Spis treści

1. Dedykacja

2. Stopnie wojskowe

3. Mapa

4. Część pierwsza. Człowiek w drzewie

1. Rozdział pierwszy

2. Rozdział drugi

3. Rozdział trzeci

Tytuł oryginału: The Tainted Cup

Copyright © 2024 by Robert Jackson Bennett
Copyright for the Polish translation © 2025 by Wydawnictwo MAG

Redakcja: Dorota Pacyńska
Korekta: Alicja Laskowska, Magdalena Górnicka
Ilustracja na okładce: Tom Roberts
Opracowanie graficzne okładki: Piotr Chyliński
Mapa: David Lindroth Inc

ISBN 978-83-68591-57-6 Numer: wydanie II/D0

Producent/wydawca: MAG Jacek Rodek
Pl. Konstytucji 5/10, 00-657 Warszawa
www.mag.com.pl handel@mag.com.pl

Dystrybucja
Dressler Dublin sp. z o.o.
ul. Poznańska 91, 05-850 Ożarów Mazowiecki
tel. (+ 48 22) 733 50 31/32
e-mail: dystrybucja@dressler.com.pl
www.dressler.com.pl

Wersję elektroniczną przygotowano w systemie Zecer

Dla Mamy i Babci,
które wprowadziły mnie
w świat kryminałów

Część pierwsza

Człowiek w drzewie

Rozdział pierwszy

Z porannej mgły wyłoniło się przede mną ogrodzenie posiadłości, długie, ciemne, obłe niczym bok jakiegoś morskiego stworzenia wyrzuconego na brzeg. Szedłem wzdłuż niego, usiłując zignorować łomot serca i spływające po karku strużki potu. Z przodu, gdzieś we mgle, migotało błękitne światło, które z każdym krokiem nabierało kształtu, aż stało się latarnią mai umieszczoną nad przejściem dla służby. Obok, oparty o ścianę, tkwił umundurowany mężczyzna w lśniącym stalowym hełmie. Czekał na mnie.

Princeps obserwował, jak nadchodzę, a im bliżej byłem, tym wyżej unosił brwi.

Gdy się przed nim zatrzymałem, niemalże wpełzły mu we włosy. Chrząknąłem ze stosownym autorytetem, jak miałem nadzieję.

– Signum Dinios Kol, asystent śledczego. Przyszedłem w sprawie zwłok.

Princeps zamrugał i zmierzył mnie spojrzeniem od stóp do głów, co zajęło mu chwilę, bo byłem od niego wyższy niemal o głowę.

– Rozumiem, panie. – Ukłonił się oszczędnie, była to może ćwierć regularnego ukłonu, nie ruszył się jednak z miejsca.

– Bo są tu zwłoki, tak? – upewniłem się.

– Owszem, panie, są – zgodził się nieśpiesznie i spojrzał ponad moim ramieniem w głąb zasnutej mgłą alejki.

– Zatem w czym problem?

– No cóż… hm… – Znów zerknął w uliczkę za mną. – Proszę wybaczyć, ale gdzie ta druga osoba?

– Słucham? – spytałem. – Jaka druga?

– No ta śledcza? Kiedy się zjawi?

Stłumiłem ukłucie niepokoju. Nieraz już odpowiadałem na to pytanie, gdy zajmowałem się innymi sprawami dla mojej zwierzchniczki, teraz jednak, ponieważ sytuacja dotyczyła martwego człowieka, sprawa wyglądała zupełnie inaczej.

– Śledcza nie może przybyć – powiedziałem. – Mam obejrzeć miejsce zdarzenia, przesłuchać personel, ewentualnych świadków i zdać jej raport.

– Śledcza zamierza prowadzić dochodzenie… nie biorąc w nim osobistego udziału? Czy mogę zapytać dlaczego?

Zlustrowałem rozmówcę. Krótka kolczuga lśniła w słabym świetle, każde kółeczko połyskiwało od skroplonej wilgoci. Bardzo elegancko. Nad klamrą ozdobnego pasa wisiał wydatny, miękki brzuch – konsekwencja wczesnego wieku średniego. Efektem tego samego były pasma siwizny w brodzie. Czarne buty lśniły, a ich cholewki wykończono skórą barwioną wodorostami. Do standardowego wyposażenia należały jedynie długi miecz w pochwie oraz ciemnoczerwony płaszcz, oznaka korpusu – był apotekarzem, funkcjonariuszem odpowiedzialnym za zarządzanie istotnymi modyfikacjami imperialnymi. Resztę ekwipunku musiał kupić sobie sam, prawdopodobnie za iście bajońską sumę.

Wszystko to wskazywało, że chociaż jako signum przewyższałem go rangą, stojący przede mną człowiek górował nade mną nie tylko wiekiem i bogactwem, ale prawdopodobnie i widział podczas swojej kariery więcej, niż potrafiłem sobie wyobrazić. Nic dziwnego, że ktoś taki wyraził zdziwienie faktem, że śledcza wysłała na miejsce zdarzenia dwudziestoletniego chłopaka w dziurawych butach.

– Śledcza zazwyczaj nie bierze osobiście udziału w dochodzeniu, princepsie – wyjaśniłem. – Wysyła mnie, bym ocenił sytuację, i na podstawie mojego raportu wyciąga stosowne wnioski.

– Stosowne wnioski – powtórzył princeps.

– Właśnie – potwierdziłem.

Czekałem, aż pozwoli mi wejść do środka. Ale on nadal stał w miejscu. Zacząłem się obawiać, że będę musiał wydać mu rozkaz. Nigdy wcześniej nie wydawałem bezpośredniego rozkazu urzędnikowi innych instytucji cesarstwa. Na szczęście nie musiałem tego robić i tym razem.

– Tak jest – powiedział ku mojej uldze i wyjął z kieszeni mały, brązowy krążek z osadzoną pośrodku szklaną fiolką, z której sączył się czarny płyn. – Musisz się, panie, trzymać blisko mnie. Ta brama jest stara. Bywa kapryśna.

Odwrócił się w stronę wejścia dla służby, zaokrąglonego otworu w gładkiej, czarnej powierzchni ogrodzenia. Drugą stronę przejścia przesłaniała kurtyna porośniętych włoskami zielonkawo-żółtych pnączy. Gdy princeps się zbliżył, zadrżały dziwnie, niepokojąco, a potem rozsunęły się, umożliwiając nam przejście.

Trzymałem się blisko, pochylając się, by głową nie szorować o sklepienie bramy. Pnącza łaskotały mnie w kark, wydzielając słodkawy, mdlący zapach. Prawdopodobnie zostały zmienione, by łaknąć mięsa i gdyby nie miał przy sobie swojego „klucza”, czyli fiolki z reagentem, roślina sparaliżowałaby nas, albo nawet gorzej.

Wyszliśmy na wewnętrzny dziedziniec, gdzie półmrok świtu rozpraszało migotliwe światło dziesiątek lampionów zawieszonych na stromym dachu wielkiego domu posadowionego na wzgórzu. Budowlę, opasywała weranda, a pajęczyna porośniętych ozdobnym mchem sznurów osłaniała okna przed porannym słońcem. Szerokie, drewniane posadzki lśniły gładkością, a na wschodnim krańcu znajdowała się wydzielona część wyposażona w miękkie poduchy, coś w rodzaju miniaturowego pawilonu herbacianego, tyle że za stolik służyła masywna czaszka zwierzęcia, przycięta tak, by jej szczyt tworzył równy blat. Dość upiorna ozdoba dla tak pięknego miejsca – a było to piękne miejsce, z pewnością najpiękniejszy dom, jaki kiedykolwiek widziałem.

Zauważywszy moje zdumienie, princeps uśmiechnął się pod nosem. Poprawiłem za mały w ramionach płaszcz Jurysu. Nagle poczułem się głupio, wciśnięty w to błękitne, niewygodne okrycie, niedopasowane do mojej sylwetki, ponieważ nie znaleźli odpowiedniego dla mnie rozmiaru.

– Jak się nazywasz, princepsie? – zapytałem.

– Przepraszam, panie, zapomniałem się przedstawić. Otirios.

– Czy zidentyfikowano ostatecznie ciało zmarłego, Otiriosie? Bo zrozumiałem, że był z tym pewien problem?

– Tak sądzimy, panie. Przypuszczamy, że to Taqtasa Blas, z Inżynierii.

– Sądzicie? – powtórzyłem. – Przypuszczacie? A zatem nie jesteście pewni?

– Myślałem, że zostaliście poinformowani, że śmierć nastąpiła w wyniku modyfikacji? – Mówiąc to, mój rozmówca uciekł wzrokiem w bok.

– Owszem.

– No cóż, modyfikacje mogą utrudnić rozpoznanie ciała. – Ruszyliśmy przez mostek przerzucony nad strumykiem. – A nawet – dodał – stwierdzenie, czy to jedno ciało. Właśnie po to jesteśmy tu my, apotekarze.

Wskazał na rozciągającą się przed nami mgłę, z której wyłuskałem wzrokiem postaci wędrujące po ogrodach. Odziane w ciemnoczerwone płaszcze i peleryny, nosiły w rękach coś na kształt klatek na ptaki, ale zamiast ptaków umieszczono w nich delikatne paprocie.

– Sprawdzamy, czy nie doszło do skażenia – wyjaśnił Otirios. – Ale jak dotąd nie znaleźliśmy nic niepokojącego. Żadna z roślin nie zbrązowiała ani nie uschła. Na terenie posiadłości brak śladów skażenia.

Apotekarz zaprowadził mnie do drzwi z papieru paprociowego. Kiedy się zbliżyliśmy, wydało mi się, że z głębi rezydencji dobiegł mnie przeciągły dźwięk. Krzyk, pojąłem.

– Co to? – zdziwiłem się.

– Prawdopodobnie służące. Znalazły ciało i wciąż są dość poruszone, jak łatwo się domyślić.

– Czyż to nie stało się już dobre parę godzin temu?

– Tak, ale nadal są wzburzone. Zrozumiesz, panie, dlaczego, kiedy pokażę ciało.

Wsłuchując się w oszalałe, histeryczne zawodzenia, starałem się zachować kamienną twarz.

Nakazałem sobie panowanie nad emocjami. Jako funkcjonariusz Jurysu, imperialnego korpusu zarządzającego trybunałami, odpowiedzialnego za wymierzanie sprawiedliwości w całym cesarstwie, miałem obowiązek wejść do tego pięknego domu, nawet jeśli wypełniały go niepokojące odgłosy.

Otirios otworzył drzwi. Krzyki stały się głośniejsze.

Pomyślałem, że godność mojego urzędu wymaga, by moje siki pozostały w ciele, jednak obawiałem się, że jeśli ten raban nie ustanie, może się to okazać niemożliwe.

Princeps wprowadził mnie do środka.

