Tytuł oryginału: Nådastöten

Copyright © Christina Larsson, 2023

This edition: © Word Audio Publishing International/Gyldendal A/S, Copenhagen 2023

Projekt graficzny okładki: Anna Slotorsz

Redakcja: Witold Kowalczyk

Korekta: Joanna Kłos

ISBN 978-87-0238-000-2

Konwersja i produkcja e-booka: www.monikaimarcin.com

Wszelkie podobieństwo do osób i zdarzeń jest przypadkowe.

Word Audio Publishing International/Gyldendal A/S

Klareboderne 3 | DK-1115 Copenhagen K

www.gyldendal.dk

www.wordaudio.se

Dziękuję mojej rodzinie za okazaną miłość i cierpliwość.

Jak zawsze słowa podziękowania składam na ręce pani

inspektor policji Anny Allard

DECYZJA

To się dzieje w Szwecji.

Na waszych oczach.

Zajadacie tacos w piątkowy wieczór,

czujecie się bezpieczni, cieszycie się życiem

i myślicie, że na tym kończy się wasz świat.

Nie rozumiecie, że was też to kiedyś spotka?

Nie zamierzam się temu dłużej przyglądać.

Nadszedł czas, żeby to posprzątać.

Mój plan jest jasny:

zadam im zabójczy cios.

A co ty zamierzasz zrobić?

1

Poniedziałek, 15 maja

Godzina 12.45

Szła od kwadransa, ale tyle jej wystarczyło, żeby się zastanowić nad tym, co ją czeka. Ma być poddana serii szczegółowych pytań, swego rodzaju wiwisekcji. Na tej podstawie powstanie raport końcowy. Jego treść zadecyduje o jej przyszłości. Komisarz policji kryminalnej Ingrid Bergman spojrzała w niebo. Od wielu tygodni było zaciągnięte chmurami i od czasu do czasu padał deszcz. Ludzie przemykali skuleni przy ścianach domów z podciągniętymi pod brodę kołnierzami. Westchnęła, bo tęskniła za słońcem i ciepłem. Jedyną zaletą takiej pogody było to, że mogła ukryć pod kurtką swoją ciążę.

– Czy może mi pani opowiedzieć, co się stało? – spytała psycholożka Gunilla Katz. Pytanie było tak bezpośrednie i nieoczekiwane, że Bergman nie wiedziała, jak zareagować. Nie spodziewała się takiego początku rozmowy.

– To pani nie wie? – odparła, unosząc brwi. – Nikt pani tego nie przekazał?

Katz, która była po siedemdziesiątce, patrzyła na Bergman z niewzruszoną miną, a jej wzrok mówił: „Jestem tu neutralna”. Nie miała makijażu, a na spotkanie z policjantką przyszła w szarym, bezbarwnym ubraniu. Z szyi zwisały jej okulary w jaskrawoczerwonych oprawkach na łańcuszku w tym samym kolorze. Tworzyły barwny kontrast, jakby Katz chciała w ten sposób ostrzec swoich rozmówców, żeby nie odważyli się lekceważyć jej ukrytego pod maską obojętności intelektu. Na kolanach trzymała notatnik i długopis.

– Owszem, ale to była ich wersja – odparła Katz. Wypowiedziała to zdanie tak samo spokojnym tonem jak wtedy, gdy zadała Bergman pierwsze pytanie. Policjantka wzruszyła ramionami.

– Po nowym roku prowadziłam śledztwo w sprawie zabójstwa i serii napadów na młode kobiety w Göteborgu. W pewnym momencie pojawiły się dowody i poszlaki wskazujące na to, że to ja byłam sprawcą i że odpowiadałam za serię innych poważnych przestępstw. Ani moi współpracownicy, ani mój przełożony nie uwierzyli w moją winę, ale podejrzenia wobec mnie podtrzymywał naczelnik Wydziału Spraw Wewnętrznych. To taka specjalna komórka w strukturze policji. Jej zadanie polega na badaniu afer, w które zamieszani są funkcjonariusze. Musiałam się ukrywać, żeby móc się oczyścić z zarzutów i ustalić, kto za tym wszystkim stoi.

Katz zmrużyła oczy i lekko pochyliła się na krześle.

– Czy może pani wymienić nazwiska osób, które podkopywały pani autorytet w miejscu pracy?

– Nie, ale nie wykluczam, że do tego doszło. Czy to dlatego zostałam tu wezwana?

Bergman spojrzała kobiecie w oczy i czekała na odpowiedź. Zastanawiała się, o co jej chodzi. Po kilku sekundach Katz opuściła głowę, zanotowała coś, zmarszczyła czoło i popatrzyła na nią.

– Od tamtych wydarzeń upłynęły prawie cztery miesiące. Odzyskała pani zdrowie? Pytam o zdrowie fizyczne.

Bergman wciąż nie rozumiała, do czego Katz zmierza i czemu nie odpowiedziała na jej pytanie. Miała ochotę wstać i wyjść, ale wiedziała, że będzie dla niej lepiej, jeśli się przyłączy do prowadzonej przez Katz gry i tak jak ona będzie udawać, że nic nie jest w stanie jej poruszyć.

– Tyle o ile, ale nadal jestem na zwolnieniu lekarskim.

– To była głośna sprawa. Media szeroko o niej informowały.

– Naprawdę? I co z tego?

Katz sięgnęła po leżącą na biurku teczkę z dokumentami, przerzuciła kilka kartek, a gdy znalazła tę, której szukała, przeczytała na głos jej treść:

– „Policja poszukuje komisarz Ingrid Bergman, która jest podejrzana o dokonanie zabójstwa. Wątpliwości co do jej winy dzielą policję w Göteborgu”. To cytaty z gazet. Jak się pani czuła, czytając takie nagłówki?

Na wspomnienie obraźliwych oskarżeń i jej zdjęć, którymi obwieszony był cały Göteborg, Bergman poczuła ukłucie w piersi. Przypomniał jej się Johan Höök, naczelnik Wydziału Spraw Wewnętrznych, bo to on stał za tą nagonką. Obrzuciła Katz długim spojrzeniem i odparła:

– Media przez cały czas były przez kogoś informowane.

– Nie odpowiedziała pani na moje pytanie – stwierdziła ze zmarszczonym czołem Katz.

– Jak się wtedy czułam? – spytała poirytowanym głosem Bergman. – Było to dla mnie coś nowego.

– Coś nowego? – spytała przeciągle Katz i znowu coś zanotowała. – A czemu ani pani bezpośredni przełożony, ani koleżanki i koledzy z pracy nie uwierzyli w pani winę?

– Bo wiedzieli, że bez trudu zdołałabym popełnić te wszystkie przestępstwa, nie zostawiając po sobie żadnych śladów.

– Rozumiem.

Bergman odniosła wrażenie, że Katz uśmiecha się pod nosem, i trochę się rozluźniła.

– Straciła pani pokaźną kwotę, ponieważ ktoś się włamał na konto bankowe. Mimo to nie zażądała pani zwrotu pieniędzy. To prawda?

– Tak.

– Dlaczego?

– Bo zostały przekazane na konto Czerwonego Krzyża i organizacji działającej na rzecz dzieci.

– Czy może to pani rozwinąć?

– A co to ma wspólnego z oceną mojej zdolności do pracy?

– Próbuję złożyć w całość elementy pewnej układanki, żeby stworzyć całościowy obraz pani kondycji fizycznej i stanu psychicznego. Nie musi pani odpowiadać na moje pytania, ale będę musiała ująć to w swoim raporcie.

Bergman zaśmiała się i pokręciła głową.

– W takim razie powiem wprost: Szwedzki Czerwony Krzyż i inne podobne organizacje robią wiele dobrego dla ludzi, którym źle się wiedzie. Ja sobie jakoś bez tych pieniędzy poradzę, podczas gdy w przypadku innych osób mogą one zadecydować o ich życiu albo śmierci.

– Czy nadal jest pani w związku z Adamem Hedénem?

– To moja prywatna sprawa i może to pani zacytować w swoim raporcie.

– Prywatna sprawa? Być może, nie mnie o tym decydować. Powinna pani jednak wiedzieć, że po tym, co się wydarzyło w styczniu, kiedy pani twarz i nazwisko stały się znane w całej Szwecji, prywatna sfera pani życia uległa znacznemu zwężeniu. Opinia publiczna uznała, że policjantka Ingrid Bergman przeszła na stronę zła, a kiedy zaczęła się pani ukrywać, fakt ten stał się tematem rozlicznych tekstów i wypowiedzi w mediach.

– Może mi pani uwierzyć, że jestem tego w pełni świadoma.

Katz nie odpowiedziała, tylko przez pewien czas mierzyła policjantkę niezgłębionym spojrzeniem. W końcu stwierdziła:

– Moja praca nie polega na wyszukiwaniu słabości, które potem opisuję. Jeśli jednak chce pani wrócić do swoich poprzednich obowiązków, trzeba się będzie do nich przygotować i odzyskać równowagę psychiczną. Z tego, co się orientuję, w tamtym okresie zmarły dwie bliskie pani osoby: ojciec i siostra. Człowiek potrzebuje czasu, żeby uporać się z żałobą, oswoić się z czymś takim. Czasem szok i będąca skutkiem dramatycznych zdarzeń reakcja organizmu objawiają się po długim czasie, kiedy jesteśmy pewni, że to, co najgorsze, mamy już za sobą i możemy wrócić do normalnego życia. W pani przypadku istnieje ryzyko załamania nerwowego z powodu odłożonej w czasie reakcji na stres.

– Kiedy opowiada pani o tym w taki sposób, można odnieść wrażenie, że zależy pani wyłącznie na tym, co jest dla mnie dobre.

– Czy zastanawia się pani czasem nad tym, co by się stało, gdyby się pani wtedy nie ukrywała, żeby ustalić, kto próbował panią wrobić?

– Tak.

– I co?

– Doszłam do wniosku, że postąpiłabym tak samo.

– Czy to znaczy, że nie ufa pani wynikom dochodzenia, które zostało wszczęte w tej sprawie przez Wydział Wewnętrzny?

Bergman postanowiła nie odpowiadać na to pytanie. Uznała, że to dziwne, pełne niedopowiedzeń przesłuchanie jest jak taniec z diabłem.

Katz czekała cierpliwie na odpowiedź. Jej twarz pozbawiona była wyrazu, ręce spoczywały na kolanie. Bergman wiedziała, że psycholożka próbuje ją przeczekać. Wykorzystała podstawową technikę przesłuchań stosowaną zarówno przez policję, jak i dziennikarzy. Jej celem było nakłonienie kogoś do wyjawienia czegoś więcej niż to, co ten ktoś skłonny był powiedzieć.

– Nigdy nie prowadziłam dochodzeń w taki sposób, jak robili to ludzie z Wydziału Wewnętrznego – odparła.

Katz odłożyła notes na biurko i nalała wody do dwóch szklanek. Jedną z nich podała Bergman, ale policjantka pokręciła głową. Katz wzięła dwa łyki, a Bergman doszła do wniosku, że kobieta zrobiła to tylko w jednym celu: żeby zyskać na czasie przed zadaniem kolejnego pytania. Katz wypiła wodę, odstawiła szklankę i poprawiła okulary na nosie. Przez cały czas uważnie przyglądała się policjantce.

– Jeśli nie ma pani pytań, możemy skończyć na dzisiaj – powiedziała Katz.

– Czy to wystarczy?

– Nie, musimy się jeszcze spotkać. Czy może pani przyjść do mnie we wtorek o jedenastej?

– Na tę chwilę odpowiedź brzmi „tak”.

– Świetnie – stwierdziła Katz. Wstała z krzesła, wyciągnęła rękę na pożegnanie i po raz pierwszy się uśmiechnęła.

2

Poniedziałek, 15 maja

Godzina 14.03

– Dwie godziny temu w dzielnicy Pennygången w Högsbo znaleziono zwłoki starszego mężczyzny – zaczęła swoje wystąpienie inspektor policji kryminalnej Karin Falk. Odpowiedzią były zmęczone, lekko zamglone spojrzenia obecnych na odprawie członków jej ekipy śledczej. Z powodu reorganizacji i zwolnień lekarskich wszyscy byli wykończeni. Ona też nie była w lepszym stanie. Spojrzała swój notes i kontynuowała: – Funkcjonariusze, którzy jako pierwsi zjawili się na miejscu zdarzenia, przekazali, że o znalezieniu zwłok poinformował konserwator budynku, który przyszedł zrobić przegląd przewodu wentylacyjnego. Wcześniej, mimo podejmowanych prób, nie udało mu się skontaktować z właścicielem mieszkania. Kiedy wszedł na piętro i podniósł klapkę w otworze na pocztę, poczuł okropny smród. Na podłodze przedpokoju leżał stos reklam i listów.

Falk zrobiła przerwę, zmarszczyła czoło i zaczęła przeglądać notatki.

– Właściciel mieszkania nazywa się Sven-Bertil Lindsten. Konserwator znalazł jego zwłoki w zamkniętej na klucz garderobie. Klucz tkwił w zamku od zewnątrz.

Falk znowu zrobiła przerwę, żeby jej słowa zapadły wszystkim w pamięci.

– Nasi technicy, w tym Boberg i Nilsson, są od pół godziny na miejscu. Przed odprawą rozmawiałam z Bobergiem. Jego zdaniem mężczyzna leżał tam przynajmniej od miesiąca albo dłużej. Po odprawie pojadę tam z Thomasem. Porozmawiamy z patrolem, który odebrał zgłoszenie, z administratorem budynku, sąsiadami i technikami. Zobaczymy też, co znajdziemy w mieszkaniu.

Falk odłożyła notes na stół, jakby chciała dać do zrozumienia, że skończyła, i każdemu z obecnych wręczyła skoroszyt z podstawowymi informacjami dotyczącymi sprawy. Wszyscy patrzyli na nią zatroskanym wzrokiem.

– Nina i Viking zbiorą informacje o Lindstenie. Porozmawiajcie z jego rodziną i sprawdźcie w naszych rejestrach, czy był notowany.

W tym momencie rozległo się pukanie do drzwi i do sali wszedł Albert Tingström, naczelnik Wydziału do spraw Zabójstw miejscowej komendy policji. Skinął wszystkim na powitanie głową i powiedział:

– Chcę tylko przekazać, że media wiedzą już o zwłokach w Pennygången. Nadzór nad śledztwem objął prokurator Holger Bjurstedt.

Falk jęknęła w myślach. Bjurstedt znany był z tego, że co prawda nie mieszał się do dochodzeń prowadzonych przez policję, ale nie okazywał też zbyt dużej pomocy. Najbardziej zależało mu na tym, żeby błyszczeć w świetle reflektorów. Lubił się znaleźć w centrum uwagi, ale tylko wtedy, gdy o sprawie informowały media. Stawał wtedy w pierwszym szeregu i zwoływał konferencje prasowe, a śledczym na myśl o tym, co wtedy powie, ze strachu jeżyły się włosy na głowie. Wcale by jej nie zdziwiło, gdyby się okazało, że Bjurstedt był źródłem przecieku i że to od niego dziennikarze dowiedzieli się o śmierci Lindstena.

– Trudno – odparła z niechęcią w głosie. – Skontaktuję się z nim po powrocie z mieszkania, gdy będziemy wiedzieć coś więcej.

Tingström skinął głową i odwrócił się, żeby wyjść z sali.

– Moment! – zawołał nagle Thomas Alfredsson. – Kiedy wróci Ingrid? Co u niej słychać?

Naczelnik podrapał się po brodzie i chrząknął.

– Jutro mam się z nią spotkać. Na tę chwilę tylko tyle mogę powiedzieć. Ingrid ma za sobą ciężkie chwile… Zobaczymy.

– Powiesz nam, jak już będziesz wiedział coś więcej? – spytał Viking Johansson.

Naczelnik znowu skinął głową i wyszedł na korytarz.

Falk poczuła się nagle niepotrzebna i samotna. Czy to, że jej ludzie pytali o Bergman, znaczy, że źle oceniają jej pracę? Pewnie stale ją z nią porównują, chociaż nikt o tym głośno nie rozmawia. Przełknęła ślinę i kilka razy stuknęła długopisem o blat stołu.

– Macie jakieś pytania? – spytała. – Jeśli nie, kończymy na dzisiaj.

– Czy w związku z tym zabójstwem wszystkie inne dochodzenia mamy odłożyć na bok? – spytała na wszelki wypadek Nina Hamilton.

Falk zastanawiała się przez chwilę.

– Tak. Skupiamy się na tej sprawie. Inne pytania?

Nikt się nie odezwał, więc zebrała papiery i powiedziała:

– Bądźmy w kontakcie. Następna odprawa jutro o ósmej rano.

3

Poniedziałek, 15 maja

Godzina 14.23

Bergman rozejrzała się po sali. Od kwadransa czekała, aż będzie punktualnie czternasta trzydzieści. Bolało ją całe ciało, jakby przed chwilą wróciła z sesji treningowej na siłowni, na dodatek dostała mdłości. Od początku stycznia wymiotowała prawie codziennie. Męczyły ją skurcze, które wywracały jej żołądek na drugą stronę.

Kilka metrów od siebie zauważyła stojące przy ścianie krzesła. Jedno z nich było wolne. Chciała na nim usiąść, ale zauważyła, że ludzie przyglądają jej się z ciekawością. Domyśliła się, że została rozpoznana. Jakaś starsza kobieta szturchnęła łokciem siedzącego obok mężczyznę i wymieniła z nim porozumiewawcze spojrzenia. Pieprzony Höök, pomyślała chyba po raz setny Bergman. To przez niego jej twarz znalazła się w listach gończych i na pierwszych stronach gazet. Odwróciła się i ruszyła do punktu informacyjnego.

Siedząca w recepcji kobieta uśmiechnęła się do niej w profesjonalny sposób i poprosiła ją, żeby trochę poczekała, bo zaraz ktoś po nią przyjdzie. Ale Bergman nie miała ochoty stać i czekać. Czuła się nieswojo na widok szepczących ludzi i porozumiewawczych spojrzeń, którymi ją obrzucali. Postanowiła udawać, że czyta broszurę na temat funduszy emerytalnych.

Minutę później zjawiła się urzędniczka bankowa, z którą była umówiona na spotkanie. Nazywała się Birgitta Thor i była jej osobistą doradczynią. Miała popielate, obcięte na pazia włosy z jasnymi pasemkami i świetnie zrobiony makijaż. Ubrana była w granatowy żakiet, na szyi miała naszyjnik z pereł. Patrząc na nią, Bergman poczuła się gorsza. Niedawno w akcie desperacji obcięła się na jeża, żeby zmienić swój wygląd, ale włosy nie zdążyły jeszcze w pełni odrosnąć. Wprawdzie dzięki poradom fryzjerki udało jej się zmienić ich kolor z czarnego na jasny, ale nadal na widok swojego odbicia w lustrze się wzdrygała. Na dodatek przytyła pięć kilogramów, bo od kilku miesięcy zaniedbywała treningi.

Pokój, do którego wprowadziła ją urzędniczka, był całkiem duży. Wokół stołu stało sześć krzeseł, na blacie leżały laptop, notes i długopis. Przy ścianie znajdował się regał zapełniony biało-niebiskimi segregatorami zgodnymi z identyfikacją wizualną banku. W całym pomieszczeniu nie było żadnych obrazków, roślin ani okien. Wykładzina podłogowa i grube, zamknięte drzwi skutecznie chroniły wnętrze przed dźwiękami z innych pokojów. Brakowało wyposażenia, które w normalnych okolicznościach stworzyłoby miłą atmosferę. Thor wskazała policjantce miejsce na krześle.

– Napije się pani kawy? – spytała z zachęcającym uśmiechem.

W zwykłych okolicznościach Bergman na pewno by nie odmówiła, ale teraz na samo słowo „kawa” robiło jej się niedobrze. Pokręciła odmownie głową.

– Czym mogę służyć? – spytała urzędniczka. – Z tego co pamiętam, chodziło o pożyczkę, prawda?

– Tak. Chciałabym poprosić o odroczenie terminu spłaty kolejnej raty.

Urzędniczka wklepała coś z klawiatury i spojrzała w ekran.

– Czy może pani określić, o jakim przesunięciu mówimy?

– Od stycznia przebywam na zwolnieniu lekarskim i nie uzyskuję takich samych przychodów jak przedtem. Szczerze mówiąc, nie umiem określić, od kiedy będę mogła wrócić do pracy. Sprawę komplikuje fakt, że jestem w ciąży. Termin porodu wyznaczono na wrzesień i dopiero wtedy zacznę pobierać zasiłek na dziecko.

