw ortografii.

Rozwój technologii

uaktywnił dłonie

i teraz już piszę

na starym iPhonie.

Pisząc tych słów parę,

nie szukam pretekstu,

myślę raczej o pięknym

utworze Perfektu.

Lecz jeżeli dzisiaj

w obce pukam progi,

dajcie jedno słowo,

a ja zejdę z drogi.

Wiersz

Wiersz, jak srebrne jest zwierciadło,

w którym się odbija dusza

Jest jak liry struna drżąca,

która zmysły ludzkie wzrusza.

Wiersz, odbiciem jest emocji,

co na twórcę nocą spływa.

Jest jak róża z łezką rosy,

która rano w płatkach bywa.

Wiersz, jak salwa jest armatnia,

kiedy trzeba zbierać siły.

Jest jak bukiet kwiatów polnych,

kiedy chcesz być bardzo miły.

Wiersz, frywolnym jest podlotkiem,

kiedy lico pąsem spływa.

Jest modlitwą i nadzieją,

gdy go tworzy myśl żarliwa.

Wiersz jest prozą w rym ubraną,

aby zdobić szarość życia.

Jest jak suknia kurtyzany,

co nic nie ma do ukrycia.