* * *

Pierwsze, co uderzyło mnie w tym miejscu, to panująca wszędzie czystość. Nie chodziło o sam brak brudu, smug czy zacieków, ale o sterylność wszystkiego, na czym spoczął mój wzrok. Eleganckie sofy były zbyt gładkie i nieskalane, jakby nieużywane, a tkane z jedwabiu kwadratowe maty na podłodze wyglądały na nietknięte stopą. Całe wnętrze domu robiło wrażenie tak przytulne i wygodne jak skalpel chirurga.

Nie znaczy to, że nie panował w nim przepych. Z sufitu zwisały miniaturowe drzewka mai, których korony pełniły rolę żyrandoli. Nigdy nie widziałem czegoś podobnego. Owoce wypełnione robaczkami mai jarzyły się błękitnym światłem, zalewając pomieszczenia migotliwym blaskiem. Przemknęło mi przez głowę, że chyba nawet powietrze w tym domu jest kosztowne i zaraz przekonałem się, że trafiłem w sedno – w rogu każdego pomieszczenia wbudowano wielkie kirpisy, czarne grzyby filtrujące. Ich grzybnie zasysały, a potem wydalały oczyszczone i schłodzone powietrze.

W głębi domu znów rozległy się wrzaski. Zadrżałem lekko i wiedziałem, że nie ma to nic wspólnego z temperaturą panującą w rezydencji.

– Zgodnie z poleceniem śledczej zatrzymaliśmy w domu cały personel oraz świadków – powiedział Otirios. – Przyjmuję, że będzie pan chciał ich przesłuchać.

– Dziękuję, princepsie. Ilu ich jest?

– Łącznie siedmioro. Cztery służące, kucharka, ogrodnik i gospodyni.

– Kto jest właścicielem posiadłości? Zakładam, że nie prefekt Blas?

– Nie, panie. Ten dom należy do klanu Haza. Nie zauważyłeś insygnium? – Wskazał na mały symbol nad drzwiami wejściowymi, pióro pomiędzy dwoma drzewami.

Dało mi to do myślenia. Hazowie, jeden z najbogatszych rodów Imperium, posiadali rozległe terytoria w Wewnętrznych Pierścieniach. Oszałamiający luksus tego miejsca nabrał sensu, jednak reszta stała się jeszcze bardziej niezrozumiała.

– Hazowie i posiadłość w Daretanie? – zapytałem, szczerze zdezorientowany.

– Nie wiem, panie. – Otirios wzruszył ramionami. – Może gdzie indziej zabrakło im już domów do kupienia.

– Czy przebywa tu obecnie któryś z członków klanu?

– Jeśli tak, to cholernie dobrze się ukrywa. Gospodyni powinna wiedzieć coś więcej.

Podążaliśmy długim korytarzem aż do czarnych drzwi z kamiennego drewna. W ich pobliżu unosił się słaby zapach słodkawej stęchlizny, doprawionej nutą zjełczenia.

Poczułem szarpnięcie w żołądku i musiałem napomnieć się w duchu, że mam trzymać wysoko głowę i zachować stoicki wyraz twarzy, jak prawdziwy asystent śledczego. A potem znów zganiłem się w myślach, bo przecież, do cholery, byłem prawdziwym asystentem śledczego.

– Nad wieloma sprawami dotyczącymi śmierci pracowałeś, panie? – zapytał Otirios.

– A co?

– Nic, po prostu jestem ciekaw, biorąc pod uwagę naturę tej sprawy.

– Nie, dotychczas zajmowaliśmy się ze śledczą głównie oszustwami płatniczymi wśród funkcjonariuszy w Daretanie.

– To nie wy zajmowaliście się tym morderstwem w zeszłym roku? Pijany wartownik, zaatakował kogoś na rogatkach?

Poczułem, jak napina mi się skóra na policzku.

– Urząd śledczego Jurysu został utworzony zaledwie cztery miesiące temu.

– Ach, tak. A w poprzednim miejscu pracowaliście ze śledczą nad sprawami śmierci?

Mięsień na moim policzku naprężył się jeszcze mocniej.

– Po przybyciu śledczej zostałem wybrany spośród tutejszych funkcjonariuszy na stanowisko jej asystenta. A więc nie.

Krok Otiriosa na mgnienie zmienił rytm.

– Ach tak? A więc pracuje pan dla Jurysu dopiero od czterech miesięcy?

– O co wam chodzi, princepsie? – zirytowałem się.

I znów ujrzałem igrający na wargach Otiriosa uśmieszek.

– No cóż, panie, ja osobiście nie chciałbym, żeby właśnie ten przypadek śmierci był moim pierwszym – oświadczył i otworzył drzwi.

* * *

Sypialnia dorównywała przestronnością i wspaniałością reszcie pomieszczeń w rezydencji. Królowało w niej szerokie łoże z miękkiego mchu, zaś za przepierzeniem z paprociowego papieru wydzielono, jak się domyślałem, przestrzeń łaziebną. Nigdy nie widziałem niszy kąpielowej wewnątrz budynku, ale słyszałem o nich. W dwóch rogach pokoju po przekątnej stały lampion mai oraz kirpis filtrujący. Obok dostrzegłem dwa kufry oraz skórzaną torbę mieszczące zapewne dobytek prefekta Blasa.

Jednakże to kępa ulistnionych drzew pośrodku stanowiła najniezwyklejszy element w tym pomieszczeniu. Najniezwyklejszy, ponieważ wyrastała z człowieka. A raczej przerastała przez jego ciało.

Zwłoki tkwiły zawieszone pośrodku komnaty, przeszyte smukłymi pniami, ale zgodnie z zapowiedzią Otiriosa, początkowo trudno było dostrzec w nich ludzkie ciało. Widoczne w gęstwinie fragment tułowia oraz lewa noga zdawały się należeć do mężczyzny w średnim wieku, ubranego w purpurowe barwy Imperialnego Jaletu Inżynieryjnego. Prawego ramienia brakowało, zaś nogę pochłonęło kłębowisko korzeni wgryzających się w posadzkę z kamiennego drewna.

Po chwili wpatrywania się w skołtunioną masę wydawało mi się, że dostrzegam w niej różowawy guzek kości udowej.

Na podłodze wokół drzewa rozlała się ogromna kałuża krwi, gładka i połyskliwa jak lustro z czarnego szkła.

Poczułem podrygi w żołądku, zupełnie jakby ożył w nim węgorz, który usiłował się wydostać na zewnątrz.

Nakazałem sobie skupienie. Powściągliwość i opanowanie. Zacząłem oddychać. To teraz była moja praca, zapewniająca mi utrzymanie.

– Można bezpiecznie podejść, panie – zachęcił mnie Otirios, trochę nazbyt radośnie. – Sprawdziliśmy całe pomieszczenie. Bez obaw.

Podszedłem do zarośli, które z bliska okazały się nie skupiskiem cienkich drzewek, a kępą trawy o długich, elastycznych łodygach, podobnych do pustych zdrewniałych pędów rośliny, z których robiono rury i rusztowania. Wyglądało na to, że łodygi wyłaniały się spomiędzy barku i szyi Blasa. Dostrzegłszy zaplątane w nie kręgi, musiałem stłumić kolejną falę mdłości.

Najbardziej niezwykła była twarz Blasa. Zdawało się, że pędy, przebiwszy tors, rozgałęziły się i jedna z odrośli przebiła czaszkę, przekrzywiając głowę pod upiornym kątem; a następnie owinęła się powyżej górnej szczęki, pożerając, nos, czoło i uszy. Z głowy Blasa pozostała tylko żuchwa, obwisła w niemym krzyku, a ponad nią, z pofałdowanej kory wyłaniał się łuk zębów i podniebienia.

Przypatrzyłem się podbródkowi. Cień szarawego zarostu i ledwie widoczna blizna po jakimś wypadku lub bójce. Spojrzałem na pozostałe części ciała. Lewą rękę porastały jasnobrązowe włoski, skóra na palcach pokryta odciskami i spękana od ciężkiej pracy. Spodnie tak mocno przesiąkły krwią, że zebrała się ona w bucie, wypełniając go niczym opiwino kielich.

Poczuwszy kroplę cieczy, która spadła mi we włosy, zadarłem głowę. Pędy przebiły dach domu, a mgła wpływała do środka, zmieniając się w rosę.

– Łodygi wystają jakieś dziesięć spanów ponad dach, jeśli chciałbyś wiedzieć, panie – poinformował mnie Otirios. – Przebiły się przez czterospanowe pokrycie jak przez rybi tłuszcz. Niezła siła wzrostu. Nigdy czegoś takiego nie widziałem.

– Jak długo to trwało? – zapytałem ochryple.

– Niecałe pięć minut. Tak twierdzi służba. Dom tak się trząsł, że myśleli, że to trzęsienie ziemi.

– Czy apotekarze dysponują czymś, co mogłoby spowodować coś takiego?

– Nie, panie. Owszem, Jalet Apotekarski posiada wszczepy i nasycenia modyfikujące wzrost roślin, które mogą na przykład skrócić dojrzewanie zboża do jednej czwartej cyklu rozwojowego, bądź wpłynąć na plony, zwiększając trzy lub czterokrotnie gabaryty owoców. Nigdy jednak nie stworzyliśmy substancji, która umożliwiłaby osiągnięcie pełnej dojrzałości rośliny w kilka minut. Nie mówiąc o takiej, która pobudziłaby jej wzrost we wnętrzu człowieka.

– Czy mamy powód przypuszczać, że śmierć Blasa jest wynikiem celowego działania?

– Trudno powiedzieć, panie. Ale jako inżynier dużo podróżował, może więc przypadkowo coś połknął albo uległ skażeniu. Nie jesteśmy w stanie tego stwierdzić.

– Czy odwiedzał jeszcze kogoś? Albo zetknął się z innym zainfekowanym urzędnikiem lub funkcjonariuszem cesarskim?

– Nic na to nie wskazuje. Z tego, co wiemy, przybył tu prosto z innego kantonu, nie spotykając się z nikim po drodze.

– Czy kiedykolwiek odnotowano przypadek takiej skazy?

Otirios wydął pogardliwie wargi.

– Cóż, skazy występują w całym cesarstwie. Dziczejące wszczepy, wypaczone nasycenia, samoistne modyfikacje… Każdy przypadek jest inny. Musiałbym to sprawdzić.

– Jednak jeśli to skaza, powinna się rozprzestrzeniać, czyż nie?

– Taka jest natura skażeń, panie.

– A więc jak to możliwe, że dotknęło tylko jednego człowieka i nikogo więcej?

– Trudno w tej chwili odpowiedzieć na to pytanie, panie – przyznał Otirios. – Obecnie sprawdzamy poczynania Blasa. Wiemy, że przeprowadzał lustrację zewnętrznych kantonów, w tym murów morskich, dokonując oględzin konstrukcji. – Princeps zawahał się i urwał. – Niedługo pora deszczowa, panie.

Skinąłem z kamienną twarzą. Nadciagająca pora deszczowa ciążyła nad zewnętrznymi kantonami tak nieuchronnie, że usiłowanie zignorowania tego byłoby równie skuteczne, jak próba zapomnienia o istnieniu słońca.