– Gratuluję!

– Dziękuję, ale ten zasiłek jest tak samo niski jak zasiłek chorobowy.

– Co w związku z tym?

– Nie mam oszczędności, które mogłabym naruszyć, a dopóki jestem na zwolnieniu, nie będę mogła spłacać rat. Czy w związku z tym bank mógłby zmniejszyć ich wysokość o połowę i zwolnić mnie z obowiązku ich spłacania do końca roku?

W pokoju zapadła niezręczna cisza. Bergman czekała niecierpliwie na odpowiedź, ale Thor unikała jej spojrzenia.

– Sama nie mogę podjąć takiej decyzji – odparła. – Zadecyduje o tym ktoś na wyższym szczeblu.

– Ile czasu to zajmie? Kiedy dostanę odpowiedź?

– Odezwę się, jak tylko będę coś wiedziała, ale muszę o coś spytać. Czy nie zastanawiała się pani nad przeprowadzką do lokalu o niższym standardzie? Dzięki temu mogłaby pani płacić niższy czynsz.

Bergman wstała z krzesła. Była coraz bardziej poirytowana tą rozmową.

– To nie wchodzi w rachubę. Mam nadzieję, że poinformuje mnie pani o decyzji do końca bieżącego tygodnia. Czy możemy się tak umówić?

Thor wstała zza biurka, sztucznie się uśmiechnęła i podała jej rękę. Bergman niechętnie wyciągnęła do niej dłoń.

– Obiecuję, że zrobię to jak najprędzej. W interesie naszego banku jest znalezienie jakiegoś rozwiązania.

Bergman wyszła na ulicę i głośno zaklęła. Zauważyła, że w swoich własnych sprawach nie umie się targować. Lepiej to wygląda w pracy, ale w życiu prywatnym bywa z tym kiepsko. Zabrakło jej cierpliwości, żeby porozmawiać z Thor jak kobieta z kobietą i zasypać ją komplementami, by postawić na swoim.

Była pewna, że bank się zgodzi na odroczenie płatności rat, a teraz znalazła się w trudnej sytuacji. Jej wydatki stale rosną, a ona nie ma ubezpieczenia na wypadek utraty zarobków spowodowanej długotrwałą chorobą. Może lepiej sprzedać dom? Nigdy w życiu! Teraz trochę żałowała, że nie zażądała od Czerwonego Krzyża i tej drugiej organizacji charytatywnej zwrotu przynajmniej części pieniędzy, które jej nieżyjąca siostra wyprowadziła z jej konta.

Pokręciła głową. Zdała sobie sprawę z tego, że nie mogłaby żądać zwrotu pieniędzy od organizacji, które pomagają dzieciom przeżyć kolejny dzień, zapewniają im naukę w szkole i dach nad głową. Miała nadzieję, że wszystko jakoś się ułoży. Wystarczy, że bank się zgodzi na przesunięcie terminu spłaty rat pożyczki do momentu, aż będzie mogła wrócić do pracy. Może powinna to zrobić teraz? Być może byłoby to najlepsze rozwiązanie. Chyba tylko w ten sposób zdoła odzyskać kontrolę nad swoim życiem i nie będzie musiała liczyć na dobrą wolę urzędników bankowych.

Po przyjściu do domu przygotowała sobie filiżankę herbaty, usiadła na kanapie i otuliła się kocem.

Była bardzo zmęczona. Na szczęście na portalach internetowych dla kobiet w ciąży wyczytała, że uczucie zmęczenia powinno wkrótce ustąpić. Wystarczy dużo odpoczywać i przestać się forsować. Starała się postępować zgodnie z tymi zaleceniami, ale dużej zmiany nie odczuła. Na wypadek gdyby jej organizmowi zaczęło w odczuwalny sposób brakować żelaza, zdecydowała się dostarczać je w tabletkach. Niestety, to też w niczym jej nie ulżyło.

Jutro idzie z Adamem na pierwszą wizytę do kliniki dla przyszłych matek. Była w szesnastym tygodniu ciąży i powinna się tam zgłosić znacznie wcześniej. Adam na nią nakrzyczał, ale jakoś nie mogła się zdobyć na to, żeby zadzwonić i umówić termin pierwszej wizyty. W końcu to zrobiła, ale musiała na nią poczekać aż dwa tygodnie.

Na początku nie chciała uwierzyć, że jest w ciąży. Przecież miała czterdzieści sześć lat! Wiedziała, że wraz z wiekiem ryzyko poronienia i komplikacji znacznie rośnie, ale bardzo chciała urodzić to dziecko. Od samego początku było w niej coś takiego, co kazało jej wierzyć i mieć nadzieję, że ciąża jest prawdziwa, a nie urojona. Wolała nie okazywać przedwczesnej radości i dobrze wiedziała dlaczego. Jednym z powodów był jej wiek, drugim Linus – jej syn z pierwszego małżeństwa z Johanem. Chłopiec zginął tragicznie w wieku dwóch lat. Teraz, kiedy spodziewała się drugiego dziecka, Linus byłby dwunastolatkiem.

Westchnęła i włączyła telewizor, żeby odpędzić złe myśli. Akurat leciały lokalne wiadomości. Na ekranie zobaczyła reportera, który stał przed budynkiem mieszkalnym. W tle widać było dwa radiowozy i autobus należący do techników policyjnych, którzy wykonywali rutynowe czynności na miejscu zdarzenia.

„Dzisiaj w jednym z domów w dzielnicy Pennygången w Högsbo znaleziono zwłoki mężczyzny. Ze wstępnych ustaleń wynika, że nie żył od dłuższego czasu. Na razie nie wiadomo, od jak dawna, ale mógł być martwy nawet od kilku miesięcy. Z zaufanego źródła wiemy, że został zabity: ktoś zamknął go w garderobie i prawdopodobnie zagłodził. Sąsiedzi twierdzą, że mężczyzna sprawiał kłopoty i nie utrzymywał relacji z innymi ludźmi. Kontaktowaliśmy się z zakładem opieki społecznej i organizacją, która pomaga osobom starszym i chorym, żeby ustalić, na kim spoczywa ustawowy obowiązek sprawowania opieki nad takimi osobami, żeby czuły się bezpiecznie”.

– Co oglądasz? – spytał Adam.

Bergman nie słyszała, jak wrócił do domu. Wzięła pilota i ściszyła głos.

– Dzień dobry, kochanie. Nic konkretnego. Chciałam się trochę odprężyć i włączyłam lokalne wiadomości. Trafiłam na materiał o mężczyźnie, który jakiś czas temu zmarł z głodu, ponieważ ktoś go zamknął w garderobie.

– To przykre, że ludzie, którzy żyją samotnie, nikogo nie obchodzą – odparł Adam. Pochylił się, pocałował ją w czoło, wskazał jej brzuch i dodał: – Ty na pewno nie zostaniesz na starość sama, bo resztę życia spędzisz ze mną i z tym człowieczkiem.

Bergman uśmiechnęła się do niego i z trudem się wyprostowała. Adam usiadł obok niej i objął ją ramieniem.

– Jak się dzisiaj czujesz? – spytał czułym głosem.

– Jak zwykle. Jestem zmęczona i mam mdłości.

Adam odwrócił głowę i musnął wargami jej szyję. Bergman poczuła, jak w ułamku sekundy ogarnęła ją fala pożądania. Cicho westchnęła. Adam dobrze wiedział, co zrobić, żeby go zapragnęła.

Roześmiał się łagodnie.

– Wiesz, co pomoże ci najlepiej – szepnął. Ujął ją jedną dłonią za włosy i pocałował w usta. Bergman poczuła jego twardy język w swoich ustach, a na policzku niegolony zarost, który drapał ją w skórę. Adam wsunął jej rękę pod bluzkę i zaczął pieścić jej ciało wokół biustonosza. Delikatnie pocierał sutek kciukiem i palcem wskazującym. Bergman rozpięła mu koszulę i wdychała zapach ciepłego, męskiego ciała. Pragnęła go każdym skrawkiem siebie. Muskała palcami jego brzuch, położyła dłoń na rozporku i poczuła twardy członek. Adam jęknął głośno.

– Poczekaj – powiedział. Delikatnie odsunął jej dłonie, a następnie zdjął z niej bluzkę i biustonosz.

Pieścił palcami jej piersi, całował je i ssał wargami. Krążył językiem wokół sutków, zszedł na dół brzucha, rozpiął jej spodnie i zaczął je z niej ściągać. W tym samym czasie Bergman rozpięła mu rozporek i też zaczęła mu zdejmować spodnie.

Adam ułożył ją w taki sposób, żeby leżała na plecach, po czym znowu zaczął całować brzuch i muskać językiem okolice pępka. Stopniowo schodził językiem coraz niżej. Bergman zamknęła oczy. Przestała się kontrolować, pragnęła tylko jego. Adam tak długo ją całował, aż zaczęła jęczeć. Uniosła biodra i podsunęła je w jego stronę. Cała płonęła z pożądania. W tym momencie byli tylko oni: Ingrid i Adam.

Adam tak długo pieścił ją językiem, aż dostała orgazmu, a wtedy w nią wszedł, aż głośno jęknęła i oplotła nogami jego plecy. Mocno go nimi obejmowała i podążała biodrami za jego ruchami. Czuła się tak, jakby nigdy nie miała go wypuścić. Patrzyła mu w oczy i wydawało jej się, że zagląda w najgłębsze zakamarki jego czułej, przepełnionej miłością duszy. Oboje coraz szybciej poruszali ciałami, aż w końcu Adam dostał orgazmu i się na nią osunął. Bergman zamknęła oczy i nadal mocno go obejmowała.

Seks z Adamem miał zwierzęcą, cielesną naturę. Żałowała, że w tym momencie nie może zatrzymać czasu. Adam pocałował ją czule w usta, uniósł się lekko i wsparł na łokciu. Szeroko się uśmiechnął i stwierdził:

– Przed chwilą twierdziłaś, że jesteś zmęczona i masz mdłości, ale jakoś tego nie zauważyłem.

– Chciałam się tylko odprężyć – odparła żartobliwie.

Pogłaskał ją po policzku.

– Obiecuję, że przez następne pięćdziesiąt lat będziesz się każdego dnia odprężać tyle razy, ile tylko będziesz chciała.

– A co później?

– Ty zadbasz o mnie.

Bergman zrobiła taką minę, jakby się czegoś wystraszyła.

– Ale wtedy będziesz już pomarszczonym staruszkiem. Nie wiem, czy mi się będzie chciało.

– Wtedy też nie będziesz chciała zrezygnować z moich pieszczot. Jestem tego pewien.

Bergman skrzywiła się na twarzy.

– Pożyjemy, zobaczymy.

– À propos… Jak ci poszło u pani psycholog i w banku?

– Rozmowa z panią psycholog przebiegła dobrze… tak mi się w każdym razie wydaje. Bank ma mi dać odpowiedź do końca tygodnia. Urzędniczka, z którą rozmawiałam, zasugerowała, żebym się przeprowadziła do mniejszego mieszkania, bo dzięki temu będę płaciła mniejszy czynsz.

– Dobry pomysł. Mogłabyś się przeprowadzić do mnie. Fjällbacka to też przyjemne miejsce.

– Byłoby wspaniale, bo bardzo mi się tam podoba, ale musiałabym tracić zbyt dużo czasu na dojazdy. Uważam, że powinnam wrócić do pracy, żeby znowu żyć na normalnym poziomie. Jeśli bank wyrazi zgodę na zmniejszenie wysokości rat i odroczenie terminu ich spłaty, wszystko się z czasem ułoży. Nie mam ochoty sprzedawać domu tylko dlatego, że mam przejściowe problemy ze spłatą pożyczki.

– Chcesz wrócić do pracy?! – zawołał Adam. – W tym stanie? Mówisz poważnie? Zamierzasz pracować do rozwiązania, wziąć urlop macierzyński i po trzech, czterech miesiącach wrócić do pracy? Naprawdę tego chcesz?

Bergman uwolniła się z jego ramion, wstała z kanapy i zaczęła się ubierać, wykonując przy tym gwałtowne ruchy.

– Ingrid…

– A co innego mogę zrobić? – spytała, przerywając na chwilę to, co robiła.

– Sprzedaj dom, zamień go na mieszkanie albo przynajmniej się nad tym zastanów.

– Nie ma mowy. Kupiłam go za pieniądze, które dostałam z ubezpieczenia po śmierci Linusa i po rozpadzie mojego małżeństwa z Johanem. Być może zabrzmi to pretensjonalnie, ale jest dla mnie jedyną bezpieczną twierdzą i przystanią, jaką miałam w życiu. Tak samo jest z moją pracą i dobrze o tym wiesz. Przez wiele lat ten dom stanowił fundament mojego życia. Dawał mi poczucie stabilności, której bardzo potrzebowałam, żeby móc sobie ze wszystkim radzić.

– Ale teraz masz mnie, a ja nigdy cię nie zostawię – stwierdził Adam, głaszcząc ją po brzuchu. – Wciąż to do ciebie nie dotarło? Jesteśmy odpowiedzialni za to, żeby ten berbeć miał dobry start w życiu.

Bergman zagryzła wargi.

– Trudno się tak nagle zmienić. Czasem odnoszę wrażenie, że za bardzo przywykłam do radzenia sobie w życiu na własną rękę.

Adam zaśmiał się głośno.

– Wiesz, co ci powiem? Jestem tego samego zdania. Lepiej ci z tym?

Bergman nie mogła się powstrzymać od uśmiechu.

– Tak. Dziękuję, że cię mam i że ze mną wytrzymujesz.

– Zawsze będę przy tobie. A teraz muszę ci coś wyznać: zgłodniałem. Ty też coś zjesz?

Bergman pokręciła głową, a Adam wstał z kanapy i poszedł do kuchni, zrzędząc coś pod nosem.

Zawsze będę przy tobie. Bergman przypomniała sobie, że Johan też jej to obiecywał, a po śmierci Linusa wzięli rozwód, chociaż właśnie w takiej chwili potrzebowali siebie bardziej niż kiedykolwiek.

Wiedziała, że Adam ma rację. Powinna się zdobyć na odwagę i mu zaufać, wpuścić go do swojego życia, bo inaczej skończy jak ten staruszek, o którym słyszała w wiadomościach. Wiele miesięcy przeleżał w swoim mieszkaniu martwy i nikt tego nie zauważył, bo nikogo bliskiego nie miał.

Nie mogła przestać o nim myśleć. Jutro ma się spotkać z Tingströmem i przy okazji spyta go o tę sprawę. Chciałaby się dowiedzieć, czy staruszek faktycznie został zamordowany, czy to tylko media przedstawiły jego śmierć jako efekt zbrodni, żeby mieć o czym pisać.

4

Poniedziałek, 15 maja

Godzina 15.05

Falk otworzyła bagażnik samochodu i wyjęła z niego dwa kombinezony ochronne: jeden dla Alfredssona, drugi dla siebie.

W Pennygången było siedemset mieszkań. Dzielnica zasłynęła swego czasu po serii publikacji medialnych poświęconych przebudowie tych terenów i ustanowieniu szokująco wysokich opłat czynszowych. Szarobiałe, dwupiętrowe budynki powstały na początku lat sześćdziesiątych. Falk pomyślała o swoim mieszkaniu w jednym z budynków z wysoką podmurówką w dzielnicy Majorna z przytulnym, skąpanym w zieleni podwórzem.

Domy, które powstały w ramach programu zakładającego budowę miliona mieszkań, miały ponury wygląd i były pozbawione duszy. Być może panowała tu inna atmosfera, gdy świeciło słońce, a nie tak jak teraz, gdy padał deszcz, a niebo nad miastem zasnute było szarymi chmurami.

Przed wejściem do jednego z domów stał mikrobus techników policyjnych. W zaparkowanym obok radiowozie siedział umundurowany policjant i rozmawiał przez telefon. Na ich widok skinął im głową, zakończył rozmowę i wysiadł z wozu. Podszedł do Falk i powiedział:

– Od naszej ostatniej rozmowy nic się nie wydarzyło, ale za to zjawili się dziennikarze. Konserwatora budynku musieliśmy odwieźć do szpitala, bo doznał szoku. Wcale mu się nie dziwię. Mówiąc wprost: wyglądało to okropnie.

Falk skinęła głową na znak, że go rozumie. Nie było się nad czym rozwodzić.

– Technicy oglądają mieszkanie – kontynuował policjant. Głęboko westchnął i wskazał jedno z okien. – Pierwsze piętro. Nasi ludzie są w terenie, przepytują sąsiadów, ale na razie nic nam to nie dało. Jeden z nich pojechał z konserwatorem do szpitala. To z nim przed chwilą rozmawiałem.

– Czy macie jakieś zeznania, które mogą być dla nas przydatne?

– Niestety nie. Staruszek był najprawdopodobniej samotnikiem i nie utrzymywał z nikim kontaktów.

– Dzięki. Teraz już coś wiem. Chodźmy na górę.

Mieszkanie znajdowało się na pierwszym piętrze. Do klamki przywiązana była niebieskobiała taśma policyjna. Falk zapukała i w odpowiedzi usłyszała kilka głośnych przekleństw. Oboje z Alfredssonem od razu rozpoznali właściciela głosu i porozumiewawczo się do siebie uśmiechnęli.

Ktoś przekręcił klucz w zamku i otworzył drzwi. W nozdrza uderzył tak okropny odór, że Falk prawie zwymiotowała. Nigdy nie mogła się przyzwyczaić do smrodu rozkładających się ludzkich zwłok.

– Czemu przychodzicie tak późno? – spytał Bertil Nilsson i otworzył drzwi na całą szerokość, żeby Falk i Alfredsson mogli wejść do środka.

Policjantka westchnęła w myślach. Znowu ten jego zrzędliwy ton i kwaśna mina.

– Co masz nam do przekazania? – spytała, nie reagując na jego pytanie.

Nilsson ubrany był w biały kombinezon z naciągniętym na głowę kapturem, spod którego wystawała jego pomarszczona twarz. Zza okularów ochronnych patrzyła para małych czarnych oczu. Nilsson miał na dłoniach lateksowe rękawiczki. Ujął w palce maseczkę ochronną i opuścił ją na szyję. Dwa razy chrząknął i zaczął składać wstępny raport.

– Ofiarą jest starszy mężczyzna, śmierć nastąpiła dawno temu, być może przed dwoma miesiącami, ale to tylko przypuszczenie. Czekamy na raport patologa. Mężczyzna został zamknięty w garderobie na klucz i nie mógł z niej wyjść. Klucz tkwił od zewnętrznej strony zamka. Z ciała został prawie sam szkielet, tkanka mięśniowa uległa rozkładowi, na kościach zostały same ścięgna i skóra. Podejrzewamy, że zabójca miał własny klucz albo został wpuszczony do mieszkania przez właściciela, ponieważ ani na oknach, ani na drzwiach wejściowych nie znaleźliśmy śladów wskazujących na włamanie.

Do przedpokoju wszedł drugi z techników, Fredrik Boberg. Uniósł rękę, pozdrowił wszystkich i powiedział:

– Miło was widzieć.

– Wzajemnie – odparła Falk i zaczęła wkładać kombinezon ochronny. – Czy sprawca zostawił jakieś ślady?

– Znaleźliśmy ślady obuwia. Zobaczymy, dokąd nas to zaprowadzi. Jesteśmy tu od wielu godzin. Co ty na to, Bertil?

Nilsson skinął głową i czekał, aż Falk i Alfredsson włożą kombinezony ochronne.

– Zacznijmy od garderoby, w której znaleziono zwłoki – powiedział, wchodząc do przedpokoju. Stanął obok otwartych drzwi i dodał: – Leżały w środku, w pozycji płodu. Na podłodze garderoby zalegały stosy ubrań i butów. Widoczny w głębi wieszak był pusty. Wewnętrzna strona drzwi pokryta była głębokimi rowkami, pęknięciami i brunatnymi plamami zaschniętej krwi. Na podłodze przy wejściu leżało kilka połamanych drewnianych wieszaków, które mogły tłumaczyć uszkodzenia na drzwiach. Wszędzie leżały martwe muchy plujki, które przypominały porozrzucane konfetti. – Nilsson chrząknął i kontynuował: – Jak widać, ten człowiek próbował się stąd wydostać. Światło zapala się od zewnątrz. Skurwiel, który go zamknął na klucz, nie pomyślał nawet o tym, żeby mu zostawić zapalone światło.

Falk pochyliła się, żeby zajrzeć do garderoby.

– Gdzie jest ciało?

– W drodze do zakładu medycyny sądowej. Decyzją prokuratora zabrano je stąd kwadrans temu. Uznał, że lepiej będzie ustalić tożsamość zmarłego od razu, niż czekać na was.

– Bjurstedt?

Nilsson w odpowiedzi skinął głową.

Falk wbiła paznokcie w skórę i zacisnęła zęby. Gdyby śledztwo prowadziła Ingrid, Nilsson nigdy by nikomu nie pozwolił zabrać zwłok. Ona też chciała obejrzeć miejsce zbrodni przed zabraniem ciała do szpitala, ponieważ czynność ta dawała pewien impuls tej części mózgu, która odpowiadała za intuicję, co też miało bardzo duże znaczenie.

Rozsunęła zamek błyskawiczny bluzy i wyjęła spod niej telefon. Czuła, że wszyscy na nią patrzą. Zamierzała spytać Hamilton i Johanssona, czego się dowiedzieli o zamordowanym mężczyźnie.

– W wydziale ewidencji ludności zarejestrowany jest jako Sven-Bertil Styrbjörn Lindsten – wyjaśniła Hamilton. – Ma osiemdziesiąt sześć lat i od czterdziestu trzech jest wdowcem.

– Miał dzieci?

– Dwoje, ale jedno nie żyje, zmarło tego samego dnia co żona Lindstena. Próbujemy namierzyć jego syna, który jest już po pięćdziesiątce. Mieszka na stałe w Gråbo. Wydaje mi się, że to dom opieki.

– Pojedź tam i sprawdź.

– Czy to konieczne? Jesteśmy pewni, że ofiarą jest Lindsten?

– Nie, ale brakuje podstaw, żeby podejrzewać cokolwiek innego. Coś więcej?

– Robimy swoje – odparła krótko Hamilton.

– Okej. Zadzwoń do zakładu medycyny sądowej i powiedz im, że na tę chwilę najważniejsza jest sekcja zwłok. Pomoże nam szybciej zidentyfikować ofiarę. Zdzwonimy się później, jeśli będzie to konieczne, albo spotkamy się jutro rano. Myślę, że do tego czasu nic mądrego nie wymyślimy.

Rozmowa dobiegła końca i Falk zwróciła się do Nilssona:

– Czy możemy obejrzeć resztę mieszkania?

Technik obrzucił ją długim spojrzeniem i skinął głową.

– Zacznijmy od kuchni – zaproponował.

Falk oglądała płaskie jasnoniebieskie wnęki, białe kafle nad zlewozmywakiem i niską ławę w kuchni. Wyglądało na to, że całe wyposażenie jest oryginalne. Przy oknie stał czteroosobowy stół z laminatowym blatem z miejscem dla piątej osoby przy krótszym boku, ale krzesła były tylko dwa. Meble i wyposażenie pochodziły z początku lat sześćdziesiątych, co mogło znaczyć, że Lindsten wprowadził się tu zaraz po oddaniu bloku do użytku. Wszystkie szafki były pootwierane, szuflady powysuwane, a ich zawartość leżała porozrzucana na podłodze. Lodówka i zamrażarka były puste.

– Miejsce wygląda tak, jakby zostało dokładnie splądrowane – stwierdził Alfredsson, rozglądając się po kuchni. – Ciekawe, czego tu szukali. Czegoś konkretnego?

– Powiedziałeś: szukali? Dlaczego użyłeś liczby mnogiej? – spytał lekceważącym tonem Nilsson.

Falk położyła dłoń na ramieniu Alfredssona, żeby go powstrzymać przed jakąś gwałtowną reakcją. Z jakiegoś powodu Nilsson go nie lubił. Zresztą z wzajemnością.

– Czy ktoś ma jeszcze coś do powiedzenia na temat kuchni? – spytała.

– Nie – odparł Nilsson.

– Wobec tego chodźmy dalej.

W taki sam sposób obejrzeli pozostałe pomieszczenia. W każdym z nich czekał ich ten sam widok co w kuchni: powysuwane szuflady, pootwierane szafy i komody. Falk doszła do wniosku, że chociaż w mieszkaniu panował bałagan, jego właściciel był człowiekiem lubiącym porządek, ponieważ łazienka nie była zarośnięta brudem, a ręczniki i pościel wyglądały na czyste. W sypialni stały podwójne łóżko, nocna szafka i dwa krzesła, na których można było powiesić albo złożyć ubranie. Cała jedna ściana była zabudowana.

Umeblowanie dużego pokoju też było proste i raczej podstawowe. Składały się na nie meble takie jak kanapa, stolik, dwa fotele, regał na książki, szafka pod telewizor i dwie lampy. Na podłodze leżał dywan. Falk podeszła do regału i obejrzała grzbiety kilku książek. Encyklopedia Norstedts, trylogia Moberga o emigrantach i imigrantach, dwa kryminały autorstwa Agathy Christie. Znalazła też dwa albumy ze zdjęciami, mnóstwo paragonów, awiza pocztowe i inne papiery. Wszystko leżało porozrzucane po podłodze.

W trzecim pokoju stało wiele oprawionych w ramki zdjęć, które przedstawiały kobietę z dwójką dzieci. Na podłodze leżały ubrania, lalki, buty dziecięce, pluszowy miś, bukiet zasuszonych kwiatów, szminka, para rękawiczek i podręczniki szkolne. Falk nazwała to pomieszczenie „pokojem wspomnień”, bo Lindsten urządził pokój w taki sposób, żeby mu przypominał o tragicznie zmarłej żonie i córce, a także o wciąż żyjącym synu.

Do przedpokoju wrócili w milczeniu, bo niewiele było do powiedzenia. Wszystko mówiło samo za siebie. Mieszkanie należało do samotnego mężczyzny, który żył wyłącznie swoimi wspomnieniami. Falk głęboko westchnęła i spojrzała Nilssonowi w oczy.

– Odprawa jutro rano o ósmej – powiedziała.

– Przyjdziemy – odparł Nilsson, a Boberg skinął na potwierdzenie głową.

– Świetnie. W takim razie wracajcie do pracy. Thomas, sprawdź, czy już można przesłuchać konserwatora budynku, a potem pogadaj z tymi, którzy chodzili po domach i wypytywali sąsiadów. Ja tu zostanę, żeby sprawdzić, czy…

– Wiesz coś o Ingrid? – przerwał jej Nilsson. – Zamierza wrócić do pracy?

Falk zacisnęła zęby. Stale te sama śpiewka. Słabo zawoalowana krytyka.

– Tingström ma się z nią jutro spotkać – odparła.

– To dobrze – stwierdził Boberg. – Wracajmy do pracy. Czeka nas długi wieczór.

Kiedy Alfredsson wyszedł z mieszkania, Falk jeszcze raz obejrzała wszystkie pomieszczenia, żeby wczuć się w panującą w nich atmosferę. Kim był mężczyzna, który mieszkał tu od pięćdziesięciu lat? Nic nie wskazywało na to, że był bogaty, a mimo to wszystko wyglądało świeżo, jakby niedawno zostało odnowione. Lindsten najwidoczniej dbał o swoje rzeczy i pilnował, by nic się nie popsuło ani nie zużyło. Rodzaj pedanta. Mieszkanie wyglądało tak, jakby czas zatrzymał się w miejscu. Dawno temu kupił meble oraz niezbędne wyposażenie i od tamtej pory niewiele tu zmienił.

Jeśli znaleziony w garderobie mężczyzna faktycznie był właścicielem mieszkania, co wydawało się najbardziej logiczne, to dlaczego ktoś miałby chcieć go zabić? Lindsten miał osiemdziesiąt sześć lat i żył przeszłością. Czy jego śmierć mogła być przypadkowa? Ktoś zapukał do drzwi, podał się za konserwatora budynku i staruszek wpuścił go do środka?

Wróciła do przedpokoju i dopiero tutaj sobie uświadomiła, dlaczego taki scenariusz wydał jej się wątpliwy. Na wewnętrznej stronie drzwi zobaczyła kilka zamontowanych zamków i dwa wizjery: jeden na wysokości oczu, drugi na wysokości bioder. Nawet gdyby stojąca za drzwiami osoba zakryła czymś górny wizjer, Lindsten i tak mógł zobaczyć przez ten dolny, kto do niego przyszedł. Wystarczyło klęknąć. Osobie chcącej ukryć swoją tożsamość mogłoby nie przyjść do głowy, że istnieje drugi wizjer poniżej.

Falk dopiero w tym momencie zdała sobie sprawę, że przypadek, z którym ma do czynienia, może się okazać o wiele bardziej skomplikowany, niż jej się to wydawało na początku.

5

Poniedziałek, 15 maja

Godzina 16.47

Hamilton siedziała za kierownicą nieoznakowanego radiowozu i rozkoszowała się nagłym skokiem adrenaliny wywołanym szybką jazdą. Wcisnęła pedał gazu. Cieszyła się, że chociaż na kilka godzin oderwie się od papierkowej roboty na komendzie. Obok siedział Viking Johansson, który ustawiał nawigację.

– Nie rozumiem, co ją ugryzło – powiedziała Hamilton i zjechała na lewy pas, żeby wyprzedzić ciężarówkę. – Ostatnio zrobiła się okropnie zrzędliwa.

– O kim mówisz?

– O Karin.

Johansson zaśmiał się i oparł o fotel.

– Fakt, ale zachowuje się demokratycznie, bo wszystkich traktuje równo.

– Jak myślisz, czemu się tak zachowuje?

– Za dużo pracy? Stres?

– A co to za wytłumaczenie? Po tej paskudnej zimie wszyscy jesteśmy wykończeni, ale to nie oznacza, że ktoś ma prawo zachowywać się tak, jakby codziennie jadał cytrynę na śniadanie, obiad i kolację.

– W takim razie spytaj ją o to.

– Dzięki za propozycję, ale nie skorzystam.

Kontynuowali jazdę w milczeniu do momentu, aż zjechali z drogi E20 i skierowali się na Gråbo.

– Ładna okolica – stwierdziła Hamilton, patrząc na łąki i brzezinki. – Mogłabym się tu przeprowadzić. Byłoby to świetne miejsce na wychowywanie dzieci.

– Wątpię, bo wszędzie stąd daleko. Do sklepów, przyjaciół… dosłownie wszędzie.

– Takie są negatywne strony życia w idylli. Za to ludzie są tu inni, trzymają się razem. Odwiedzają się, pomagają sobie.

– Nie sądzisz, że to wyidealizowany obraz z dawnych filmów, jeszcze tych czarno-białych?

– Moi dziadkowie mieszkali na wsi, a my z siostrą spędzałyśmy u nich letnie wakacje. Jeździłyśmy na rowerach i chodziłyśmy z nimi na msze niedzielne, po których pastor zapraszał wszystkich na kawę na plebanię. Rozmawiało się tam o wszystkim: o pogodzie, żniwach, o tym, kto zachorował, kogo nie było na mszy i dlaczego.

– To mi raczej przypomina gabinet przesłuchań. Co z prywatnością? Nikt o nią nie dbał?

– Na wsi nazywają to „troską o innych”. Nie brakowało oczywiście i takich, którzy nie chcieli brać udziału we wspólnych aktywnościach organizowanych przez miejscową wspólnotę, na przykład w kościelnym kółku krawieckim, ale inni i tak mieli na nich oko.

– To znaczy?

– Nie mówię o tym, że ktoś się zakradał w krzaki i zaglądał przez okna, żeby sprawdzić, co ci ludzie robią. Mechanizm był inny. Rozmawiało się na przykład z listonoszem albo sprawdzano, czy w domu zapala się i gaśnie światło.

– Taki ówczesny „wielki brat”?

– Owszem, tak to można nazwać, ale mnie chodzi o coś zupełnie innego. W naszych czasach żyje wielu starych ludzi, którymi nikt się nie interesuje. Odnoszę wrażenie, że to zjawisko istnieje tylko w dużych miastach, ale nie występuje na prowincji.

– Masz na myśli tego człowieka z Pennygången?

– Tak. To okropne. Nikt nie zauważył, że od tylu miesięcy nie dawał znaku życia.

– Masz rację. Dziwne jest też to, że nawet jego syn się nim nie zainteresował.

Johansson zerknął na nawigację i spojrzał przez okno.

– Za sto pięćdziesiąt metrów musimy skręcić w prawo i będziemy na miejscu. Adres: Mjörnbovägen sześć.

Oboje okazali legitymacje służbowe i zostali zaprowadzeni do małego biura, w którym urzędował kierownik domu opieki. Oprócz biurka i jednego krzesła dla gości stało w nim kilka regałów z książkami i segregatorami oraz kilka szaf z dokumentacją. Nina i Viking postanowili stać.

Kierownik, mężczyzna po pięćdziesiątce, usiadł za biurkiem, ale od razu zrobił taką minę, jakby tego żałował. Przez chwilę bawił się spinaczem, po czym wrzucił go do kosza.

– Proszę wejść – powiedział. – Pan Stig Lindsten ma złamany kręgosłup i przeszedł wstrząs mózgu. Po wypadku jeździ na wózku inwalidzkim, nie mówi i nie ma z nim żadnego kontaktu.

– O jakim wypadku pan mówi? – spytała Hamilton.

6

Wtorek, 16 maja

Godzina 7.41

Falk przyszła na komendę już o wpół do siódmej rano. Wolny czas poświęciła na przygotowanie pisemnego raportu z wizyty, jaką poprzedniego dnia złożyła w mieszkaniu w Pennygången. Na oddzielnych kartkach spisała własne wnioski dotyczące miejsca zdarzenia, ale postanowiła je zachować dla siebie, bo była to tylko jej ocena, która w oczach przełożonych nie miałaby żadnego znaczenia.

Jeszcze raz przeczytała to, co napisała. Próbowała sobie przypomnieć, co czuła, pisząc kolejne zdania. Najmocniej utkwił jej w pamięci widok dodatkowych zamków po wewnętrznej stronie drzwi. Nie wiedziała, co o tym myśleć, ale z pewnością mówiło to coś o lokatorze tego mieszkania. Spojrzała na zegarek i postanowiła pójść do toalety, a potem zrobić sobie kawę. Za kilka minut zacznie się odprawa.

Przeciągnęła się, pomasowała kark i spojrzała przez okno. Ku swemu zdumieniu zauważyła, że przez gęstą warstwę chmur próbują się przebić promienie słoneczne. Nareszcie! Od dawna była zmęczona i wykończona, jej ciało ważyło coraz więcej. Powinna chodzić na treningi, ale nie była w stanie. Energii wystarczyło jej jedynie na pracę, opiekę nad kotem i zamartwianie się o zdrowie babci, chociaż też nie zawsze. Ciągle chodziła poirytowana i nic nie sprawiało jej radości, ale najgorsze z tego wszystkiego było to, że nic nie mogła na to poradzić. Zauważyła, że kiedy była w złym humorze, jej koledzy i koleżanki w pracy wymieniali się porozumiewawczymi spojrzeniami. Zagryzła wargi, żeby odpędzić myśli, ale bez powodzenia.

Szczypały ją oczy i musiała mrugać powiekami, żeby powstrzymać łzawienie. Kobieto, weź się w garść, do cholery, pomyślała. Do długiego weekendu czerwcowego został jeszcze miesiąc, później czeka ją pięć tygodni urlopu.

Jej rozważania przerwało pukanie do drzwi, ale zanim zdążyła zareagować, do pokoju wszedł prokurator Bjurstedt. Nieproszony usiadł na stojącym naprzeciwko niej krześle, rozparł się wygodnie, splótł dłonie na brzuchu i ujmująco się do niej uśmiechnął.

Falk była załamana. Poczuła się tak, jakby ktoś położył jej na kolanach pięćdziesięciokilogramowy worek kamieni. Bjurstedt wykonał kciukami młynka i zaczął:

– Dzień dobry. Pomyślałem, że powinniśmy zwołać konferencję prasową w sprawie zabójstwa w Pennygången. Może po południu?

– Nie ustaliliśmy jeszcze tożsamości zmarłego. Na sto procent wiemy tylko tyle, że w garderobie znaleziono zwłoki. Nie wiemy nawet, jakiej płci była ofiara.

Prokurator uniósł brwi. Falk zacisnęła pięści pod biurkiem i rzuciła:

– Sam pomysł jest dobry.

Powiedziała to wbrew swojej woli, bo zwłoki leżały w garderobie dość długo i trzeba było znaleźć świadków. Żaden z sąsiadów, których przesłuchali, nie powiedział o zmarłym nic ciekawego.

– Chcę jednak zaproponować, żebyśmy poczekali na wstępny raport z sekcji zwłok i na raporty od techników. Konferencję zwołamy jutro albo pojutrze, kiedy będziemy wiedzieć coś więcej o ofierze. Na przykład czy to właściciel mieszkania. Jeśli nie, będziemy mieli twardy orzech do zgryzienia. Musimy też ustalić, czy mamy do czynienia z zabójstwem czy z zaginięciem.

Bjurstedt przestał poruszać kciukami i pochylił się lekko do przodu.

– Masz rację, ale teraz uwaga wszystkich mediów skupiona jest na tej sprawie.

– À propos mediów…Tak się dziwnie składa, że sporo wiedzą. Ciekawe, jakim sposobem wyciekło do nich tyle informacji?

Prokurator zmierzył ją uważnym spojrzeniem. Widać było, że jej pytanie mu się nie spodobało. Wyjął telefon i wstukał jakiś tekst, jakby chciał coś sprawdzić. W tym momencie drzwi się otworzyły i w progu stanął Alfredsson.

– Jeszcze tu jesteś? – spytał. – Zapomniałaś, że mamy odprawę?

Bjurstedt zesztywniał, zmrużył powieki, oczy mu pociemniały. Bardzo nie lubił, kiedy ktoś mu przerywał. Falk zauważyła, że drżą mu kąciki ust, jakby chciał coś powiedzieć, ale nie potrafił się zdobyć na ostrą replikę. Zastanawiała się, czy Alfredsson wie, jak często irytuje swoje otoczenie takim zachowaniem. Gdyby się nad tym zastanowił, na pewno by to zrozumiał. Uśmiechnęła się w myślach, bo wyglądało na to, że sprawiało mu to przyjemność.

– Już kończymy, będę za pięć minut – odparła. – Zabiorę akta, zrobię sobie kawy i przyjdę. Ty też będziesz? – spytała, kierując to pytanie do prokuratora.

– A co z konferencją prasową?

Falk zamknęła laptopa, położyła na nim stos dokumentów, wsadziła za ucho długopis. Wiedziała, że nie przekona Bjurstedta, a na kłótnie nie miała ochoty.

– Jak najbardziej – odparła. – Po odprawie porozmawiam o tym z naszym Biurem Prasowym. Zrobić ci kawy?

Bjurstedt obrzucił ją przeciągłym spojrzeniem, wstał z krzesła i odparł:

– Nie, dziękuję. Nie przyjdę na odprawę, mam na głowie ważniejsze sprawy. Poinformuj mnie później o przebiegu spotkania.

Falk podniosła laptopa wraz ze stosem papierów. Wiedziała, że powinna się pospieszyć, ale ku jej zaskoczeniu ciężar komputera i dokumentów okazał się tak duży, że papiery zsunęły się na podłogę. Cholera, zaklęła w myślach. Pochyliła się, żeby je pozbierać, i nagle stwierdziła, że w prawej dłoni ma słabe czucie. Kilka razy poruszyła palcami, jakby chciała się upewnić co do trafności diagnozy, bo odniosła wrażenie, że mięśnie stały się wiotkie i słabe. Będzie musiała wznowić treningi. I to szybko. Pod warunkiem że wróci jej dawna energia.

7

Wtorek, 16 maja

Godzina 8.30

Bergman przeciągnęła dłonią po włosach, przełknęła ślinę i ruszyła korytarzem, który od wielu lat tak dobrze znała. Na podłodze leżało brązowe linoleum, takie samo jak we wszystkich państwowych urzędach i instytucjach. Ściany wyłożone były białymi tapetami, z sufitu zwisały zwykłe jarzeniówki, do ścian obok brązowych drzwi przykręcone były tabliczki z nazwiskami funkcjonariuszy. Sztuczne światło sprawiało, że bez względu na porę roku albo porę dnia twarze ludzi wydawały się blade i chore. Na ścianach, w równych odstępach, wisiały jakieś obrazki. Bergman dopiero teraz sobie uświadomiła, że nigdy wcześniej się nie zastanawiała, co przedstawiają. Tkwiły tam od zawsze jako stały element wyposażenia, chociaż jej się wydawało, że tego dnia przyjrzała im się po raz pierwszy w życiu.