– I nikt nie przebywał w tym pomieszczeniu, zanim nie wszedł do niego Blas? – zapytałem. – Nikt niczego nie dotykał?

– Naturalnie wchodziła tu służba. Musimy polegać na ich zeznaniach.

– Żadnych oznak wskazujących na próbę włamania do posiadłości?

– Nie, panie. To miejsce posiada więcej zabezpieczeń niż samo Cesarskie Sanktuarium. Nawet żeby się tu zbliżyć trzeba posiadać klucze reagentowe.

Zastanowiłem się nad tym, przypominając sobie liczbę okien i drzwi w domu.

– Byłoby dobrze, panie, gdyby udało ci się to wyjaśnić – odezwał się Otirios.

– Słucham?

– Doskonała sprawa, żeby wypłynąć. – Kolejny jego uśmieszek miał odcień okrucieństwa. – Bo przecież tego pragniesz, panie? Awansu. To chyba cel każdego funkcjonariusza?

– Moim celem jest należyte wypełnianie obowiązków – odparłem.

– Ależ oczywiście, panie.

Popatrzyłem na niego przeciągle.

– Zostaw mnie na chwilę samego, princepsie – poprosiłem. – Muszę wyryć to miejsce w pamięci.

* * *

Otirios zostawił mnie przy zmasakrowanych przez drzewo zwłokach i zamknął za sobą drzwi. Otworzyłem torbę mnemorytownika, którą zawsze nosiłem przy sobie. Wewnątrz znajdowały się rzędy zakorkowanych buteleczek zawierających po kilka kropel różnorakich płynów, niektóre bladopomarańczowe, inne jasnozielone. Wydobyłem jedną, odkorkowałem i przyłożywszy do nosa, zaciągnąłem się mocno.

Ostry zapach ługu wycisnął mi łzy z oczu. Wetchnąłem woń jeszcze raz, by pozostała wyraźna w mojej głowie. Potem zamknąłem oczy i zaczerpnąłem tchu.

Poczułem za oczami trzepot czy łaskotanie, jakby moją czaszkę wypełniała woda, w której skaczą małe rybki. I przywołałem wspomnienie. W uszach zaszemrał mi głos zwierzchniczki: Dokładnie obejrzyj miejsce zdarzenia, Din. Przypatrz się wszystkiemu, czego mógł dotykać nieboszczyk. Myśl o zakamarkach, łatwych do przeoczenia, do pominięcia, o których czyszczeniu służba mogła nie pomyśleć.

Otworzyłem oczy, potoczyłem spojrzeniem po pomieszczeniu i skoncentrowałem się pilnie, a woń ługu nadal kłębiła mi się w czaszce.

Studiowałem ściany, podłogę, ustawienie każdego mebla, układ każdego przedmiotu, linię każdego cienia, fałdę każdego koca – a dzięki skupieniu uwagi, wszystkie te obrazy wryły mi się w pamięć.

Niebiańskie Cesarstwo Khanum dawno temu udoskonaliło sztukę kształtowania życia, formowania korzenia i gałęzi, ciała i kości. I tak jak grzyb kirpis został zmodyfikowany, by oczyszczać i chłodzić powietrze, tak ja, jako cesarski mnemorytownik, zostałem ukształtowany, by pamiętać wszystko, czego doświadczałem w każdej chwili i na zawsze.

Patrzyłem i patrzyłem, od czasu do czasu wąchając trzymaną w dłoni fiolkę. Rytownicy zapamiętywali wszystko, ale późniejsze przywoływanie tych wspomnień stanowiło zupełnie inną kwestię. Zapach wykorzystywano w tym przypadku jako wskazówkę: podobnie jak zwyczajni ludzie, rytownicy kojarzyli wspomnienia z wonią, więc później, kiedy szedłem z raportem do zwierzchniczki, otwierałem tę samą fiolkę, wypełniałem czaszkę tymi samymi oparami i używałem zapachu jako bramy wiodącej do zbioru przeżyć. Z tego powodu niektórzy nazywali rytowników „wąchaczami szkła”.

Kiedy skończyłem z pokojem, podszedłem do kępy i mrużąc oczy, przyglądałem się pędom, obchodząc roślinę dookoła. Zauważyłem na jednej z łodyg kwiat, samotny, delikatny, ale jednak kwiat.

Zbliżyłem się doń, uważając, żeby nie wdepnąć w kałużę krwi, i przyjrzałem się mu uważnie. Wydzielał mdły zapach, który kojarzył mi się z wymiocinami po nadużyciu opiwina. Na wewnętrznych, jasnofioletowych płatkach żółciły się plamki, a ciemne pręciki były skręcone. Mały, paskudny kwiatek.

Następnie wydobyłem z bagaży wszystkie rzeczy Blasa i ułożyłem je przed sobą. Sakiewkę z talintowymi monetami, mały nóż, kilka koszul, kaftanów, spodni i pas. Do tego pochwę z imperialnym mieczem o ozdobnym jelcu, lekką kolczugę, prawdopodobnie na wypadek jakiejś nieprzewidzianej sytuacji – zbroję bojową trudno byłoby dźwigać w bagażu – a na koniec mały słoiczek z olejem.

Powąchałem. Aromat przebijał panujący w tym miejscu smród. Przyprawy korzenne, liście oranżu, może kadzidło. Przymknąłem powieki, szukając w pamięci podobnego zapachu – i odnalazłem podobny.

Nieco ponad rok wcześniej: Leonie, moja przyjaciółka, podsunęła mi pod nos mały słoiczek.

– Olejki terapeutyczne. Do masażu i innych rzeczy. Żadna taniocha! – powiedziała.

Jednak naczynie Blasa było o wiele bardziej wyszukane. Obróciłem je w dłoni, a potem wsunąłem z powrotem do torby. Robiąc to, zauważyłem coś, co wcześniej przeoczyłem: mały notes. Serce mi zamarło. Wyjąłem książeczkę i przewertowałem kilka stron. Pokrywało je drobne pismo, które byłoby ledwo czytelne dla większości ludzi, ale przed moimi oczyma drobne literki tańczyły i podrygiwały i wiedziałem, że będę miał ogromne trudności z ich odczytaniem.

Spojrzałam przez ramię na zamknięte drzwi. Słyszałam głos Otiriosa w korytarzu. Skrzywiłem się, chowając notes do kieszeni. Zabieranie dowodów z miejsca zdarzenia to poważne naruszenie zasad, ale miałem własny sposób na czytanie. Nie mogłem go wykorzystać tutaj.

Zajmę się tym później, powiedziałem sobie. A potem odłożymy notes na miejsce.

Następnie sprawdziłem pomieszczenie łaziebne. Znajdowała się w nim balia z kamiennego drewna oraz jedno, wysoko umieszczone okienko, zbyt małe, aby ktokolwiek mógł przez nie wejść. Mimo to zanotowałem w duchu, żeby później zbadać trawę pod nim. Spojrzałem na lustro z polerowanego brązu wiszące na ścianie i postukałem w nie, upewniając się, że przylega do ściany. Przyjrzałem się rurom z łodyg strzelisłomki, po czym odsunąłem się i powiodłem wzrokiem po ścianach i suficie, zastanawiając się, w jaki sposób rury doprowadzają gorącą wodę z odległego zbiornika. Uznałem, że to prawdziwy cud, epokowy wynalazek.

Zerknąłem przelotnie przez ramię, a potem odwróciłem się, żeby sprawdzić, czy dobrze widzę. Wzdłuż górnej krawędzi papierowego przepierzenia tu i ówdzie ciemniły się małe plamki – wykwity pleśni.

Nigdy nie widziałem, żeby na ściankach z paprociowego papieru pojawiła się pleśń. A już na pewno nie spodziewałem się znaleźć jej tutaj, na tych tak czystych, białych ścianach. Mieszkańcy obrzeży cesarstwa powszechnie stosowali ten papier jako budulec, właśnie ze względu na jego odporność na pleśń, a także lekkość, bowiem gdy podczas częstych w tamtych rejonach trzęsień ziemi waliły się budynki, lepiej było, żeby ich ściany były z papieru niż z kamienia.

Przyjrzałem się uważnie pleśni i ponownie powąchałem fiolkę z ługiem, by łatwo przypomnieć sobie ten widok. Jeszcze raz spojrzałem na półtrupa, zastygłego w agonalnym krzyku. Kapiąca z góry kropla spadła na krawędź buta Blasa, wzbudzając maleńką fontannę, i po cholewce spłynęła czerwona strużka, zasilając jeziorko krwi na posadzce. Kałuża powiększyła się o milispan.

Żołądek znów boleśnie dał o sobie znać. Obróciłem głowę, spoglądając w brązowe zwierciadło, i zamarłem. Z gładkiej tafli wpatrywało się we mnie oblicze.

Twarz z odbicia należała do bardzo młodego mężczyzny. Spod gęstej, czarnej czupryny wyglądały ciemne, zatroskane oczy okolone skórą o lekko szarawym odcieniu, typowym dla osoby poddanej znaczącym modyfikacjom. Delikatnie zarysowany podbródek, długi nos – regularne rysy, ani męskie, ani surowe, ani przystojne, tylko ładne, co wyglądało nieco dziwnie u osoby moich słusznych gabarytów.

Twarz ta nie pasowała do asystenta śledczego Jurysu. Nie pasowała do kogoś, kto miał prawo stać w tym miejscu. Co najwyżej do chłopca bawiącego się w przebieranki, besztającego przedstawiciela władzy, którego nigdy nawet mu się nie śniło rozstawiać po kątach.

A co, gdyby ktoś odkrył, w jaki sposób dostałem obecne stanowisko?

Mój żołądek skręcał się, podskakiwał, tańczył. Podbiegłem do okienka w pomieszczeniu łaziebnym, wychyliłem się i zwymiotowałem.

– Niech to szlag! – usłyszałem i sapiąc po wysiłku, spojrzałem w dół. Dwóch funkcjonariuszy Apoteki stało w ogrodzie, gapiąc się na mnie z nieskrywanym oburzeniem.

– Niech to… – stęknął jeden z nich.

– Zaraza – warknąłem. Cofnąłem się do środka i zatrzasnąłem okno.

* * *

Z braku chusteczki otarłem usta podszewką płaszcza. Potem powąchałem plamę i przełknąłem, trzy… cztery… pięć razy, usiłując zatrzymać w sobie kwaśny posmak i zapach. Omijając ostrożnie kałużę krwi, podszedłem do drzwi i otworzyłem, chcąc wyjść. Przystanąłem jednak w progu.

Dobiegł mnie głos Otiriosa rozmawiającego z innym funkcjonariuszem Apoteki:

– …mikry, nadęty kutas, ledwie co mleko pod nosem stracił – mówił princeps. – To chyba o nim słyszałem od innych Sublimów. Ponoć najgłupszy z nich, już ze sto razy omal nie wyleciał. Nie mogę uwierzyć, że pracuje dla śled…

Ruszyłem w stronę głosów.