Kiedy przechodziła obok drzwi własnego pokoju, z ulgą zauważyła, że są zamknięte na klucz, a tabliczka z jej imieniem i nazwiskiem nadal wisi na swoim miejscu.

Miała ochotę na spotkanie ze swoją ekipą, ale coś ją powstrzymywało. Mimo to wiedziała, że wcześniej czy później do tego dojdzie, bo wszyscy na pewno się zastanawiali, co u niej słychać. Tymczasem jej zależało na tym, żeby wszystko było jak dawniej, żeby to był normalny wtorek i żeby nikt się na jej widok nie dziwił. Zero pytań, zero współczujących spojrzeń.

Zastanawiała ją wszechobecna cisza i właśnie to wydało jej się dziwne i niezręczne. Przecież w tym budynku zawsze panowały ruch i zamieszanie. Ludzie wchodzili do pokojów albo z nich wychodzili, rozmawiali ze sobą, żartowali albo się śmiali, krążyli po korytarzach i ciągle się spieszyli, a drzwi przez większość czasu stały otworem. Teraz dla odmiany były pozamykane. Widok, jaki zastała, mógł oznaczać, że śledczy są w terenie albo na spotkaniach.

Stanęła przed pokojem Tingströma i wygładziła fałdy na kurtce. Postanowiła nie mówić mu o ciąży. Przez chwilę się zastanawiała, co się z nią właściwie dzieje. Nie może przecież tak stać i się wahać. Energicznie zapukała do drzwi, tak jak to robiła zawsze, jakby nic się nie zmieniło i nadal była na służbie.

– Proszę – usłyszała znajomy głos. Otworzyła drzwi i weszła do pokoju.

Tingström rozpromienił się na jej widok, wstał od biurka i podał jej rękę na powitanie. Bergman zauważyła w jego oczach radość i szczerość. Naczelnik wskazał jej ręką fotele koło okna. Na stoliku leżała taca, na której stał dzbanek z kawą, filiżanki i talerzyk z dwiema kanapkami z serem.

Kanapki z serem… Bergman stwierdziła w myślach, że pewne rzeczy pozostają niezmienne. Usiadła w fotelu i czekała na to, co powie Tingström.

– Witaj – zaczął naczelnik. – Nie zdejmiesz kurtki?

– Nie, tak też mi wygodnie – odparła. – Dziwnie tu dzisiaj cicho i spokojnie. Wszyscy są na urlopach czy jak?

Tingström roześmiał się i usiadł naprzeciwko niej.

– Przeciwnie. Pracują, i to jeszcze intensywniej niż zwykle. Mieliśmy tu reorganizację i wynikają z niej nowe zasady. Potrzeba czasu, żeby wszyscy się wdrożyli. Ale chyba nie o tym mieliśmy porozmawiać, prawda?

– Masz rację. Chciałabym jak najszybciej wrócić do pracy.

– Brałaś udział w badaniach psychologicznych?

– Tak, ale to strata czasu i nie chcę tam więcej chodzić.

Naczelnik nalał kawy do filiżanek, włożył do swojej dwie kostki cukru i powoli wymieszał.

– Musimy ustalić dwie rzeczy: czy jesteś zrównoważona psychicznie i czy nadal możemy ci ufać.

Bergman udawała, że popija kawę.

– Czuję się dobrze. Chcę po prostu wrócić i pracować jak dawniej.

Naczelnik wziął z talerzyka kanapkę i ruchem ręki zachęcił Bergman, że też może się poczęstować.

– W takim razie zaliczenie testu psychologicznego nie powinno stanowić dla ciebie żadnego problemu, prawda?

– Masz rację, ale nadal uważam, że to strata czasu i pieniędzy.

– Być może, ale z czegoś takiego jak to, czego doświadczyłaś, żaden człowiek nie wychodzi bez szwanku. Podczas twojej nieobecności mieliśmy tu różne dyskusje, zarówno na wysokim, jak i na niższym szczeblu. Także w Wydziale Spraw Wewnętrznych. Niektórzy uważają, że reputacja policji została nadszarpnięta, ponieważ jedna z funkcjonariuszek była ścigana listem gończym. Twoje nazwisko kojarzone jest z zabójstwem, i to w sensie negatywnym, dlatego nadal się zastanawiamy, czy nie powinnaś podjąć pracy w służbie wewnętrznej. Jeśli nie zechcesz z nami współpracować, będzie to wodą na młyn dla tych, którzy są przeciwko tobie. Powszechnie jesteś znana jako ktoś, z kim współpraca nie jest łatwa.

Widząc, że oczy jej pociemniały, naczelnik uniósł ręce w obronnym geście.

– Stoję po twojej stronie i dobrze o tym wiesz, ale radzę ci posłuchać mojej rady. Już wiesz, jakie w naszej komendzie toczą się rozmowy na temat twojej przyszłości.

Bergman zaklęła w myślach. Niech to szlag! Dlaczego nie może po prostu wrócić do swoich obowiązków? Wiedziała, że Tingström ma rację, że powinna stać w jednym szeregu z innymi i w pełni współpracować. Jeśli ktoś uzna, że miga się od współpracy, jej kariera dobiegnie końca. Wyślą ją do jakiegoś archiwum, gdzie nikogo nie będzie obchodzić, kim była i jakie ma osiągnięcia. Na własnej skórze się przekonała, jak dużą władzą dysponuje naczelnik Wydziału Spraw Wewnętrznych.

– Wiem i dziękuję. Dopiero niedawno sobie uświadomiłam, że gdyby niektóre osoby zadziałały wtedy w inny sposób, wszystko mogłoby się dla mnie skończyć zupełnie inaczej.

Naczelnik zamrugał, chrząknął i powiedział:

– W takim razie poinformuję o twojej prośbie dział personalny. Przekażę im, że jak najszybciej zamierzasz wrócić do swojej dawnej pracy.

– Dzięki.

– Kiedy chciałabyś podjąć obowiązki? Mogłabyś to dokładnie określić?

Bergman uśmiechnęła się i wzruszyła ramionami.

– Nawet jutro. Nie ma na co czekać.

– Powinnaś wiedzieć, że pyta o ciebie wiele osób. Mam na myśli tych, którzy oczekują twojego powrotu.

Bergman skinęła głową i przełknęła ślinę. Zrozumiała, że sprawa jest naprawdę delikatna. Może to, co się ostatnio wydarzyło w jej życiu, odbiło się na niej znaczenie bardziej, niż sobie wyobrażała? A może powodem jest jej ciąża? Hormony pracują wtedy inaczej, co może mieć takie skutki.

– Co słychać w naszym wydziale? – spytała. – Jakie prowadzicie śledztwa? W które z nich mogłabym się zaangażować?

Naczelnik dolał sobie kawy i uniósł dzbanek, jakby chciał w ten sposób spytać, czy Bergman też chce dolewkę. W odpowiedzi policjantka pokręciła głową. Tingström przyglądał jej się przez chwilę badawczym wzrokiem. Bergman wskazała głową zalegające na jego biurku stosy akt i spytała:

– Nad czym teraz pracujecie? Słyszałam w wiadomościach o zabójstwie w Pennygången. Kiedy tu jechałam, odniosłam wrażenie, że donoszą o tym wszystkie media.

– To prawda. Śledztwo w tej sprawie prowadzi Karin. Wygląda na to, że facet wpuścił sprawcę do mieszkania, a ten zamknął go na klucz w garderobie. Powiedziałem „go”, bo przypuszczamy, że ofiarą jest właściciel mieszkania, który w dniu śmierci miał osiemdziesiąt sześć lat i zmarł z głodu. Taka śmierć wzbudza silne emocje, więc łatwo zrozumieć, dlaczego media tak się tą sprawą interesują.

– Czy to prawda, że leżał tam przez dwa miesiące i nikt tego nie zauważył?

– Dokładnie nie wiem, ale mniej więcej tyle to mogło trwać. Tak podejrzewają technicy, ale czekam na raport z sekcji zwłok. Bez względu na to, jak długo ofiara leżała w garderobie, nasuwa mi się jeden wniosek: to przykre, że mamy takie społeczeństwo.

– Masz rację. Trzeba mieć pieniądze, żeby na starość załatwić sobie miejsce w porządnym domu opieki.

– À propos… odzyskałaś swoje pieniądze?

– Nie i nawet o to nie prosiłam. Moja sytuacja ulegnie poprawie, gdy wrócę do pracy. Życie z zasiłku chorobowego to kiepskie rozwiązanie.

Naczelnik skinął głową, napił się kawy i mimowolnie się skrzywił. Bergman zaśmiała się na ten widok.

– Widzę, że jakość kawy nie uległa poprawie.

– Ani trochę, ale sama wiesz, jak to jest – odparł Tingström i spojrzał na zegarek. – Każdy pije to, co ma.

Bergman wiedziała, że naczelnik jest człowiekiem zajętym, więc wstała z krzesła, jakby chciała dać Tingströmowi do zrozumienia, że zamierza wyjść. W tej samej chwili dostała mdłości i znowu poczuła na sobie badawczy wzrok.

– To wszystko? – spytała. Włożyła ręce do kieszeni kurtki i mocno je zacisnęła, żeby się skupić na czymś innym niż nagła zmiana samopoczucia.

– Tak, ale chętnie bym z tobą jeszcze posiedział i porozmawiał. Niestety, zaraz mam spotkanie w sprawie zabezpieczenia targów poświęconych polityce regionalnej.

– Przecież ktoś taki jak naczelnik Wydziału do Spraw Zabójstw nie powinien sobie zaprzątać głowy takimi sprawami.

Tingström uśmiechnął się krzywo.

– W związku z reorganizacją zapadła decyzja, że naczelnicy mojego szczebla mają się bardziej zaangażować w codzienne sprawy. Wobec niektórych polityków i urzędników wysokiego szczebla, którzy mają uczestniczyć w targach, kierowano groźby. Niektórzy z nich mieli nocować w Elite Park Avenue i brać udział w wewnętrznych spotkaniach, ale ze względu na wspomniane groźby, których głównie doświadczył minister polityki regionalnej, zapadła decyzja o zakwaterowaniu tych osób w innych miejscach, które łatwiej będzie nadzorować.

– Coś takiego!

– To właściwy komentarz. A teraz naprawdę muszę cię już pożegnać. Jeśli chcesz porozmawiać z Karin i resztą ekipy, znajdziesz ich w salce konferencyjnej. Na pewno się ucieszą, jeśli do nich zajrzysz.

– Niestety, mnie też goni czas. Pozdrów ich ode mnie i przekaż, że u mnie wszystko w porządku. Do zobaczenia jutro. Przyjdę o siódmej.

– Świetnie. Może na początek włączysz się w śledztwo, które prowadzi Karin?

– Chętnie!

– No to jesteśmy umówieni. Poinformuję o tym ją i dział personalny.

8

Wtorek, 16 maja

Godzina 8.39

Kiedy Falk weszła do salki konferencyjnej dwadzieścia minut po ustalonej godzinie, okazało się, że wszyscy już na nią czekają.

– To przez Bjurstedta – wyjaśniła swoje spóźnienie i wszyscy z wyjątkiem Nilssona skinęli ze zrozumieniem głową. Technik demonstracyjnym ruchem skrzyżował ręce na piersi i pokręcił głową.

Jego zachowanie ją zirytowało. Poczuła skurcz żołądka, ale postanowiła zignorować jego fochy. Usiadła na krześle i głęboko odetchnęła, żeby zapanować nad emocjami.

– Wciąż nie udało nam się ustalić tożsamości ofiary – zaczęła. – Sekcja zwłok zaczęła się o siódmej rano. Po odprawie od razu tam pojadę. Uważam jednak, że nie mam podstaw podejrzewać, że ofiarą może być ktoś inny niż właściciel mieszkania. Wychodzimy z założenia, że ofiara…

Falk zrobiła krótką przerwę. Otworzyła laptopa i podłączyła go do rzutnika. Na ekranie wyświetliły się dane mężczyzny: Sven-Bertil Lindsten.

– Nino, kontynuuj – powiedziała do Hamilton.

Policjantka skinęła głową i zabrała głos:

– W porównaniu z tym, co wiedzieliśmy o Lindstenie wczoraj, nasza dzisiejsza wiedza na jego temat wcale się nie powiększyła. Lindsten ma osiemdziesiąt sześć lat i od samego początku mieszka pod tym samym adresem, to znaczy od dnia, kiedy ten dom oddano do użytku. Od ponad czterdziestu lat jest wdowcem, bo po śmierci żony i córki nie związał się z żadną inną kobietą. Obie zginęły w wypadku samochodowym. Prowadził Lindsten, ale odniósł niewielkie obrażenia. Samochodem podróżował też jego syn Stig, który teraz dobiega sześćdziesiątki.

– Jest w stanie wegetatywnym i nie mogliśmy go przesłuchać – przerwał jej Johansson. – Inna ważna sprawa: Stig Lindsten przebywa w domu opieki, ale nikt go tam nigdy nie odwiedzał.

– Dzięki – powiedziała Falk i spojrzała na Alfredssona. – Czy udało się przesłuchać konserwatora budynku?

– Nie, ale dziś rano kontaktowałem się ze szpitalem, do którego trafił. Będziemy mogli z nim porozmawiać po południu. Pojadę tam i sam to załatwię.

– Świetnie. Jego też dokładnie prześwietl. Sprawdź, od kiedy jest konserwatorem, jak wyglądają zasady związane z dostępem i używaniem kluczy do mieszkań i tak dalej.

– Wczoraj prowadziliśmy wstępne rozmowy z mieszkańcami Pennygången. Niestety, nikt nie widział ani nie słyszał nic podejrzanego. Rozmawiałem z sąsiadami z tej samej klatki schodowej, w której mieszkał Lindsten. Dowiedziałem się, że był samotnikiem, nie witał się z sąsiadami ani z nimi nie rozmawiał. Za to zdarzało mu się w nocy krzyczeć, włączać radio na cały regulator i wrzeszczeć na cały głos. Miał kłopoty z chodzeniem. Poruszał się pochylony i kulał.

– Kiedy ustalimy dokładny czas jego śmierci i na sto procent stwierdzimy, że to on jest ofiarą, będziemy musieli jeszcze raz przesłuchać sąsiadów – podsumowała tę część dyskusji Falk.

Hamilton uniosła długopis na znak, że chce coś powiedzieć.

– Powinniśmy też porozmawiać z zakładem opieki społecznej i Pomocą Domową, żeby ustalić, czy któryś z ich pracowników się z nim nie kontaktował.

– Dobry pomysł. Ktoś jeszcze?

– Sprawcą śmierci Lindstena na pewno nie był jego syn – zauważył Alfredsson. Wszyscy skinęli głowami na znak, że podzielają tę opinię, ale niektóre osoby krzywo się przy tym uśmiechnęły. Falk westchnęła w myślach. Nie miała ochoty na tego rodzaju żarty, zwłaszcza w tym momencie. Poczekała, aż w sali znowu zrobi się cicho.

– Kontynuujemy. Bertil?

Nilsson dwa razy chrząknął, sprawdził, czy włosy na jego prawie łysej głowie układają się jak należy, i zabrał głos.

– Nic nie wskazuje na to, żeby zabójca włamał się do mieszkania. Ani w oknach, ani na drzwiach wejściowych nie znaleźliśmy śladów świadczących o włamaniu, co oznacza, że ofiara wpuściła zabójcę do środka albo miał on dostęp do kluczy. Przeszukaliśmy całe mieszkanie, ale nie udało się ustalić, czy coś zostało skradzione. Nie znaleźliśmy jednak ani portfela, ani kosztowności, ani pieniędzy. Za to zabezpieczyliśmy odcisk buta należący do jednej osoby. Wiemy, że to obuwie sportowe. Oddaliśmy but do analizy i czekamy na wynik. Kiedy się dowiemy, jaki to rozmiar, co to za but i jakiej marki, od razu was powiadomimy. Zabezpieczyliśmy też odciski palców, które mogą być powiązane z przestępstwem. Znajdowały się na powierzchniach szuflad, szafek i komód, które były otwarte lub wysunięte. O tym też powiemy później.

Falk odczekała, aż się upewniła, że Nilsson skończył, i powiedziała:

– Dziękuję. Czy ktoś ma coś do dodania?

Nikt się nie zgłosił, więc kontynuowała.

– Po odprawie jadę do zakładu medycyny sądowej, a potem będę się przygotowywać do konferencji prasowej. Bjurstedt i media mocno nas naciskają, więc nie mam innego wyjścia. Nina i Viking, jedźcie do mieszkania w Pennygången i jeszcze raz je obejrzyjcie. Może rzuci wam się w oczy coś nowego. Musimy też prześwietlić finanse Lindstena, kwestie dziedziczenia i tak dalej. Kto się tym zajmie?

– Konferencja prasowa? – zdziwił się Nilsson. Założył ręce za głowę i spojrzał w sufit. – Czy to naprawdę konieczne? Przecież jest nas tak mało. Ale cóż, róbcie, co chcecie. My, technicy, zajmiemy się swoimi sprawami. To już koniec na dzisiaj?

Falk zacisnęła zęby, ale tym razem zrobiła to tak mocno, że rozbolały ją szczęki. Chciała spojrzeć Nilssonowi w oczy, ale ten wstał z krzesła i zaczął oglądać swoje dłonie, jakby je widział po raz pierwszy w życiu. Falk zauważyła kątem oka, że Hamilton macha długopisem, jakby chciała zwrócić na siebie uwagę.

– Tak? – spytała.

– My się tym zajmiemy, to znaczy ja i Viking. Sprawdzimy stan finansów Lindstena i to, co się z tym wiąże.

Falk obrzuciła ją wdzięcznym spojrzeniem.

– Dziękuję. Na tym kończymy.

9

Wtorek, 16 maja

Godzina 10.03

Drzwi do pokoju Tingströma były zamknięte, nad wejściem świeciła się czerwona lampka. Falk krążyła niecierpliwie po korytarzu i co pewien czas spoglądała na zegarek. Powinna być już w drodze do zakładu medycyny sądowej, ale postanowiła porozmawiać najpierw z naczelnikiem. W końcu go zobaczyła, jak idzie korytarzem z segregatorem pod pachą. Uniósł rękę w geście powitania, jakby chciał zasygnalizować, że ją zobaczył.

– Usiądź – powiedział swoim spokojnym, norrlandzkim dialektem, gdy weszli do pokoju i zamknął za sobą drzwi. Odczekał, aż policjantka zajmie miejsce, zdjął marynarkę i powiesił ją na wieszaku. – Co cię do mnie sprowadza?

– Bjurstedt żąda zwołania konferencji prasowej w sprawie zabójstwa w Pennygången. Próbowałam mu to odradzić, bo nie znamy nawet tożsamości ofiary, i zaproponowałam, żeby jeszcze poczekać. Poza tym mam zbyt mało ludzi do pracy.

– Jak mogę ci pomóc?

– Przydziel mi przynajmniej jednego dodatkowego śledczego, a kiedy ustalimy tożsamość ofiary i przybliżony czas zgonu, co, jak mam nadzieję, nastąpi dzisiaj, dodaj mi kilku funkcjonariuszy, którzy pójdą w teren porozmawiać z sąsiadami.

Naczelnik skinął głową.

– Zgoda, zrobię to. Poza tym jutro wraca do pracy Ingrid. Chciałaby się włączyć do tego śledztwa. Co ty na to?

Falk zagryzła wargi. Wyglądało na to, że Bjurstedt poszedł na skargę do Tingströma i skrytykował ją za sposób, w jaki prowadzi śledztwo. Nie zamierzała się jednak poddawać.

– Nie ma sprawy. Czy to znaczy, że Ingrid przejmie ode mnie śledztwo?

Tingström popatrzył na nią zdumionym wzrokiem.

– Ależ skąd! Nadal masz je prowadzić.

– Okej.

– Przekażę jej, że sprawa jest załatwiona.

– Super. W takim razie do omówienia pozostała tylko jedna sprawa: Bjurstedt i konferencja prasowa.