– Princepsie.

Gdy wyłoniłem się zza zakrętu, Otirios niezgrabnie stanął na baczność.

– Tak, panie?

– Zanim porozmawiam ze świadkami, zamierzam obejrzeć dom i teren – oznajmiłem. – W tym czasie proszę umieścić świadków w osobnych pomieszczeniach i pilnować ich tak, żeby nie mogli się porozumiewać. Niech wasi funkcjonariusze pilnują również wszystkich wyjść, na wypadek gdyby ktoś jednak posiadał dodatkowy klucz reagentowy i usiłował dostać się lub opuścić posiadłość.

Otirios zbladł, wyraźnie niezadowolony z perspektywy zarządzania tak liczną grupą przez tak długi czas. Otworzył usta, by zaprotestować, po czym zamknął je niechętnie.

– I jeszcze jedno, princepsie. – Uśmiechnąłem się do niego szeroko. – Niezmiernie doceniam pańskie wsparcie.

Odchodząc, nie przestawałem się uśmiechać. Nigdy dotąd nie wydałem podobnego rozkazu i bardzo mi się to spodobało. Nie mogłem co prawda zganić Otiriosa, gdyż należał do innego jaletu, innej jednostki administracyjnej, ale mogłem przydzielić mu gówniane zadanie, przy którym utknie na dłuższy czas.

Wędrowałem po rezydencji, od czasu do czasu wąchając fiolkę, sprawdzałem każdy korytarz, każde pomieszczenie, a przy każdych drzwiach natykałem się na insygnia rodu Haza – pióro pomiędzy drzewami.

Hazów z pewnością stać było na kirpisy w każdym większym pomieszczeniu, jednak ten w zachodnim końcu budynku, przy kuchni, zasychał i zamierał. Zanotowałem sobie ów fakt, po czym ruszyłem dalej, starannie sprawdzając wszystkie okna i drzwi. Zauważyłem, że większość z nich wykonano z paprociowego papieru. Wszystkie śnieżnobiałe i prawdopodobnie warte więcej niż moja miesięczna pensja.

Przeszedłem przez kuchnię i wtedy zauważyłem coś pod piecem: plamkę krwi. Dotknąłem jej delikatnie. Wciąż była wilgotna i ciemna. Oczywiście krew w kuchni to nic niezwyczajnego, ale wyryłem sobie ten obrazek w pamięci. Następnie wyszedłem na zewnątrz.

Ogrody urządzono z pietyzmem i ze smakiem. Nad malowniczymi strumykami przerzucono urokliwe mostki. Widoki jak z bajek o duchach dla dzieci, mimo to, wędrując ścieżkami i kłaniając się apotekarzom, wciąż szukającym skażenia, nie znalazłem nic ciekawego.

W końcu dotarłem do miejsca, gdzie zwymiotowałem przez okno i sprawdziłem, czy w trawienie kryją się ślady drabiny lub czegoś podobnego. Również i tu niczego nie znalazłem.

Na koniec zostawiłem sobie domek dozorcy. Uroczy, jak wszystko wokół, został zbudowany z papierowych połaci. Na licznych półkach zieleniły się maleńkie roślinki, które dozorca najwyraźniej rozmnażał. Do tego kolorowe kwiatki, niektóre świeże, inne już więdnące. W chatce znajdował się całkiem spory gliniany piec. Zajrzałem do środka i na dnie zauważyłem popiół, a gdy dotknąłem cegły, odkryłem, że jest jeszcze lekko ciepła, jakby węgle tliły się przez noc.

Ponownie obszedłem ogrody, aby sprawdzić, czy zobaczyłem wszystko, co było do zobaczenia. Następnie rozejrzałem się i upewniwszy, że jestem sam, wyciągnąłem z kieszeni notes Blasa. Otworzyłem go, przymrużyłem oczy, wpatrując się w roztańczone słowa, i zacząłem czytać na głos.

– Segment muru… 3C – mamrotałem. – Data inspekcji: czwarty egina… dwie tony piasku, dwie tony gliny…

Czytałem mozolnie, zacinając się na drobnych literkach i słuchając własnego głosu. Miałem duże problemy z czytaniem i zapamiętywaniem tekstu, ale jeśli odczytywałem go na głos i słuchałem słów, mogłem je zapisać w pamięci, podobnie jak wszystko inne, co słyszałem.

Czytałem tak szybko, jak zdołałem. Był to głównie zapis z inspekcji prefekta z wpisami takimi jak: „ck. 6 do 8 egin, mosty Paytasız w północnej części kantonu Tala – wszystkie przejezdne” itd. Najwyraźniej w miesiącu egin, ponad cztery tygodnie temu, prefekt był bardzo zajęty. Nie miałem pojęcia, czy w zapiskach znajdowało się coś istotnego, ale jako mnemorytownik miałem obowiązek wszystko wyryć w pamięci.

Skończywszy zapamiętywać notes, ruszyłem w stronę domu, po drodze pokonując kolejne mostki. Nigdy wcześniej nie przesłuchiwałem świadków, a już na pewno nie pracowników szlacheckiego rodu. Zastanawiałem się, jak zacząć.

W jednym ze strumieni wychwyciłem swoje odbicie, poszarpane i rozmyte przez nurt. Przystanąłem na mostku. Nie spieprzmy tego, dobra? – przykazałem swojej falującej twarzy.

Pokonawszy ostatnią kładkę, wróciłem do domu.

* * *

Jako pierwsze przycisnąłem dziewki służebne, jako że to one miały dostęp do pokoju Blasa. Zacząłem od tej rozhisteryzowanej, drobnej chudzinki o wąskich ramionkach i cienkich nadgarstkach. Trudno mi było sobie wyobrazić, jak ktoś o tak nikłej posturze nosił góry naczyń po tych długich korytarzach. To ona przybiegła, słysząc krzyki Blasa. Jego wołania o pomoc rozległy się o ósmej rano, jak mi powiedziała, tuż przed śniadaniem.

– Wołał o pomoc? – upewniłem się.

Skinęła, a łza, która spłynęła jej po policzku, zawisła niepewnie w zagłębieniu przy skrzydełku nosa.

– Mówił, że… że boli go za mostkiem. Że ciężko mu złapać oddech. Schodził na śniadanie, ale zawrócił z drogi do pokoju. Weszłam tam i chciałam, żeby się położył na podłodze, a wtedy… wtedy…

Pochyliła głowę, a niezdecydowana łza spłynęła jej po wardze. Potem rozpłakała się na dobre.

– Prze…przepraszam – łkała, starając się bezskutecznie opanować. – Za…apomniałam zapyta…ać. Napije się pan, hhe…rbaty?

– Ach, nie, bardzo dziękuję.

Nie wiem dlaczego, ale moja odmowa wywołała w niej kolejną falę szlochów. Odczekałem, aż się uspokoi, a ponieważ nie przestawała płakać, pozwoliłem jej odejść.

Zawołałem następną dziewczynę, starszą służącą. Ephinas usiadła powoli. Poruszała się ostrożnie, z namysłem, jak ktoś nawykły do tego, że stale jest obserwowany. Potwierdziła wersję pierwszej służącej. Blas przybył późnym wieczorem, wziął kąpiel i poszedł spać. Wszystko wydawało się zupełnie normalne aż do rana, kiedy zaczął wołać o pomoc. To nie Ephinas do niego poszła, więc nie wiedziała nic więcej. Ożywiła się jednak, gdy zapytałem, czy Blas zatrzymywał się tu wcześniej.

– Tak. – Pokiwała głową. – Państwo często pozwalali mu tu nocować. Dobrze się znali.

– Czym ten pobyt różnił się od poprzednich? – zapytałem. – O ile się różnił.

– No tak – przytaknęła po chwili wahania.

– W jaki sposób?

Znów wahanie.

– Tym razem zostawił nas w spokoju – wyznała cicho. – Może po prostu nie zdążył nic zrobić.

Kaszlnąłem i zaciągnąłem się wonią z fiolki, licząc, że nie zauważy, jak się rumienię.

– Powiedz mi, proszę, o tym coś więcej.

Powiedziała. Z jej słów wynikało, że Blas był wstrętnym sukinsynem, który dobierał się do służących, gdy tylko udało mu się je zdybać na osobności. Ephinas nie wiedziała na pewno, czy któraś z dziewcząt odwzajemniła jego zainteresowanie, ale w to wątpiła, choć wszystkie traktował tak samo.

– Co było powodem jego wizyty tutaj? – zapytałem.

Spuściła oczy.

– Jest przyjacielem państwa Hazów.

– Przyjacielem… I to wszystko? To jedyny powód, dla którego tu przyjechał?

– Tak.

– Czy to nie dziwne, że gość nocuje w domu podczas nieobecności gospodarzy?

Zerknęła na mnie lekceważąco, a potem zmierzyła mnie wzrokiem, zatrzymując się dłużej na tanich butach i przyciasnym płaszczu.

– Wśród arystokracji to nic niezwykłego.

Najwyraźniej nawet służący uważali się za bardziej światowych ode mnie. No cóż, pewnie mieli rację.

Zadałem jej jeszcze kilka pytań, ale im dłużej ją wypytywałem, tym oszczędniejszych udzielała odpowiedzi, coraz bardziej zamykając się w sobie. Zanotowałem to w myślach i kontynuowałem przesłuchania następnych służących.

Zapytałem pozostałe dziewczęta o zachowanie Blasa. Wszystkie potwierdziły, że je napastował, ale wszystkie twierdziły także, że jedyny kontakt miały z nim podczas tych nieprzyjemnych chwil. Żadna nie miała do dodania nic więcej.

– Nie widziałam nic szczególnego przed jego śmiercią – stwierdziła ostatnia kategorycznie. Była odważniejsza, głośniejsza i bardziej gniewna od pozostałych. Zdecydowanie mniej skora znosić w cichości przykrości, jakie bywają udziałem służby. – Na pewno nie w nocy.

– Jesteś pewna?

– Na pewno – potwierdziła. – Prawie nie spałam tej nocy.

– O? Dlaczego?

– Było mi gorąco. Strasznie gorąco.

Zastanowiło mnie to.

– Śpisz w pobliżu kuchni?

– Tak, a co?

– Ponieważ tamtejszy kirpis więdnie. Może dlatego było tak gorąco?

– Kolejny zamiera? – Zdawała się zaskoczona.

– A to nie pierwszy?

– Są bardzo wrażliwe na nadmiar wody. Jak mają zbyt mokro, więdną i zdychają.

– Mokro? W jakim sensie?

– W każdym. Za dużo deszczu, za duża wilgoć… Wystarczy zostawić w pobliżu grzyba otwarte okno czy drzwi i od razu zaczynają chorować. Szczególnie teraz, gdy zbliża się pora deszczowa. Są kapryśne jak cholera.