Naczelnik spojrzał przez okno, jakby się zastanawiał na odpowiedzią.

– Dobrze wiesz, że został przydzielony do tego śledztwa i ma je nadzorować. Moim zdaniem zwołanie takiej konferencji to dobry pomysł. Należy to zrobić jak najprędzej. Potrzebujemy świadków, bo z tego, co wiem, nie mamy ich zbyt wielu. Śledztwo może się okazać wyjątkowo trudne.

Falk spuściła wzrok i skinęła głową.

– Niech tak będzie. Zajmę się tym, a po rozmowie z naszym Biurem Prasowym poinformuję was obu o wynikach ustaleń.

Falk zrozumiała, że rozmowa dobiegła końca, a Tingström nie poprze jej w sporze z Bjurstedtem. Zresztą na obecnym etapie śledztwa nie miała sił, żeby przeciwko temu zaprotestować. Straciłaby zbyt wiele energii, której będzie potrzebować w trakcie śledztwa.

10

Wtorek, 16 maja

Godzina 10.27

Adam wysadził Ingrid przed wejściem do poradni dla przyszłych matek.

– Idź sama, ja w tym czasie poszukam miejsca parkingowego i dołączę do ciebie później. Nie ma sensu, żebyś się z tego powodu spóźniła.

Bergman wysiadła z wozu i rozejrzała się wokół siebie. Wzdłuż całej Eklandagatan Zarząd Dróg Miejskich rozstawił barierki i znaki drogowe. Z tego powodu kierowcy musieli jeździć zygzakiem między hałdami piachu i dołami. Niedawno media donosiły, że miejski system wodno-kanalizacyjny jest bardzo obciążony. Rury, które w większości miały od sześćdziesięciu do stu lat, zaczęły pękać i przeciekać, co prowadziło do osiadania budynków i tworzenia się wyrw w ulicach.

Bergman była podenerwowana, przez stres coraz bardziej zbierało jej się na wymioty. Dotarliby na miejsce szybciej, gdyby poszli piechotą, ale Adam się uparł, że odwiezie ją samochodem.

Na pokrytych zdobieniami drzwiach z przełomu dziewiętnastego i dwudziestego wieku wisiała mosiężna tabliczka informująca, że w budynku mieści się poradnia dla przyszłych matek. Bergman weszła do zadziwiająco rozległego i jasnego holu, w którym wisiały zdjęcia przedstawiające ciężarne kobiety ze wszystkich zakątków świata. Korytarz prowadził do przytulnej poczekalni pomalowanej ciepłymi kolorami. Wokół stolika, na którym leżały kolorowe magazyny i broszurki poświęcone rodzeniu i diecie dla ciężarnych kobiet, stały trzy kanapy ustawione w kształcie litery U.

W poczekalni zastała tylko jedną osobę. Na kanapie siedziała blada chuda kobieta, która przeglądała jedno z czasopism. Bergman usiadła naprzeciwko niej i wzięła ze stolika pierwszą z góry gazetę. Po kilku sekundach poczuła na sobie wzrok kobiety, która bez skrępowania jej się przyglądała. Bergman się domyśliła, że została rozpoznana. Spojrzała na kobietę i mimowolnie westchnęła. Kobieta przysiadła się do niej i spytała:

– Zmęczona?

Za blisko – pomyślała policjantka i niechętnie wzruszyła ramionami, jakby chciała się od niej opędzić. Spojrzała na zegar ścienny. Zaraz jej kolej. W poczekalni było zbyt ciepło i zbierało jej się na wymioty. Nie miała ochoty na babskie pogaduszki.

– Który to miesiąc? – spytała nieznajoma.

Kobieto – pomyślała Bergman – nie rozumiesz, że nie chce mi się z tobą gadać?

– Przepraszam – powiedziała nieznajoma. Kilka razy przesunęła dłonią po brzuchu i zaczęła się bawić pierścionkami na lewej dłoni. Bergman zauważyła, że kobieta miała poobgryzane paznokcie, a skórę na dłoniach suchą i spękaną. – Jeszcze raz przepraszam – powtórzyła, tym razem prawie szeptem.

Bergman skinęła jej obojętnie głową i udała, że czyta artykuł o diecie wegetariańskiej. W pewnej chwili musiała zrobić głęboki wdech, żeby stłumić odruch wymiotny. Próbowała się skupić na tekście i powoli wypuszczała powietrze z płuc. Gdzie jest Adam?

– Źle się pani czuje? Niestety, ciąża bywa czasem trudna.

Wyglądało na to, że kobieta nie odpuści, ale Bergman postanowiła ją dalej ignorować. Kobieta mlasnęła językiem.

– Ja piję imbir lekarski i bardzo mi to pomaga – kontynuowała, a słowa wprost tryskały jej z ust. – Wystarczy kupić świeżego imbiru, posiekać na drobne kawałki i zalać ciepłą wodą. Na zimno też można pić. Czy pani wie, że na nadgarstku jest pewien szczególny punkt? Kiedy się go masuje, mdłości ustępują. Kobiety robią to od tysięcy lat. Istnieją oczywiście lekarstwa syntetyczne, które może przepisać lekarz, ale ja wolę to, co oferuje natura.

Kobieta zrobiła przerwę i roześmiała się jakby pod przymusem.

– W dawnych czasach za takie słowa uznano by mnie za czarownicę i spalono na stosie! – dodała, po czym pochyliła się nad stolikiem i zaczęła przekładać leżące na nim czasopisma. Robiła to tak długo, aż znalazła wydanie, którego szukała: magazyn poświęcony zdrowemu odżywianiu. Podała go Bergman i pokazała jej artykuł poświęcony imbirowi i mdłościom. – Proszę – powiedziała. – Niech pani sama o tym poczyta.

W tym samym momencie drzwi się otworzyły i z gabinetu wyszła uśmiechnięta kobieta w białym fartuchu. Wywołała Bergman po nazwisku i zaprosiła ją do środka. Policjantka domyśliła się, że to położna.

– Witam – powiedziała kobieta, gdy Bergman weszła do pokoju i zamknęła za sobą drzwi. Zanotowała dane osobowe policjantki, oparła się plecami o krzesło i zmierzyła ją uważnym spojrzeniem. – Jak się pani czuje? – spytała.

– Jestem zmęczona i mam mdłości, które się utrzymują od rana aż do godzin popołudniowych. Potem te dolegliwości stopniowo mijają. Sama już nie wiem, co mam zażywać. Potrzebuję pomocy.

– To niestety typowe objawy, które występują na początku ciąży. Jest pani na zwolnieniu lekarskim, prawda?

– Tak, ale w czasie poprzedniej ciąży nie czułam się tak źle.

– Kobiety różnie przechodzą ciąże, a poza tym ma pani swoje lata. Proszę się położyć, zbadam panią.

Położna dotykała brzucha, osłuchała serce i zmierzyła ciśnienie.

– Ma pani stresującą pracę? – spytała. – Czy była pani ostatnio narażona na stres?

– W pewnym sensie tak, ale jestem do tego przyzwyczajona. Potrzebuję pomocy tylko w sprawie mdłości.

– Nasz lekarz może coś przepisać, ale najlepiej będzie prowadzić spokojny tryb życia. Jutro rano, zanim wstanie pani z łóżka, proszę zjeść trochę chrupkiego pieczywa i popić szklanką mleka albo wody gazowanej. Kurację można powtórzyć w ciągu dnia.

Na samą myśl o chrupkim chlebie i mleku Bergman poczuła, jak żołądek wywraca jej się na wszystkie strony, a jego treść podchodzi jej do gardła. Kilka razy przełknęła ślinę i zdołała zapanować nad tym odruchem.

– Umówię panią na wizytę u lekarza – powiedziała położna, po czym usiadła przy komputerze i kilka razy stuknęła w klawiaturę. – Sprawdźmy… Czy pasuje pani wtorek o piętnastej?

– Jutro zaczynam pracę. Czy lekarz nie mógłby mi po prostu przepisać jakiegoś środka na mdłości?

– Jeśli ma to zrobić, powinien panią zbadać. Uważam, że należy poczekać na jego opinię i dopiero wtedy zdecydować w sprawie podjęcia pracy, ponieważ ma pani lekko podwyższone ciśnienie. Trzeba też będzie oddać mocz i krew do analizy.

W tym momencie rozległo się pukanie do drzwi i do pokoju wszedł Adam.

– Widzę, że już weszłaś – powiedział i przedstawił się położnej.

– Dzień dobry – odparła kobieta. – Cieszę się, że pan przyszedł. Przed chwilą rozmawiałyśmy o tym, jak ważne są spokój i odpoczynek. Pani Bergman wspomniała, że źle się czuje. W jej wieku należy już do grupy ryzyka. Poradziłam jej, żeby jutro nie szła do pracy. Tak będzie lepiej i dla niej, i dla dziecka.

Bergman zauważyła niepokój w oczach Adama.

– Nic złego się nie dzieje – skomentowała słowa położnej i spytała: – Słyszałam, że na takie mdłości dobrze robi imbir lekarski. Czy to prawda?

– Tak – odparła z uśmiechem kobieta. – Pomaga kobietom od setek lat.

Adam położył dłoń na ramieniu Bergman. Widać było, że jest na nią zły.

– To prawda? – spytał. – Chcesz jutro wrócić do pracy?

Bergman skinęła głową i uchyliła się od jego dotyku.

– Opowiem ci o tym w domu – odparła, bo nie miała ochoty rozmawiać o swoich sprawach w obecności obcej osoby.

11

Wtorek, 16 maja

Godzina 10.52

Z sali, w której przeprowadzano sekcje zwłok, przez szczeliny i kanały wentylacyjne wydobywał się słodkawy, metaliczny, duszący zapach. Niestety, nie dało się go uniknąć, bez względu na to, czy ktoś zasłaniał nos mentolową chusteczką, czy oddychał przez usta. Trupy zawsze śmierdzą, chociaż trzymanie zwłok w chłodni trochę ten odór łagodzi. Falk nie znosiła tego miejsca, a zwłaszcza widoku ludzkich zwłok w różnym stadium rozkładu.

Myślała o rozmowie z Tingströmem. To dobrze, że Ingrid zaangażuje się w śledztwo. Udział w sekcjach zwłok nigdy nie stanowił dla niej problemu, nawet gdy kogoś posiekano nożem albo zmiażdżono mu czaszkę metalową rurą. Potrafiła też swobodnie rozmawiać z patologami o szczegółach sekcji. Jako profesjonalistka zachowywała właściwy dystans i skupiała uwagę na gromadzeniu informacji związanych z badanym przypadkiem zgonu i jego okolicznościami. Dzięki temu na końcowym etapie śledztwa zatrzymała sprawcę i posyłała go za kraty.

Jej brakowało takich cech. Okropne obrazy docierały do jej mózgu, gromadziły się w nim, a później do niej wracały. Najczęściej działo się to w chwili, w której najmniej by sobie tego życzyła.

Ostatnio budzi się o trzeciej albo czwartej w nocy. Z powodu stresu jej serce bije zbyt szybko i zbyt mocno. Niedawno zapisała na swoim koncie kolejny nieudany związek. Po dwóch miesiącach zrozumiała, że mężczyźnie, z którym się spotykała, zależało tylko na tym, żeby ktoś go obsługiwał. Czy to znaczy, że nigdy nie spotka kogoś, z kim będzie mogła założyć rodzinę? Miała już dosyć samotnych poranków i żonatych, toksycznych facetów, którzy podrywali kobiety w lokalach. Chodzenie do knajp z kolegami z pracy też przestało jej sprawiać przyjemność. Zastanawiała się, czy jakikolwiek mężczyzna zechce się związać z kobietą po czterdziestce, która mieszka z kotem w wynajętym mieszkaniu i kiepsko zarabia. Oczami wyobraźni zobaczyła swój przyszły profil na portalu randkowym o treści: „Hobby w wolnym czasie: treningi i odwiedzanie babci dwa razy w tygodniu”.

Na myśl o niej naszły ją wyrzuty sumienia. Staruszka zbyt dużo czasu spędza w samotności, a ona nie ma innej bliskiej osoby. Weź się w garść, kobieto, jesteś teraz w pracy, pomyślała i pokręciła głową. Prywatne sprawy muszą poczekać.

Podeszła do recepcji i spytała o Olofa Hanséna, wicedyrektora zakładu medycyny sądowej. Dowiedziała się, że sekcja zwłok dobiegła końca, a on jest już w swoim pokoju. Odetchnęła z ulgą i ruszyła korytarzem. Drzwi były otwarte, Hansén siedział przy biurku nad stosem papierów i pisał coś palcami wskazującymi na klawiaturze komputera. Okulary zsunęły mu się na czubek nosa. Na widok Falk uśmiechnął się i zaprosił ją do środka.

– Witam, witam – powiedział. – Musisz wiedzieć, że wiele straciłaś. Rzadko mamy do czynienia z tak zmumifikowanymi zwłokami.

Falk usiadła na krześle.

– Jak już powiedziałem, rzadko nam się to zdarza – powtórzył Hansén. Podciągnął okulary na czoło i kontynuował: – To wprost niewiarygodne. W miejscu, w którym zwłoki leżały tak długo, poziom wilgotności powietrza musiał być bardzo niski. Ale przejdźmy do szczegółów…

Hansén zrobił krótką przerwę i lekko się uśmiechnął.

– Ofiarą jest mężczyzna, choć wcześniej istniały co do tego wątpliwości. Przez długi czas nie jadł, co mogło być przyczyną śmierci. Musimy jednak poczekać na wyniki badań toksykologicznych, żeby na sto procent wykluczyć inne przyczyny. Czy wiesz, że taka śmierć następuje po tygodniu? Oczywiście przy założeniu, że człowiek może przeżyć bez wody od siedmiu do dziesięciu dni. Bez jedzenia można się obyć nawet kilka miesięcy.

Hansén zrobił krótką przerwę i miał taką minę, jakby to, o czym opowiadał, sprawiało mu przyjemność albo go bawiło.

– Czy znaleźliście na miejscu coś, co by sugerowało, że ofiara miała jakieś jedzenie albo picie? Na przykład butelkę po wodzie albo coś w tym rodzaju?

– Tego nie wiem – odparła Falk i zaczerwieniła się na twarzy. O tym akurat nie pomyślała. Na domiar złego nie przeczytała całego raportu od techników. Będzie musiała zadzwonić do Nilssona albo Boberga, żeby sprawdzić, czy sporządzili listę znalezionych na miejscu zdarzenia przedmiotów. Ewentualnie skontaktuje się z Niną i Vikingiem, którzy są akurat w mieszkaniu w Pennygången. Wyjęła telefon i wybrała numer.

– Zadzwonię i od razu sprawdzę – wyjaśniła Hansénowi, a gdy rozmowa dobiegła końca, oświadczyła: – Na razie nic na to nie wskazuje, ale dla pewności sprawdzą i oddzwonią.

– W takim razie wróćmy do kwestii identyfikacji zwłok – kontynuował Hansén. Poprawił okulary i spojrzał na ekran monitora. – Proces identyfikacji dobiegł końca. Jest tak, jak podejrzewaliście: osobą znalezioną w garderobie był Lindsten… osiemdziesiąt sześć lat, kompletne uzębienie w dobrym stanie.

Falk zrobiła zdziwiona minę, co wywołało uśmiech na twarzy Hanséna.

– Lindsten leczył zęby w państwowej klinice. Jeśli ktoś to robi w prywatnym gabinecie, identyfikacja może potrwać dłużej.

– Kiedy twoim zdaniem zmarł? Od jak dawna był martwy?

– Biorąc pod uwagę stopień zmumifikowania zwłok, trudno to określić. Zwłoki leżały w ciepłym, suchym środowisku. Mogę jedynie potwierdzić, że ciało musiało tam leżeć przynajmniej miesiąc, żeby osiągnąć taki poziom wysuszenia. Nie można jednak wykluczyć, że mogło to trwać dłużej, na przykład pół roku. Czy wiecie, kiedy ktoś widział go żywego ostatni raz?

– Jeszcze nie. Na dzisiaj mamy zaplanowaną konferencję prasową i rozmowy z sąsiadami. Mam nadzieję, że pomoże to nam ustalić konkretną datę.

Falk zapisała sobie w pamięci, żeby po powrocie sprawdzić płatności za czynsz z konta Lindstena na konto wspólnoty mieszkaniowej, a także skontaktować się z jego bankiem i operatorem telefonii komórkowej, żeby sprawdzić ostatnie opłaty, billingi i przelewy.

– To jeszcze nie wszystko – powiedział Hansén, unosząc palec. – Część ciała uległa procesowi gnicia, dzięki czemu wysłaliśmy całą masę much plujek, które znajdowały się na zwłokach, do entomologa. Czekamy na wynik analizy.

– Entomologa?

– Tak. To specjalista od owadów i robaków. Opierając się na różnych czynnikach, takich jak temperatura, wilgotność powietrza, pora roku i tak dalej, potrafi określić liczbę pokoleń much, które znaleziono przy zwłokach, i na tej podstawie datę śmierci, chociaż też w przybliżeniu. Mimo to taka metoda ma tę zaletę, że zawęża czas śmierci ofiary. Szczegóły poznamy dopiero wtedy, kiedy dostaniemy protokół. Może to potrwać kilka dni, a nawet tydzień.

– A jakie jest twoje zdanie na ten temat?

Hansén zastanawiał się przez chwilę, bawiąc się oprawkami okularów.

– Mógł tam leżeć od długiego czasu, pół roku albo nawet dłużej. Z końcowymi wnioskami wolę poczekać na opinię entomologa z laboratorium kryminalistycznego.

– Jakim cudem to samo ciało uległo zarówno gniciu, jak i mumifikacji?

– Pośladki i fragmenty ud nie uległy procesowi mumifikacji tak jak reszta ciała, ponieważ leżały w odchodach denata. Domyślam się, że staruszek nie był w stanie załatwiać swoich potrzeb fizjologicznych w inny sposób.

Falk wzdrygnęła się na myśl o tym, co Lindsten czuł i myślał w czasie wielu godzin spędzonych w całkowitych ciemnościach, bez wody i jedzenia. Na pewno próbował się wydostać i na różne sposoby zwrócić uwagę otoczenia.

– Możesz mi powiedzieć coś więcej? – spytała.

– Jasne – odparł Hansén. Odwrócił ekran laptopa i dał jej znak, żeby podeszła bliżej. – Popatrz na to zdjęcie – powiedział, wskazując je długopisem. – Widzisz, co on ma na szyi?

Falk kilka razy przełknęła ślinę, żeby nie zwymiotować. Miała przed oczami ludzką skórę, która przypominała pergamin naciągnięty na prawie całkowicie wyschniętą czaszkę. Do tego puste, ciemne oczodoły. Uszy odstawały od czaszki w prawie śmieszny sposób. Były cienkie jak papier i pokryte ciemnobrązową siateczką naczyń krwionośnych. Od czaszki odstawały szare strąki włosów, które porastały okolice uszu. Wyglądało to tak, jakby górę czaszki otaczała aureola z cienkich włosów. Falk wiedziała, że to kolejny obraz, który będzie ją nawiedzał w czasie bezsennych nocy.

– Powiększę to zdjęcie, żebyś mogła je lepiej obejrzeć – zaproponował Hansén, a gorliwość, z jaką wypowiedział te słowa, była ewidentna. – Popatrz, teraz łatwiej to dostrzec. Ciemne pręgi na szyi wskazują, że ofiara była duszona.

Hansén wyświetlił na ekranie kolejne zdjęcie.

– Plamy na rękach i na ciele świadczą o tym, że denat padł ofiarą przemocy.

Hansén wyświetlił całą serię zdjęć. Każde dokładnie opisywał i wyjaśnił, skąd wie, jak poszczególne obrażenia powstały.

– Mam jednak pewne wątpliwości, ponieważ uważam, że denat sam mógł spowodować część obrażeń. Mogły powstać wtedy, kiedy Lindsten próbował się wydostać z garderoby. Wiemy, że w pomieszczeniu nie było okien ani oświetlenia.

Hansén uniósł brwi i spojrzał na Falk w taki sposób, jakby oczekiwał od niej potwierdzenia swoich słów.

– To prawda – odparła. – Włącznik światła znajduje się na zewnątrz.