Odchyliłem się na oparcie i skupiłem mocno. Poczułem trzepotanie na obrzeżach świadomości i przywołałem obrazy z przeszukania domu. Każde pomieszczenie pojawiało się w mojej pamięci jasno i wyraźnie niczym mucha uwięziona w kropli miodu. Nie widziałem żadnych otwartych okien ani drzwi. Więc jak mogły paść te kirpisy?

– Czy ty, albo ktoś inny, zamykał jakieś okno lub drzwi po śmierci Blasa?

Spojrzała na mnie niepewnie.

– Po tym, co zobaczyliśmy, panie, ledwie mogliśmy ustać na nogach, o pracy nie wspominając.

Uznałem to za zaprzeczenie, czyli że nie, nie zamykali żadnych drzwi ani okien, a potem kontynuowałem przepytywanie.

* * *

Gdy skończyłem ze służącymi, zabrałem się ostro za przesłuchanie kucharki. Pytanie o ślady krwi w kuchni nie wywarło na niej żadnego wrażenia.

– A jak myślisz, panie, skąd mogła się wziąć krew w kuchni? – zripostowała.

– Zraniłaś się?

– Nie, oczywiście, że nie. Jestem na to za stara i zbyt doświadczona. I zbyt dobra. Jeśli była tam jakaś krew, to pewnie z tego lardacza, co mu go na śniadanie robiłam. Tego, co go nie zjadł. – Ryba? Na śniadanie? – Skrzywiłem się z niesmakiem.

– Lubił lardacze – odparła. – Podobno trudno o nie tam, gdzie pracował, przy murach. – Nachyliła się bliżej. – Jak dla mnie to ten cały Blas przywlókł coś stamtąd, spod murów morskich. Jakiegoś pasożyta albo inne świństwo. Jak sobie pomyślę, co za tałatajstwo tam żyje… No przecież po coś te mury postawili. Sanktuarium jedno wie, jakie dziwactwa mogą stamtąd przywlec!

– Nic się tu nie przedostanie. Od tego są właśnie te mury.

– Tak? Ale kilka lat temu zrobił się wyłom – powiedziała zachwycona, że może podzielić się taką okropnością. – Jeden z tych potworów się przedostał i zdążył zniszczyć miasto na południe stąd, zanim Legion go zabił. Teraz drzewa, które tam rosną zaczęły kwitnąć, chociaż nigdy wcześniej tego nie robiły. Bo te drzewa po prostu nie kwitną.

– Jeśli można, chciałbym wrócić do wydarzeń z zeszłej nocy…

– Wydarzeń! – prychnęła drwiąco. – Gość złapał skazę i tyle. O czym tu więcej mówić?

Przycisnąłem ją mocniej, ale nie powiedziała mi już nic ciekawego, więc pozwoliłem jej odejść.

* * *

Potem wziąłem w krzyżowy ogień pytań ogrodnika Uxosa. Okazało się, że nie tylko dozoruje posiadłość, ale wykonuje też różne dziwne prace przy domu, naprawia ściany i drzwi z papieru paprociowego. Bardzo zahukany i chyba za stary na dozorcę. Wydawał się przerażony na samą myśl o naprawach zniszczeń dokonanych przez roślinę w sypialni.

– Nie wiem nawet, co to za drzewo – poskarżył się. – W życiu czegoś takiego nie widziałem.

– Zakwitło – powiedziałem. – Wypuściło mały, biały kwiatek. – Opisałem wewnętrzne, fioletowe, nakrapiane żółto płatki i słodkawy, mdlący zapach. Pokręcił głową.

– Nie, nie kojarzę takiego kwiatka. Ani drzewa. Nic o nim nie wiem.

Zapytałem go o kirpis, powtórzył to, co mówiła służąca, że giną od nadmiaru wody. Nie wiedział, w jaki dokładnie sposób stało się to w tym wypadku.

– Może ktoś go przelał? – zasugerował. – Albo wylał do niego napitek? To kosztowne grzyby, ale czasem się tak zdarza. Są bardzo wymagające w pielęgnacji. Chłodzenie powietrza to skomplikowany proces. Do tego na korzeniach rosną im takie czarne owoce, które trzeba wybierać…

W końcu zadałem mu też pytanie o piec w chatce i popiół na ruszcie.

– Oczyszczam ogniem narzędzia – wyjaśnił. – Niektóre rośliny są bardzo delikatne i łatwo zarażają się grzybami jeden od drugiego. Dlatego wkładam narzędzia w ogień, żeby je oczyścić.

– Nie ma do tego specjalnych płynów? Jakiegoś mydła czy czegoś innego do oczyszczania narzędzi?

– To kosztowne. Ogień jest tani.

– Hazowie chyba nie dbają za bardzo o wydatki?

– Patrzą na pieniądze, oj patrzą. Jak człowiek dużo kosztuje, to go zwalniają. A ja się bardzo staram być tani. Nie chcę odchodzić.

Zauważyłem troskę w jego oczach. Wiedział, że jest już stary, za stary na dozorcę. Przycisnąłem go jeszcze, ale nie miał już nic więcej do powiedzenia, więc go puściłem.

* * *

Na koniec zostawiłem sobie ochmistrzynię, panią Gennadios, zarządzającą rezydencją pod nieobecność właścicieli. Starsza kobieta, o pomarszczonej, mocno wymalowanej twarzy miała na sobie kosztowną, zieloną szatę z miękkiej, lśniącej tkaniny – jedwabiu sazi, który wyrabiano w wewnętrznych pierścieniach cesarstwa. Po wejściu zatrzymała się tuż za progiem i otaksowała mnie chłodnym, przenikliwym okiem. Dopiero potem usiadła wysztywniona, kolana złączone, nogi pod kątem, dłonie na podołku, ramiona ściągnięte, wzrok wbity w kąt pomieszczenia.

– Coś nie tak, pani? – zapytałem.

– Chłopiec – wypuściła słowo tonem suchym i napiętym niczym cięciwa. – Przysłali nam chłopca.

– Nie bardzo rozumiem?

Znowu oszacowała mnie kątem oka.

– I ktoś taki uwięził nas we własnym domu, w domu naszych państwa, i nie pozwolił ruszyć tego przeklętego trupa. Wielki, przerośnięty dzieciak.

Zamilkła na długą, lodowatą chwilę.

– Ktoś w tym domu zginął, pani. Potencjalnie z powodu skażenia. Czegoś, co mogło zabić również i was. Nie chce pani, byśmy to zbadali?

– To gdzie wobec tego śledczy, który powinien tę sprawę badać?

– Śledcza nie mogła przybyć osobiście. Przysłała mnie, abym zebrał informację i złożył jej szczegółowy raport z wizji miejsca zdarzenia.

Spojrzenie, którym mnie obdarzyła, przypominało to, którym węgorz kontempluje rybę przepływającą przed jego jaskinią.

– No to zadawaj mi te swoje pytania, panie – ponagliła mnie. – Mam dużo pracy, muszę załatać tę przeklętą dziurę w dachu. No, dalej.

Zaciągnąłem się zapachem z fiolki i zapytałem o charakter pobytu Blasa. Zareagowała wzruszeniem ramion, najdrobniejszym i najbardziej nieszczerym, jakie w życiu widziałem.

– Jest przyjacielem państwa Hazów.

– Jedna ze służących powiedziała to samo – zauważyłem.

– Bo to prawda.

– Tymi samymi słowami.

– Bo to prawda.

– A państwo często zezwalają przyjaciołom nocować w swoich domach?

– Państwo Hazowie mają wielu przyjaciół i wiele domów. Czasami ich przyjaciele się tu zatrzymują.

– I nikt z rodziny nie zamierzał się tu nim spotkać?

– Moi państwo – rzekła z wyższością – wolą przebywać w bardziej cywilizowanych okolicach niż ten kanton.

Odpuściłem, przechodząc do kolejnych pytań, tym razem o to, gdzie są przechowywane klucze reagentowe.

– Wszystkie zamykamy na noc. Jedynie ja i Uxos posiadamy przy sobie komplet, na wypadek nieprzewidzianych okoliczności.

Wypytałem ją o klucze zapasowe, o ich ewentualne dorabianie i tak dalej, ale odrzuciła moje sugestie jako coś niemożliwego.

– A modyfikacje? Czy ktoś ze służby posiada wszczepy imperialne?

– Oczywiście. Poprawiające odporność i przeciwpasożytnicze. Ostatecznie mieszkamy na Obrzeżach.

– Nic bardziej zaawansowanego?

Pokręciła głową. Zrobiło mi się nieprzyjemnie gorąco. Nie podobała mi się jej usztywniona pozycja i te oszczędne ruchy. Głowę przekrzywiała tylko tyle, żeby zerknąć na mnie przelotnie kątem oka, jak jakieś cholerne ptaszysko.

– To może mi powiesz, pani, jakie relacje łączą prefekta z rodziną Hazów?

– Przyjaźnili się – powtórzyła dobitnie.

– Od jak dawna?

– Nie znam charakteru każdej znajomości moich państwa, nie mnie to osądzać.

– A wielu mają przyjaciół w Daretanie?

– Owszem. W różnych jaletach, jeśli o to chodzi. – Łypnęła na mnie złowrogo. – Wielu na stanowiskach. Wysokich.

Uśmiechnąłem się uprzejmie, choć groźba w jej głosie wybrzmiała wyraźnie. Ponieważ nic więcej nie zdołałem z niej wydobyć, zakończyłem przesłuchanie.

* * *

I to by było na tyle – świadkowie przesłuchani, ruchy służby prześledzone, godziny wejść i wyjść ustalone. Jedynym, który przybył do posiadłości w ciągu minionego dnia, był sam prefekt Taqtasa Blas, który zawitał w progi tego domu tuż po jedenastej w nocy, dwudziestego dziewiątego dnia miesiąca skalasi. Zaraz po przyjeździe wziął kąpiel i położył się spać. Obudził się nazajutrz, trzydziestego skalasiego, wyszedł z pokoju, aby udać się na śniadanie, ale zawrócił i umarł w niewyobrażalnie koszmarny sposób.

Chociaż uważałem, że wykonałem całkiem niezłą robotę – może poza rozmową z ochmistrzynią – nie potrafiłem wyciągnąć żadnych wniosków na temat tego, co tu zaszło, czy Blas zastał zamordowany, a nawet czy w ogóle okoliczności jego śmierci były podejrzane.

Skażenia się przytrafiały, szczególnie tym, którzy pracowali przy murach morskich.

W drodze do wyjścia zatrzymałem się jeszcze w sypialni. Chciałem jeszcze raz rzucić okiem na zwłoki, ale przede wszystkim, by odłożyć notes Blasa na miejsce. Czułem się dziwnie, wsuwając dziennik z powrotem do torby, jakby zastygła w krzyku twarz za moimi plecami śledziła moje poczynania. Mimo strasznego stanu zwłok ten wyraz bólu był tak wyraźny, jakby nieboszczyk nadal czuł pędy rośliny, które wiją się wewnątrz niego i rozrywają mu ciało.

Na zewnątrz podziękowałem czekającemu na mnie Otiriosowi, który miał odprowadzić mnie do bramy dla służby.