– No widzisz. Niektóre śledztwa napawają człowieka strachem. Czegoś jednak nie rozumiem. Facet miał osiemdziesiąt sześć lat. Ktoś, kto mu to zrobił, znacznie przesadził. Pobił go i zamknął na klucz. Czy nikt naprawdę nie słyszał, jak staruszek próbował się wydostać z garderoby? Na pewno na cały głos wołał o pomoc.

– Być może, ale pewnie nikomu do głowy nie przyszło, że dzieje się coś złego, bo Lindsten często hałasował i rozrabiał. Pewnie dlatego nikt z sąsiadów nie zareagował.

Hansén pokręcił głową.

– Na ten moment nic więcej nie mam. Musimy poczekać na ekspertyzy i wyniki analiz. Gdy czegoś się dowiem, od razu cię powiadomię. Masz jeszcze jakieś pytania?

– Na tę chwilę nie – odparła Falk i wyszła z pokoju.

Wsiadła do samochodu, ale zanim odjechała w kierunku komendy, wysłała do Tingströma, Bjurstedta i reszty ekipy śledczej esemesa z potwierdzeniem, że ofiarą jest właściciel mieszkania Sven-Bertil Lindsten. Potem zadzwoniła do Andersa Nymana z Biura Prasowego Policji i poprosiła go, żeby zwołał konferencję prasową na godzinę jedenastą następnego dnia. Potwierdziła też, że po południu wpadnie do niego w celu uzgodnienia treści oświadczenia dla prasy.

Kiedy dojeżdżała na miejsce, zadzwonił Johansson. Poinformował ją, że w mieszkaniu ofiary nic znaleźli nic, co mogłoby świadczyć o tym, że Lindsten miał w garderobie jakieś jedzenie albo picie.

12

Wtorek, 16 maja

Godzina 11.54

Bergman i Adam siedzieli przy kuchennym stole i pili herbatę. Atmosfera była napięta. On pojechał do domu samochodem, ona postanowiła wrócić piechotą i chociaż po drodze weszła do sklepu, żeby kupić świeży imbir, w domu była pierwsza.

– Nie lepiej poczekać na wyniki analiz? – spytał. – Zaczynam się o ciebie niepokoić.

Bergman westchnęła i odparła:

– Wybacz, ale jestem zdołowana stanem swoich finansów.

– Wiesz, że istnieją inne rozwiązania – odparł Adam i rozejrzał się po kuchni. – To tylko dom. Składa się z tynku, drewna, cegieł, blachy, ścian, dachu i podłogi. To same martwe rzeczy, które mają cię gdzieś. W przeciwieństwie do mnie i naszego dziecka jest im obojętne, jak się czujesz i czy w ogóle żyjesz. Oboje jesteśmy z krwi i kości. Kocham cię i maleństwo w twoim brzuchu też cię kocha. Oboje się o ciebie martwimy. Chcemy, żeby ci było dobrze i żebyś była szczęśliwa. Sprzedaj ten dom, wynajmij go albo komuś podaruj. Jest zbyt duży i pożera pieniądze, których nie mamy.

Bergman odstawiła filiżankę z takim trzaskiem, że rozlała herbatę i oparzyła się w palce.

– Nie mów mi, co mam myśleć, czuć albo robić – syknęła. – Mam czterdzieści sześć lat, większą część życia spędziłam sama i świetnie sobie radziłam. Gospodarowałam pieniędzmi i podejmowałam decyzje.

Adam wstał z krzesła i demonstracyjnym ruchem rozłożył ręce.

– Ale tu nie chodzi tylko o ciebie. Dziecko, które nosisz, jest też moje, więc lepiej nie próbuj mnie odtrącać.

– Przestań, zanim… – zaczęła Bergman i uniosła przed siebie ręce.

– Zanim co? Zanim mnie odrzucisz, tak jak to robisz z innymi osobami ze swojego otoczenia, gdy za bardzo się do ciebie zbliżą i zaczynają ci działać na nerwy?

13

Wtorek, 16 maja

Godzina 13.45

Falk przymknęła oczy, pochyliła się nad biurkiem i ukryła twarz w dłoniach. W końcu jest w swoim pokoju, drzwi są zamknięte i może się skupić na śledztwie. Siedziała tak przez kilka sekund, po czym westchnęła i wyprostowała się na krześle.

Czekało ją mnóstwo pracy. Postanowiła zacząć od list, żeby uporządkować wyniki własnej pracy i wysiłków całej ekipy. Zadanie miała ułatwione, bo ustalono tożsamość ofiary. Od jutra w skład ekipy wejdzie Ingrid.

Nagle rozległo się pukanie. Poczuła skurcz żołądka, ale zanim zdążyła cokolwiek powiedzieć, drzwi się otworzyły i do pokoju wszedł Alfredsson z szerokim uśmiechem na twarzy.

– Co za wiadomość! – zawołał. – Jutro wraca Ingrid!

Falk odwzajemniła jego uśmiech.

– I będzie nam pomagać w śledztwie – dodała. – O tym też chyba wiesz?

– Owszem. Super, prawda?

– Co dzisiaj załatwiłeś?

Alfredsson oparł się o framugę drzwi i skrzyżował ręce na piersi.

– Sporo, ale nie ma się czym zachwycać. Rozmawiałem z konserwatorem budynku. Nazywa się Greger Karlsson, ma czterdzieści dwa lata i pracuje na tym stanowisku od ponad dziesięciu lat. Właściciele tej nieruchomości, zarówno poprzedni, jak i obecny, potwierdzili ten fakt i wypowiadali się o nim w samych superlatywach. Jeden z nich ujął to tak: robi to, co do niego należy, nigdy nie bierze zwolnień lekarskich i nikt się na niego nie skarży.

Falk skinęła w zamyśleniu głową.

– A jak wygląda kwestia dostępu do kluczy?

Alfredsson usiadł na krześle, które zaskrzypiało pod jego ciężarem. Policjant miał sto dziewięćdziesiąt siedem centymetrów wzroku i ważył dziewięćdziesiąt kilogramów. Dwa razy się zakołysał i położył nogi na drugim krześle. Ten pewny siebie, a czasem zadufany sposób bycia często denerwował jego otoczenie, zwłaszcza Nilssona. Alfredsson cieszył się jednak dużą popularnością ze względu na swój udział w szwedzkiej edycji programu „Gladiatorzy”, w którym występował w roli Spartakusa. Jego spontaniczny sposób bycia, a także promienny uśmiech sprawiały, że łatwo nawiązywał kontakt.

Zdziwiło ją coś innego, a mianowicie to, że jego czarowi ulegało tyle kobiet, chociaż wyglądał jak żywa skamielina z lat osiemdziesiątych: miał potargane, rozjaśniane włosy i mocną opaleniznę – efekt wielu sesji spędzonych w solarium. Nosił wytarte dżinsy i obcisłe T-shirty – z krótkimi rękawami latem i długimi zimą. Czasem bywał niesforny, ale w sumie trudno go było nie lubić.

– Konserwator twierdził, że tylko on ma do nich dostęp, ale nigdy nie wiadomo.

– Okej, w takim razie odłóżmy tę sprawę na później.

– Sprawdzałem w naszych rejestrach właściciela nieruchomości i jego partnerkę życiową, ale oboje są czyści.

– Czy znał Lindstena i wiedział, kim jest?

– Owszem, wiedział i określił go jako człowieka sprawiającego kłopoty. Lindsten wychodził na ulicę z balkonikiem.

– Balkonikiem? – zdziwiła się Falk. – W mieszkaniu, na klatce schodowej ani na parterze przy wejściu nic takiego nie znaleziono.

– W takim razie trzeba to sprawdzić. Rozmawiałem też ze Strażą Miejską, której mieszkańcy domów zgłaszają przypadki zakłócania ciszy nocnej. Okazało się, że dobrze go tam znają. Kiedy przyjeżdżali z interwencją, wyzywał ich i na nich krzyczał. Z ich raportów wynika, że trzy razy byli u niego we wrześniu, a ostatnio w listopadzie.

– A kiedy ostatni raz był widziany przez sąsiadów albo inne osoby?

– Na tak postawione pytanie nie otrzymałem precyzyjnej odpowiedzi. Sąsiedzi z jego piętra myśleli, że się wyprowadził i że właśnie z tego powodu zniknął. Niestety czynsz ściągany jest z jego konta automatycznie, więc nic nam to nie da.

– Wygląda na to, że był bardzo samotny.

– Nie chciałbym, żeby mnie to kiedykolwiek spotkało. Co robisz po pracy? Może wybierzemy się na piwo?

Falk przypomniała sobie, co miała do zrobienia i co zamierzała przygotować na następny dzień. Odczuwała też coraz silniejsze kłucie w piersi. Od pewnego czasu odnosiła wrażenie, że nie robi nic innego, tylko pracuje, je i śpi. Mijały kolejne tygodnie oraz miesiące i nic się nie zmieniało. Na pewno nie brakuje takich osób jak ona, które starość spędzą w samotności. Innego dnia – pomyślała w odpowiedzi na propozycję Alfredssona.

– Dzięki, ale czeka mnie mnóstwo papierkowej roboty. Muszę też trochę podzwonić. Nie mogę tego odłożyć.

– Co się z tobą dzieje? Ostatnimi czasy nigdzie nie chodzisz. Co się stało z dawną Karin, która najwięcej piła i najgłośniej się śmiała?

– Po prostu nie mam czasu – odparła Falk. Zacisnęła zęby i odwróciła się do monitora.

14

Środa, 17 maja

Godzina 6.54

Kiedy Bergman mijała stojącego przy wejściu do budynku policji ochroniarza, wróciło znajome uczucie. Komenda była jej drugim domem. Nie mogła zrozumieć, dlaczego tak długo zwlekała z powrotem do pracy.

Poprzedniego dnia wypiła przed snem dwa kubki wywaru z imbiru. To samo zrobiła rano, zanim wstała z łóżka. Efekt był niesamowity. Podobnie czuła się po tym, jak się drapała po wewnętrznej powierzchni lewej dłoni. Dziękowała w myślach kobiecie, którą spotkała w poczekalni poradni dla przyszłych matek, bo to ona udzieliła jej kluczowej porady. Przed wyjściem z domu przygotowała nową porcję napoju, wlała go do termosu, a termos włożyła do plecaka. Zauważyła, że znacznie lepiej sypia i nie jest już tak zmęczona jak przedtem.

Adam chciał ją podwieźć na komendę, ale odmówiła i cały dystans z domu do pracy pokonała w dwadzieścia minut piechotą. Zeszła schodami do Götaplatsen, poszła ulicą Avenyn, przy Trädgårdsföreningen skręciła i pokonała ostatni odcinek do placu Fontella, przy którym mieściła się komenda policji.

O tej porze dnia z miasta dobiegały inne dźwięki niż te, które słychać wczesnym rankiem lub późnym wieczorem. Śpiew ptaków zagłuszały jedynie pojedyncze tramwaje. Zgrzytanie kół o szyny przypominało żałosny jazgot, który powstaje w czasie kłótni niekompetentnych polityków i równie niekompetentnych urzędników gmin i miast, gdy mają dojść do zgody w kwestii wydatków na potrzeby swoich społeczności. Im więcej polityków i urzędników o tych sprawach dyskutuje, tym trudniej im dojść do zgody.

Drzwi do pokoju Tingströma były otwarte, więc postanowiła, że go odwiedzi w pierwszej kolejności. Naczelnik uśmiechnął się na jej widok i podał jej rękę na powitanie.

– Wcześnie przyszłaś – zauważył.

– Nie wcześniej niż zwykle, a zwłaszcza nie przed tobą.

Naczelnik głośno się zaśmiał.

– Miło, że wróciłaś. Brakowało mi ciebie.

Zapadła cisza. Bergman nie wiedziała, co powiedzieć, bo przecież nie poszła na zwolnienie lekarskie z własnej woli.

– Powiedz mi, jak mam… – zaczęła, ale naczelnik nie dał jej dokończyć.

– Dołączysz do ekipy, która zajmuje się zabójstwem Lindstena – wyjaśnił. – Śledztwo prowadzi Karin. Odprawa zaczyna się o ósmej. Pewnie zauważyłaś, że śmierć tego człowieka wywołała duże zainteresowanie. Po odprawie chciałbym cię zabrać na spotkanie w sprawie zabezpieczenia targów regionalnych. Dzięki temu wyrobisz sobie zdanie, jak ma wyglądać nasza praca w zakresie zapobiegania zagrożeniom i reagowania na nie. Początek o wpół do dziesiątej. Jeśli przyjdziesz do mnie dziesięć minut wcześniej, pójdziemy tam razem. Karin jest już w pracy. Niedawno widziałem ją na korytarzu.

– W takim razie od razu do niej pójdę. Chyba że mamy jeszcze coś do omówienia?

– Nie. Do zobaczenia później. Widzimy się dwadzieścia po dziewiątej.

Bergman uśmiechnęła się w odpowiedzi.

15

Środa, 17 maja

Godzina 7.55

Przed odprawą Falk zreferowała Bergman treść ustaleń związanych ze śledztwem, co zabrało jej czterdzieści pięć minut. Kiedy Bergman wchodziła do sali konferencyjnej, w której miała się odbyć odprawa, poczuła znajomy dreszcz. Dobiegający wcześniej z sali gwar na korytarzu natychmiast ucichł.

Bergman zatrzymała się na sekundę, jakby nie wiedziała, jak się zachować. Ona, komisarz policji kryminalnej z najwyższą wykrywalnością w całym Wydziale do spraw Zabójstw! Po wszystkim, czego tu doświadczyła, znała tych ludzi jak własną kieszeń. Znowu zobaczyła tych, których nazywała „swoimi śledczymi”. Tworzyli trzon ekipy, której w pełni ufała, bo zawsze dawali z siebie wszystko: Viking Johansson, Nina Hamilton, Thomas Alfredsson i Karin Falk. Byli też Bertil Nilsson i Fredrik Boberg, których uważała za najlepszych i najbardziej doświadczonych techników policyjnych.

Ciszę, jaka zapadła po wejściu Bergman, przerwał Nilsson, który głośno chrząknął i jak zwykle przesunął dłonią po głowie, jakby chciał sprawdzić, czy włosy układają się na niej jak należy.

– Będziesz tak stać czy w końcu usiądziesz? Nie mam czasu, żeby tu tkwić bez potrzeby.

Wszyscy wybuchnęli śmiechem i Bergman też się uśmiechnęła. Podeszła do stołu i usiadła obok Falk. Nagle poczuła się tak, jakby na zwolnieniu lekarskim nie spędziła ani jednego dnia. Falk zastukała długopisem o kubek i powiedziała:

– Wszyscy są, więc możemy zacząć. Ingrid będzie nam od dzisiaj pomagać w śledztwie. Jakieś pytania?

W sali znowu zapadła cisza. Nawet Nilsson się nie odzywał.

– Dzięki – powiedziała Bergman. – Bardzo się cieszę, że wróciłam i że znowu będziemy pracować razem. Śledztwo jest w dobrych rękach. To tyle ode mnie. Możemy kontynuować.

I znowu zapadła cisza. Bergman zaczęła się wiercić na krześle, ale w tej samej chwili głos zabrał Nilsson:

– Jak już wspomniałem, nie mam za dużo czasu.

– Okej, w takim razie zacznij – odparła Falk.

Bergman od razu zauważyła, że Falk jest bardzo spięta. Siedziała na krześle sztywna jak kij, a palce miała splecione tak ściśle, że aż zbielały jej kłykcie. Drżała jej powieka, a usta miała zaciśnięte tak mocno, jakby próbowała zatrzymać w nich coś, co się chciało z nich wydostać. Bergman domyślała się, że Falk najchętniej odesłałaby Nilssona do wszystkich diabłów, i dobrze ją rozumiała. Nilsson potrafił zirytować każdego, gdy był w złym humorze. A zwykle był. Chrząknął, przeciągnął dłonią po głowie i zaczął:

– Wynik analizy odcisków butów jest gotowy. Wiemy, że to męskie adidasy, model Stan Smith Originals, rozmiar czterdzieści. Żaden inny model ani rozmiar do tych odcisków nie pasuje.

– Wniosek z tego taki, że sprawca był tylko jeden – wtrącił Alfredsson.

Nilsson spojrzał na niego i demonstracyjnym ruchem przesunął okulary na czubek nosa.

– Bertil, kontynuuj – poprosiła Falk.

Nilsson chrząknął i wrócił do przerwanego wątku:

– Odciski palców, które znaleźliśmy w mieszkaniu, należały do dwóch osób. Jeden komplet do ofiary, drugi, jak mniemam, do zabójcy. I to tyle na dzisiaj. Dalej radźcie sobie sami.

Po tych słowach Nilsson wstał z krzesła, zebrał swoje papiery i spojrzał na Boberga, jakby kazał mu zrobić to samo. Potem obaj wyszli z pokoju.

Falk podłączyła swojego laptopa do rzutnika i spojrzała na ścianę. Postanowiła zacząć od prezentacji zdjęcia, które dostała w zakładzie medycyny sądowej, a potem omówić raport:

– W zakładzie medycyny sądowej mieli kłopot z ustaleniem dokładnej daty zgonu, co utrudnia nam pracę. Spróbujemy jednak użyć innego sposobu, żeby ją określić. Viking i Nina, czy dostaliście jakieś informacje od banku albo od operatora telefonii komórkowej? Z tego co wiem, opłaty czynszowe były ściągane z konta Lindstena automatycznie.

– Wygląda na to, że opłacał tak wszystkie swoje rachunki, w tym także za prąd i telefon – odparła Hamilton. – Tak nas w każdym razie poinformowano w Swedbanku. Emerytura wpływała na jego konto osiemnastego każdego miesiąca i dopiero wtedy przelewał trzy tysiące na kartę klienta sieci Hemköp. Po jego śmierci ktoś korzystał z jego karty dwa razy na miesiąc, aż do teraz. Uwagę zwraca jedna rzecz: dziesiątego grudnia Lindsten wypłacił ze swojego konta dwadzieścia tysięcy koron w gotówce. Zamierzam to sprawdzić w banku.

Bergman uniosła rękę i Falk udzieliła jej głosu.

– Jak to możliwe? Przecież z raportu sporządzonego przez zakład medycyny sądowej wynika, że Lindsten nie żył od kilku miesięcy.

Bergman zrobiła przerwę i popatrzyła na zebranych.

– Jeśli to prawda, to zabójca, który go obrabował, pobił i zamknął w garderobie, dokonał tych przestępstw jeszcze w grudniu, a następnie systematycznie pobierał pieniądze z konta. Wniosek z tego taki, że sprawca dużo wiedział o Lindstenie i dobrze się orientował, co powinien zrobić, żeby nikt nie zauważył, że coś jest z nim nie w porządku.

– Chcesz powiedzieć, że w jego otoczeniu nie było nikogo, kto by zareagował prawidłowo? – spytał Johansson.

Bergman czuła, jak adrenalina buzuje jej w żyłach. Bardzo jej brakowało takich dyskusji, analizowania dowodów, rozważania różnych wątków, tropów, poszlak i faktów. Kiedy tu przyszła, od razu poczuła się tak, jakby ktoś jej podał tlen. Dosłownie odżyła. Nic nie może się równać z czymś takim jak przełom w śledztwie, bez względu na to, jakie ma on znaczenie dla jego dalszego przebiegu.

– Opierając się na tym, co wiemy, możemy stwierdzić, że sprawcą był samotny mężczyzna, który znał zwyczaje Lindstena i zdobył jego zaufanie, chociaż Lindsten był człowiekiem niezwykle podejrzliwym, o czym świadczy liczba zamków i wizjerów w drzwiach. A teraz proponuję małą burzę mózgów.

Bergman podeszła do białej tablicy i spojrzała pytająco na Falk, która skinęła jej głową i w ten sposób udzieliła zgody. Bergman wzięła mazak i przystawiła go do tablicy.

– Zastanówmy się, jakie osoby i jakie grupy zawodowe pasują do takiego profilu zabójcy – zaczęła. Rozejrzała się po sali i nagle poczuła, że szybciej oddycha i że się zaczerwieniła na policzkach.

– Konserwator nieruchomości – rzucił Alfredsson.

– Pomoc domowa – dodała Hamilton. – Czy ktoś się z nim kontaktował?

Falk chciała odpowiedzieć, ale uprzedziła ją Bergman:

– Wpiszmy te sugestie na listę. Inne pomysły?

– Ktoś ze sklepu Hemköp, w którym Lindsten robił zakupy – zasugerował Johansson. – Ewentualnie ktoś z banku, w którym miał swoje konta.