– Czy możemy już zabrać ciało do zbadania, panie? – zapytał.

– Raczej tak, ale niech wszyscy świadkowie pozostaną jeszcze na terenie posiadłości. Po wysłuchaniu raportu śledcza prawdopodobnie będzie chciała wezwać niektórych, żeby przesłuchać ich osobiście.

– Świetnie ci poszło, panie.

– Słucham?

– Jeśli mogę zauważyć, to świetnie sobie poradziłeś, z tym dochodzeniem, panie. – Uśmiechnął się do mnie promiennie, jak dumny starszy brat. Taką familiarność widywałem dopiero po czwartym dzbanie opiwina. – Choć jeśli mogę ci coś doradzić, panie, to sugeruję następnym razem nieco większą życzliwość w obejściu. Widywałem grabarzy przystępniejszych od ciebie, panie.

Aż przystanąłem i spojrzałem na niego. Po chwili wznowiłem wędrówkę malowniczymi ścieżynkami aż do bluszczobramy.

– Ciągle jednak zachodzę w głowę, panie… – odezwał się Otirios już po drugiej stronie muru.

– Tak, princepsie? Jaką to kolejną światłą radę dla mnie macie?

– Czy nie byłoby łatwiej, gdyby śledcza przybyła tu osobiście?

– Nie – odrzekłem bez wahania. – Zapewniam cię, princepsie, nie byłoby łatwiej, gdyby śledcza przybyła tu osobiście. I mówię to z pełnym przekonaniem.

– Uwierz mi na słowo, absolutnie nie byłoby łatwiej – dodałem już do siebie, ruszając w drogę powrotną do miasta.

Rozdział drugi

W Daretanie nie było miasta jako takiego, raczej skupisko zabudowań imperialnych jaletów mieszczące się przy skrzyżowaniu głównych traktów. Obejmowało liczne parcele, magazyny, stodoły, w których trzymano materiały oraz żywiec, nieustannie transportowane pod morskie mury. Tego popołudnia panował tu zwykły kocioł, pełen błota, ludzi i natłoku końskiego cielska. Meandrowałem skrajem miasta na południe, przystając, żeby przepuścić wozy i furmanki, aż ujrzałem znajomy widok – konie o brzuchach umazanych czerwono-brązowym błotem, roje brzęczących much, przepoceni legioniści, inżynierowie i funkcjonariusze innych jaletów wykrzykujący nazwiska oraz rozkazy, nie przejmując się, czy ktokolwiek ich słyszy i czy ich wrzaski przykuwają czyjąkolwiek uwagę. Kłaniałem się, kiwałem głową, znów kłaniałem, znów kiwałem głową, aż w końcu wydostałem się z tej kotłowaniny i zanurzyłem w gęstwinę dżungli.

W lesie było ciemno, a powietrze falowało od gorąca. Słońce minęło już zenit, a bladoświetliste włócznie przebijały się przez zielony baldachim listowia. Odnalazłem wąską ścieżkę prowadzącą do domu mej zwierzchniczki i podążyłem nią, witany świergotem żab i chrząszczy. W pewnej chwili skąpane w parze listowie rozstąpiło się i ujrzałem ocienioną kwaterę mieszkalną z formobluszczu.

Zacząłem iść pomiędzy pniakami. Gdy parę miesięcy temu moja pani przybyła do kantonu objąć stanowisko tutejszego śledczego Jurysu, inżynierowie wycięli drzewa, a potem stworzyli dla niej dom z formobluszczu, zmodyfikowanego pnącza, które apotekarze potrafili zmusić do wyrastania w konkretnym kształcie. Pokonywałem tę drogę tyle razy, że szedłem po własnych śladach. Moja zwierzchniczka nie wyszła z domu ani razu, odkąd w nim zamieszkała.

Wspiąłem się na schodki frontowe i zobaczyłem leżącą przed wejściem stertę książek obwiązanych sznurkiem. Domyśliłem się, że to przesyłka z poczty daretańskiej. Pochyliłem się i odczytałem kilka tytułów. Jak zwykle litery tańczyły mi przed oczami, utrudniając złożenie ich w słowa, a falujące światło w lesie nie ułatwiało sprawy, jednak udało mi się odczytać „Zestawienie transferu dóbr ziemskich, Kanton Qabirga w latach 1100–1120” oraz „Teorie związane ze wzrostem masy czmychokraba wschodniego od roku osiemsetnego”.

– Ki lewiatan? – mruknąłem, a potem zamilkłem, nasłuchując.

Dobiegł mnie rechot ciskożaby, a potem niski zaśpiew skowronka, ale naraz uświadomiłem sobie, że słyszę jeszcze inny dźwięk, męski pomruk, którego źródło znajdowało się w domu. Przycisnąłem ucho do drzwi i usłyszałem wyraźniej, najpierw głos mojej zwierzchniczki, ale potem i drugi, męski. Ten ostatni zdradzał zaniepokojenie, wręcz zdenerwowanie.

– Niech to szlag – zakląłem. – Wyszła i złapała kolejnego…

Otworzyłem i wpadłem do środka.

* * *

To, co jako pierwsze rzucało się w oczy we wnętrzu formobluszczowego domku, to książki. Cała masa książek – na półkach, w stertach, istne góry tomów na wszelkiego rodzaju enigmatyczne tematy. Moja zwierzchniczka dosłownie żyła na książkach, często używając ich jako biurka czy nocnego stolika. Musiała sobie nawet wydrążyć w nich grotę, żeby postawić łóżko.

Rozejrzałem się poprzez przełęcze tomów i przedarłem na tyły domku, do gabinetu. Już z daleka widziałem stopy kogoś siedzącego tam na krześle, stopy obute w czarne, lśniące oficerki. Przygładziłem włosy i wszedłem do środka.

Pomieszczenie wyglądało jeszcze gorzej niż dnia poprzedniego. Spowijała je plątanina pędów roślin doniczkowych, wielu egzotycznych i równie wielu na wpół uschniętych. Do tego wszędzie walały się instrumenty strunowe w różnych stadiach rozkładu. Tego dnia na niewielkim wyściełanym stołku siedział jakiś kapitan inżynierów, chudy, w średnim wieku i śmiertelnie przerażony.

Powód jego lęku był oczywisty, albowiem większość ludzi ogarnia owo uczucie w obecności mojej zwierzchniczki. Immunisa Anagosa Dolabra, śledcza Jurysu kantonu Daretana, siedziała na podłodze tyłem do kapitana, pracując nad jednym ze swoich projektów. Urządzenie składało się z plątaniny drutów i struny dla mnie pozbawionej sensu. Najprawdopodobniej rozmontowała jedną ze swoich harf situr – była zapaloną, choć niedbałą muzyczką – i konstruowała z niej coś w rodzaju krosna.

– Mówiłam ci, Din, i to nie raz – odezwała się. – Zawsze pukaj.

Wyprężyłem się na baczność, z rękami splecionymi za plecami, ściągniętymi ramionami, prostymi kolanami.

– Wydawało mi się, że słyszę głosy, pani. Chciałem sprawdzić, czy wszystko w porządku.

– Och, nie ma się czym martwić. – Spojrzała przez ramię, uśmiechając się, a pasmo jej śnieżnobiałych włosów opadło na policzek niczym pióropusz egzotycznego ptaka. Stałem wyprostowany, choć mnie nie widziała przez szkarłatną przepaskę na oczach. – Prowadzimy z kapitanem niezwykle zajmującą konwersację – stwierdziła.

Kapitan łypnął na mnie ze zgrozą.

– Ach tak? – skwitowałem.

– Tak! – potwierdziła i znów zajęła się swoją pracą. – Drogi kapitan nadzoruje prace nad siecią rowów nawadniających w Daretanie. Jego ekipa podczas robót odkryła ruiny sprzed wieków, pozostałości po konstrukcjach zbudowanych przez ludzi zamieszkujących te tereny przed przyłączeniem ich do Imperium, czy nie tak, kapitanie Tischte?

Biedak wbił we mnie przelęknione oczy i poruszył bezgłośnie ustami: „Pomocy!”.

– Co ciekawe – ciągnęła Ana – najwyraźniej część budynków wzniesiono, układając cegły w jodełkę, która to technika wymaga znacznie mniej zaprawy! Czyż to nie fascynujące?

Kapitan rozpaczliwie gestykulował, wskazując na wyjście.

– Niezwykle fascynujące, pani – przytaknąłem.

– Szczególnie że – podjęła – dawno już ukułam teorię, że większość Kurminów, zamieszkujących obecnie trzeci pierścień cesarstwa, migrowało właśnie stąd, zanim te ziemie włączono do Imperium. To znalezisko potwierdza moje przypuszczenia, zważywszy, jak powszechna jest w kantonie Kurmin technika układania cegieł w jodełkę! Wędrówka ludów do wewnątrz – machnęła ręka w kierunku wschodnim – jest zrozumiała… No bo, przecież tylko w ten sposób można było postąpić, chcąc przetrwać.

Kapitan przestał wymachiwać rękoma, ponieważ jego wzrok padł na leżącą przy stołku tacę okrytą kawałkiem płótna. Zanim zdążyłem go powstrzymać, uniósł tkaninę i zagapił się ze zgrozą na to, co znajdowało się pod spodem: szklany słoik z zakonserwowanym wróblem jipti, którego Ana złapała kilka tygodni wcześniej, a następnie zabiła i przeprowadziła jego autopsję. Kapitan wypuścił płótno z drżącej ręki.

Zacząłem gorączkowo zmyślać historyjkę.

– Właściwie to – odchrząknąłem – idąc tu, natknąłem się na paru inżynierów.

– Doprawdy?

– Tak, pani. Mówili, że szukają kapitana Tischta, ponoć jest pilnie potrzebny.

Ana przerwała na moment pracę nad ustrojstwem i przekrzywiła głowę na bok.

– Hm. Nieprawda. To kłamstwo, Din. Jesteś fatalnym kłamcą, słychać to w twoim głosie. Ale! Muszę przyznać, że poza informacją o technice jodełkowej, kapitan Tischte nie ma zbyt wiele do powiedzenia i zaczyna mnie nudzić. – Odwróciła ku niemu twarz, strojną w przepaskę oraz szeroki uśmiech. – Może pan iść, kapitanie. Dziękuję za dotrzymanie towarzystwa.

Kapitan Tischte zerwał się na równe nogi, mimo jawnego zbulwersowania skłonił się i wydusił „Pani”, po czym czmychnął w stronę wyjścia.

Pobiegłem za nim, przemyśliwując, w jaki sposób tym razem naprawić wyrządzone szkody.

– Proszę wybaczyć, panie – zacząłem. – Nie istnieje usprawiedliwienie dla…

– Usprawiedliwienie! – zaskrzeczał tuż za progiem. – Nic nie jest w stanie usprawiedliwić czegoś takiego! Wysłała mi list, żebym pojawił się tu z mapami, a gdy to uczyniłem, uwięziła mnie i przez trzy godziny przesłuchiwała, wypytując o każdy najmniejszy szczegół z życia! Pytała nawet o kształt moich stóp!