Bergman zawahała się, bo nie wiedziała, jakiej użyć liczby – pojedynczej czy mnogiej.

– Konta?

– Tak. Nie zdążyłem was poinformować, ale Lindsten miał dwa konta: jedno rozliczeniowe i jedno oszczędnościowe. Do tej pory rozmawialiśmy o rozliczeniowym. Na oszczędnościowym miał ponad sześćset tysięcy koron.

Przez salę przeszedł szmer. Bergman zapisała tę kwotę na tablicy.

– To mnóstwo pieniędzy, ale zabójca się do nich nie dobrał. Zadowolił się wypłatami, których dokonywał co miesiąc, plus ewentualnie dwudziestoma tysiącami, które Lindsten podjął dziesiątego grudnia.

– Nie dobrał się, bo o nich nie wiedział – sprecyzował Alfredsson.

– No właśnie. Jakieś inne sugestie? – spytała Bergman, a gdy nikt się nie odezwał, spytała: – Może wiemy o jakimś sąsiedzie, z którym Lindsten prowadził grzecznościowe rozmowy? O kimś z zakładu opieki społecznej? Listonoszu? Kimkolwiek?

Po jej słowach zapadła wymowna cisza.

– Okej, w takim razie na tym poprzestaniemy – stwierdziła Bergman i popatrzyła na to, co napisała na tablicy. Odłożyła mazak i spytała: – Jak się podzielimy obowiązkami?

Rozejrzała się po sali i zauważyła, że patrzą na nią błyszczącymi oczami, jakby w każdego wstąpiła nowa energia. Z iskry powstał płomień.

Tylko Falk sprawiała wrażenie nieobecnej. Bergman miała nadzieję, że policjantka nie poczuła się przez nią stłamszona. Przed odprawą Karin kilka razy ją zapewniała, że jest pozytywnie nastawiona do jej decyzji o powrocie do pracy i o udziale w śledztwie. Wyraziła też wdzięczność za to, że Ingrid chce się wykazać inicjatywą.

Bergman otrząsnęła się z tych myśli. Znała Karin od lat i wiedziała, że nie jest przewrażliwiona na swoim punkcie. Taka postawa jest niezbędna w pracy policyjnej. Hamilton uniosła palec, sygnalizując, że chce coś powiedzieć.

– Ja i Viking weźmiemy to na siebie – powiedziała. – Thomas, który ma rozmawiać z sąsiadami, sprawdzi, czy dowie się czegoś, co może nas zainteresować.

– Nie ma sprawy – odparł Alfredsson, notując coś na kartce.

– A balkonik? – spytała Hamilton. – Nigdzie go nie ma.

– To faktycznie dziwna sprawa – zgodził się z nią Johansson. – Ja i Nina przeszukaliśmy mieszkanie, a potem zeszliśmy do piwnicy, żeby obejrzeć komórkę Lindstena. Thomas, spytaj sąsiadów, co Lindsten robił z balkonikiem: zostawiał go na klatce schodowej czy zabierał do mieszkania?

Alfredsson zapisał to w notesie, a Bergman usiadła obok Falk i spytała:

– O jakiej komórce mówicie? Powiecie mi coś więcej?

– Nie zdążyliśmy tego wpisać do naszej bazy, ale komórka w piwnicy była pusta i nic w niej nie znaleźliśmy – odparł Johansson i wyprostował się na krześle.

– Może Lindsten pożyczył go od kogoś?

– Nie, bo podłoga w komórce była pokryta warstwą kurzu. W środku wyglądało tak, jakby od dawna nikt do niej nie wchodził. Wszystkie komórki oddzielone są od siebie kratą, więc warto byłoby spytać sąsiadów, czy komórka Lindstena zawsze była pusta.

– Thomas? – rzuciła Bergman.

Policjant skinął głową i zapisał to w notesie.

– Operacja „Rozmowy z sąsiadami” zacznie się o trzynastej – odparł.

Bergman zauważyła, że wszyscy patrzą na nią wyczekująco, jakby chcieli, żeby kontynuowała.

– Jak rozumiem, jedynym spadkobiercą Lindstena jest jego syn.

– W czasie przeszukiwania mieszkania nie natknęliśmy się na testament, co nie musi oznaczać, że taki nie istnieje – wyjaśniła Hamilton. – Jednak po naszych wczorajszych oględzinach doszliśmy do wniosku, że Lindsten był bardzo dokładnym, a nawet pedantycznym człowiekiem. Wszystko miał uporządkowane i powkładane w segregatory, ułożone w szufladach i szafkach, a do tego szczegółowo opisane, z datą i opisem zawartości. I chociaż całe mieszkanie zostało dokładnie przeszukane, a na podłodze leżały porozrzucane różne przedmioty, widać było, że wcześniej panował w nim wzorowy porządek. Wszystko było czyste i wysprzątane. W garderobie, w której znaleziono Lindstena, stał nawilżacz powietrza. To pewnie dlatego ciało uległo mumifikacji.

– Nawilżacz? Skąd wziął się nawilżacz? Udało wam się coś ustalić?

– W garderobie były prawie same ubrania i obuwie. Większość należała do żony i córki Lindstena, które zginęły w wypadku. Może wstawił ten nawilżacz po to, żeby te przedmioty zakonserwować? Wśród ubrań była na przykład suknia ślubna. Ustaliliśmy to na podstawie fotografii, która wisiała na ścianie w sypialni.

Bergman poczuła, że znowu zbiera jej się na wymioty. Wiedziała, że powinna coś zjeść, a najlepiej wypić trochę wywaru imbirowego, ale postanowiła z tym poczekać. Nie mogła tak po prostu wyjść ze spotkania, więc kontynuowała z nadzieją, że zaraz poczuje się lepiej. Wsunęła ręce pod stół i zaczęła intensywnie pocierać punkt na nadgarstku. Zastanawiała się, czy są jeszcze jakieś ważne tematy, które warto poruszyć.

– Czego wam na dzisiaj brakuje? – spytała.

– Wszelkich informacji o jego przyjaciołach i znajomych, zwłaszcza z okresu aktywnego życia zawodowego. Znaleźliśmy zdjęcia, ale zrobiono je w okresie, kiedy jego żona i córka jeszcze żyły. Można odnieść wrażenie, że po ich śmierci Lindsten przestał dokumentować swoje życie. Nie znaleźliśmy też jego portfela. Nie wiemy, czy zginęły jakieś wartościowe przedmioty, ale w mieszkaniu nie było biżuterii ani niczego, co można by spieniężyć.

– A zamki od wewnętrznej strony drzwi? Jakie macie zdanie na ten temat?

– Staruszek kazał je zamontować, bo się bał – odparł Alfredsson.

– Nie sądzę, żeby tak było. Karin pokazała mi zdjęcia, które zrobiono w mieszkaniu w czasie, gdy byli w nim nasi technicy. Niektóre wykonano z bliska. Zamki są stare, zainstalowano je dawno temu. To niemiecka konstrukcja, która znacząco się różni od zamków standardowych. Proponuję poprosić o pomoc techników.

Falk wpisała coś na klawiaturze i wyświetliła na ekranie zdjęcia przedstawiające obie strony drzwi.

– A dwa wizjery? – spytała. – Czemu Lindsten umieścił jeden z nich na wysokości bioder?

Oba pytania zawisły w powietrzu, a Bergman zaczęła się zastanawiać, czy żyjący w samotności Lindsten, który miał problemy z chodzeniem, nie miał jakichś dawnych tajemnic, które go w końcu dopadły. Pohamowała się jednak ze zbyt daleko idącymi teoriami, żeby nie dać się ponieść fantazji. Najprawdopodobniej było tak, że jakiś działający w pojedynkę przestępca zdołał nakłonić Lindstena, żeby ten wpuścił go do mieszkania, a gdy staruszek zauważył, że został oszukany, zaczął stawiać napastnikowi opór. Sprawca wiedział, że Lindsten mógłby go później zidentyfikować, więc go zamknął w garderobie, chociaż bez wątpienia zdawał sobie sprawę z konsekwencji tego czynu.

– Jak widać, zamki i wizjery nie pomogły, bo Lindsten chyba jednak wpuścił zabójcę do środka – podsumowała głośno Falk to, o czym wszyscy myśleli. – Za mało o nim wiemy.

– Jego notes z numerami telefonów też nam w niczym nie pomógł – stwierdził Johansson. – Znaleźliśmy w nim numery do banku, stomatologa i przychodni lekarskiej. Nie było numeru do syna ani jego adresu.

– A inni członkowie rodziny? Krewni?

– Nikogo. Na podstawie dokumentów z urzędu stanu cywilnego wiemy, że Lindsten nie miał żyjącej rodziny.

– Dalej się chyba dzisiaj nie posuniemy – stwierdziła Falk. – Chyba że ktoś ma jeszcze coś do powiedzenia.

Wszyscy pokręcili głowami i to zadecydowało. Falk zamknęła laptopa i zebrała leżące na stole akta.

– W takim razie wracamy do pracy, a jeśli nic się nie zdarzy, kolejna odprawa odbędzie się jutro o ósmej rano. Jeśli dowiemy się czegoś nowego, wzajemnie się o tym poinformujmy. Mam nadzieję, że czegoś więcej dowiemy się po konferencji prasowej.

Falk wzięła laptopa i dokumenty i wstała z krzesła, jakby chciała w ten sposób pokazać, że spotkanie dobiegło końca. W innych okolicznościach wszyscy wyszliby z sali w ciągu pół minuty, ale tym razem zostali dłużej, żeby porozmawiać z Bergman.

Falk spojrzała na zegarek. Jeśli się postara, zdąży zjeść lunch. Wyszła na korytarz, a w sali jeszcze przez pewien czas słychać było śmiechy i szuranie krzeseł. Weszła do swojego pokoju, zamknęła drzwi i ciężko usiadła za biurkiem. Oparła się o fotel i zaczęła się gapić niewidzącym wzrokiem w sufit.

16

Środa, 17 maja

Godzina 9.23

– Jesteś pewien, że to dobry pomysł? – spytała Bergman, gdy razem z Tingströmem czekała na windę. – Naprawdę chcesz mnie tam ze sobą zabrać?

– Tak. Jak było na odprawie? Czy kiedy przyszłaś na spotkanie, reszta ekipy nadal akceptowała fakt, że to Karin będzie dalej prowadzić śledztwo?

– Na razie są czujni i trochę nieufni, jakby ją testowali, ale jestem pewna, a znam ich od lat, że żaden z nich nie poradziłby sobie z tym zadaniem lepiej niż ona.

Weszli do windy i Tingström zwrócił się do Bergman z kolejnym pytaniem:

– Macie jakieś nowe koncepcje dotyczące sposobu prowadzenia śledztwa? – spytał, poprawiając krawat.

– Tak i nie. Ślady wskazują, że mamy do czynienia tylko z jednym sprawcą. Podejrzewam, że może to być ktoś z bliskiego otoczenia ofiary. Ten ktoś znał Lindstena i zdołał go przekonać, żeby go wpuścił do mieszkania. Dowodem na to może być brak śladów włamania. Będziemy musieli wykonać trochę więcej pracy w terenie, prześwietlić zwyczaje Lindstena, pogrzebać w jego życiu. Dzięki temu uda nam się zawęzić krąg podejrzanych.

– Jak zwykle kwestia czasu i uporu – stwierdził suchym tonem Tingström.

Winda zatrzymała się na piętrze, na którym urzędował regionalny komendant policji. Ku swemu zdumieniu Bergman ujrzała na korytarzu dwóch uzbrojonych strażników. Obaj mieli na mundurach emblematy wskazujące na to, że są funkcjonariuszami Policji Bezpieczeństwa. Skinęli Tingströmowi głową, a Bergman szybko stanęła obok niego.

– Po co taka obstawa? – szepnęła, rozglądając się.

– Dzień dobry – powitał ich mniej więcej pięćdziesięcioletni mężczyzna z krótko obciętymi, przyprószonymi siwizną włosami i wyraźną opalenizną. Ubrany był w szyty na miarę granatowy garnitur i białą koszulę. Przy mankietach nosił lśniące spinki. Podał Bergman rękę i powiedział: – Nazywam się Claes Ferm i jestem naczelnikiem sekcji zadań specjalnych w Wydziale Operacyjnym. Słyszałem o pani wiele pochlebnych opinii. Witam na naszym spotkaniu.

Ferm nie był wysoki, ale wyglądał na wysportowanego. Uśmiechnął się do Bergman i wbił w nią swoje stalowoszare, błyszczące oczy.

– Dziękuję – odparła ze zdziwieniem policjantka. Po jego słowach domyśliła się, że była tematem rozmów, o których nic nie wiedziała.

Kiedy poprzedniego dnia dowiedziała się o tym spotkaniu, odniosła wrażenie, że chodzi o zwykłą wymianę opinii. Fakt, że szef sekcji zadań specjalnych nie tylko na nią czekał, ale i od razu ją rozpoznał, chociaż nigdy wcześniej się nie spotkali, dał jej sporo do myślenia. Zamierzała spytać Tingströma, czy znalazła się tam z jakiegoś konkretnego powodu, o którym jej nie powiedział.

Ferm równie ciepło przywitał się z Tingströmem i wskazał obojgu, dokąd mają się udać.

– Wszyscy są już na miejscu i czekają tylko na nas – wyjaśnił, puszczając Bergmana i Tingströma przodem.

Kiedy weszli do sali konferencyjnej, Bergman od razu rozpoznała kilka osób spośród tych, które siedziały przy stole. Skinęła im głową i nagle ku swemu zdumieniu zobaczyła na stole tabliczkę ze swoim imieniem i nazwiskiem. Ferm zastukał długopisem w stół i rozmowy ucichły. Wszyscy z uwagą spoglądali w jego stronę.

– Witam na naszym spotkaniu. Jak wiecie, będziemy dzisiaj rozmawiać o groźbach kierowanych wobec osób, które zajmują wysokie stanowiska państwowe i mają wziąć udział w zbliżających się targach regionalnych – zaczął. – Impreza odbędzie się w kompleksie hal należących do firmy Szwedzkie Targi i potrwa od piątkowego poranka do niedzielnego popołudnia. Jesteśmy pewni, że osoby, wobec których kierowano wspomniane groźby, będą chronione w należyty sposób. Mam na myśli pana Erika Erikssona, ministra gospodarki regionalnej, jak również prezesa firmy Arla Foods, przewodniczącego Stowarzyszenia Rolników, szefa Szwedzkiej Spółdzielni Rolniczej Lantmännen i dyrektora „ATL”, ogólnokrajowego czasopisma branżowego dla rolników. Wszystkie te osoby mają zaplanowane w czasie trzydniowych targów cały szereg spotkań. Wezmą udział w różnego rodzaju seminariach, wykładach i innych eventach. Kilka z nich odbędzie się w hotelu Elite Plaza Avenue, w którym mieli być zakwaterowani wszyscy oficjele. Dla waszej wiadomości: wszystkich postanowiliśmy przenieść w inne miejsca. Fakt ten będziemy utrzymywać w tajemnicy dopóty, dopóki będzie to możliwe, żeby zapewnić im maksimum bezpieczeństwa. Wspominane osoby wyraziły na to zgodę. Ze względów praktycznych, jak również ze względów bezpieczeństwa, zależy nam na tym, żeby ich umieścić w jednym budynku, w odległości nie większej niż kwadrans od hali, w której mają się odbywać targi.

Ferm zrobił pauzę, nalał sobie wody, wypił ją, odstawił szklankę na stół i popatrzył na zebranych.

– Do jutra musimy znaleźć obiekt, który spełnia te wymagania. Budżet na ten cel wynosi sześćset tysięcy koron, z czego jedna czwarta przeznaczona jest na pokrycie kosztów zakwaterowania. Uważam, że umożliwi wam to rozwiązanie tego problemu w dobrym tempie. Jakieś pytania?

W sali zapadła cisza. Najwidoczniej wszyscy ocenili, że sprawa jest wystarczająco jasna.

– Dodam jeszcze, że kwota na zakwaterowanie jest do negocjacji – powiedział Ferm i znowu popatrzył swoimi stalowoszarymi oczami na zabranych. Widząc, że nikt się nie zgłasza, stwierdził: – Jeśli nie ma pytań, kończymy na dzisiaj.

– Po co mnie tu zabrałeś? – spytała Bergman, gdy znalazła się sam na sam z Tingströmem i nikt nie mógł ich słyszeć. – Na spotkanie przyszły same wysoko postawione osoby i ludzie z bezpieczeństwa. A ja? Nie przywrócono mnie nawet do pracy na dawnym stanowisku, a w oczekiwaniu na ocenę końcową zostałam zdegradowana do roli zwykłej śledczej.

Tingström długo jej się przyglądał, zanim udzielił odpowiedzi.

– Zabrałem cię z dwóch powodów. Po pierwsze, powinnaś wiedzieć, z jakimi zagrożeniami będziemy się mierzyć w czasie targów. Po drugie…

– Po drugie, Fermowi zależy na moim domu, prawda? – spytała Bergman, wchodząc naczelnikowi w słowo.

– Twój dom jest jednym z kilku obiektów, które ich interesują. Na jednym z pierwszych miejsc. Mają też inne opcje.

– Dlaczego?

– Ferm zadzwonił do mnie kilka miesięcy temu. Poprosił mnie, żebym się z tobą skontaktował i złożył ci ofertę. Wyjaśniłem mu, że to wykluczone, ponieważ przebywasz na zwolnieniu lekarskim. – Tingström zawahał się przez chwilę, a potem spojrzał policjantce w oczy. – Wiedziałem, że z powodu tamtych zdarzeń nie tylko straciłaś mnóstwo pieniędzy, lecz także ich nie odzyskałaś. Domyśliłem się więc, że twoja sytuacja finansowa jest trudna. Kiedy zatem kilka dni temu do mnie zadzwoniłaś i poprosiłaś o spotkanie, a później oznajmiłaś, że chciałabyś wrócić do pracy, wspomniałem o tym Fermowi. Dodałem, że jeśli jego oferta nadal jest aktualna, powinien cię poinformować, że sytuacja związana z groźbami, o których słyszałaś, jest poważna. Zasugerowałem mu, że kwota, którą chciałby ci zaoferować za wynajem domu, powinna być odpowiednio wysoka. Teraz znasz prawdę i możesz rozważyć jego wynajęcie.

A więc to prawda – pomyślała Bergman. Wydział Operacyjny chce wynająć jej dom. Pokręciła głową i przez chwilę się zastanawiała, co taka oferta może dla niej oznaczać.

– Sprytnie pomyślane – stwierdziła. – Wygląda na to, że wszyscy byliby miło zaskoczeni, gdybym w czasie spotkania podniosła rękę i kokieteryjnym tonem oznajmiła: „Wiecie co? Mój dom nadaje się do tego celu idealnie. Mogę go wam odnająć”.

– To nie do końca tak – odparł z uśmiechem Tingström.

– Nie wiem, jak się zachować: roześmiać się, rozzłościć czy zrobić jedno i drugie.

Tingström od razu spoważniał.

– Wszyscy, w tym także Ferm, darzą cię szacunkiem i świetnie się orientują, przez co ostatnio przeszłaś. Wiedzą też, że masz wielkie doświadczenie poparte latami pracy w policji. Zauważyłem, że możesz się domyślić, o co w tej propozycji chodzi, i dlatego dano ci szansę, żebyś nie musiała brać udziału w tym cyrku. Dzięki temu Wydział Operacyjny nie musiał szukać alternatywnych rozwiązań.

W tym momencie zadzwonił telefon. Naczelnik wyjął go z kieszeni marynarki i spojrzał na wyświetlacz.

– Przepraszam, muszę odebrać. Przynajmniej rozważ tę propozycję.

Bergman została sama. Obserwowała, jak Tingström idzie korytarzem i wchodzi do swojego pokoju.

Sto pięćdziesiąt tysięcy koron za dobę. Wiedziała, że jeśli przyjmie tę ofertę, zarobi czterysta pięćdziesiąt tysięcy i jej problemy finansowe znikną jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki. Mimo to się wahała, ponieważ oferta miała pewną wadę: służby przeszukają jej dom, a obcy ludzie będą dotykać jej osobistych rzeczy. Na samą myśl o czymś takim przeszedł ją dreszcz.