– Naprawdę mi przykro. – Ukłoniłem się, podniosłem głowę i na widok jego naindyczonej miny pogłębiłem ukłon, nieomal dotykając nosem czubka znoszonego buta. – Przerwałbym to, gdybym był na miejscu, naprawdę bym…

– A na końcu… na końcu miała czelność nazwać mnie nudnym! – gulgotał. – I pomyśleć, że ta szalona kobieta jest śledczą Jurysu! To… – Nie dokończył, rzucił się biegiem ścieżką w stronę miasta.

– Szlag by to – wymamrotałem, odprowadzając go wzrokiem, i wróciłem do domku.

Ana pochylała się nad swoim ustrojstwem, w zadumie przebierając palcami nad strunami.

– Wiesz, pani… – przerwałem, żeby przemyśleć to, co chciałem powiedzieć.

– No dalej, Din – zachęciła mnie, zdejmując przepaskę. – Miałam wrażenie, że zamierzasz mnie zbesztać. To dopiero byłoby ucieszne.

– Cóż, sama wiesz, pani, że… tak nie można.

– Zwykle nie można – przyznała. – Ale zwykle jesteś tu i mnie powstrzymujesz, Din.

– To prawda, pani, dokładnie to robię, ponieważ nie można zaganiać tych biedaków w kozi róg, a potem wyciskać z nich informacji jak sok z jakiejś aptioty!

– Po prostu robię, co mogę, żeby odnaleźć w tym zapadłym kantonie choć okruch czegoś ciekawego – rzuciła beztrosko i naprężyła strunę w swoim ustrojstwie. – A wymaga to ciężkiej harówki.

– Pani…

– Na przykład, czy wiedziałeś, Din, że wysunięta najdalej na południe studnia w Daretanie jest prawie na pewno zakażona irydą?

– To fascynujące, pani.

– Zaiste. Nikt o tym nie wiedział. A ja wywnioskowałam to po rozmowach z sześćdziesięcioma dwiema osobami, które przeprowadziłam w minionych miesiącach. Dwanaścioro z tych, którzy nieświadomi skutków piją regularnie tamtejszą wodę, skarżyło się na lekkie bóle, bezsenność oraz niezwykły zapach moczu, co wykazuje na objawy powszechnie łączone z tą chorobą. Poinformowałam o tym kapitana, zalecając oczyszczenie. – Znów szarpnęła druty. – Właśnie to zyskuję z tych wszystkich rozmów, Din. Potrzebuję po prostu odpowiedniej ilości informacji, by odgadnąć naturę wzorca.

– I to chęć rozgryzienia wzorca skłoniła cię do pytania kapitana Legionu o zapach jego sików, pani?

– Och nie, nie. W tym wypadku kierowała mną czysta ciekawość.

Pozwoliłem sobie na nią zerknąć. Była wysoką, szczupłą kobietą dobiegającą pięćdziesiątki albo sześćdziesiątki – trudno to czasem określić w wypadku zmodyfikowanych ludzi – a choć jej skóra miała podobny odcień do mojej, była zdecydowanie jaśniejsza. Głównie dlatego, że Anagosa Dolabra nie wychodziła wcale na zewnątrz, a w mniejszej części z powodu jej rasy. Sazi, mieszkający w wewnętrznych pierścieniach Imperium, posiadali jaśniejszą cerę, bardziej kanciaste rysy i węższą twarz niż Talowie, tacy, jak ja. Z tymi śnieżnobiałymi włosami, szerokim uśmiechem i żółtymi oczami często przypominała kota, a raczej obłąkaną kotkę, która ugania się po domu za tą jedyną właściwą plamką słońca, choć przy okazji nie przepuści żadnej przypadkowej myszy.

Ana Dolabra miała na sobie czarną, długą suknię oraz długi, ciemnoniebieski płaszcz Jaletu Jurystycznego, z nieregulaminowo przypiętymi dystynkcjami, tego dnia pogrupowanymi w doskonale symetryczne konstelacje wedle koloru, inaczej niż poprzedniego – według rozmiaru.

– O! Książki! – wykrzyknęła.

– Słucham, pani?

– Moje książki. Przyszły już?

– A, tak, pani. Są na ganku. Zabrałbym je, ale zdekoncentrowała mnie wizja torturowanego kapitana.

– A w odwecie ty torturujesz mnie swoim nieudacznym poczuciem humoru – prychnęła. – Jednak gdybyś był tak miły…

Skłoniłem się, podszedłem do drzwi, ale chwyciwszy za klamkę, spojrzałem przez ramię.

– Nie patrzę! – zawołała. Miała twarz zwróconą w stronę kąta pokoju. – Oczy odwrócone!

Upewniwszy się, że nie wyjrzy na zewnątrz, otworzyłem, chwyciłem książki, wciągnąłem je do domu i zatrzasnąłem drzwi. W mgnieniu znalazła się przy mnie i natychmiast wsunęła palec pod węzeł, żeby rozerwać sznurek.

– Całe wieki to trwało – skarżyła się. – Uwierzysz? Dwa tygodnie! Dwa jebaniutkie tygodnie zajęło im dostarczenie ich do mnie!

– Pewnie ciężko ci było wytrzymać, pani, bez porządnej pozycji o krabach.

– Nawet sobie nie wyobrażasz! – Rzuciła się otwierać jedną za drugą. Przymykała przy tym oczy i gładziła stronice. Choć większość skóry miała szarą, opuszki były różowe, dzięki wszczepowi, który, jak sądziłem, miał je uwrażliwić, umożliwiając odczytywanie dotykiem druku, a czasem nawet pisma odręcznego. Co też czyniła przez większość dnia, z zawiązanymi oczyma przesuwając palcami po kartkach. „Lepiej ograniczać bodźce”, powiedziała mi raz. „I nie wychodzić. Nadmierna stymulacja prowadzi do utraty zmysłów”.

Obserwując, jak przegląda każdą książkę, nie po raz pierwszy zastanawiałem się, jak miałbym stwierdzić utratę zmysłów w jej przypadku. Zakładałem, że jej dolegliwości są związane z modyfikacjami, choć nigdy nie dowiedziałem, się, w jaki sposób wzmocniono jej umysł.

– Oooch. – Pieściła książkę o krabach w sposób wręcz erotyczny. – Tę wydrukowano w kantonie Rathas, czuję to po rodzaju wypukłości. Ich prasy drukarskie zostały skonstruowane tak, by drukować święte księgi w ich ojczystym języku, więc niektóre litery pochylają się lekko w lewo… Dziękuję ci, Din, że mi je przyniosłeś. Powinnam mieć dzięki nim zajęcie przez dzień czy dwa.

– Dzień, pani? – wyrwało mi się.

– Och, sądzisz, że nie starczy na cały? – zmartwiła się.

– Trudno rzec, pani.

– Może trzeba było kupić więcej, co, Din?

– Trudno rzec, pani.

Chwila pełnego napięcia milczenia.

– Czy to możliwe, Din, że potrafiłbyś złożyć zdanie z więcej niż dziesięciu słów?

Zaryzykowałem zerknięcie w tej jej jasnożółte oczy i stłumiłem uśmieszek.

– Niewykluczone, pani.

– Ach, jakże podziwiam twoją umiejętność zawarcia takiej dozy nonszalanckiej bęcwałowatości w zaledwie paru sylabach. Cóż za talent! – Podniosła się z westchnieniem i chwiejnie powędrowała z powrotem do gabinetu, gdzie klapnęła na fotel.

Podążyłem za nią, ale stanąłem na baczność w progu. Potoczyła wzrokiem po walających się wokół, niedokończonych projektach, a na jej twarz zwolna wpełzł wyraz przygnębienia.

– Jak się tak zastanowię, Din, to całkiem możliwe, że już zaczynam tracić te w czuba solone zdrowe zmysły.

– Przykro mi to słyszeć, pani.

Wzięła małą harfę situr i zaczęła machinalnie trącać jej struny.

– Głównie dlatego – podjęła – że w tym nudnym kantoniku zupełnie nic się nie dzieje. A książki tu przypełzają, a nie przychodzą.

Znałem te jej nastroje. Najpierw podniecenie nowym pomysłem, nowym zagadnieniem, nową zabawką, a potem, po rozpracowaniu, miażdżąca melancholia. Jedyne, co pomagało, to podsunięcie jej czegoś nowego.

– A co do nudy, pani, dzisiaj rano…

– Niechętnie to przyznaję – przerwała mi – ale gdy jesteś w pobliżu, wszystko staje się znośniejsze. Jesteś taki ponury, taki poważny, taki nudny, Din, że ściągasz mnie skutecznie na ziemię.

– Spróbuję potraktować to jako komplement, pani. Ale dlatego właśnie chciałem powie…

– A twoje stanowisko wobec mojej prośby jest nadal niezmienne?

Spojrzałem na nią surowo.

– A konkretniej, pani?

– Cholernie dobrze wiesz, o co mi chodzi. – Pochyliła się naprzód i wyszczerzyła w uśmiechu zęby. – Czy w końcu kupisz mi te przeklęte nastrojniki? Przestałabym dręczyć ludzi, gdybym je miała!

– Funkcjonariuszom imperialnych jaletów surowo zabrania się kupowania i stosowania wszczepów modyfikujących nastrój – wyrecytowałem beznamiętnie. – A ja nie łamię prawa, pani, albowiem pragnę zachować stanowisko.

– Tylko parę, tych psychodelicznych – przekonywała. – Choć jeden dzień bez tej strasznej nudy.

– A czy prawo imperialne dotyczy również wszczepów z rodzaju psychodelików? Bo jeśli tak, to znasz moją odpowiedź, pani.

Popatrzyła na mnie, mrużąc oczy, i szarpnęła strunę, wydobywając z situry przenikliwy dźwięk.

Oho, pomyślałem, no to zaraz się zacznie.

– Gdy wykonywałam obowiązki w wewnętrznych pierścieniach cesarstwa…

No i się zaczęło.

– …moi asystenci zdobywali dla mnie wszelkiego rodzaju materiały oraz substancje! – dokończyła. – Bez szemrania!

– Jeśli masz ochotę wybrać się do któregoś z handlarzy wszczepami, możesz to uczynić, pani. Nie powtrzymam cię.

Łypnęła na mnie twardo.

– Dobrze wiesz, że to niemożliwe.

– Rozumiem, pani. Zbyt wiele bodźców.

– Właśnie – syknęła przez zęby. – Na zarazę Tytańską! Czemu ze wszystkich Sublimów dostał mi się ten z kijem w dupie?!

– Hm, w zasadzie sama mnie pani wybrała z całej listy chętnych.

– A więc cię odwybiorę i wezmę nowego!

– To mało prawdopodobne, pani. Biorąc pod uwagę, że przesłuchałaś, pani, sześćdziesięciu dwóch funkcjonariuszy w Daretanie, pewnie już cały kanton uważa cię za szaloną, a co za tym idzie znalezienie nowego Sublima mogłoby być trudne.