Nagle poczuła zapach kawy i od razu zebrało jej się na wymioty. Ruszyła szybkim krokiem do swojego pokoju i kilka razy głęboko odetchnęła. Wzięła termos i nalała sobie do kubka trochę wywaru imbirowego. Piła małymi łykami i po chwili dolegliwości ustąpiły, a ona znowu mogła normalnie oddychać.

Kiedy włączyła komputer, okazało się, że w skrzynce ma pełno wiadomości. Westchnęła i przesunęła po nich kursorem. Przynajmniej dziesięć e-maili przysłała jej Kristina Rosberg z gazety „Göteborgs-Posten”. Otworzyła jeden z nich i zaczęła czytać.

Rosberg chciała napisać cykl artykułów poświęconych śledztwom, które prowadziła komisarz Bergman. Interesowała ją też sama praca na stanowisku komisarz policji kryminalnej, a zwłaszcza kwestia tego, jak praca i przestępczość zmieniały się w Göteborgu z biegiem lat. Bergman skasowała tę wiadomość, bo nie chciała, żeby pisała o niej jakakolwiek gazeta.

Zegar na ekranie wskazywał, że dochodzi jedenasta. Niedługo zacznie się konferencja prasowa w sprawie zabójstwa w Pennygången. Zastanawiała się, czy na nią nie pójść, bo była przyzwyczajona do udziału w takich spotkaniach. Ostatecznie doszła do wniosku, że nie powinna się tam zjawiać, bo głupio by się poczuła, gdyby ktoś ją rozpoznał. Dla dziennikarzy nadal była cenną zwierzyną łowną.

Rozejrzała się po pokoju, jakby nie wiedziała, co ma ze sobą począć. Nie było w nim ani jednego przedmiotu, który miałby charakter osobisty, ponieważ nie zdążyła do niego przynieść ani jednej swojej rzeczy. Na ścianach nie wisiały zdjęcia ani dyplomy za udział w konkursach i zawodach, którymi chwalili się jej koledzy i koleżanki z pracy. O tym, kto w tym pokoju pracuje, informowała jedynie tabliczka z imieniem i nazwiskiem przykręcona do ściany obok drzwi. W oknach nie stały kwiaty, ponieważ wszystkie rośliny, które trafiały do jej pokoju, w ciągu dwóch tygodni więdły i stawały się tak suche, że musiała je wyrzucać. Na myśl o makabrycznym skojarzeniu z wysuszonym ciałem Lindstena, które przyszło jej do głowy, spoważniała. Zdjęcia zmumifikowanych zwłok chyba na stałe utkwiły jej w głowie.

Powinna się zapoznać z aktami śledztwa, dowiedzieć się czegoś więcej i wysnuć własne wnioski. Może wpadnie na nowy trop i śledztwo ruszy z miejsca? Przez chwilę się nad tym zastanawiała, ale ostatecznie postanowiła zejść do techników, żeby porozmawiać z Nilssonem. On zawsze ma ciekawe i nietypowe spojrzenie na szczegóły, które się pojawiają w śledztwach, a jeśli na dodatek jest w dobrym humorze, dzieli się swoimi przemyśleniami z innymi osobami.

17

Środa, 17 maja

Godzina 11.04

Falk zatrzymała się na chwilę przed wejściem na salę, w której miała się odbyć konferencja prasowa. W miejscu, w którym stała, słychać było głośny gwar. Czuła się tak, jakby brakowało jej powietrza. Kłuło ją w piersi, w głowie pojawił się ćmiący ból.

Przed chwilą rozmawiała z Bjurstedtem i rzecznikiem prasowym policji Andersem Nymanem. Zastanawiali się, jak poprowadzić konferencję i co podczas niej ujawnić. W pewnej chwili doszło do długiej wymiany zdań z prokuratorem i musiała się wycofać, bo nie była w stanie obronić swoich racji. Uznała, że gra niewarta jest świeczki. Teraz stała na korytarzu i próbowała wziąć się w garść.

W końcu zdecydowanym krokiem weszła do sali i usiadła na zarezerwowanym dla niej krześle między Nymanem a prokuratorem. Sala była pełna, brakowało wolnych miejsc i część dziennikarzy tłoczyła się przy ścianach. Jedni rozmawiali przez telefony, drudzy zapisywali coś w notesach albo nagrywali na dyktafon. Jeszcze inni czekali z zawieszonymi na szyi kamerami. Tych było przynajmniej czterech.

Nyman zapukał lekko w mikrofon i uniósł rękę, żeby zwrócić na siebie uwagę. Przywitał się ze wszystkimi, przedstawił Falk i oddał jej głos. Od tej pory wszyscy skupili całą swoją uwagę na niej. Byli jak sępy, które tylko czekały, żeby zadziobać ją pytaniami.

Nagle Falk poczuła, jak zbiera jej się na wymioty. Oślepiały ją lampy, więc musiała zmrużyć oczy. Mimo to wszystko widziała jak przez mgłę. Próbowała otworzyć oczy i usta, ale nie mogła nic powiedzieć. Nie wiedziała też, co miałaby mówić. Słyszała tylko, że na okrągło powtarza swoje imię i nazwisko. W pewnej chwili przeszył ją intensywny ból. Zaczął się w stopie, przemieścił przez całe ciało i dotarł do głowy.

Kilka razy głęboko odetchnęła i spojrzała na Bjurstedta. Czy to on nadepnął jej przed chwilą na stopę? Jego wzrok mówił, że tak właśnie było. Poczuła pulsujący ból, który powoli objął całą nogę. Pomyślała, że prokurator na pewno zmiażdżył jej którąś kość. Bjurstedt uniósł wymownie brwi, zacisnął wargi. Otworzył szeroko oczy i w tym samym momencie Falk zabrała głos. Jak we mgle przekazywała dziennikarzom fakty, które zgodnie z ustaleniami miała ujawnić. W pewnym momencie zrobiła pauzę i rozejrzała się po sali. Dziennikarze gorliwie zapisywali albo nagrywali jej słowa. W pewnym momencie zrobiła pauzę i natychmiast uniosło się wiele rąk, ale ona zignorowała ten fakt i kontynuowała wypowiedź:

– Zwracamy się z apelem do wszystkich osób, które mogą nam udzielić informacji o panu Lindstenie, zwłaszcza tych, które dotyczą ostatnich dni jego życia. Chcemy się dowiedzieć, kiedy ostatni raz widziano go żywego i czy był wtedy w towarzystwie innych ludzi. Interesują nas informacje o jego mieszkaniu i osobach, które go odwiedzały. Krótko mówiąc, prosimy o szczegóły, które pomogą nam w śledztwie.

Falk spojrzała na rzecznika prasowego policji, który prawie niewidzialnym ruchem skinął jej głową. Popatrzyła też na Bjurstedta, a gdy on zrobił to samo, zwróciła się do zebranych:

– Proszę o zadawanie pytań.

W jej kierunku od razu wyciągnęło się wiele mikrofonów, uniosło się morze rąk. Falk na chybił trafił skinęła głową jednemu z dziennikarzy, którego znała z wcześniejszych konferencji.

– Dlaczego policja uważa, że ma do czynienia tylko z jednym sprawcą?

– Wynika to z badań i analiz wykonanych przez naszych techników.

– Czy wytypowaliście już jakichś podejrzanych?

– Nie, ale mamy różne teorie, które pozwolą nam zawęzić ich krąg.

– Co to za teorie?

– Na tym etapie śledztwa nie wolno mi o tym mówić. Następne pytanie.

– Czy mieszkanie zostało okradzione?

– Tego na razie nie wiemy. Nie udało nam się skontaktować z osobami, które były w mieszkaniu ofiary, i dlatego nie możemy się na ten temat wypowiadać. Mieszkanie zostało jednak dokładnie przeszukane, więc podejrzewamy, że sprawca szukał wartościowych przedmiotów. Nie znaleźliśmy portfela pana Lindstena ani balkonika, którego na co dzień używał.

– Dlaczego nie chcecie opublikować zdjęcia ofiary? Dzięki temu moglibyście dotrzeć do świadków.

– Nie zrobiliśmy tego, bo nie mamy aktualnego zdjęcia.

– Czy konserwator budynku, który znalazł zwłoki, jest wśród podejrzanych?

– Nie.

– Zakład opieki społecznej twierdzi, że wypełnia swoje obowiązki i w należyty sposób dogląda osób starszych i samotnych. Czy jest to zgodne z prawdą?

Falk miała ochotę zaprzeczyć, bo dobrze wiedziała, że wiele starszych osób boi się wychodzić z domu bez czyjegoś towarzystwa. Oznacza to, że muszą sobie radzić na własną rękę albo spędzać czas w samotności. Domy opieki w Göteborgu zamykane są jedne po drugich, a opiekunowie odwiedzają co jakiś czas starszych ludzi w ich własnych mieszkaniach. Takie rozwiązanie okazało się po prostu tańsze.

18

Środa, 17 maja

Godzina 12.07

Bergman szybko zauważyła, że pracownicy działu technicznego bacznie jej się przyglądają, i dlatego od razu przyspieszyła. Starała się udawać, że nie widzi ciekawskich spojrzeń, tylko wpatrywała się sztywno w podłogę albo wprost przed siebie. Dzięki temu nie musiała się z nikim witać ani wdawać w pogawędki.

Drzwi gabinetu Nilssona były szeroko otwarte, więc weszła bez pukania i od razu je za sobą zamknęła. Nilsson, który przeglądał jakieś papiery, uniósł wzrok, wskazał jej gestem krzesło i przeciągnął dłonią po głowie.

– A więc wróciłaś – stwierdził cierpkim głosem.

– Jak widać – odparła Bergman. – Pomyślałam sobie, że… Od ostatniego spotkania nie rozmawialiśmy. Nie zdążyłam ci podziękować.

Nilsson zebrał leżące na biurku papiery i kilka razy uderzył nimi o blat, aż wszystkie się równo ułożyły.

– Nie ma o czym mówić – stwierdził. – Miejmy to już za sobą. Co sądzisz o zabójstwie w Pennygången? Zdążyłaś się zapoznać ze szczegółami tej sprawy?

– Nie do końca. Wprawdzie Karin wprowadziła mnie w nią dzisiaj rano, ale jeśli ktoś nie uczestniczył w śledztwie od samego początku, trudno mu od razu objąć całość.

Nilsson zaśmiał się głośno, a potem uśmiechnął się do niej.

– Zwłaszcza, jeśli ten ktoś nie pociągał od samego początku za wszystkie sznurki?

Policjantka odwzajemniła uśmiech i skinęła głową.

– Można tak powiedzieć. I dlatego chciałabym porozmawiać z tobą o tej sprawie, poznać twój pogląd i sposób rozumowania.

Nilsson nabrał powietrza i powoli wypuścił je nosem.

– Uważam, że zabójcą jest człowiek wyrachowany i całkowicie pozbawiony uczuć. Właśnie kogoś takiego szukamy.

– Dlaczego tak myślisz?

– Przede wszystkim dlatego, że dokładnie przeszukał całe mieszkanie, chociaż musiało to trochę potrwać. W tym samym czasie ofiara walczyła, żeby wydostać się z zamkniętej na klucz garderoby. Sprawca na pewno to słyszał, ale najwyraźniej nie zrobiło to na nim żadnego wrażenia. Pewnie wiedział, że jego ofiara to samotnik, na którym nikomu nie zależy… ani sąsiadom, ani instytucjom, które zostały do tego powołane.

– Zgadzam się z tobą. Mogło być też tak, że zabójca miał go na oku od dłuższego czasu, a może nawet w pewien sposób go wyselekcjonował spośród innych potencjalnych ofiar.

Nilsson skinął w zamyśleniu głową.

– Mówiąc między nami: wcale by mnie nie zdziwiło, gdybyśmy znaleźli kolejne zwłoki. Mam nadzieję, że do tego nie dojdzie.

Nilsson zrobił pauzę. Przez chwilę bębnił palcem o blat, a potem kontynuował:

– Często się zdarza, że starsze osoby przechowują gotówkę i wartościowe przedmioty w domu. Nasz zabójca znalazł sobie wygodną niszę, a mianowicie rabuje starych, samotnych ludzi. Fakt, że ta zbrodnia została odkryta po tak długim czasie, musiał go utwierdzić w przekonaniu, że jest bezkarny, i jego pewność siebie znacznie wzrosła.

– Zabrzmiało to tak, jakby w co drugiej garderobie leżał trup jakiegoś starego człowieka, który wcześniej został obrabowany.

– To tylko teoria, bo nie wiemy, jak sprawca rozumuje. Ale, jak wspomniałem, wcale bym się nie zdziwił, gdyby była słuszna. Wygląda też na to, że sprawca nie ma problemu ze stosowaniem przemocy. Nie da się jednak z całą pewnością stwierdzić, czy coś zostało zrabowane ani czy sprawca szukał czegoś konkretnego.

– No właśnie. Z kolei mnie nie daje spokoju myśl o dodatkowych zamkach zamontowanych od wewnętrznej strony drzwi. Musimy ustalić, jak sprawca się dostał do mieszkania Lindstena.

– Tak, to jedno z najważniejszych pytań, bo kiedy znajdziemy na nie odpowiedź, będziemy mogli zawęzić krąg podejrzanych.

W czasie tej rozmowy Bergman czuła się coraz bardziej nieprzyjemnie. Nagle zaczęło jej się spieszyć. W czasie, kiedy Nilsson snuł swoją teorię o większej liczbie ofiar, intuicja zaczęła jej podpowiadać, że miał rację. Trzeba będzie poszukać kolejnych zwłok, jeśli faktycznie tak jest, a przede wszystkim zapobiec kolejnym zbrodniom.

– Od razu porozmawiam o tym z Karin – powiedziała i wyjęła telefon. Zauważyła, że dostała kilka nowych esemesów i ma nieodebrane połączenia.

Przypomniała sobie, że przed ósmą rano, zanim poszła na odprawę, wyłączyła dźwięk, a potem zapomniała go włączyć. Zaklęła w myślach i pokazała wyświetlacz Nilssonowi. Ten spojrzał na nią krzywo i pokręcił głową.

– Witamy w dawnym świecie – stwierdził suchym tonem.

Po wyjściu z działu technicznego Bergman odsłuchała nagrania i przeczytała esemesy. Jeden był od Adama, który pytał, jak się czuje. Uśmiechnęła się. Kochany Adam. Zawsze się o nią troszczy. Wczoraj wieczorem doszło między nimi do pierwszej poważnej kłótni. Na samo wspomnienie tego zdarzenia straciła humor.

Było jej wstyd, że zareagowała tak gwałtownie. Adam tylko wyraził troskę o jej zdrowie. Rozum jej podpowiadał, że miał rację, ale jej problem polegał na tym, że od dawna była przyzwyczajona bronić swoich racji w każdej sytuacji, myśleć „samodzielnie i stanowczo”. Zawsze tak było, zarówno w latach jej młodości, jak i w okresie pracy w policji.

Kłótnia z Adamem zakończyła się pojednawczym seksem. Na wspomnienie tego, co robili, zaczerwieniła się na twarzy. Na chwilę zamknęła oczy, żeby sobie przypomnieć, jak Adam pieścił jej ciało.

W głębi korytarza trzasnęły drzwi, dzięki czemu wróciła do rzeczywistości. Zajrzała do skrzynki odbiorczej w telefonie i odsłuchała wiadomość od Birgitty Thor, która prosiła o kontakt. Bergman dostała mdłości i skurczów żołądka. Po powrocie do pokoju nalała sobie kubek wywaru imbirowego i potarła nadgarstek, żeby powstrzymać odruch wymiotny. Uznała, że dzięki temu będzie myśleć trzeźwiej.

Powinna się skontaktować z Karin, ale uznała, że rozmowa z bankiem jest ważniejsza.

– Wykonaliśmy analizę pani zdolności kredytowej i doszliśmy do wniosku, że ani przesunięcie płatności rat miesięcznych na inny termin, ani zgoda na czasowe zawieszenie płatności nie pomogą pani w rozwiązaniu problemu – oznajmiła bez owijania w bawełnę Thor.

– Co to oznacza w praktyce? – spytała Bergman.

– Że pani wniosek został odrzucony. Naszym zdaniem należy natychmiast wystawić dom na sprzedaż. Chyba że ma pani dla nas inną propozycję.

Bergman z całej siły zacisnęła zęby, skoczył jej puls. Była oburzona, że urzędniczka rozmawia z nią tak lekceważącym, formalnym językiem.

– Nie wierzę własnym uszom – odparła. – Jestem waszą klientką od prawie trzydziestu lat, a kiedy proszę o kilkumiesięczne odroczenie płatności, mój bank się na mnie wypina? Wie pani co? Właśnie podjęłam decyzję. Postanowiłam zmienić bank, ale nie musicie się niepokoić. Dostaniecie swoje pieniądze z powrotem.

– Nie musi się pani posuwać aż do takiego kroku. Chcemy, żeby nadal była pani naszą klientką, ale musimy dbać o interesy, także w przyszłości. Przykro mi słyszeć, że podjęła pani taką decyzję.

– Dziękuję za rozmowę. Teraz już wiem, co o was myśleć, a wy wiecie, że już nie chcę być waszą klientką. Żegnam panią.

Bergman się rozłączyła i drżącą dłonią zaczęła szukać wizytówki Ferma. Odebrał po pierwszym sygnale, jakby czekał na tę rozmowę. Nie był też wcale zdziwiony. Bergman od razu przeszła do rzeczy:

– Mam kilka zastrzeżeń co do wynajmu domu.

– Chętnie posłucham – odparł z nutką rozbawienia w głosie.

– Domyślam się, że ma pan jego dokładny plan?

– Oczywiście. To ogólnie dostępny dokument.

– Część piwniczna zostanie wyłączona z umowy. Chcę tam zamieszkać na czas wynajmu i mieć dostęp przez dawne wejście dla służby, które znajduje się na tyłach budynku. Niektóre szafy, moją sypialnię i biuro na parterze zamknę na klucz. Przedtem możecie te pomieszczenia obejrzeć, ale tylko w mojej obecności. Potem wszystko zaplombujemy. Nie zgadzam się na fotografowanie wnętrz. Wszystkie osoby tam przebywające będą musiały podpisać zobowiązanie, że to, co tam zobaczą, zachowają w tajemnicy. Jeśli coś zniknie albo zostanie uszkodzone, obciążę was kosztami, a wy je bez dyskusji zapłacicie. Jak pan z pewnością wie, w moim domu zainstalowany jest system alarmowy. Wystawię wam pełnomocnictwo do kontaktowania się z firmą ochroniarską, która go zainstalowała.

Ferm od razu zaakceptował te żądania. W jego głosie znowu pojawiła się powaga.

– Dopilnuję, żeby wszystkie te warunki zostały uwzględnione w umowie najmu. Zapłacimy pani sto pięćdziesiąt tysięcy koron za dobę. Kwota zostanie przekazana na podstawie warunków ujętych w umowie. Chcemy jak najszybciej uzyskać dostęp do budynku, żebyśmy mogli go zabezpieczyć.

– Możemy się umówić na szóstą rano.

– Zgoda.

Rozmowa dobiegła końca, a Bergman ze zdumieniem wpatrywała się w telefon. Wszystko poszło nadspodziewanie gładko! Musi opowiedzieć o tym Adamowi. Zaczęła szukać w telefonie jego numeru, ale przerwało jej pukanie do drzwi.

– Proszę! – zawołała.

Do pokoju weszła Falk. Spojrzała na Bergman i spytała ją, czy jest zajęta.

– Nie – odparła policjantka. – Właśnie miałam do ciebie dzwonić.

Falk usiadła na krześle i zaczęła energicznie pocierać skronie.

– Wracam z konferencji prasowej. Dzięki Bjurstedtowi nasze śledztwo prowadzone jest od teraz w sprawie „mumii z garderoby”.

Obie policjantki uśmiechnęły się do siebie porozumiewawczo. Nie musiały nic mówić, zrozumiały się bez słów. Prokurator znany był z tego, że lubił się prężyć w świetle reflektorów. Falk pochyliła się i oznajmiła poważnym tonem:

– Kazałam Ninie poszukać w naszym archiwum podobnych spraw, w których doszło do napadu, tyle że bez skutku śmiertelnego. Ktoś mnie o nie spytał w czasie konferencji prasowej. Boję się, że zabójca Lindstena znowu kogoś zamorduje, o ile już tego nie zrobił.

– Ja też się tego obawiam – odparła Bergman i opowiedziała Falk o swojej rozmowie z Nilssonem.