Odrzuciła siturę na bok. Instrument gruchnął o podłogę z głuchym brzdękiem.

– Ja pierniczę! Ja pierniczę! Jak ja bym chciała być znów w jakimś cywilizowanym miejscu!

I w tym momencie wypływała kwestia budząca moje wątpliwości. Ana twierdziła, że dotychczas pełniła obowiązki śledczej w najbogatszych, najbardziej wewnętrznych pierścieniach Imperium Khanum, a każda z jej placówek była bardziej szalona i zdeprawowana od poprzedniej. Zdumiewała się wielce za każdym razem, gdy okazywało się, że jakiś nielegalny towar czy barbarzyńska aktywność nie były w Daretanie na wyciągnięcie ręki, i uważała, że skoro nie da się zdobyć ich w ciągu godziny, to jest to najzapadlejsza dziura na świecie.

Co nasuwało oczywiście pytanie, z jakiego powodu immunisa Ana Dolabra została przydzielona akurat tutaj, do placówki na Obrzeżach Imperium?

Jedyna rozsądna odpowiedź, jaką znajdywałem, brzmiała, że to wygnanie. Stanowisko śledczej Jurysu kantonu Daretana jeszcze pięć miesięcy temu w ogóle nie istniało. Musieli je wymyślić w ramach kary dla niej, zapewne dlatego, że łatwiej ją było przenieść, niż zwolnić.

Wydawało się to logiczne, bo choć dla Any pracowałem cztery miesiące, wystarczyła minuta w jej towarzystwie, aby zorientować się, że moja zwierzchniczka posiada wybitny talent do siania zgorszenia. Z łatwością potrafiłem sobie wyobrazić jakiegoś wysoko postawionego imperialistę, który zmęczony jej wyskokami wykopał ją do obrzeżowego kantonu, gdzie przydzielono jej wakat dla jednego asystenta, którego mogła wybrać spośród miejscowych Sublimów.

A to ja byłem owym Sublimem. Posada asystenta śledczej była jedyną, jaką udało mi się zdobyć i zamierzałem pełnić służbę pod zwierzchnictwem Any i brać uposażenie, dopóki tylko się da. No chyba że Ana zmusi mnie do zrobienia czegoś tak niezgodnego z prawem, że zostanę z miejsca zwolniony.

– Napijesz się herbaty, pani? – zaproponowałem.

– Nie, Din – wymamrotała spod ramienia, którym zakryła oczy. – Aromatyczna czy nie, nie chcę żadnej jebaniutkiej herbatki.

– Może wobec tego chciałabyś porozmawiać o sprawie, nad którą pracujemy?

Opuściła ramię i przez moment wpatrywała się we mnie skonsternowana. A potem rozpromieniła się, zachwycona.

– Ach! Ten pieprzony trup! Właśnie!

– Właśnie – westchnąłem.

– Gdy dostałam wiadomość od immunisa Irtosa, myślałam, że ten kretyn nałykał się jakiegoś trefnego wszczepu czy coś. To by pasowało do tego zadupia. Ale po twojej minie, Din, poznaję, że jednak nie?

– Nie, pani, jednak nie.

– A więc co w tym takiego ciekawego?

– Kępa traw wyrosła ze zmarłego, rozdzierając go od środka. – Aż się wzdrygnąłem. – W życiu… W życiu nie widziałem czegoś tak koszmarnego, pani.

Ana zamarła i po raz pierwszy tego dnia płomień szaleństwa w jej oczach zgasł.

– Na niebiosa, Din – mruknęła. – Słyszałeś to?

– Co takiego, pani?

– Tę emocję.

– Nie rozumiem?

– To była najsilniejsza emocja, jaką dotychczas słyszałam w twoim głosie! To dopiero musi być kapitalna śmierć, skoro przełamała twoją drętwą postawę i wywołała w tobie taką dziką pasję!

Zawiązała oczy i uśmiechnęła się niepokojąco drapieżnie, ukazując zbyt wiele, zbyt białych zębów.

– Opowiadaj. Opowiedz mi wszystko, co wryłeś w tę swoją małą, śliczną czaszeczkę! No, Diniosie Kolu, dawaj!

Wyciągnąłem z torby buteleczkę z ługiem, odkorkowałem ją i zaciągnąłem się zapachem. Potem poczułem łaskotanie za oczami i zacząłem mówić.

Rozdział trzeci

Jeśli chodzi o ciało ludzkie, imperialni apotekarze preferowali dwie metody modyfikacji – za pomocą wszczepów, które wywoływały pojedyncze wzmocnienia, zapewniając obiektowi krótkotrwałe wzmożenie, na przykład zwiększenie wytrzymałości, większą odporność, lepsze widzenie czy mocniejsze kości, oraz za pomocą nasycania, sposobu bardziej inwazyjnego, jednak co ważniejsze, wywołującego trwałe zmiany, nieodwracalne i dziedziczne, o ile dane nasycenie nie pozbawiało zdolności prokreacyjnych, a większość z nich pozbawiała.

Oznaczało to oczywiście, że Imperium posiadało lepszych żołnierzy niż siły wroga. Ale serce Imperium stanowili Sublimowie, kasta ulepszonych ludzi o wzmocnionych umysłach, dzięki którym planowali, zarządzali i koordynowali działania licznych jaletów cesarstwa.

Istniały różne rodzaje Sublimów: aksjomowie, których umysły zmodyfikowano do wykonywania obliczeń z nieosiągalną dla zwykłych ludzi biegłością; lingwowie, nasyceni tak, by mogli przyswoić niezliczone języki w mowie i piśmie; toposowie, bezbłędni w pojmowaniu przestrzeni, co czyniło ich fenomenalnymi rysownikami i kartografami; oraz parę innych, bardziej nietypowych i rzadziej spotykanych.

Nasycenia to nic przyjemnego. Wiele z nich skracało życie o całe lata, jeśli nie dziesięciolecia i niemal zawsze szły w parze z bezpłodnością. Mimo to Sublimowie byli niezastąpieni. Przetrwanie tego, co każdej pory deszczowej nadchodziło z mórz na wschodzie, wymagało niewiarygodnej zmyślności i starannego planowania.

Najbardziej potrzebni Sublimowie, mnemorytownicy, tacy jak ja, nasyceni by pamiętać wszystko, co zobaczą, służyli za żywe zbiory informacji. To właśnie ulepszenie wykorzystywałem, przekazując Anie informacje zdobyte na miejscu zdarzenia. Relacjonowałem wszystko, co widziałem, powtarzałem każde słowo dokładnie takim tonem, jakim zostało wypowiedziane. Przez blisko cztery godziny przekazywałem wszystko, co zarejestrowałem podczas mojego pobytu w rezydencji Hazów.

Skończyłem po zachodzie słońca. Umieszczony w rogu lampion mai zaczął się jarzyć, gdy przebudzone robaczki w jego wnętrzu rozpoczęły żerowanie na rozsypanych na dnie granulkach, co powodowało ich reakcję świetlną. W ciszy rozległo się odległe zawodzenie jakiegoś samotnego ptaka.

Ana zaczerpnęła gwałtownie powietrza, jakby przebudziła się z głębokiego snu.

– Dobrze – powiedziała. – Bardzo dobrze. Mam kilka pytań, Din…

Zaczęła mnie wypytywać o dziwne rzeczy. Ile kroków wykonałem, przechodząc od końca do końca budynku? Czy Gennadios była prawo czy leworęczna? Czy Uxos miał jakieś wyraźne blizny na dłoniach? Czy zauważyłem gdzieś pod ogrodzeniem posiadłości świeżo wzruszoną ziemię? A może wilgotny ślad na ściółce poderwanej czyjąś podeszwą?

Przy każdym pytaniu czułem woń ługu, ten specyficzny trzepot za oczami, a odpowiedzi spływały z mego języka z intonacją drewnianego bełkotu: Osiemdziesiąt dziewięć kroków; Gennadios trzymała na kolanach zaplecione dłonie, prawą na lewej, co wskazuje na praworęczność; Uxos miał dwie cienkie, jasne blizny na knykciu prawego kciuka, a choć pozostałe knykcie miał poranione, tamte ślady powstały w wyniku pęknięcia zrogowaceń; i nie, nie widziałem wzruszonej ściółki, poza skrawkiem podziobanym przez drozda.

Po tym Ana milczała przez chwilę.

– Dziękuję ci, Din – rzekła wreszcie, mnąc w zadumie fałdy sukni. – Ten ród Hazów, wiesz coś o nich?

– Wiem, że są bogaci, pani. Posiadają wiele włości w wewnętrznych pierścieniach cesarstwa. Ale nic poza tym.

– Uhm. Ziemianie. To oznacza, że są posiadaczami tego, co w Imperium najcenniejsze. – Ręka Any wystrzeliła naprzód, palce zgarnęły z mego buta grudkę ziemi, którą moja zwierzchniczka roztarła opuszkami na pył. – Ziemię. Hodowla roślin, zwierząt oraz produkcja reagentów niezbędnych do imperialnych modyfikacji wymaga wiele ziemi. To niewyobrażalna wręcz praca rolna, która odbywa się w drugim i trzecim pasie. Oznacza to, że uszy cesarstwa są bardziej wyczulone na głosy ziemiaństwa, a to sprawia, że z kolei obszarnicy niekoniecznie czują się zobowiązani do przestrzegania wszystkich naszych praw. To znów może być problematyczne, gdy są uwikłani w takie podejrzane gówno, jak to.

– Czyżbym nie spełnił twoich oczekiwań w tej sprawie, pani? – zaniepokoiłem się nie na żarty.

– Och nie, nie, spisałeś się doskonale, Din. Wiesz, gdybym ja była na twoim miejscu, to bym tej jebaniutkiej ochmistrzyni kazała się wypchać tłuczonym szkłem. Ale jak na pierwsze śledztwo w sprawie morderstwa poradziłeś sobie fenomenalnie. Nie każdy poradziłby sobie tak dobrze z przeszukaniem posiadłości takich Hazów i przesłuchaniem każdego świadka z osobna.

– Dziękuję, pani – powiedziałem uradowany.

– Powiem więcej, Din, posiadasz właściwy zapał do nudnej, drobiazgowej harówki, co czyni z ciebie świetnego asystenta śledczego.

– Dziękuję, pani – mruknąłem ze znacznie już mniejszą dozą radości.

– I nie obwiniaj się za to, że nie potrafisz ustalić, co tak naprawdę się wydarzyło. Apotekarze w tym kantonie są najwyraźniej tak głupi, że parę spodni uznają za fascynującą zagadkę. – Zsunęła opaskę z oczu, które poruszały się tak szybko, że źrenice się rozmywały. – Białofioletowy kwiat, nakrapiany na żółto, o słodkawym, mdlącym zapachu, który wyrasta z trupa… Powiedz mi, Din, wiesz coś o kantonie Oypat?

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki