Wydanie drugie 2019

© Copyright Krzysztof Puszczewicz, Wrocław 2012-2019.

Wszelkie prawa zastrzeżone do niniejszej publikacji oraz do serii „Wielka Księga Olimpiad Szachowych”.

Projekt okładki: Sebastian Paszkiewicz.

© Wszelkie prawa do wersji elektronicznej: KWI Publishing

Strona Wydawcy: https://www.e-kwi.co.uk/

Oficjalna strona serii: https://szachy-kwi.eu

United Kingdom 2019

ISBN 978-1-911283-52-2

Skład wersji elektronicznej: Marcin Kapusta

konwersja.virtualo.pl

Spis treści

Seria Olimpiad

XX Olimpiada Skopje, 18 września – 13 października 1972 r.

Półfinały, 19 września 1972 r. „Polska traci punkt z Boliwią, a USA z Iranem. Argentyna przegrywa wszystkie partie z NRF”

Półfinały, 20 września 1972 r. „Czechosłowacja remisuje z Portugalią, Hiszpania przegrywa z Irlandią!”

Półfinały, 21 września 1972 r. „Arcymistrz Matanović przegrywa z Nashedem. Holandia lepsza od Bułgarii. Polacy gromią Szkotów 4,0 : 0,0”

Półfinały, 22 września 1972 r. „Cztery remisy w meczu Polaków z Węgrami”

Półfinały, 23 września 1972 r. „Klęska Australii w starciu z Albanią”

Półfinały, 24 września 1972 r. „Katastrofa Kubańczyków w meczu z Belgami. Szwajcaria remisuje z Jugosławią. Filipiny remisują z Rumunią”

Półfinały, 25 września 1972 r. „Filipiny remisują z USA, ale pozostają za burtą finału A”

Wyniki eliminacji

Wyniki indywidualne zespołów

Finały, 27 września 1972 r. „Ekipa ZSRR przegrywa z Węgrami”

Finały, 28 września 1972 r. „Hübner wygrywa z Petrosjanem. Jugosławia ulega Czechosłowacji”

Finały, 29 września 1972 r. „Sawon przegrywa z Hartochem. Węgrzy gromią NRD”

Finały, 30 września 1972 r. „Jugosławia i Węgry odrywają się od rywali”

Finały, 1 października 1972 r. „Jugosławia gromi USA. Rosjanie w końcu osiągają wysokie zwycięstwo”

Finały, 2 października 1972 r. „Holandia zadaje ekipie USA trzecią porażkę”

Finały, 3 października 1972 r. „Jugosławia po raz czwarty z rzędu zdobywa trzy punkty”

Finały, 4 października 1972 r. „Jugosławia łapie oddech, a Rosjanie coraz bliżej”

Finały, 5 października 1972 r. „Węgrzy lepsi od Jugosłowian”

Finały, 6 października 1972 r. „Dzień wolny od gry”

Finały, 7 października 1972 r. „Rosjanie po raz pierwszy na czele”

Finały, 8 października 1972 r. „Ljubojević doznaje jedynej porażki, a ekipa ZSRR wygrywa z najgroźniejszym przeciwnikiem – Jugosławią”

Finały, 9 października 1972 r. „Bobocow wygrywa z Gligoriciem”

Finały, 10 października 1972 r. „Klęska Szwedów”

Finały, 11 października 1972 r. „Cztery remisy, po ciężkiej walce Rosjan ze słabiutką Argentyną”

Finały, 12 października 1972 r. „Rosjanie zdobywają złote medale”

Wyniki w finale A

Wyniki w finale B

Wyniki w finale C

Wyniki w finale D

Rezultaty końcowe

Wyniki indywidualne zespołów

Wszystkie rozdziały dostępne w pełnej wersji książki.

Seria Olimpiad

“Wielka Księga Olimpiad Szachowych” – poczynając od 1927 roku – opisuje kolejne rozgrywane zawody olimpijskie – firmowane przez FIDE - zarówno męskie jak i kobiece. Najbardziej aktualne informacje dotyczące wydanych pozycji książkowych w serii, znajdują się na oficjalnej stronie: https://szachy-kwi.eu

Seria będzie zawierać poniższe pozycje książkowe:

Olimpiady męskie

Olimpiady kobiece

1. Pierwsza Olimpiada Szachowa - Londyn 1927

1. Pierwsza Kobieca Olimpiada Szachowa - Emmen 1957

2. II Olimpiada Szachowa - Haga 1928

2. II Kobieca Olimpiada Szachowa - Split 1963

3. III Olimpiada Szachowa - Hamburg 1930

3. III Kobieca Olimpiada Szachowa - Oberhausen 1966

4. IV Olimpiada Szachowa - Praga 1931

4. IV Kobieca Olimpiada Szachowa - Lublin 1969

5. V Olimpiada Szachowa - Folkestone 1933

5. V Kobieca Olimpiada Szachowa - Skopje 1972

6. VI Olimpiada Szachowa - Warszawa 1935

6. VI Kobieca Olimpiada Szachowa - Medellin 1974

7. VII Olimpiada Szachowa - Sztokholm 1937

7. VII Kobieca Olimpiada Szachowa - Hajfa 1976

8. VIII Olimpiada Szachowa - Buenos Aires 1939

8. VIII Kobieca Olimpiada Szachowa - Buenos Aires 1978

9. IX Olimpiada Szachowa - Dubrownik 1950

9. IX Kobieca Olimpiada Szachowa - Valletta 1980

10. X Olimpiada Szachowa - Helsinki 1952

10. X Kobieca Olimpiada Szachowa - Lucerna 1982

11. XI Olimpiada Szachowa - Amsterdam 1954

11. XI Kobieca Olimpiada Szachowa - Saloniki 1984

12. XII Olimpiada Szachowa - Moskwa 1956

12. XII Kobieca Olimpiada Szachowa - Dubaj 1986

13. XIII Olimpiada Szachowa - Monachium 1958

13. XIII Kobieca Olimpiada Szachowa - Saloniki 1988

14. XIV Olimpiada Szachowa - Lipsk 1960

14. XIV Kobieca Olimpiada Szachowa - Nowy Sad 1990

15. XV Olimpiada Szachowa - Złote Piaski 1962

15. XV Kobieca Olimpiada Szachowa - Manila 1992

16. XVI Olimpiada Szachowa - Tel Awiw 1964

16. XVI Kobieca Olimpiada Szachowa - Moskwa 1994

17. XVII Olimpiada Szachowa - Hawana 1966

17. XVII Kobieca Olimpiada Szachowa - Erewań 1996

18. XVIII Olimpiada Szachowa - Lugano 1968

18. XVIII Kobieca Olimpiada Szachowa - Elista 1998

19. XIX Olimpiada Szachowa - Siegen 1970

19. XIX Kobieca Olimpiada Szachowa – Stanbuł 2000

20. XX Olimpiada Szachowa - Skopje 1972

20. XX Kobieca Olimpiada Szachowa – Bled 2002

21. XXI Olimpiada Szachowa - Nicea 1974

21. XXI Kobieca Olimpiada Szachowa – Calvia 2004

22. XXII Olimpiada Szachowa - Hajfa1976

22. XXII Kobieca Olimpiada Szachowa – Turyn 2006

23. XXIII Olimpiada Szachowa - Buenos Aires 1978

23. XXIII Kobieca Olimpiada Szachowa – Drezno 2008

24. XXIV Olimpiada Szachowa - Valletta 1980

24. XXIV Kobieca Olimpiada Szachowa – Chanty-Mansyjsk 2010

25. XXV Olimpiada Szachowa - Lucerna 1982

25. XXV Kobieca Olimpiada Szachowa – Stambuł 2012

26. XXVI Olimpiada Szachowa - Saloniki 1984

26. XXVI Kobieca Olimpiada Szachowa – Tromso 2014

27. XXVII Olimpiada Szachowa - Dubaj 1986

27. XXVII Kobieca Olimpiada Szachowa – Baku 2016

28. XXVIII Olimpiada Szachowa - Saloniki 1988

28. XXVIII Kobieca Olimpiada Szachowa – Batumi 2018

29. XXIX Olimpiada Szachowa - Nowy Sad 1990

29. XXIX Kobieca Olimpiada Szachowa – Chanty-Mansyjsk 2020

30. XXX Olimpiada Szachowa - Manila 1992

31. XXXI Olimpiada Szachowa - Moskwa 1994

32. XXXII Olimpiada Szachowa - Erewań 1996

33. XXXIII Olimpiada Szachowa - Elista 1998

34. XXXIV Olimpiada Szachowa - Stambuł 2000

35. XXXV Olimpiada Szachowa - Bled 2002

36. XXXVI Olimpiada Szachowa - Calvia 2004

37. XXXVII Olimpiada Szachowa - Turyn 2006

38. XXXVIII Olimpiada Szachowa - Drezno 2008

39. XXXIX Olimpiada Szachowa – Chanty-Mansyjsk 2010

40. XL Olimpiada Szachowa – Stambuł 2012

41. XLI Olimpiada Szachowa - Tromso 2014

42. XLII Olimpiada Szachowa - Baku 2016

43. XLIII Olimpiada Szachowa - Batumi 2018

44. XLIV Olimpiada Szachowa - Chanty-Mansyjsk 2020

Dodatkowe informacje znajdziesz

na oficjalnej stronie internetowej serii

“Wielka Księga Olimpiad Szachowych”

https://szachy-kwi.eu

XX Olimpiada
Skopje, 18 września – 13 października 1972 r.

Obradujący jeszcze w Siegen w 1970 roku Kongres FIDE podjął uchwałę powierzającą organizację jubileuszowej, XX Olimpiady Jugosławii. Dla jugosłowiańskich organizatorów ciężar odpowiedzialności był większy niż dla ich poprzedników, bowiem po raz pierwszy postanowiono równocześnie ze zmaganiami mężczyzn przeprowadzić V Olimpiadę Kobiet. Federacja Szachowa Jugosławii na miejsce rozgrywek wytypowała stolicę Macedonii – Skopje. Miasto 26 lipca 1963 roku zostało dotknięte strasznym trzęsieniem ziemi w wyniku, którego prawie cało zostało zniszczone. Wówczas zorganizowano cały sztab inżynierów, wśród nich znajdowali się także polscy architekci, który w swoich planach postanowili całkowicie zmienić jego wygląd. Tam gdzie stały wcześniej parterowe i jednopiętrowe, budowane w stylu tureckim domki, miały powstać nowoczesne wielopiętrowe budynki.

W ramach projektu stworzono kompleks pawilonów wystawowych, które później przystosowano do potrzeb Olimpiady. Na wniosek Federacji Szachowej Macedonii wybudowano specjalną wioskę olimpijską składającą się z osiemdziesięciu parterowych willi oraz jednego, o bardzo wysokim standardzie, hotelu „Panorama”. Drugi hotel „Continental”, mający przyjąć w swoje gościnne progi ekipy startujące na Olimpiadzie, został wybudowany w bezpośrednim sąsiedztwie trzech hal wystawowych mających, po odpowiedniej adaptacji, spełniać rolę sal turniejowych.

Rozmach organizacyjny przypominający Lipsk 1960 oraz Hawanę 1966 w pełni odpowiadał luksusowi wybudowanych obiektów. Obok hal wystawowych powstało doskonałe centrum prasowe, w którym znalazło swoje miejsce biuro komitetu organizacyjnego, a z myślą o dziennikarzach z całego świata – oddano do użytku nowoczesną centralę telefoniczną, dalekopisy, a nawet centrum telewizji wewnętrznej! Wszędzie można było spotkać, zresztą tak jak na poprzednich Turniejach Nacji, stoiska z pamiątkami, ze sprzętem i książkami szachowymi. Wystawiono do sprzedaży przepiękny komplet kryształowych szachów za 500 dolarów, co w owych czasach było ogromną sumą.

W specjalnym urzędzie pocztowym można było nabyć okolicznościową serię znaczków olimpijskich o nominałach 1,5 ND (nowych dinarów, przy czym 1 ND miał wartość około 16 dolarów)) i 6 ND., która praktycznie mogła być kupiona jedynie już naklejona na ozdobnych kopertach ostemplowanych „olimpijskim” kasownikiem za „jedyne” 20 ND!

Na cele Olimpiady przeznaczono zawrotną na tamte lata kwotę 30 milionów nowych dinarów, czyli prawie 2 miliony dolarów! Zatrudniono blisko 700 pracowników w charakterze m.in. sędziów, demonstratorów, tłumaczek (dla każdej ekipy wyznaczono oddzielną, pełniącą dodatkowo rolę opiekunki całego zespołu!), telefonistek, obsługi dalekopisów, służb porządkowych i personelu technicznego. Od godziny 7,00 do 24,00 kursowały autobusy na linii hotel „Continental” – hotel „Grand” – centrum miasta – hotel „Panorama” (wioska olimpijska) i z powrotem.

Organizatorzy przygotowali trzy sale turniejowe. Dwie dla potrzeb Olimpiady męskiej, jedną – dla uczestniczek Olimpiady kobiecej. Wszystkie były w kształcie rotundy. Pod ścianami stanęły stoliki szachowe, zaś środek oddzielony od zawodników gustownymi barierkami, przeznaczono dla kibiców. W głównej hali miały toczyć się boje finału A, zaś centrum skonstruowano typu amfiteatralnego, aby widzowie mogli również śledzić zmagania na siedząco!

Znaczki wydane z okazji Olimpiady
Źródło: stampbears.net

Na znaczkach, od lewej: Smysłow, Korcznoj i Karpow.
„Dla dziewięciokrotnego triumfatora Olimpiad Szachowych ta Olimpiada była ostatnia, ale pierwsza dla wschodzącej gwiazdy A. Karpowa” – głosi podpis nad znaczkami górnej ryciny
Źródło: dugima.narod.ru

Publiczność nie zawiodła i przez cały czas trwania Olimpiady szczelnie wypełniała sale turniejowe. Interesowała się głównie meczami ekip jugosłowiańskiej i sowieckiej. Często głośnymi brawami nagradzała zwycięstwa swoich faworytów.

Federacja Szachowa Jugosławii postanowiła w miesiąc po Olimpiadzie wydać książkę zawierającą 350 najlepszych partii spośród 2728 rozegranych łącznie w Skopje. Oczywiście w trakcie zawodów wychodził codziennie, zawierający wszystkie partie, biuletyn turniejowy, który opracowano za pomocą komputera.

Na XX Olimpiadzie padł kolejny rekord uczestnictwa: przyjechały 63 ekipy, przy czym mogło być ich jeszcze więcej, ale Rodezja i Afryka Południowa nie otrzymały wiz wjazdowych do Jugosławii jako kraje apartheidu. Obradujący w czasie tej Olimpiady kolejny Kongres FIDE podjął w związku z tym uchwałę, że kolejne Turnieje Narodów mogą wziąć na swoje barki jedynie te państwa, które zagwarantują wizy dla wszystkich członków FIDE. Jednakże do podobnego incydentu doszło w 1986 roku, w Dubaju, kiedy to nie dopuszczono do udziału silną ekipę Izraela, bowiem organizatorem był kraj arabski!

Jak zawsze terminarz gry był bardzo napięty. W czasie 25 dni należało rozegrać 22 rundy. Eliminacje rozpoczęły się 19, a zakończyły 25 września. Po dniu wolnym, w terminie 27 września – 12 października zaplanowano finały. Jak zawsze po południu toczono zasadnicze rozgrywki, zaś na drugi dzień rano dogrywano niedokończone partie. Tempo gry niezmiennie wynosiło 2,5 godziny na 40 posunięć i po jednej godzinie na każde następne 16.

Za zgodą prezydenta FIDE M. Euwe, organizatorzy zrezygnowali z możliwości zaliczenia wyników eliminacji do rozgrywek finałowych, co miało miejsce na dwóch poprzednich Olimpiadach.

Głównym arbitrem zarówno XX Olimpiady męskiej, jak i V Olimpiady kobiecej został prezydent FIDE, były mistrz świata dr Max Euwe. Z kolei głównym sędzią zmagań męskich został arcymistrz Kotow, zaś kobiecych – Tichomirowa. Pierwszy raz tak odpowiedzialną funkcję przydzielono kobiecie! W skład Jury d’Appel, w wyniku głosowania, weszli Wotulo, Camara, Florian, Nilsson i Prentice.

Mimo, że do Skopje przyjechały 63 reprezentacje, wiele z nich zameldowało się w bardzo osłabionych składach. Rzucał się w oczy przede wszystkich skład ekipy USA, która przybyła bez nowo kreowanego mistrza świata Fischera oraz arcymistrzów Reshevsky’ego, Evansa i Lombardy’ego. W znacznym stopniu osłabiło to sportową stronę imprezy, bowiem spodziewano się, że już teraz Amerykanów stać na nawiązanie walki z ekipą ZSRR o złote medale! W tej sytuacji za najpoważniejszego przeciwnika Rosjan uważano zespół gospodarzy, który został dodatkowo zdopingowany przez Jugosłowiański Bank Kredytowy, obiecujący drużynie za zdobycie pierwszego miejsca specjalną premię w wysokości 300000 ND, czyli około 20000 dolarów.

Różnie spekulowano na temat nieobecności pierwszego po wojnie „niesowieckiego” mistrza świata. Fischer oświadczył, że będzie reprezentował barwy USA pod warunkiem wysłania do Skopje najsilniejszej ekipy i wszyscy jej członkowie otrzymają odpowiednie honoraria od Federacji. Ponieważ warunek nie został spełniony, Amerykanie przyjechali w „kadłubowym” składzie. Myślę, że tak czy inaczej Fischer do Jugosławii by nie przyjechał! Wszak od momentu zdobycia tytułu najsilniejszego szachisty globu, zrezygnował całkowicie z gry wyczynowej, co pokazały kolejne lata!

Skopje w trakcie Olimpiady
Zdjęcie: Andrzej Filipowicz

W zespole Argentyny nie zagrali Najdorf, Panno, Sanguinetti i Julio Bolbochan! Ich rodzima federacja znów na mistrzostwach kraju, traktowanych jako eliminacje do drużyny olimpijskiej, zaproponowała bardzo niskie nagrody, aby „uciułać” środki na drogi wyjazd do Skopje. Większość zawodowców zbojkotowała ten turniej i w efekcie zespół Argentyny zmontowany w oparciu o wyniki turnieju mistrzowskiego, z trudem awansował do finału A, ale tam wypadł katastrofalnie!

W zespole ZSRR zabrakło Spasskiego, na którego po przegranym meczu w Reykjaviku o koronę szachową spadły prawdziwe gromy. Mówiono nawet, że został aresztowany! Dania walczyła bez Larsena, Islandia, bez Olafssona, NRF – bez Schmida i Unzickera, Brazylia – bez Meckinga, Belgia – bez O’Kelly’ego będącego kapitanem zespołu francuskiego (!), w którego składzie pojawił się po długiej przerwie Rossolimo.

Skopje było miejscem debiutu olimpijskiego trzech w przyszłości wybitnych szachistów. Na pierwszej szachownicy rezerwowej ZSRR zagrał 21. letni Anatolij Karpow, przyszły mistrz świata, na czwartej szachownicy Holandii także 21. letni, długowłosy Jan Timman, który na trwałe wpisał się do historii szachów holenderskich, zaś na trzeciej Jugosławii Lubomir Ljubojević (20 lat) w przyszłości jeden z najsilniejszych szachistów świata lat 70. i 80. ubiegłego wieku.

Karpow i Watanabe w czasie Olimpiady
Zdjęcie: „Szachmaty w ZSRR” numer 1/1973

W Olimpiadzie zadebiutowały Malezja, Irak i Walia.

Wszystkie zespoły, jak zawsze, podzielono na grupy eliminacyjne. Po raz pierwszy zrezygnowano z ustalania kolejności zespołów za pomocą tajnego głosowania kapitanów drużyn. Na Kongresie FIDE w Siegen w 1970 roku przyjęto oficjalnie system rankingowy autorstwa profesora matematyki Arpada Elo, który miał na celu wprowadzenie porównywalności i wymierności rezultatów osiąganych przez szachistów w różnych turniejach. Siłę gry można było teraz ocenić za pomocą liczb, z których najniższa w przypadku mężczyzn wynosiła 2205 i zmieniała się co 5 „oczek” przy czym zawodnik nie posiadający rankingu otrzymywał na czas turnieju „techniczny” ranking o wartości 2200) Zatem rozstawienia poszczególnych reprezentacji dokonano po raz pierwszy w historii za pomocą listy rankingowej zawodników (uzupełnionej kartoteką Rabara). Metoda okazała się bardzo dobra, bowiem na 16 finalistów komputer poprawnie wytypował aż 13 zespołów! Polska została rozstawiona z numerem 14

Jeden z sektorów, gdzie odbywała się „męska” Olimpiada
Zdjęcie: „Szachmaty w ZSRR” numer 12/1972

Eliminacje toczyły się w ośmiu grupach systemem „każdy z każdym”, zaś po dwie najlepsze drużyny awansowały do finałów A, B, C i D. Polska trafiła, bardzo korzystnie, do grupy trzeciej, obok m.in. zespołów Węgier, Norwegii i Indonezji. Za najsilniejszą uznano powszechnie piątą grupę, w której obok Czechosłowacji znalazła się Hiszpania, Izrael i Mongolia. Losowanie w „polskiej” grupie miało dla Polaków dwa korzystne elementy: po pierwsze mecz z Węgrami przypadał na czwartą rundę, a rundę wcześniej z nimi grała Norwegia, zaś po drugie – mecz Polaków z Norwegami przypadał w ostatniej rundzie.

Prawie wszystkie zespoły legitymowały się pełnymi składami. W piątkę grały jedynie Boliwia, Iran, Maroko i Wyspy Dziewicze.

Olimpiada w Skopje – logo

W Skopje do gry zasiadło 373 zawodników (35 arcymistrzów i 68 mistrzów międzynarodowych), którzy mieli rozegrać 2728 partii. Rozegrano ich jednak „tylko” 2660. Część oddano walkowerem, a część… unieważniono! Albania zbojkotowała mecz z Izraelem i w efekcie została skreślona z finału B, a jej dotychczasowe partie uznano za „towarzyskie”. Albańczycy, ku niezadowoleniu pozostałych ekip, już po raz drugi próbowali przenieść na grunt olimpijski akcenty polityczne. Pamiętamy poprzednią Olimpiadę, kiedy Albania wypaczyła tabelę finału D oddając walkowerem wszystkie partie swojego meczu z Afryką Południową.

Ani jedna ekipa nie dysponowała kompletem arcymistrzów, bowiem na ostatniej szachownicy ZSRR wystąpił „tylko” mistrz międzynarodowy Sawon, zaś w zespole Jugosławii, na tymże miejscu grał „nie arcymistrz” Rukavina.

Warto nadmienić, że w zespole Wysp Dziewiczych, w konkurencji męskiej, zagrała pani Susan Grumer, pełniąca w swoim kraju funkcję… ministra, która przyjechała w „odmiennym” stanie i dwa miesiące po Olimpiadzie doczekała się zdrowego potomka!

Profesor Max Euwe przemawia na ceremonii otwarcia Olimpiady
Zdjęcie: „Szachy” numer 11/1972

Wyniki losowania w poszczególnych grupach były następujące:

Grupa

Skład grup

1

1. Kuba, 2. Luksemburg, 3. ZSRR, 4. Dominikana, 5. Finlandia, 6. Belgia i 7. Dania

2

1. Cypr, 2. Jugosławia, 3. Brazylia, 4. Japonia, 5. Szwajcaria, 6. Peru, 7. Anglia i 8. Syria.

3

1. Polska, 2. Liban, 3. Szkocja, 4. Węgry, 5. Indonezja, 6. Maroko, 7. Norwegia i 8. Boliwia.

4

1. Argentyna, 2. Guernsey, 3. Grecja, 4. Nowa Zelandia, 5. Islandia, 6. Francja, 7. Meksyk i 8. NRF.

5

1. Hongkong, 2. Malezja, 3. Irlandia, 4. Mongolia, 5. Czechosłowacja, 6. Izrael, 7. Hiszpania i 8. Portugalia.

6

1. Walia, 2. Singapur, 3. Malta, 4. Turcja, 5. Szwecja, 6. Kanada, 7. NRD i 8. Włochy.

7

1. Bułgaria, 2. Australia, 3. Holandia, 4. Albania, 5. Puerto Rico, 6. Andora, 7. Kolumbia i 8. Irak.

8

1. Wyspy Owcze, 2. Wyspy Dziewicze, 3. Tunezja, 4. USA, 5. Iran, 6. Austria, 7. Rumunia i 8. Filipiny.

Uroczystego otwarcia Olimpiady, w imieniu prezydenta Josifa Broz Tito dokonał premier Republiki Macedońskiej Nikola Mincev. Otwarcie miało miejsce w nowej, pięknej „Uniwersalnej Sali”, wykorzystywanej do celów reprezentacyjnych oraz koncertów symfonicznych. Miało to miejsce 18 września 1972 roku o godzinie 19,00.

Susan Grumer grała w ekipie Wysp Dziewiczych
Zdjęcie: en.chessbase.com

Ceremonia otwarcia Olimpiady
Na maszcie flagi Jugosławii i FIDE
Zdjęcie: Guernsey Chess Club

Źródło: filateelia.ee

Źródło: filateelia.ee

Poczta Tunezja
Źródło: filateelia.ee

Pocztówka ze Skopje
Źródło: delcampe.net

Pocztówki ze Skopje
Źródło: delcampe.net

XXIX Mistrzostwa Polski, jakie odbyły się w 1972 roku we Wrocławiu potraktowano jako eliminacje do polskiej drużyny olimpijskiej. W ten sposób nominację dostali: mistrz Polski Krzysztof Pytel, wicemistrz Aleksander Sznapik oraz mistrzowie międzynarodowi Jacek Bednarski i Włodzimierz Schmidt, którzy podzielili III – IV miejsce. O pozostałe dwa miejsca walczono w dwukołowym sześciomeczu w Krakowie, z którego zakwalifikowali się Andrzej Sydor i Andrzej Filipowicz. Mimo takiej możliwości nie wzięli udziału w turnieju krakowskim Śliwa (ze względów) zawodowych i Doda (choroba), zaś grający na pierwszej szachownicy w Siegen, mistrz międzynarodowy Kostro, przyjechał do Krakowa, ale zajął dopiero trzecie miejsce. Kapitanem drużyny miał zostać Stefan Witkowski, ale ostatecznie na tę funkcję powołano sowieckiego arcymistrza Jewgienija Wasjukowa. Kierownikiem całej ekipy był wiceprezes Polskiego Związku Szachowego Stefan Furs.

W grupie 1, jako jedynej, startowała nieparzysta liczba drużyn. Przy podawaniu stanu tabeli po każdej rundzie, przy zespole tej grupy, który jeszcze nie pauzował widnieć będzie gwiazdka (*).

Centrum prasowe.
Monitory wewnętrzne, za pomocą których przekazywano bez przerwy przebieg ciekawszych partii oraz podawano wyniki partii już zakończonych
Zdjęcie: „Szachy” numer 11/1972

Teraz krótko o tym, co się „działo” w latach 1971 i 1972 przed niemiecką Olimpiadą.

Rok 1971

Sezon otworzył oczywiście turniej w Hastings, który odbył się na przełomie 1970 i 1971 roku. Wygrał Portisch (Węgry) 6 punktów z 9 partii. Dalej szli: 2 – 6. Uhlmann (NRD), Markland (Anglia), Hort (Czechosłowacja), Gligorić (Jugosławia) i Krogius (ZSRR) po 5 p., 7. Mestrović (Jugosławia) 4 p., 8 – 9. Byrne R. (USA) i Wade (Nowa Zelandia) po 3,5 p., 10. Keene 3 p.

Lajos Portisch jako jedyny nie przegrał żadnej partii.

W dniach 11 – 30 stycznia trwał kolejny tradycyjny turniej w Wijk aan Zee. Była to już jego 33 edycja! Wyniki turnieju arcymistrzowskiego:

Od lewej: Korcznoj, Olafsson F. i Petrosjan

Od lewej: Hübner, Ivkov i Mecking

Turniej mistrzowski:

Od lewej: Timman, Adorjan i Kostro
Źródło „Szachy” numer 2/1971

Tradycyjny turniej w Olot zakończył się triumfem młodzieży, z którym nawiązał walkę jedynie weteran arcymistrz Pomar (Hiszpania). Wygrał Hecht (NRF), a pół punktu za nim, obok Pomara, znaleźli się Andersson (Szwecja), Quinteros (Argentyna). Piąty był utalentowany Rogoff z USA. Poniżej tabelka.

Źródło: „Tidskrift För Schack” numer 4/1971

Silnie obsadzony turniej w Tallinie (ZSRR) został zdominowany przez gospodarzy, którzy zajęli najwyższe miejsca. Przedzielił ich jedynie dawno nie widziany arcymistrz Barcza (Węgry). Drugi w kategorii „gości” był Saidy (USA) – dopiero dziesiąte miejsce!

Źródło: „Suomen Shakki” numer 4/1971

Rozegrane w Sofii mistrzostwa Bułgarii przyniosły tytuł mistrza kraju Radułowowi, który zdobył 14,5 punktu z 19 partii. Dalej szli: 2. Pejew 14 p., 3. Popow 12,5 p., 4. Spiridonow 11,5 p., 5 – 6. Ajanski i Kirow po 11 p., 7 – 9. Ermenkow, Minew i Spasow po 10,5 p., 10. Radew 10 p., 11 – 14. Orew, Arnaudow, Kozarow i Pelitow po 9 p., 15 – 18. Angełow, Bochosian, Belikow i Pipkow po 7 p., 19 – 20. Kerczew i Tomow po 5 p.

Młody Andersson (Szwecja) uzyskał kolejny sukces, tym razem w Göteborgu. Mistrz świata Borys Spasski był dopiero trzeci! Zauważmy jeszcze siódmą lokatę mistrzyni świata, Gruzinki Nony Gaprindaszwili.

Mistrzostwa Szwecji dały wyniki:

Od lewej: Sven Göran Malmgren i Göran Broström
Źródło: „Tidskrift För Schack” numer 6/1971

Szczegółowe wyniki mistrzostw Islandii, jakie odbyły się w Reykjaviku:

Sewilla (Hiszpania), 13 – 23 maja. W ćwierćfinałowym meczu pretendentów do tytułu mistrza świata, Petrosjan pokonał świeżo upieczonego arcymistrza Hübnera w stosunku 4,0 : 3,0.

Moskwa (ZSRR), 13 – 31 maja. W ćwierćfinałowym meczu pretendentów do tytułu mistrza świata, Korcznoj pokonał Gellera w stosunku 5,5 : 2,5.

W Balatonszeplaku (Węgry) odbył się ciekawy turniej, w którym najlepszy okazał się Andras Adorjan – kolejna wschodząca gwiazda szachów węgierskich.

Andras Adorjan
Źródło: „Tidskrift För Schack” numer 6/1971

Tradycyjny, jak zawsze znakomicie obsadzony turniej IBM w Amsterdamie był wielkim sukcesem Wasilija Smysłowa:

Źródło: „Tidskrift För Schack” numer 8/1971

Vancouver (Kanada), 16 maja – 1 czerwca. W ćwierćfinałowym meczu pretendentów do tytułu mistrza świata, Fischerr ozgromił Tajmanowa w sensacyjnym stosunku 6,0 : 0,0 (bez remisów!).

Las Palmas (Hiszpania), 13 – 30 maja. W ćwierćfinałowym meczu pretendentów do tytułu mistrza świata, Larsenpokonał Uhlmanna w stosunku 5,5 : 3,5.

Denver (USA), 6 – 20 lipca. W półfinałowym meczu pretendentów do tytułu mistrza świata, Fischer rozgromił Larsena w sensacyjnym stosunku 6,0 : 0,0 (bez remisów!).

Moskwa (ZSRR), 4 – 28 lipca. W półfinałowym meczu pretendentów do tytułu mistrza świata, Petrosjan pokonał Korcznoja w stosunku 5,5 : 4,5.

Chile. Omal nie sensacyjnie zakończył się mecz reprezentacji Chile i Argentyny. W pierwszej rundzie gospodarze wygrali 11,0 : 9,0. Dopiero w następnej rundzie ciężko wywalczone zwycięstwo dało ogólny wynik 20,5 : 19,5 dla szachistów Argentyny grającej w najsilniejszym składzie.

Mistrzostwa Rumunii dały następujące wyniki: 1. Ciocaltea 14 punktów z 20 partii, 2 – 4. Ungureanu, Ghitescu i Partos po 13 p., 5 – 6. Neamtu i Botez po 11,5 p., 7 – 8. Pavlov i Mititelu po 11 p., 9 – 10. Vaisman i Grünberg po 10,5 p., 11. Ghinda 10 p., 12 – 14. Reicher, Buza i Stoica po 9 p., 15 – 16. Szabo U. i Ghizdavu po 8,5 p., 17 – 19. Stanciu, Suta i Drimer po 8 p., 20. Puscasu 7 p. i 21. Adam 6 p.

Mistrzostwa ZSRR:

Źródło: „Tidskrift För Schack” numer 10/1971

Mistrzem świata juniorów został Szwajcar Werner Hug:

Źródło: „Szachy” numer 10/1971

Otwarte mistrzostwa NRF po raz pierwszy od 46 lat rozegrano w międzynarodowej obsadzie.

Nie zjawili się jednak arcymistrzowie z ZSRR. Był to znak protestu przeciwko organizacji turnieju w Berlinie Zachodnim. Pamiętajmy, że w owym czasie Niemcy były podzielone na Niemiecką Republikę Federalną (NRF) i Niemiecką Republikę Demokratyczną (NRD). Berlin Zachodni nie był postrzegany jako część NRF, lecz miał status obszaru specjalnego administrowanego przez USA, Wielką Brytanię i Francję o statusie zbliżonym do „wolnego miasta”.

Z tego powodu ZSRR, a jego śladem wszystkie ówczesne kraje socjalistyczne nie przybyły na berliński turniej.

Źródło: „Szachy” numer 1/1972

Wyniki Memoriału Alechina w Moskwie nazwano „sowiecką zmianą warty”. 20. letni Karpow podzielił pierwsze miejsce, podczas gdy mistrz świata był dopiero szósty.

Źródło: „Szachy” numer 1/1972

Rok 1972

Kolejny szachowy sezon otworzyły, jak zawsze, turnieje w Hastings i Wijk aan Zee. Poniżej tabelki z tych turniejów. W pierwszym z nich tym razem liczbę uczestników rozszerzono z 10 do 16 zawodników.

Hastings 1971/1972

Źródło: „Szachy” numer 3/1972

Wijk aan Zee 1972

Turniej arcymistrzowski

Źródło: „Szachy” numer 3/1972

Od lewej: Portisch, Hort i Pomar

Od lewej: Browne, Sawon i Smysłow

Od lewej: Enklaar, Ribli i Hecht
Źródło: „Szachy” numer 3/1972

W turnieju mistrzowskim wystąpił polski szachista numer 1, czyli Włodzimierz Schmidt. Występ nie był udany. Poniżej tabelka.

Wijk aan Zee. Turniej mistrzowski.

Źródło: „Szachy” numer 3/1972

Tradycyjny turniej w Palma de Mallorca. Start najmłodszego na świecie arcymistrza Lubomira Ljubojevicia z Jugosławii był oczekiwany z dużym zainteresowaniem. W XI rundzie Ljubojević pokonał Larsena i prowadził samodzielnie. Po XIII rundzie zrównał się z nim znakomity Argentyńczyk Panno i tak stan rzeczy utrzymał się już do końca.

Źródło: „Szachy” numer 3/1972

Mistrzostwa Finlandii zakończyły się sukcesem wielokrotnego olimpijczyka mistrza międzynarodowego Ojanena. Był to jego 12. tytuł mistrza kraju!

Źródło: „Suomen Shakki” numer 5/1972

Mistrzostwa Polski odbyły się w dniach 6 – 24 lutego i przyniosły niespodzianki. Triumfowali bowiem przedstawiciele młodego pokolenia, mistrzowie Pytel i Sznapik.

Szczegóły:

Bohaterowie rozgrywek:

Od lewej: Pytel, Sznapik i Bednarski

Od lewej: Schmidt, Śliwa i Doda
Źródło: „Szachy” numer 4/1972

W dniach 6 – 27 lutego odbył się atrakcyjny turniej w Reykjaviku. Zwyciężył, dawno nie oglądany na Olimpiadach przedstawiciel gospodarzy Fridrik Olafsson. Prym w turnieju podzielili z nim liderzy swoich reprezentacji narodowych Florin Gheorghiu z Rumunii i Vlastimil Hort z Czechosłowacji.

Źródło: „Szachy” numer 5/1972

Mistrzostwa Szwecji, to triumf młodości. Ornstein miał zaledwie 20 lat, a Uddenfeldt – 21. Drugą lokatę podzielił 30. letni Jansson, dla którego Skopje było piątym już występem olimpijskim.

Źródło: „Tidskrift För Schack” numer 6/1972

Axel Ornstein – nowy mistrz Szwecji

Od lewej: Jansson i Uddenfeldt
Źródło: „Tidskrift För Schack” numer 6/1972

W dniach 4 lipca – 1 września (partie rozegrano w terminie 11 lipca – 31 sierpnia) odbył się w Reykjaviku mecz o mistrzostwa świata, w którym Fischer pokonał Spasskiego w stosunku 12,5 : 8,5.

Od lewej: Spasski i Fischer – wielcy nieobecni na Olimpiadzie w Skopje
Zdjęcia: „Tidskrift För Schack” numer 7/1972

Szczegóły meczu (grano 24 partie, wygrywał ten, który uzyska 12,5 punktu):

W dniach 24 lipca – 14 sierpnia, w Helsinkach, odbył się turniej strefowy kolejnego cyklu 1972 – 1975 o tytuł mistrza świata:

Zdjęcia: „Suomen Shakki” numer 6/1972

Lista rankingowa A na dzień 1 lipca 1972 roku obejmowała ponad 900 zawodników. Opracowana została także po raz pierwszy lista kobiet obejmująca około 130 zawodniczek.

Poniżej 30 czołowych szachistów świata.

1

GM

Robert Fischer

USA

2785

2

GM

Borys Spasski

ZSRR

2660

3

GM

Tigran Petrosjan

ZSRR

2645

GM

Lew Poługajewski

ZSRR

2645

5

GM

Wiktor Korcznoj

ZSRR

2640

GM

Lajos Portisch

Węgry

2640

7

GM

Michaił Botwinnik

ZSRR

2630

GM

Anatolij Karpow

ZSRR

2630

9

GM

Bent Larsen

Dania

2625

GM

Michaił Tal

ZSRR

2625

11

GM

Wasilij Smysłow

ZSRR

2620

GM

Leonid Stein

ZSRR

2620

13

GM

Vlastimil Hort

Czechosłowacja

2600

GM

Paul Keres

ZSRR

2600

15

IM

Władimir Sawon

ZSRR

2595

16

GM

Efim Geller

ZSRR

2590

GM

Mark Tajmanow

ZSRR

2590

GM

Robert Hübner

NRF

2590

19

GM

Dawid Bronstein

ZSRR

2585

20

GM

Jewgienij Wasjukow

ZSRR

2575

GM

Svetozar Gligorić

Jugosławia

2575

22

GM

Henrique Mecking

Brazylia

2570

GM

Fridrik Olafsson

Islandia

2570

GM

Oscar Panno

Argentyna

2570

25

GM

Samuel Reshevsky

USA

2565

26

IM

Jurij Bałaszow

ZSRR

2560

GM

Robert Byrne

USA

2560

GM

Ajwar Gipslis

ZSRR

2560

GM

Nikołaj Krogius

ZSRR

2560

GM

Władimir Tukmakow

ZSRR

2560

Półfinały, 19 września 1972 r.
„Polska traci punkt z Boliwią, a USA z Iranem. Argentyna przegrywa wszystkie partie z NRF”

Grupa: 1

Wyniki I rundy:

Luksemburg

0,0 : 4,0

Dania

ZSRR

4,0 : 0,0

Belgia

Dominikana

0,0 : 4,0

Finlandia

Kuba

-

Pauz

Drużyna Kuby przyjechała do Skopje w składzie: 23. letni Jesus Rodriguez (debiut), 28. letni Silvino Garcia (4 występ), 43. letni Eldis Cobo (8 i ostatni występ; debiutował w Helsinkach 1952), 22. letni Roman Hernandez (2 występ), 25. letni Guillermo Estevez (debiut) i 23. letni Joaquin Diaz (3 występ; wystąpił jeszcze tylko raz – w Nowym Sadzie 1990).

Zespół kubański był bardzo młody. Najstarszy okazał się nieoczekiwanie Cobo, ale należał jeszcze do „średniego” pokolenia. Zabrakło natomiast sześciokrotnego olimpijczyka Eleazara Jimeneza, który miał pojawić się jeszcze na następnej Olimpiadzie w Nicei 1974, ale to było jego definitywne zakończenie gry w charakterze olimpijczyka. Debiutant, młodziutki Rodriguez zagrał od razu na najwyższej szachownicy, bowiem w latach 1971 i 1972 zdobywał mistrzostwo kraju.

Żegnał Olimpiady Eldis Cobo. Najlepiej poszło mu w 1964 roku w Tel Awiwie (64%), przy czym jeszcze trzykrotnie osiągał 60% lub więcej (Lipsk 1960, Warna 1962 i Lugano 1968).

Eldis Cobo urodził się 5 września 1929 roku. Był mistrzem Kuby w 1950roku. 17 lat od tego wydarzenia zdobył tytuł mistrza międzynarodowego. Największym jego sukcesem było zwycięstwo w popularnym wówczas turnieju „USA Open” w 1958 roku.

Runda nie przyniosła żadnych niespodzianek. Zaimponowali faworyci, którzy tym razem nie uronili nawet „połówki” w starciu z szachowymi „kopciuszkami”.

Opowiada Aleksander Roszal. „Puchar Hamiltona – Russella dotarł na Olimpiadę wraz z sowiecką ekipą (jest to bowiem puchar przechodni – dopisek autora). 17 września do Skopje wylecieli samolotem członkowie drużyny, trenerzy Antoszin i Furman (do czasu przybycia Keresa pełnił dodatkowo funkcję kapitana), zaproszony jako gość specjalny Olimpiady Michaił Botwinnik, członek ekipy sędziowskiej Kotow (zastępca sędziego głównego), mistrz Abramow (sędzia jednej z grup eliminacyjnych) i autor tych słów, korespondent «Sowieckiego sportu» i tygodnika «64». Atmosfera w zespole pełna jest żartów. Doświadczony Kotow – teraz to bardzo modne – sprawdza muskulaturę młodziutkiego Karpowa, redaktor tygodnika «64», Tigran Petrosjan wesoło opowiada o trudnościach jakie czekają na korespondenta, który musi obserwować mecze ponad sześćdziesięciu drużyn.

Kilka słów o przebiegu walki na starcie eliminacji. Drużyna ZSRR spokojnie i pewnie wypunktowała Belgów. Jako pierwszy zwyciężył lider naszej drużyny Petrosjan. Przeciwnik naszego arcymistrza Boey próbował zagrać obronę Czigorina, ale Petrosjan sprowadził ten wariant do wariantu Nimzowitscha. Nowinką w tym wariancie okazał się nie tylko dla Belga, ale i kibiców, ruch 4.e3.

Stan po I rundzie:

1 – 3

Finlandia*, Dania* i ZSRR*

4,0

4 – 7

Kuba, Luksemburg*, Dominikana* i Belgia*

0,0

Hotel „Continental” w czasie Olimpiady
Zdjęcie: Andrzej Filipowicz

1. Partia angielska [A38]
Philippe (Luksemburg) 2200 – IM Hamann (Dania) 2490

1.c4 c5 2.Sc3 g6 3.g3 Gg7 4.Gg2 Sc6 5.Wb1 d6 6.d3 Sf6 7.Sf3 0–0 8.0–0 h6 9.a3 a5 10.Gd2 e5 11.Se1 Ge6 12.Sc2 d5 13.b4 cb4 14.ab4 dc4 15.dc4 ab4 16.Sb4 Sa5 17.Sbd5 Sc4 18.Sf6 Hf6 19.Se4 Hf5 20.g4 Hg4

21.Gh6 Wfd8 22.He1 Gd5 23.f3 Hh5 24.Gg7 Kg7 25.Hb4 Wh8 26.h3 Se3 27.Wf2 Hh4 28.Sc3 Hb4 29.Wb4 Wa1 30.Kh2 Gc6 31.Sb1 Wd8 32.Wb3 Sf5 33.e4 Sd4 34.Wbb2 Se6 35.Sd2 Sf4 36.Wf1 Wf1 37.Gf1 Kf6 38.Sc4 Wd1 39.Gg2 Ke6 40.Se3 Wd3 41.Sf1 Kd6 42.Sd2 Sg2 43.Kg2 b5 44.h4 Kc5 45.Sb3 Kb6 46.Sd2 Wc3 47.Kf2 Gd7 i białe poddały się.

2. Debiut Zukertorta [A06]
Jakobsen (Dania) 2440 – Weber (Luksemburg) 2200

1.Sf3 d5 2.b3 Gf5 3.Gb2 e6 4.g3 Sf6 5.Gg2 Gd6 6.d3 Sbd7 7.Sbd2 e5 8.0–0 0–0 9.He1 h6 10.e4 de4 11.de4 Ge6 12.He2 He7 13.a4 c6 14.Sc4 Gc4 15.Hc4 Sc5 16.Sh4 b5 17.ab5 cb5 18.Hb5 Sce4 19.Sf5 Hc7 20.He2 Sg5 21.Wa6 Wad8 22.Wc6 Hb8 23.Ha6 Sge4 24.We1 Hb4 25.He2 Gc5 26.c3 Sc3 27.Gc3 Hc3 28.Wf6 Wd2 29.Hg4 Gf2 30.Kh1 g5 31.Sh6 Kh7 32.Ge4 Kh8 33.Sf7 Kg8 34.Hg5 i mat.

3. Obrona Nimzowitscha [E31]
Stull (Luksemburg) 2255 – Sloth (Dania) 2385

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.Gg5 h6 5.Gh4 c5 6.d5 d6 7.Sf3 Gc3 8.bc3 e5 9.e3 Gf5 10.Ge2 Sbd7 11.Sd2 g5 12.Gg3 h5 13.f3 h4 14.Gf2 e4 15.g4 ef3 16.gf5 fe2 17.He2 He7 18.e4 0–0–0 19.0–0–0 Wde8 20.Wde1 Se5 21.h3 Sh5 22.Kb1 Hd7 23.Whg1 f6 24.Ka1 Ha4 25.Wb1 Sf4 26.Hf1 Hc2 i białe poddały się.

4. Obrona hetmańsko – indyjska [E12]
Holm (Dania) 2395 – Schammo (Luksemburg) 2200

1.d4 Sf6 2.c4 b6 3.Sc3 Gb7 4.Sf3 e6 5.a3 Ge7 6.e3 0–0 7.Gd3 d5 8.0–0 Sbd7 9.He2 c5 10.Wd1 a6 11.b3 Hc7 12.Gb2 cd4 13.ed4 Gd6 14.h3 Gf4 15.We1 Hc6 16.Wad1 Wfc8 17.Hf1 Hc7 18.cd5 Sd5 19.Se4 S7f6 20.g3 Se4 21.Ge4 Gd6 22.Gb1 Sf6 23.Se5 Gd5 24.Hd3 Hb7 25.We3 b5 26.g4 g6 27.Wde1 Wd8 28.He2 Gf8 29.h4 Gg7 30.h5 Wf8 31.Wh3 Sd7 32.Gc1 f5 33.hg6 hg6 34.Sg6 Gd4 35.Se7 Kf7 36.Wh7 Gg7 37.Sd5 Hd5 38.Wd1 Hc6 39.gf5 ef5 40.Hh5 Kg8 41.Gf5 Sf6 42.Hg6 Wa7 43.Gh6 i czarne poddały się.

Przy szachownicy Jean Schammo z Luksemburga
Zdjęcie: Chess in Luxembourg

5. Obrona Czigorina [D07]
GM Petrosjan (ZSRR) 2645 – Boey (Belgia) 2390

1.d4 d5 2.c4 Sc6 3.Sc3 dc4 4.e3 Sf6 5.Gc4 e6 6.Sf3 Gb4 7.Hc2 0–0 8.a3 Gc3 9.bc3 Sa5 10.Gd3 c5 11.0–0 c4 12.Ge2 b6 13.a4 Gb7 14.Sd2 We8 15.Ga3 e5 16.de5 We5 17.Wad1 He8 18.Sf3 Ge4 19.Ha2 Gf3 20.Gf3 Se4 21.Wd4 Wc8 22.Hc2 f5 23.Wfd1 Sb3 24.Wd7 a6 25.Ge4 fe4 26.He2 We6

27.Hg4 Wg6 28.Hh4 Wf6 29.Ge7 i czarne poddały się.

Tigran Petrosjan
Zdjęcie: „Chess Life & Review” numer 1/1973

Trwa partia Petrosjan (po lewej) – Boey
W głębi: Van Seters (po lewej) – Korcznoj

Ekipa ZSRR w Skopje
Pierwszy rząd: Petrosjan, Smysłow i Sawon; drugi rząd: Korcznoj, Tal i Karpow
Oba zdjęcia: „64” numer 38/1972

6. Obrona francuska [C19]
Van Seters (Belgia) 2200 – GM Korcznoj (ZSRR) 2640

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sc3 Gb4 4.e5 c5 5.a3 Gc3 6.bc3 Se7 7.Sf3 Gd7 8.a4 Ha5 9.Gd2 Sbc6 10.Ge2 c4 11.0–0 f6 12.We1 0–0 13.ef6 Wf6 14.Gg5 Wf7 15.Hd2 Waf8 16.Gh4 Sf5 17.Gg3 h6 18.Wad1 Hd8 19.Wb1 Gc8 20.Hc1 g5 21.Se5 Sg3 22.fg3 Se5 23.de5 Ha5 24.He3 b6 25.Gh5 Wf2 26.Wf1 Wf1 27.Wf1 Hc5 28.Hc5 Wf1 29.Kf1 bc5 30.a5 Gd7 31.Ke2 Kf8 32.h4 Ge8 33.Gg4 Ke7 34.hg5?

34…hg5 35.Kd2 Kd7 36.Kc1 Gf7 37.Kb2 Kc6 38.Ka3 Kb5 39.Kb2 Ka5 40.Ka3 Kb5 41.Kb2 a5 i białe poddały się.

Wiktor Korcznoj
Zdjęcie: „Chess Life & Review” numer 5/1972

7. Partia angielska [A30]
GM Smysłow (ZSRR) 2620 – Cornelis (Belgia) 2320

1.Sf3 c5 2.c4 Sf6 3.g3 b6 4.Gg2 Gb7 5.0–0 g6 6.Sc3 Gg7 7.d4 cd4 8.Hd4 0–0 9.Hh4 d6 10.Gh6 Sbd7 11.Wfd1 Wc8 12.b3 Wc5 13.Gg7 Kg7 14.Hd4 Ha8 15.Wac1 Kg8 16.Se1 Wcc8 17.e4 Sc5 18.Sd5 Gd5 19.ed5 a5 20.Sc2 Wc7 21.Sa3 Hc8 22.Sb5 Wb7 23.Sd6 ed6 24.Hf6 Hd8 25.Hd8 Wd8 26.Gf1 We7 27.We1 Wde8 28.We7 We7 29.f3 Kg7 30.Kf2 Kf6 31.Wb1 Wa7 32.Ke3 g5 33.Kd4 h5 34.We1 We7 35.We7 Ke7 36.h4 gh4 37.gh4 Sd7 38.f4 f5?

39.Ge2 Sf6 40.Gd3 i czarne poddały się.

Wasilij Smysłow
Zdjęcie: „Szachmaty w ZSRR” numer 1/1972

8. Obrona „Nowoczesny Benoni” [A65]
Beyen (Belgia) 2280 – GM Tal (ZSRR) 2625

1.d4 Sf6 2.c4 c5 3.d5 g6 4.Sc3 Gg7 5.e4 0–0 6.Gd3 e6 7.Sge2 ed5 8.cd5 d6 9.0–0 W tym momencie uświadomiłem sobie, że na szachownicy stoi pozycja z mojej partii z Penrose granej w ostatniej rundzie lipskiej Olimpiady, którą mistrz angielski błyskotliwie wygrał. Teraz, jeśli mnie pamięć nie myli, czarne zagrały 9…a6 10.a4 We8. Jest oczywiste, że musiałem trochę „zmienić program”, i dlatego zagrałem 9…b6 Przy czym i w tym przypadku do pełnego szczęścia jeszcze daleko 10.Gg5 h6 11.Gf4 Niezłe było też 11.Gh4, gdyż 11…g5 12.Gg3 Sh5 jest ryzykowne ze względu na 12.f4 11…Ga6 12.a4 We8 13.h3He7 14.Sg3 c4 Nieoczekiwane posunięcie, ale po wymianie na „d3” (a innego sposobu zakończenia rozwoju nie widziałem), białe błyskawicznie włączają do gry królewską wieżę 15.Gc2 Sbd7 16.Hd2 Hf8 Zdecydowanie słabsze było 16…Kh7, gdyż król stałby na „niebezpiecznej” diagonali 17.Ge3 Sc5 18.f3 Sfd7 19.f4 Sb3 Czarne muszą się spieszyć, gdyż tematyczna dla tego wariantu pozycyjna groźba 20.e5 de5 21.f5 jest bardzo nieprzyjemna 20.Gb3 cb3 21.Wf3 Wac8 Dążące do jak najszybszej kontry, czarne idą na obustronnie ostre poświęcenie piona 22.a5 b5 Oczywiście kontynuacja 22…Gc4 23.ab6 ab6 24.Wa7 nie mogła zadowolić czarne 23.Ga7 Wc4 Wykorzystując wycofanie się białopolowego gońca, czarne zaczynają „przedzierać się” do piona „e4” 24.We1 h5 25.Sf1 b4 26.Sd1 Sf6 Można było i dążyć do wzięcia piona, ale uważałem że wymiana skoczków jest wygodna dla białych 27.Sf2 Se4 28.Se4 Wee4 29.We4 We4 30.Wb3 He7 Za poświęconego piona u czarnych jest dostateczne bogactwo gry. Jednak trudno powiedzieć jak wyglądałaby walka, gdy nie błąd, jaki zrobiły teraz białe 31.Gf2 Konieczne było 31.Ge3, gdyż czarne nie zamierzały kontynuować 31…Gc4 z powodu 32.Wb4. Zamierzałem grać 31…Hb7 oceniając (być może zbyt optymistycznie) pozycję jako lepszą dla mnie

31…We2 32.Hb4 W odpowiedzi na lepsze 32.Hd1, czarne mogłyby prozaicznie wziąć na „b2” piona 32…Wf2 33.Kf2 He2 34.Kg3 Hf1 35.Hd6Gd4 Teraz groźby matowe są nie do odparcia 36.f5 He1 Więcej niż wystarczające było 36…Gf2, ale ruch w partii też zmusza białe do kapitulacji. Białe poddały się.

Uwagi: Michaił Tal, wrzesień 1972 r.

9. Obrona sycylijska [B98]
Belliard (Dominikana) 2200 – IM Ojanen (Finlandia) 2300

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.Gg5 e6 7.f4 Ge7 8.Hf3 Sbd7 9.0–0–0 h6 10.Hh3 Hc7 11.f5 e5 12.Gf6 Sf6 13.Sf3 b5 14.Gd3 Gb7 15.a3 h5 16.Hg3 0–0 17.h3 Wfc8 18.Hf2 d5

19.Sd5?? (19.He2) 19…Gd5 20.ed5 e4 21.Gf1 ef3 22.gf3 Wd8 23.Gd3 Wd5 24.Kb1 Wad8 25.Hg2 Hf4 26.Whg1 Gf8 27.Wde1 We5 28.We5 He5 29.f4 Hf4 30.Hc6 He3 31.Wg2 Hh3 32.Wg5 Wd6 33.Hb7 He3 34.Wg2 He1 35.Ka2 Hd1 36.Wg3 He1 37.Wg2 He5 38.Kb1 Hd5 i białe poddały się.

10. Partia hiszpańska [C88]
Saren (Finlandia) 2200 – Delgado (Dominikana) 2200

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Ge7 6.We1 b5 7.Gb3 0–0 8.a4 Gb7 9.d3 d6 10.c3 Sa5 11.Gc2 c5 12.Sbd2 Hc7 13.Sf1 Sd7 14.Se3 Sb6 15.b4 cb4 16.cb4 Sc6 17.a5 Sd7 18.Sd5 Hd8 19.Gb3 Sf6 20.Hd2 Sd5 21.ed5 Sd4 22.Sd4 ed4 23.Gb2 Gf6 24.f4 Hd7 25.He2 Hf5 26.Hf3 h5 27.He4 Hd7 28.f5 Wae8 29.Hf3 Gc8 30.Hh5 Hf5 31.Hf5 Gf5 32.We8 We8 33.Wd1 We3 34.Gc1 Wd3 35.Wd3 Gd3 36.Gf4 Gc4 37.Gc4 bc4 38.b5 d3 39.Ge3 ab5 40.a6 d2 41.Gd2 Gd4 42.Kf1 Kf8 43.Ke2 Ke7 44.Ge3 i czarne poddały się.

11. Partia hiszpańska [C85]
Gonzales E. (Dominikana) 2200 – Sorri (Finlandia) 2200

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Ge7 6.Gc6 dc6 7.He1 Gd6 8.d4 He7 9.de5 Ge5 10.Se5 He5 11.Sc3 Gd7 12.f3 0–0–0 13.Ge3 Whe8 14.Gf2 Hg5 15.Gc5 Hg6 16.Hf2 Sh5 17.Kh1 Kb8 18.a4 He6 19.b4 Hc4 20.Wa3 f5 21.b5 f4 22.Ga7 Ka8 23.Wb1 We6 24.Wab3 cb5 25.ab5 b6 26.Wa1 Gc8 27.Sd5 Wd5 28.ed5 We2 29.Hh4 Sf6 30.Gb6 cb6 31.Hg5 Hd5 32.Hg7 He5 33.Wbb1 Sd5 34.Hg8 He6 35.Hd8 a5 36.Wd1 Sc3 37.Wd6??We1 i białe poddały się.

12. Partia hiszpańska [C85]
Rantanen (Finlandia) 2200 – Pena (Dominikana) 2200

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Ge7 6.Gc6 dc6 7.Sc3 Gg4 8.h3 Gh5 9.g4 Gg6 10.He2 Sd7 11.d4 f6 12.Wd1 Hc8 13.Ge3 0–0 14.Sh4 Gf7 15.Sf5 He8 16.f4 Gb4 17.Hf3 Gc4 18.Se2 g6 19.Sfg3 ef4 20.Sf4 He7 21.h4 Wae8 22.h5 g5 23.Sh3 h6 24.Sf2 Ge6 25.Sf5 Gf5 26.Hf5 Sb6 27.c3 Sc4 28.We1 Gd6 29.Kg2 Sb2 30.Wab1 Sa4 31.Wb7 Sc3 32.Wb3 Sa2 33.Gd2 Wb8 34.Web1 Wb5 35.Wb5 ab5 36.Wb2 Wa8 37.e5 fe5 38.Se4 Hf7 39.Sf6 Kg7 40.Hh7 Kf6 41.de5 Ge5 42.Hh6 Ke7 43.Hc6 Gb2 44.Gg5 Gf6 45.Gf6 Hf6 46.Ha8 Sc3 (W tym miejscu białe mogłyby się spokojnie poddać – w prostej końcówce mają skoczka mniej, ale…) 47.Ha3 Kf7 48.Hc5 c6 49.g5 Se4 50.Ha7 He7 51.g6 Ke6 52.Ha2 Ke5 53.Ha1 Kf5 54.Hf1 Kg5 55.Hf7 Hc5 56.g7 Sf6?? (Wcześniej należało wtrącić 56…Hc2, aby kontrolować pole „g6”) 57.Hg6 i czarne poddały się. Nieprawdopodobny finał.

Hotel „Continental” – jeszcze jedno ujęcie
Zdjęcie: Andrzej Filipowicz

Grupa: 2

Wyniki I rundy:

Cypr

2,5 : 1,5

Syria

Jugosławia

3,0 : 1,0

Anglia

Brazylia

1,5 : 2,5

Peru

Japonia

0,5 : 3,5

Szwajcaria

Ekipa Jugosławii przyjechała do Skopje w składzie: 49. letni Svetozar Gligorić (12 występ, poprzednio grał na pierwszej szachownicy we wszystkich powojennych Olimpiadach 1950 – 1968, z wyjątkiem Amsterdamu 1954, kiedy to miał przed sobą tylko sławnego Pirca), 38. letni Borislav Ivkov (9 występ, grał niezmiennie od Moskwy 1956, mistrz Jugosławii w 1972 roku), 19. letni Lubomir Ljubojević (debiut), 42. letni Aleksandar Matanović (10 występ, grał niezmiennie od Amsterdamu 1954), 37. letni Milan Matulović (5 i ostatni występ) i 30. letni Josip Rukavina (debiut i jedyny występ).

Średnia wieku tego znakomitego zespołu z Olimpiady na Olimpiadę rosła i stąd podmuch świeżości w osobie wschodzącej gwiazdy światowych szachów, Ljubojevicia, wyraźnie ożywił zespół.

Lubomir Ljubojević w latach 60. tych i w 1972 roku
Zdjęcia: sah.hr (po lewej) i Bert Verhoeff

Lubomir Ljubojević urodził się 2 listopada 1950 roku w Užicach, w mieście aktualnie znajdującym się w Serbii nad rzeką Dzieciną w pobliżu granicy z Bośnią i Hercegowiną. W latach 1977 i 1982 był mistrzem Jugosławii.

Do czasu występu w Skopje doskonale wypadł w turniejach w:

• Sarajewie 1970 (1 – 2 miejsce),

• Čačak 1970 (1 – 2 miejsce),

• Palmade Mallorca 1971 (1 – 2 miejsce),

• Vrnjačka Banja 1971 (2 miejsce),

• Caorle 1971 (2 miejsce),

• Thornaby (2 miejsce).

Znakomita lista, nie tylko zważywszy iż uczestniczył w tych zawodach w wieku 17 – 19 lat. W 1970 roku został mistrzem międzynarodowym, a rok później był już arcymistrzem.

Grał w turniejach międzystrefowych uzyskując wyniki:

• Petropolis 1973: 9 – 10 miejsce, 9 punktów z 17 partii,

• Manila 1976: 5 – 6 miejsce, 11,5 punktu z 19 partii,

• Ryga 1979: 13 miejsce, 6,5 punktu z 17 partii,

• Biel 1985: 7 – 9 miejsce, 9,5 punktu z 17 partii,

• Szirak 1987: 7 miejsce, 10 punktów z 17 partii,

• Manila 1990: 12 – 20 miejsce, 7,5 punktu z 13 partii. Po raz pierwszy zawody rozegrano systemem szwajcarskim z udziałem 64 zawodników na dystansie 13 rund.

W tej rundzie Jugosłowianie natrafili na zacięty opór Anglików i w partiach Matanović – Wade i Markland – Matulović po krótkim, ale zaciętym boju musieli pogodzić się z remisem.

Grupa nie była zbyt silna i oprócz bezkonkurencyjnej Jugosławii, o drugie premiowane awansem miejsce szykowała się walka między Anglikami i Szwajcarami.

Stan po I rundzie:

1

Szwajcaria

3,5

2

Jugosławia

3,0

3 – 4

Cypr i Peru

2,5

5 – 6

Syria i Brazylia

1,5

7

Anglia

1,0

8

Japonia

0,5

13. Obrona francuska [C05]
Avgousti (Cypr) 2200 – Shorbagay (Syria) 2200

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sd2 Sf6 4.e5 Sfd7 5.Gd3 c5 6.c3 Sc6 7.Se2 Ge7 8.f4 f5 9.0–0 0–0 10.Sf3 cd4 11.cd4 Wf7 12.Sg5 Gg5 13.fg5 g6 14.Kh1 Sf8 15.Gd2 Gd7 16.Wc1 Wc8 17.He1 a6 18.Hf2 Ge8 19.Wc2 Wfc7 20.Wfc1 He7 21.a3 Sa7 22.Gb4 Wc2 23.Ge7 Wc1 24.Sg1 Sc6 25.Gd6 Sd7 26.h4 Sd8 27.Kh2 Sf7 28.Gb4 Sde5 29.de5 Se5 30.He2 Sg4 31.Kg3 e5 32.Sf3??

32…f4 33.Kh3 Wh1 34.Sh2 Gd7 35.g3 f3 i białe poddały się.

14. Obrona „Nowoczesny Benoni” [A62]
Catalan (Syria) 2200 – Martidis (Cypr) 2200

1.d4 Sf6 2.c4 c5 3.d5 d6 4.g3 e6 5.Gg2 ed5 6.cd5 g6 7.Sf3 Gg7 8.0–0 0–0 9.Sc3 He7 10.Sd2 Sbd7 11.e4 Wb8 12.b3 b6 13.He2 Se8 14.We1 Sc7 15.Sc4 Ga6 16.Gf4 Se5 17.Ge5 Ge5 18.Kh1 Wbe8 19.Hd3 Gd4 20.We2 Hd7 21.h4 Hg4 22.Wae1 f5 23.Kh2 f4 24.Gh3 Gc4 25.Hc4 Hf3 26.Wf1 Gf2 i białe poddały się.

15. Debiut czterech skoczków [C46]
Vassiades (Cypr) 2200 – Nashed (Syria) 2200

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Sc3 Ge7 4.d4 d6 5.Gb5 Gd7 6.Gc6 bc6 7.de5 Gg4 8.ed6 cd6 9.h3 Gd7 10.Gf4 Hb6 11.Wb1 Ge6 12.0–0 Wd8 13.Sd4 Sf6 14.We1 0–0 15.Ge3 Hb7 16.b4 a6 17.a4 Hc8 18.Hd3 Kh8 19.b5 cb5 20.Se6 fe6 21.ab5 ab5 22.Sb5 d5 23.e5 Se4 24.Gd4 Gh4 25.g3 Gg5 26.h4 Gh6 27.We2 Wf7 28.Sc3 Sc3 29.Hc3 Hc3 30.Gc3 g6 31.Wb6 We8 32.Gd4 Kg8 33.c3 Wd7 34.Wa2 Gf8 35.Waa6 Kf7 36.Kg2 Wc7 37.Wc6 Wb7 38.Wab6 Wd7 39.g4 Gg7 40.f4 Gf8 41.f5 gf5 42.gf5 Wa7 43.We6 We6 44.We6 Wb7 45.Wb6 Wb6 46.Gb6 h5 47.e6 Ke8 48.f6 Ga3 49.Ga5 i czarne poddały się.

Otwarcie Olimpiady
Zdjęcie: Andrzej Filipowicz

16. Partia węgierska [C50]
Asfary (Syria) 2200 – Hadjittofis (Cypr) 2200

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gc4 Ge7 4.0–0 Sf6 5.We1 0–0 6.c3 d5 7.ed5 Sd5 8.h3 Gf6 9.Gb3 Sde7 10.Gc2 Sg6 11.Sa3 Ge6 12.Gg6 hg6 13.Sc2 We8 14.d4 ed4 15.Sfd4 Sd4 16.Sd4 Gd4 17.Hd4 Hd4 18.cd4 Gd5 19.We8 We8 20.Ge3 We6 21.a3 i remis.

17. Partia angielska [A36]
GM Ivkov (Jugosławia) 2520 – IM Keene (Anglia) 2435

1.c4 g6 2.Sc3 c5 3.g3 Gg7 4.Gg2 Sc6 5.a3 e6 6.Wb1 Sge7 7.b4 cb4 8.ab4 d5 9.b5 Se5 10.cd5 ed5 11.d4 Sc4 12.e3 Gf5 13.Wa1 Hd7 14.Hb3 0–0 15.Sge2 a6 16.ba6 ba6 17.Sd5 Sd5 18.Hc4 Ge6 19.Ha4 Hb5 20.Hb5 ab5 21.Wa8 Wa8 22.Sf4 Wa1

23.Sd5 Wc1 24.Kd2 Wh1 25.Gh1 Gf8 26.Kc3 Kg7 27.Sb4 Gc4 28.Gc6 Gd6 29.Sa6 Ga3 30.Sc7 i czarne poddały się.

Borislav Ivkov
Zdjęcie: „Szachy Ryga” numer 20/1973

Trwa partia Ivkov (po lewej) – Keene
W głębi: Ljubojević (po lewej) – Hartston
Zdjęcia: Archiwum autora (górne) i „Alamy”

18. Obrona sycylijska [B90]
Hartston (Anglia) 2420 – GM Ljubojević (Jugosławia) 2550

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.Sc3 Sf6 4.d4 cd4 5.Sd4 a6 6.Ge3 Sbd7 7.Ge2 Sc5 8.Gf3 Gd7 9.g4 h6 10.He2 g6 11.g5 hg5 12.Gg5 Gg7 13.0–0–0 Ha5 14.h4 Wc8 15.Kb1 Sa4 16.Sa4 Ga4 17.Gc1 Sh5 18.Sb3 Hc7 19.Ge3 Ge5 20.Hd2 Hc4 21.Wc1 Sf6 22.Sa5 Hc7 23.c4 Sd7 24.h5 b6 25.hg6 Wh1 26.gf7 Kd8 27.Gh1 ba5 28.c5 Sf8 29.Gd4 Gd4 30.Hd4 Gc6 31.Hg7 Kd7 32.Gf3 Ga8 33.Gg4 e6 34.e5 Ge4 35.Ka1 de5 36.Wd1 Kc6 37.Wd6 Kb7 38.He5 Gg2 39.b4 Hf7 40.Ge2 Gc6 41.ba5

41…Hf2 42.Gc4 Sd7 43.He6 Hg1 44.Kb2 Hc5 i białe poddały się.

19. Obrona Caro – Kann [B15]
GM Matanović (Jugosławia) 2515 – IM Wade (Anglia) 2375

1.e4 c6 2.d4 d5 3.Sc3 de4 4.Se4 Sf6 5.Sf6 ef6 6.Gc4 He7 7.He2 Ge6 8.Ge6 He6 9.Sh3 g5 10.f4 g4 11.Sf2 f5 12.h3 g3 13.Sd3 Sd7 14.b3 0–0–0 15.He6 fe6 16.Gb2 Sf6 17.Ke2 Wg8 18.Kf3 Se4 19.Whe1 Sd2 20.Ke3 Se4 21.Wad1 Gg7 22.c3 b6 23.b4 Wd7 24.Kf3 Gf6 25.We4 fe4 26.Ke4 Wf7 27.Gc1 Kc7 28.Ge3 Ge7 29.a3 i remis.

20. Obrona sycylijska [B22]
Markland (Anglia) 2420 – GM Matulović (Jugosławia) 2525

1.e4 c5 2.c3 Sf6 3.e5 Sd5 4.d4 cd4 5.cd4 d6 6.Sf3 Sc6 7.Sc3 de5 8.de5 Sc3 9.Hd8 Kd8 10.bc3 h6 11.Gf4 e6 12.Sd2 g5 13.Gg3 Gg7 14.Sc4 Ke7 15.Ge2 Gd7 16.a4 b6 17.0–0 Wac8 18.Wad1 Sa5 19.Sa5 ba5 20.f4 Whd8 21.fg5 hg5 i remis.

21. Obrona sycylijska [B64]
IM German (Brazylia) 2200 – IM Rodriguez O. (Peru) 2425

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.Sc3 Sc6 4.d4 cd4 5.Sd4 Sf6 6.Gg5 e6 7.Hd2 Ge7 8.0–0–0 0–0 9.f4 e5 10.Sc6 bc6 11.fe5 de5 12.Hd8 Wd8 13.Wd8 Gd8 14.Gc4 h6 15.Gh4 Kf8 16.Wd1 Ke7 17.a3 Gg4 18.Wd3 Gb6 19.h3 Gh5 20.Ga6 Wb8 21.Gf6 gf6 22.g4 Gg6 23.Wg3 Gf2 24.Wf3 Gd4 25.Gd3 Gc3 26.bc3 h5 27.Wf1 hg4 28.hg4 c5 29.c4 Wh8 30.Kd2 Wb8 i remis.

22. Obrona królewsko – indyjska [E74]
IM Quinones (Peru) 2310 – Trois (Brazylia) 2200

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.Ge2 0–0 6.Gg5 c5 7.d5 h6 8.Ge3 Ha5 9.Hd2 Kh7 10.h3 a6 11.a4 b5 12.cb5 ab5 13.Gb5 Ga6 14.Wd1 Hb4 15.Sf3 Se4 16.Se4 He4 17.0–0 Gb5 18.ab5 Wa2 19.Wb1 Hc4 20.b3 Hf1 21.Kf1 Wd2 22.Sd2 Sd7 23.b4 cb4 24.Wb4 Gc3 25.Wb3 Gd2 26.Gd2 Sb6 27.Wd3 Wb8 28.Ge3 Kg7 29.Ke2 h5 30.Gd4 Kf8 31.Gb6 Wb6 32.Wb3 Ke8 33.Kd3 Kd7 34.Kc4 Kc7 35.Wf3 f6 36.We3 Kd7 37.Wa3 Wb7 38.Wa6 Kc7 39.Wc6 Kb8

40.b6 Wd7 41.Kb5 Kb7 42.Wc3 Wd8 i czarne poddały się.

23. Obrona sycylijska [B20]
Nobrega (Brazylia) 2200 – Vasquez (Peru) 2275

1.e4 c5 2.g3 Sc6 3.Gg2 g6 4.Se2 Gg7 5.0–0 e6 6.c3 Sge7 7.d4 cd4 8.cd4 d5 9.ed5 Sd5 10.Sbc3 0–0 11.Sd5 ed5 12.Ge3 Gg4 13.We1 Hd7 14.Wc1 Wac8 15.Wc5 Se7 16.Hb3 Wc5 17.dc5 d4 18.Gd2 Sc6 19.Sf4 g5 20.Sd3 Ge6 21.Ha4 Gd5 22.Sb4 Gg2 23.Kg2 h6 24.Sc6 bc6 25.Hc4 Wd8 26.b4 Hb7 27.a4 a6 28.We4 Gf6 29.h4 Kg7 30.Hd3 Hc8 31.We1 gh4 32.Hf3 h3 33.Kh2 Wd5 34.Gh6 Kg6 35.We4 Wf5 36.Hg4 Kh6 37.Wf4 Wf4 38.Hc8 Wf2 39.Kh3 Kg7 40.Hc6 d3 41.Hd5 d2 42.c6 We2 43.c7 We8 44.Hd2 Wc8 45.Hd7 i czarne poddały się.

24. Obrona królewsko – indyjska [E85]
Pesantes (Peru) 2200 – Toth P. (Brazylia) 2200

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.f3 0–0 6.Ge3 e5 7.Sge2 Sc6 8.d5 Se7 9.Hd2 Sd7 10.0–0–0 f5 11.Kb1 Sf6 12.Sg1 b6 13.Gd3 Kh8 14.Gg5 f4 15.g4 Sfg8 16.h4 Gf6 17.Hh2 a6 18.We1 Gd7 19.Ka1 Sc8 20.Sh3 He7 21.Weg1 Gg5 22.hg5 Wf7 23.b3 Sa7 24.Se2 Waf8 25.Hf2 Sc8 26.Wh2 b5 27.Wgh1 bc4 28.bc4 Sb6 29.c5 Sa4 30.c6 Sc5 31.Gc2 Gc8 32.He1 h6 33.Hc3 Kh7 34.a4 h5 35.gh5 i czarne poddały się.

25. Obrona sycylijska [B85]
Miyasaki (Japonia) 2280 – Lombard (Szwajcaria) 2380

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 e6 6.Ge2 a6 7.0–0 Hc7 8.Ge3 Ge7 9.f4 0–0 10.He1 b5 11.a3 Gb7 12.Gf3 Sbd7 13.Hg3 Sc5 14.e5 de5 15.fe5 Sfe4 16.Se4 Se4 17.Ge4 Ge4 18.Wae1 Gg6 19.c3 Kh8 20.Se2 Wad8 21.Sf4 Gf5 22.Sh5 Wg8 23.Kh1 a5 24.Wf3 Hc4 25.Gd4 Hb3 26.Hf2 Gg5 27.Wf5 ef5 28.Hf5 Gh6 29.e6 fe6 30.He6 He6 31.We6 Wge8 32.We8 We8 33.h3 We2 34.b4 a4 35.Sg3 We1 36.Kh2 Gf4 37.h4 Wd1 i białe poddały się.

26. Obrona sycylijska [B39]
Schaufelberger (Szwajcaria) 2340 – Matsumoto (Japonia) 2200

1.c4 Sf6 2.Sf3 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 c5 5.d4 cd4 6.Sd4 Sc6 7.Ge3 Sg4 8.Hg4 Sd4 9.Hd1 Sc6 10.Hd2 d6 11.Gh6 0–0 12.h4 Ha5 13.Gg7 Kg7 14.h5 g5 15.h6 Kh8 16.Ge2 f5 17.Wh5 f4 18.Sd5 Hd2 19.Kd2 Wg8 20.Wc1 Gd7 21.c5 Ge8 22.Whh1 dc5 23.Wc5 Wd8 24.Kc1 Gg6 25.Sc3 Wd4 26.Wg5 Ge4 27.Wg8 Kg8 28.Se4 We4 29.Gf3 Wc4 30.Kb1 Wd4 31.Wh5 Wd6 32.Wg5 Wg6 33.Gd5 Kf8 34.Wf5 Wf6 35.Wf6 ef6 36.Ge4 Sd8 37.Kc2 b6 38.Gh7 Sf7 39.Kd3 Sh6 40.Ke4 Sg4 41.Kf3 Se5 42.Kf4 b5 43.Gc2 a5 44.Ke4 Ke7 45.Gd3 b4 46.f4 Sg4 47.Ge2 Sh6 48.Kd5 Sf5 49.Ke4 Ke6?? 50.Gg4 i czarne poddały się.

27. Obrona Pirca [B07]
Gonda (Japonia) 2200 – Wirthensohn (Szwajcaria) 2315

1.e4 g6 2.d4 Gg7 3.c3 d6 4.f4 Sf6 5.Gd3 e5 6.Sf3 ef4 7.Gf4 0–0 8.0–0 c5 9.dc5 dc5 10.e5 Sd5 11.Gg5 Hb6 12.Gc4 Sc7 13.Sbd2 Gf5 14.Ge7 We8 15.Gd6 Sd7 16.Sg5 Se5 17.Ge5 We5 18.Sf7 We7 19.Sh6 Kh8 20.Sf5 gf5 21.Sb3 Wf8 22.Hh5 We4 23.Sd2 We7 24.Sb3 We4 25.Sd2 We7 i remis.

28. Obrona hetmańsko – indyjska [E15]
IM Gereben (Szwajcaria) 2335 – Takahashi (Japonia) 2200

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 b6 4.g3 Gb7 5.Gg2 h6 6.0–0 d5 7.cd5 ed5 8.Sc3 Ge7 9.Gf4 Sbd7 10.Sb5 0–0 11.Gc7 Hc8 12.Wc1 Se4 13.Gf4 Hd8 14.Hb3 Sdf6 15.Se5 Sh5 16.Ge3 Gg5 17.f4 Ge7 18.Wc7 Gc8 19.Sc6 i czarne poddały się.

Grupa: 3

Wyniki I rundy:

Polska

3,0 : 1,0

Boliwia

Liban

0,0 : 4,0

Norwegia

Szkocja

2,5 : 1,5

Maroko

Węgry

3,5 : 0,5

Indonezja

Opowiada Aleksander Roszal. „Przylot do Skopje zaplanowano na porę wieczorną. Dlatego przybyli goście postanowili obejrzeć centrum Belgradu. Przez okna pojazdu można było zobaczyć dużą ilość nowiutkich budynków budowanych w dużych grupach. Lokal Jugosłowiańskiej Federacji Szachowej znajduje się w samym centrum i na samej górze wysokiego budynku. Korytarze, pokoje, drzwi, a nawet znajdujące się na nich tabliczki są łudząco podobne do tych, jakie znajdują się w Centralnym Klubie Szachowym w Rydze. «Jednakże nasz klub jest bardziej przestronny» – zauważył Michaił Tal.

Rosjanie przypomnieli sobie odbywający się właśnie w Belgradzie w 1970 roku mecz «Reszta Świata – ZSRR». Jedynie Karpow był tu po raz pierwszy, toteż po miejscu wspomnianych rozgrywek oprowadził go Botwinnik barwnie opisując zaistniałe tu szachowe wydarzenia. Botwinnik lubił też opowiadać o niedawno zakończonym meczu Spasski – Fischer, o przyszłości szachów i oczywiście o komputerach.

Na lotnisku, tuż przed odlotem do Skopje, kłębił się tłum szachistów z całego świata. Czasem któryś z nich zgubił swoją grupę, gdy szedł odwiedzić przyjaciół z innych nacji, aby podzielić się ciekawymi szachowymi nowinkami. Uczestnicy turniejów międzystrefowych żywo rozprawiali o tym, gdzie zawody będą zorganizowane i kto ma jakie w nich szanse na awans.

Pojawił się i prezydent FIDE Max Euwe. Jest głównym sędzią obu Olimpiad – męskiej i żeńskiej. Leci do Skopje już nie jako gość, ale do ciężkiej pracy.

Dowiadujemy się, że nie będą grać w Skopje niektórzy znani szachiści. Duńczycy nie kryli swojego rozgoryczenia brakiem Larsena. Argentyńczycy nie zdołali pozyskać Najdorfa i Panno, a drużyna Brazylii nie ma w składzie Meckinga, który zdradził, że aktualnie przygotowuje się do wielkiego międzynarodowego turnieju w USA. Przypominamy sobie wywiad, jakiego udzielił w „Ilustrowanej polityce” Lothar Schmid, sędzia zakończonego meczu o mistrzostwo świata. Schmid stwierdził, że Fischer wywalczył bardzo wysokie honoraria za wszelkie swoje występy szachowe i teraz każdy silny arcymistrz zanim wystąpi w turnieju – dokładnie sprawdzi czy są wysokie nagrody…

Samolot odległość Belgrad – Skopje, liczącą około 450 kilometrów, przebył w pół godziny. Wreszcie docieramy do hotelu „Panorama”. Wieczorem wysłuchaliśmy jeszcze żalów wylewanych przez Amerykanów zadających sobie pytanie «Przyjedzie Fischer, czy nie?» Trudno się dziwić ekipie USA. Jutro rano należy podać składy drużyn, a ich rodzima Federacja nie podjęła jeszcze decyzji, dać czy nie dać Fischerowi honorarium w wysokości 1500 dolarów.

Wczesnym rankiem zaproszono kapitanów drużyn na odprawę techniczną i losowanie do pierwszego budynku stojącego w rzędzie wielu innych, gdzie ulokowano obsługę Olimpiady. Okrągła sala okazała się na głucho zamknięta i gdyby nie jugosłowiańscy koledzy, którzy otworzyli boczne drzwi – nie wiedzielibyśmy jak trafić na zebranie.

Dyrektor Olimpiady Jordan Ivanovski stwierdził, że wszystko jest przygotowane i można brać się do pracy. Max Euwe poprosił o podanie oficjalnych składów zespołów. Wyjaśniło się, że póki co, przybyło 61 drużyn i oczekiwane są jeszcze dwie. Postanowiono rozbić je na 8 grup eliminacyjnych. W ten sposób dystans będzie krótszy niż na poprzednich Olimpiadach, ale zwiększy się czas trwania finału głównego, gdzie systemem kołowym zagra 16 reprezentacji, przy czym wyniki uzyskane w półfinale nie będą zaliczone w finale, jak było na dwóch poprzednich Olimpiadach. Rundy zaczynają się o godzinie 16,00, czterogodzinne dogrywki będą codziennie o 9,00 rano. Podawanie składów zespołów do kolejnych rundy – do godziny 13,00”.

Gwiazdy Olimpiady w Skopje
Od lewej: Hübner, Gligorić, Uhlmann i R. Byrne
Zdjęcia: „64” numer 19/1973

Opowiada Władysław Litmanowicz. „Spotkanie z przeciwnikiem wyraźnie słabszym, ale którego nie wolno było lekceważyć. Przekonał się o tym mistrz Polski Pytel, który poświęcił dla ataku jakość. Zbytni optymizm dał przeciwnikowi okazję do kontr poświęcenia. Przeceniwszy swe szanse Pytel kontynuował grę na wygraną, zamiast zdecydować się na kontynuację prowadzącą do powtórzenia pozycji. W rezultacie – nieoczekiwana porażka, zresztą jedyna w ciągu rozgrywek eliminacyjnych.

W pozostałych partiach nie było kłopotów i Polacy wygrali bez większych trudności (Schmidt i Sznapik w dogrywce). Warto nadmienić, że pierwsze zwycięstwo dla naszych barw odniósł mistrz Andrzej Filipowicz”.

My dodamy od siebie, że sensacja „wisiała” w meczu Węgry – Indonezja. Portisch wpadł w poważne kłopoty w partii z Ardiansyahem i tylko kolosalne doświadczenie pozwoliło mu uratować się na remis.

Stan po I rundzie:

1

Norwegia

4,0

2

Węgry

3,5

3

Polska

3,0

4

Szkocja

2,5

5

Maroko

1,5

6

Boliwia

1,0

7

Indonezja

0,5

8

Liban

0,0

29. Obrona sycylijska [B38]
IM Schmidt (Polska) 2450 – Martinez G. (Boliwia) 2200

1.c4 c5 2.Sf3 Sf6 3.Sc3 Sc6 4.d4 cd4 5.Sd4 g6 6.e4 d6 7.f3 Gg7 8.Ge3 0–0 9.Ge2 Gd7 10.0–0 Sh5 Celem uproszczenia pozycji przez 11…Sf4 11.Sd5 Wc8 12.Wc1 Sf6 13.Sc3 Se5 14.b3 Gc6 15.Hd2 We8 16.Wfd1 b6 17.Sc6 Sc6 18.Sd5 Sd7 19.Gf1 Wb8 20.b4 Hc8 21.Gg5 Hd8 Groziło 22.b5 i 23.Se7 22.a3 Sd4 23.Hf2 Groziło 23…Sb3 23…Se6 24.Ge3 Hc8 25.f4 Hb7 26.Ge2 Sc7 27.Gf3 Hc8 Lepsze było 27…Sd5 28.Gg4! Grozi m.in. 29.Gb6 ab6 30.Sb6 Wb6 31.Gd7 Hd7 32.Hb6 z przewagą białych 28…Sd5 29.cd5 Hb7 30.Wc6 Sf6 31.Gf3 Wed8 32.Wdc1 Se8 33.b5 Hd7 34.Hc2 Kf8 35.h3 Wb7 36.Gg4! Wymusza osłabienie pozycji króla 36…e6 37.de6 fe6 38.Hc4 Ke7 39.Gd4 Wchodziło w rachubę 39.f5, np. 39…gf5 40.ef5 ef5 41.Hg8! itd. 39…h5 40.Gf3 Gd4 41.Hd4 Sf6 42.Kh1 Kf7 43.Wd1 Ke7? Dłuższy opór zapewniało 43…Wc7 44.e5 Se8 Jeśli 44…de5, to 45.Hb4

45.Wd6 Sd6 46.Hd6 Hd6 47.ed6 Wd6 48.Wd6 Wc7 49.Wd4 Kf6 50.Gc6 a5 51.g4 hg4 52.hg4 e5 53.Wd6 i czarne poddały się. Uwagi: Władysław Litmanowicz, listopad 1972 r.

Wieża olimpijska w Skopje
Zdjęcie: Andrzej Filipowicz

30. Obrona sycylijska [B96]
Chavez R. (Boliwia) 2200 – Pytel (Polska) 2380

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.Gg5 e6 7.f4 Sbd7 8.Hf3 Hc7 9.Gd3 Dokładniejsze jest 9.0-0-0 9…b5 10.a3 Gb7 11.0–0–0 Hb6 Możliwe też było 11…Ge7 12.Whe1 Sc5 13.Hh3 0-0-0 z niejasną pozycją 12.Sb3 Wc8 13.Whe1 Ge7 Niejasne było 13…Wc3 14.bc3 d5 15.Kb2 de4 16.Ge4 Se4 17.We4 Ge4 18.He4, gdyż czarne są opóźnione w rozwoju figur 14.Hg3

Teraz, kiedy biały hetman nie broni punktu „e4” ofiara jakości jest możliwa 14…Wc3! 15.bc3 d5 16.e5? Lepsze było 16.Gf6 Sf6 17.e5 Ga3 18.Kb1 16…Ga3 17.Kb1 Se4 18.Ge4 de4 19.Gh4 g6 20.Hg5 h6! Praktycznie wymuszone, groziło bowiem 21.Wd6! oraz 21.Hh6 21.Hg3 Gd5 22.He3 Hc7? Błąd dopuszczający odpowiedź białych. Należało grać 22…Hc6! 23.Wd5! ed5 24.Hd4 Sb6 25.Ka2 Sc4 Wchodziło w rachubę 25…b4, prowadzące do ostrych komplikacji 26.Hd5 0–0 27.We4 Ge7 28.Ge7 He7 29.Hc5 Hb7 30.Hd4 Wc8? Czarne przeceniły swe możliwości. Należało zdecydować się na powtórzenie pozycji przez 30…He7 31.Hc5 itd. 31.e6! f5 32.Hd7! Ale nie 32.e7? fe4! 33.Hd8 Kh7 34.e8H Wd8 35.Hd8 e3 z przewagą czarnych 32…He4 33.Hc8 Kh7 34.Hd7 Kg8 35.Sd4 Ha8 36.Hf7 Kh8 37.e7 i czarne poddały się. Uwagi: Władysław Litmanowicz, listopad 1972 r.

31. Obrona sycylijska [B23]
Sznapik (Polska) 2200 – Alvarez U. (Boliwia) 2200

1.e4 c5 2.Sc3 d6 3.f4 Sc6 4.Sf3 Gg4 5.Gc4 Sf6 6.d3 a6 7.a4 Sd4 8.0–0 e6 9.Se2? Zmusza czarnego Sd4 do zdeklarowania swej pozycji 9…Sf3? Błąd, po którym czarny goniec wpada w matnię. Należało zdecydować się na 9…Se2 10.gf3 Gh3 11.We1 d5 Jeśli 11…e5, to 12.f5 g6 13.Kh1! gf5 14.Sg1! itd. 12.Ga2 Ge7 13.Kh1! 0–0 14.Sg1 Gf5 Cała rekompensata czarnych za straconą figurę – to pion na skrzydle królewskim

15.ef5 ef5 16.d4 c4 17.c3 Gd6 18.b3 b5 19.Gb1 g6 20.Wa2 Sh5 21.Wg2 Kh8 22.bc4 bc4 23.He2 Ha5 24.Hc2 Gf4 25.Sh3 Hc7 26.Wge2 Wab8 27.Ga3 Gd6 28.Gd6 Hd6 29.Hd2 Kg7 30.Hg5 h6 31.Hh4 Hf6 32.Hf6 Kf6 33.Gc2 Wb2 34.Wa1 Wfb8 35.Kg1 W8b3 36.Gb3 We2 37.Gd1 Wb2 38.f4 Sg7 39.Gf3 Wc2 40.Gd5 Wc3 41.Sf2 Se6 42.Sd1 Wc2 43.Se3 We2 44.Ge6 fe6 45.Sc4 We4 46.Wd1 Wf4 47.Se5 We4 48.Sd7 Ke7 49.Sc5 Wg4 50.Kf2 a5 51.We1 Wd4 52.We6 Kf7 53.Wa6 g5 54.Wa5 Wd2 55.Kg3 h5 56.h4 g4 57.Wb5 Wd4 58.a5 f4 59.Kf2 Wd2 60.Ke1 Wa2 61.Sd3 g3 62.Sf4 g2 63.Wg5 Wa5 64.Wg2 i czarne poddały się. Uwagi: Władysław Litmanowicz, listopad 1972 r.

Mistrzostwa Europy w Bath – 1973
Od lewej: Sznapik, Pytel, Witkowski, Doda, Kostro, Adamski, Bednarski, Filipowicz, Maciejewski i Schmidt;zdjęcie: Archiwum autora

32. Obrona sycylijska [B41]
Carvajal (Boliwia) 2200 – Filipowicz (Polska) 2405

1.d4 Sf6 2.c4 c5 3.Sf3 cd4 4.Sd4 a6 5.Sc3 e6 6.e4 Gb4 7.Gd3 Sc6 8.Sc6 dc6 9.0–0 Należało grać 9.e5 nie dopuszczając do odpowiedzi czarnych 9…e5!10.Gg5 0–0 11.Kh1 Ge7 12.He2 Sg4 13.Ge7 He7 14.f3 Sf6 15.Sa4 Ge6 16.He3 Wad8 17.Wfd1 Szablonowy ruch. Należało grać 17.Hc5 z równymi szansami 17…Wd4! 18.b3 Wfd8 19.Sb2 Ha3 20.Hc1 h6 21.Hc3 b5! Grozi 22.bc4 wykorzystując związanie na linii „d” i na trzeciej linii 22.c5 Sd7 23.Wdc1 Sc5 24.Hc5 Hb2 25.He5

25…c5! W ten sposób czarne stwarzają sobie wolnego piona. Nie wolno 26…Hc5? z powodu 26…Wd3 ani 26.Wc5? ze względu na 26…Ha1 26.Gf1 c4! 27.bc4 Gc4 28.Gc4 bc4 Po 28…Wd1 29.Wd1 Wd1 30.Wd1 He5 31.Gd5 białe mogłyby się jeszcze długo bronić 29.h3? Po tym ruchu białe przegrywają od razu. Ale również 29.Hg3 Hc1! 30.Wc1 Wd1 31.He1 We1 32.We1 c3 33.Wc1 c2! czarne wygrywały Wd1 30.Wd1 Wd1 i białe poddały się. Uwagi: Władysław Litmanowicz, listopad 1972 r.

33. Partia hiszpańska [C88]
Sursock (Liban) 2200 – Kristiansen (Norwegia) 2360

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Ge7 6.We1 b5 7.Gb3 0–0 8.a4 Wb8 9.d3 d6 10.c3 b4 11.Sbd2 Sa5 12.Gc2 c5 13.d4 Hc7 14.Sf1 cd4 15.cd4 Gg4 16.Se3 Gf3 17.gf3 Sc6 18.Sf5 Sd4 19.Sd4 ed4 20.Gd3 d5 21.e5 Sd7 22.Gf4 Sc5 23.Wc1 Wb6 24.Gb1 Hd8 25.Hd4 Sb3 26.Hd3 Wg6 27.Kh1 Sc1 28.Gc1 Hd7 29.Hd4 Wc6 30.Wg1 Wc4 31.Hd3 Hh3 32.Gd2 Wh4 33.Wg2 a5 34.He2 Wc8 35.Gd3 b3 36.Hd1 Wb8 37.Hg1 Hf3 38.Ge2 He2 39.Wg7 Kh8 i białe poddały się.

34. Partia hiszpańska [C98]
Wibe (Norwegia) 2390 – Loheac-Ammoun (Liban) 2200

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Ge7 6.We1 b5 7.Gb3 d6 8.c3 0–0 9.h3 Sa5 10.Gc2 c5 11.d4 Hc7 12.Sbd2 Sc6 13.dc5 dc5 14.Sf1 Ge6 15.Se3 Wad8 16.He2 c4 17.Sh2 Wfe8 18.Shg4 Sg4 19.Sg4 Sb8 20.Se3 Sd7 21.b4 cb3 22.ab3 Hc3 23.Wa6 Sc5 24.Wc6 Gb3 25.Gb3 Hb3 26.Sd5 Se6 27.Hg4 Kh8 28.Hh5 Gb4 29.We3 Hb1 30.Sb4 Hb4 31.Ga3 Hb1 32.Wc1 Ha2 33.Hf7 Hd2 34.Wc6 Hd7 35.Hd7 Wd7 36.Wb6 Sd4 37.Gc5 Kg8 38.f3 We6 39.Wb8 Kf7 40.Gd4 ed4 41.Wd3 We5 42.Kf2 h5 43.h4 Wc5 44.Wd2 Ke6 45.Wb2 d3 46.Wd2 g5 47.hg5 Wg5 48.Ke3 Wdg7 49.Wb6 Kd7 50.Wb7 Kc6 51.Wg7 Wg7 52.Kd3 Kc5 53.Kc3 h4 54.Wd5 Kb6 55.Wh5 Wg2 56.Wh4 Wf2 57.f4 Ka5 58.f5 Ka4 59.e5 Ka3 60.f6 Wf3 i czarne poddały się.

35. Debiut czterech skoczków [C46]
Maalouf (Liban) 2200 – Hoen (Norwegia) 2300

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Sc3 d6 4.d4 ed4 5.Sd4 g6 6.Sc6 bc6 7.Hd4 Hf6 8.Hf6 Sf6 9.Ge3 Gg7 10.h3 0–0 11.Gd3 We8 12.0–0 Ge6 13.Wae1 Sd7 14.f4 f5 15.ef5 Gf5 16.Gf5 gf5 17.Sd1 c5 18.Gf2 Kf7 19.We8 We8 20.We1 Wb8 21.b3 Sf6 22.We2 h5 23.Se3 Kg6 24.Sf1 Gh6 25.g3 h4 26.Kg2 hg3 27.Gg3 d5 28.Sh2 Se4 29.Sf3 Wg8 30.h4 Kh5 31.Sg5 Kg4 32.Se4 fe4 33.Kh2 Kf5 34.Wd2 c6 35.Kh3 Wg3 i białe poddały się.

36. Obrona Nimzowitscha [E51]
Ogaard (Norwegia) 2340 – Bedros (Liban) 2200

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 d5 4.Sc3 Gb4 5.e3 0–0 6.Gd3 Sc6 7.0–0 We8 8.a3 Gc3 9.bc3 h6 10.Gb2 e5 11.Ge2 dc4 12.Gc4 e4 13.Sd2 Hd6 14.Ge2 Gf5 15.a4 a6 16.Ga3 Hd7 17.Wb1 b6 18.h3 Sd5 19.Wc1 We6 20.c4 Wg6 21.cd5 Gh3 22.g3 Hd5 23.We1 He6 24.Sf1 Hf5 25.Sd2 Wf6 26.Wf1 Gf1 27.Hf1 h5 28.Hg2 We6 29.Gc4 Wee8 30.Gb3 Sa5 31.Gc2 Wad8 32.Se4 Hd5 33.Gb4 Sc6 34.Gd2 Se7 35.Hf1 Sg6 36.Sc3 Hb7 37.Hc4 Kh8 38.Hf7 Se7 39.Hh5 Kg8 40.Gb3 i czarne poddały się.

37. Gambit szkocki [C44]
IM Levy D. (Szkocja) 2350 – Belarbi (Maroko) 2220

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.d4 ed4 4.c3 d5 5.ed5 Hd5 6.cd4 Gg4 7.Ge2 Sf6 8.0–0 Ge7 9.Sc3 Hd7 10.d5 Gf3 11.Gf3 Se5 12.Ge2 0–0 13.Hb3 a5 14.a4 b6 15.Gf4 Hf5 16.Gg3 Gc5 17.Wad1 Wad8 18.Sb5 Wd7 19.Sd4 Gd4 20.Wd4 Sc6 21.Wc4 Hd5 22.Wd1 He6 23.Wd7 Sd7 24.He3 He3 25.fe3 Sde5 26.Wc3 f6 27.Gb5 Sb4 28.Wc7 Sbd3 29.Wc2 Sb4 30.Wc7 Sbd3 31.Wb7 Wc8 32.h3 Wc1 33.Kh2 Wc2 34.Ge5 Se5 35.Wb6 Wb2 36.Wb8 Kf7 37.Ge8 Ke7 38.Wb2 Ke8 39.Wb5 Sc6 40.Wb7 Kf8 41.Kg3 h5 42.Kh4 Se5 43.Kh5 Sc4 44.Kg6 Se3 45.Wg7 i czarne poddały się.

38. Obrona sycylijska [B44]
Kaderi (Maroko) 2200 – Pritchett (Szkocja) 2340

1.e4 c5 2.Sf3 e6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sc6 5.Ge2 Sf6 6.Sc6 bc6 7.Hd3 d5 8.Sd2 Ge7 9.0–0 0–0 10.b3 a5 11.Gb2 a4 12.Wfd1 Hc7 13.e5 Sd7 14.f4 c5 15.Sf3 a3 16.Gc3 Ga6 17.Hd2 d4 18.Ga6 Wa6 19.He2 Waa8 20.Ge1 Sb6 21.Kh1 Sd5 22.Gd2 Kh8 23.Wf1 f5 24.Wac1 Hd7 25.Sg1 Gd8 26.Wf3 Ga5 27.Wh3 Gd2 28.Hd2 Hb7 29.Sf3 Wfe8 30.Se1 Sc3 31.Wa1 Wed8 32.Hf2 He7 33.Sf3 Se4 34.He2 Wac8 35.Sd2 Sd2 36.Hd2 c4 37.Wf3 Wd5 38.Wb1 h6 39.b4

39…c3 40.Hd3 Wb8 41.Hc4 Wdb5 42.Hd4 Wb4 43.Wb4 Wb4 44.Hd1 Hd7 45.Wd3 Hd3 46.cd3 Wb2 i białe poddały się.

39. Partia węgierska [C50]
Bonner (Szkocja) 2200 – Abbou (Maroko) 2200

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.d4 d6 4.Gc4 Ge7 5.d5 Sb8 6.Sc3 Sf6 7.0–0 Gg4 8.h3 Gh5 9.Ge3 Sbd7 10.He2 a6 11.a4 Hc8 12.Wad1 0–0 13.Gg5 Gf3 14.Hf3 Sd5 15.Sd5 Gg5 16.Hh5 Gd8 17.b4 Sf6 18.Sf6 Gf6 19.Wd3 He8 20.Wg3 g6 21.h4 Ha4 22.f4 Hb4 23.Gd5 ef4 24.Wf4 He1 25.Kh2 Hg3 i białe poddały się.

40. Obrona „Nowoczesny Benoni” [A70]
Chami (Maroko) 2200 – Jamieson (Szkocja) 2200

1.d4 Sf6 2.c4 c5 3.d5 e6 4.Sc3 ed5 5.cd5 d6 6.e4 g6 7.Gd3 Gg7 8.Sf3 0–0 9.0–0 Sa6 10.Gg5 h6 11.Gh4 Sc7 12.Hd2 g5 13.Gg3 Sh5 14.h3 Sg3 15.fg3 Gd7 16.Wae1 b5 17.Sd1 Wb8 18.Gb1 We8 19.Hc2 Ge5 20.Se5 We5 21.We3 Hf8 22.Wef3 Hg7 23.Wf6 Se8 24.W6f3 Wb7 25.g4 a5 26.Hd2 Wa7 27.Se3 Gc8 28.Gd3 Gd7 29.Gb1 Gc8 30.Gd3 Gd7 31.Gb1 Gc8 i remis.

41. Obrona Nimzowitscha [E51]
GM Portisch (Węgry) 2640 – IM Ardiansyah (Indonezja) 2340

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.e3 0–0 5.Gd3 d5 6.Sf3 a6 7.0–0 dc4 8.Gc4 c5 9.a4 Hc7 10.He2 Sbd7 11.Sa2 b5 12.Gd3 ba4 13.Sb4 cb4 14.Wa4 a5 15.e4 Hc6 16.Wa1 Ga6 17.We1 Gd3 18.Hd3 Wfd8 19.Gd2 e5 20.d5 Hd6 21.Hb5 Hc5 22.Ha4 Sg4 23.Wf1 Hc4 24.Gg5 f6 25.h3 fg5 26.hg4 He4 27.Sg5 Hg6 28.Se6 Sb6 29.Hc6 Wd5 30.f4 Wb8 31.fe5 We8

32.Wf6 gf6 33.Sf4 Hf7 34.e6 He7 35.Sd5 Sd5 36.Hd5 He6 37.Wa5 Hd5 38.Wd5 We2 39.b3 We3 40.Wb5 Wb3 41.Wb7 Wb1 42.Kh2 b3 43.Kg3 b2 44.Kf2 Kf8 45.Kg3 Ke8 46.Wb8 Kd7 47.Wb3 i remis.

Lajos Portisch
Zdjęcie: „Chess Life & Review” numer 1/1973

42. Obrona nowoczesna [A40]
Bachtiar (Indonezja) 2400 – GM Bilek (Węgry) 2485

1.d4 g6 2.g3 Gg7 3.Gg2 c5 4.c3 Hb6 5.dc5 Hc5 6.Sf3 Sf6 7.0–0 0–0 8.Sbd2 d6 9.Ha4 Sbd7 10.Hh4 Hc7 11.Sg5 a5 12.Sde4 a4 13.Gd2 h6 14.Sf6 Sf6 15.Se4 Se4 16.Ge4 Kh7 17.Gd3 e5 18.Wac1 f5 19.e4 Hf7 20.ef5 gf5 21.Hb4 d5 22.f4 e4 23.Gb5 Gd7 24.Ge3 Wfc8 25.Gd7 Hd7 26.Wfd1 b5 27.b3 ab3 28.ab3 Wa2 29.c4 d4 30.c5 d3 31.Wd2 Wd2 32.Hd2 Gd4 33.Hf2 Wc5 34.Wc5 Gc5 i białe poddały się.

43. Partia hiszpańska [C84]
IM Ribli (Węgry) 2505 – Sampouw (Indonezja) 2200

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.d4 ed4 6.0–0 Ge7 7.We1 h6 8.e5 Sh7 9.Sd4 Sd4 10.Hd4 b5 11.Gb3 Gb7 12.c4 Sf8 13.Hd3 b4 14.Sd2 a5 15.Se4 Se6 16.Ge3 a4 17.Gc2 Wa5 18.f4 Ha8 19.Wad1 Gc6

20.f5 We5 21.fe6 We4 22.ed7 Kd8 23.Gf2 Wg4 24.We7 Wg2 25.Kf1 Wf2 26.Kf2 Ke7 27.Hd4 Ha5 28.d8Hi czarne poddały się.

44. Debiut Betbedera – Richtera – Weresowa [D01]
Turalakey (Indonezja) 2200 – IM Sax (Węgry) 2445

1.d4 Sf6 2.Sc3 d5 3.Gg5 Gf5 4.e3 Sbd7 5.Gd3 Gd3 6.Hd3 c6 7.Sf3 g6 8.0–0 Gg7 9.e4 de4 10.Se4 0–0 11.Wfe1 We8 12.c4 Hb6 13.Ha3 h6 14.Gf4 Gf8 15.Ha4 Hb2 16.Wab1 b5 17.Wb2 ba4 18.c5 Se4 19.We4 Sf6 20.We1 Sd5 21.Gg3 Sc3 22.Kf1 Gg7 23.We3 Sd1 i czarne wygrały.

Grupa: 4

Wyniki I rundy:

Argentyna

0,0 : 4,0

NRF

Guernsey

1,0 : 3,0

Meksyk

Grecja

2,5 : 1,5

Francja

Nowa Zelandia

0,5 : 3,5

Islandia

Ekipa Argentyny przyjechała do Skopje w składzie: 50. letni Hector Rossetto (6 i ostatni występ; grał z przerwami począwszy od Dubrownika 1950), 36. letni Raimundo Garcia (4 i ostatni występ), 27. letni Jorge Rubinetti (3 występ), 34. letni Jaime Emma (2 występ; pierwszy miał miejsce w Monachium 1958), 25. letni Roberto Debarnot (debiut) i 24. letni Juan Hase (debiut).

Ekipa argentyńska była bardzo osłabiona. Brak Najdorfa, Panno i Bolbochan dał znać o sobie już w tej rundzie, kiedy w konfrontacji z doskonałym zespołem NRF szachiści argentyńscy przegrali „do zera”, co wcześniej nigdy im się nie zdarzało. Kryterium nominacji do reprezentacji, o czym pisaliśmy przy poprzednich Olimpiadach, były mistrzostwa Argentyny organizowane w roku rozgrywek, przy czym nagrody były bardzo niskie, co odstręczało takich zawodowców, jak właśnie Najdorf czy Panno.

Grający na pierwszej szachownicy weteran Hector Rossetto wygrał mistrzostwo kraju w 1972 roku, a Jorge Rubinetti triumfował w 1971 roku.

W zespole Meksyku panowała zła atmosfera. Incydenty między Frey’em i Escondrillasem nie tylko zakończyły ich przyjaźń, ale spowodowały rezygnację z funkcji kapitana zespołu Germaina de la Cruza. Owocem tego był walkower na drugiej szachownicy ze słabiutką ekipą Guernsey: Frey nie stawił się do gry z Le Marquandem.

Stan po I rundzie:

1

NRF

4,0

2

Islandia

3,5

3

Meksyk

3,0

4

Grecja

2,5

5

Francja

1,5

6

Guernsey

1,0

7

Nowa Zelandia

0,5

8

Argentyna

0,0

45. Partia angielska [A36]
GM Rossetto (Argentyna) 2465 – GM Hübner (NRF) 2590

1.e4 c5 2.c4 d6 3.Sc3 Sc6 4.g3 g6 5.Gg2 Gg7 6.Sge2 e6 7.d3 Sge7 8.0–0 0–0 9.a3 b6 10.Wb1 Gb7 11.f4 Hd7 12.b4 Sd4 13.Kh1 f5 14.Gd2 Wac8 15.b5 fe4 16.de4 d5 17.cd5 ed5 18.Sd4 Gd4 19.He2 de4 20.Hc4 Wf7 21.Wbe1

21…e3 22.Ge3 Sf5 23.Gf2 Sd6 24.Hd3 Gc3 25.Hc3 Sb5 26.He5 Sa3 27.Wd1 Sc4 28.Hc3 Sd6 29.Wfe1 Gg2 30.Kg2 Hc6 31.Hf3 Sb5 32.h4 h5 33.We5 Hf3 34.Kf3 Wc6 35.Wd8 Kg7 36.Ge3 Wd6 37.Wc8 Wdd7 38.Wee8 Wfe7 39.Wg8 Kf6 40.Wcf8 Wf7 41.Wc8 Sd6 42.Wa8 Wg7 i białe poddały się.

Robert Hübner – 1970 rok
Zdjęcie: Archiwum autora

46. Obrona królewsko – indyjska [E91]
GM Darga (NRF) 2540 – IM Garcia R. (Argentyna) 2420

1.c4 g6 2.Sc3 Gg7 3.Sf3 d6 4.d4 Sf6 5.e4 0–0 6.Ge2 Gg4 7.Ge3 Sfd7 8.Wc1 e5 9.d5 a5 10.a3 Sa6 11.0–0 Gf3 12.Gf3 f5 13.Wb1 Sf6 14.b4 ab4 15.ab4 f4 16.Gc1 h5 17.Ge2 He7 18.Hb3 Kh7 19.Ga3 Sg4 20.h3 Hh4 21.Sd1 Sb8 22.f3 Sh6 23.Sf2 Sd7 24.c5 Wg8 25.Wfc1 Gf8

26.c6 bc6 27.Wc6 Sf6 28.Wc7 Kh8 29.b5 g5 30.Wc3 g4 31.hg4 hg4 32.fg4 Kg7 33.Wh3 Hg5 34.b6 Ge7 35.b7 Wab8 36.Wc1 Wgd8 37.Wc7 Se8 38.Wh5 Sc7 39.Wg5 Gg5 40.Hb6 Se8 41.Gb5 i czarne poddały się.

Robert Hübner
Zdjęcie: „Tidskrift För Schack” numer 10/1972

47. Partia katalońska [E08]
IM Rubinetti (Argentyna) 2410 – IM Pfleger (NRF) 2545

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.g3 d5 4.Gg2 Ge7 5.Sf3 0–0 6.0–0 Sbd7 7.Hc2 c5 8.dc5 Sc5 9.Wd1 Ha5 10.Sbd2 Gd7 11.b3 Wac8 12.Gb2 b5 13.Se5 bc4 14.Sd7 Scd7 15.bc4 Sb6 16.Gc3 Ha6 17.e4 dc4 18.a4 Sbd7 19.Gf1 Hc6 20.f3 h5 21.h4 Gd6 22.Kg2 Hc7 23.f4 Sg4 24.We1 e5 25.f5 Gc5 26.Sc4 Sb6 i białe poddały się.

48. Obrona Philidora [C41]
IM Hecht (NRF) 2485 – Emma (Argentyna) 2200

1.e4 e5 2.Sf3 d6 3.d4 Sf6 4.Sc3 Sbd7 5.Gc4 h6 6.0–0 Ge7 7.Sh4 Sb6 8.Gb3 c6 9.de5 de5 10.Hf3 Hc7 11.a4 g5 12.Sf5 g4 13.He2 Gf5 14.ef5 Wh7 15.Wd1 Sbd7 16.Ge3 h5 17.a5 h4 18.Hc4 a6 19.Sa4 g3 20.fg3 hg3 21.h3 e4 22.Sb6 Wd8 23.Sd5 Sd5 24.Wd5 Sf6 25.Wd8 Hd8 26.Gd4 Hd6 27.We1 Kf8 28.c3 Hf4 29.Hf1 Hf1 30.Wf1 Sd5 31.Gd5 cd5

32.f6 Gd6 33.Wf5 Ke8 34.Wd5 Gc7 35.b4 Wh4 36.Kf1 Wf4 37.Ke2 Gd8 38.Ge3 Wf6 39.Wd8 Kd8 40.Gg5 Ke7 41.Ke3 Ke6 42.Gf6 i czarne poddały się.

Hans Hecht
Zdjęcie: „Szachy Ryga” numer 15/1973

49. Obrona francuska [C16]
Palmer (Guernsey) 2200 – Campos M. (Meksyk) 2200

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sc3 Gb4 4.e5 Hd7 5.a3 Gc3 6.bc3 b6 7.Sf3 Sc6 8.Gd3 Gb7 9.0–0 0–0–0 10.He2 f5 11.c4 dc4 12.Gc4 Sge7 13.Wd1 Sd5 14.Gd5 Hd5 15.c4

15…Ga6 16.Wd2 Gc4 i białe poddały się.

Ekipa Guernsey w Skopje:
Od lewej: Bisson, Moriarty, Wallbridge i Gavey
Zdjęcie: Guernsey Chess Club

50. Partia nierozegrana
Frey (Meksyk) 2250 – Le Marquand (Guernsey) 2200

Czarne wygrały walkowerem.

51. Obrona królewsko – indyjska [E97]
Bisson (Guernsey) 2200 – Escondrillas (Meksyk) 2200

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.Sf3 0–0 5.e4 d6 6.Ge2 Sc6 7.0–0 e5 8.d5 Se7 9.Hc2 Sh5 10.Gd3 f5 11.ef5 gf5 12.Ge2 Sg6 13.Gg5 He8 14.Wae1 Sgf4 15.Gf4 Sf4 16.Gd1 Hg6 17.g3 e4 18.Sd2 Gd7 19.Se2 Sd3 20.b3 Wae8 21.Sc1 Se1 22.We1 Gh6 23.Sf1 f4 24.f3 fg3 25.Sg3 ef3 26.Hg6 hg6 27.We8 We8 28.Sd3 We3 29.Sb2 Gg7 30.Kf2 Gd4 31.Gf3 Wb3 i białe poddały się.

52. Obrona sycylijska [B62]
De la Cruz (Meksyk) 2200 – Moriarty (Guernsey) 2200

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 Sc6 6.Gg5 e6 7.Sb3 a6 8.Hd2 Ge7 9.0–0–0 Sa5 10.Gf6 Sb3 11.ab3 gf6 12.Gd3 Gd7 13.f4 Ha5 14.Sa4 Hd2 15.Wd2 Ga4 16.ba4 0–0–0 17.Gc4 Whf8 18.f5 e5 19.Wf1 Wd7 20.Wd3 Gd8 21.Wh3 Wh8 22.Wg3 Ge7 23.Gf7 Wc7 24.Wff3 Kb8 25.Wg8 Wg8 26.Gg8 Gf8 27.Wh3 h6 28.Ge6 Ka7 29.Wg3 Gg7 30.Kd2 Kb8 31.c4 Ka7 32.Ke2 a5 33.Kf3 b6 34.Kg4 We7 35.Wd3 Gf8 36.Kh5 Wg7 37.Wg3 Wg3 38.hg3 Kb8 39.Kg6 Ge7 40.Kh6 Kc7 i czarne poddały się.

53. Obrona sycylijska [B25]
IM Siaperas (Grecja) 2385 – GM Rossolimo (Francja) 2450

1.e4 c5 2.Sc3 Sc6 3.g3 g6 4.Gg2 Gg7 5.d3 d6 6.f4 e6 7.Sf3 Sge7 8.0–0 0–0 9.Wb1 Gd7 10.Kh1 a6 11.Ge3 Sd4 12.Se2 e5 13.c3 Se6 14.Sh4 ef4 15.gf4 f5 16.ef5 Sf5 17.Sf5 Wf5 18.Sg3 Wf8 19.Gb7 Gh6 20.Hd2 Sg7 21.f5 Ge3 22.He3 Sf5 23.Sf5 Gf5 24.Ga8 Ha8 25.Kg1 We8 26.Hg3 Hd5 27.Wbe1 We1 28.We1 Gd3 29.We8 Kg7 30.We7 Kf6 31.Wh7 g5 32.Wh8 Gg6 33.Hf2 Ke6 34.He2 Kd7 35.Ha6 Hd1 36.Kf2 Hd2 37.He2 Hf4 38.Hf3 Hd2 39.He2 Hf4 40.Kg1 Ge4 41.Wh3 Hc1 42.Hf1 Hb2 43.Hf7 Kc6 44.He8 Kd5 45.c4 i czarne poddały się.

54. Obrona Pirca [B07]
Todorcević (Francja) 2200 – Skalkotas (Grecja) 2245

1.e4 g6 2.d4 Gg7 3.Sc3 c6 4.Ge3 d6 5.Ge2 Sf6 6.Hd2 b5 7.a3 Sbd7 8.Gh6 Gh6 9.Hh6 Hb6 10.Sf3 Gb7 11.0–0 e5 12.de5 de5 13.a4 a6 14.Sg5 Hc5 15.ab5 cb5 16.Sd5 Sd5 17.ed5 Gd5 18.Wfd1 Gc6 19.Gg4 f5 20.Se6 Hc4 21.Hg7 He6 22.Hh8 Sf8 23.Ge2 Wa7 24.Wa3 We7 25.Wa6 Hc8 26.Wda1 Kf7 27.Gb5 i czarne poddały się.

55. Obrona sycylijska [B31]
Trikaliotis (Grecja) 2200 – Letzelter (Francja) 2200

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 g6 4.0–0 Gg7 5.c3 Hb6 6.Sa3 a6 7.Ga4 Ha7 8.Gc6 dc6 9.h3 e5 10.Sc4 Ge6 11.Sce5 f6 12.Sg4 0–0–0 13.Se3 Se7 14.Hc2 h5 15.d4 g5 16.dc5 Hc5 17.Sd4 Gd7 18.b4 He5 19.a4 Sg6 20.Sef5 Gf8 21.Gb2 c5 22.bc5 Gc5 23.c4 Hc7 24.Wfd1 g4

25.Sb3 Ga7 26.Gf6 Wdf8 27.Gh8 Gf5 28.ef5 gh3 29.He4 Hg3 30.He6 Kc7 31.Wd7 Kb8 32.Wb7 Kb7 33.Sa5 Kc7 34.Hc6 i czarne poddały się.

Jesteśmy jedną rodziną – Skopje 1972
Zdjęcie: „Szachy Ryga” numer 23/1972

56. Obrona sycylijska [B36]
Huguet (Francja) 2255 – Makropoulos (Grecja) 2200

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 g6 5.c4 Sf6 6.Sc3 Sd4 7.Hd4 d6 8.Gg5 Gg7 9.Ge2 h6 10.Ge3 0–0 11.Hd2 Kh7 12.f3 Ha5 13.0–0 Ge6 14.Wac1 Wfc8 15.b3 a6 16.Wfd1 b5 17.Sd5 Hd2 18.Gd2 Sd5 19.cd5 Gd7 20.Wc8 Wc8 21.Wc1 Wc5 22.Wc5 Gd4 23.Kf1 i remis.

57. Obrona Pirca [B09]
IM Sarapu (Nowa Zelandia) 2340 – IM Sigurjonsson (Islandia) 2480

1.e4 g6 2.Sc3 Gg7 3.d4 d6 4.f4 Sf6 5.Sf3 0–0 6.Gd3 Sc6 7.e5 de5 8.de5 Sd5 9.0–0 Sc3 10.bc3 f6 11.He2 fe5 12.Se5 Se5 13.fe5 Wf1 14.Kf1 Ge6 15.Ga3 Hd7 16.Kg1 Wd8 17.He3 b6 18.We1 c5 19.c4 Ha4 20.Hg5 Wd7 21.Gc1 Ha2 22.Gg6 hg6 23.Hg6 Hc4 i remis.

58. Obrona Grünfelda [D90]
Kristinsson (Islandia) 2365 – Sutton (Nowa Zelandia) 2200

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 d5 4.Sf3 Gg7 5.cd5 Sd5 6.Gd2 0–0 7.e3 Sb6 8.Ge2 Sc6 9.0–0 e5 10.de5 Se5 11.Se5 Ge5 12.e4 Ge6 13.Hc2 Sc4 14.Wad1 Sd2 15.Wd2 Hg5 16.g3 Wad8 17.Wfd1 Wd2 18.Hd2 Hd2 19.Wd2 c6 20.f4 Gc7 21.Kf2 f6 22.Gd1 Wd8 23.Wd8 Gd8 24.Kf3 Kf7 25.g4 Ga5 26.a3 Gc3 27.bc3 Gc4 28.h4 h6 29.g5 hg5 30.hg5 fg5 31.fg5 Ke7 32.Ke3 c5 33.Kf4 Kd6 34.e5 Ke7 35.Gc2 Kf7 36.e6 Ge6 37.Ke5 Gc8 38.Kd6 c4 39.Ge4 Gf5 40.Gb7 Ke8 i czarne poddały się.

59. Partia angielska [A29]
Stuart (Nowa Zelandia) 2200 – Thorsteinsson (Islandia) 2415

1.c4 Sf6 2.Sc3 e5 3.g3 d5 4.cd5 Sd5 5.Gg2 Sb6 6.Sf3 Sc6 7.0–0 Ge7 8.d3 0–0 9.Ge3 f5 10.b4 Gf6 11.Hb3 Kh8 12.Wac1 We8 13.Wfd1 Sd4 14.Hb1 Ge6 15.Sd2 c6 16.Kf1 Hd7 17.We1 Wf8 18.Sd1 Hf7 19.a3 Hh5 20.Gd4 ed4 21.Kg1 f4 22.Se4 Sd5 23.Hb2 Ge5 24.Hd2 Wae8 25.Wc5 Gh3 26.b5 Gg2 27.Kg2 We6 28.bc6 bc6 29.Wa5 Wh6 30.h4 fg3 31.fg3 Gg3 32.Sg3 Hh4 33.Wh1 Sf4 34.Hf4 Hf4 35.Wf1 Hb8 36.Wf8 Hf8 37.Wa7 Wg6 38.Sf2 Hb8 i białe poddały się.

60. Obrona Nimzowitscha [E45]
Solmundarson (Islandia) 2390 – Carpinter (Nowa Zelandia) 2200

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.e3 b6 5.Sge2 Ga6 6.a3 Gc3 7.Sc3 d5 8.cd5 Gf1 9.Kf1 ed5 10.g4 Hd7 11.Hf3 c6 12.g5 Sg8 13.b4 Se7 14.a4 0–0 15.Wg1 f6 16.gf6 Sg6 17.b5 Wf6 18.bc6 Wf3 19.cd7 Sd7 20.Sd5 Waf8 21.Wa2 Wc8 22.Ga3 Wc4 23.Ke2 Wh3 24.Gd6 Wh5 25.Sf4 Sf4 26.Gf4 Wa5 27.Wga1 g5 28.Gd6 Wd5 29.Gg3 Sf6 30.Kd3 Wc8 31.Wb1 We8 32.Wb5 g4 33.Wd5 Sd5 34.Kc4 Sf6 35.Kb5 Se4 36.Kc6 Kf7 37.d5 Wc8 38.Kb7 Wc5 39.Ka7 Sc3 40.Kb6 Wd5 41.Wa3 i czarne poddały się.

Grupa: 5

Wyniki I rundy:

Hongkong

0,5 : 3,5

Portugalia

Malezja

0,0 : 4,0

Hiszpania

Irlandia

1,0 : 3,0

Izrael

Mongolia

0,5 : 3,5

Czechosłowacja

Ekipa Czechosłowacji przyjechała do Skopje w składzie: 28. letni Vlastimil Hort (7 występ; grał nieprzerwanie od Lipska 1960, przy czym od Lugano 1968 – na pierwszej szachownicy, mistrz Czechosłowacji z lat 1970, 1971, 1972, 1975 i 1977 oraz mistrz Niemiec w latach 1987, 1989 i 1991), 26. letni Jan Smejkal (3 występ, debiut w szlifach arcymistrzowskich i awans z czwartej na drugą szachownicę), 43. letni Miroslav Filip (11 występ, grał nieprzerwanie od Helsinek 1952, zagrał jeszcze w Nicei 1974 i zakończył udział w Olimpiadach), 29. letni Vlastimil Jansa (5 występ, od następnej Olimpiady, Nicei 1974 nosił tytuł arcymistrza), 24. letni Josef Pribyl (2 występ, debiut w szlifach mistrza międzynarodowego) i 30. letni Jindrich Trapl (2 i ostatni występ, poprzednio grał w Złotych Piaskach 1962).

Od czasu eksplozji talentu Horta, dopiero teraz coraz jaśniej zaczęła błyszczeć gwiazda Smejkala, który wkrótce miał dołączyć do szerokiej czołówki światowej.

W spotkaniu Mongolia – Czechosłowacja jedynie weteran Filip stanął po debiucie nie najlepiej z Tumurbatorem. Dlatego dość szybko padła propozycja remisu ze strony Filipa niezwłocznie zaakceptowana przez niżej notowanego szachistę mongolskiego. Ta „połówka” okazała się jedynym dorobkiem punktowym Mongołów w tym meczu.

W meczu Irlandia – Izrael Uzi Geller przegrał na III szachownicy z Littletonem i Izrael stracił cały punkt ze słabiutką Irlandią!

Stan po I rundzie:

1

Hiszpania

4,0

2 – 3

Portugalia i Czechosłowacja

3,5

4

Izrael

3,0

5

Irlandia

1,0

6 – 7

Hongkong i Mongolia

0,5

8

Malezja

0,0

61. Partia hiszpańska [C96]
Krstic (Hongkong) 2200 – Ribeiro (Portugalia) 2300

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Ge7 6.We1 b5 7.Gb3 0–0 8.c3 d6 9.h3 Sa5 10.Gc2 Gb7 11.d4 Sd7 12.Sbd2 Gf6 13.Sf1 Sc6 14.b3 Sb6 15.d5 Sa7 16.Se3 c6 17.c4 cd5 18.cd5 a5 19.h4 Gc8 20.a3 Gh4 21.He2 Gd7 i remis.

62. Obrona sycylijska [B33]
Durao (Portugalia) 2295 – Hasan H. (Hongkong) 2200

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 e6 6.Sdb5 d6 7.Gf4 e5 8.Gg5 a6 9.Sa3 Ge7 10.Sc4 Sd4 11.Gf6 Gf6 12.Sd5 b5 13.Scb6 Wb8 14.c3 Sc6 15.Sc8 Wc8 16.a4 0–0 17.ab5 ab5 18.Gb5 Sb8 19.0–0 Wc5 20.c4 Gg5 21.Hg4 g6 22.Wfd1 f5 23.ef5 Wf5 24.b4 Wc8 25.c5 Sc6 26.Sb6 Sd4 27.Sc8 Hc8 28.Gd3 dc5 29.Gf5 gf5 30.Hg5 i czarne poddały się.

63. Atak królewsko – indyjski [A04]
Kwan Nam Seng (Hongkong) 2200 – Silva F. (Portugalia) 2295

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d3 g6 4.g3 Gg7 5.Gg2 e6 6.0–0 Sge7 7.Sbd2 0–0 8.We1 d6 9.Sf1 Gd7 10.h4 Sd4 11.c3 Sf3 12.Hf3 Gc6 13.He2 b5 14.h5 d5 15.Ge3 d4 16.cd4 Gd4 17.Gh6 We8 18.Sh2 Hd7 19.hg6 hg6 20.Sg4 f5 21.ef5 Gg2 22.Kg2 ef5 23.Se3 Sd5 24.Gg5 Se3 25.fe3 Hd5 26.Hf3 Hf3 27.Kf3 Gb2 28.Wab1 Gc3 29.Wec1 b4 30.Wc3 bc3 31.Wb3 Wab8 32.Wc3 Wec8 33.Ge7 Wb5 34.d4 c4 35.g4 Kf7 36.Gh4? (Poprawne było 36.Gc5, teraz czarne szybko zrealizują przewagę jakości)

36…Wb2 37.a3 Wb3 38.Ge1 Wc3 39.Gc3 Wb8 40.Gb4 fg4 41.Kg4 Wb4 i białe poddały się.

64. Obrona Pirca [B07]
Santos L. (Portugalia) 2250 – Kong (Hongkong) 2200

1.e4 d6 2.d4 Sf6 3.Sc3 g6 4.Gc4 Gg7 5.Sge2 0–0 6.0–0 Se4 7.Se4 d5 8.Gd3 de4 9.Ge4 c6 10.c3 Sd7 11.f4 Sf6 12.Gc2 Ge6 13.Sg3 Hb6 14.He2 Wfe8 15.Kh1 c5 16.f5 Gd7 17.dc5 Hc5 18.Ge3 He5 19.Hd2 Gc6 20.Gd4 Hd6 21.Gb3 Gd5 22.fg6 hg6 23.Gf6 Gb3 24.Hd6 ed6 25.ab3 Gf6 26.Wf6 We6 27.Waf1 Wf6 28.Wf6 We8 29.h3 We1 30.Kh2 Wb1 31.Wf2 f5 32.Wd2 Kf7 33.Se2 Ke7 34.h4 Wf1 35.Kg3 b5 36.b4 Wb1 37.Sf4 Kf7 38.Wd6 Wb2 i czarne poddały się.

65. Obrona sycylijska [B24]
Foo Lum Choon (Malezja) 2200 – GM Pomar (Hiszpania) 2460

1.e4 c5 2.Sc3 Sc6 3.g3 e6 4.Gg2 Sf6 5.Sge2 d5 6.f4 d4 7.e5 dc3 8.ef6 cd2 9.Gd2 gf6 10.Gc3 Hd1 11.Wd1 Ge7 12.Gc6 bc6 13.g4 Wg8 14.h3 Ga6 15.Sg3 Gc4 16.Kf2 Wd8 17.Wd8 Gd8 18.Se4 Gd5 19.We1

19…f5! 20.gf5 Gh4 21.Kf1 Gc4 22.We2 Ge2 23.Ke2 Wg2 24.Kf3 Wc2 25.fe6 fe6 26.Sf6 Gf6 27.Gf6 Kf7 28.Gc3 Kg6 29.Kg3 Kf5 30.Kf3 c4 31.Ge5 Wd2 32.Kg3 Wd3 33.Kh4 a6 i białe poddały się.

66. Obrona sycylijska [B24]
IM Medina (Hiszpania) 2380 – Chan Mun Fye (Malezja) 2200

1.e4 c5 2.Sc3 Sc6 3.g3 Sf6 4.Gg2 d6 5.d3 Gg4 6.f3 Gd7 7.Sh3 g6 8.Gg5 Gg7 9.Hd2 Sd4 10.0–0 b5 11.Wae1 h6 12.Ge3 Hc8 13.Sf2 Wb8 14.f4 0–0 15.e5 Sg4 16.Sd5 Sc6 17.Sg4 Gg4 18.ed6 ed6 19.f5 Gf5 20.Gh6 Kh7 21.Gg7 Kg7 22.Hf4 Hd7 23.g4 Ge6 24.Sf6 Hc7 25.Sh5 Kh7 26.Hf6 Wg8 27.Gc6 Hc6 28.We6 fe6 29.He7 Kh6 30.Wf7 Wh8 31.Sf4 Hh1 32.Kh1 i czarne poddały się.

67. Partia pionem hetmańskim [A48]
Kao Yin Keat (Malezja) 2200 – IM Toran (Hiszpania) 2420

1.Sf3 Sf6 2.d4 g6 3.e4 Se4 4.Gd3 d5 5.0–0 Gg7 6.c3 0–0 7.We1 Sd6 8.Gf4 Sd7 9.Sbd2 Sf6 10.Se5 Sh5 11.Gg5 Sf6 12.Hf3 Sfe4 13.Gf4 f6 14.Sg4 e5 15.Ge3 Sd2 16.Gd2 e4 17.Hd1 ed3 18.Se3 c6 19.Gc1 Gf5 20.Sf5 Sf5 21.Hd3 Hd7 22.g4 Sh4 23.Hh3 g5 24.f4 Wae8 25.Ge3 We4 26.f5 h5 27.gh5 Hf5 28.Hf5 Sf5 29.Gf2 Wfe8 30.Wf1 Kh7 31.Kh1 Kh6 32.Gg1 Se3 33.Wf3 Kh5 34.Gf2 Kg6 35.Wg1 Sf5 36.b4 Gf8 37.Wf1 Gd6 38.Gg3 Sg3 39.Wg3 Gg3 i białe poddały się.

68. Debiut Larsena [A01]
Bellon (Hiszpania) 2385 – Loh Chee Hoong (Malezja) 2200

1.b3 e5 2.Gb2 Sc6 3.e3 Sf6 4.Gb5 d6 5.Se2 Gd7 6.0–0 Ge7 7.d4 ed4 8.Gc6 bc6 9.Sd4 0–0 10.Hf3 Sd5 11.e4 Sb6 12.c4 Gf6 13.Gc3 c5 14.Sc2 Gc3 15.Sc3 f5 16.e5 de5 17.Wad1 e4 18.He3 He7 19.Sd5 Sd5 20.Wd5 Gc6 21.Hc5 Hf6 22.We5 g6 23.Sd4

23…Wfe8?? (Nieoczekiwanie czarne podstawiają gońca) 24.Sc6 i czarne poddały się.

69. Obrona sycylijska [B35]
Moles (Irlandia) 2200 – IM Kagan (Izrael) 2425

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 g6 5.Sc3 Gg7 6.Ge3 Sf6 7.Gc4 Ha5 8.0–0 0–0 9.Gb3 d6 10.h3 Gd7 11.We1 Wac8 12.He2 Hh5 13.Hh5 Sh5 14.Wad1 Sa5 15.Sd5 Wfe8 16.Gg5 Sb3 17.cb3 Kf8 18.g4 e6 19.Sc3 h6 20.Gc1 Sf6 21.Sdb5 Gb5 22.Sb5 Wc2 23.Sd6 Wd8 24.Wd2 Wd2 25.Gd2 Se8 26.Sc4 b5 27.Gb4 Kg8 28.Sa3 a6 29.e5 Sc7 30.Gd6 Sd5 31.Wc1 Sf4 32.Wc6 Wa8 33.Sc2 Sh3 34.Kf1 Sf4 35.Sb4 a5 36.Sa6 Sd3 37.Sc7 Wc8 38.Sd5 Wa8 39.Sf6 Gf6 40.ef6 Sb4 41.Wb6 Sa2 42.Wb5 Sb4 43.f4 g5 44.fg5 Kh7 45.Gf4 Sd5 46.Gd2 hg5 47.Kg2 Kg6 48.Ga5 Wc8 49.Gc3 Sc3 50.bc3 Wc3 51.Wb7 Kf6 52.Kf2 Kg6 53.Wb6 Wd3 54.Kg2 Kf6 55.Kf2 Ke5 i białe poddały się.

70. Obrona Nimzowitscha [E41]
IM Kraidman (Izrael) 2455 – McGrillen (Irlandia) 2200

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.Sf3 c5 5.e3 Sc6 6.Gd3 Gc3 7.bc3 d6 8.e4 e5 9.d5 Se7 10.Sh4 h6 11.0–0 g5 12.Sf5 Sf5 13.ef5 e4 14.Gc2 Gf5 15.f3 Gg6 16.h4 Sd7 17.f4 gh4 18.f5 Gh7 19.f6 Gg6 20.Wb1 Wb8 21.Hg4 Sf6 22.Hh4 Sh5 23.Hh2 Hd7 24.Ge3 Kd8 25.Gc5 Wc8 26.Gd6 Wc4 27.Gb3 Wc7 28.Gd1 Sg7 29.He5 Wg8 30.Gc7 Hc7 31.d6 Hd7 32.Ga4 i czarne poddały się.

71. Obrona francuska [C06]
Littleton (Irlandia) 2200 – Geller U. (Izrael) 2330

1.d4 e6 2.e4 d5 3.Sd2 Sf6 4.e5 Sfd7 5.Gd3 c5 6.c3 Sc6 7.Se2 Hb6 8.Sf3 cd4 9.cd4 f6 10.ef6 Sf6 11.0–0 Gd6 12.Sc3 0–0 13.Ge3 a6 14.Sa4 Hc7 15.Wc1 Gd7 16.Sc5 Wae8 17.We1 Gc8 18.h3 Hb6 19.b3 Hd8 20.Gb1 We7 21.Gg5 He8 22.Se5 Wc7 23.Sc6 Wc6 24.Gf6 Wf6 25.Sd3 Wc1 26.Hc1 Gd7 27.Se5 Wf8 28.Hc2 g6 29.h4 Ge5 30.We5 Hf7 31.h5 Hf4 32.We1 Wf5 33.hg6 Wh5 34.gh7 Kh8 35.a4 Hh2 36.Kf1 Wg5 37.We3 Wg2 38.Wf3 (W tej pozycji czarne miały wybór: 38…Wg1 39.Ke2 Hh5 z remisem albo ruch w tekście, który jest przegrywający)

38…Hh1?? 39.Ke2 Hh5 40.Hc7 i czarne poddały się.

72. Obrona Nimzowitscha [E58]
Kaldor (Izrael) 2200 – Cassidy (Irlandia) 2200

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.e3 0–0 5.Gd3 c5 6.Sf3 d5 7.0–0 Sc6 8.a3 Gc3 9.bc3 b6 10.a4 Ga6 11.cd5 Gd3 12.Hd3 ed5 13.Ga3 c4 14.Hc2 We8 15.Sd2 Se4 16.f3 Sd2 17.Hd2 Hg5 18.Wae1 We6 19.Hf2 f5 20.e4 f4 21.ed5 Hd5 22.We6 He6 23.We1 Hf7 24.He2 Wd8 25.He4 Sa5 26.Gc1 g5 27.Ga3 a6 28.He5 h6 29.He6 He6 30.We6 Kg7 31.Wb6 We8 32.Wa6 We1 33.Kf2 Wa1 34.Wa5 Wa3 35.Wa7 Kg6 36.a5 Wc3 37.a6 Wd3 38.Wa8 Wd4 39.a7 Wd2 40.Kf1 Wa2 41.Wg8 1–0

73. Obrona sycylijska [B48]
IM Ujtumen (Mongolia) 2400 – GM Hort (Czechosłowacja) 2600

1.e4 c5 2.Sf3 e6 3.Sc3 Sc6 4.d4 cd4 5.Sd4 Hc7 6.Ge3 Sf6 7.Sb3 Gb4 8.Gd3 d5 9.ed5 Sd5 10.Gd2 Sc3 11.bc3 He5 12.Kf1 Gc3 13.Wb1 0–0 14.h4 Sb4 15.Gc3 Hc3 16.Wh3 Sd3 17.Wd3 Hf6 18.h5 b6 19.Kg1 h6 20.Sd2 Gb7 21.Wg3 Wad8 22.Wb4 Wd4 23.Ha1 Wfd8 24.Sf1 Kh8 25.Wd4 Hd4 26.He1 Wd5 27.Wd3 Hf6 28.Wd5 Gd5 29.Hb4 Kh7 30.c4 Hd4 31.Se3 Ge4 32.He7 Ha1 33.Kh2 Hf6 34.Hf6 gf6 35.Kg3 Gd3 36.f4 f5 37.Kf2 Kg7 38.Ke1 Kf6 39.Kd2 Ge4 40.Ke2 e5 41.g3 Ke6 42.a3 f6 43.Sd1 Gc6 44.Ke3 Ge8 45.Sc3 Gh5 46.Sb5 Ge8 47.Sa7 Gd7 i białe poddały się.

74. Partia angielska [A21]
GM Smejkal (Czechosłowacja) 2545 – IM Mjagmarsuren (Mongolia) 2380

1.c4 e5 2.Sc3 d6 3.d4 ed4 4.Hd4 Sc6 5.Hd2 g6 6.b3 Gg7 7.Gb2 Sf6 8.g3 0–0 9.Gg2 We8 10.Sh3 Gh3 11.Gh3 Se4 12.Se4 Gb2 13.Hb2 We4 14.0–0 He8 15.e3 a5 16.Gg2 We5 17.Hd2 Wb8 18.Wae1 b6 19.a3 f6

20.f4! We7 21.Hd5 i czarne poddały się.

Od lewej: Smejkal, Rukavina, Torre i Radułow
Zdjęcie: „Szachy Ryga” numer 15/1973

75. Debiut Sokolskiego [A00]
Tumurbator (Mongolia) 2270 – GM Filip (Czechosłowacja) 2510

1.b4 Sf6 2.Gb2 g6 3.Sf3 Gg7 4.e3 0–0 5.Gc4 d5 6.Gb3 a5 7.a3 Sbd7 8.c4 dc4 9.Gc4 Sb6 10.Ge2 c6 11.0–0 Gg4 12.h3 Gf3 13.Gf3 ab4 14.ab4 Wa1 15.Ga1 Sbd5 16.b5 cb5 17.Hb3 Hd7 18.Gf6 Sf6 19.d4 Se8 20.Sa3 Sd6 21.Wb1 Wb8 22.Sb5 i remis.

76. Partia angielska [A35]
IM Jansa (Czechosłowacja) 2480 – Żigżidsuren (Mongolia) 2200

1.Sf3 c5 2.c4 Sc6 3.Sc3 g6 4.e3 d6 5.d4 Gg4 6.Ge2 Gg7 7.d5 Sb8 8.0–0 Gc3 9.bc3 Sf6 10.Se1 h5 11.f3 Gc8 12.e4 Sbd7 13.Hc2 Sf8 14.f4 Hc7 15.Sf3 Gg4 16.Gd3 S6h7 17.Gd2 Gf3 18.Wf3 Sd7 19.e5 0–0–0 20.e6 fe6 21.Gg6 Shf8 22.de6 Sf6 23.Ge4 Se4 24.He4 Sh7 25.f5 Sf6 26.Hh4 Wdg8 27.Gg5 Hc6 28.We1 Sg4 29.Wg3 Ha4 30.h3 Se5 31.Ge7 Ha2 32.Gd6 Sf3 33.gf3 Hd2 34.Wg6 Hd6 35.Hg5 We8 36.e7 Hd3 37.f6 Hc3 38.Hc5 Kb8 39.He5 He5 40.We5 i czarne poddały się.

Kwatery dla zawodników miały po Olimpiadzie służyć mieszkańcom Skopje
Zdjęcie: Guernsey Chess Club

Grupa: 6

Wyniki I rundy:

Walia

1,5 : 2,5

Włochy

Singapur

0,0 : 4,0

NRD

Malta

0,0 : 4,0

Kanada

Turcja

0,0 : 4,0

Szwecja

Ekipa NRD przyjechała do Skopje w składzie: 37. letni Wolfgang Uhlmann (6 występ; kolejny raz uczestniczył dopiero w Salonikach 1988), 35. letni Burkhard Malich (8 i ostatni występ), 19. letni Rainer Knaak (debiut), 36. letni Heinz Liebert (6 występ), 26. letni Manfred Schöneberg (debiut i jedyny występ, nominację zawdzięczał nieoczekiwanemu triumfowi w mistrzostwach NRD na 1972 rok) i 20. letni Lothar Vogt (debiut).

Władze Federacji Szachowej NRD doszły do wniosku, że wobec absolutnej dominacji ZSRR zdobycie mistrzostwa olimpijskiego jest dla zespołu NRD nieosiągalne, toteż podjęły decyzję o… rezygnacji z uczestnictwa w Olimpiadach. Inna sprawa, że gdyby tak myśleli inni, to liczba drużyn spadłaby radykalnie ku szkodzie sportu szachowego.

W efekcie, po Olimpiadzie w Skopje, następny udział zespołu NRD miał miejsce dopiero w Salonikach 1988, gdzie szachiści niemieccy pojawili się w składzie: Uhlmann, Knaak i Vogt z aktualnej obsady i trzech nowych zawodników. Zagrali jeszcze tylko w Nowym Sadzie 1990 i nastąpiło połączenie NRD i NRF (zwanej już Republiką Federalną Niemiec – RFN), a w „zjednoczonej” drużynie niemieckiej nie znalazło się miejsce dla żadnego szachisty z byłej Niemieckiej Republiki Demokratycznej (NRD).

Niestety, aż 11 zapisów partii z 16 zaginęło w tej grupie. Na szczęście nie były one istotne dla przebiegu sportowej rywalizacji.

Mecz Walia – Włochy przyniósł trzy remisy, a decydującego „gola” dla Włochów strzelił doświadczony Paoli „bijąc” na trzeciej szachownicy Gavrilovica.

W zespole Kanady arcymistrz Daniel Yanofsky po raz pierwszy zagrał na drugiej szachownicy. Nowym liderem zespołu został utalentowany mistrz międzynarodowy Duncan Suttles. Ich mecz z Maltą mimo, że wygrany w maksymalnym stosunku, nic jeszcze nie mówił o formie zespołu kanadyjskiego, gdyż przeciwnik nie był zbytnio wymagający.

Stan po I rundzie:

1 – 3

Kanada, Szwecja i NRD

4,0

4

Włochy

2,5

5

Walia

1,5

6 – 8

Malta, Singapur i Turcja

0,0

77. Obrona sycylijska [B51]
Williams (Walia) 2390 – IM Tatai (Włochy) 2460

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.Gb5 Sd7 4.d4 cd4 5.Hd4 Sgf6 6.Gg5 h6 7.Gf6 gf6 8.Sc3 Wg8 9.0–0–0 a6 10.Gd7 Gd7 11.Sd5 Wc8 12.Sh4 Wc6 13.Kb1 Ha5 14.g3 Hc5 15.Hd2 h5 16.Sf5 Wg4 17.f4 Wg6 18.Sh4 Wh6 19.Sf5 Wg6 20.Sh4 Wh6 i remis.

Tatai (po lewej) – Mariotti
Zdjęcie: italiascachistica.com

Lennart Liljedahl
Zdjęcie: „Tidskrift För Schack” numer 4/1972

78. Zapis partii nieosiągalny
IM Mariotti (Włochy) 2470 – Hutchings (Walia) 2200

Remis.

XIV Turniej Reggio Emilia 1969/70
Damjanović (po lewej) – Sergio Mariotti
Zdjęcie: soloscacchi.org

79. Zapis partii nieosiągalny
Gavrilovic (Walia) 2200 – IM Paoli (Włochy) 2300

Czarne wygrały.

Enrico Paoli
Zdjęcie: soloscacchi.altervista.org

80. Zapis partii nieosiągalny
Micheli (Włochy) 2200 – James D. (Walia) 2200

Remis.

Carlo Micheli – 2011 rok
Zdjęcie: soloscacchi.altervista.org

81. Obrona sycylijska [B81]
Tan Lian Ann (Singapur) 2340 – IM Malich (NRD) 2490

1.e4 c5 2.Sf3 e6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 d6 6.g4 a6 7.Gg2 Sc6 8.g5 Sd7 9.f4 h6 10.Se6 fe6 11.Hh5 Ke7 12.f5 He8 13.Hh4 Kd8 14.0–0 Ge7 15.f6 gf6 16.gf6 Gf8 17.e5 de5 18.Ge3 Kc7 19.Wad1 Hf7 20.Ha4 Wg8 21.Kh1 b5 22.Sb5 ab5 23.Hb5

23…Gb7 (Wygrywało 23…Wg2!! 24…Kg2 z następnym 24…Ga6 25.Hb3 Hg6!) 24.Gf3 Wa5 25.Hb3 Gc5 26.Gc5 Sc5 27.He3 Kc8 28.c3 Sd7 29.b4 Wd5 30.Wde1 Sd8 31.c4 Wd4 32.c5 Sb8 33.b5 Gf3 34.Wf3 Hb7 35.c6 Hb5 36.c7 Kc7 37.f7 Wf8 38.Wc1 Sbc6 39.Ha3 Hd5 40.Ha7 Sb7 i białe poddały się.

Reiner Knaak – turniej IBM w Holandii 1974
Zdjęcie: Anefo/ Croes R. C.

82. Obrona królewsko – indyjska [E80]
Knaak (NRD) 2470 – Lim Kok Ann (Singapur) 2200

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.f3 c6 6.Ge3 a6 7.Gd3 Sbd7 8.a4 0–0 9.Sge2 e5 10.0–0 ed4 11.Sd4 Se5 12.Ge2 d5 13.cd5 cd5 14.Gg5 de4 15.Se4 h6 16.Gh4 g5 17.Sf6 Hf6 18.Gf2 Wd8 19.Hb3 Sc6 20.Sc6 bc6 21.Wad1 Ge6 22.Hb6 Wdb8 23.Hc6 Wc8 24.He4 Gf5 25.Hd5 Ge6 26.Hd6 Hb2 27.Ga6 Ge5 28.Hd3 Wc2 29.Wb1 Hc3 30.Hc3 Wc3 31.Gb5 Gf5 32.Wbc1 Wac8 33.Wc3 Wc3

34.We1!Gf6 35.a5 Gd3 36.Gd3 Wd3 37.a6 Wa3 38.a7 Kg7 39.g4 Wa2 40.We8 Wa1 41.Kg2 i czarne poddały się.

83. Zapis partii nieosiągalny
Giam Choo Kwee (Singapur) 2310 – IM Liebert (NRD) 2400

Czarne wygrały.

84. Zapis partii nieosiągalny
Schöneberg (NRD) 2470 – Choong Liong On (Singapur) 2200

Białe wygrały.

85. Zapis partii nieosiągalny
Camilleri (Malta) 2250 – IM Suttles (Kanada) 2470

Czarne wygrały.

86. Zapis partii nieosiągalny
GM Yanofsky (Kanada) 2460 – Gouder (Malta) 2200

Białe wygrały.

87. Obrona sycylijska [B23]
Saliba (Malta) 2200 – IM Biyiasas (Kanada) 2390

1.e4 c5 2.Sc3 Sc6 3.f4 g6 4.Sf3 Gg7 5.Gc4 e6 6.f5 gf5 7.d3 Sge7 8.0–0 d5 9.ed5 ed5 10.Gb3 Ge6 11.Se2 c4 12.Ga4 b5 13.Sf4 ba4 14.Sg5 Hd7 15.Sge6 fe6 16.We1 e5 17.Sh5 0–0 18.dc4 d4 19.Gg5 Sg6 20.Hd2 Wf7 21.Wad1 f4 22.Hd3 Hf5 23.Hf3 Wc8 24.h4 h6 25.Sg7 Kg7 26.h5 hg5 27.hg6 g4 i białe poddały się.

88. Zapis partii nieosiągalny
IM Amos (Kanada) 2200 – Cilia (Malta) 2200

Białe wygrały.

Bruce Amos – 1970 rok
Zdjęcie: canadianchess.info

89. Zapis partii nieosiągalny
Süer (Turcja) 2245 – GM Andersson (Szwecja) 2535

Czarne wygrały.

90. Zapis partii nieosiągalny
Jansson (Szwecja) 2410 – Külür (Turcja) 2200

Białe wygrały.

91. Zapis partii nieosiągalny
Uzman (Turcja) 2200 – Ornstein (Szwecja) 2200

Czarne wygrały.

92. Partia angielska [A21]
Liljedahl (Szwecja) 2200 – Bilyap (Turcja) 2260

1.c4 e5 2.Sc3 d6 3.g3 c5 4.Gg2 Sc6 5.e3 g6 6.Sge2 Gg7 7.0–0 Sge7 8.a3 Wb8 9.Wb1 a6 10.b4 cb4 11.ab4 b5 12.cb5 ab5 13.d4 0–0 14.d5 Sa7 15.Wa1 Hc7 16.e4 Gd7 17.Ge3 Sec8 18.Hd3 Wb7 19.Wa6 Sb6 20.Wfa1 Sa4 21.Ga7 Wa7 22.Sb5 Gb5 23.Hb5 Wa6 24.Ha6 Sc3 25.Sc3 Hc3 26.b5 f5

27.b6 fe4 28.b7 Hb2 29.Ha7 e3 30.fe3 Gh6 31.Wf1 Wd8 32.Kh1 Hb3 33.Wa1 Ge3 34.Ha8 Gg5 35.h4 Ge7 36.Kh2 Hb2 37.Wa6 Hb4 38.Wa4 Hb5 39.Ha6 Hb2 40.Wc4 h5 41.Wc8 i czarne poddały się.

Grupa: 7

Wyniki I rundy:

Bułgaria

4,0 : 0,0

Irak

Australia

2,0 : 2,0

Kolumbia

Holandia

4,0 : 0,0

Andora

Albania

3,5 : 0,5

Puerto Rico

John Prentice – 1971
W latach 1957 – 1987 był prezydentem Kanadyjskiej Federacji Szachowej,
Reprezentant FIDE w okresie 1957 – 1987.
Zdjęcie: canadianchess.info

Ekipa Bułgarii przyjechała do Skopje w składzie: 40. letni Miłko Bobocow (8 i ostatni występ; debiutował w Amsterdamie 1954), 35. letni Georgi Tringow (8 występ; debiutował w Moskwie 1956), 33. letni Iwan Radułow (3 występ, mistrz Bułgarii z 1971 roku), 39. letni Nikola Padewski (9 występ; debiutował w Moskwie 1956), 32. letni Pejczo Pejew (2 i ostatni występ) i 31. letni Sarkis Bohosjan (debiut i jedyny występ; ani razu nie zasiadł do gry, mistrz Bułgarii z 1972 roku!).

Opowiada Aleksander Roszal. „W sali gry było duszno. Już niemało szklanek soku, który roznoszą kelnerzy, popłynęło w kierunku sędziowskiego stołu. Wśród zgłaszających składy zespołów kapitanów – sporo znanych nazwisk. I tak wesołe ożywienie wprowadził podchodzący do sędziego głównego Kotowa kapitan zespołu polskiego… Wasjukow. Amerykanów reprezentuje Donald Byrne (brat grającego Roberta Byrne’a – dopisek autora) – w ich zestawieniu Fischer nie figuruje…

Specjalna komisja, która orientuje się w sprawie nowo wprowadzonego systemu punktacji profesora Elo musiała dokonać podziału drużyn na równe pod względem średniego rankingu grupy. Po długiej przerwie, ponownie poproszono kapitanów do sali obrad. Teraz sprawy potoczyły się szybko. Reprezentanci zespołów posegregowali koperty ze startowymi numerami. Pozostało tylko wybrać komisję arbitrażową do różnych spornych decyzji, względem których jej decyzja będzie uważana za ostateczną. W jej skład weszli: Wotulo (Indonezja), Camara (Brazylia), Florian (Węgry), Nilsson (Szwecja) i Prentice (Kanada). Tego dnia, wieczorem nastąpiło uroczyste otwarcie Olimpiady, które wzbudziło ogromne zainteresowanie mieszkańców Skopje

Wielkie ożywienie wywołały długie włosy wysokich szachistów holenderskich, a bardzo podobały się jednakowe stroje i jednakowe krawaty licznych zespołów. Wielka okrągła sala została udekorowana flagami wszystkich występujących krajów, emblematami FIDE, Olimpiady oraz herbem miasta.

Po ucichnięciu wykonanych przez orkiestrę fanfar, do trybuny podszedł przedstawiciel Komitetu Organizacyjnego Dragoljub Stavrev. Powiedział m.in. «Witam wszystkich w tym mieście leżącym na Bałkanach, którego historia liczy dwa tysiące lat… Trzęsienie ziemi rankiem 1963 roku pogrzebało znaczną ilość mieszkańców. Ludzie z całego świata podali pomocną dłoń temu miastu i zostało ono symbolem międzynarodowej solidarności. Teraz w Skopje spotykają się starzy znajomi. Tu może liczyć na tradycyjną gościnność mieszkańców. Dla nich i całego szachowego świata zaczyna się wielkie święto szachów».

Z życzeniami sukcesów wystąpili także przedstawiciel Jugosłowiańskiego związku szachowego B. Popow i prezydent FIDE M. Euwe. Potem wśród braw pojawił się specjalny wysłannik prezydenta Jugosławii Josipa Broz Tito ogłaszając, że «Olimpiadę Szachową w Skopje uważam za otwartą». Pod patronatem prezydenta przebiegać będzie XX Olimpiada mężczyzn i V Olimpiada pań”.

Teraz krótko opowiemy o przebiegu rundy. Nieoczekiwanie Australia tylko zremisowała z Kolumbią, jednakże średnie rankingi szachistów grających w tym meczu były zbliżone: Australia 2370 wobec Kolumbii – 2361. Arcymistrz Browne pokonał lidera szachów kolumbijskich mistrza międzynarodowego Cuellara, ale na najniższej szachownicy Shaw przegrał z doświadczonym de Greiffem. W pozostałych partiach meczu podpisano remisy.

W meczu Albania – Puerto Rico, jak było do przewidzenia, jedyne pół punktu dla Puertorykańczyków zdobył uzdolniony młody Kaplan. Faworyzowane zespoły Bułgarii i Holandii grały uważnie i zdobyły po komplecie punktów.

Stan po I rundzie:

1 – 2

Holandia i Bułgaria

4,0

3

Albania

3,5

4 – 5

Australia i Kolumbia

2,0

6

Puerto Rico

0,5

7 – 8

Andora i Irak

0,0

93. Obrona Bogoljubowa [E11]
GM Bobocow (Bułgaria) 2455 – Taha (Irak) 2200

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 Gb4 4.Sbd2 c5 5.a3 Gd2 6.Hd2 cd4 7.Sd4 Sc6 8.Sc6 bc6 9.Hd6 He7 10.He7 Ke7 11.c5 a5 12.f3 Ga6 13.Gf4 Se8 14.0–0–0 f6 15.Gg3 e5 16.f4 e4 17.Wd4 f5 18.Gh4 Ke6 19.g4 g6 20.gf5 gf5 21.Gh3 d5 22.cd6 Sd6

23.Whd1 Whd8 24.Gd8 Wd8 25.Wd6 Wd6 26.Gf5 Ke7 27.Wd6 Kd6 28.Kd2 h6 29.Ge4 Gc8 30.Gc2 Kd5 31.Kc3 Gg4 32.e4 Kc5 33.b4 ab4 34.ab4 Kb6 35.Kd4 Ge2 36.e5 Kc7 37.Ge4 Gb5 38.f5 Kd7 39.Kc5 Ga4 40.f6 Ke6 41.Gc6 Gb3 42.b5 Ke5 43.b6 i czarne poddały się.

Miłko Bobocow
Zdjęcie: en.wikipedia.org

94. Obrona sycylijska [B83]
Al-Hamani (Irak) 2200 – GM Tringow (Bułgaria) 2460

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 e6 6.Ge2 Ge7 7.0–0 0–0 8.Sb3 a6 9.Ge3 Sbd7 10.f4 b5 11.a3 Gb7 12.Gd3 Hc7 13.He2 Wac8 14.h3 Sc5 15.Gd4 Sb3 16.cb3 e5 17.Ge3 ef4 18.Wf4 Sd7 19.Kh1 Se5 20.Gc2 Gg5 21.Wf5 Ge3 22.He3 Wfe8 23.Hg3 a5 24.Gd3 b4 25.Sd5 Gd5 26.ed5 ba3 27.Wa3 Sd3 28.Hd3 We1 29.Kh2 Hc5 30.Wf3 Hg1 31.Kg3 We5 32.Wa4 h5 33.Hd2 Wce8 34.Hf4 f6 35.h4 We2 36.Wf2 Wf2 37.Hf2 We3 38.He3 He3 39.Kh2 He5 40.Kh3 Hd5 41.Wa3 He5 i białe poddały się.

95. Obrona sycylijska [B99]
GM Radułow (Bułgaria) 2490 – Al-Jassani (Irak) 2200

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.Gg5 e6 7.f4 Ge7 8.Hf3 Hc7 9.0–0–0 Sbd7 10.g4 h6 11.Gf6 Gf6 12.h4 Gd4 13.Wd4 b5 14.Gg2 Sc5 15.Whd1 Sb7 16.g5 hg5 17.hg5 Gd7 18.e5 d5

19.Sd5 ed5 20.Hd5 0–0–0 21.Hb7 Hb7 22.Gb7 Kb7 23.Wd7 Kc8 24.Wf7 i czarne poddały się.

96. Obrona królewsko – indyjska [E70]
Salim (Irak) 2200 – Pejew (Bułgaria) 2425

1.e4 d6 2.d4 Sf6 3.Gd3 g6 4.c4 Gg7 5.Sc3 Sc6 6.Sge2 e5 7.d5 Se7 8.h3 0–0 9.Ge3 Sd7 10.Sg3 f5 11.ef5 Sf5 12.Sf5 gf5 13.0–0 f4 14.Gd2 f3 15.Ge4 fg2 16.Kg2 Sc5 17.Hh5 Se4 18.Se4 Wf5 19.Gg5 Hf8 20.Hh4 h6 21.Ge3 Gd7 22.f3 Hf7 23.Wf2 Wh5 24.Hg3 Wh3 25.Hh3 Gh3 26.Kh3 Hh5 27.Kg3 Wf8 28.Wg1 Kh7 29.Wff1 Hg6 30.Kh3 Hf5 31.Kg2 Wf7 32.Wh1 Hg6 33.Kh3 Gf8 34.Whg1 Hh5 35.Kg3 Ge7 36.Gh6 Gh4 37.Kg2 Kh6 38.Sg3 Gg3 39.Kg3 Wg7 40.Kf2 Hh2 i białe poddały się.

Iwan Radułow w partii z Al-Jassanim
Zdjęcie: Archiwum autora

97. Partia hiszpańska [C98]
GM Browne (Australia) 2530 – IM Cuellar (Kolumbia) 2395

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Ge7 6.We1 b5 7.Gb3 d6 8.c3 0–0 9.h3 Sa5 10.Gc2 c5 11.d4 Hc7 12.Sbd2 Sc6 13.dc5 dc5 14.Sf1 Ge6 15.Se3 Wad8 16.He2 c4 17.Sf5 Wfe8 18.S3h4 Kh8 19.Se7 Se7 20.Gg5 Sd7 21.a4 Sc5 22.ab5 ab5 23.Wed1 Wa8 24.Wa8 Wa8 25.Sf5 f6 26.Ge3 Sf5 27.ef5 Gg8 28.Gc5 Hc5 29.Ge4 Wb8 30.Wd7 b4 31.Hg4 Hf8 32.h4 bc3 33.bc3 Wd8 34.Wa7 Gf7 35.Kh2 Gg8 36.Hf3 Hd6 37.He3 h6 38.Wb7 Wd7 39.Wb6 Hd2 40.Wb8 Kh7 41.Hd2 Wd2 42.Wf8 Wd7 43.Wc8 Wa7 44.g4 Wd7 45.Kg3 Wd1 46.Wf8 Wd2 47.Kg2 Gd5 48.Gd5 Wd5 49.Wc8 h5 50.Wc4 hg4 51.Wg4 Wc5 52.c4 Kh6 53.f3 e4 54.We4 Wf5 55.Kf2 Wa5 56.We2 Kh5 57.Kg3 g5 58.hg5 Kg5 59.Wc2 Wc5 60.Wc3 Kf5 61.Kf2 Kf4 62.Ke2 f5 63.Kd3 Ke5 64.Ke3 Kd6? (64…Wc7)

65.Kd4 Wc8 66.Wa3 Wh8 67.Wa6 Kc7 68.Ke5 f4 69.Wf6 Wh5 70.Wf5 i czarne poddały się.

Walter Browne – 1972 rok
Zdjęcie: Archiwum autora

98. Obrona sycylijska [B71]
IM Gutierrez (Kolumbia) 2350 – Fuller (Australia) 2280

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 g6 6.f4 Sc6 7.Sc6 bc6 8.e5 de5 9.Hd8 Kd8 10.fe5 Sg4 11.Gf4 Gh6 12.Gh6 Sh6 13.0–0–0 Kc7 14.Gc4 Wf8 15.h3 Sf5 16.Wd3 h5 17.Se4 Sg7 18.Sc5 Se6 19.Ge6 Ge6 20.Se6 fe6 21.Whd1 Wf2 22.Wd7 Kb6 23.We7 Waf8 24.b3 We2 25.Wd3 Wff2 26.Wc3 We5 27.g3 h4 28.gh4 Wf4 29.Wg7 Wh4 30.Wg6 Wh7 31.Wg4 c5 32.h4 Weh5 33.Wg5 Wg5 34.hg5 Wh1 35.Kb2 Wg1 36.We3 Wg5 37.We6 Kb7 38.Kc3 Wg4 39.Wh6 Wf4 40.Wg6 Wh4 41.Wf6 Wg4 i remis.

99. Obrona sycylijska [B27]
Hamilton (Australia) 2280 – Cuartas C. (Kolumbia) 2330

1.e4 c5 2.Sf3 g6 3.d4 Gg7 4.c4 Sc6 5.d5 Sd4 6.Sc3 d6 7.Ge3 Gg4 8.Ge2 Gf3 9.Gf3 Ha5 10.0–0 Sf3 11.gf3 Sf6 12.He2 0–0 13.a3 Sh5 14.Wfc1 Hc7 15.Wab1 Hd7 16.Hf1 f5 17.Hh3 Hc8 18.Se2 fe4 19.Hc8 Wac8 20.fe4 Ge5 21.b4 cb4 22.ab4 Sf4 23.Gf4 Gf4 24.Wc2 Ge5 25.Wb3 b6 26.Kg2 Wc7 27.f4 Gg7 28.Wa3 Wfc8 29.c5 bc5 30.bc5 Wc5 31.Wc5 Wc5 32.Wa7 Kf7 33.Kf3 Wb5 34.Wa3 Wb1 35.We3 Wf1 36.Kg2 Wd1 37.Sg3 Gd4 38.We2 Gc5 39.Kf3 Wd3 40.Kg4 Ge3 41.Sf1 h5 42.Kf3 Gd4 43.Kg2 Kf6 44.h3 Gc5 45.h4 Kf7 46.Sg3 Gd4 47.f5 gf5 48.Sf5 Ge5 49.Wa2 e6 50.Wa7 Kf6 51.de6 Ke6 52.We7 Kf6 53.Wh7 Gf4 54.Sd6 Gd6 55.Wh5 We3 56.Wf5 Ke6 57.Wh5 We4 58.Kf3 Wf4 59.Ke3 Ge5 60.Wh7 Kd5 61.h5 Wh4 62.Kf3 Wh3 63.Kg4 Wg3 64.Kf5 Wf3 65.Kg4 Ke4 66.Wa7 Wg3 67.Kh4 Wg1 68.Wa4 Kf5 69.Wa3 Wh1 70.Wh3 Wd1 71.Wf3 Gf4 72.Wa3 Wh1 73.Wh3 Wf1 74.h6 Gh6 75.Wa3 Gf4 76.Wb3 Wf2 77.Wa3 Wg2 78.Wb3 Ke4 79.Wa3 Wg8 80.Wa5 Kf3 81.Wb5 Wg1 82.Kh5 Ke4 83.Kh4 Ge5 84.Wb3 Wg8 85.Wb5 Kf5 86.Kh3 Wh8 87.Kg2 Ke4 88.Wb4 Ke3 89.Wb3 Ke2 90.Wa3 Wg8 91.Kh3 Gd4 92.Kh4 Ge3 93.Kh5 Kf3 94.Wa5 Kg3 95.Wb5 Wh8 i remis.

100. Obrona Pirca [B07]
IM De Greiff (Kolumbia) 2370 – Shaw T. (Australia) 2390

1.g3 Sf6 2.Gg2 g6 3.e4 d6 4.d4 Gg7 5.Se2 0–0 6.0–0 c5 7.dc5 dc5 8.e5 Sg4 9.f4 Sc6 10.h3 Sh6 11.Sbc3 Sf5 12.Se4 Hb6 13.c3 c4 14.Kh2 Wd8 15.He1 Se3 16.Ge3 He3 17.Hf2 Hf2 18.Wf2 f6 19.ef6 ef6 20.Waf1 f5 21.Sg5 h6 22.Sf3 Ge6 23.We1 Gd5 24.g4 fg4 25.hg4 We8 26.Sg3 b5 27.We8 We8 28.Sd2 Gg2 29.Kg2 Kh7 30.We2 We2 31.Se2 Kg8 32.Kf3 Kf7 33.Ke4 Ke6 34.Sf3 h5 35.gh5 gh5 36.Sg3 b4 37.Sh5 Gh8 38.f5 Ke7 39.Kd5 bc3 40.bc3 Sa5 41.Se5 Ge5 42.Ke5 Sb7 43.Sf4 Sc5 44.Sd5 Kf7 45.Se3 Sd7 46.Kd6 Sb6 47.Kc5 Kf6 48.Sc4 Sc8 49.Sd6 Se7 50.Kd4 Sc6 51.Ke4 Se7 52.c4 Sc6 53.Kf4 a5 54.a4 Sb4 55.Se4 Ke7 56.Ke5 Sd3 57.Kd4 Sb2 58.Sc3 Kf6 59.c5 Kf5 60.c6 Ke6 61.Kc5 Sd3 62.Kb6 Se5 63.Sb5 Sg6 64.Ka5 i czarne poddały się.

101. Obrona Grünfelda [D97]
IM Ree (Holandia) 2480 – Clua (Andora) 2200

1.c4 Sf6 2.Sf3 g6 3.Sc3 d5 4.d4 Gg7 5.Hb3 dc4 6.Hc4 0–0 7.e4 b6 8.e5 Ge6 9.ef6 Gc4 10.fg7 Kg7 11.Gc4 c6 12.0–0 f6 13.Gf4 b5 14.Gb3 Hb6 15.Wfe1 Hb7 16.We6 Sa6

17.d5 Sb4 18.Wae1 Wf7 19.dc6 Sc6 20.Gd5 Wc8 21.Sd4 Sd4 22.Gb7 Se6 23.Gc8 Sf4 24.Ge6 Wf8 25.Sb5 Wb8 26.Gc4 a6 27.We7 Kh6 28.Sd6 Wb2 29.h4 Wd2 30.Se8 i czarne poddały się.

102. Obrona Nimzowitscha [E38]
Calderon (Andora) 2200 – IM Zuidema (Holandia) 2430

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.Sf3 c5 5.Hc2 0–0 6.Gg5 cd4 7.Sd4 Sc6 8.e3 Sd4 9.ed4 b6 10.Gd3 h6 11.Gh4 Gb7 12.0–0 Ge7 13.a3 d5 14.c5 bc5 15.dc5 Gc5 16.Gf6

16…gf6 17.Se2 Gd6 18.Hd2 Kg7 19.f4 Wg8 20.f5 e5 21.Wf3 Kh7 22.Wh3 Wg5 23.Wf1 e4 24.Gb1 Ge5 25.Wb3 Ga6 26.Wd1 Wb8 27.Sc1 Wb3 28.Sb3 Hb6 29.Sd4 Gd3 i białe poddały się.

103. Zapis partii nieosiągalny
IM Timman (Holandia) 2480 – De la Casa (Andora) 2200

Białe wygrały.

Popow (po lewej) – Timman; Tallin 1973
Zdjęcie: „Szachmaty w ZSRR” numer 6/1973

104. Obrona sycylijska [B21]
Gomez A. (Andora) 2200 – Enklaar (Holandia) 2410

1.e4 c5 2.f4 e6 3.Sf3 a6 4.a4 Sc6 5.Sc3 d5 6.e5 g6 7.Ge2 Gg7 8.0–0 Sge7 9.d3 b6 10.Kh1 Gb7 11.Gd2 Hc7 12.Hc1 0–0 13.Gd1 f6 14.ef6 Wf6 15.Se2 Waf8 16.d4 cd4 17.Sfd4 Sd4 18.Sd4 e5 19.Se2 g5 20.Wa3 gf4 21.Sg1 d4 22.Gb4 Wg6 23.Gf3 e4 24.Gh5 Wh6 25.Gg4 f3 26.h3 fg2 27.Kg2 Wf1 28.Hf1 Sd5 29.Wg3 Sb4 30.Hf5 Sc2 31.Kh2 Se3 i białe poddały się.

Jeden z sektorów, gdzie odbywała się „męska” Olimpiada
Zdjęcie: „Szachmaty w ZSRR” numer 1/1973

105. Partia angielska [A32]
Pustina (Albania) 2280 – IM Kaplan (Puerto Rico) 2470

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.g3 c5 4.Sf3 cd4 5.Sd4 d5 6.Gg2 e5 7.Sc2 d4 8.f4 Gd6 9.0–0 Sc6 10.fe5 Ge5 11.Se1 0–0 12.Sd3 Gd6 13.Gg5 Ge7 14.Gf6 Gf6 15.Sd2 Gg5 16.Kh1 Ge3 17.b4 He7 18.b5 Se5 19.Se5 He5 20.Sb3 Ge6 21.Hd3 Wac8 22.c5 f5 23.Wad1 Wcd8 24.Sa5 Gd5 25.Sc4 Gg2 26.Kg2 Hd5 27.Wf3 f4 28.Hb3 g5 29.Se3 Hb3 30.ab3 fe3 31.Wf8 Kf8 32.Kf3 Ke7 33.Ke4 Wf8 34.Wd4 Wf2 35.Ke3 Wh2 36.c6 bc6 37.bc6 Wh6 38.Wd7 Ke8 39.Wa7 Wc6 40.Kd4 Wb6 41.Kc4 We6 42.Kd3 Wb6 43.Kc4 We6 44.Wa5 We4 45.Kd3 Wg4 46.We5 Kd7 47.We3 h5 48.Wf3 Kd6 49.Ke3 Ke5 50.Kf2 Wb4 51.Wc3 Wb8 52.Kf3 Wf8 53.Ke3 h4 54.gh4 gh4 55.Wc5 Kd6 56.Wh5 Wb8 57.Kf4 Wb3 58.e4 h3 59.Wh6 Ke7 60.Kf5 Wf3 i remis.

106. Zapis partii nieosiągalny
Martinez F. (Puerto Rico) 2200 – Vila (Albania) 2250

Czarne wygrały.

107. Zapis partii nieosiągalny
Adhami (Albania) 2250 – Berrios (Puerto Rico) 2250

Białe wygrały.

108. Obrona sycylijska [B43]
Benitez (Puerto Rico) 2200 – Muco (Albania) 2200

1.e4 c5 2.Sf3 e6 3.d4 cd4 4.Sd4 a6 5.Sc3 Hc7 6.Gd3 Sc6 7.Sc6 dc6 8.0–0 b5 9.He2 c5 10.e5 Wb8 11.f4 c4 12.Ge4 Gc5 13.Ge3 Se7 14.Hf2 Ge3 15.He3 b4 16.Se2 Gb7 17.Sg3 0–0 18.Sh5 Ge4 19.He4 Hc5 20.Kh1 Wfd8 21.Wad1 c3 22.bc3 bc3 23.Wd3 Wd3 24.Hd3 Hb5 25.Hd1 Hd5 26.Hg4 Sg6 27.h4?

27…Ha2! 28.f5 ef5 29.Hf5 Hc4 30.g3 Hd5 31.Kh2 Se5 i białe poddały się.

Centrum prasowe. Dziennikarze przy analizie partii.
Zdjęcie: „Szachy” numer 11/1972

Grupa: 8

Wyniki I rundy:

Wyspy Owcze

0,0 : 4,0

Filipiny

Wyspy Dziewicze

0,0 : 4,0

Rumunia

Tunezja

0,5 : 3,5

Austria

USA

3,0 : 1,0

Iran

William Martz – Toronto 1982 (1 miejsce)
Zdjęcie: Doug Griffin

Ekipa USA przyjechała do Skopje w składzie: 29. letni Lubomir Kavalek (3 występ; w Amsterdamie 1964 i Hawanie 1966 reprezentował Czechosłowację), 44. letni Robert Byrne (6 występ; debiutował w Helsinkach 1952), 44. letni Pal Benkö (7 i ostatni występ; w Moskwie 1956 grał w barwach Węgier), 44. letni Arthur Bisguier (5 i ostatni występ; debiutował w Helsinkach 1952), 27. letni William Martz (debiut i jedyny występ; w 1975 roku został mistrzem międzynarodowym; nękany przez śmiertelną chorobę zmarł 17 stycznia 1983 roku w wieku zaledwie 37 lat) i 24. letni George Kane (debiut i jedyny występ).

Czterech zawodników ekipy amerykańskiej grając w Skopje kończyło swój udział w charakterze olimpijczyków. Ale „reformy” jeszcze nie było. Dwa lata później wrócili do ekipy USA Reshevsky i Lombardy, a także zasilił ten zespół lider zespołu australijskiego – Browne.

Amerykanie do ostatniej chwili czekali na pojawienie się Fischera, który ostatecznie nie pojawił się w Skopje. W efekcie niezbyt przyłożyli się do meczu z Iranem. Kane szybko zremisował z Sharifem. Ten sam wynik podpisano w partii Kavalek – Harandi, ale dopiero po ponad 90. posunięciach. Natomiast bardzo szybko wygrali pozostali: Benkö pokonał Shiraziego w miniaturce, a przeciwnik Bisguiera – Shahsavar, nie dotrwał do 30. ruchu.

Pierwszymi liderami zostali Filipińczycy prowadzeni przez młodego Torrego, który w przyszłości miał zostać pierwszym azjatyckim arcymistrzem. Na długo przed końcem rundy pojawił się napis Wyspy Owcze – Filipiny 0,0 : 4,0. Torre pokonał Petersena już po 17. posunięciach.

Faworyzowani, obok ekipy USA, Rumunii grali z jedną z najsłabszych drużyn w stawce całej Olimpiady i maksymalny wynik został oczywiście przyjęty bez zdziwienia. Pierwszy wykonał „egzekucję” Ungureanu, który po 22. ruchach zamatował wieżą panią Susan Grumer, jedyną kobietę walczącą na równi z mężczyznami. Pani Susan do dzisiaj jest aktywna szachowo. Uczy dzieci królewskiej gry, wykonuje ciekawe zdjęcia w trakcie ważnych imprez szachowych i aktywnie tweetuje oczywiście na temat szachów!

Austriacy oddali Tunezyjczykom tylko pół punktu. Na pierwszej szachownicy podpisano remis w partii Belkadi – Röhrl. Zważywszy na ich dość eksperymentalny skład – wynik był niewątpliwie sukcesem.

Stan po I rundzie:

1 – 2

Filipiny i Rumunia

4,0

3

Austria

3,5

4

USA

3,0

5

Iran

1,0

6

Tunezja

0,5

7 – 8

Wyspy Dziewicze i Wyspy Owcze

0,0

109. Obrona Alechina [B05]
Petersen H. (Wyspy Owcze) 2200 – IM Torre (Filipiny) 2400

1.e4 Sf6 2.e5 Sd5 3.d4 d6 4.c4 Sb6 5.ed6 ed6 6.Sf3 Gg4 7.Ge2 Ge7 8.0–0 0–0 9.Sc3 Sc6 10.b3 Gf6 11.Ge3 d5 12.cd5 Sd5 13.Sd5 Hd5 14.Wc1 Wad8 15.Wc5 Hd6 16.h3 Sd4 17.hg4 Hc5 i białe poddały się.

110. Partia hiszpańska [C79]
IM Cardoso R. (Filipiny) 2200 – Joensen (Wyspy Owcze) 2200

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 d6 5.0–0 Sf6 6.We1 b5 7.Gb3 Sa5 8.c3 Sb3 9.ab3 Gg4 10.d4 ed4 11.cd4 Ge7 12.h3 Gh5 13.g4 Gg6 14.e5 Sd7 15.ed6 cd6 16.He2 Wa7 17.Sc3 Sb6 18.Wa6 Wa6 19.Hb5 Sd7 20.Ha6 0–0 21.Sd5 We8 22.He2 Kf8 23.Gf4 Sf6 24.Sf6 Gf6 25.Gd6 Ge7 26.Gc5 f6 27.Sh4 Gf7 28.Ge7 We7 29.He7 He7 30.We7 Ke7 i czarne poddały się.

111. Obrona sycylijska [B80]
Midjord (Wyspy Owcze) 2200 – De Castro (Filipiny) 2320

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 e6 6.Ge3 Ge7 7.Gc4 a6 8.He2 0–0 9.f3 Hc7 10.0–0–0 b5 11.Gb3 Sbd7 12.g4 Sc5 13.h4 Gd7 14.h5 b4 15.Sb1 Sb3 16.ab3 Wfc8 17.g5 Se8 18.g6 a5 19.gf7 Kf7 20.Hd3 Sf6 21.Sd2 a4 22.ba4 Wa4 23.S2b3 e5 24.Sf5 Gb5 25.Hd2 Gc4 26.Kb1 Wca8 27.Hg2 Gb3 28.Hg7 Ke6 i białe poddały się.

112. Partia angielska [A36]
Badilles (Filipiny) 2200 – Mikkelsen (Wyspy Owcze) 2200

1.Sf3 c5 2.c4 Sc6 3.Sc3 Sf6 4.g3 e6 5.Gg2 Ge7 6.d4 cd4 7.Sd4 a6 8.0–0 Hc7 9.e4 0–0 10.b3 Wd8 11.Gb2 Sd4 12.Hd4 Gc5 13.Hd2 e5 14.Wad1 d6 15.h3 Ge6 16.Kh2 Gb4 17.Hd3 Gc3 18.Gc3 b5 19.Hd2 Wdc8 20.Hd6 Hd6 21.Wd6 bc4 22.b4 Se8 23.Wd2 Wab8 24.a3 f6 25.f4 Wd8 26.Wfd1 Wd2 27.Wd2 ef4 28.gf4 g6 29.e5 Kf7 30.a4 fe5 31.fe5 Ke7 32.Kg3 Wd8 33.Gd4 Gd5 34.Gb6 i czarne poddały się.

113. Obrona sycylijska [B60]
Abraham (Wyspy Dziewicze) 2200 – GM Gheorghiu (Rumunia) 2520

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 d6 6.Gg5 Gd7 7.Ge2 a6 8.0–0 e6 9.a4 Ge7 10.Ge3 0–0 11.Hd2 Se5 12.h3 Wc8 13.b3 Hc7 14.Sd1 Se4 15.Hc1 d5 16.g3 Gf6 17.Wa2 Sc6 18.Sc6 Gc6 19.f4 Sg3 20.Wf2 d4 21.Gd2 Hd6 22.Gd3 Hd5 23.Wh2 e5 24.Gc4 Hf3 25.Gb4 b5 26.ab5 ab5 27.c3 bc4 28.Waf2 He4 29.Gf8 He1 i białe poddały się.

114. Obrona sycylijska [B30]
IM Ciocaltea (Rumunia) 2470 – Grumer E. (Wyspy Dziewicze) 2200

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Gc6 dc6 5.d3 Gg4 6.h3 Gf3 7.Hf3 Sf6 8.e5 Sd5 9.e6 f6 10.0–0 g6 11.Sd2 Gg7 12.a3 f5 13.Se4 Hb6 14.Sg5 0–0 15.We1 Ha5 16.We2 Wad8 17.c4 Sc7 18.Wb1 Se8 19.b4 cb4 20.ab4 Ha4 21.Ge3 Gc3 22.Gc5 Sd6 23.d4 h6 24.Sf7 Se4 25.We4 fe4 26.Hc3 Ha2 27.Wa1 He2 28.Ge7 Wf7 29.ef7 Kf7 30.d5 Ke7 31.He5 Kd7 32.He6 Kc7 33.d6 Kb8 34.d7 Wf8 35.Hd6 i czarne poddały się.

115. Obrona sycylijska [B90]
Edwards (Wyspy Dziewicze) 2200 – IM Ghitescu (Rumunia) 2450

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.Gd3 g6 7.0–0 Gg7 8.h3 0–0 9.Ge3 Sbd7 10.Sf3 b5 11.Wb1 Gb7 12.Sd2 Hc7 13.f3 b4 14.Se2 d5 15.Gf2 de4 16.Se4 Se4 17.Ge4 Ge4 18.fe4 Se5 19.Sf4 e6 20.He2 Wfc8 21.Sd3 Hc2 22.Hc2 Wc2 23.Sb4 Wc4 24.a3 a5 25.Sa2 Sd3 26.b4 Wc2 27.Sc1 Sf4 28.Sb3 a4 i białe poddały się.

116. Partia włoska [C50]
Ungureanu (Rumunia) 2410 – Grumer Susan (Wyspy Dziewicze) 2200

1.e4 e5 2.Sf3 Sf6 3.Sc3 Sc6 4.Gc4 Gc5 5.d3 0–0 6.a3 He7 7.Gg5 h6??

8.Sd5 Hd6 9.Sf6 gf6 10.Gh6 We8 11.Sh4 f5 12.Sf5 Hg6 13.Hd2 Sd4 14.Sd4 Gd4 15.0–0–0 d6 16.h4 Gd7 17.h5 Hf6 18.Gg5 Hg7 19.h6 Hg6 20.h7 Hh7 21.Gf6 Hg6 22.Wh8 i mat.

117. Obrona Pirca [B09]
Belkadi (Tunezja) 2300 – Röhrl (Austria) 2380

1.e4 d6 2.d4 Sf6 3.Sc3 g6 4.f4 Gg7 5.Sf3 c5 6.dc5 Ha5 7.Gd3 Hc5 8.He2 0–0 9.Ge3 Ha5 10.0–0 Sc6 11.Kh1 Gg4 12.Hf2 Sh5 13.h3 Gf3 14.Hf3 Wac8 15.g4 Sf6 16.g5 Sd7 i remis.

118. Partia hiszpańska [C60]
Janetschek (Austria) 2200 – Kchouk (Tunezja) 2200

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 g6 4.d4 Sd4 5.Sd4 ed4 6.Hd4 Hf6 7.Hd3 Gg7 8.Sc3 Se7 9.0–0 0–0 10.Hg3 d6 11.Gg5 He6 12.Ga4 a6 13.Gb3 Hd7 14.Wad1 Kh8 15.h3 h6 16.Hh4 Sg8 17.Sd5 f6 18.Gc1 g5 19.Hh5 Hd8 20.f4 Ge6 21.h4 Gf7 22.Hf3 Se7 23.Se7 He7 24.Gf7 g4 25.Hg4 Hf7 26.b3 Wg8 27.Hf5 Wae8 28.e5 He6 29.He6 We6 30.ed6 cd6 31.f5 We2 32.Wf2 Wf2 33.Kf2 We8 34.c4 Gf8 35.Gb2 Kg7 36.We1 Kf7 37.g4 h5 38.gh5 We5 39.Kg3 Wf5 40.Kg4 Wf2 41.Wb1 b5 42.Kg3 Wd2 43.Ga1 Wa2 44.Wf1 Ge7 45.h6 Wa3 46.h7 Wb3 47.Kg4 Kg7 48.We1 Gd8 49.We8 Kh7 50.Wd8 bc4 51.Gf6 Wb1 52.h5 Wg1 53.Kf5 i czarne poddały się.

119. Obrona Alechina [B02]
Drira (Tunezja) 2200 – Watzka (Austria) 2200

1.e4 Sf6 2.e5 Sd5 3.c4 Sb6 4.c5 Sd5 5.Sc3 e6 6.Gc4 Sc3 7.dc3 Sc6 8.Gf4 Gc5 9.Hg4 g5 10.Gg5 Wg8 11.Sh3 Ge7 12.f4 Gg5 13.fg5 Se5 14.Hh4 Wh8 15.0–0 He7 16.Kh1 d6 17.Wf6 Gd7 18.Ge2 0–0–0 19.Wh6 Sg6 20.Hh5 e5 21.Gg4 Ge6 22.Wf1 d5 23.Wf6 d4 24.cd4 ed4 25.Sf4 Gg4

26.Hg4 Kb8 27.Sd3 Se5 28.He2 Whe8 29.Wh7 Sd3 30.Hd3 Hf6 i białe poddały się.

120. Debiut Birda [A03]
Strobel (Austria) 2200 – Teboudi (Tunezja) 2200

1.f4 d5 2.Sf3 c5 3.g3 Sc6 4.Gg2 Sf6 5.d3 g6 6.0–0 Gg7 7.Sc3 0–0 8.e4 d4 9.Se2 e5 10.f5 b6 11.h3 Gb7 12.g4 gf5 13.gf5 c4 14.Sg3 cd3 15.cd3 h6 16.Kh1 Kh7 17.Wg1 Wg8 18.Sh2 Gh8 19.Sh5 He7 20.Sf6 Gf6 21.Hh5 Gg5 22.Sg4 Hf8 23.Gf3 f6 24.h4 Gf4 25.Gf4 ef4

26.e5 fe5 27.f6 Sa5 28.Gb7 Sb7 29.Hf5 Kh8 30.Se5 i czarne poddały się.

121. Partia hiszpańska [C88]
GM Kavalek (USA) 2555 – Harandi (Iran) 2270

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Ge7 6.Gb3 0–0 7.We1 b5 8.h3 Gb7 9.d3 d5 10.ed5 Sd5 11.Se5 Se5 12.We5 Hd6 13.We1 Wae8 14.Sd2 Hg6 15.Hg4 Gb4 16.We8 We8 17.Se4 f5 18.Hg6 hg6 19.Gd2 Gd2 20.Sd2 We2 21.Kf1 We7 22.We1 Kf8 23.We7 Ke7 24.Gd5 Gd5 25.c4 Gb7 26.b4 Kd6 27.Sb3 bc4 28.dc4 Ge4 29.Sc1 c5 30.f3 Gb7 31.a3 cb4 32.ab4 a5 33.ba5 Ga6 34.f4 Gc4 35.Kf2 Kc5 36.Se2 Kb5 37.Sd4 Ka5 38.Sc6 Kb5 39.Se5 Kc5 40.Sg6 Kd6 41.g3 Ge6 42.Se5 Gd5 43.Ke3 Gg2 44.h4 Gd5 45.Kd4 Ga2 46.Sc4 Ke6 47.Se3 Gb1 48.Kc5 Ge4 49.Sc4 Gg2 50.Sd6 Gf1 51.Se8 Kf7 52.Sc7 Ke7 53.Kd5 Ge2 54.Ke5 g6 55.Sd5 Kf7 56.Kd6 Gf3 57.Sb6 Ge2 58.Sd7 Gd1 59.Se5 Kf6 60.Sc6 Kf7 61.Sd4 Kf6 62.Kd7 Ga4 63.Kd6 Kf7 64.Sf3 Kf6 65.Se5 Gb5 66.Kc7 Ge2 67.Kd6 Gf1 68.Sd7 Kf7 69.Ke5 Ge2 70.Sf6 Gd3 71.Sd7 Ge2 72.Sb6 Gd1 73.Sc4 Ge2 74.Sb6 Gd1 75.Sc4 Ge2 76.Se3 Gf3

77.Sf5! gf5 78.Kf5 Ge2 79.g4 Kg7 80.Kg5 Gd1 81.f5 Ge2 82.Kf4 Gd1 83.h5 Ge2 84.Kg3 Gd1 85.Kh4 Gc2 86.Kg5 Gd1 87.h6 Kh7 88.Kh5 Gg4 89.Kg4 Kh6 90.Kf4 Kg7 91.Kg5 Kf7 i remis!

122. Obrona sycylijska [B53]
Shirazi (Iran) 2200 – GM Benkö (USA) 2515

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Hd4 a6 5.Gg5 Sc6 6.Hd2 h6 7.Ge3 Sf6 8.Sc3 e6 9.0–0–0 Ge7 10.Gf4 e5 11.Ge3 Ge6 12.h3 Wc8 13.Kb1 b5 14.Gd3 Ha5 15.Sd5 Gd5 16.Ha5 Sa5 17.ed5 e4 18.Gb6 ed3 19.cd3 Sb7 i białe poddały się.

Arthur Bisguier
Zdjęcie: „Chess Life & Review” numer 6/1973

123. Obrona sycylijska [B21]
GM Bisguier (USA) 2430 – Shahsavar (Iran) 2200

1.e4 c5 2.f4 Sc6 3.Sf3 g6 4.Gb5 Gg7 5.0–0 e6 6.Gc6 bc6 7.e5 d5 8.b3 Wb8 9.Ga3 Ha5 10.d3 Se7 11.Hd2 Wb5 12.c4 Hd2 13.Sbd2 Wa5

14.Gc5 Wc5 15.b4 Wc4 16.dc4 Ga6 17.Wfc1 Kd7 18.a4 dc4 19.Se4 Kc7 20.Sc5 Gc8 21.Wc4 Sd5 22.Wac1 Sb6 23.W4c2 Wd8 24.b5 Kb8 25.bc6 Kc7 26.Sg5 Wd4 27.Sf7 Wf4 28.Sg5 i czarne poddały się.

P. Franić, jeden z sędziów – Skopje 1972
Zdjęcie: „Szachmaty w ZSRR” numer 1/1973

124. Obrona sycylijska [B31]
Sharif (Iran) 2330 – Kane (USA) 2200

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 g6 4.0–0 Gg7 5.c3 e5 6.Sa3 Sge7 7.d3 0–0 8.Ge3 d6 9.h3 a6 10.Gc6 Sc6 11.Sh2 Ge6 12.Hd2 b5 13.Sc2 Hd7 14.Gh6 d5 15.Gg7 Kg7 16.ed5 Hd5 17.f4 e4 18.f5 gf5 19.Hg5 Kh8 20.Hf6 Kg8 21.Hg5 Kh8 22.Hf6 Kg8 i remis.

Lubomir Kavalek
Zdjęcie: „Chess Life & Review” numer 7/1973

Półfinały, 20 września 1972 r.
„Czechosłowacja remisuje z Portugalią, Hiszpania przegrywa z Irlandią!”

Grupa: 1

Wyniki II rundy:

Belgia

3,5 : 0,5

Dominikana

Dania

0,5 : 3,5

ZSRR

Kuba

3,5 : 0,5

Luksemburg

Finlandia

-

Pauz

Opowiada Aleksander Roszal. „Sześcioro młodzieńców i dziewcząt w strojach narodowych, w tracie rozbrzmiewania hymnu Jugosławii, podnoszą flagę kraju – organizatora, a następnie flagę Międzynarodowej Federacji Szachowej. Rozbrzmiewa hymn FIDE. Materiał, z którego wykonano flagi faluje nad uczestnikami ceremonii otwarcia Olimpiady, którzy powstali z miejsc oraz arcymistrzem Svetozarem Gligoriciem wypowiadającym słowa ślubowania olimpijskiego.

Rozpoczęły się trudne boje społeczności szachowej całego świata. Gry toczą się w dwóch pawilonach przeznaczonych do imprez targowych. Stoliki szachowe umieszczono wzdłuż wewnętrznego kręgu, niczym «fosę» oddzielającą grających od kibiców, oryginalnie tworząc labirynt umożliwiający wyjście z obszaru, gdzie przebywali zawodnicy. Stoliki ustawiono w kilku rzędach i niestety, nie wszystkie partie są widoczne dla publiczności. Z pomocą «przychodzą» tablice demonstracyjne średnio po dwie na mecz oraz tablice ze składami zespołów, na których sukcesywnie wpisywano wyniki zakończonych partii.

Wczesnym rankiem następnego dnia dziennikarze otrzymują specjalny biuletyn (operatywnie, ale z błędami). W trakcie każdej rundy podawane są niezbędne informacje. Na monitorach, w biurze prasowym można zobaczyć wybrane fragmenty pierwszej sali turniejowej i pozycje na szachownicach – jak łatwo się domyśleć – przedstawicieli gospodarzy. Sprawozdawca prowadzi audycję z przebiegu walki w pierwszej sali (czyli z miejsca, gdzie grali mężczyźni, gdyż w drugiej sali odbywała się V Olimpiada Kobiet – dopisek autora) z podwyższenia w centrum, zaś widzowie są zgromadzeni na wznoszących się wokół schodkach tego podwyższenia. W chwilach niedoczasów lub najciekawszych wydarzeń z tego miejsca pilnowany jest, nie zawsze skutecznie, porządek, aby widzowie respektowali znajdujące się wszędzie tablice z napisami proszącymi o zachowanie ciszy.

Sala gry
Zdjęcie: „Szachy Ryga” numer 23/1972

Wszystkich uczestników Olimpiady charakteryzują specjalne plakietki z różnymi kolorami odróżniającymi zawodników, kapitanów, członków Komitetu Organizacyjnego, sędziów (u nich plakietki miały także inny kształt), delegatów przybyłych na kolejny kongres FIDE i akredytowanych dziennikarzy. W pomieszczeniach,o szklanych ścianach, przeznaczonych dla reporterów znajdują się kabiny telefoniczne, telegraf i dalekopisy”.

W meczu Dania – ZSRR, nie najlepiej zadebiutował Sawon, który na IV szachownicy, po 36 posunięciach przyjął remis w partii z doświadczonym Holmem już w gorszej pozycji i w ten sposób ekipa ZSRR straciła pierwsze pół punktu. W partii Sloth – Karpow zapachniało sensacją, gdy młody rosyjski debiutant wykonał przegrywający ruch 34…Sf4?, który po 35.Wf4! powinien dać zwycięstwo Duńczykowi. Sloth zagrał inaczej i przegrał.

W spotkaniu Kuba – Luksemburg, ci ostatni wywalczyli jedyną „połówkę” dopiero w dogrywce, w partii Schammo – S. Garcia, granej na drugiej szachownicy, w pionowej końcówce.

Stan po II rundzie:

1

ZSRR*

7,5

2

Dania*

4,5

3

Finlandia

4,0

4 – 5

Kuba i Belgia*

3,5

6 – 7

Luksemburg* i Dominikana*

0,5

125. Obrona sycylijska [B73]
Boey (Belgia) 2390 – Delgado (Dominikana) 2200

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 g6 6.Ge2 Gg7 7.0–0 0–0 8.Ge3 Sc6 9.Hd2 d5 10.Sc6 bc6 11.e5 Sd7 12.f4 Hc7 13.Sa4 e6 14.Sc5 Sc5 15.Gc5 Wd8 16.Wf3 Gf8 17.Gf8 Wf8 18.c3 He7 19.Gd3 Gd7 20.We1 Wfb8 21.g4 f5 22.ef6 Hf6 23.b3 a5 24.We5 Wf8 25.He3 Wae8 26.g5 Hg7 27.h4 Hf7

28.h5! gh5 29.g6 hg6 30.Wg3 i czarne poddały się.

Michaił Tal
Zdjęcie: „Szachmaty w ZSRR” numer 2/1972

126. Obrona sycylijska [B47]
Gonzales E. (Dominikana) 2200 – Van Seters (Belgia) 2200

1.e4 c5 2.Sf3 e6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sc6 5.Sc3 Hc7 6.g3 a6 7.Gg2 Sf6 8.0–0 Sd4 9.Hd4 Gc5 10.Gf4 d6 11.Hd2 0–0 12.Wad1 Se8 13.a3 e5 14.Sd5 Hd8 15.Gg5 f6 16.Ge3 Ge6 17.Gc5 dc5 18.Hc3 b6 19.Sf4 He7 20.Se6 He6 21.Hd3 Wf7 22.Hd5 Hd5 23.Wd5 We7 24.Wfd1 Kf7 25.Gh3 Wb8 26.Wd7 Wb7 27.Wd8 Sc7 28.Wh8 Se6 29.Ge6 Ke6 30.Kf1 h6 31.Ke2 Wed7 32.We8 Kf7 33.Wd7 Wd7 34.Wa8 a5 35.Wb8 Wd6 36.Wb7 Ke8 37.Wb8 Ke7 38.Wb7 Kf8 39.c3 Kg8 40.Wc7 Kf8 41.Wb7 h5 42.f4 ef4 43.gf4 h4 44.Wb8 Kf7 45.f5 g5 46.Wb7 Kg8 47.Kf3 Wd2 48.Kg4 Wh2 49.Kh5 We2 50.Kg6 Kf8 51.Kf6 Ke8 52.e5 g4 53.e6 Kd8 54.Wb8 Kc7 55.Wh8 h3 56.Kf7 h2 57.f6 g3 58.e7 Kd7 59.Wd8 Kc7 60.Wh8 Kd7 i remis.

127. Obrona sycylijska [B50]
Cornelis (Belgia) 2320 – Malagon A. (Dominikana) 2200

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.Sc3 Sf6 4.e5 de5 5.Se5 Sbd7 6.Gb5 a6 7.Gd7 Sd7 8.He2 e6 9.d3 Ge7 10.Gd2 0–0 11.f4 Hc7 12.0–0 b6 13.Wf3 Gb7 14.Wh3 Sf6 15.g4 Gd6 16.Wf1 Ge5 17.fe5 Hc6

18.ef6 Hh1 19.Kf2 Hg2 20.Ke1 Hh3 21.fg7 Hh4 22.Kd1 Wfd8 23.Se4 Ge4 24.He4 Wd5 25.c4 Wdd8 26.Gc3 Hh3 27.Wf3 Hh6 28.Gf6 Wdb8 29.h4 Hg6 30.h5 He4 31.de4 Wd8 32.Ke2 h6 33.g5 hg5 34.h6 g4 35.Wg3 Wd6 36.Ge5 Wd7 37.Wg4 f5 38.Wg6 We8 39.Wf6 Wdd8 40.Ke3 Kh7 41.Kf3 fe4 42.Ke4 Kg8 43.Kf4 Wd1 44.Wf8 Wf8 45.gf8H Kf8 46.h7 i czarne poddały się.

Trwa partia Hamman (po lewej) – Smysłow
W głębi, po lewej Michaił Tal, a po prawej partia Holm – Sawon
Zdjęcie: „64” numer 40/1972

128. Partia hiszpańska [C65]
Alvarez F. (Dominikana) 2200 – Beyen (Belgia) 2280

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 Gc5 4.0–0 Sf6 5.c3 0–0 6.d4 Gb6 7.Gg5 h6 8.Gf6 Hf6 9.Gc6 Hc6 10.Se5 He4 11.Sd2 Hf5 12.Sdc4 d6 13.Sb6 ab6 14.Sc4 Ge6 15.Se3 Hf6 16.Hc2 Wa5 17.d5 Gd7 18.b3 Wfa8 19.Wfd1 c5 20.Hd2 Wa3 21.Sc4 W3a6 22.Se3 b5 23.Wdc1 Wa3 24.Hc2 Hg5 25.Wd1 f5 26.Sf1 f4 27.Hd2 Gg4 28.We1 Gf3 29.g3 Wf8 30.Hd3 Hh5 31.Sd2 Gd5 32.Hb5 Waa8 33.Hd3 Wf5 34.Se4 Waf8 35.Hf1 fg3 36.Sg3 Hf3 37.We3 Hg4 38.He2 Wf3 39.Wf3 Gf3 40.Hf1 h5 41.h3 Hg5 42.h4 Hh4 43.We1 Hg5 44.Hh3 h4 45.He6 Kh8 46.Hh3 Gg4 47.Se4 Hh5 48.Hh2 We8 49.We3 Gf3 50.Kf1 Ge4 i białe poddały się.

Tigran Petrosjan (w tej rundzie miał wolne) – Skopje 1972
Zdjęcie: Ray Keene i David Levy

129. Partia angielska [A21]
IM Hamann (Dania) 2490 – GM Smysłow (ZSRR) 2620

1.c4 e5 2.Sc3 d6 3.Sf3 Gg4 4.e3 Sf6 5.h3 Gh5 6.g4 Ten ruch zaostrza grę. Mniej zobowiązujące było 6.Ge2 4…Gg6 7.Sh4 Ge4 Interesujący manewr gońca. Jeśli teraz 8.Wg1, to 8…Gc6. Już od pierwszych posunięć walka przebiega po mało zbadanej drodze 8.Se4 Se4 9.Hf3 Hh4 10.He4 c6 11.d4 Sd7 12.de5 de5 13.Gd2 Gd6 14.0–0–0 Sc5 Niedobre było 14…Hf2 z powodu 15.Hd3 15.Hc2 a5! Wzmacniając pozycję skoczka na silnej pozycji, czarne rezygnują z 15…Hf2 ze względu na wariant: 16.b4 Se6 17.c5 Ge7 18.Gc4 i figury białych stają się aktywne 16.Gc3 Na 16.Ga5 mogło nastąpić 16…He7 17.b4 Se6 18.Hd2 Gc7 19.Gc7 Sc7 z dostateczną rekompensatą za poświęconego piona 16…Gc7 17.f3 Pasywna odpowiedź. Lepsze było 17.f4 17…0–0 18.Ge1 Hh6 19.Gd2 Wfd8 20.h4

20…e4! Inicjatywa należy do czarnych i zaczynają one aktywne działania w centrum. Na 21.f4 nastąpi teraz 21…Sd3 22.Gd3 Wd3 z aktywną grą wzdłuż odkrytej linii „d” 21.fe4 He6 22.g5 Se4 23.Gh3 Jeśli 23.Gd3, to 23…Wd3 24.Hd3 Wd8 25.Hc2 Sd2 26.Wd2 He3 27.Whd1 Gf4 i czarne wygrywają 23…He5 24.Gc3 Sc3 25.Hc3 He4! To znacznie silniejsze niż przejście do końcówki drogą 25…Hc3 bc3. Hetman zajmuje dominujące miejsce w centrum i teraz białe nie są w stanie utrzymać swoje słabe piony 26.h5 Ge5 27.Gg2 Hf5 28.Hc2 Hg5 29.Wde1 Wd6 30.Ge4 h6 31.Kb1 Wad8 Walka zakończona. Czarne mają piona więcej i aktywne położenie figur 32.We2 Gf6 33.Gf5 Hg3 34.a3 We8 35.Whe1 Hh4 36.e4 Ge5 37.Wd1 Wed8 38.Wd6 Wd6 39.c5 Wd8 40.Wd2? Niedoczasowy błąd, przy czym białe przegrywały i przy innych odpowiedziach, gdyż tracą one jeszcze piona „h5” 40…He1 i białe poddały się. Uwagi: Wasilij Smysłow, wrzesień 1972 r.

130. Obrona sycylijska [B53]
GM Tal (ZSRR) 2625 – Jakobsen (Dania) 2440

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Hd4 Gd7 5.c4 Sc6 6.Hd2 Sf6 7.Sc3 g6 8.b3 Gg7 9.Gb2 0–0 10.Ge2 Ha5 11.Wb1 a6 12.a3 Wfc8 13.0–0 Gg4 14.Wfe1 Gf3 15.Gf3 Wab8 16.Ge2 Se5 17.f4 Hb6 18.Kh1 Seg4 19.Gg4 Sg4 20.h3 Sf6 21.Sd5 Sd5 22.ed5 Gb2 23.Wb2 Hc7 24.f5 b5 25.fg6 hg6 26.Hg5 bc4 27.We7 Hc5 28.Hf6 Hd5 29.bc4 Hc4 30.Wf2 Wf8 31.Wf4 Hc1 32.Kh2 Hb2

33.Wf7 Hf6 34.W7f6 Wf6 35.Wf6 Kg7 36.Wd6 a5 37.Wd5 Wa8 38.a4 Wa6 39.Kg3 Kf6 40.Kf4 Ke6 41.Wb5 Kf6 42.Wc5 Wb6 43.Wa5 Wb4 44.Kg3 Wb3 i czarne poddały się. Partia uznana przez redakcję Księgi Olimpijskiej za jedną z sześciu najlepszych z rozegranych w Skopje!

131. Partia angielska [A37]
Sloth (Dania) 2385 – GM Karpow (ZSRR) 2630

1.Sf3 c5 2.g3 g6 3.Gg2 Gg7 4.c4 Sc6 5.Sc3 d6 6.a3 Sh6 7.d3 0–0 8.Gd2 Sf5 9.Wb1 a5 10.0–0 Gd7 11.e3 e6 12.Se1 He7 13.b3 Wab8 14.Sc2 Wfd8 15.Sb5 b6 16.b4 ab4 17.ab4 Se5 18.e4 Sh6 19.Sc3 f5 20.b5 Gc8 21.He2 Gb7 22.f4 Sd7 23.Wfe1 We8 24.Wa1 Hd8 25.Wa7 Sf8 26.h3 We7 27.Kh2 Wf7 28.Wa4 e5 29.Sd5 ef4 30.gf4 fe4 31.de4 Se6 32.Hd3 Hf8 33.Wf1 Kh8 34.Sb6 Sf4? (Teraz czarne powinny przegrać po 35.Wf4! Wf4 36.Sd7! albo 35…Ge5 36.Kg1 Wf4 37.Sd7 He8 38.Gf4 Gf4 39.Sb8 Hb8 40.Ha3 Ge5 41.Ha5 w obu przypadkach z wygraną dla białych pozycją)

35.Gf4? Wf4 36.Sd7 Wf1! 37.Hf1 (37.Sf8 Ge5!) 37…Hf1 38.Gf1 Wd8 39.Sb6 Ge4 40.Se3? (Teraz białe wykonują przegrywający ruch. Poprawne było 40.Wa2) 40…Ge5! 41.Kg1 Gd4 i białe poddały się.

Anatolij Karpow
Zdjęcie: „Chess Life & Review” numer 4/1972

132. Obrona francuska [C19]
IM Sawon (ZSRR) 2595 – Holm (Dania) 2395

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sc3 Gb4 4.e5 c5 5.a3 Gc3 6.bc3 Se7 7.Sf3 Ha5 8.Gd2 Hc7 9.Ge2 b6 10.0–0 h6 11.a4 Ga6 12.Ga6 Sa6 13.He2 Hb7 14.Hb5 Sc6 15.Wfb1 c4 16.a5 Kd7 17.Gc1 Whb8 18.Ga3 Sc7 19.Hb2 Hc8 20.ab6 Wb6 21.Hc1 Sb5 22.Gb2 Wab8 23.He1 a5 24.Wc1 Wa6 25.He3 a4 26.Ga3 Sa3 27.Wa3 Sa7 28.Wca1 Hc6 29.g4 Wa8 30.Kf1 Sb5 31.W3a2 Hc8 32.Ke2 Hd8 33.Kd2 a3 34.h4 Kc6 i remis. Czarne mają dużą przewagę!

Sawon (po lewej) i Karpow w Skopje
Zdjęcie: „64” numer 41/1972

133. Debiut Barczy [A07]
Rodriguez J. (Kuba) 2390 – Weber (Luksemburg) 2200

1.Sf3 d5 2.g3 Sf6 3.Gg2 Gf5 4.0–0 e6 5.d3 Ge7 6.Sbd2 0–0 7.b3 Sbd7 8.Gb2 c5 9.He1 Gg6 10.e4 d4 11.c3 dc3 12.Gc3 b5 13.He2 Wc8 14.a4 c4 15.bc4 b4 16.Gb2 Sc5 17.Se5 Sfd7 18.Sg6 hg6 19.d4 Sb7 20.e5 Sa5 21.c5 Sb8 22.Se4 Sbc6 23.Sd6 Gd6 24.ed6 Hd7 25.h4 e5 26.d5 Sd8 27.Hc4 f6 28.He2 Wf7 29.He4 Sb3 30.Wae1 Sc5 31.Hg6 Sdb7 32.h5 Sd6 33.h6 Wcf8 34.a5 Se8 35.Wc1 Sb3 36.Wcd1 Sa5 37.Wd4 Sb3 38.Wh4 Sd2 39.Wd1 Sb3 40.Wb4 Sc5 41.Wh4 i czarne poddały się.

134. Debiut Retiego [A13]
Schammo (Luksemburg) 2200 – IM Garcia S. (Kuba) 2335

1.b3 c5 2.Gb2 Sc6 3.e3 d5 4.Sf3 e6 5.c4 Sf6 6.d3 Ge7 7.Sbd2 0–0 8.Se5 Se5 9.Ge5 b6 10.Ge2 Gb7 11.0–0 Sd7 12.Gc3 Gd6 13.f4 Hc7 14.Gf3 Wae8 15.g3 f5 16.Hc2 Sf6 17.Wae1 e5 18.cd5 Sd5 19.fe5 Ge5 20.Ge5 We5 21.e4 Sb4 22.Hc4 Kh8 23.d4 Ga6 24.Hc3 We7 25.Sc4 fe4 26.Ge4 Wef7 27.a3 Wf1 28.Wf1 Wf1 29.Kf1 Hf7 30.Kg1 Sd5 31.Hf3 Hf3 32.Gf3 Gc4 33.bc4 Se3 34.dc5 bc5 35.Ge2 g6 36.Kf2 Sc2 37.a4 Kg7 38.Kf3 Sd4 39.Ke3 Se2 40.Ke2 Kf6 41.Kf3 Ke5 42.Ke3 a5 43.Kd3 Kf5 44.h3 h5 45.Ke3 Ke5 46.h4 i remis.

135. Obrona Tarrascha [D34]
IM Cobo (Kuba) 2420 – Simon (Luksemburg) 2200

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.g3 d5 4.Sf3 c5 5.cd5 ed5 6.Gg2 Sc6 7.Sc3 Ge6 8.0–0 Ge7 9.Gg5 0–0 10.dc5 Se4 11.Ge7 He7 12.Sd5 Hc5 13.Sf4 Wad8 14.Se6 Wd1 15.Sc5 Wa1 16.Se4 Wf1 17.Kf1 Wd8 18.Sed2 b6 19.Ke1 g6 20.a3 h5 21.h4 f6 22.e3 Kf8 23.Gf1 Wd7 24.Gc4 Wd8 25.Ke2 Se5 26.Se5 fe5 27.Se4 Wc8 28.b3 a6 29.a4 a5 30.Sc3 Wc5 31.Kd3 i czarne poddały się.

Bernard Simon
Zdjęcie: Guernsey Chess Club

136. Obrona Tarrascha [D40]
Kirch (Luksemburg) 2200 – Hernandez R. (Kuba) 2200

1.d4 d5 2.c4 e6 3.Sc3 c5 4.Sf3 Sc6 5.e3 Sf6 6.b3 Se4 7.Se4 de4 8.Se5 Se5 9.de5 Hd1 10.Kd1 Gd7 11.Kc2 Ge7 12.Gb2 0–0 13.Ge2 Gc6 14.Wad1 f6 15.Wd2 Wad8 16.Whd1 Wd2 17.Wd2 f5 18.g3 g5 19.Wd1 Kf7 20.Gc3 Kg6 21.a3 h5 22.Wg1 Wh8 23.h4 gh4 24.gh4 Kh6 25.Wg2 Ge8 26.Wh2 Gc6 27.b4 Wg8 28.b5 Gd7 29.f4 ef3 30.Gf3 b6 31.Ge1 Gd8 32.Wg2 Gg5 33.Kc3 Ge7 34.Gg3 Kh7 35.Gf2 Wd8 36.Wg1 f4 37.e4 Wg8 38.a4 Ge8 39.Wd1 Kg7 40.Wg1 Kf8 41.Wd1 Wg7 42.Kb3 Gg6 43.Wd7 Gf6 44.Wd6 Ge5 45.We6 Gc7 46.a5 Wd7 47.Kc3 Wd6 48.ab6 ab6 49.Wd6 Gd6 50.Kd3 Ge5 51.Gg2 Ke7 52.Gf3 Kd6 53.Gg2 Ga1 54.Gh1 Ke5 55.Gf3 Gb2 56.Gg2 Gf7 57.Gf3 Kf6 58.Ge2 Ge5 59.Gf3 Kg6 60.Ge2 Ge6 61.Gf3 Gg4 62.Ke2 Gc3 63.Gg1 Kf6 64.Gf2 Ke5 65.Gg4 hg4 66.Kd3 g3 67.Gg1 f3 i białe poddały się.

San Antonio 1972
Stoją od lewej: Gligorić, Kaplan, Suttles, D. Byrne, Hort, Evans, Portisch, Larsen, Campos, K. Smith, Karpow i Saidy.
Siedzą od lewej: Koltanowski, Mecking, Browne, Golombek, Church jr, Edmondson, Keres i Petrosjan.
Większość z nich przybyła do Skopje w charakterze zawodników i działaczy (Koltanowski, Golombek, Edmondson)
Zdjęcie: „Chess Life & Review” numer 2/1973

Grupa: 2

Wyniki II rundy:

Syria

0,5 : 3,5

Szwajcaria

Peru

4,0 : 0,0

Japonia

Anglia

3,0 : 1,0

Brazylia

Cypr

0,0 : 4,0

Jugosławia

Opowiada Aleksander Roszal. „Wszędzie, gdzie chcemy się dostać musimy okazywać specjalną przepustkę ze zdjęciem jej właściciela. Bez tego dokumentu nigdzie nie wpuszczają. Tigran Petrosjan i Michaił Tal – kiedy nie mieli jeszcze gotowych przepustek – chcieli zwiedzić wioskę olimpijską znajdującą się w sąsiedztwie hotelu «Panorama». Ochrona ich uprzejmie przywitała, ale na teren wioski nie wpuściła. Rygor jest wielki, ale to dla dobra wszystkich.

Zwraca uwagę duża ilość młodych szachistów. Jest tak także w składach drużyn – faworytów. Węgrzy wystawili takich młodzieńców jak Ribli, Sax (zwycięzca Pucharu Europy w kategorii juniorów), a przecież Laszlo Szabo nie został do drużyny nominowany. W ekipie USA w rezerwie pojawili się mało znani Martz i Kane. Młodzi są także Holendrzy, no może z wyjątkiem Donnera zaliczającego się już do średniego pokolenia.

Znakiem «rozpoznawczym» młodych stała się… broda! Właśnie z jej powodu Tigran Petrosjan nie rozpoznał Roberta Hübnera, swojego przeciwnika w sewilskim meczu pretendentów.

Przyjechał Robert Byrne zgłoszony na drugą szachownicę, ale póki co jeszcze nie wystąpił (pierwszą partię rozegrał dopiero w trzeciej rundzie eliminacji – dopisek autora). Jugosłowianie jeszcze nie «wypuszczali» Gligoricia, któremu z pewnością należy się odpoczynek po trudach pełnienia roli korespondenta z meczu o mistrzostwo świata w Reykjaviku (Fischer pokonał mistrza świata Spasskiego – dopisek autora). Jednakże i teraz jugosłowiański lider nie rozstaje się z dziennikarską pracą, zresztą podobnie jak wielu innych znanych szachistów. Na przykład arcymistrz O’Kelly nie zgodził się wystąpić w zespole Belgii i pełnił funkcję kapitana ekipy francuskiej, ale głównym emblematem na jego marynarce jest «wizytówka» dziennikarska”.

Anglicy w meczu z Brazylią, na najwyższych szachownicach musieli pogodzić się ze „stratami”: Keene i Wade zremisowali odpowiedni z Germanem i Troisem.

Bezcenną „połówkę” uronili Szwajcarzy w starciu ze słabiutką Syrią: na czwartej szachownicy Gereben, po dwóch dogrywkach, podpisał remis z Asfarym w lekkofigurowej, dość uproszczonej końcówce.

W meczach Cypr – Jugosławia i Peru – Japonia faworyci bez trudu zdobyli po komplecie punktów.

Stan po II rundzie:

1 – 2

Szwajcaria i Jugosławia

7,0

3

Peru

6,5

4

Anglia

4,0

5 – 6

Cypr i Brazylia

2,5

7

Syria

2,0

8

Japonia

0,5

137. Obrona sycylijska [B42]
Shorbagay (Syria) 2200 – Lombard (Szwajcaria) 2380

1.e4 c5 2.Sf3 e6 3.d4 cd4 4.Sd4 a6 5.Gd3 Sc6 6.Se2 Sf6 7.Sd2 d5 8.0–0 Gd6 9.Sg3 0–0 10.f4 e5 11.f5 b5 12.ed5 Sb4 13.Sde4 Sbd5 14.Kh1 Gb7 15.Gg5 Ge7 16.Gf6 Gf6 17.Hf3 Hb6 18.Sh5 Kh8 19.Wae1 Wad8 20.Hh3 Wfe8 21.Hg4 Wg8 22.Wf3 Gc8 23.Wh3 Ge7 24.Sg5 Gg5 25.Hg5 f6 26.Hh4 h6 27.Wg3 Se7 28.Wf3 Wd4 29.Hf2 Wd6 30.He2 Sc6 31.c3 Hd8 32.Sg3 Hb6 33.Se4 Wd7 34.b4 Sd8 35.Sc5 We7 36.a4 Sb7 37.Se4 Gd7 38.a5 Hc7 39.c4 Sd6 40.Sc5 bc4 41.Gc4 Sc4 42.Hc4 Gc8 43.He4 Gb7 44.Sb7 Hb7 45.Wc3 Wd8 46.h3 Wd4 47.Hb7 Wb7 48.Wb1 Wbb4 49.Wb4 Wb4 50.Wc6 Wf4 51.Wa6 Wf5 52.Wa8 Kh7 53.Kg1 Wf4 54.a6 Kg6 55.Wa7 Wa4 56.g3 Wa2 57.Kf1 h5 58.Kg1 h4 59.g4 Kh6 60.Kf1 Kh7 61.Wa8 Kg6 62.Wa7?

62…Wh2! 63.We7 Wh3 64.a7 Wa3 65.Kg2 Kh6 66.Kh2 g6 67.Wf7 Kg5 68.Kg2 e4 69.Kh2 Wa2 70.Kg1 e3 71.Wg7 Wa1 72.Kg2 e2 73.We7 Wa7 74.We2 Kg4 75.Wb2 f5 76.Kh2 g5 77.Wd2 f4 78.Wb2 Wa3 79.Kg2 We3 80.Kh2 f3 81.Wb4 Kf5 82.Wb8 Kf4 83.Wf8 Kg4 84.Wg8 We2 85.Kg1 h3 86.Kf1 Wg2 87.Wh8 h2 i białe poddały się.

138. Obrona królewsko – indyjska [E92]
Schaufelberger (Szwajcaria) 2340 – Catalan (Syria) 2200

1.c4 g6 2.Sc3 Gg7 3.d4 Sf6 4.e4 d6 5.Sf3 0–0 6.Ge2 e5 7.de5 de5 8.Hd8 Wd8 9.Gg5 We8 10.0–0–0 Sc6 11.Sd5 Sd5 12.cd5 Sb8 13.Sd2 Sd7 14.Kb1 a6 15.Wc1 f6 16.Ge3 Gf8 17.Wc7 Gd6 18.Wc2 b5 19.Whc1 Gb7 20.Sb3 Wac8 21.Sc5 Sc5 22.Gc5 Gb8 23.Gg4 f5 24.ef5 gf5 25.Gf5 Wcd8 26.Ge4 Gd5 27.Gd5 Wd5 28.Ge3 e4 29.Wc8 Kf7 30.We8 Ke8 31.Wc8 Wd8 32.Wc6 Wd6 33.Wc5 Wd3 34.Wh5 Wd7 35.Wh6 i czarne poddały się.

139. Zapis partii nieosiągalny
Nashed (Syria) 2200 – Wirthensohn (Szwajcaria) 2315

Czarne wygrały.

Od lewej: David Watt, Rene Borngässer, David Levy, Heinz Wirthensohn i Peter Markland
Zdjęcie: Chess Scotland

140. Gambit hetmański [D35]
IM Gereben (Szwajcaria) 2335 – Asfary (Syria) 2200

1.c4 Sf6 2.Sc3 e6 3.Sf3 d5 4.d4 Sbd7 5.cd5 ed5 6.Gg5 c6 7.e3 Gd6 8.Gd3 0–0 9.Hc2 Hc7 10.0–0 We8 11.Wfc1 h6 12.Gh4 a6 13.Wab1 Ha5 14.a3 Hb6 15.Sa4 Hd8 16.b4 g5 17.Gg3 Gg3 18.hg3 He7 19.Sc5 Kg7 20.a4 Kg8 21.b5 Sc5 22.Hc5 Hc5 23.Wc5 ab5 24.ab5 cb5 25.Gb5 Gf5 26.Wbc1 Wec8 27.Wc8 Wc8 28.Wc8 Gc8 29.Se5 Kf8 30.f3 Ke7 31.Kf2 Ge6 32.g4 Kd6 33.Ke2 Kc7 34.Kd2 Kb6 35.Ga4 Ka5 36.Gd1 b5 37.Sc6 Kb6 38.Sb4 Se8 39.Gb3 Sf6 40.Kc3 Kc7 41.Gd1 Gc8 42.Ge2 Kb6 43.Kb3 Gb7 44.Sd3 Se8 45.Se5 Sd6 46.Kb4 Gc6 47.Sc6 Kc6 48.Gd3 f6 49.e4 de4 50.fe4 Kb6 51.Kc3 Ka5 52.e5 b4 53.Kb3 fe5 54.de5 Sc8 55.Kc4 Kb6 56.Kd5 Kc7 57.Ke6 Kd8 58.Gc4 Ke8 59.Gb3 Se7 60.Kf6 Kf8 61.Ke6 Ke8 62.Kd6 Kf8 63.Gc2 Kf7 64.Ga4 Sc8 65.Kc7 Se7 66.Kd7 Kf8 67.Ke6 Sg8 68.Gb3 Se7 69.Kf6 Sc6 70.Ga4 Se7 71.g3 Sd5 i remis.

141. Obrona francuska [C02]
IM Rodriguez O. (Peru) 2425 – Miyasaki (Japonia) 2280

1.e4 e6 2.d4 d5 3.e5 c5 4.c3 Sc6 5.Sf3 Hb6 6.Gd3 Gd7 7.0–0 cd4 8.cd4 Sd4 9.Sd4 Hd4 10.Sc3 He5 11.We1 Hd6 12.Sb5 Hb8 13.Hf3 Gd6 14.Hd5 Gh2 15.Kh1 a6 16.Hg5 g6 17.g3 h6 18.Hc5 Gg3 19.fg3 ab5 20.Gf4 (20.We6!!) 20…Ha7

21.We6!! (Białe poprawiają się) 21…fe6 22.Gg6 Kd8 23.Hf8 i czarne poddały się.

142. Partia pionem hetmańskim [D03]
Matsumoto (Japonia) 2200 – IM Quinones (Peru) 2310

1.d4 Sf6 2.Sf3 e6 3.Gg5 d5 4.e3 Ge7 5.Sbd2 Sbd7 6.Ge2 c5 7.c3 0–0 8.0–0 b6 9.Se5 Se5 10.de5 Sd7 11.Ge7 He7 12.f4 Gb7 13.He1 Wae8 14.Gb5 a6 15.Gd3 f6 16.ef6 Wf6 17.Hh4 g6 18.e4 Wef8 19.ed5 ed5 20.Wae1 Hd6 21.f5 gf5 22.Sf3 b5 23.Hg5 Kh8 24.Sh4 Wg8 25.Hh5 d4 26.Wf2 dc3 27.He2 Wh6 28.He7 Hd3 i białe poddały się.

143. Obrona Nimzowitscha [E56]
Vasquez (Peru) 2275 – Gonda (Japonia) 2200

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.e3 c5 5.Sf3 0–0 6.Gd3 d5 7.0–0 dc4 8.Gc4 Sc6 9.a3 Ga5 10.Sa4 cd4 11.ed4 a6 12.Gd3 b5 13.Sc5 h6 14.Gf4 b4 15.Wc1 Se7 16.He2 Sed5 17.Ge5 ba3 18.ba3 Sc3

19.Wc3 Gc3 20.Gf6 gf6 21.He4 f5 22.Ha8 Gd4 23.Sd4 Hd4 24.Hc6 e5 25.Ga6 i czarne poddały się.

144. Partia hiszpańska [C68]
Nakamori (Japonia) 2200 – Pesantes (Peru) 2200

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Gc6 dc6 5.0–0 Ge6 6.d4 ed4 7.Hd4 Hd4 8.Sd4 Gd7 9.Ge3 0–0–0 10.Sc3 Se7 11.Wfd1 Sg6 12.Sb3 Se5 13.Gc5 b6 14.Gf8 Whf8 15.Sd4 c5 16.Sde2 Sc4 17.b3 Sa3 18.Wd2 Wfe8 19.Wad1 Gc6 20.Sd5 Gd5 21.ed5 c4 22.g3 g5 23.Kf1 Wd6 24.Sc3 b5 25.bc4 Sc4 26.Wd4 f5 27.f4 c5 28.Wb1 Sb2 29.Wd2 b4 30.Se4 We4 31.Wb2 We5 32.Wb1 Wed5 33.Wd5 Wd5 34.Ke2 Kc7 35.c3 a5 36.cb4 ab4 37.a4 Kb7 38.Ke3 Ka6 39.h3 Ka5 40.g4 c4 41.gf5 Wf5 42.Kd4 Ka4 i białe poddały się.

145. Partia angielska [A30]
IM Keene (Anglia) 2435 – IM German (Brazylia) 2200

1.Sf3 c5 2.b3 Sc6 3.Gb2 d6 4.c4 e5 5.Sc3 g6 6.g3 Gg7 7.d3 Sge7 8.Gg2 0–0 9.0–0 f5 10.Sd2 g5 11.Sd5 Kh8 12.f4 gf4 13.gf4 Ge6 14.a3 Wg8 15.e3 Sg6 16.Sf3 ef4 i remis.

146. Partia hiszpańska [C95]
Trois (Brazylia) 2200 – IM Wade (Anglia) 2375

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Ge7 6.We1 b5 7.Gb3 d6 8.c3 0–0 9.h3 Sb8 10.d4 Sbd7 11.c4 c6 12.Gg5 h6 13.Gh4 Sh5 14.Ge7 He7 15.cb5 ab5 16.Sc3 Wb8 17.Wc1 Sf4 18.Se2 Se2 19.We2 c5 20.de5 Se5 21.Se5 He5 22.Gd5 Ge6 23.Ge6 He6 24.a3 b4 25.e5 de5 26.Wc5 ba3 27.ba3 Ha6 28.Wce5 Ha3 i remis.

147. Partia hiszpańska [C68]
Markland (Anglia) 2420 – Nobrega (Brazylia) 2200

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Gc6 dc6 5.0–0 Gg4 6.h3 Gh5 7.g4 Gg6 8.Se5 f6 9.Sg6 hg6 10.Kg2 g5 11.d4 Se7 12.f4 gf4 13.Gf4 Sg6 14.Sc3 Hd7 15.Gg3 0–0–0 16.Hf3 Gd6 17.Hf5 Gg3 18.Kg3 Se7 19.Hd7 Wd7 20.Wad1 Whd8 21.Se2 c5 22.d5 Sg6 23.Sf4 Sf4 24.Wf4 We7 25.Kf3 Wde8 26.We1 Wh8 27.Kg3 Whe8 28.h4 b5 29.h5 Wh8 30.Wf5 Kd7 31.Kf4 c6 32.We3 cd5 33.Wd5 Kc6 34.Wf5 We6 35.e5 Whe8

36.g5 fg5 37.Wg5 Wf8 38.Ke4 Wf2 39.Wg7 Wc2 40.Wg6 Kd7 41.Wd3 Ke7 42.We6 Ke6 43.Wd6 Ke7 44.h6 Wb2 45.h7 Wh2 46.Wa6 Kf7 47.e6 Kg7 48.Wa7 i czarne poddały się.

148. Obrona sycylijska [B71]
Van Riemsdijk (Brazylia) 2345 – Whiteley (Anglia) 2310

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 g6 6.f4 Sbd7 7.Ge2 Gg7 8.Ge3 a6 9.Gf3 0–0 10.0–0 e5 11.Sde2 ef4 12.Sf4 Se5 13.Scd5 Sd5 14.Sd5 Sc4 15.Gd4 Sb2 16.Gg7 Sd1 17.Gf6 Se3 18.Gd8 Sd5 19.Gg5 Sb4 20.c3 Sc6 21.Wfd1 f6 22.Gh4 g5 23.Gf2 Se5 24.Wd6 Gd7 25.Gd1 Gc6 26.Gb3 Kg7 27.Gd4 Wad8 28.Wd8 Wd8 29.We1 We8 30.Gc2 Gb5 31.h3 h5 32.Kf2 Sc6 33.Gb3 Se5 34.Wd1 Sd3 35.Ke3 Sf4 36.Kf3 Ge2 37.Kf2 Gd1 38.Gd1 We4 39.Gf3 We7 40.Ge3 Sd3 41.Ke2 Se5 42.Gd5 Kg6 i białe poddały się.

149. Partia hiszpańska [C97]
Avgousti (Cypr) 2200 – GM Ivkov (Jugosławia) 2520

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Ge7 6.We1 b5 7.Gb3 d6 8.c3 0–0 9.h3 Sa5 10.Gc2 c5 11.d4 Hc7 12.d5 Gd7 13.Sbd2 c4 14.Sf1 Sb7 15.g4 h5 16.S3h2 hg4 17.hg4 Sh7 18.Sg3 Gg5 19.Sf5 g6 20.Se3 Kg7 21.Sg2 Gc1 22.Wc1

22…Sg5 23.We3 Wh8 24.Se1 Sh3 25.Kg2 Sf2 26.Kf2 Wh2 27.Sg2 Wah8 28.He2 W8h4 29.Wg3 Hc5 30.Ke1 Wg4 i białe poddały się.

Borislav Ivkov – 1972 rok
Zdjęcie: Andrzej Filipowicz

150. Atak królewsko – indyjski [A08]
GM Matanović (Jugosławia) 2515 – Martidis (Cypr) 2200

1.e4 e6 2.d3 d5 3.Sd2 Sf6 4.Sgf3 c5 5.g3 Sc6 6.Gg2 g6 7.0–0 Gg7 8.c3 0–0 9.We1 We8 10.e5 Sd7 11.d4 cd4 12.cd4 Hb6 13.Sb3 a5 14.a4 Sdb8 15.h4 h5 16.Gf1 Sa6 17.Gg5 Sab4 18.Sh2 Ha7

19.g4 Gd7 20.gh5 gh5 21.Hh5 Sc2 22.Gf6 S6d4 23.Sd4 i czarne poddały się.

Mecz ZSRR – Jugosławia, Ohrid 1972
Matulović (po lewej) – Korcznoj
Zdjęcie: „Szachy Ryga” numer 17/1972

151. Obrona sycylijska [B47]
Vassiades (Cypr) 2200 – GM Matulović (Jugosławia) 2525

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 Hc7 5.Sc3 e6 6.f4 a6 7.Ge2 b5 8.Sc6 Hc6 9.Gf3 Gb7 10.e5 Hc7 11.Se4 Sh6 12.Ge3 Sf5 13.Gf2 h5 14.Hd3 Wc8 15.Wd1 Gd5 16.c3 Hc4 17.Hc4 Wc4 18.Sd6 Gd6 19.Gd5 ed5 20.ed6 We4 21.Kd2 Wf4 22.Whe1 Kd8 23.Gb6 Kc8 24.Kc1 Kb7 25.Gc7 Kc6 26.We5 f6 27.Wed5

27…Se3 28.W5d4 Wd4 29.Wd4 Sg2 30.We4 g5 31.We7 Wf8 i białe poddały się.

152. Partia katalońska [E01]
IM Rukavina (Jugosławia) 2480 – Hadjittofis (Cypr) 2200

1.g3 e6 2.Gg2 d5 3.Sf3 Sc6 4.d4 Sf6 5.0–0 Gd6 6.c4 0–0 7.b3 Gd7 8.Gb2 We8 9.Sbd2 a6 10.Hc2 h6 11.a3 Hb8 12.Wac1 Gf8 13.Wfd1 Hc8 14.b4 Sa7 15.Se5 c6 16.e4 b5 17.Sd7 Hd7 18.e5 Sh7 19.cd5 cd5 20.Sb3 Wec8 21.Sc5 Gc5 22.dc5 Sc6 23.f4 Se7 24.g4 Kh8 25.Ge4 Sf8 26.f5 He8 27.Gd3 Sc6 28.We1 Sd7 29.Hf2 Hd8 30.h4 Sf8

31.f6 Sh7 32.fg7 Kg7 33.Gh7 Kh7 34.Hf7 Kh8 35.Hf6 Kh7 36.Hf7 Kh8 37.Hh5 i czarne poddały się.

Grupa: 3

Wyniki II rundy:

Boliwia

1,0 : 3,0

Indonezja

Maroko

0,0 : 4,0

Węgry

Norwegia

3,0 : 1,0

Szkocja

Polska

3,5 : 0,5

Liban

Opowiada Władysław Litmanowicz. „Tracimy nieoczekiwanie pół punktu z przeciwnikiem, którego w pierwszej rundzie Norwegia pokonała gładko w maksymalnym stosunku. Schmidt i Bednarski wygrywają swe partie przed zakończeniem rundy, Filipowicz – w dogrywce. Sydor zagrał pierwszą olimpijską partię nieco zbyt pasywnie dopuszczając do uproszczeń, co też było przyczyną niepotrzebnego w tym meczu remisu”.

Ekipa polska przyjechała do Skopje w składzie: 29. letni Włodzimierz Schmidt (5 występ), 33. letni Jacek Bednarski (5 i ostatni występ), 27. letni Krzysztof Pytel (debiut), 21. letni Aleksander Sznapik (debiut), 34. letni Andrzej Filipowicz (6 występ) i 35. letni Andrzej Sydor (debiut i jedyny występ).

Poniżej przedstawiamy kompletną aktywność polskich zawodników na arenie centralnej i międzynarodowej w 1971 i 1972 roku. Szybko zauważymy, że nikt z nich nie wziął udziału w żadnym prestiżowym turnieju międzynarodowym.

• Włodzimierz Schmidt – mistrz Polski w 1971 roku (11,5 punktu z 17 partii bez porażki), podzielił 4 miejsce (8,5 punktu z 15 partii) w memoriale Asztalosa 1971 w miejscowości Baja (Węgry), zajął 13 miejsce w Wijkaan Zee (10 – 29 stycznia 1972) w turnieju B (mistrzowskim) zdobywając 6 punktów z 15 partii, podzielił 3 – 4 miejsce we Wrocławiu (6 – 24 lutego 1972) zdobywając 10,5 punktu z 17 partii.

• Andrzej Filipowicz – podzielił 3 miejsce w mistrzostwach Polski 1971 (10 punktów z 17 partii), w meczu UDAPraga – Legion Warszawa, na pierwszej szachownicy zremisował z arcymistrzem Hortem 1,0 : 1,0 wygrywając pierwszą partię i ulegając w drugiej, w meczu Legion Warszawa – CSK Sofia, na pierwszej szachownicy pokonał mistrza Popowa 1,5 : 0,5, podzielił 10 – 13 miejsce we Wrocławiu (6 – 24 lutego 1972) zdobywając 8 punktu z 17 partii.

• Jacek Bednarski – podzielił 3 miejsce w mistrzostwach Polski 1971 (10 punktów z 17 partii), podzielił 7 miejsce w słabiutko obsadzonym turnieju we Wrocławiu (16 – 29 maja 1971) zdobywając 5 punktów z 11 partii, podzielił 8 miejsce w Tbilisi (6 – 27 października 1971) zdobywając 6 punktów z 13 partii, podzielił 3 – 4 miejsce we Wrocławiu (6 – 24 lutego 1972) zdobywając 10,5 punktu z 17 partii.

• Krzysztof Pytel – podzielił 3 miejsce w mistrzostwach Polski 1971 (10 punktów z 17 partii), zdobył tytuł mistrza Polski we Wrocławiu (6 – 24 lutego 1972) zdobywając 11,5 punktu z 17 partii bez porażki.

• Aleksander Sznapik – podzielił 7 miejsce w mistrzostwach Polski 1971 (9,5 punktów z 17 partii), zwycięzca III turnieju juniorów w Warszawie 1971 (8,5 punktu z 9 partii!Warto zaznaczyć, że drugie miejsce zajął 20. letni Lothar Vogt, druga szachownica rezerwowa NRD w Skopje, który zdobył 8 punktów z 9 partii przegrywając tylko ze Sznapikiem), zajął 8 miejsce w młodzieżowym turnieju w Balatonszeplaku 1971 (5 punktów z 11 partii), podzielił 1 miejsce w półfinale mistrzostw Polski w Nowym Sączu (5 – 21 grudnia 1971) zdobywając 12 punktów z 15 partii, zdobył tytuł wicemistrza Polski we Wrocławiu (6 – 24 lutego 1972) zdobywając 11 punktu z 17 partii.

• Andrzej Sydor – podzielił przedostatnie miejsce w Bukareszcie (11 – 28 czerwca 1971) zdobywając 5 punktów z 14 partii, podzielił 10 – 13miejsce we Wrocławiu (6 – 24 lutego 1972) zdobywając 8 punktu z 17 partii.

Krótko o przebiegu rundy. Norwegowie wycisnęli ze Szkotów trzy punkty. Jedynie na drugiej szachownicy doświadczony i jedyny w zespole mistrz międzynarodowy Johannessen nieoczekiwanie przegrał z młodym Pritchettem. Niespodzianka wydarzyła się także w meczu Boliwia – Indonezja. Sampouw przegrał ze słabiutkim Carvajalem i walczący o finał B Indonezyjczycy stracili cały punkt. Węgrzy dali odpocząć swoim arcymistrzom, Portischowi i Bilkowi i do boju ruszyła młodzież gromiąc ekipę Maroka. Obecność zaledwie dwóch arcymistrzów w zespole węgierskim nie oznaczała osłabienia ekipy, bowiem młodzi Ribli, Csom i Sax bardzo dużo już potrafili!

Stan po II rundzie:

1

Węgry

7,5

2

Norwegia

7,0

3

Polska

6,5

4 – 5

Szkocja i Indonezja

3,5

6

Boliwia

2,0

7

Maroko

1,5

8

Liban

0,5

153. Obrona Pirca [B07]
Martinez G. (Boliwia) 2200 – IM Wotulo (Indonezja) 2330

1.e4 d6 2.d4 Sf6 3.Gd3 g6 4.c3 Gg7 5.h3 0–0 6.Sf3 Sc6 7.0–0 e5 8.d5 Se7 9.Gg5 h6 10.Ge3 Sh5 11.Hd2 g5 12.g4 Sf6 13.Sh2 Sg6 14.c4 Sf4 15.Gf4 gf4 16.f3 Sh7 17.Wc1 b6 18.b4 Hh4 19.Gf1 a5 20.Sc3 Gf6 21.Sb5 Gd8 22.c5 bc5 23.bc5 Sg5 24.Kh1 Ga6 25.a4 h5 26.cd6 cd6 27.Sd6 Gf1 28.Wf1 Hh3 29.Hg2 Hg2 30.Kg2 h4 31.Wfc1 Wb8 32.Wab1 Wb1 33.Wb1 Ge7 34.Sf5 h3 35.Kf1 Gb4 36.Wc1 Wb8 37.Ke2 Gc5 38.Wc4 Wb2 39.Kf1 Wh2 40.d6 Wd2 i białe poddały się.

154. Obrona sycylijska [B87]
IM Ardiansyah (Indonezja) 2340 – Chavez R. (Boliwia) 2200

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.Gc4 e6 7.Gb3 Ge7 8.0–0 b5 9.We1 0–0 10.a3 Gb7 11.Hd3 Sbd7 12.Hg3 e5 13.Sf5 Sh5 14.Hg4 Sdf6 15.Hg5 Kh8 16.g4 g6 17.Se7 He7 18.gh5 gh5 19.Kf1 Wab8 20.Hf5 Gc8 21.Hf3 Gg4 22.Hd3 Wb6 23.h3 Gd7 24.We3 h4 25.Wf3 Wbb8 26.Ke2 Ge8 27.Sd5 Sd5 28.Gd5 Wd8 29.Gd2 Gd7 30.Wd1 Ge6 31.Gb4 Wc8 32.c3 f5 33.ef5 Gd5 34.Hd5 Wf6 35.Gd6 Hg7 36.Ge5 We8 37.We3 We5 38.He5 Wf7 39.Wd8 i czarne poddały się.

155. Obrona Nimzowitscha [E43]
Alvarez U. (Boliwia) 2200 – Bachtiar (Indonezja) 2400

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.Sf3 b6 5.e3 Gb7 6.Ge2 Gc3 7.bc3 0–0 8.0–0 d6 9.a4 a5 10.We1 Sbd7 11.Sd2 e5 12.Gf3 e4 13.Ge2 We8 14.f3 ef3 15.Gf3 Se4 16.Se4 Ge4 17.Kh1 Hh4 18.Wf1 Sf6 19.He1 Hg5 20.He2 We7 21.Wa2 Wae8 22.Ge4 Se4 23.Wc2 We6 24.Wf3 Wh6 25.He1 Wee6 26.Kg1 Hh5 27.Wh3 Hg4 28.Wh6 Wh6 29.Gb2 Hh5 30.h3 Wg6 31.Kh2 Wg3 32.We2 Hf5 33.Wf2 Wh3 34.gh3 Sf2 35.Hf1 Sg4 36.Kg1 Hf1 37.Kf1 Se3 38.Ke2 Sc4 39.Gc1 d5 40.Gf4 c6 41.Gc7 f6 i białe poddały się.

156. Obrona sycylijska [B23]
Sampouw (Indonezja) 2200 – Carvajal (Boliwia) 2200

1.e4 c5 2.Sc3 d6 3.g3 Sc6 4.Gg2 Sf6 5.d3 g6 6.Sge2 Gg7 7.0–0 0–0 8.f4 Gd7 9.h3 h5 10.f5 Kh7 11.Gg5 Se5 12.Sf4 e6 13.He2 b5 14.Wf2 b4 15.Sd1 Wb8 16.Se3 We8 17.Waf1 Wf8 18.h4 He7 19.Gh3 Wbe8 20.fg6 fg6 21.Sfd5 ed5 22.Sd5 Sd5 23.Ge7 Wf2 24.Wf2 Se7 25.Kg2 Sg4 26.Wf7 Kg8 27.Hf3 Ge6 28.Wf4 Sc6 29.Gg4 hg4 30.Wg4 Se5 31.Hf4 Gg4 32.c3 bc3 33.bc3 Wb8 34.d4 cd4 35.cd4 Wb2 36.Kh1 Sf3 i białe poddały się.

157. Obrona Nimzowitscha [E41]
Belarbi (Maroko) 2220 – IM Forintos (Węgry) 2495

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.Sf3 c5 5.e3 b6 6.Ge2 Gb7 7.0–0 0–0 8.Gd2 cd4 9.ed4 Ge7 10.Gg5 h6 11.Gh4 d5 12.b3 dc4 13.bc4 Sc6 14.Wb1 Wc8 15.We1 Sa5 16.Se5 Sd7 17.Ge7 He7 18.Sd7 Hd7 19.d5 e5 20.Wb4 Ga6 21.Ha4 Ha4 22.Wa4 Gc4 23.Gc4 Wc4 24.Wc4 Sc4 25.Wd1 Sd6 26.f3 f5 27.a4 Kf7 28.Kf2 Wc8 29.Wd3 Wc5 30.Ke2 Kf6 31.h3

31…e4 32.fe4 fe4 33.We3 Ke5 34.Kf2 a6 35.h4 Wc4 36.g4 h5 i białe poddały się.

Zoltan Ribli – turniej w Holandii 1973
Zdjęcie: Archiwum autora

158. Gambit szkocki [C44]
IM Ribli (Węgry) 2505 – Kaderi (Maroko) 2200

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.d4 ed4 4.c3 dc3 5.Sc3 d6 6.Gc4 Ge6 7.Ge6 fe6 8.Hb3 Hd7 9.Hb7 Wb8 10.Ha6 Sf6 11.0–0 Ge7 12.b3 0–0 13.Ga3 Sh5 14.Wac1 Gf6 15.Ha4 Sf4 16.Kh1 Sd3 17.Wcd1 Sdb4 18.Gb2 Wb6 19.a3 Wa6 20.Hb5 Wa5 21.Hc4 Sa2 22.a4 Wb8 23.Sa2 Gb2 24.Wd2 Gf6 25.Wfd1 He8 26.Wc2 Wc5 27.Hd3 Wc2 28.Hc2 Wc8 29.Hc4 Se5 30.Se5 Ge5 31.g3 c5 32.Kg2 Hf7 33.f4 Wf8 34.Sc3 Gd4 35.Sb5 d5 36.ed5 ed5 37.Hd3 Wb8 38.b4 g5?

39.fg5 Hf2 40.Kh3 Wf8 41.Sd4 cd4 42.Hd4 Hf5 43.Kh4 Wd8 44.We1 Wc8 45.We5 Wc4 46.Wf5 Wd4 47.Wf4 Wd2 48.h3 Kg7 49.Kg4 Wd3 50.h4 Wc3 51.Wd4 a6 52.Kh5 Wc4 53.Wd5 Wb4 54.Wd7 Kg8 55.Kh6 Wb6 56.Kh5 Wb4 57.a5 Wb5 58.Kh6 Wa5 59.Wd8 Kf7 60.Kh7 i czarne poddały się.

159. Obrona Caro – Kann [B12]
Abbou (Maroko) 2200 – IM Csom (Węgry) 2485

1.e4 g6 2.Sf3 Gg7 3.d4 c6 4.Sbd2 d5 5.Gd3 Sh6 6.c3 Sd7 7.0–0 0–0 8.We1 We8 9.e5 Sf8 10.Sf1 f6 11.Hc2 Gg4 12.Gh6 Gh6 13.S1d2 Hd7 14.h3 Ge6 15.We2 Gf7 16.ef6 ef6 17.Wae1 Se6 18.g3 Sg7 19.We8 We8 20.We8 Se8 21.Kh2 Sd6 22.Sf1 He6 23.He2 He2 24.Ge2 Gc1 25.b3 Se4 26.c4 Sf2 27.S3d2 Gb2 28.Kg2 Se4 29.Se4 de4 30.Sd2 f5 31.d5 cd5 32.cd5 Gd5 33.Gc4 Gf7 34.Kf2 Gc3 35.Gf7 Kf7 36.Sc4 Ke6 37.Ke3 b5 38.Sa3 a6 39.g4 Ke5 i białe poddały się.

160. Obrona francuska [C00]
IM Sax (Węgry) 2445 – Sbia (Maroko) 2200

1.e4 e6 2.d3 d5 3.Sd2 c5 4.g3 Sc6 5.Gg2 Sge7 6.Sgf3 Sg6 7.0–0 Ge7 8.We1 0–0 9.h4 d4 10.e5 Hc7 11.He2 f6 12.ef6 Gf6 13.Se4 Ge7 14.Seg5 Gg5 15.Sg5 Wf6 16.Se4 Wf5

17.h5! Sge7 18.Gh3 Wd5 19.h6 Sf5 20.Hg4 Hf7 21.hg7 Se5 22.Hf4 Gd7 23.Sg5 Hg7 24.Gg2 Sg6 25.Hc7 Gc6 26.Hg7 Sg7 27.Gd5 Gd5 28.Gd2 h6 29.Se4 Ge4 30.We4 h5 31.Kg2 We8 32.Wh1 Kf7 33.b4 b6 34.bc5 bc5 35.Wb1 We7 36.Wb5 Wc7 37.Gf4 Wd7 38.Wc5 e5 39.Ge5 Wb7 40.Wc7 Wc7 41.Gc7 Se6 42.Ge5 Sg5 43.We1 h4 44.gh4 Sh4 45.Kg3 Shf3 46.Wb1 Se5 47.f4 Sd3 48.cd3 Se6 49.Wb7 Kf6 50.Wa7 Sc5 51.Wa3 Ke6 52.f5 Kf6 53.Kf4 i czarne poddały się.

Enklaar (po lewej) i Ribli podzielili 1 – 2 miejsce w Wijk aan Zee 1972 zdobywając po 12 punktów z 15 partii (turniej mistrzowski)
Zdjęcie: „Szachy” numer 3/1972

161. Partia angielska [A21]
Kristiansen (Norwegia) 2360 – IM Levy D. (Szkocja) 2350

1.c4 e5 2.Sc3 d6 3.Sf3 f5 4.d4 e4 5.Sd2 Sf6 6.e3 Ge7 7.Ge2 0–0 8.0–0 He8 9.b4 g5 10.Gb2 Hg6 11.Hc2 Ge6 12.d5 Gf7 13.f3 c6 14.fe4 fe4 15.Sde4 Se4 16.Se4 Sd7 17.dc6 bc6 18.Gd3 Hh6 19.Hc3 Se5

20.c5 g4 21.cd6 i czarne poddały się.

162. Obrona Caro – Kann [B18]
Pritchett (Szkocja) 2340 – IM Johannessen (Norwegia) 2440

1.e4 c6 2.d4 d5 3.Sc3 de4 4.Se4 Gf5 5.Sg3 g6 6.Sf3 Sd7 7.Gc4 Sb6 8.Gb3 Hc7 9.0–0 e6 10.c4 0–0–0 11.a4 Gg7 12.Ge3 c5 13.a5 Sd7

14.d5 Sb8 15.He2 Sf6 16.Wfd1 Whe8 17.Hd2 Hd6 18.Ga4 Sfd7 19.Gg5 f6 20.Gf4 e5 21.Ge3 e4 22.Gf4 Hf8 23.Sf5 gf5 24.Sh4 We5 25.Ge5 fe5 26.Hg5 Gf6 27.Hh5 Gh4 28.Hh4 Sf6 29.Hg5 i czarne poddały się.

163. Obrona królewsko – indyjska [E95]
Ogaard (Norwegia) 2340 – Jamieson (Szkocja) 2200

1.Sf3 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.d4 0–0 6.Ge2 e5 7.0–0 Sbd7 8.We1 ed4 9.Sd4 Sc5 10.f3 Se6 11.Ge3 a6 12.Hd2 Sd4 13.Gd4 Ge6 14.Wad1 We8 15.Gf1 Wb8 16.Ga7 Wc8 17.Ge3 He7 18.Sd5 Hf8 19.Hb4 b6 20.Hd2 Sd7 21.b3 h6 22.g3 Kh7 23.Gg2 b5 24.cb5 ab5 25.Gf1 Se5 26.Gg2 Gh3 27.Gh1 Ge6 28.f4 Sg4 29.Gd4 Gd5 30.Gg7 Hg7 31.Hd5 Wb8 32.Gf3 Sf6 33.Hc6 We7 34.e5 de5 35.fe5 Sg8 36.Wd7 Wbe8 37.We7 We7 38.Hb5 Hf8 39.a4 Hc8 40.a5 Hf5 41.Ge4 Hg5 42.a6 Hd2 i czarne poddały się.

164. Partia hiszpańska [C70]
Aitken (Szkocja) 2200 – Zwaig (Norwegia) 2425

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 b5 5.Gb3 Sa5 6.d4 ed4 7.Hd4 Se7 8.Gg5 d6 9.e5 Sb3 10.ab3 de5 11.Hd8 Kd8 12.Ge7 Ke7 13.Se5 Gb7 14.0–0 f6 15.Sd3 Kf7 16.Sd2 Gd6 17.Wfe1 Whe8 18.b4 We1 19.We1 a5 20.ba5 Wa5 21.Sb3 Wa8 22.Sd4 b4 23.Sb3 Ge7 24.c3 c6 25.Sd4 bc3 26.bc3 Wa3 27.Wc1 g6 28.Se1 c5 29.Sb5 Wb3 30.c4 Gc6 31.Sc3 Wb4 32.Sd1 Gf8 33.Se3 Gh6 34.Kf1 Ge3 35.fe3 Wc4 36.Wa1 Wa4 37.Wc1 Wa5 38.Kf2 Ke6 39.Sd3 Wa2 40.Kg3 Wg2 41.Kh3 Kd6 42.Wd1 Wg5 43.Sf2 Ke7 44.Wd2 Gd7 45.Kh4 Wg2 46.h3 Ge6 i białe poddały się.

Pytel (po lewej) – Schmidt; mecz Avia Świdnik – Maraton Warszawa
Zdjęcie: historiasportuumcslublin.pl

165. Obrona królewsko – indyjska [E94]
IM Schmidt (Polska) 2450 – Sursock (Liban) 2200

1.c4 Sf6 2.Sf3 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.d4 0–0 6.Ge2 e5 7.0–0 ed4 8.Sd4 c6 9.Sc2 W przeciwnym razie czarne zagrają 9…d5 9…He7 Wchodziło w rachubę 9…We8 10.f3 d5 11.cd5 cde5 12.ed5 Hb6 13.Kh1 Sa6 z niejasną grą 10.f3 Wd8 11.Gg5 h6 12.Gh4 g5 13.Gf2 Sbd7 14.We1 Se5 15.Gf1 Ge6 Lepsze było 15…Sh5 16.Hd2 Sf4 i białe muszą grać 17.Kh1 w związku z groźbą 17…Sh3 16.b3 Sg6 17.Sd4 Hf8 18.Hc2 Sf4 Jeśli 18…g4, to 19.Se6 fe6 20.e5! Se5 21.f4 Sf7 22.We6 z przewagą białych 19.Wad1 Sd7 20.Ge3 Ge5 21.g3 Sg6 22.Sf5 Sf6 23.Sd4 Hg7 24.Gg2 Sh5 25.Wf1 Wf8 26.Sce2 Wad8 27.f4 gf4 28.Sf4 Gg4

29.Sf5! Hh7 Jeśli 29…Gf4, to nie 30.Sg7? Ge3 31.Kh1 Gd1 32.Hd1 Sg7 z przewagą materialną czarnych, lecz 30.gf4! Gf5 31.ef5 z przewagą białych 30.Sh5 Gh5

31.g4! Wygrywające posunięcie 31…Gh2 32.Kh2 Gg4 33.Sh6 Kg7 34.Wd2 Se5 35.Kg1 Hg6 36.Sg4 Sg4 37.Gd4 f6 38.Wd3 Wh8 39.Wg3Wh4 i, nie czekając na odpowiedź białych, czarne poddały się. Uwagi: Władysław Litmanowicz, listopad 1972 r.

166. Obrona królewsko – indyjska [E91]
Loheac-Ammoun (Liban) 2200 – IM Bednarski (Polska) 2395

1.d4 g6 2.c4 Gg7 3.Sc3 d6 4.Sf3 Sf6 5.e4 0–0 6.Ge2 Gg4 7.0–0 Sfd7 8.Ge3 Sc6 9.Wc1 e5 10.d5 Gf3 11.Gf3 Sd4 12.Ge2 c5 13.dc6 bc6 14.b4 f5 15.f3 Kh8 16.Hd2 Hb6 17.Wb1! Gh6 18.f4 Wymuszone 18…Gg7 19.Kh1 Wae8 20.fe5 de5 21.c5 Hc7 22.Gc4 Sf6 23.Gg5 Sg4 24.Ge2 Sf6 25.Gc4 Hc8 26.Wbe1 Sg4 27.h3

27…f4! 28.Sd1 Po 28.hg4 Hg4 29.Gf4 ef4 powstała przegrana dla białych pozycja 28…Gf6 29.Wf4? ef4 30.Gf6 Sf6 31.Hd4 Hb8 32.e5 Hb4 i białe poddały się. Uwagi: Władysław Litmanowicz, listopad 1972 r.

Bednarski (po lewej) – Andersson, mecz Szwecja – Polska; Lund 1972
Zdjęcie: „Tidskrift För Schack” numer 4/1972

167. Debiut Nimzowitscha [B00]
Filipowicz (Polska) 2405 – Maalouf (Liban) 2200

1.e4 Sc6 2.Sf3 e6 3.d4 Sf6 4.e5 Sd5 5.c4 Gb4 6.Gd2 Ciekawym posunięciem jest 6.Ke2. Po 6…Sb6 7.c5 Sd5 8.a3 Ga5 9.b4 Gb4 10.ab4 Scb4 pozycja nie jest jasna 6…Gd2 7.Hd2 Sde7 8.d5 Sb8 9.Sc3 a6 10.Wd1 b5!? Próba uzyskania kontry 11.de6 fe6 12.Sg5! Grozi 13.Se6. Jeśli 12…Sbc6, to 13.Hf4! 12…d5 13.ed6 Sf5 14.dc7 Hc7 15.cb5 0–0 Za cenę dwóch pionów czarne zakończyły rozwój. Teraz białe są nieco cofnięte w rozwoju 16.Ge2 ab5 17.0–0 b4 18.Sb5 Bardzo ciekawym ruchem było 18.Sd5 18…He5 19.Wfe1 Hc5 20.Wc1 Hb6

21.Gc4 Silniejsze było 21.Sc7! i jeśli 21…Wa2, to 22.Sce6! Ge6 23.Se6 z przewagą białych 21…Sc6 22.Se6 Ge6 23.We6 Kh8 24.Gd5 Wad8 25.Wec6 Hb5 26.W6c5 Hb6 27.Hg5 Sd6 28.Gf3 Wde8 29.h3 Se4 30.Ge4 We4 31.Hf5! Wee8 32.Wc8 Wymusza uproszczenia 32…g6 33.Hf8! Wf8 34.Wf8 Kg7 35.Wf3 Hd4 36.b3 Hb2 37.Wc4 Hd2 38.Kh2 g5 39.Wc7 Kg6 40.Wc6 Kg7 41.Wc4 Kg6 42.g3 h5 43.h4 He2 44.Kg2 g4 45.Wff4 Ha2 46.Wb4 Ha8 47.Kh2 Hc6 48.Wbc4 Hd5 49.b4 Hd1 50.Wc5 i czarne poddały się. Uwagi: Władysław Litmanowicz, listopad 1972 r.

168. Partia szkocka [C45]
Bedros (Liban) 2200 – IM Sydor (Polska) 2390

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.d4 ed4 4.Sd4 Gc5 5.Ge3 Hf6 6.c3 Sge7 7.Gc4 Gb6 8.0–0 0–0 9.Sa3 Wd8 10.Sac2 d5 11.Sc6 bc6 12.ed5 cd5 13.Gd3 Gf5 14.Sd4 Gd3 15.Hd3 Sg6 16.Wad1 Wab8 17.b3 h6 18.h3 We8 19.Wfe1 Wbd8 20.Sf3 Sf4 21.Gf4 We1 22.We1 Hf4 23.Hb5 Kh7 24.a4 a5 25.b4 Hc4 26.Hc4 dc4 27.ba5 Ga5 28.We4 Gc3 29.Wc4 Wd1 30.Kh2 Ga5 31.Se5 i remis.

Grupa: 4

Wyniki II rundy:

NRF

3,5 : 0,5

Islandia

Francja

1,0 : 3,0

Nowa Zelandia

Meksyk

2,5 : 1,5

Grecja

Argentyna

4,0 : 0,0

Guernsey

Opowiada Aleksander Roszal. „W drugim półfinale bezkonkurencyjni wydają się doświadczeni arcymistrzowi jugosłowiańscy, młody arcymistrz Ljubojević i uczestnik zbliżającego się turnieju międzystrefowego Rukavina. Odgadnąć drugiego zwycięzcę jest bardzo trudno.

Trzecia grupa. Węgrzy stracili w dwóch meczach pół punktu. Znakomity Lajos Portisch zremisował z Indonezyjczykiem Ardiansyahem. Kto będzie drugi – Polska czy Norwegia?

Argentyńczycy przyjechali w osłabionym składzie i przegrali 0,0 : 4,0 (!) z silną ekipą NRF. Teraz muszą ograć Islandczyków.

Najbardziej wyrównany skład posiada piąta grupa. Nieszczęście przydarzyło się arcymistrzowi Smejkalowi, który przegrał po 28. posunięciach z Portugalczykiem Durao, który znany jest ze świetnego wyczucia kombinacyjnego.

NRD, Włochy, Kanada, Szwecja są zdecydowanie lepsze od Walii, Singapuru, Malty i Turcji. Oprócz szachistów NRD, trudno stwierdzić, kto jest najlepszy z pozostałych zespołów pierwszej czwórki.

Holendrzy i Bułgarzy bardzo dobrze wystartowali w siódmej grupie. Cztery punkty Holandii w meczu z Andorą jeszcze o niczym nie świadczą. Prowadzenie z Kolumbią 2,0 : 0,0 (Ree – Gutierrez 1,0 : 0,0 i Timman – De Greiff 1,0 : 0,0, zaś partie Cuellar – Donner i Cuartas – Zuidema były odłożone – dopisek autora), to już konkretna informacja o formie Holendrów. W zespole bułgarskim jest czterech arcymistrzów – Bobocow, Tringow, Radułow i Padewski. Dużym zainteresowaniem cieszy się gra Radułowa, zwycięzcy niedawno zakończonego turnieju strefowego FIDE (Helsinki 1972, Radułow zdobył 11 punktów z 15 partii – dopisek autora).

W ósmej grupie w zespole Wysp Dziewiczych gra jedyna na Olimpiadzie szachistka Susan Grumer. Ale to nie pomaga wyspiarzom. Tu największe szanse mają Rumuni prowadzeni przez Gheorghiu. Silny zestaw mają także Amerykanie, ale bez Fischera i Reshevsky’ego trudno im będzie liczyć na duży sukces w głównym finale”.

Niemcy po raz drugi wysoko wygrali mecz: oddali Islandii tylko pół punktu. Mistrz międzynarodowy Pfleger zremisował z mającym prawie 200 mniej punktów ELO mistrzem Kristinssonem.

Ekipa Argentyny „zdemolowała” Guernsey i wyszła na 50%.

Stan po II rundzie:

1

NRF

7,5

2

Meksyk

5,5

3 – 5

Grecja, Islandia i Argentyna

4,0

6

Nowa Zelandia

3,5

7

Francja

2,5

8

Guernsey

1,0

169. Partia angielska [A16]
GM Hübner (NRF) 2590 – IM Sigurjonsson (Islandia) 2480

1.c4 Sf6 2.Sc3 d5 3.cd5 Sd5 4.g3 g6 5.Gg2 Sb6 6.d3 Gg7 7.Ge3 Sc6 8.Sf3 Sd5 9.Gd2 0–0 10.0–0 h6 11.Wb1 Ge6 12.Se4 Hc8 13.Hc1 Kh7 14.b4 a6 15.a4 Gg4 16.b5 ab5 17.ab5 Sd8 18.We1 We8 19.h3 Gf3 20.Gf3 Se6 21.h4 Sd4 22.Gg2 Wd8 23.e3 Se6 24.d4 Hd7 25.Hc2 f5 26.Sc3 Sc3 27.Gc3 Wa7 28.h5 Sf8 29.e4 f4 30.d5 Wda8 31.Gg7 Kg7 32.gf4 gh5 33.f5 Sh7 34.Wb3 Wg8 35.Hd1 Sf6 36.e5 Se8 37.e6 i czarne poddały się.

Hübner już bez brody (po prawej) w centrum prasowym; Leningrad 1973
Zdjęcie: „Szachmaty w ZSRR” numer 10/1973

170. Zapis partii nie osiągalny
Kristinsson (Islandia) 2365 – IM Pfleger (NRF) 2545

Remis.

171. Debiut Zukertorta [A06]
IM Hecht (NRF) 2485 – Thorsteinsson (Islandia) 2415

1.Sf3 d5 2.b3 c5 3.e3 Sc6 4.Gb5 Sf6 5.Gb2 e6 6.0–0 Ge7 7.Gc6 bc6 8.Se5 Hc7 9.f4 0–0 10.d3 Sd7 11.c4 Gd6 12.Sd7 Gd7 13.Sc3 e5 14.Hf3 ef4 15.ef4 Wfe8 16.cd5 f5 17.Wae1 Wad8 18.Hg3 g6 19.Hh4 We1 20.We1 We8 21.We8 Ge8 22.Hf6 Ge7 23.He5 He5 24.fe5 cd5 25.Sd5 Gd8 26.e6 Gc6 27.Sf6 Gf6 28.Gf6 Gb5 29.Ge7 Gd3 30.Gc5 a6 31.Kf2 Gb1 32.a3 Ga2 33.e7 Kf7 34.b4 Gd5 35.g3 Gc6 36.Ke3 Ke6 37.Kd4 g5 38.Kc4 Gd5 39.Kd3 Gc6 40.Kc4 Gd5 41.Kc3 Gc6 42.Kb3 Gd5 43.Ka4 Kd7 44.Ka5 Gb7?? (Po 44…Gc4 można było podpisać remis)

45.Kb6 i czarne poddały się.

Thorsteinn Thorsteinsson
Zdjęcie: Skaksamband Islands

172. Obrona królewsko – indyjska [E88]
Solmundarson (Islandia) 2390 – Kestler (NRF) 2200

1.c4 Sf6 2.Sc3 d6 3.d4 e5 4.d5 g6 5.e4 Gg7 6.f3 0–0 7.Ge3 c6 8.Hd2 cd5 9.cd5 a6 10.0–0–0 b5 11.Kb1 Sbd7 12.Wc1 Sb6 13.Sd1 Gd7 14.Gd3 Wc8 15.Wc8 Gc8 16.Se2 Sfd7 17.Hb4 Hc7 18.Sf2 Sc5 19.Wc1 Sbd7 20.Hc3 Hd8 21.Gc2 a5 22.Sd3 b4 23.Hd2 Ga6 24.Sc5 Sc5 25.Gc5 dc5 26.Gd3 Gh6 27.f4 Gd3 28.Hd3 ef4 29.Wc5 Hg5 30.Hh3 He5 31.Hh6 He4 32.Ka1 He2 33.Hf4 Wd8 34.Hc1

34…Hg2 35.Wa5 Wd5 36.Wa8 Kg7 37.a4 Hf3 38.Ka2 Wd1 i białe poddały się.

173. Partia pionem hetmańskim [A49]
GM Rossolimo (Francja) 2450 – IM Sarapu (Nowa Zelandia) 2340

1.Sf3 g6 2.d4 Gg7 3.g3 d6 4.Gg2 Sf6 5.0–0 0–0 6.b3 Sbd7 7.Gb2 c6 8.Sbd2 Hc7 9.Hc1 We8 10.Wd1 b6 11.c4 Gb7 12.Hc2 c5 13.d5 e5 14.e4 Wf8 15.Wf1 Wae8 16.Se1 Gc8 17.Sd3 Sh5 18.a3 f5 19.f4 ef4 20.Gg7 Sg7 21.Wf4 Se5 22.Se5 We5 23.Waf1 Wfe8 i remis.

174. Obrona Pirca [B09]
Sutton (Nowa Zelandia) 2200 – Todorcević (Francja) 2200

1.e4 g6 2.d4 Gg7 3.Sc3 d6 4.f4 Sf6 5.Sf3 0–0 6.Gd3 Sc6 7.Ge3 e5 8.fe5 de5 9.d5 Sd4 10.Se5 Sd5 11.Gd4 Sf4 12.Gc4 Sg2 13.Kf2 Hh4 14.Kg2 Gh3 15.Kg1 Wad8 16.Gd5 Hg5 17.Kf2 c5 18.Gc5 Ge5 19.Wg1 Hh4 20.Wg3 Ge6 21.Hf3 Gd5 22.ed5 Wfe8 23.Kg2 b6 24.Gf2 Gg3 25.hg3 Hb4 26.Wf1 f5 27.Hd3 Hb2 28.d6 We6 29.Hc4 Wdd6 30.Wd1 Wc6 31.Hd5 Hc3 32.Hd8i czarne poddały się.

175. Obrona sycylijska [B33]
Letzelter (Francja) 2200 – Stuart (Nowa Zelandia) 2200

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 e5 6.Sf3 Gb4 7.Gc4 0–0 8.Gg5 d6 9.0–0 Gc3 10.bc3 h6 11.Gc1 Se4 12.Ga3 Sc5 13.Gc5 dc5 14.Gd5 He7 15.He2 We8 16.Wfe1 Gd7 17.a4 Wac8 18.He4 Hf6 19.a5 Hf4 20.Hd3 Gf5 21.Hb5 e4 22.Hb7 We7 23.Ha6 ef3 24.Gc6 We1 25.We1 Hd6 26.Gb7 Ha6 27.Ga6 Wd8 28.gf3 Gc2 29.We5 Gd3 30.Gd3 Wd3 31.Wc5 Wf3 32.Wc8 Kh7 33.Wc7 Kg6 34.Kf1 Wf5 35.Wc6 Wf6 36.Wc7 Wa6 37.Wc5 We6 38.f3 Kf6 39.Kf2 We5 40.Wc6 We6 41.Wc7 Wa6 42.Wc5 We6 43.c4 We5 44.Wc6 Ke7 i remis.

176. Obrona sycylijska [B21]
Kerr (Nowa Zelandia) 2200 – Huguet (Francja) 2255

1.e4 c5 2.d4 cd4 3.c3 dc3 4.Sc3 d6 5.Gc4 e6 6.Sf3 Sf6 7.0–0 Ge7 8.He2 0–0 9.Wd1 Se8 10.b3 a6 11.a4 Ha5 12.Gd2 Hh5 13.b4 b6 14.Ge3 Sd7 15.b5 a5 16.Sd2 He2 17.Ge2 Sc5 18.Sc4 Wb8 19.Wac1 f6 20.Gg4 Wf7 21.Gf4 f5 22.ef5 e5 23.Ge3 Gf5 24.Gf5 Wf5 25.Gc5 dc5 26.Sd5 Gd8 27.Sde3 Wg5 28.g4 Gc7 29.Wd7 Wc8 30.h4 Wg6 31.f3 Sf6 32.Wdd1 e4 33.Sf5 Kf8 34.g5 ef3 35.Kf2 Sg4 36.Kf3 Se5 37.Se5 Ge5 38.Ke4 We6 39.Kd5 Wce8 40.Wf1 Kg8 41.Wce1 Kh8 42.We2 g6

43.Sh6!Wd6 44.Kc4 Wd4 45.Kb3 c4 46.Kc2 Wd5 47.Wfe1 Kg7 48.Sg4 Wd4 49.We5 We5 50.Se5 Wh4 51.Sd7 Wh2 52.Kc3 Wh3 53.Kc4 Wh4 54.Kd5 Wa4 55.Sb6 Wg4 56.Sd7 Wg5 57.Kc6 Wg2 58.b6 Wc2 59.Sc5 Wb2 60.b7 h5 61.We3 i czarne poddały się.

177. Obrona sycylijska [B45]
Campos M. (Meksyk) 2200 – IM Siaperas (Grecja) 2385

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 e6 6.Sc6 bc6 7.e5 Sd5 8.Se4 f5 9.ef6 Sf6 10.Sd6 Gd6 11.Hd6 Hb6 12.Gd3 c5 13.Gf4 Gb7 14.0–0 Wc8 15.a4 Hd6 16.Gd6 c4 17.Ge2 Ge4 18.b3 c3 19.Wac1 Wc6 20.Wfd1 a6 21.Wd4 Gd5 22.Ga3 Kd8 23.b4 e5 24.Wh4 g5 25.Wh6 Se4 26.Wc6 Gc6 27.b5 ab5 28.ab5 Gb7 29.Gb4 d5 30.f3 Sf6 31.Gc3 d4 32.Gd2 h6 33.c4 Kd7

34.c5 Gd5 35.c6 Kc7 36.Ga5 Kd6 37.Gb4 Kc7 38.Wa1 Wh7 39.Gd3 Wh8 40.Wa7 Kb8 41.Gc5 e4 42.fe4 Ge4 43.Gd4 We8 44.Ge4 We4 45.c7i czarne poddały się.

178. Obrona królewsko – indyjska [E97]
Skalkotas (Grecja) 2245 – Escondrillas (Meksyk) 2200

1.c4 Sf6 2.Sf3 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 0–0 5.d4 d6 6.Ge2 e5 7.0–0 Sc6 8.d5 Se7 9.Sd2 Sd7 10.b4 a5 11.ba5 Wa5 12.Sb3 Wa8 13.a4 f5 14.f3 b6 15.a5 ba5 16.Ge3 Sf6 17.c5 a4 18.Sd2 Sh5 19.Wa4 Wa4 20.Ha4 Sf4 21.Ga6 fe4 22.fe4 Gh6 23.Kh1 Kg7 24.c6 Sg8 25.Gc8 Hc8 26.Ha7 Sf6 27.Sb5 Wf7 28.g3 Hh3 29.gf4 Sg4 30.Gg1 Gf4 31.Wf3 Hh4 32.Sf1 He1 33.Sc3 Gg5 34.Wf7 Kf7 35.Hc7 Ge7 36.Hd7 Sf2 37.Kg2 Sd3 38.He6 Ke8 39.Hg8 Gf8 40.c7 Sf4 41.Kh1 Hc3 42.Ge3 Hc7 43.Gf4 ef4 44.He6 He7 45.He7 Ke7 46.Kg2 Kf6 47.Kf3 g5 48.h4 h6 49.h5 Ke5 50.Sh2 Kd4 51.Sg4 Gg7 52.Sh2 Ge5 53.Sg4 Gg7 54.Sh2 Ke5 55.Sg4 i remis.

179. Obrona sycylijska [B62]
De la Cruz (Meksyk) 2200 – Trikaliotis (Grecja) 2200

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 d6 6.Gg5 e6 7.Sb3 Ge7 8.Hd2 a6 9.0–0–0 b5 10.a3 Gb7 11.Gf6 gf6 12.f4 Hc7 13.Gb5 ab5 14.Sb5 Hb6 15.Sd6 Gd6 16.Hd6 Wd8 17.Hc5 Hc5 18.Sc5 Gc8 19.c3 Ke7 20.b4 Wd1 21.Wd1 Wd8 22.Wd8 Kd8 23.Kc2 Kc7 24.Kb3 Kb6 25.a4 Sa5 26.Kc2 Sb7 27.Sd3 Sd6 28.Sc5 Sb7 29.Sb3 Gd7 30.a5 Ka6 31.Kd3 Ga4 32.Sd4 Sd6 33.e5 fe5 34.fe5 Sb5 35.c4 Sd4 36.Kd4 Gb3 37.g4 Gd1 38.g5 Ge2 39.Kc5 Gd3 40.h3 Kb7 i czarne poddały się.

180. Zapis partii nieosiągalny
Makropoulos (Grecja) 2200 – Padilla (Meksyk) 2200

Białe wygrały.

181. Obrona sycylijska [B50]
GM Rossetto (Argentyna) 2465 – Palmer (Guernsey) 2200

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.c3 Sf6 4.Gd3 g6 5.0–0 Gg7 6.Gc2 0–0 7.We1 Sc6 8.d3 Hc7 9.Sbd2 b5 10.Sf1 Gb7 11.Gf4 Sh5 12.Gd2 a5 13.a4 b4 14.Gb3 Ga6 15.Hc2 Wac8 16.Wad1 Se5 17.Se5 de5 18.Se3 e6 19.Gc4 Gc4 20.Sc4 Wfd8 21.g3 Sf6 22.Gg5 h6 23.Ge3 Se8 24.cb4 cb4 25.b3 Sd6 26.He2 Sc4 27.dc4 Gf8 28.Wd8 Wd8 29.Wd1 Wc8 30.Hd2 Kh7

31.Hd7 Hd7 32.Wd7 Kg7 33.Gb6 Wa8 34.Kf1 g5 35.Ke2 Kg6 36.Wa7 Wa7 37.Ga7 f5 38.Gb6 fe4 39.g4 Kf7 40.Ke3 Ke8 41.Ke4 Kd7 42.f3 Kc6 43.Ga5 Gd6 44.Gd8 i czarne poddały się.

182. Obrona sycylijska [B62]
Le Marquand (Guernsey) 2200 – IM Garcia R. (Argentyna) 2420

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 Sc6 6.Ge2 e6 7.Gg5 Ge7 8.Hd2 0–0 9.0–0 Sd4 10.Hd4 Ha5 11.Ge3 Gd7 12.f4 Gc6 13.Gf3 Wfd8 14.Hd2 Hc7 15.Hf2 Sd7 16.Se2 Sc5 17.e5 Se4 18.Ge4 Ge4 19.Sc3 Gg6 20.Ga7 de5 21.Gb6 Hc6 22.fe5 Wa6 23.Ge3 Wa5 24.Hf4 Hc7 25.Kh1 Gc5 26.Gc5 Wc5 27.Wad1 Wd1 28.Wd1 f6 29.Hd4 We5 30.Hd8 Hd8 31.Wd8 Kf7 32.h3 Gc2 33.Wd7 Kg6 34.Wb7 Wc5 35.Kg1 e5 36.g4 Wc4 37.Kf2 Wd4 38.Se2 Wd2 39.Ke1 Wd1 40.Kf2 Wd2 41.Ke1 Wd1 42.Kf2 h5 43.Sg3 hg4 44.hg4 Wd2 45.Ke3 Wd3 46.Kf2 Wd4 47.Sh5 Wg4 48.Sg7 Ge4 49.We7 Wg2 50.Ke3 Gd5 51.Se8 Wb2 52.a4 Wb3 53.Kf2 Wa3 54.Wg7 Kf5 55.Wa7 Gc6 56.Sg7 Kg6 57.a5 e4 58.Se6 e3 59.Ke1 Gb5 60.Kd1 e2i białe poddały się.

183. Obrona królewsko – indyjska [E61]
Debarnot (Argentyna) 2375 – Wallbridge (Guernsey) 2200

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.g3 d5 5.Gg2 e6 6.Gg5 c6 7.Sf3 0–0 8.Hd2 Sbd7 9.0–0 Hc7 10.Wac1 Sb6 11.cd5 ed5 12.Se5 a6 13.b3 Ge6 14.Sd3 Sfd7 15.Sf4 Hd6 16.e4 f6

17.Se6 He6 18.ed5 Sd5 19.Sd5 cd5 20.Wfe1 Hf7 21.Ha5 b5 22.Gf4 Wa7 23.Gd6 We8 24.We8 He8 25.Gd5 Kh8 26.We1 Hc8 27.We2 f5 28.He1 Sf6 29.Gc5 Wc7 30.b4 f4 31.f3 fg3 32.hg3 h5 33.Kg2 Kh7 34.Gb3 Hb7 35.We6 Sd5 36.He4 Sf6 37.Hb7 Wb7 38.Wa6 Sd7 39.Gc2 Gf6 40.Ge4 Wc7 41.Wa7 Wa7 42.Ga7 Ge7 43.Gc6 Sf6 44.Gc5 Gd8 45.Gb5 Sd5 46.Kf2 Gf6 47.Gc6 i czarne poddały się.

184. Obrona sycylijska [B62]
Gavey (Guernsey) 2200 – Hase (Argentyna) 2200

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 e6 6.Gg5 Sc6 7.f4 Ge7 8.Sc6 bc6 9.e5 Sd5 10.Ge7 He7 11.Hd4 0–0 12.Gd3 de5 13.He5 Hb4 14.He4 He4 15.Se4 Sf4 16.0–0 Sd3 17.cd3 Wb8 18.b3 Wd8 19.Sc5 e5 20.h3 f6 21.Wac1 Kf7 22.Wf3 Ke7 23.Se4 Gd7 24.Wg3 g6 25.Wf3 f5 26.Sc5 Ge8 27.Sa6 Wb6 28.Sc5 Wb4 29.Wc4 Wc4 30.dc4 Wd4 31.Wd3 Wd3 32.Sd3 Kd6 33.Kf2 e4 34.Sf4 g5 35.Se2 Ke5 36.Kg3 Gh5 37.Kf2 Ge2 38.Ke2 Kd4 39.g3 f4 40.gf4 gf4 41.h4 f3 42.Kf2 Kd3 i białe poddały się.

Grupa: 5

Wyniki II rundy:

Portugalia

2,0 : 2,0

Czechosłowacja

Izrael

2,0 : 2,0

Mongolia

Hiszpania

1,5 : 2,5

Irlandia

Hongkong

3,5 : 0,5

Malezja

Opowiada Aleksander Roszal. „Władze miasta Skopje podjęły ustawę o stworzeniu parku olimpijskiego. Ten „olimpijski park” powstanie wewnątrz miejskiego parku i zajmować będzie około trzech hektarów. Każda drużyna – uczestniczka męskiej i żeńskiej Olimpiady – posadzi po jednym drzewku. Dalsze prace będzie kontynuować młodzież skopijskiego Domu «Karposz».

W Szachowej Federacji Japonii zarejestrowanych jest zaledwie 500 szachistów. Kraj posiada cztery kluby – dwa w Tokio, jeden w Osace i jeden na prowincji. Japończycy zadebiutowali w Siegen 1970. W Skopje obok męskiej drużyny zaplanowano przyjazd także żeńskiej.

74 kraje wyraziły zainteresowanie zakupem kolorowego filmu poświęconego otwarciu XX Olimpiady, który nakręciła japońska telewizja.

Do Skopje przyjechał jeden z organizatorów tradycyjnych turniejów w holenderskich miastach Beverwijk i Wijk aan Zee – Piet Zwart (współorganizatorem był także Hans Bakker – dopisek autora). Pan Zwart ma w planie obejrzeć przebieg Olimpiady i zapoznać się z technicznymi nowinkami organizatorów.

W Jugosławii wyemitowano dwa znaczki pocztowe poświęcone XX Olimpiadzie męskiej i V Olimpiadzie żeńskiej, a także dwa plakaty związane z szachową tematyką. Znaczki przygotowano w Szwajcarii za pomocą najnowocześniejszych technik poligraficznych. Jeden z nich ma nakład 700 000 egzemplarzy i kosztuje 1,5 dinara, natomiast drugi – 250 000 egzemplarzy i ma nominał 6 dinarów”.

Do ogromnej sensacji doszło w meczu Portugalia – Czechosłowacja. Czesi wystąpili bez Horta i zastępujący lidera młody Smejkal doznał jedynej porażki na Olimpiadzie z rąk mistrza kombinacji – Durao. Poniżej znajdziemy tę partię z drobiazgowym komentarzem znanego wówczas sowieckiego szachisty i teoretyka Igora Zajcewa. Partie Filip – Silva i Santos – Trapl po walce zakończyły się remisami, a stan meczu wyrównał Trapl „bijąc” Cardoso, który w niedoczasie podstawił skoczka (32…Sf4??).

Ale to nie był koniec sensacji. Faworyci do drugiego miejsca w grupie, Hiszpanie ulegli… Irlandii! Bellon szybko przegrał z Keeshanem, a pozostałe partie zostały odłożone. W dogrywkach wszystkie zakończyły się remisami.

Stan po II rundzie:

1 – 3

Portugalia, Czechosłowacja i Hiszpania

5,5

4

Izrael

5,0

5

Hongkong

4,0

6

Irlandia

3,5

7

Mongolia

2,5

8

Malezja

0,5

Smejkal (po lewej) – Karpow; Leningrad 1973
Zdjęcie: „Szachmaty w ZSRR” numer 10/1973

Filip (siedzi) rozmawia z Petrosjanem – Skopje 1972
Zdjęcie: „Szachmaty w ZSRR” numer 1/1973

185. Obrona sycylijska [B93]
Durao (Portugalia) 2295 – GM Smejkal (Czechosłowacja) 2545

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.f4 Chociaż szósty ruch białych sam w sobie nie jest zły, jest on najczęściej wybierany, aby uniknąć forsownych wariantów debiutowych powstających po 6.Gg5 e6 7.f4 Hb6 lub 7…Ge7 6…Hc7 Powszechna reakcja na ostatni ruch białych, to 6…e5 lub 6…g6. Młody czechosłowacki arcymistrz widocznie nie chciał jeszcze zdradzać swoich planów w centrum 7.a4 Kontynuacja znajdująca się we współczesnej teorii, która stwierdza, że w tej pozycji należy przeciwstawić się ruchowi czarnych b7 – b5 7…g6 Konsekwentniej wygląda 7…e5. Przechodząc teraz do struktury „drakona”, czarne biorą na siebie odpowiedzialność, gdyż straciły ważne tempo na manewr Hd8 – c7 8.Ge2 Gg7 9.Ge3 Sc6 10.0–0 0–0 Często ta pozycja powstaje bez posunięć a4 i a6 i przy czarnym hetmanie na d8. Wówczas kontynuacja Hd8 – b6 prowadzi do ostrych i wygodnych dla czarnych komplikacji. Teraz ruch mają jednak białe, które mają czas na ruch profilaktyczny 11.Kh1 Możliwe było też 11.Sb3 szykując standardowy szturm pionów – g2 – g4. Natychmiastowe 11.g4 nie jest możliwe z powodu 11…Sg4 11…Sa5 Podejrzany ruch, po którym czarne mają nieciekawą pozycję. Zasługiwało na uwagę jedyna możliwość mobilizacji sił: 11…e5 12.Sb3 Ge6 12.Hd3! Trochę gorszy był plan 12.f5 i jeśli 12…Sc4, to 13.Gc4 Hc4 14.Hd3 Hd3 15.cd3 Sg4 16.Gg1, chociaż i w tym przypadku szanse białych są lepsze 12…e5 13.Sb3 Sb3 Nie lepsze i 13…Ge6 14.Sa5 Ha5 15.Hd6 Wfd8 ze względu na 16.Gb6 (16.Ha3 – 16…Gf6; 16.Hb6 Hb6 17.Gb6 – 17…Wd2) Można było bronić się grając 13…b6! 14.Wad1 (14.fe5 de5 15.Wf6 Gf6 16.Sd5 – 16…Hd6) 14.Sb7 i czarne mają znośną pozycję 14.cb3 Ge6

15.f5! gf5 Odejście od razu 15…Gd7 dopuszcza do 16.fg6 fg6 (od razu przegrywa 16…hg6 17.Wf6 Gf6 18.Sd5 Hd8 z powodu 19.Gb6) 17.Wad1 Gc6 18.Hd6 Hd6 19.Wd6 (pion „e4” jest nie do ruszenia), jak i 17…Ge6 18.Hd6 Hd6 19.Wd6 Gb3 20.Wb6 Gc2 21.Wc1 prowadzi do przewagi białych 16.ef5 Gd7 17.Wf3 Ten atakujący ruch pięknie pokazuje agresywny styl gry mistrza portugalskiego. Drugą w pełni zadawalającą kontynuacją było spokojne 17.Wad1, co zabezpieczało białym materialną i pozycyjną przewagę. Ale Durao rozpoczyna atak, którego skutki są problematyczne 17…Kh8! 18.Wg3 Wg8 Zasługiwało na uwagę 18…Gc6 19.Wg7 Kg7 20.Gh6 Kh8 (20…Kh6 21.He3 Kg7 22.Hg5 Kh8 23.Hf6 – remis). Ale po 18…Gc6 19.Wc1 Wg8 mogło doprowadzić do prostego przestawienia ruchów 19.Wc1 Gc6 20.b4 d5! Wzajemne współdziałanie białych figur osłabiło się. W takich sytuacjach silną bronią jest uderzenie w centrum 21.Sd5

21…Sd5? Błąd.Należało grać 21…e4! Pomyłka czarnych, chociaż „niewidoczna”, pozwala białym utrzymać silną inicjatywę 22.Hd5 He7 23.Hc5 Hf6 Nie obiecywało szans na obronę także 23…Hc5 24.Wc5 Ga4 (24…Gf8 – 25.We5 25.Wc7 24.Gg5 Decydująca kombinacja związana z ofiara piona 24…Hf5 25.Gd3 He6 26.Wf1 Białe figury kontrolują całą szachownicę. Finał partii może nastąpić w każdej chwili 26…Hd5 27.Hc2 e4 28.Gc4 He5 29.Hd1 f5 30.Hh5 Portugalski szachista jest owładnięty „obsesją” zamatowania przeciwnika. Wygrywało proste 30.Gg8 Wg8 31.Gd2 Hb2 32.Wf5 Wd8 33.Wf2 30…Gd5?? Czarne mogły dłużej bronić się po 30…Ge8 31.Hh4 Gg6 lub 31…Wf8 32.Ge7 (32.Gh6 Gh6 33.Hh6 Ga4 34.Wf4 He7!) 32…Ga4 i nie wszystko jest jasne 31.Wh3 Gh6 32.Hh6 i czarne poddały się.

Uwagi: IM Igor Zajcew, wrzesień 1972 r.

186. Obrona merańska [D47]
GM Filip (Czechosłowacja) 2510 – Silva F. (Portugalia) 2295

1.d4 d5 2.c4 e6 3.Sc3 c6 4.e3 Sf6 5.Sf3 Sbd7 6.Gd3 dc4 7.Gc4 b5 8.Gd3 b4 9.Se4 Se4 10.Ge4 Gb7 11.0–0 Ge7 12.a3 a5 13.Hc2 Wc8 14.ab4 ab4 15.Sd2 Sf6 16.Gf3 0–0 17.Sb3 Sd7 18.Gd2 Hb6 19.Sa5 Ga8 20.Ha4 Wfd8 21.Wfc1 c5 22.Sc4 Hb8 23.Ga8 Ha8 24.Hd7 Wd7 25.Wa8 Wa8 26.Sb6 Wad8 27.Sd7 Wd7 28.Ge1 cd4 29.Wc8 Gd8 30.ed4 Wd4 31.Kf1 Kf8 i remis.

187. Obrona sycylijska [B30]
Santos L. (Portugalia) 2250 – IM Pribyl (Czechosłowacja) 2435

1.e4 c5 2.Sf3 Sf6 3.Sc3 Sc6 4.d4 d5 5.ed5 Sd5 6.Sd5 Hd5 7.Ge3 cd4 8.Sd4 Ha5 9.Hd2 Hd2 10.Kd2 Sd4 11.Gd4 f6 12.Gb5 Gd7 13.Gd7 Kd7 14.Ke2 e5 15.Ge3 Gd6 16.Whd1 Ke6 17.Wd2 Whd8 18.Wad1 Ge7 19.Wd8 Gd8 20.c4 Ge7 21.Wd5 a6 22.Gc5 Wc8 23.Ge7 Ke7 24.Kd3 Ke6 25.a4 h5 26.b4 h4 27.a5 g5 28.Kc3 g4 29.Wd3 f5 30.c5 e4 31.Wd6 Ke5 32.Wd7 g3 33.hg3 hg3 34.fg3 Wg8 35.Wb7 Wg3 36.Kc4 Wg2 37.Kc3 f4 38.c6 Wg6 39.c7 W remisowej pozycji białe wykonały przegrywające posunięcie

39…Wc6! 40.Kd2 Kd4? Po 40…f3!! białe mogły się poddać. Teraz białe mogą się bronić 41.b5 ab5 42.Wb5 f3 Niestety, teraz ten ruch jest spóźniony. Poprawne było 42…Wc7! z przewagą 43.Wb4 Ke5 44.Wb3? Kf4? Po 44…Wc7! czarne powinny wygrać 45.Wc3! No właśnie! Dlatego pion „c7” powinien być wcześniej zabity. Teraz jest tylko remis 45…e3?? Komedia pomyłek. Teraz grając 46.Kc2 wygrywały białe! Przykładowy wariant: 46.Kc2 Wc3 47.Kc3 f2 48.c8H e2 (48…f1H 49.Hf8 z następnym 50.Hf1) 49.Hb8 Kf3 50.Hf8 Kg3 51.Hg7 Kh3 52.Hd7 Kg2 53.Hg4 Kf1 54.Hh3 Kf1 55.Hd3! z wygraną 46.We3? Znowu pozycja jest równa 46…Wc7 47.We8 Kg3 48.a6 f2 49.Wg8 Kf3 50.Wf8 Kg2 51.Wg8 Kf1 52.Wf8 Wd7 53.Kc3 Wa7 54.Wf6 Kg2 55.Wg6 Kh3 56.Wf6 Kg3 57.Wg6 Kh4 58.Wf6 Wa6 59.Wf2 i remis!

Uwagi: IM Igor Zajcew, wrzesień 1972 r.

188. Obrona Robatscha [B06]
Trapl (Czechosłowacja) 2315 – Cardoso D. (Portugalia) 2200

1.e4 g6 2.d4 d6 3.f4 Gg7 4.Sf3 e6 5.Gd3 Se7 6.0–0 0–0 7.He1 Sd7 8.c3 Sf6 9.Sbd2 c5 10.dc5 dc5 11.Gc2 b6 12.e5 Se8 13.Sg5 h6 14.Sh3 Gb7 15.Se4 f5 16.ef6 Sf6 17.Sf6 Wf6 18.Sf2 Hd7 19.Ge4 Ge4 20.He4 Hd5 21.He2 Sf5 22.Wd1 Hc6 23.Ge3 Wff8 24.We1 Wae8 25.Sg4 h5 26.Se5 Ge5 27.fe5 He4 28.Gg5 He2 29.We2 Se7 30.Wd1 Wf5 31.h4 Sd5 32.c4 Sf4? (Skoczek wpada w pułapkę bez wyjścia)

33.Wf2! Wef8 34.Kh2 We5 35.Wf4 Wf4 36.Gf4 We4 37.Gg5 i czarne poddały się.

189. Partia hiszpańska [C68]
IM Kagan (Izrael) 2425 – IM Ujtumen (Mongolia) 2400

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Gc6 dc6 5.0–0 Gg4 6.h3 h5 7.d3 Hf6 8.Sbd2 Gd6 9.Sc4 Gf3 10.Hf3 Hf3 11.gf3 Se7 12.f4 ef4 13.Sd6 cd6 14.Gf4 0–0–0 15.Kh2 f6 16.Gd2 d5 17.f3 c5 18.Wae1 Sc6 19.Gc3 b5 20.b3 Whg8 21.f4 de4 22.We4 Wge8 23.Wfe1 We4 24.We4 Kd7 25.Kg3 Se7 26.Kf3 Sf5 27.Gb2 Wc8 28.Gc3 Kd6 29.Gb2 Kd5 30.c4 Kd6 31.Ga3 Kd7 32.Kf2 Wc6 33.Kf1 b4 34.Gb2 We6 35.We6 Ke6 36.Kf2 Se7 37.d4 cd4 38.Gd4 Kf5 39.Gc5 Sg6 40.Gb4 Sf4 41.Kg3 g5 42.Gd2 Se6 43.b4 Ke4 44.b5 Kd3 45.b6 Sd8 46.Gb4 Sc6 47.b7 f5 48.Ge7 h4 49.Kg2 g4 50.c5 Kc4 51.Gd6 Kb5 52.Kh2 a5 53.Kg2 a4 54.a3 Kc4 55.Kh2 Kb5 i remis.

190. Obrona Alechina [B02]
IM Mjagmarsuren (Mongolia) 2380 – IM Kraidman (Izrael) 2455

1.e4 Sf6 2.e5 Sd5 3.Sc3 Sc3 4.dc3 g6 5.Gf4 Gg7 6.Hd2 0–0 7.0–0–0 Sc6 8.Sf3 d6 9.ed6 ed6 10.Gh6 Gg4 11.Gg7 Kg7 12.Ge2 We8 13.h3 Gf3 14.Gf3 Hf6 15.Whe1 Wab8 16.b3 Se5 17.Ge4 Sd7 18.g3 c6 i remis.

191. Debiut Retiego [A11]
Geller U. (Izrael) 2330 – Tumurbator (Mongolia) 2270

1.c4 c6 2.Sf3 Sf6 3.g3 d5 4.Gg2 dc4 5.0–0 g6 6.a4 Gg7 7.Sa3 Ge6 8.Sg5 Gd5 9.e4 h6 10.ed5 hg5 11.dc6 Sc6 12.Sc4 Hd3 13.Se3 Wd8 14.a5 Ha6 15.Ha4 0–0 16.Hc4 Sd4 17.Wa4 Se2 18.Kh1 Wc8 19.Ha6 ba6 20.Wc4 Wc4 21.Sc4 Sg4 22.f3 Wc8 23.b3

23…Sf2 24.Wf2 Sc1 25.Gf1 Gd4 26.Wg2 Sb3 27.h4 gh4 28.gh4 Wc5 29.Wg4 Gf6 30.Kg2 Kg7 31.Gd3 Kh6 32.f4 Wd5 33.Wg3 Sc5 34.Ge2 Se6 35.Wg4 Gg7 36.Se5 Ge5 37.fe5 Wd2 38.Kf1 Wd5 39.We4 Wa5 40.Gc4 Wa4 41.Kg2 Wb4 i białe poddały się.

192. Partia hiszpańska [C96]
Żigżidsuren (Mongolia) 2200 – Balshan (Izrael) 2200

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Ge7 6.We1 b5 7.Gb3 0–0 8.c3 d6 9.h3 Sa5 10.Gc2 c5 11.d4 Sc6 12.Sbd2 cd4 13.cd4 Gb7 14.Sf1 ed4 15.Sd4 Sd4 16.Hd4 Wc8 17.Gb3 We8 18.Sg3 d5 19.ed5 Gc5 20.Hd1 Hb6 21.Wf1 Wcd8 22.Gg5 h6 23.Gf6 Hf6 24.Hc2 Gd4 25.Wae1 We5 26.Wd1 Gb6 27.Wfe1 Hf4 28.We5 He5 29.Sf5 Gc8 30.Se3 Ge3 31.fe3 He3 32.Hf2 Hf2 33.Kf2 Kf8 34.a4 Ke7 35.ab5 ab5 36.Wc1 Gd7 37.Ke3 Kd6 38.Kd4 Wa8 39.Wf1 f5 40.We1 g5 41.Wc1 h5 42.g3 We8 43.Wa1 We4 44.Kd3 h4 45.g4 Wf4 46.Wa6 Kc5 47.Wa7 Wf3 48.Kc2 fg4 49.Wd7 g3 50.Wc7 Kd6 51.Wc6 Kd7 52.Wg6 g2 53.Wg7 Kd6 54.Wg6 Kc5 i białe poddały się.

193. Partia pionem hetmańskim [A49]
GM Pomar (Hiszpania) 2460 – Moles (Irlandia) 2200

1.d4 Sf6 2.Sf3 g6 3.g3 Gg7 4.Gg2 d6 5.0–0 0–0 6.b3 Sbd7 7.Gb2 c6 8.Sbd2 Hc7 9.e4 e5 10.de5 de5 11.We1 b5 12.a4 Gb7 13.He2 Wfb8 14.c4 ba4 15.Wa4 Se8 16.Wea1 a6 17.Se1 Sc5 18.Wa5 Se6 19.c5 Wd8 20.Sc4 Wab8 21.Sf3 f6 22.Sb6 He7 23.b4 S8c7 24.Hc4 Kh8 25.Gh3 Gh6 26.We1 Gg7 27.Waa1 We8 28.Wad1 Wbd8 29.Ha2 Sf8 30.Sc4 Sb5 31.Ha5 Wd1 32.Wd1 Hf7 33.Gf1 Gc8 34.Kg2 Gg4 35.h3 Ge6 36.Sd6 Sd6 37.cd6 Hd7 38.Kh2 g5 39.Ha6 Wb8 40.b5 cb5 41.Wc1 Hb7 42.Hb7 Wb7 43.Ga3 b4 44.Wb1 b3 45.Sd2 Sd7 46.Gc4 Gc4 47.Sc4 Gf8 48.Sd2 Kg8 49.Wb3 Wb3 50.Sb3 Kf7 51.Sa5 Sb6 52.Sb7 Ke8 53.Kg2 Kd7 54.Kf3 h5 55.Sc5 Kc6 56.Se6 Gh6 57.g4 Sc4 58.Gb4 h4 59.Sd8 Kd7 60.Sb7 Kc6 61.Sd8 Kd7 62.Sb7 Kc6 63.Sc5 Sd6 64.Sd3 Se8 65.Ke3 Gg7 66.Ga3 Kd7 67.Sc5 Kc6 68.Se6 Kd7 69.Sc5 Kc6 70.Sb3 Kd7 71.Kd2 Sc7 72.Gc5 Kc6 73.Kc3 i remis!

Arturo Pomar – 1972 rok
Zdjęcie: Archiwum autora

194. Partia angielska [A31]
McGrillen (Irlandia) 2200 – IM Diez del Corral (Hiszpania) 2470

1.d4 Sf6 2.c4 c5 3.Sf3 cd4 4.Sd4 e5 5.Sb5 d5 6.cd5 Ha5 7.S5c3 b5 8.Sd2 b4 9.Sce4 Se4 10.Se4 Gb7 11.Sg5 h6 12.Sf3 e4 13.Sd4 Hd5 14.Gf4 Sd7 15.e3 g5 16.Gg3 Gg7 17.Wc1 Wc8 18.Wc8 Gc8 19.Hc2 Gd4 20.Hc8 Ke7 21.Hc2 Ge5 22.Ge2 Sb6 23.Ge5 He5 24.0–0 Wc8 25.Hb3 Hc5 26.Ga6 Wc7 27.a3 ba3 28.ba3 Ha5 29.Ge2 Hc3 30.Hb5 Sd7 31.Ha6 Hc6 32.Ha5 Hc5 33.Ha4 Hc2 34.Hb4 Wc5 35.Gb5 Se5 36.a4 f5 37.Hd4 Hc3 38.h3 a5 39.Kh2 Sc6 40.Hd1 He5 41.Kg1 Wd5 42.Hh5 Wd6 43.Wd1 Wd1 44.Hd1 Hd6 45.Hc2 Se5 46.Hc8 Kf6 47.Hh8 i remis.

195. Partia hiszpańska [C71]
IM Medina (Hiszpania) 2380 – Littleton (Irlandia) 2200

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 d6 5.d4 b5 6.Gb3 Sd4 7.Sd4 ed4 8.Gd5 Wb8 9.Gc6 Gd7 10.Gd7 Hd7 11.Hd4 Sf6 12.0–0 Ge7 13.Sc3 0–0 14.Gf4 Wfe8 15.Wfe1 b4 16.Se2 Hc6 17.Sg3 Wb5 18.We2 Sd7 19.Hd2 Gf6 20.Wb1 Se5 21.He1 g6 22.b3 h5 23.h3 a5 24.Sf1 Wc5 25.Wc1 Sd7 26.Ge3 Gc3 27.Gd2 Gb2 28.Wb1 Gd4 29.Wc1 Sf6 30.Ge3 Ge3 31.Se3 We4 32.Sc4 He8 33.We4 He4 34.Hd2 Wd5 35.Hh6 He2 36.Hf4 Wf5 37.Hd4 Se4 38.Wf1 Sc3 39.Se3 We5 40.Ha7 Wc5 41.Wa1 Kg7 42.Hb7 Hd2 43.Ha6 Hd4 44.Wf1 He4 45.Wc1 Wg5 46.We1 Hf4 47.Ha7 Se4 48.Hd4 Kg8 49.f3 Hg3 i remis.

196. Obrona sycylijska [B27]
Keeshan (Irlandia) 2200 – Bellon (Hiszpania) 2385

1.e4 c5 2.Sf3 g6 3.d4 Gg7 4.Sc3 Sf6 5.e5 Sg4 6.h3 cd4 7.Hd4 Sh6 8.Gd3 Sc6 9.Hh4 Sg8 10.Gf4 Ha5 11.0–0–0 Se5 12.Se5 Ge5 13.Ge5 He5 14.Whe1 Hc5 15.Se4 Hb6 16.Gc4 Kf8 17.We3 f5 18.Sg5(18.Sd6!!) 18… h5

19.Gg8 e6 20.Ge6 de6 21.Se6 Kf7 22.Sd8 i czarne poddały się.

197. Obrona sycylijska [B43]
Krstic (Hongkong) 2200 – Foo Lum Choon (Malezja) 2200

1.e4 c5 2.Sf3 e6 3.d4 cd4 4.Sd4 a6 5.Sc3 Hc7 6.g3 b5 7.Gg2 Gb7 8.0–0 Sf6 9.We1 d6 10.Gg5 Ge7 11.Gf6 Gf6 12.Sdb5 ab5 13.Sb5 Hc6 14.Sd6 Ke7 15.Sb7 Gb2 16.e5 Hc7 17.Hd6 Hd6 18.ed6 Kd7 19.Wad1 Wa2 20.Sc5 Kd8 21.c4 e5 22.We2 Wa1 23.Wa1 Ga1 24.Wa2 Gd4 25.Wa8 i czarne poddały się.

198. Partia angielska [A28]
Chan Mun Fye (Malezja) 2200 – Hasan H. (Hongkong) 2200

1.c4 e5 2.Sc3 Sf6 3.Sf3 Sc6 4.e3 d6 5.Ge2 h6 6.0–0 Ge7 7.d4 ed4 8.ed4 d5 9.We1 0–0 10.Gf4 Gb4 11.a3 Gc3 12.bc3 Gf5 13.Se5 Se7 14.Hb3 b6 15.Wad1 c6 16.Gf3 Wc8 17.g4 dc4 18.Hc4 Ge6 19.Hd3 Sed5 20.Gc1 b5 21.g5 hg5 22.Gg5 Hd6 23.c4 bc4 24.Sc4 Hc7 25.Se5 Ha5 26.Gf6 gf6 27.Gd5 Hd5 28.Hg3 Kh7 29.Hh4 Kg7 30.Wd3 Wg8 31.Wg3 Kf8 32.Hf6 Wg3 33.hg3 Kg8 34.Sg6 Kh7 35.We5 Wb8 36.Wd5 Gd5 37.Kf1 fg6 38.He7 Kg8 39.Ha7 Wb2 40.a4 Gf3 41.Ke1 We2 42.Kf1 Wb2 43.Ke1 We2 44.Kf1 Wb2 45.Ke1 We2 46.Kf1 Wb2 47.Ke1 We2 48.Kf1 Wb2 49.Ke1 i remis.

199. Obrona Benoni [A43]
Kwan Nam Seng (Hongkong) 2200 – Kao Yin Keat (Malezja) 2200

1.e4 e6 2.d4 c5 3.d5 Sf6 4.Sc3 Gd6 5.f4 e5 6.Sf3 He7 7.f5 a6 8.a4 Gc7 9.Gg5 d6 10.Ge2 h6 11.Gh4 g5 12.Sg5 hg5 13.Gg5 Sbd7 14.h4 Hf8 15.g4 Hg8 16.Hd2 Ga5 17.Hd3 Sh7 18.Gd2 Sb6 19.0–0–0 Gd7 20.g5 0–0–0 21.Wdg1 Gc3 22.bc3 Sa4 23.h5 Kb8 24.h6 Wc8 25.Hg3 Hd8 26.c4 Ka8 27.g6 fg6 28.fg6 Sf6 29.Gg5 Hf8 30.Hf3 Sh7 31.Hf8 Sf8 32.g7 Wg8 33.gf8HWcf8 34.h7 Wh8 35.Wf1 We8 36.Gf6 Sc3 37.Gd3 Gg4 38.Gh8 Wh8 39.Wfg1 Wh7 40.Wh7 Se2 41.Ge2 Ge2 42.Wgg7 i czarne poddały się.

200. Partia angielska [A30]
Ariff (Malezja) 2200 – Hobson (Hongkong) 2200

1.Sf3 c5 2.c4 Sf6 3.g3 Sc6 4.Gg2 e6 5.d3 Ge7 6.0–0 0–0 7.b3 d5 8.cd5 ed5 9.e3 Ge6 10.d4 cd4 11.Sd4 Sd4 12.Hd4 Se4 13.Ge4 Gf6 14.Hd2

14…de4 15.Sc3 Hd2 16.Gd2 Wfd8 17.Ge1 Gh3 18.Wd1 Gf1 19.Wd8 Wd8 20.Kf1 Gc3 21.Gc3 Wd5 22.Gd4 a6 23.h4 f6 24.f4 f5 25.Ke2 Wd6 26.b4 Wc6 27.a4 Wc4 28.a5 Wb4 29.Gb6 h5 30.Ke1 Kf7 31.Ke2 Ke6 32.Ke1 Kd5 33.Ke2 Kc4 34.Gd4 Wa4 35.Gb6 Kc3 36.Gd4 Kc2 37.Gb6 Wb4 i białe poddały się.

Grupa: 6

Wyniki II rundy:

Włochy

2,0 : 2,0

Szwecja

Kanada

2,5 : 1,5

Turcja

NRD

4,0 : 0,0

Malta

Walia

3,0 : 1,0

Singapur

Ekipa Szwecji przyjechała do Skopje w składzie: 21. letni Ulf Andersson (2 występ; mistrz Szwecji z 1969 roku), 30. letni Börje Jansson (5 występ; mistrz Szwecji z 1968 i 1970 roku), 20. letni Axel Ornstein (debiut, mistrz Szwecji z lat: 1972, 1973,1975, 1977, 1984 i 1988), 25. letni Lennart Liljedahl (2 występ), 38. letni Ake Olsson (4 i ostatni występ; zadebiutował w Złotych Piaskach 1962) i 21. letni Dan Uddenfeldt (debiut).

W końcu Szwecja, potęga szachowa w okresie przedwojennym, doczekała zmiany pokolenia i w jej składzie znaleźli się młodzi przebojowi szachiści, co w przyszłości znacznie wzmocniło ich pozycję w świecie szachowym. Ogromne znaczenie miała postać młodego Ulfa Anderssona, który szturmem atakował światową czołówkę.

Szwecja wystąpiła bez Anderssona i miała kłopoty z Włochami. Do końca eliminacji Szwedzi tego błędu już nie powtórzyli. Na drugiej szachownicy mistrz Szwecji Ornstein przegrał z Mariottim, który wkrótce został pierwszym włoskim arcymistrzem. Walczący o finał A Kanadyjczycy potknęli się na „kawalerii” tureckiej. W trzech partiach podpisano remis, a na pierwszej szachownicy Suttles (w przyszłości kolejny arcymistrz) wygrał z Süerem (5 występ). Ekipa NRD po kolejnym udanym meczu legitymowała się 100% rezultatem: 8 punktów z 8 partii.

Stan po II rundzie:

1

NRD

8,0

2

Kanada

6,5

3

Szwecja

6,0

4 – 5

Włochy i Walia

4,5

6

Turcja

1,5

7

Singapur

1,0

8

Malta

0,0

201. Obrona Pirca [B09]
IM Tatai (Włochy) 2460 – Jansson (Szwecja) 2410

1.e4 d6 2.d4 Sf6 3.Sc3 g6 4.f4 Gg7 5.Sf3 c5 6.dc5 Ha5 7.Gd3 Hc5 8.He2 0–0 9.Ge3 Hc7 10.0–0 Sbd7 11.Kh1 e5 12.fe5 de5 13.Gc4 a6 14.Sg5 b5 15.Gf7 Wf7 16.Sf7 Kf7 17.Sd5 Hd8 18.Gg5 Gb7 19.Sf6 Sf6 20.Wf6 Gf6 21.Wf1 Kg8 22.Wf6 Hd4 23.Gh6 Ge4 24.h3 Gd5 25.Hf1 Hc5 26.Kh2 a5 27.Wf7 Hd6 28.Wf6 Hc5 29.Hd3 e4 30.Hg3 Gf7 31.Hf4 Hd5 32.Wb6 We8 33.Wb8 Hf5 34.Hc7 Hf6 35.Ge3 b4 36.b3 h5 37.We8 Ge8 38.Ha5 Hd6 39.g3 Hd1 40.Hc5 He2 41.Gf2 i remis.

Sergio Mariotti (po lewej) – Petrosjan, Mediolan 1975
Partii przygląda się zwycięzca turnieju Anatolij Karpow
Zdjęcie: soloscacchi.altervista.com

202. Obrona holenderska [A04]
Ornstein (Szwecja) 2200 – IM Mariotti (Włochy) 2470

1.Sf3 e6 2.g3 f5 3.Gg2 Sf6 4.0–0 Ge7 5.d3 0–0 6.Sbd2 d6 7.e4 fe4 8.Se4 Se4 9.de4 e5 10.Ge3 Sd7 11.Sd2 Sf6 12.h3 He8 13.Kh2 Hg6 14.He2 Ge6 15.f4 ef4 16.gf4 Hh5 17.Hh5 Sh5 18.c4 Gh4 19.Wf3 Wae8 20.Wc1 Gd7 21.c5 Gc6 22.cd6 cd6 23.Ga7 Wf4 24.Ge3 Gg5 25.Wcf1 Wf3 26.Wf3 Gf6 27.b3 d5 28.ed5 Gd5 29.Sf1 Ge5 30.Kg1 Gf3 31.Gf3 Sf4 32.Gf4 Gf4 33.Gb7 We2 34.a4 Wa2 35.Gc6 Gd6 36.Gg2 Kf7 37.Gd5 Kf6 38.Se3 Gc5 i białe poddały się.

Axel Ornstein
Zdjęcie: „Tidskrift För Schack” numer 6/1973

203. Obrona Alechina [B05]
IM Paoli (Włochy) 2300 – Liljedahl (Szwecja) 2260

1.e4 Sf6 2.e5 Sd5 3.d4 d6 4.Sf3 Gg4 5.Ge2 e6 6.c4 Sb6 7.ed6 cd6 8.Sc3 Ge7 9.0–0 0–0 10.b3 Gf6 11.Ge3 Sc6 12.Wc1 d5 13.c5 Sc8 14.h3 Gf3 15.Gf3 S8e7 16.Hd2 Sf5 17.Se2 b6 18.Gg4 Se3 19.He3 We8 20.f4 bc5 21.Wc5 Wc8 22.Wfc1 Hd7 23.Hc3 Se7 24.Ha5 Wc5 25.Wc5 Wc8 26.Kf2 g6 27.Ke3 Hb7 28.Wb5 Hc6 29.Wc5 Hb7 30.Wb5 Hd7 31.Wc5 Kg7 32.Wc8 Sc8 33.Sc3 Se7 34.Se2 Hb7 35.Gf3 h6 36.g4 g5 37.fg5 hg5 38.Kd3 Hb8 39.Hc5 Sg6 40.Ke3 Hh2 41.Hc1 e5 42.de5 He5 43.Kd3 He6 44.Hh1 Ha6 45.Ke3

45…d4 46.Sd4 Hb6 47.Hd1 Sf4 48.Ke4 Hb4 49.a3 He7 i białe poddały się.

Enrico Paoli
Zdjęcie: endgame.nl

204. Obrona sycylijska [B91]
Olsson (Szwecja) 2380 – Micheli (Włochy) 2200

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.g3 e5 7.Sb3 Ge7 8.Gg2 b5 9.Gg5 Sbd7 10.a4 b4 11.Sd5 Sd5 12.Hd5 Wa7 13.Ge7 Ke7 14.0–0 Sf6 15.Hd2 a5 16.c4 bc3 17.Hc3 Ge6 18.Sd2 Hb6 19.Sc4 Hc5 20.Se3 Hc3 21.bc3 Wc8 22.Wfc1 Wac7 23.Wa3 Sd7 24.Gf1 g6 25.Ga6 Wa8 26.Gb5 Sc5 27.f3 f5 28.Sd5 Gd5 29.ed5 g5 30.Kg2 h5 31.h4 Wg8 32.hg5 Wg5 33.Kf2 Kf6 34.Wh1 Wcg7 35.Wh3 f4 36.gf4 ef4 37.Wh2 Wd5 38.Wa2 Wg3 39.We2

39…Sd3?! (Czarne osiągnęły wygraną pozycję, ale grają niepewnie i wypuszczają wkrótce całą przewagę. Poprawne było 39…Kg5) 40.Gd3 Wd3 41.Wh5 Wgf3 42.Ke1 Wc3 43.Wd2 Wfe3 44.Kf2 Wcd3 45.Wd3 Wd3 46.Wa5 Wa3 47.Wa8 Ke5 48.a5 Ke4 49.We8 Kd4 50.Wa8 Kc5 51.a6 Kb6 52.Wf8 Wa4 53.Wf5 We4 54.Kf3 i remis.

205. Partia angielska [A20]
IM Suttles (Kanada) 2470 – Süer (Turcja) 2245

1.g3 e5 2.c4 Sf6 3.d3 Gb4 4.Gd2 Gd2 5.Hd2 0–0 6.Sc3 b5 7.Gg2 c6 8.cb5 d5 9.bc6 Sc6 10.Wc1 Sd4 11.e3 Se6 12.Sf3 d4 13.Sd1 e4 14.Sd4 Sd4 15.ed4 Ga6? (Niezrozumiała ofiara piona)

16.de4 Wc8 17.Wc8 Hc8 18.e5 Sd7 19.Se3 Sb6 20.f4 Wd8 21.Kf2 Sc4 22.Hc3 He6 23.f5 Hb6 24.Sd5 Hb5 25.Hb3 Hd7 26.Wc1 Hf5 27.Kg1 Hg4 28.Wc4 Gc4 29.Hc4 Kh8 30.Hd3 a5 31.h3 Hd7 32.Kh2 h6 33.b3 Ha7 34.a3 Hb8 35.b4 ab4 36.ab4 Ha7 37.b5 Ha2 38.Sb4 Hb2 39.Sc6 Wa8 40.Hc4 Wa2 41.Hd5 Hf2 42.Se7 Kh7 43.e6 Wa3 44.He4 g6 45.Hf4 Hf4 46.gf4 fe6 47.b6 Wb3 48.b7 Kg7 49.Ge4 g5 50.f5 h5 51.fe6 i czarne poddały się.

206. Obrona królewsko – indyjska [E91]
Onat (Turcja) 2320 – IM Vranesic (Kanada) 2425

1.d4 Sf6 2.c4 c5 3.d5 d6 4.Sc3 g6 5.e4 Gg7 6.Ge2 0–0 7.Sf3 e6 8.0–0 ed5 9.ed5 We8 10.We1 a6 11.a4 Sbd7 12.Gg5 h6 13.Gf4 Sf8 14.Sd2 Gf5 15.Sf1 Se4 16.Se4 We4 17.Gc1 Gd7 18.Sd2 We8 19.Sf3 Hc7 20.Wa2 We7 21.b3 Wae8 22.Gb2 Gg4 23.Gg7 Kg7 24.Wf1 Ha5 25.Wd2 Sd7 26.h3 Gf3 27.Gf3 b5 28.ab5 ab5 29.Ge2 bc4 30.Gc4 Sf6 31.Kh2 Hc3 32.Wd3 He5 33.Kg1 Hb2 34.Wd2 Hc3 35.Wd3 Ha5 36.Wd2 Wa8 37.Hc2 Kh7 38.Hb2 Sh5 39.g3 Wae8 40.We2 We2 41.Ge2 Sg7 42.Wa1 We2 43.Hg7 Kg7 44.Wa5 Wd2 45.b4 Wd5 46.bc5 dc5 47.Wa7 Kf6 48.Kf1 Ke6 49.Ke2 Wd7 50.Wa6 Wd6 51.Wa7 Wc6 52.Kd3 c4 53.Kc3 h5 54.h4 f6 55.Wa5 Kd6 56.f3 Wc5 57.Wa6 Ke5 58.Wa8 Kf5 59.Kd4 Wc6 60.Wa5 Ke6 61.Kc3 f5 62.Wb5 f4 63.Wg5 Kf6 64.g4 We6 65.gh5 gh5 66.Kc4 We3 67.Kd4 Wf3 68.Ke4 i remis.

207. Obrona sycylijska [C11]
IM Biyiasas (Kanada) 2390 – Erözbek (Turcja) 2200

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sc3 Sf6 4.Gg5 de4 5.Se4 Ge7 6.Sf6 Gf6 7.Gf6 Hf6 8.Sf3 0–0 9.Gd3 Sd7 10.He2 c5 11.0–0–0 cd4 12.He4 Hh6 13.Kb1 Sc5 14.Hd4 Sd3 15.Wd3 f6 16.Whd1 e5 17.Hc4 Kh8 18.g4 Hf4 19.Hf4 ef4 20.h3 h5 21.g5 Gf5 22.Wd4 Wac8 23.W1d2 fg5 24.Sg5 g6 25.Wf4 Wc6 26.Wfd4 Wfc8 27.Sf7 Kh7 28.Sd6 Wc2 29.Wc2 Gc2 30.Kc1 Wc6 31.Kd2 Gb1 32.Sb7 Wc2 33.Ke3 Wb2 34.Wd7 Kg8 35.a4 Gf5 36.Wc7 Wb3 37.Kf4 Wh3 38.Kg5 Wd3 39.a5 Wd7 40.Wd7 Gd7 41.Sd6 Kg7 42.f4 Kf8 43.Sc4 Gf5 44.Se3 Ge4 45.f5 gf5 46.Sf5 Gf3 47.Sd4 i remis.

Peter Biyiasas
Zdjęcie: „Szachmaty w ZSRR” numer 5/1973

208. Obrona Nimzowitscha [E35]
Bilyap (Turcja) 2280 – IM Amos (Kanada) 2415

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.Hc2 d5 5.cd5 ed5 6.Gg5 h6 7.Gf6 Hf6 8.a3 Gc3 9.Hc3 c6 10.e3 Gf5 11.Sf3 Sd7 12.Ge2 0–0 13.0–0 Wfe8 14.b4 Wac8 15.Hb3 Ge4 16.Wfc1 Sb6 17.Sd2 Hd6 18.a4 Sd7 19.Gg4 Wc7 20.Gd7 Hd7 21.Wc3 We6 22.Se4 We4 23.Wac1 a6 24.b5 ab5 25.ab5 We6 26.Ha4 h5 27.Hd1 g6 28.Hf3 Wc8 29.h3 Kg7 30.Hg3 Wce8 31.bc6 Wc6 32.Wc6 bc6 33.Hf4 Hb7 34.Hd6 We6 35.Hc5 Hb2 36.Wc2 Hb1 37.Wc1 Hb2 38.Hc2 Hc2 39.Wc2 Kf6 40.Wa2 We7 41.Kf1 Wc7 42.Wa5 Ke6 43.Ke2 Wb7 44.h4 Wb2 45.Kf3 Wc2 46.Wa6 Wc3 47.Kf4 Wc2 48.f3 Wc3 49.e4 Wc4 50.Ke3 Wc1 51.Wa4 Wc2 52.g3 Wc3 53.Kf4 f6 54.Wa6 Wc4 55.Ke3 Wc3 56.Kf4 Wc4 i remis.

209. Partia angielska [A34]
IM Malich (NRD) 2490 – Camilleri (Malta) 2250

1.Sf3 c5 2.c4 Sf6 3.Sc3 d5 4.cd5 Sd5 5.g3 Sc6 6.Gg2 Sc3 7.bc3 e5 8.0–0 Ge7 9.d3 0–0 10.Sd2 Ge6 11.Wb1 Hd7 12.c4 Wad8 13.We1 b6 14.Gb2 Gd6 15.Se4 Gb8 16.Gc3 Gh3 17.Gh1 Sd4 18.a4 h6 19.a5 f5 20.Sd2 Gc7 21.ab6 ab6 22.Wa1 e4 23.de4 f4 24.Sf3 fg3 25.hg3 Gg3 26.fg3 Hg4 27.Kh2 Sf5 28.ef5 Wd1 29.Wad1 Wf5 30.Wd8 Wf8 31.Se5 Hf5

32.Gd5 Kh7 33.Wf8 Hf8 34.Kh3 Hf5 35.Kg2 Hc2 36.Ga1 h5 37.Kf3 Hf5 38.Kg2 h4 39.Wh1 g5 40.gh4 g4 41.Wf1 Hc2 42.Wf7 i czarne poddały się.

210. Obrona Pirca [B07]
Gouder (Malta) 2200 – Knaak (NRD) 2470

1.e4 g6 2.d4 Gg7 3.Sf3 d6 4.Gd3 Sf6 5.0–0 0–0 6.c3 Sc6 7.Hc2 Gg4 8.Sbd2 e5 9.de5 Se5 10.Se5 de5 11.h3 Gd7 12.Sf3 Sh5 13.Wd1 He7 14.Gf1 Wad8 15.Ge3 Gc6 16.Gc4 Sf6 17.Sd2 h6 18.f3 Sh5 19.Sf1 Sf4 20.Hf2 b6 21.Sg3 Kh7 22.Gf4 ef4 23.Se2 Ge5 24.Sd4 Gb7 25.Sc2 Gf6 26.Kh1 Gh4 27.Hg1 Gg3 28.Wd8 Wd8 29.Wd1 Wd1 30.Hd1 c5 31.He2 Kg7 32.Kg1 Hd6 33.Hd3 Hd3 34.Gd3 a6 35.c4 Kf6 36.Kf1 Ke5 37.Ke2 Gh4 38.Kd2 Gc6 39.Ge2 Gf2 40.b3 Gd7 41.Gf1 Gd4 42.Gd3 Gb2 43.Se1 Kf6 44.Sc2 Kg5 45.Ke2 Kh4 46.Kf1 Kg3 47.Se1 Gc3 48.Sc2 h5 49.Ge2 g5 50.a3 f5 51.a4 fe4 52.fe4 g4 53.hg4 hg4 i białe poddały się.

211. Obrona Caro – Kann [B13]
Schöneberg (NRD) 2470 – Cilia (Malta) 2200

1.e4 c6 2.d4 d5 3.ed5 cd5 4.Gd3 Sc6 5.c3 Sf6 6.Gf4 Gg4 7.Hb3 Hc8 8.Sd2 e6 9.h3 Gh5 10.Sgf3 Ge7 11.0–0 Gg6 12.Ge2 0–0 13.Se5 Se5 14.Ge5 a6 15.a4 Hd7 16.Wfc1 Se4 17.Sf3 f6 18.Gh2 Gf7 19.Gd3 Sd6 20.Hc2 g6 21.He2 Wfe8 22.g4 g5 23.We1 Gf8 24.Sd2 Gg7 25.He3 Wac8 26.Sb3 Wc6 27.Sc5 He7 28.b4 b6 29.Sa6 Wc3 30.Gh7 Kh7 31.Hc3 Sc4 32.Sc7 Wd8 33.Sd5 Wd5 34.Hc4 e5 35.de5 We5 36.We5 fe5 37.Hb5 e4 38.Wc1 Gd4 39.Wc7 Hf6 40.Hf5 Kg7 41.Hf6 Kf6 i czarne poddały się.

212. Obrona królewsko – indyjska [E61]
Casha (Malta) 2200 – Vogt (NRD) 2390

1.d4 Sf6 2.c4 c5 3.e3 g6 4.Sc3 Gg7 5.Sf3 0–0 6.Gd3 cd4 7.ed4 d5 8.c5 Gg4 9.0–0 Sc6 10.Ge3 Gf3 11.Hf3 e5 12.Gb5 Sd4 13.Gd4 ed4 14.Se2 Ha5 15.Wfd1 Se4 16.Hb3

16…Sc5 17.Hd5 Hb5 18.Sd4 Gd4 19.Hd4 Wfd8 20.He5 Wd1 21.Wd1 We8 22.Hd5 Hd3 i białe poddały się.

213. Obrona hetmańsko – indyjska [E15]
Williams (Walia) 2390 – Tan Lian Ann (Singapur) 2340

1.c4 Sf6 2.Sf3 e6 3.d4 b6 4.g3 c6 5.Gg2 Ge7 6.Sbd2 d5 7.0–0 Sbd7 8.b3 Gd6 9.Gb2 Wb8 10.We1 0–0 11.e4 de4 12.Se4 Se4 13.We4 Gb7 14.Hc2 We8 15.Wd1 Hc7 16.We2 Wbd8 17.Sd2 Sf8 18.Se4 f5 19.Sd6 Hd6 20.Wde1 Wd7 21.We5 Wed8 22.He2 a5 23.c5 Hc7 24.cb6 Hb6 25.Hc4 Hb4 26.Gc3 Hc4 27.bc4 a4 28.Wc5 Wa8 29.Gc6 Gc6 30.Wc6 Wb7 31.d5 ed5 32.cd5 Kf7 33.We5 g6 34.h4 We8 35.We8 Ke8 36.Wc8 Kf7 37.Wa8 Wd7 38.Gb4 Wd5 39.Wf8 i czarne poddały się.

214. Obrona Nimzowitscha [E29]
Lim Kok Ann (Singapur) 2200 – Hutchings (Walia) 2200

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.a3 Gc3 5.bc3 c5 6.e3 0–0 7.Gd3 b6 8.Se2 Sc6 9.e4 Se8 10.e5 d6 11.0–0 de5 12.de5 Ga6 13.f4 Sa5 14.Hc2 g6 15.Wd1 He7 16.Ge3 Gc4 17.Gc4 Sc4 18.Gf2 Sc7 19.He4 Sa5 20.g4 Wad8 21.f5 ef5 22.gf5 Wd1 23.Wd1 Wd8 24.Wf1 Hd7 25.Gh4 We8 26.e6 Se6 27.fe6 He6 28.He6 We6 29.Sf4 We4 30.Gf6 Sc6 31.Kg2 h6 32.Kf3 We8 33.h4 Se5 34.Kg3 Sd7 35.Sd5 Kf8 36.c4 Sf6 37.Wf6 We1 38.Wf3 Wd1 39.Sc3 Wd4 40.Wf4 Wd3 41.Wf3 Wd4 i remis.

215. Obrona królewsko – indyjska [E80]
Gavrilovic (Walia) 2200 – Giam Choo Kwee (Singapur) 2310

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.f3 c6 6.Ge3 a6 7.a4 Ha5 8.Gd3 0–0 9.Sge2 e5 10.d5 Sh5 11.b4 Hd8 12.c5 Sf4 13.0–0 dc5 14.Gc5 Hg5 15.Sf4 ef4 16.Gf8 Gc3 17.Gc5 Ga1 18.Ha1 h5 19.h4 Hd8 20.He5 Sd7 21.He7 He7 22.Ge7 cd5 23.ed5 Sb6 24.Gd6 Sd5 25.Ge4 Ge6 i remis.

216. Partia rosyjska [C44]
Pang Kwok Leong (Singapur) 2200 – Jones (Walia) 2200

1.e4 e5 2.Sf3 Sf6 3.d3 Sc6 4.Ge2 d5 5.Sbd2 Ge7 6.c3 0–0 7.0–0 h6 8.h3 Ge6 9.We1 We8 10.Hc2 a5 11.Sf1 d4 12.Sg3 dc3 13.bc3 Gc5 14.Wb1 Wb8 15.Ge3 Ge3 16.fe3 Hd6 17.Kh2 Wed8 18.Wb5 Gd7 19.Wb2 We8 20.Sh4 Se7 21.Wf1 g6 22.Wbb1 Sh7 23.Wf2 Wf8 24.Wbf1 c5 25.Kh1 b5 26.Sf3 Ge6 27.Sh2 b4 28.Gg4 b3 29.ab3 Gb3 30.Hd2 Wbd8 31.Gd1 Gc4 32.Sg4 h5 33.Sh6 Kg7

34.Shf5 gf5 35.ef5 f6 36.Sh5 Kh8 37.e4 Gd3 38.Hh6 Wg8 39.Hc1 Wg5 40.Sg3 Wg3 i białe poddały się.

Grupa: 7

Wyniki II rundy:

Irak

0,0 : 4,0

Puerto Rico

Andora

1,0 : 3,0

Albania

Kolumbia

1,5 : 2,5

Holandia

Bułgaria

2,5 : 1,5

Australia

Ekipa Holandii przyjechała do Siegen w składzie: 45. letni Jan Donner (8 występ), 27. letni Hans Ree (4 występ; mistrz kraju z 1971 roku), 29. letni Coenraad Zuidema (4 i ostatni występ, mistrz kraju z 1972 roku), 20. letni Jan Timman (debiut, jeden z największych talentów w historii szachów holenderskich i światowych; reprezentował barwy olimpijskie kraju aż do 2004 roku), 25. letni Robert Hartoch (2 i ostatni występ) i 28. letni Bertus Enklaar (debiut; zagrał jeszcze tylko raz, w Nicei 1974).

Jan Timman – Groningen 1967
Zdjęcie: Jac de Nijs

Bert Enklaar – Wijk aan Zee 1973
Zdjęcie: Bert Verhoeff

Jan Timman urodził się 14 grudnia 1951 roku w Amsterdamie. Już w 1967 roku zdobył dwa brązowe medale w mistrzostwach świata i Europy juniorów, w obu przypadkach w kategorii wiekowej do 20 lat. W latach 1979 – 1999 uczestniczył we wszystkich ośmiu cyklach rozgrywek o mistrzostwo świata.

Udział w turniejach międzystrefowych:

• Rio de Janeiro 1979: 4 miejsce, 11 punktów z 17 partii,

• Las Palmas 1982: 6 – 7 miejsce, 6,5 punktu z 13 partii,

• Taxco 1985: 1 miejsce, 12 punktów z 15 partii, kolejnego rywala wyprzedził o 1,5 punktu.

Turniej (czterech awansowało) pretendentów:

• Montpellier 1985: 4 – 5 miejsce z Talem, 8,5 punktu z 15 partii

• Mecz barażowy Timman – Tal 3,0 : 3,0; awansował Timman dzięki lepszej punktacji początkowej.

Mecze pretendentów:

Cykl 1985 – 1987

• Tilburg 1986: Jusupow – Timman (ćwierćfinał) 6,0 : 3,0.

Cykl 1988 – 1990

• Saint John 1988: Timman – Sałow (1/8 finału) 3,5 : 2,5,

• Antwerpia 1989: Timman – Portisch (ćwierćfinał) 3,5 : 2,5,

• Londyn 1989: Timman – Speelman (półfinał) 4,5 : 3,5,

• Kuala Lumpur 1990: Karpow – Timman (finał) 6,5 : 2,5.

Cykl 1991 – 1993

• Sarajewo 1991: Timman – Hübner (1/8 finału) 4,5 : 2,5,

• Bruksela 1991: Timman – Korcznoj (ćwierćfinał) 4,5 : 2,5,

• Linares 1992: Timman – Jusupow (półfinał) 6,0 : 4,0,

• Madryt 1993: Short – Timman (finał) 7,5 : 5,5.

Short i Kasparow mający rozegrać mecz o mistrzostwo świata zostali zdyskwalifikowani przez FIDE za rozegranie meczu poza jej strukturami w 1993 roku i FIDE zorganizowała oficjalny mecz o tytuł mistrza świata:

Zwolle, Arnhem, Amsterdam i Dżakarta 1993: Karpow – Timman 12,5 : 8,5.

Cykl 1994 – 1996

• Wijk aan Zee 1994: Timman – Lautier (1/8 finału) 4,5 : 3,5,

• Hajdarabad 1994: Sałow – Timman (ćwierćfinał) 4,5 : 3,5.

Nie podajemy zwycięstw w turniejach międzynarodowych, bo jest ich… za dużo (!), w latach 80. ubiegłego wieku Timman był zawsze w pierwszej dziesiątce na światowej liście rankingowej FIDE. Najwyższe miejsce zajął w styczniu 1990 roku, kiedy to mając 2680 punktów ELO zajął trzecią lokatę.

Jan Timman był mistrzem Holandii w latach: 1974, 1975, 1976, 1978 (wraz z Sosonko), 1980, 1981, 1983, 1987 i 1996.

Krótko o przebiegu rundy. Bułgarzy trafili na nieoczekiwanie silny opór Australijczyków i w trzech partiach musieli podpisać remisy. Na trzeciej szachownicy Radułow pokonał Flatowa po dwóch dogrywkach w końcówce hetmańskiej.

Holendrzy nie byli zadowoleni z meczu z Kolumbijczykami: Donner tylko zremisował, a Zuidema przegrał! Jan Timman wygrywając z de Greiffem kontynuował serię pięciu kolejnych zwycięstw.

Stan po II rundzie:

1 – 3

Albania, Holandia i Bułgaria

6,5

4

Puerto Rico

4,5

5 – 6

Australia i Kolumbia

3,5

7

Andora

1,0

8

Irak

0,0

217. Obrona sycylijska [B73]
Taha (Irak) 2200 – IM Kaplan (Puerto Rico) 2470

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 Sc6 6.Ge2 g6 7.Ge3 Gg7 8.0–0 0–0 9.Hd2 Gd7 10.h3 Sd4 11.Gd4 Gc6 12.f3 Sd7 13.Gg7 Kg7 14.Wab1 Ha5 15.b4 Hb6 16.Kh1 Sf6 17.b5 Gd7 18.f4 Hc5 19.Gd3 Wac8 20.Se2 Ge6 21.a4 Sd7 22.f5 Gc4 23.fg6 hg6 24.Sg3 f6 25.Se2 Gf7 26.Hf4 Se5 27.Hg3 Wh8 28.Sf4 g5 29.Wbd1 Wcg8 30.Se2 Kf8 31.Hf2 Hf2 32.Wf2 g4 33.Sf4 Sg6 34.Gf1 gh3 35.Sh3 Wh4 36.Wd4 Ge6 37.Kh2 Wgh8 38.Wf3 Se5 39.Wc3 Kf7 40.Wg3 Wf4 41.Gd3 Wfh4 42.Gf1 Wc8 43.c3 Wg4 44.We3 Wcg8 45.Wd2 Gc4 46.We1 Gf1 47.Wf1 We4 48.Wf4 We3 49.Wc2 Sg4 50.Kg1 We1 i białe poddały się.

Julio Kaplan – Skopje 1972
Zdjęcie: Ray Keene i David Levy

218. Partia hiszpańska [C86]
Martinez F. (Puerto Rico) 2200 – Al-Hamani (Irak) 2200

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Ge7 6.He2 b5 7.Gb3 d6 8.c3 0–0 9.d4 ed4 10.cd4 Gg4 11.Wd1 d5 12.e5 Se4 13.Sc3 Sc3 14.bc3 Sa5 15.Gc2 g6 16.h3 Gf3 17.Hf3 c6 18.Gh6 We8 19.Hg4 Gf8 20.Gf8 Wf8 21.f4 Sc4 22.Hg3 f5 23.ef6 Hf6 24.f5 Kg7 25.Wf1 g5 26.Wae1 Wae8 27.Gd3 Sd2 28.We8 We8 29.We1 Se4 30.Ge4 de4 31.Hc7 We7 32.Hb6 Hf5 33.Hc6 He6 34.He6 We6 35.Kf2 Kf6 36.Ke3 Wc6 37.Kd2 Kf5 38.Wf1 Ke6 39.g4 Kd5 40.Wf5 Kc4 41.Ke3 b4 42.cb4 Kb4 43.Wg5 Wc3 44.Ke4 Wh3 45.d5 Kc5 46.Ke5 We3 47.Kf6 Kd6 48.Kg7 Wa3 49.Kh7 Wa2

50.Wh5 a5 51.g5 a4 52.g6 a3 53.g7 Wg2 54.g8H i czarne poddały się.

219. Gambit centralny [C21]
Ahmed (Irak) 2200 – Sacarello (Puerto Rico) 2200

1.e4 e5 2.d4 ed4 3.Gc4 Sc6 4.c3 dc3 5.Sc3 d6 6.Sf3 Ge7 7.Sd5 Sf6 8.Se7 He7 9.0–0 0–0 10.We1 Gg4 11.h3 Gf3 12.gf3 Sh5 13.f4 Hh4 14.Hg4 Hg4 15.hg4 Sf6 16.g5 Sd7 17.Ge3 Sb6 18.Gf1 Wae8 19.f3 f6 20.Kg2 Kh8 21.Wac1 We7 22.Gb5 fg5 23.fg5 Se5 24.f4 Sg6 25.Kf3 Sf4 26.Kg3 Sg6 27.Gd4 c6 28.Gd3 Wef7 29.Wf1 Se5 30.Wf7 Wf7 31.Wf1 Wf1 32.Gf1 c5 33.Gg1 Sa4 34.b3 Sc3 35.Kf4 Sa2 36.Kf5 b6 37.Gh2 Sb4 38.Ge5 de5 39.Ke5 Sc6 40.Kd6 Sd4 41.e5 i białe poddały się.

220. Obrona Nimzowitscha [E41]
Colon Romero M. (Puerto Rico) 2200 – Al-Mawla (Irak) 2200

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.e3 c5 5.Gd3 Sc6 6.Sf3 d5 7.0–0 cd4 8.ed4 dc4 9.Gc4 0–0 10.Gg5 Ge7 11.We1 h6 12.Gh4 a6 13.a3 b5 14.Ga2 Gb7 15.Wc1 Wc8 16.Gb1 g5 17.Gg3 g4 18.Se5 h5 19.Hd2 Sd4 20.Hg5 Kh8 21.Wcd1 Wc5 22.Hh6 Kg8 23.Gh4 Se4 24.Ge7 He7 25.Se4 Ge4 26.Ge4 f5 27.Sg6 Hg7 28.Hg7 Kg7 29.Sf8 Kf8 30.Wd4 fe4 31.Wde4 i czarne poddały się.

221. Partia angielska [A26]
Clua (Andora) 2200 – Pustina (Albania) 2280

1.c4 Sf6 2.Sf3 g6 3.g3 Gg7 4.Gg2 0–0 5.0–0 d6 6.Sc3 e5 7.d3 Sc6 8.Wb1 d5 9.cd5 Sd5 10.Se5 Sc3 11.Sc6 Sd1 12.Sd8 Sf2 13.Sb7 Sg4 14.e3 Wb8 15.Sc5 Gh6 16.We1 We8 17.h3 We3 18.Ge3 Ge3 19.We3 Se3 20.g4 Wb5 21.Se4 Kg7 22.Kf2 Sg2 23.Kg2 Gb7 24.Kg3 Ge4 25.de4 Wc5 26.Wf1 a5 27.Wf2 a4 28.a3 h5 29.gh5 Wh5 30.Wc2 Wb5 31.Wc4 Wb2 32.Wa4 Wc2 33.Wa8 Kf6 34.a4 Ke5 35.We8 Kd6 36.Wd8 Ke7 37.Wa8 Wc4 38.Kf3 Wc3 39.Kg4 We3 40.Kf4 Wh3 41.a5 Wa3 42.a6 Wa4 43.Ke5 Wa5 44.Kf4 f6 45.Kg4 Wa4 46.Kf3 Kf7 47.Wa7 Ke6 48.Wa8 Ke7 49.Wa7 Kd7 50.Wa8 g5 51.Wa7 Kd6 52.Wa8 Ke7 53.Wa7 Ke6 54.Wa8 Kf7 55.Wa7 Kg6 56.Wa8 Kf7 57.Wa7 Ke6 58.Wa8 Kd7 59.Wa7 Wa3 60.Kg4 We3 61.Kf5 Wf3 62.Kg6 Wf4 63.Wa8 We4 64.Kf6 g4 65.a7 Wa4 66.Wg8 Wa7 67.Wg4 Wa6 68.Ke5 Wa5 69.Kf6 Kd6 70.Wd4 Wd5 71.Wc4 c5 72.Wc1 Wd2 73.Kf5 Kd5 74.Kf4 Kd4 75.Kf3 c4 76.Wa1 Kd3 77.Wa8 c3 78.Wd8 Kc2 79.Wc8 Wd7 80.Ke3 We7 81.Kd4 Kd2 82.Kc4 c2 i białe poddały się.

222. Obrona francuska [C05]
Vila (Albania) 2250 – Calderon (Andora) 2200

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sd2 Sf6 4.e5 Sfd7 5.c3 c5 6.Gd3 Sc6 7.Se2 Ge7 8.f4 f5 9.ef6 Sf6 10.0–0 cd4 11.cd4 0–0 12.Sf3 Hb6 13.Kh1 Gd7 14.Sg5 Sb4 15.Gb1 Wac8 16.a3 Sa6 17.Sc3 h6 18.Sf3 Sb8 19.h3 Sc6 20.g4 Gd6 21.Kg2 Se4 22.Se5 Ge5 23.de5 Sc3 24.bc3 Se7 25.Hd3 Gb5 26.Hh7 Kf7 27.Wf2 Wh8 28.Hc2 d4 29.f5 Wc3 30.fe6 Ke6 31.Ga2 Kd7 32.Hd2 Hc6 33.Kh2 Wd3 34.e6 Kd8 35.Ha5 Ke8 36.a4 Ga6 37.Gd2 Wf3 38.Wf3 Hf3 39.Wg1 Gf1 40.Wf1 Hf1 41.Hc7 Hf2 i białe poddały się.

223. Partia angielska [A31]
Pantebre (Andora) 2200 – Adhami (Albania) 2250

1.d4 Sf6 2.c4 c5 3.Sf3 cd4 4.Sd4 g6 5.g3 Sc6 6.Gg2 Gg7 7.e3 0–0 8.0–0 Hb6 9.Sc3 d6 10.Sce2 Gg4 11.b3 Wfe8 12.Hd2 Ge2 13.Se2 Se4 14.Ge4 Ga1 15.Sc3 Ha5 16.Sd5 Hd8 17.Gb2 Gb2 18.Hb2 Wc8 19.h4 Hd7 20.Kg2 He6 21.Gc2 He5 22.Hb1 e6 23.Sf4 Se7 24.h5 Kg7 25.Wh1 Wc7 26.hg6 hg6 27.Wh2 Wcc8 28.Ge4 b6 29.Se2 Wh8 30.Sd4 Wh2 31.Kh2 Wh8 32.Kg2 Hh5 33.Sb5 f5 34.Gd3 Sc6 35.Sd6 Se5 36.Sb5 Hf3 i białe poddały się.

224. Partia hiszpańska [C88]
Muco (Albania) 2200 – Iglesias (Andora) 2200

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 b5 6.Gb3 Ge7 7.We1 d6 8.c3 Gg4 9.h3 Gh5 10.d4 ed4 11.cd4 Gf3 12.gf3 Hd7 13.Kh2 0–0 14.Sc3 Sa5 15.Gc2 Wfe8 16.f4 c5 17.d5 Wad8 18.Hd3 Hc7 19.Se2 Gf8 20.Sg3 Sc4 21.b3 Sb6 22.Gb2 c4 23.Hf3 Sbd7 24.bc4 Hc4 25.Gb3 Hc7 26.Wac1 Hb8 27.Sf5 g6 28.Sd4 Wc8 29.Sc6 Hb7 30.e5 de5 31.fe5 Sh5 32.d6 Wc6 33.Hf7 Kh8 34.Hf8 i czarne poddały się.

225. Obrona Nimzowitscha [E59]
IM Cuellar (Kolumbia) 2395 – GM Donner (Holandia) 2470

1.c4 Sf6 2.d4 e6 3.Sc3 Gb4 4.e3 c5 5.Gd3 Sc6 6.Sf3 0–0 7.0–0 d5 8.a3 Gc3 9.bc3 dc4 10.Gc4 Hc7 11.Gb5 b6 12.He2 Gb7 13.e4 e5 14.d5 Se7 15.c4 Sg6 16.g3 Gc8 17.Kg2 Se8 18.Gb2 f6 19.Sd2 Sd6 20.Ga4 Gd7 21.Gd7 Hd7 22.a4 Sh8 23.Sb1 Shf7 24.Sc3 Sb7 25.Sb1 Sbd6 26.Wa3 a6 27.Sc3 Sb7 28.Wfa1 Sbd6 29.Wb3 Wab8 30.Ga3 Wb7 31.Wab1 Wfb8 32.Gc1 h6 33.Ge3 Hc7 34.h4 Hd7 35.W3b2 Hc7 36.f3 Hd7 37.Gf2 Hc7 38.Wc2 Hd7 39.Wcc1 Hc7 40.Sd1 Hd7 41.Wa1 Wc8 42.Sb2 Wbb8 43.Sd3 a5 44.g4 Hc7 45.Gg3 We8 46.Hc2 Wb7 47.We1 Hc8 48.Wab1 Hd7 49.Wb2 Web8 50.Sf2 We8 51.Web1 Hc7 52.Sd1 Hd8 53.He2 Hc7 54.Sc3 Hd8 55.Hd3 Kf8 56.Gf2 Hc7 57.Ge3 Wbb8 58.Kf2 Ke7 59.Ke2 Kd7 60.Kd2 Ha7 61.Kc2 Ha6 62.Sb5 Sb5 63.Wb5 Sd6 64.Gc5 Sb5 65.ab5 Hb7 66.Ga3 Wec8 67.Kb3 Wh8 68.h5 Whe8 69.Wc1 Wed8 70.Wd1 Ke8 71.d6 Wd7 72.Hf1 Kf7 73.Wd5 Kg8 74.Hd3 a4 75.Kc2 Ha7 76.Hc3 Ha8 77.Wd1 Kh7 78.Wd5 Kg8 79.Kd3 Wbd8 80.Ke3 Kh7 81.Ke2 Kg8 82.Hd3 Hb8 83.Kd2 Ha8 84.Kc3 Wc8 85.Kb2 Ha7 86.Hc2 Ha5 87.Wd1 Ha8 88.Hd3 Wcd8 89.Wa1 Wa7 90.Kc3 Wc8 91.Wb1 Wd7 92.Wd1 Ha5 93.Kb2 Ha8 94.Gb4 Kh8 95.Ka3 Kg8 96.Wc1 Kh8 97.c5 bc5 98.Wc5 Wc5 99.Gc5 Ha5 100.Hc4 Hd2 101.Hb4 Hd3 102.Ka4 Wd8 103.Ka5 He2 104.Kb6 Ha2 105.Ha3 Hg8 106.Hd3 Wb8 107.Ka5 Wa8 108.Kb4 Ha2 109.Gb6 Wa4 110.Kc5 Wd4 111.Hd4 ed4 112.d7 Ha3

113.Kc6 (Fatalny błąd, popełniony w szóstym (!) niedoczasie, niweczący cały wysiłek włożony przez białe w tą partię. Wygrywało 113.Kd5!) 113…Ha8 114.Kc7 d3 115.Ge3 d2 116.Gd2 Ha7 117.Kc6 Ha8 118.Kc7 Ha7 119.Kc6 Ha8 120.Kd6 Hb8 121.Kc6 Ha8 i w końcu podpisano remis! Najdłuższa partia Olimpiady!

Jan Donner – Skopje 1972
Zdjęcie: Ray Keene i David Levy

226. Obrona sycylijska [B36]
IM Ree (Holandia) 2480 – IM Gutierrez J. (Kolumbia) 2350

1.c4 Sf6 2.Sc3 c5 3.Sf3 Sc6 4.d4 cd4 5.Sd4 g6 6.e4 d6 7.f3 Gg7 8.Ge3 0–0 9.Hd2 Sd4 10.Gd4 Ge6 11.Wc1 Ha5 12.Ge2 Wfc8 13.b3 a6 14.Sa4 Hd2 15.Kd2 Wc6 16.Ge3 Sd7 17.Sc3 Kf8 18.Sd5 Gd5 19.cd5 Wcc8 20.Wc8 Wc8 21.Wc1 Wc1 22.Kc1 Ke8 23.Kc2 Kd8 24.b4 Kc7 25.a4 Gf6 26.f4 e6 27.de6 fe6 28.Kb3 Kc6 29.a5 e5 30.g3 Gg7 31.Kc4 Sf6 32.Gf3 Sd7 33.f5 Sf6 34.fg6 hg6 35.g4 Se8 36.g5 Sc7 37.Gg4 Gf8

38.h4 Ge7 39.Gh3 Gf8 40.Gb6 Se8 i czarne poddały się.

227. Partia szkocka [C45]
Cuartas C. (Kolumbia) 2330 – IM Zuidema (Holandia) 2430

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.d4 ed4 4.Sd4 Sf6 5.Sc6 bc6 6.e5 He7 7.He2 Sd5 8.c4 Ga6 9.Sd2 Sb4 10.Sf3 c5 11.Gf4 He6 12.He4 Hc6 13.Hc6 Sc6 14.0–0–0 h6 15.h4 0–0–0 16.b3 Ge7 17.g3 Gb7 18.Gg2 Whe8 19.Whe1 Sd4 20.Sd4 Gg2 21.Sb5 g5 22.hg5 hg5 23.Ge3 Kb7 24.f4 a6 25.Sc3 gf4 26.Gf4 d6 27.ed6 Gd6 28.We8 Gf4 29.gf4 We8 30.Wd7 f6 31.Sd5 Gd5 32.Wd5 Kc6 33.Kb2 We4 34.Wf5 We6 35.Ka3 a5 36.Ka4 Kb6 37.a3 c6 38.b4 ab4 39.ab4 cb4 40.Kb4 Kc7 41.Kc5 Wd6 42.Wh5 We6 43.Wh7 Kd8 44.f5 We5 45.Kc6 Wf5 46.c5 Wf1 47.Wd7 Ke8 48.Kc7 f5 49.c6 f4 50.Kc8 We1 51.c7 f3 52.Wd8 Ke7 53.Kb7 Wb1 54.Ka7 Wa1 55.Kb6 Wb1 56.Ka5 Wa1 57.Kb4 Wb1 58.Ka3 f2 59.c8H Wa1 60.Kb2 Wb1 61.Kb1 f1H 62.Kc2 Hg2 63.Wd2 He4 64.Kb3 Hb1 65.Wb2 i czarne poddały się. Jedyna porażka Zuidemy w eliminacjach!

228. Obrona królewsko – indyjska [E82]
IM Timman (Holandia) 2480 – IM De Greiff (Kolumbia) 2370

1.c4 Sf6 2.Sc3 g6 3.e4 d6 4.d4 Gg7 5.f3 0–0 6.Ge3 b6 7.Gd3 a6 8.Sge2 c5 9.e5 Sfd7 10.ed6 ed6 11.Ge4 Wa7 12.0–0 Sf6 13.Gg5 Gb7 14.Hd2 Se4 15.fe4 f6 16.Gh4 Sc6 17.Wad1 He8 18.Sd5 He4 19.Gf6 Sd4 20.Sec3 Hc2 21.Se7 Kh8 22.Hc2 Sc2 23.Wd6 Gf6 24.Wdf6 Wf6 25.Wf6 Gg2

26.Wf7 Gb7 27.Sc6 Gc6 28.Wa7 a5 29.Sd5 Gd5 30.cd5 Kg8 31.d6 Kf8 32.Wa8 i czarne poddały się.

229. Partia angielska [A20]
GM Bobocow (Bułgaria) 2455 – GM Browne (Australia) 2530

1.c4 e5 2.Sf3 e4 3.Sd4 Sc6 4.Sc6 dc6 5.Sc3 Sf6 6.d4 ed3 7.Hd3 Ge6 8.Gg5 Hd3 9.ed3 Gc5 10.Ge3 Ge3 11.fe3 Sg4 12.Sd1 0–0–0 13.Ge2 Se5 14.Sf2 c5 15.0–0–0 Wd7 16.b3 Whd8 17.Wd2 Gf5 18.Whd1 i remis.

230. Obrona sycylijska [B51]
Fuller (Australia) 2280 – GM Tringow (Bułgaria) 2460

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.Gb5 Sd7 4.c3 Sgf6 5.He2 a6 6.Ga4 Hc7 7.Gc2 e5 8.d4 Ge7 9.de5 de5 10.a4 0–0 11.a5 Sb8 12.Sbd2 Sc6 13.Sc4 Ge6 14.Sfd2 Sd7 15.Sb3 b5 16.ab6 Sb6 17.Gd3 Wfb8 18.Sbd2 Gg5 19.0–0 Gd2 20.Sd2 c4 21.Sc4 Sc4 22.Gc4 Sd4 23.cd4 Gc4 24.Hc2 Wc8 25.Wd1 Hb6 26.Wa3 ed4 27.Wg3 Wab8 28.Hd2 Gb3 29.Hg5 Hg6 30.Wd4 Hg5 31.Gg5 f6 32.Gf4 Wb7 33.h3 Kf7 34.Gd2 Ge6 35.Gc3 Wd7 36.Wd7 Gd7 37.Wd3 Gb5 38.Wd6 Wc7 39.Wd1 Wd7 40.Wc1 Ga4 i remis.

231. Obrona Alechina [B02]
GM Radułow (Bułgaria) 2490 – Flatow (Australia) 2200

1.e4 Sf6 2.e5 Sd5 3.Sc3 Sc3 4.dc3 d5 5.Sf3 Gg4 6.h3 Gf3 7.Hf3 e6 8.Ge3 c5 9.0–0–0 Sc6 10.Hg3 Hc7 11.f4 0–0–0 12.Hf2 d4 13.Gd2 Ha5 14.a3 Ha4 15.c4 Ge7 16.Gd3 Sb4 17.f5 b5 18.cb5 Sd3 19.cd3 Hb5 20.fe6 fe6 21.Hf7 Kd7 22.Gg5 Wde8 23.Ge7 We7 24.Hf2 Hb8 25.Whe1 Wf8 26.Hc2 Hb5 27.Kb1 Wef7 28.Ka2 Wf2 29.Wd2 W2f5 30.Wde2 Wf1 31.Wf1 Wf1 32.Wf2 Wf2 33.Hf2 Ke8 34.Hf3 Hd7 35.b3 h6 36.Kb2 Ke7 37.He4 Kf8 38.b4 cb4 39.ab4 Ke7 40.Kb3 a6 41.Ha8 Hc7 42.Ha6 He5 43.Hb7 Kf8 44.Kc4 Kg8

45.b5! (Wygrywające posunięcie) 45…He1 46.Ha8 Kf7 47.Ha7 Kg8 48.Hd4 Hc1 49.Hc3 Hg1 50.He5 Hc1 51.Hc3 Hg1 52.Hb2 Hb6 53.He5 Kh8 54.Kb4 Hf2 55.He4 Hb2 56.Kc5 Ha3 57.Kc6 Ha8 58.Kc7 Ha7 59.Kc8 Hc5 60.Hc6 Hf8 61.Kb7 Hf7 62.Ka6 He7 63.d4 Ha3 64.Kb7 Hb2 65.b6 Hd4 66.Kc8 Hf6 67.Hd6 Hc3 68.Hc7 Ha5 69.b7 Ha6 70.Kd8 Hd3 71.Hd7 Hg3 72.Hc8 i czarne poddały się.

232. Obrona Pirca [B07]
Shaw T. (Australia) 2390 – GM Padewski (Bułgaria) 2430

1.e4 d6 2.g3 g6 3.Gg2 Gg7 4.d3 Sc6 5.Sc3 Gd7 6.f4 h5 7.Sf3 Sd4 8.Sd4 Gd4 9.h3 Hc8 10.He2 c5 11.Sd5 Gg7 12.c3 Wb8 13.a4 Sf6 14.Sf6 Gf6 15.e5 de5 16.fe5 Gg7 17.Gf4 e6 18.0–0 Gc6 19.d4 cd4 20.cd4 0–0 21.Wfd1 Hd7 22.b3 Wbc8 23.Gc6 Wc6 24.He4 Wc3 25.Wd3 Wfc8 26.Wad1 b5 27.ab5 Hb5 28.d5 ed5 29.Wd5 Hb3 30.e6 Hb6 31.Kh1 He6 32.Wd8 Wd8 33.Wd8 Kh7 34.He6 fe6 35.Wd7 Wc5 36.Wa7 Wf5 37.Ge3 e5 38.Kg2 Wf8 39.g4 hg4 40.hg4 We8 41.Gg5 We6 42.Kf3 Wc6 43.Ke4 i remis.

Iwan Radułow – Skopje 1972
Zdjęcie: Archiwum autora

Grupa: 8

Wyniki II rundy:

Filipiny

2,0 : 2,0

Iran

Austria

1,0 : 3,0

USA

Rumunia

3,0 : 1,0

Tunezja

Wyspy Owcze

4,0 : 0,0

Wyspy Dziewicze

Ekipa Rumunii przyjechała do Skopje w składzie: 28. letni Florin Gheorghiu (6 występ), 40. letni Victor Ciocaltea (7 występ, mistrz Rumunii z lat 1970, 1971), 38. letni Theodor Ghitescu (8 występ), 35. letni Emil Ungureanu (3 i ostatni występ), 23. letni Dumitru Ghizdavu (debiut) i 36. letni Charles Partos (debiut, zagrał jeszcze w Nicei 1974, potem „zniknął”, aby pojawić się w Lucernie 1982 w barwach Szwajcarii, nominację otrzymał po nieoczekiwanym triumfie w mistrzostwach kraju w 1972 roku).

Silny zespół rumuński od lat oparty na trójce Gheorghiu – Ciocaltea – Ghitescu stawał się coraz starszy. Nie zmieniał tego faktu Ghizdavu, który tak szybko jak się pojawił, tak szybko zniknął z olimpijskiej areny.

Interesująco wyglądała walka ekip USA, Rumunii i Filipin o prawo gry w finale A. Dwie pierwsze „od zawsze” walczyły w finale głównym i dlatego przed Azjatami stało niezwykle ciężkie zadanie. W tej rundzie z faworytów największe straty ponieśli właśnie Filipińczycy, którzy w meczu z Iranem przegrali na najwyższych szachownicach obie partie. Porażki były sensacyjne, bowiem grali tam obaj azjatyccy mistrzowie międzynarodowi Torre i Cardoso! Eugenio Torre po tej porażce wygrał trzy kolejne partie z rzędu, zaś Radolfo Cardoso – dwie.

Amerykanie na dwóch pierwszych szachownicach, a Rumunii na dwóch najniższych szachownicach podpisali remisy, a na pozostałych pewnie triumfowali.

Stan po II rundzie:

1

Rumunia

7,0

2 – 3

USA i Filipiny

6,0

4

Austria

4,5

5

Wyspy Owcze

4,0

6

Iran

3,0

7

Tunezja

1,5

8

Wyspy Owcze

0,0

233. Partia hiszpańska [C78]
IM Torre (Filipiny) 2400 – Harandi (Iran) 2270

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 b5 6.Gb3 Gb7 7.We1 Gc5 8.c3 d6 9.a4 h6 10.d4 Gb6 11.ab5 ab5 12.Wa8 Ha8 13.Sa3 0–0 14.d5 Sa5 15.Ga2 c6 16.b4 Sc4 17.Gc4 bc4 18.Sc4 Gc7 19.Sd6 Gd6 20.dc6 Gc6 21.Hd6 Ge4 22.Sh4 Wd8 23.He5 Ha4 24.Hg3 Wd1 25.f3 Ha7 26.Kh1 Sh5 27.Wd1 Sg3 28.hg3 Gc2 29.Wd2 Gb1 30.g4?

30…He7! 31.Sf5 Gf5 32.gf5 He1 33.Kh2 Hc1 34.Wd8 Kh7 35.Wc8 Hf4 36.Kg1 Hf5 37.Wc5 He6 38.Kf2 f5 39.Wc7 f4 40.Kg1 h5 41.Wc5 h4 42.Wg5 Kh6 i białe poddały się. Sensacyjne, ale pięknie wywalczone zwycięstwo zawodnika z Iranu!

Eugenio Torre (stoi) i Iwan Radułow; Leningrad 1973
Zdjęcie: „Szachmaty w ZSRR” numer 9/1973

234. Obrona sycylijska [B42]
Shirazi (Iran) 2200 – IM Cardoso R. (Filipiny) 2200

1.e4 c5 2.Sf3 e6 3.d4 cd4 4.Sd4 a6 5.Gd3 Hc7 6.0–0 Sf6 7.Sd2 Ge7 8.c4 d6 9.b3 Sbd7 10.Gb2 0–0 11.Wc1 b6 12.Gb1 Gb7 13.Wc3 Sc5 14.Wh3 e5 15.Sf5 Wfd8 16.Hf3 Gf8 17.Sh6 Kh8 18.Wg3 He7 19.Sf5 He6 20.Se3 g6 21.Sd5 Gd5 22.ed5 He7 23.He3 Kg8 24.Wh3 Sg4 25.Hg3 f5 26.We1 Gh6 27.Sf1 Hf8 28.Hh4 g5 29.Hg3 e4 30.b4 Sa4 31.Gc1 We8 32.f3 ef3 33.We8 We8 34.gf3 Sc3 35.Gd3 Se5 36.Gg5 Gg7 37.Gd2 Sg6 38.Hf2 f4

39.Wh7 Se2 40.Ge2 Kh7 41.Gd3 Hf6 42.Kh1 Kg8 43.Hb6 Sh4 44.Hf2 Hg5

45.Sg3 Gd4 46.Hd4 fg3 47.hg3 Hg3 48.Hg4 Hg4 49.fg4 Wf8 50.c5 Wf3 51.Ga6 Wh3 52.Kg1 Wa3 53.Ge2 Wa2

54.cd6 Wa7 55.Ge3 Wg7 56.Gg5 Sg6 57.Kf2 Wd7 58.Ke3 Wd6 59.Kd4 Kf7 60.Kc5 Wd7 61.Gb5 Wa7 62.Gc6 Se5 63.b5 Wa4 64.b6 Sd3 65.Kd6 Wg4 66.b7 Wb4 67.Kc7 Sc5 68.Kc8 Sa6 69.Gd8 Wb3 70.Gc7 Wc3 71.b8H Sb8 72.Gb8 Ke7 73.d6 Kf6 74.d7 i czarne poddały się.

235. Obrona sycylijska [B78]
Rodriguez R. (Filipiny) 2400 – Shahsavar (Iran) 2200

1.e4 c5 2.Se2 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 g6 5.Sc3 Gg7 6.Ge3 Sf6 7.Gc4 0–0 8.Gb3 d6 9.f3 Gd7 10.Hd2 Wc8 11.0–0–0 Se5 12.Kb1 Sc4 13.He2 Se3 14.He3 Ha5 15.g4 Hc5 16.Hd3 b5 17.Sdb5 Wb8 18.Sd4 a5 19.a4 Wb4 20.Sdb5 Ge6 21.Sa2 Sg4 22.fg4 He5 23.Sac3 Wc8 24.Ka2 Wcc4 25.Wb1 Wa4 26.Sa4 Wa4 27.Sa3 Wd4 28.Hb5 a4 29.Ge6 He6 30.c4 Ge5 31.h3 Wd2 32.Whd1 Wh2 33.Wd3 Hf6 34.c5 i czarne poddały się.

236. Zapis partii nieosiągalny
Sharif (Iran) 2330 – De Castro (Filipiny) 2320

Czarne wygrały.

Lubomir Kavalek – Skopje 1972
Zdjęcie: Ray Keene i David Levy

237. Obrona sycylijska [B92]
Röhrl (Austria) 2380 – GM Kavalek (USA) 2555

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.Ge2 e5 7.Sb3 Ge7 8.Ge3 0–0 9.g4 Ge6 10.g5 Sfd7 11.Hd2 Sb6 12.0–0–0 S8d7 13.h4 Wc8 14.h5 Sc4 15.Gc4 Wc4 16.Sd5 Gd5 17.Hd5 b5 18.Whg1 Hc7 19.c3 Sb6 20.Gb6 Hb6 21.Wg2 Hc6 22.Hc6 Wc6 23.Sd2 f5 24.gf6 Wf6 25.Sf1 Wf4 26.Se3 Gf8 27.Sf5 Kf7 28.Sg3 Ke6 29.Wd3 Wc7 30.Kd1 Wd7 31.f3 Wh4 32.Wd5 Ge7 33.Ke2 Wh3 34.Sf5 Gf6 35.Sg3 h6 36.Kd1 Gh4 37.Sf5 Gg5 38.Sg3 Wf7 39.Wd3 Wc7 40.a3 a5 41.Ke2 b4 42.ab4 ab4 43.Kd1 bc3 44.Wc3 Wc3 45.bc3 d5 46.ed5 Kd5 47.Ke2 Gf6 48.Sf5 e4 49.Sg3 Gc3 50.fe4 Ke5 51.Sf5 Ke4 52.Sg7 We3 53.Kf1 Wd3 54.We2 Kf3 55.Wf2 Kg4 56.Sf5 Kg5 57.Kg2 Kh5 58.Wf3 Wd2 59.Wf2 Wd8 (Pozycja jest remisowa, ale…)

60.Sg7??(Białe podstawiają figurę…) 60…Gg7 61.Wf7 Kg6 62.Wa7 h5 63.Wa5 Gf6 64.Wa6 Kf5 65.Wb6 Wd2 66.Kh1 h4 67.Wb1 Ge5 68.Kg1 Kg4 i białe poddały się.

238. Partia nieregularna [C44]
GM Benkö (USA) 2515 – Janetschek (Austria) 2200

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.d3 g6 4.Gg5 f6 5.Gh4 Gg7 6.Sc3 Sh6 7.Hd2 0–0 8.0–0–0 d6 9.h3 Ge6 10.Kb1 Se7 11.d4 Sf7 12.de5 fe5 13.Sh2 c6 14.Ge2 Hc7 15.Gg4 Hd7 16.Sf3 Wae8 17.Ge6 He6 18.Sg5 Sg5 19.Gg5 Wd8 20.h4 Wd7 21.h5 Gf6 22.hg6 Sg6 23.Gf6 Hf6 24.f3 Wfd8 25.Hf2 b6 26.Se2 Sf4 27.Sg3 Wg7 28.Sh5 Sh5 29.Wh5 Hg6 30.g4 Wf8 31.He3 Wf6 32.b3 Hf7 33.Wf5 Wf5 34.ef5 Hf6 35.Wh1 d5 36.Wh6 Hg5 37.He5 i czarne poddały się.

239. Partia hiszpańska [C70]
Watzka (Austria) 2200 – GM Bisguier (USA) 2430

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 f5 5.Sc3 b5 6.Gb3 b4 7.Sa4 fe4 8.Se5 Hg5 9.d4 Hg2 10.Hh5 g6 11.Gf7 Kd8 12.Hg5 Hg5 13.Gg5 Ge7 14.Sc6 dc6 15.h4 Sf6 16.Sc5 Wf8 17.Gc4 Gc5 18.dc5 Ke7 19.a3 Wb8 20.b3 Ge6 21.Ge2 a5 22.ab4 ab4 23.h5 Gf5 24.hg6 Gg6 25.Wa7 Kd7 26.Gf6 Wf6 27.Gg4 Kd8 28.Ke2 Wf7 i remis.

Arthur Bisguier – Skopje 1972
Zdjęcie: Ray Keene i David Levy

240. Obrona holenderska [A10]
Martz (USA) 2420 – Strobel (Austria) 2200

1.c4 f5 2.b3 Sf6 3.Gb2 e6 4.g3 Ge7 5.Gg2 0–0 6.d3 d6 7.e3 e5 8.Se2 He8 9.Sbc3 g5 10.h4 g4 11.Hc2 c5 12.0–0–0 Sc6 13.a3 Wb8 14.d4 e4 15.Sf4 Sd8 16.dc5 dc5 17.Sb1 Se6 18.Sd5 Sd5 19.cd5 Sg7 20.Ge5 Gd7 21.Gb8 Hb8 22.Gf1 b5 23.Sc3 Gd6 24.a4 a6 25.ab5 ab5 26.Se2 Sh5 27.Sf4 Sf4 28.gf4 Hb6 i remis.

William Martz w partii z Filipowiczem (ostatnia runda finału A)
Zdjęcie: Ray Keene i David Levy

241. Obrona francuska [C11]
GM Gheorghiu (Rumunia) 2520 – Belkadi (Tunezja) 2300

1.d4 e6 2.e4 d5 3.Sc3 Sf6 4.e5 Sfd7 5.f4 c5 6.Sf3 Sc6 7.Ge3 a6 8.Hd2 b5 9.dc5 Sc5 10.Gd3 Gb7 11.Hf2 Sd3 12.cd3 Ge7 13.0–0 0–0 14.Sd4 Sd4 15.Gd4 f5 16.ef6 Gf6 17.Wae1 Hd7 18.He3 Wae8 19.Se2 Gh4 20.Sg3 Gc6 21.We2 Gf6 22.Sh5 Gd4 23.Hd4 Hf7 24.We5 g6 25.Sg3 Hf6 26.Hb6 Gd7 27.Ha6 Wf7 28.Se2 Wef8 29.Hd6 Hh4 30.We3 Hf6 31.He5 He5 32.We5 Wa8 33.a3 Wa4 34.Wc1 b4 35.ab4 Wb4 36.Wc2 Wb3 37.We3 Wb4 38.h4 Kf8 39.g3 Ke7 40.Kf2 Wf8 41.Sg1 Wfb8 42.Sf3 Wb2 43.Wee2 Wc2 44.Wc2 Kd6 45.Sg5 h5 46.Sf7 Ke7 47.Se5 Ge8 48.Wc7 Kd6 49.Wg7 Kc5 50.Ke3 d4 51.Ke4 Wb1 52.Wc7 Kd6 53.Wc8 Ke7 54.Sf3 Wb2 55.Sd4 Wg2 56.Kf3 Wd2 57.Ke3 Wg2 58.Kf3 Wd2 59.Ke4 Wg2 60.Ke5 Wg3 61.Wc7 Gd7 62.Sc6 Ke8 63.Kf6 Wg4? (Poprawne było 63…Gc6)

64.Se5 Wf4 65.Kg7 Gb5 66.Wc8 Ke7 67.Sg6 Kd7 68.Sf4 Kc8 69.Kf6 Kd7 70.Ke5 Ke7 71.d4 Gc4 72.Sh5 Gb3 73.Sf4 Kf7 i remis.

242. Obrona sycylijska [B67]
Drira (Tunezja) 2200 – IM Ghitescu (Rumunia) 2450

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.Gg5 Sc6 7.f4 Gd7 8.Hd2 e6 9.0–0–0 b5 10.Sc6 Gc6 11.Gd3 Ge7 12.Kb1 Hc7 13.Whe1 b4 14.Gf6 gf6 15.Se2 Hb6 16.Sg3 a5 17.f5 Hc5 18.Hh6 a4 19.fe6 fe6 20.e5 fe5 21.Se4 Ge4 22.Ge4 Wa7 23.He6 a3 24.Wd5 Hf2 25.Wed1 Hf6 26.Hc8 Kf7 27.Hc4 Kg7 28.Wf1 Wc7 29.He2 Hh4 30.g3 Hh3 31.Gf5 Hh6 32.Hg4 Hg5 33.He4 Wf8 34.g4 Hh4 35.Wd3 ab2 36.Hg2 Wc3 i remis.

Florin Gheorghiu
Zdjęcie: Jan Berglund

243. Obrona Alechina [B03]
IM Ghizdavu (Rumunia) 2385 – Teboudi (Tunezja) 2200

1.e4 Sf6 2.e5 Sd5 3.d4 d6 4.c4 Sb6 5.f4 de5 6.fe5 Sc6 7.Ge3 Gf5 8.Sc3 e6 9.Sf3 Ge7 10.d5 ed5 11.cd5 Sb4 12.Sd4 Gc8 13.d6 Gh4 14.g3

14…0–0 15.Sf3 Gg4 16.gh4 Sc4 17.Gc4 Gf3 18.Hf3 Hh4 19.Gf2 Hc4 20.0–0–0 cd6 21.ed6 Sa2 22.Kb1 Hb3 23.Whg1 Sc3 24.Hc3 Hc3 25.bc3 f6 26.d7 Wad8 27.Wd5 Wf7 28.Wgd1 b6 29.Gg3 i czarne poddały się.

244. Obrona sycylijska [B27]
Najar (Tunezja) 2200 – Partos (Rumunia) 2425

1.e4 c5 2.Sf3 g6 3.d4 Gg7 4.Gb5 Sf6 5.Sc3 Sg4 6.Gf4 cd4 7.Sd4 Hb6 8.Sd5 Hd4 9.Hd4 Gd4 10.Sc7 Kd8 11.0–0–0 Ge5 12.Ge5 Se5 13.Sa8 b6 14.Ge2 Gb7 15.f4 Sec6 16.Sb6 ab6 17.Gf3 e5 18.Wd6 ef4 19.Whd1 We8 20.Wf6 We7 21.b4 Kc7 22.b5 Se5 23.Wf4 We6 24.h4 d6 25.Ge2 Sbd7 26.Wdf1 Sc5 27.Gf3 h6 28.Kd2 g5 29.hg5 hg5 30.Wf5 Ge4 31.Wg5 Gf3 32.gf3 Sf3 33.Wf3 Se4 34.Kd3 Sg5 35.Wf5 We5 i białe poddały się.

245. Obrona królewsko – indyjska [E62]
Petersen H. (Wyspy Owcze) 2200 – Abraham (Wyspy Dziewicze) 2200

1.Sf3 Sf6 2.d4 g6 3.c4 Gg7 4.Sc3 0–0 5.g3 d6 6.Gg2 d5 7.cd5 Sd5 8.0–0 e6 9.e4 Se7 10.Gf4 c6 11.Hd2 Sd7 12.Wac1 f5 13.e5 Sb6 14.b3 Sbd5 15.Sd5 Sd5 16.Gh6 Gd7 17.Wfd1 a5 18.Gg5 He8 19.Se1 b6 20.Gd5 cd5 21.Wc7 Wf7 22.Wdc1 Gb5 23.W1c2 Ga6 24.Wc1 h6 25.Wf7 Hf7 26.Gh6 Gh6 27.Hh6 Wc8 28.Wc8 Gc8 29.Sd3 Gd7 30.Sf4 Ge8 31.h4 b5 32.h5 gh5 33.Se6 Hg6 34.Hg6 Gg6 35.Sc7 Gf7 36.Sb5 Kf8 37.Sd6 Ge6 38.Sb7 a4 39.Sc5 ab3 40.Se6 Ke7 41.ab3 Ke6 42.Kh2 Kd7 43.Kh3 Kc6 44.Kh4 i czarne poddały się.

246. Partia angielska [A22]
Grumer E. (Wyspy Dziewicze) 2200 – Joensen (Wyspy Owcze) 2200

1.c4 e5 2.Sc3 Sf6 3.g3 d5 4.cd5 Sd5 5.Gg2 Ge6 6.d3 Sc6 7.Sf3 Ge7 8.0–0 0–0 9.a3 f5 10.e4 Sb6 11.b4 Gf6 12.Se2 a6 13.Gb2 Hd7 14.Hc2 Wad8 15.Wad1 Hf7 16.Sc1 fe4 17.de4 Sc4 18.Hc3 Gg4 19.Wd8 Wd8 20.Ga1 Gf3 21.Gf3 Gg5 22.Kg2 Sd2 23.Wd1 Wf8 24.Wd2 Gd2 25.Hd2 Hf3 26.Kg1 He4 27.Gc3 Sd4 28.Gd4 Hd4 29.Ha2 Kh8 30.Sb3 Hd1 31.Kg2 Hd5 i białe poddały się.

247. Obrona dwóch skoczków [C55]
Midjord (Wyspy Owcze) 2200 – Edwards (Wyspy Dziewicze) 2200

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gc4 Sf6 4.d4 ed4 5.0–0 d6 6.Sd4 Sd4 7.Hd4 Ge7 8.Sc3 c6 9.a4 0–0 10.Gf4 Sd7 11.Wad1 Hb6 12.Hb6 Sb6 13.Ga2 Wd8 14.a5 Sd7 15.Gd6 Gd6 16.Wd6 Wf8 17.Wfd1 Sf6 18.h3 h5 19.f4 Se8 20.Wd8 Sc7 21.f5 Sa6 22.Wf8 Kf8 23.Wd8 Ke7 24.Wh8 Sb4 25.Gb3 b5 26.Wh5 g6 27.Wh7 gf5 28.ef5 a6 29.g4 c5 30.Sd5 Sd5 31.Gd5 Wb8 32.Gf7 Kf6 33.Ge6 Ge6 34.Wh6 Kg5 35.We6 Kf4 36.Kf2 Wd8 37.f6 i czarne poddały się.

248. Partia pionem hetmańskim [D00]
Grumer Susan (Wyspy Dziewicze) 2200 – Mikkelsen (Wyspy Owcze) 2200

1.Sc3 Sf6 2.Sf3 d5 3.d4 e6 4.g3 Sbd7 5.Gg2 b6 6.0–0 Gb7 7.Gf4 a6 8.e3 Ge7 9.Se5 0–0 10.a3 Se5 11.Ge5 Sd7 12.Hg4 Se5 13.de5 c5 14.e4 d4 15.Se2 Hc7 16.f4 Wad8 17.Wad1 a5 18.a4 Ga6 19.Wd2 c4 20.Sd4

20…c3 21.bc3 Gf1 22.Gf1 Hc3 23.Hd1 Gc5 24.f5 Wd4 i białe poddały się.

Uczestnicy Olimpiady
Zdjęcie: Guernsey Chess Club

Półfinały, 21 września 1972 r.
„Arcymistrz Matanović przegrywa z Nashedem
Holandia lepsza od Bułgarii
Polacy gromią Szkotów 4,0 : 0,0”

Grupa: 1

Wyniki III rundy:

ZSRR

2,5 : 1,5

Kuba

Dominikana

1,0 : 3,0

Dania

Finlandia

1,0 : 3,0

Belgia

Luksemburg

-

Pauz

Opowiada Aleksander Roszal. „Tigran Petrosjan może narzekać na stratę pół punktu w meczu z Kubańczykami. Zabrakło mu trochę energii w niedoczasie przeciwnika. Ale ograł Rodrigueza bez wysiłku, podobnie jak do tego momentu, jego poprzedników.

Najdłuższą partią Olimpiady okazała się ta, którą rozegrali Holender Donner z Kolumbijczykiem Cuellarem. Liczyła 120 posunięć. Najkrótsza rezultatywna partia (remisy w takiej ilości ruchów nie są rzadkością), to wygrana Levy’ego (Szkocja) z Martinezem (Boliwia) – zakończyła się po 10. posunięciach.

Wśród uczestników Olimpiady najmłodszym okazał się Kan Kim Kong Hongkongu. Liczy sobie 17 lat. Oprócz niego nie brakuje innych młodych szachistów. Wśród nich szczególnie znani tacy, jak Andersson, Karpow, Ljubojević. Dziennikarze żartują między sobą, kto jest chudszy: Andersson czy Karpow?

Trwa praca maszyny cyfrowej, która właśnie została zbudowana. Według indywidualnego rankingu – maszyna «przyznała» 1 miejsce drużynie ZSRR, 2 – ekipie Jugosławii, 3 – zespołowi węgierskiemu, 4 miejsce powinna zajął ekipa NRF, 5 – Czechosłowacja, 6 – NRD, 7 – Bułgaria, 8 – USA, 9 – Rumunia”.

Opowiada L. Abramow, jeden z sędziów Olimpiady. „Męska i żeńska Olimpiada odbywa się w trzech salach przestrzennego pawilonu targowego. Całość liczy 6 tysięcy metrów kwadratowych. Dla potrzeb rozgrywek zostało zainstalowane specjalne oświetlenie.

Do przeprowadzenia zawodów powołano 11 specjalnych służb. Aktywnie pracowała komisja do spraw propagandy, która wypuściła do obiegu około dwudziestu szachowych tytułów, które zostały wysłane do wielu krajów.

Olimpiadę oraz Kongres FIDE obsługiwało 500 ludzi, w tym 100 przewodników, 80 demonstratorów, 70 sędziów, 100 zapisujących toczące się partie, 50 techników, 100 kierowców, lekarzy i kontrolerów.

Pierwszy rezultat na Olimpiadzie padł w partii Radułow (Bułgaria) – Al-Jassani (Irak). Bułgarski szachista wygrał po 24. posunięciach”.

Krótko o przebiegu rundy. Ciężką przeprawę mieli zawodnicy ZSRR w meczu z Kubańczykami. Sawon, w trudnej do oceny pozycji, przekroczył czas z Estevezem, Korcznoj wygrał „podejrzaną” pozycję, młody Karpow pewnie zainkasował punkt w jednej z najlepszych partii Olimpiady, a Petrosjan zremisował ciężkofigurową końcówkę z Rodriguezem. W ten sposób Kuba „urwała” liderom aż 1,5 p.!

Walczący o finał główny Duńczycy ponieśli pewne straty w meczu z Dominikaną, gdyż w partiach Jakobsen – Gonzales i Pena – Sloth nie stali najlepiej i musieli podpisać remisy, z których powinni być zadowoleni.

Mimo obecności dwóch mistrzów międzynarodowych, Finowie wysoko ulegli „zwykłym” mistrzom z Belgii.

Stan po III rundzie:

1

ZSRR*

10,0

2

Dania*

7,5

3

Belgia*

6,5

4 – 5

Finlandia i Kuba

5,0

6

Dominikana*

1,5

7

Luksemburg

0,5

249. Obrona sycylijska [B38]
GM Petrosjan (ZSRR) 2645 – Rodriguez J. (Kuba) 2390

1.d4 Sf6 2.Sf3 g6 3.c4 Gg7 4.Sc3 c5 5.e4 0–0 6.Ge2 cd4 7.Sd4 d6 8.Ge3 Sc6 9.0–0 Sd4 10.Gd4 Ge6 11.Hd3 Wc8 12.b3 Ha5 13.f4 Wfe8 14.h3 Gd7 15.He3 Gc6 16.a3 Hc7 17.Wac1 Sd7 18.Gg7 Kg7 19.b4 b6 20.Gg4 Wcd8 21.Sd5 Hb8 22.Gd7 Wd7 23.b5 Gd5 24.cd5 e6 25.Wc6 Kg8 26.Hc3 ed5 27.ed5 Hd8 28.f5 Hg5 29.Kh1 gf5 30.Wf3 f4 31.Hd4 We3 32.Wc8 Wd8 33.Wd8 Hd8 34.Wf4 We5 35.Wg4 Wg5 36.We4 Wf5 37.Hc3 h5 38.Hc6 Hf6 i remis.

250. Obrona francuska [C05]
IM Garcia S. (Kuba) 2335 – GM Korcznoj (ZSRR) 2640

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sd2 Sf6 4.e5 Sfd7 5.f4 c5 6.c3 Sc6 7.Sdf3 Ha5 8.Se2 b5 9.Gd2 b4 10.g4 bc3 11.bc3 Sb6 12.Gh3 Sc4 13.0–0 h5 14.Gc1 hg4 15.Gg4 g6 16.Sg5 Se7 17.Wf3 Wh4 18.Gh3 Wb8 19.He1 Wh8 20.Hf1 Ha4 21.Gg4 Wh4 22.Hg2 Hd1 23.Wf1 Hc2 24.Hg3 Wh8 25.Ge3 Sf5 26.Gf5 gf5 27.Wae1 Ha2 28.Wf2 Wb1 29.Gc1 Ha1 30.Wg2 Wh6 31.Sf7 Kf7 32.Hg8 Ke7 33.Wg7 Gg7 34.Hg7 Kd8 35.Hh6 cd4 36.Hf8 Kc7 37.Hc5 Kb7 38.cd4 Ha5 39.Ha5 Sa5 40.Sc3 Wb4

Nietrudno stwierdzić przewagę białych, których wolny pion „h” będzie dążył do przemiany na hetmana. Ale posunięcie zapisane przez Kubańczyka nie było najlepsze. Najtrudniejsza obrona czekała czarne po 41.h4 41.Wd1 Paul Keres krzyknął „A nie mówiłem – jego przeciwnik marzy tylko o remisie, a Wiktor tak ciężko…” – „I miał rację” – dokończył Karpow 41…Gd7 42.Kf2 Wb3 43.Wd3 Sc6 44.h4 Lepiej późno niż wcale 44…Ge8 45.Wg3 Piona można było obronić poprzez 45.Gd2, ale to wydawało się Kubańczykowi zbyt pasywne i dlatego forsował wymiany licząc na końcówkę z różnopolowymi gońcami 45…Sd4 46.Se2 Wg3 47.Sg3 Sb3 48.Ga3 d4 Korcznoj przyznał się, że w tym momencie wspomniał słowa Petrosjana, który radził mu w czasie nocnej analizy, aby nie zapominał także o swoich wolnych pionach 49.h5 d3 50.h6 Gg6 W zabawny sposób przegrywało 50…d2 z powodu 51.Ke2 Gc6 52.Kd1! Gf3 53.Se2 51.Gb4 Konieczne było 51.Ke3 51…Kc6 52.Ke3 Kb5 53.Ge1 Kc4 54.Sh5 a5 55.Sf6 a4 56.Se8 Sc5 57.Sd6 Kb3 58.Kd4 a3 59.Sb5 a2 60.Gc3 i białe poddały się nie czekając na 60…Se4 lub 60…d2.

Uwagi: Aleksander Roszal, październik 1972 rok.

Memoriał Alechina – Moskwa 1972
Korcznoj (stoi) i Karpow
Zdjęcie: „Szachmaty w ZSRR” numer 4/1972

San Antonio 1972
Od lewej: Portisch, Bill Church (organizator), Karpow i Petrosjan
Zdjęcie: „Chess Life & Review” numer 2/1973

251. Obrona sycylijska [B84]
GM Karpow (ZSRR) 2630 – IM Cobo (Kuba) 2420

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.f4 Ruch spotykany na równi z 6.Ge2 6.Gg5 i 6.Gc4. W różnych wariantach wiedzie on do takiej samej pozycji, co i 6.Ge2 6…e6 7.Ge2 Hc7 8.0–0 Sc6 9.Kh1 Gd7 Powstała pozycja bardziej charakterystyczna dla systemu scheveningen niż wariantu Najdorfa, którym zaczynała się partia. W pozycji czarnych jest pewna wada – ich hetman musiał się trochę pomęczyć, aby wejść na pole „c7” 10.a4 Ge7 11.Sb3 0–0 12.Ge3 Nie było sensu zamykać hetmańskie skrzydło ruchem 12.a5, na co czarne zareagowałyby grając 12…b5. Za to teraz 13.a5 zamieniło się na nieprzyjemną groźbę 12…Sb4 Czarne ignorują plan partnera. Konieczne było 12…b6 i dopiero potem Sa5 lub Sb4. Od razu 12…Sa5 dawało przewagę białym po 13.e5 Se8 14.Sa5 Ha5 15.Hd2 z następnym 16.Gd4. Teraz białe otrzymują wyraźną przewagę pozycyjną 13.a5 Gc6 Na 13…d5 nastąpiłoby 14.Gb6 Hc8 15.e5 Se4 16.Se4 de4 17.c4 14.Gb6 Hb8 Wygląda logicznie: czarne wyganiają gońca (Sf6 – d7) i przeprowadzają b7 – b5. Jednakże ten plan jest zbyt wolny i należało zagrać 14…Hd7, na co chciałem odpowiedzieć 15.Gf3 nie dopuszczając do oswobadzającego d6 – d5 15.Hd2 Właśnie w tym rzecz. Białe bronią piona „e4” równocześnie stwarzając groźbę zdobycia skoczka na „b4” – 16.Sd1 z następnym 17.c3 15…d5 16.e5 Sd7 Fatalnie wyglądało 16…Se4 17.Se4 de4 18.c4 z możliwością 19.Sc5 17.Gd4 b5 18.Gg4 Przygotowanie do f4 – f5 i zapobieżenie ruchowi czarnego piona „f7” o jedno lub dwa pola (f7 – f6 lub f7 – f5). Niczego nie dawało narzucające się 18.ab6 Sb6 19.f5 z powodu 19…ef5 20.Wf5 Sc4 18…g6 19.Wae1 Figury czarnych znajdują się na hetmańskim skrzydle i dlatego nie są przygotowane do obrony króla. Mało tego – dodatkowo wieża jest zmuszona do opuszczenia pola „f8” potrzebnego do obrony za pomocą skoczka 19…Wc8

20.f5 Decydujące uderzenie 20…gf5 Jeśli 20…ef5, to 21.e6 21.Gf5 Sf8 W przypadku 21.ef5 wygrywało 22.e6 22.Hh6 Sg6 Po 22…ef5 białe rozbijały pozycję czarnych za pomocą: 23.e6 f6 24.Wf5 Sc2 (24…Ge8 25.Wf6 i potem 26.Wf7) 25.Wg5 Sg6 26.Wg6 hg6 27.Hg6 Kh8 28.Gf6 Gf6 29.Hf6 Kh7 30.We5 23.Gg6 hg6 Cobo uważał, że po 24…Gf8 traci kontrolę nad polem „h4” i ciężkie białe figury zaatakują czarnego króla po linii „h”. W przypadku 23…fg6 nie matuje natychmiastowe 24.Wf7 – król czarnych ma ucieczkę na skrzydło hetmańskie przez pole „e8” i „d7”. Dlatego zamierzałem grać 24.Hh3 Gd7 25.Wf7 Kf7 26.Hh7 Ke8 27.Hg8 Gf8 28.Wf1 Kd8 29.Hf8 Ge8 (29…Kc7 30.Hd6 Kb7 31.Hb6) 30.Gb6 Kd7 (30…Wc7 31.Sc5) 31.Wf7 Gf7 32.Hf7 Kc6 33.Sd4) 24.We3 Gf8 25.Hh4 Gg7 26.Wh3 Ge8 27.Hh7 Kf8 28.Hg6 f6 Jeśli 28…Ge5, to 29.He6 z łatwą wygraną, a na 28…Sc2 decyduje 29.Wh7 z matem nie do obrony 29.Wf6 i czarne poddały się. Partia uznana przez redakcję Księgi Olimpijskiej za jedną z sześciu najlepszych z rozegranych w Skopje!

Uwagi: Anatolij Karpow, październik 1972 r.

Turniej międzystrefowy w Leningradzie 1973
Guillermo Estevez (Kuba) patrzy jak gra Radułow
Zdjęcie: „Szachmaty w ZSRR” numer 10/1973

252. Obrona sycylijska [B92]
IM Estevez (Kuba) 2395 – IM Sawon (ZSRR) 2595

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Hd4 Gd7 5.c4 Sc6 6.Hd2 g6 7.b3 Gg7 8.Sc3 Sf6 9.Gb2 0–0 10.h3 a6 11.Gd3 Ha5 12.a3 Wfc8 13.0–0 Hd8 14.b4 Ge6 15.Wfe1 Sd7 16.Sd5 Sce5 17.Se5 Se5 18.Ge5 Ge5 19.Wac1 a5 20.b5 Wc5 21.f4 Gg7 22.Kh1 Gd7 23.Wcd1 e6 24.Se3 Hf6 25.Sg4 Hb2 26.Hb2 Gb2

27.e5 Ge8 28.ed6 Wd8 29.Gf1 Gd7 30.We3 Wcc8 31.a4 Gg7 32.Sf2 f5 33.Wee1 b6 34.We3 Wc5 35.Wee1 Wdc8 36.Ge2 Gc3 37.Wf1 i czarne przekroczyły czas. Pierwsza porażka sowieckiego zawodnika w Skopje!

Sawon losuje numer; turniej międzystrefowy w Petropolis 1973
Zdjęcie: „Szachmaty w ZSRR” numer 11/1973

253. Obrona sycylijska [B83]
Belliard (Dominikana) 2200 – IM Hamann (Dania) 2490

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 d6 6.Ge2 e6 7.Ge3 Ge7 8.0–0 a6 9.He1 Hc7 10.Wd1 Sd4 11.Gd4 b5 12.a3 e5 13.Ge3 Gb7 14.f3 0–0 15.Hf2 Gc6 16.g4 Wac8 17.g5 Sd7 18.Gd3 Sc5 19.Kh1 Hb7 20.Wg1 f5 21.gf6 Wf6 22.Gc5 dc5 23.Hg2 Gf8 24.Sd5 Wf7 25.c4 b4 26.Wb1 a5 27.Ge2 a4 28.Hg5 Gd5 29.ed5 He7 30.Hg4 Wb8 31.Gd3 Wf4 32.Hh3 Wh4 33.Hf5 Wb6 34.Wg4 Whh6 35.Ge4 ba3 36.ba3 Wb1 37.Gb1 Hb7 38.Hc2 Gd6 39.Wg2 Wh4 40.Wg4 Wh6 41.Wg2

41…e4 42.He4 Hb8 43.Hc2 Ge5 44.We2 Wh5 45.f4 Gf4 46.He4 g6 47.He8 He8 48.We8 Kg7 49.We2 Wh3 50.Wa2 Wc3 51.Wc2 Wa3 52.Kg2 Wa1 53.Ga2 Kf6 54.We2 Ge5 55.h3 Kf5 i białe poddały się.

254. Debiut Zukertorta [A06]
Jakobsen (Dania) 2440 – Gonzales E. (Dominikana) 2200

1.Sf3 c5 2.b3 d5 3.e3 Sf6 4.Gb2 e6 5.Gb5 Gd7 6.Ge2 Ge7 7.0–0 0–0 8.c4 b5 9.d3 Gc6 10.Se5 Gb7 11.Sd2 Sbd7 12.f4 Se8 13.Sdf3 f6 14.Sg4 Sd6 15.Hd2 Hc7 16.Wae1 Wad8 17.Hc2 Sb8 18.Sf2 Sc6 19.Gd1 Sf7 20.He2 dc4 21.bc4 e5 22.fe5 Sfe5 23.Se5 Se5 24.Gc2 Gd6 25.Hh5 Hf7 26.Hf7 Wf7 27.We2 We7 28.Wfe1 Sc6 29.a3 Ge5 30.Ge5 Se5 31.h3 Kf8 32.Wd1 Gc6 i remis.

255. Obrona Nimzowitscha [E20]
Pena (Dominikana) 2200 – Sloth (Dania) 2385

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.Gd2 0–0 5.a3 Gc3 6.Gc3 Se4 7.Hc2 Sc3 8.Hc3 d6 9.e4 e5 10.de5 de5 11.Wd1 He7 12.Ge2 a5 13.Sf3 Sc6 14.h3 f6 15.0–0 Ge6 16.c5 Hf7 17.b4 ab4 18.ab4 Kh8 19.b5 Sa5 20.b6 Sb3 21.Wd3 cb6 22.cb6 Wfc8 23.Hb2 Sc5 24.Wa3 Wa3 25.Ha3 Se4 26.Wc1 Wc1 27.Hc1 He7 28.He3 Sd6 29.Hc5 Kg8 30.Sd2 Kf7 31.Gf3 Kf8 32.Ha3 f5 33.Gd1 Kf7 34.Sf3 Sc4 35.Ha1 Kf6 36.Gb3 Hd6 37.Gc4 Gc4 38.Hc1 Ge6 39.Hg5 Kf7 40.Hh5 Kf8 41.Hh7 e4 42.Sg5 Hd8 43.Kh2 Hd6 44.Kg1 Hd1 i remis.

256. Obrona sycylijska [B26]
Pedersen (Dania) 2370 – Malagon (Dominikana) 2200

1.e4 c5 2.Sc3 d6 3.g3 g6 4.Gg2 Gg7 5.d3 e6 6.Ge3 Sc6 7.Hd2 Sd4 8.Sce2 Se2 9.Se2 Gb2 10.Wb1 Gg7 11.d4 Hc7 12.Sc3 a6 13.0–0 Se7 14.dc5 dc5 15.Sa4 0–0 16.Gc5 b5 17.e5 Wd8 18.Gd6 Wa7 19.He3 Hd7 20.Sb6 He8 21.Wfd1 Gb7 22.Ge7 He7 23.Wd7 Wd7 24.Sd7 Gg2 25.Ha7 Gd5 26.Hc7 h5 27.Wd1 Kh7 28.Hd6 Hg5 29.h4 Hf5 30.Sf6 Gf6 31.ef6 He4 32.Wd5 ed5 33.Hf8 He1 34.Kg2 He4 35.Kh2 i czarne poddały się.

257. Gambit królewski [C36]
IM Westerinen (Finlandia) 2450 – Boey (Belgia) 2390

1.e4 e5 2.f4 ef4 3.Sf3 d5 4.ed5 Sf6 5.Gb5 c6 6.dc6 Sc6 7.d4 Gd6 8.0–0 0–0 9.Sc3 Hb6 10.Kh1 Gg4 11.Gc6 Hc6 12.Hd3 Wad8 13.Gd2 g6 14.Hb5 Hb5 15.Sb5 Gb8 16.c4 a6 17.Sa3 Wfe8 18.Wae1 Gf3 19.gf3 g5 20.Gc3 Sh5 21.d5 Ga7 22.Sc2 h6 23.b3 Kh7 24.Ga5 We1 25.We1 Wd7 26.Gc3 Kg6 27.We8 Sf6 28.Wa8 Ge3 29.Se1 We7 30.Sd3 Kf5 31.Wh8! h5 32.Wh6 32.d6! z następnym 33.c5 z wygraną pozycją 32…Sd7? 33.Wh5? 33.c5! Ten pion jest nietykalny ze względu na groźbę mata Wf6 33…Ga7 34.h4 f6 35.hg5 fg5 36.Gb4 Po licznych niedokładnościach białych, pozycja wyrównała się 36…We3 37.Wh7 Wd3 38.Wd7 Wf3

39.Wb7? Konieczne było 39.c5! Teraz pozycja białych jest przegrana 39…Wf1 39…Gd4!! 40.Kg2 Wf2 41.Kg1 Gd4! 42.d6 f3 43.We7 Wg2 44.Kh1 Wg1 45.Kh2 f2 46.Wf7 Ke6 i białe poddały się.

Uwagi: Aleksander Roszal, październik 1972 rok.

258. Obrona sycylijska [B84]
Cornelis (Belgia) 2320 – IM Ojanen (Finlandia) 2300

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.f4 e6 7.Ge2 Sc6 8.Ge3 Gd7 9.0–0 Ge7 10.He1 0–0 11.Hg3 Sd4 12.Gd4 Gc6 13.Wad1 b5 14.a3 Hb8 15.f5 e5 16.Ge3 Kh8 17.Gg5 b4 18.Gf6 Gf6 19.Sd5 Gd5 20.Wd5 Wc8 21.Hd3 ba3 22.ba3 Hb2 23.Wd6 Wc2 24.Wd1 i remis.

259. Partia hiszpańska [C65]
Saren (Finlandia) 2200 – Beyen (Belgia) 2280

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 Gc5 4.0–0 Sf6 5.d3 d6 6.h3 Ge6 7.c3 Gb6 8.We1 0–0 9.Sbd2 Se7 10.d4 ed4 11.Sd4 Sg6 12.Sf1 d5 13.e5 Sd7 14.Hh5 Gd4 15.cd4 f6 16.Gd3 fe5 17.de5 Hh4 18.Hh4 Sh4 19.Sh2 Wae8 20.f4 Sc5 21.Gb5 c6 22.Gf1 Gf5 23.g3 Sg6 24.Sf3 h5 25.h4 a6 26.Sg5 Se6 27.Se6 We6 28.Ge3 Wd8 29.Wed1 Gg4 30.Wd2 Se7 31.Gb6 Wd7 32.Gd3 Sf5 33.Gf5 Gf5 34.b4 Kf7 35.Kf2 i remis.

260. Obrona słowiańska [D17]
Verstraeten (Belgia) 2200 – Sorri (Finlandia) 2200

1.d4 d5 2.c4 c6 3.Sc3 Sf6 4.Sf3 dc4 5.a4 Gf5 6.Se5 Sbd7 7.Sc4 Hc7 8.g3 e5 9.de5 Se5 10.Gf4 Sfd7 11.Gg2 f6 12.0–0 Ge6 13.Se5 Se5 14.Hc2 Ha5 15.Se4 Gb4 16.Wfd1 0–0 17.Sd6 Hc7 18.Sb5 He7 19.Sd4 Gf7 20.Gd2 Wfd8 21.Gc3 a5 22.Sf3 Gc3 23.Hc3 Sf3 24.Gf3 Hb4 25.Hb4 ab4 26.a5 Gc4 27.Gh5 Kf8 28.e3 Ke7 29.Wd8 Wd8 30.Wa4 Gb5 31.Wb4 Wa8 32.We4 Kd6 33.b4 b6 34.ab6 Wb8 35.Wd4 Ke7 36.Gg4 Wb7 37.h4 g6 38.Gc8 Wb6 39.Wd7 Kf8 40.Wh7 Wb8 41.Ge6 Wb6 42.Gf7 i czarne poddały się.

Memoriał Alechina – Moskwa 1971
Od lewej: Gheorghiu, Sawon i Karpow
Zdjęcie: „Szachmaty w ZSRR” numer 3/1972

Grupa: 2

Wyniki III rundy:

Jugosławia

3,0 : 1,0

Syria

Brazylia

3,0 : 1,0

Cypr

Japonia

1,5 : 2,5

Anglia

Szwajcaria

2,0 : 2,0

Peru

Opowiada L. Abramow, jeden z sędziów Olimpiady. „W ramach przygotowań do Olimpiady, wiele reprezentacji zaprosiło do siebie znanych trenerów z innych krajów. Trenerem drużyny polskiej był arcymistrz Wasjukow, francuskiej – belgijski arcymistrz O’Kelly. Zespół Singapuru przygotowywał mistrz międzynarodowy Karaklajić (Jugosławia).

Niepowodzenia drużyny Francji w półfinale tak rozgoryczyły jej kapitana, że ten w regulaminowym podaniu składu do pierwszej rundy popełnił błąd (chodziło nie o pierwszą, lecz o drugą rundę – dopisek autora). Do gry z przedstawicielami Wysp Owczych wystawił dwóch uczestników, którzy nie byli zgłoszeni i Francuzom wpisano dwa walkowery.

Przygotowano specjalne plakietki w różnych kolorach odpowiednio dla zawodników, sędziów, dziennikarzy i delegatów Kongresu. Personel obsługujący rozgrywki nosił specjalne umundurowanie”.

Krótko o przebiegu rundy. Jugosławia pokonała Syrię tylko 3,0 :1,0, bowiem Matanović w partii z Nashedem podstawił figurę i poniósł w ten sposób swoją jedyną porażkę na Olimpiadzie! Matulović pokonał Asfariego w miniaturce zakończonej matem. Tylko partia Sayed – Rukavina finiszowała w dogrywce.

Jeszcze większe straty poniosła Anglia z Japonią: Littlewood zremisował, a Wade przegrał!

Nieoczekiwane było także podpisanie czterech szybkich remisów w meczu Szwajcaria – Peru.

Ostatnią niespodzianą była porażka Brazylijczyka Troisa w partii z Avgoustim z Cypru.

Stan po III rundzie:

1

Jugosławia

10,0

2

Szwajcaria

9,0

3

Peru

8,5

4

Anglia

6,5

5

Brazylia

5,5

6

Cypr

3,5

7

Syria

3,0

8

Japonia

2,0

261. Obrona sycylijska [B44]
GM Ljubojević (Jugosławia) 2550 – Shorbagay (Syria) 2200

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 e6 5.Sb5 a6 6.Sd6 Gd6 7.Hd6 Sge7 8.Sc3 0–0 9.Gg5 f6 10.Ge3 Se5 11.Gb6 He8 12.Gc5 Wf7 13.f4 S5c6 14.a4 f5 15.e5 Sg6 16.g3 He7 17.a5 Hd6 18.Gd6 b5 19.ab6 Gb7 20.Gg2 Sd8 21.Kf2 Gg2 22.Kg2 Sb7 23.Sb5 Sd6 24.Sd6 Wff8 25.b7 Wa7

26.Wa5 Se7 27.Wha1 Wb8 28.Wa6 Wa6 29.Wa6 Sc6 30.Wa8 Kf8 31.b4!i czarne poddały się.

Lubomir Ljubojević i Arthur Bisguier – Palma de Mallorca
Zdjęcie: „Chess Life & Review” numer 5/1972 (Burt Hochberg)

262. Obrona Robatscha [B06]
Nashed (Syria) 2200 – GM Matanović (Jugosławia) 2515

1.e4 g6 2.d4 Gg7 3.Ge3 c6 4.Gd3 d5 5.e5 Sh6 6.Se2 Sf5 7.Gc1 c5 8.c3 Sc6 9.Gc2 h5 10.Gf5 Gf5 11.Sd2 cd4 12.cd4 Hb6 13.Ha4 Hb4 14.Hb3 Sd4 15.Sd4 Hd4 16.0–0 Hb6 17.Hb6 ab6 18.f4 f6 19.Sf3 Ge4 20.Sd4 Wc8 21.Se6 Gh6 22.ef6 ef6 23.Ge3 Kd7 24.Sd4 Whe8 25.g3 Gf8 26.Kf2 Wc4 27.Wac1 Wc5 28.a3 Wec8 29.Wfd1 Gg7 30.b4 Wc3 31.Sb5 W3c4 32.Wc4 Wc4 33.Wc1 f5 34.Wc4 dc4 35.Gd4 Czarne mają dużą przewagę, ale…

35…Kc6?? 36.Sa7 Kd5 37.Gg7 c3 38.Gc3 Kc4 39.Gd2 Kb3 40.Gc1 Kc2 41.Ge3 Kb3 42.Gb6 Ka3 43.Gc5 Kb3 44.Sc8 Gd5 45.Ke3 Kc3 46.Sd6 Gc6 47.Sc8 Kc4 48.Sd6 Kd5 49.Sf7 Ge8 50.Sg5 Gb5 51.Sf3 Ge8 52.Se5 g5 53.Sf3 g4 54.Sd2 Ga4 55.Kd3 Gb5 56.Kc3 Ge2 57.Gb6 Gb5 58.Sb3 Ke4 59.Sc5 Kf3 60.Sb7 Kg2 61.Gd8 Kh2 62.Gh4 i czarne poddały się. Straszna „wpadka” i jedyna porażka Matanovicia!

Anatolij Karpow
Zdjęcie: „Szachy Ryga” numer 4/1972

263. Partia hiszpańska [C66]
GM Matulović (Jugosławia) 2525 – Asfary (Syria) 2200

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 Sf6 4.0–0 d6 5.d4 ed4 6.Sd4 Gd7 7.Sc3 Ge7 8.Gc6 Gc6 9.Sf5 0–0 10.Gg5 h6 11.Gh4 Kh7 12.f4 Sg8 13.Hg4 g6 14.Se7 Se7 15.Gf6 Hc8 16.f5 Sg8 17.Gd4 Hd8 18.fg6 fg6 19.Wf8 Hf8 20.Wf1 He7 21.Hf4 Ge8

22.Sd5 Hd8 23.Hf7 Gf7 24.Wf7 i mat.

264. Obrona Pirca [B06]
Sayed (Syria) 2200 – IM Rukavina (Jugosławia) 2480

1.e4 g6 2.d4 Gg7 3.Sf3 d6 4.h3 c6 5.Gd3 e5 6.c3 Sd7 7.0–0 Sgf6 8.Gg5 h6 9.Gh4 0–0 10.Sbd2 He7 11.We1 We8 12.Wc1 a5 13.a4 Hf8 14.Gb1 Sh5 15.Sc4 b5 16.Se3 Sb6 17.ab5 cb5 18.Hb3 Gd7 19.Wcd1 Web8 20.Sg4 Ge6 21.Hc2 f6 22.de5 de5 23.Se3 Hc5 24.Wd2 a4 25.Kh2 Sc4 26.Ga2 Sf4 27.Gc4 bc4 28.Wa1 Wb3 29.Se1 Hb5 30.Sd1 Hc6 31.f3 Wab8 32.Gf2 Gf8 33.Wa2 Kf7 34.g4 h5 35.Ge3 hg4 36.fg4 Gh6 37.Wf2 Wh8 38.Gf4 Gf4 39.Kg2 f5 40.Sf3 Kf6 41.Sd4 ed4 42.Wf4 g5 43.Wf3 d3 44.Hf2 He4 45.gf5 Gd5 46.Wa4 Hf3 47.Hf3 Gf3 48.Kf3 Wh3 49.Kg2 Wh4 50.Wa5 We4 51.Kf3 Wf4 52.Ke3 Wb8 53.Kd2 We8 54.Wa6 Kf5 55.Se3 We3 56.Ke3 We4 57.Kf3 g4 58.Kg3 d2 i białe poddały się.

265. Obrona Robatscha [B06]
IM German (Brazylia) 2200 – Kleopas (Cypr) 2200

1.e4 g6 2.d4 Gg7 3.Sc3 d6 4.Sf3 Sc6 5.Ge3 e5 6.Gb5 Gd7 7.0–0 a6 8.Ge2 Gg4 9.de5 Gf3 10.Gf3 Se5 11.Ge2 Sf6 12.f4 Sc6 13.Gf3 0–0 14.Hd2 He8 15.Wfe1 Wd8 16.Wad1 He6 17.Kh1 Sg4 18.Gg1 h5 19.h3 Sf6 20.Gf2 Sb8 21.e5 de5 22.Hd8 Wd8 23.Wd8 Kh7 24.Wb8 Hf5 25.fe5 Sd7 26.e6 fe6 27.Wb7 Hc2 28.Se4 Ge5 29.Kg1 Kg7 30.Sg5 Hf5 31.h4 Sf6 32.We5 He5 33.Wc7 Kg8 34.Wc8 Kg7 35.Wd8 Hb2 36.Gd4 Hc1 37.Kh2 Hc7 38.Kh3 He7 39.Ge5 Ha7 i czarne poddały się.

Milan Matulović – 1972 rok
Zdjęcie: Archiwum autora

266. Obrona sycylijska [B42]
Avgousti (Cypr) 2200 – Trois (Brazylia) 2200

1.e4 c5 2.Sf3 e6 3.d4 cd4 4.Sd4 a6 5.Gd3 Hc7 6.0–0 b5 7.Ge3 Gb7 8.Sd2 Sf6 9.f4 Ge7 10.Wc1 d6 11.a3 d5 12.e5 Se4 13.S2b3 0–0 14.Hg4 Sc6 15.Wf3 Gc8 16.Wh3 Sd4 17.Hh5 Se2 18.Ge2 h6 19.Gd3 f5 20.Hg6 Kh8 21.Wf1 Gd8

22.Wff3 Wa7 23.Ge4 de4 24.Wh6 gh6 25.Hh6 Kg8 26.Wg3 Hg7 27.Ga7 i czarne poddały się.

267. Obrona francuska [C02]
Toth P. (Brazylia) 2200 – Martidis (Cypr) 2200

1.e4 e6 2.d4 d5 3.e5 c5 4.c3 Hb6 5.Sf3 cd4 6.cd4 Sc6 7.Sc3 Gd7 8.a3 Sa5 9.b4 Hc6 10.ba5 Hc3 11.Gd2 Hc6 12.Hb3 Sh6 13.Gd3 Wb8 14.a4 a6 15.0–0 Hc7 16.Wfc1 Hd8 17.Wab1 Ge7 18.Ga6 0–0 19.Gb7 He8 20.Gh6 gh6 21.He3 f5 22.Hh6 Gc6 23.He6 i czarne poddały się.

268. Obrona sycylijska [B33]
Hadjittofis (Cypr) 2200 – Van Riemsdijk (Brazylia) 2345

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 e5 6.Sb3 Gb4 7.Gd3 d5 8.ed5 Sd5 9.Gd2 Sc3 10.Gc3 Gc3 11.bc3 0–0 12.0–0 He7 13.We1 Ge6 14.Hd2 a6 15.He3 f5 16.f3 Hf7 17.Hc5 Wfe8 18.Kh1 Hc7 19.He3 g6 20.Hg5 He7 21.He7 We7 22.Sc5 Gf7 23.a4 Sa5 24.Wab1 Wc8 25.Sb3 Sb3 26.cb3 Wc3 27.Gc4 Gc4 28.bc4 Wc4 29.Wa1 e4 30.fe4 Wee4 31.We4 fe4 32.a5 Wb4 33.Kg1 Kf7 34.Kf2 Ke6 35.Ke3 Ke5 36.Wc1 Wb3 37.Ke2 Wb2 38.Kf1 Kd4 39.Wd1 Ke3 40.We1 Kd3 41.Wd1 Ke3 42.We1 Kf4 43.Wc1 Wa2 44.Wb1 Wa5 45.Wb7 h5 46.Wb6 g5 47.Wb4 Wa1 48.Kf2 Wa2 49.Kf1 a5 50.Wc4 g4 51.Wc5 h4 i białe poddały się.

269. Partia pionem hetmańskim [A48]
Matsumoto (Japonia) 2200 – IM Keene (Anglia) 2435

1.d4 Sf6 2.Sf3 g6 3.Gg5 Gg7 4.Sbd2 0–0 5.e3 d6 6.Gc4 Sbd7 7.0–0 c6 8.b4 Hc7 9.Wb1 h6 10.Gh4 Sb6 11.Gb3 Sbd5 12.Gf6 Gf6 13.Se4 Gg7 14.Hd2 a5 15.ba5 Ha5 16.c4 Sc7 17.Sg3 Gg4 18.Ha5 Wa5 19.Sd2 Wfa8 20.Gd1 Gc8 21.a4 Se6 22.Sge4 c5 23.dc5 Sc5 24.Sc5 Wc5 25.Wb5 Wc7 26.Gb3 Gd7 27.Wd5 Ga4 28.Ga4 Wa4 29.Wc1 Gb2 30.Wc2 Wa1 31.Sf1 Gf6 32.g3 Wb1 33.Kg2 Wb4 34.Sd2 b6 35.Kf3 Wc6 36.Ke2 e6 i białe poddały się.

270. Obrona sycylijska [B47]
Hartston (Anglia) 2200 – Gonda (Japonia) 2200

1.e4 c5 2.Sf3 e6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sc6 5.Sc3 Hc7 6.Ge2 a6 7.f4 Gb4 8.Sc6 bc6 9.Hd4 Gf8 10.Ge3 d6 11.0–0 Sf6 12.e5 de5 13.fe5 Sd5 14.Sd5 cd5

15.c4 dc4 16.Wac1 Gb7 17.Wc4 Hd7 18.Hd7 Kd7 19.Wf7 i czarne poddały się.

William Hartston
Zdjęcie: „Chess Life & Review” numer 4/1973

271. Obrona Nimzowitscha [E56]
Takahashi (Japonia) 2200 – IM Wade (Anglia) 2375

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.Sf3 c5 5.e3 0–0 6.Gd3 d5 7.0–0 dc4 8.Gc4 Sc6 9.a3 Ga5 10.Se2 cd4 11.Sed4 Gd7 12.b4 Gc7 13.Gb2 He7 14.Hc2 Wac8 15.Wac1 a5 16.b5 Sd4 17.Sd4 Gd6 18.a4 Ga3 19.Hb3 Gb2 20.Hb2 Wfd8 21.Wfd1 b6 22.Sf3 Wc5 23.Se5 Wdc8 24.Ge2 Ge8 25.Gf3 Wc1 26.Wc1 Hb4 27.Hb1 Wc1 28.Hc1 Hd6 29.Sc6 Gc6 30.bc6 Se8 31.g3 Kf8 32.Hb1 Hb4 33.Hc2 Hc5 34.Hh7 b5 35.ab5 Hb5 36.Hc2 Hb6 37.Hd3 g6 38.Ha3 Hb4 39.Hc1 Hb6 40.h4 Ke7 41.Kg2 Sc7 42.Hd2 a4

43.h5 a3? 44.h6 Hb8 45.Hd7 Kf6 46.Hd4 e5 47.Hd6 Kg5 48.Ha3 Hd8 49.h7 Kh6 50.He7 i czarne poddały się.

272. Obrona Alechina [B04]
Littlewood (Anglia) 2200 – Nakamori (Japonia) 2200

1.e4 Sf6 2.e5 Sd5 3.d4 d6 4.Sf3 g6 5.Gc4 Sb6 6.Gb3 Gg7 7.ed6 cd6 8.0–0 0–0 9.a4 Gg4 10.h3 Gf3 11.Hf3 Sc6 12.c3 Hc7 13.We1 e5 14.de5 Se5 15.Hg3 d5 16.Gf4 Wfe8 17.Sd2 We6 18.a5 Sbc4 19.Gc4 dc4 20.We4 Hc5 21.Ge5 Ge5 22.He3 Hd5 23.Kh1 i remis.

273. Obrona sycylijska [B31]
IM Hug (Szwajcaria) 2475 – IM Rodriguez O. (Peru) 2425

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 g6 4.0–0 Gg7 5.c3 e5 6.d4 ed4 7.cd4 cd4 8.Gf4 a6 9.Gc4 d6 10.Sbd2 Sge7 11.Sb3 0–0 12.Sfd4 Sb4 13.Hd2 d5 14.ed5 Sbd5 15.Ge3 Se3 16.fe3 i remis.

274. Obrona sycylijska [B40]
IM Quinones (Peru) 2310 – Lombard (Szwajcaria) 2380

1.e4 c5 2.Sf3 e6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Gd3 Sc6 6.Sc6 dc6 7.0–0 e5 8.Sd2 Ge7 9.Sc4 Sd7 10.f4 0–0 11.fe5 Se5 12.Se5 Hd4 13.Kh1 He5 14.Gf4 Hc5 15.e5 Ge6 16.Hf3 f5 i remis.

Littlewood oczekuje na Nakamoriego
W głębi, od lewej Korcznoj i Petrosjan
Zdjęcie: Archiwum autora

275. Obrona sycylijska [B23]
IM Bhend (Szwajcaria) 2325 – Vasquez (Peru) 2275

1.e4 c5 2.f4 e6 3.Sf3 Sc6 4.Sc3 b5 5.Gb5 a6 6.Gc6 dc6 7.d3 Gd6 8.0–0 Se7 9.Kh1 Sg6 10.Se2 0–0 11.b3 a5 12.a4 Hc7 13.Seg1 f6 14.c4 Gd7 i remis.

276. Obrona królewsko – indyjska [E80]
Pesantes (Peru) 2200 – Schaufelberger (Szwajcaria) 2340

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.f3 c5 6.dc5 dc5 7.Hd8 Kd8 8.Ge3 Sfd7 9.Sge2 b6 10.0–0–0 Sc6 11.Sd5 Gb7 12.Sec3 Sd4 13.Gd3 e6 14.Sf4 Ke7 15.Sfe2 Whd8 16.Gc2 Se2 17.Se2 Se5 18.b3 Sc6 19.f4 f5 20.Sg3 Sd4 21.Whe1 Kf7 22.Wd2 Sc2 23.Wc2 Wd3 24.ef5 gf5 25.Wee2 Wad8 26.Wcd2 Gc6 27.Wd3 Wd3 28.Kc2 Wc3 29.Kd2 a5 30.We1 Ge4 31.Se4 fe4 32.Gf2 a4 33.We3 ab3 34.ab3 We3 35.Ke3 Gd4 36.Ke2 Gb2 37.Gh4 Gc1 38.Gd8 Gf4 39.Gb6 Gh2 40.Ke3 Kf6 41.Ke4 Gd6 42.Ga5 Kg5 43.Gc3 Gg3 44.Ge5 Kg4 45.Gc3 h5 46.b4 cb4 47.Gb4 Gc7 48.Ge1 Gd6 i remis.

Grupa: 3

Wyniki III rundy:

Liban

1,0 : 3,0

Boliwia

Szkocja

0,0 : 4,0

Polska

Węgry

3,0 : 1,0

Norwegia

Indonezja

4,0 : 0,0

Maroko

Opowiada L. Abramow, jeden z sędziów Olimpiady. „Na Olimpiadzie było siedem kiosków z pamiątkami. Najdroższą kupił wielbiciel szachów z Puerto Rico nabywszy komplet figur wykonanych z kryształów.

Kolorowy film poświęcony Olimpiadzie nakręcony przez Telewizję Skopje, zamówiły 74 kraje.

W Skopje przebywała ekipa filmowa studia «Lenfilm», która kręciła migawki potrzebne do filmu „Arcymistrz” według scenariusza Leonida Zorina.

Na pierwszej szachownicy w zespole Wysp Dziewiczych wystąpił Abraham. Jest on ministrem w swoim kraju, w którym żyje 40 000 ludzi. Około 4 000 z nich, to fani szachów, ale rodzima federacja szachowa liczy tylko 40 członków.

Przy centrum prasowym akredytowano około 250 jugosłowiańskich i zagranicznych korespondentów. Zorganizowano dla nich turniej, w którym triumfował jugosłowiański mistrz Sofrevsky reprezentujący na Olimpiadzie gazetę «Wieczór».

Specjalne nagrody wręczono zespołom Danii i Szwecji, które uczestniczyły we wszystkich dwudziestu Olimpiadach.

Uczestnik o najkrótszym nazwisku nazywał się Ee (czytaj «I»). Dokładniej: Andrew Ee z Singapuru – dopisek autora.

W czasie Olimpiady sprzedano około 40 000 biletów jednorazowego wstępu.

Opowiada Władysław Litmanowicz. „Cenne maksymalne zwycięstwo ze Szkotami pozwala nam na zrównanie się z Węgrami, którzy w tejże rundzie pokonali wysoko Norwegów. Trzeba nadmienić, że Szkoci stawili nam nieoczekiwanie bardzo zacięty opór i z wyjątkiem Schmidta, pozostali nasi zawodnicy musieli realizować lepsze pozycje w dogrywkach”.

Krótko o przebiegu rundy.

W ramach meczu Węgry – Norwegia Forintos w partii z Hoenem przegrał swoją jedyną partię na przestrzeni całej Olimpiady.

Po klęsce z Węgrami w pierwszej rundzie, Indonezyjczycy z kolejnych dwóch rund wycisnęli 7 punktów z 8 partii.

Boliwia po raz pierwszy wygrała mecz.

Stan po III rundzie:

1 – 2

Polska i Węgry

10,5

3

Norwegia

8,0

4

Indonezja

7,5

5

Boliwia

5,0

6

Szkocja

3,5

7 – 8

Liban i Maroko

1,5

277. Partia hiszpańska [C97]
Sursock (Liban) 2200 – Martinez G. (Boliwia) 2200

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Ge7 6.We1 b5 7.Gb3 d6 8.c3 Sa5 9.Gc2 c5 10.h3 0–0 11.d4 Hc7 12.Sbd2 Gd7 13.Sf1 Wfc8 14.de5 de5 15.Se3 Gc6 16.Sf5 Gf8 17.Gg5 Se8 18.Sh2 f6 19.Gh4 Wd8 20.He2 Kh8 21.Wad1 Sc4 22.b3 Sb6 23.Sf1 c4 24.S5e3 b4 25.bc4 bc3 26.Sd5 Gd5 27.cd5 Sc4 28.Gd3 Sb2 29.Wc1 Ha5 30.Se3 Ga3 31.Wc2 Sd6 32.Wf1 Sb5 33.Gb5 ab5 34.Hf3 Gf8 35.Sd1 Sd1 36.Wd1 b4 37.Wb1 Ha6 38.He2 Wa7 39.Ha6 Wa6 40.We1 Wda8 41.Wee2 Kg8 42.f3

42…Wa2 43.Wa2 Wa2 i białe poddały się.

278. Partia hiszpańska [C84]
Chavez R. (Boliwia) 2200 – Loheac-Ammoun (Liban) 2200

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Ge7 6.d3 b5 7.Gb3 d6 8.c3 0–0 9.Ge3 Sa5 10.Gc2 c5 11.Sbd2 Sg4 12.Wc1 Gf6 13.Gb1 Sc6 14.Sb3 Se3 15.fe3 c4 16.dc4 bc4 17.Sbd2 Ge6 18.b4 cb3 19.ab3 Hb6 20.We1 Wab8 21.b4 a5 22.ba5 Sa5 23.He2 Hc5 24.h3 Wb2 25.Gd3 Wfb8 26.c4 h6 27.Hf1 Sb3 28.Wb1 Sd2 29.Sd2 Gh4 30.We2 Wb1 31.Gb1 Gg5 32.Kh2 Ge3 33.Ga2 Ha3 i białe poddały się.

279. Obrona sycylijska [B53]
Bedros (Liban) 2200 – Alvarez U. (Boliwia) 2200

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Hd4 a6 5.Sc3 Sc6 6.Hd1 Sf6 7.h3 g6 8.Gd3 Gg7 9.Ge3 0–0 10.0–0 b5 11.Hd2 Gb7 12.Gh6 Hc7 13.Gg7 Kg7 14.Sh2 Sd8 15.Wae1 Se6 16.f4 Sh5 17.g4 Hc5 18.Kg2 Sf6 19.Sf3 Sd7 20.Kg3 Wad8 21.a3 Sd4 22.b4 Sf3 23.Wf3 Hd4 24.Se2 Hb6 25.h4 e5 26.f5 d5 27.Sc3 Sf6 28.ed5 Gd5 29.Sd5 Wd5 30.Hc3 Hd6 31.Kh3 h5 32.gh5 Sh5 33.fg6 fg6 34.Wef1 Wf3 35.Wf3 Wd4 36.Hc8 He7 37.Kg2 Wh4 38.Kf2 e4 i białe poddały się.

280. Obrona sycylijska [B54]
Carvajal (Boliwia) 2200 – Galeb (Liban) 2200

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 a6 5.c4 Sf6 6.Sc3 g6 7.f3 Gg7 8.Ge3 Gd7 9.Hd2 Sc6 10.Ge2 Hc7 11.0–0 0–0 12.Wac1 Wac8 13.Sd5 Hd8 14.Wfd1 Se8 15.Sb3 e6 16.Sb6 Wc7 17.c5 Sb8 18.cd6 Wc6 19.Wc6 Gc6 20.Gc5 Sd7 21.Sd7 Gd7 22.f4 Sf6 23.Gf3 b6 24.Gf2 Gc6 25.Hb4 Sd7 26.Sd4 Ga8 27.e5 Gf3 28.Sf3 We8 29.Hc4 a5 30.Sd4 Gf8 31.Wc1 g5 32.Sc6 Ha8 33.fg5 Kh8 34.Hb5 Gg7 35.Gd4 Wc8 36.Wc3 h6 37.gh6 Gh6 38.Ha4 Ha6 39.Hc2 Kg7 40.Wg3 Kf8 41.Se7 i czarne poddały się.

Lajos Portisch
Zdjęcie: „Szachmaty w ZSRR” numer 4/1972

Przed meczem ze Szkocją
Przy stoliku siedzi Andrzej Filipowicz
Zdjęcie: Andrzej Filipowicz

281. Obrona sycylijska [B47]
IM Levy D. (Szkocja) 2350 – IM Schmidt (Polska) 2450

1.e4 c5 2.Sf3 e6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sc6 5.Sc3 a6 6.Ge2 Hc7 7.f4 b5 8.Sc6 Hc6 9.Gf3 Gb7 10.e5 Hc7 11.0–0 Sh6! 12.Gb7 Hb7 13.Hd3 Wc8 14.a4 b4 15.Se4 Ge7 Lepsze było 15…Sf5 i 16…h5 16.Gd2 Lepsze było 16.c4 bc3 17.bc3 Sf5 18.Ga3 z nieznaczną przewagą białych 16…0–0 17.c4 bc3 18.Gc3 Wfd8 19.Wf3 Słabe posunięcie, bowiem białe nie mogą zorganizować ataku na czarnego króla. Solidniejsze było 19.Wfd1 19…Sf5 20.g4 Jeśli 20.Wh3, to również 20…d5! 20…d5! 21.Sg5 Jeśli 21.Sf6, to 21…Gf6 22.ef6 d4! z przewagą czarnych 21…Gg5 22.gf5 Ge7 23.f6 Gc5 24.Kf1 g6 Partia białych jest już strategicznie przegrana 25.f5 ef5 26.We1 d4 27.Ga5 We8 28.b3 Hd5

29.Wf5? Hh1 Wygrywało również ciche posunięcie 29…Gf8 z atakiem na Ga5 i obroną pola g7 po ewentualnym 30…gf5 31.Hg3 Kh8 itd.) 30.Ke2 Hh2 31.Wf2 We5 32.Kd1 Hf2 33.We5 i białe poddały się. Po 33…Hf6 czarne mają trzy piony więcej. Uwagi: Władysław Litmanowicz, listopad 1972 r.

282. Obrona skandynawska [B01]
IM Bednarski (Polska) 2395 – Bonner (Szkocja) 2200

1.e4 d5 2.ed5 Sf6 3.d4 Sd5 4.c4 Sb6 5.Sf3 Gg4 6.c5 S6d7 7.Ge2 e6 8.h3 Gf5 9.0–0 Ge7 10.Sc3 0–0 11.Gf4 Sf6 12.Hb3 Sc6 13.Wad1 Hc8 14.Gb5 Sa5 15.Ha4 b6 16.Sh4 Ge4 17.Se4 Se4 18.Sf3 Sf6 19.c6 a6 20.Gd3 Sd5 21.Gd2 Wd8 22.b4 Sc4 23.Gc4 b5 24.Hb3 bc4 25.Hc4 Wb8 26.Wb1 Gd6 27.a4 Gf4 28.Wfd1 Wb6 29.b5 Gd2 30.Wd2 ab5 31.ab5 Sf4 32.Se5 h6 33.Sd7 Wd7 34.cd7 Hd7 35.Wc2 Hd5 36.Hd5 Sd5 37.Wc5 Kf8 38.We1 Wd6 39.Wa1 Ke7 40.Wa7 Kd7 41.g3 Wb6 42.h4 Wb8 43.h5 Kd6 44.Kf1 Kd7 45.Ke1 Kd6 46.Kd2 Kd7 47.Kc2 Kd6 48.Kb3 Kd7 49.Kc4 Sb6 50.Kb4 Sd5 51.Wd5 ed5 52.Kc5 Wb6 53.f4 Wb8 54.g4 f6 55.f5 Kd8 56.Wa6 Kd7 57.Wa5 We8 58.Kd5 We1 59.b6 c6 60.Kc4 Wc1 61.Kd3 Wb1 62.Wa7 Kd6 63.Wg7 Wb6 64.Wf7 Wb1 65.Wf6 Kd5 66.Wh6 Wg1 67.Wg6 Wg3 68.Ke2 Ke4 69.We6 Kd4 70.Wg6 i czarne poddały się.

283. Obrona Alechina [B03]
Denman (Szkocja) 2200 – Pytel (Polska) 2380

1.e4 Sf6 2.e5 Sd5 3.d4 d6 4.c4 Sb6 5.f4 Gf5 6.Sc3 e6 7.Sf3 de5 8.fe5 Sc6 9.Ge3 Ge7 10.Ge2 0–0 11.0–0 f6 12.ef6 Gf6 13.Hd2 He7 14.Wad1 Wad8 15.c5 Sd5 16.Sd5 ed5 17.Wde1 a6 18.Gd1 Ge4 19.Ga4 h6 20.Gc6 bc6 21.Gf4 Kh7 22.Ge5 Wf7 23.Gf6 gf6 24.Hf4 Wg8 25.We2 Wfg7 26.Wff2 Wg4 27.Hf5 Kh8 28.Se1 W4g6 29.Hh3 Hg7 30.Wf4 Kh7 31.Sf3 f5 32.Wh4 Wg4 33.Wh5

33…Gf3 (Lepsze było 33…f4!) 34.We7 Wg2 35.Kf1 Ge2 36.Ke1 He7 37.Wh6 Kg7 38.Wh7 Kf6 39.Hh4 W2g5 40.We7 Ke7 41.Ke2 Kd7 42.Kf3 W8g7 43.h3 Kc8 44.Kf4 Wg2 45.Kf5 Kb7 46.Kf6 W7g3 47.Ke6 We2 48.Kd7 Wg7 49.Kd8 Wb2 50.He1 Ka7 i białe poddały się.

Krzysztof Pytel
Zdjęcie: historiasportu.umcs.lublin.pl

284. Partia hiszpańska [C77]
Filipowicz (Polska) 2405 – Aitken (Szkocja) 2200

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.He2 d6 6.c3 Gg4 7.h3 Gf3 8.Hf3 Ge7 9.0–0 Sd7 10.d4 0–0 11.Ge3 Sb6 12.Gc6 bc6 13.de5 de5 14.Wd1 Hc8 15.b3 He6 16.Sd2 Wfd8 17.He2 Hg6 18.Wac1 Słabe było 18.Gb6 cb6 19.Sc4 b5 20.Se5 Hf6! z przewagą czarnych 18…Sd7 19.Hg4! Wymusza praktycznie wymianę i przejście do lepszej dla białych końcówki 19…Hg4 20.hg4 Sf6 21.Gg5! Słabe było 21.f3 Ga3 22.Wb1 Wd3! itd. 21…Kf8 22.Gf6 Gf6 23.Sc4 Ke8 24.Kf1 Wab8 25.Wd8 Wd8 26.Ke2 Ke7 27.Wd1 Wd1 28.Kd1 Ke6 29.Ke2 Ge7

Powstała końcówka typu dobry skoczek przeciwko złemu gońcowi. Poza tym czarne piony na skrzydle hetmańskim są osłabione 30.Kd3 Gc5 31.f3 Gb6 32.Sb2 h6 33.Kc4 g6 34.Sd3 Kd6 35.Sb4 a5 36.Sd3 f6 37.a4 Ge3 38.b4 Gb6 39.Sc1 ab4 40.cb4 Ga7 41.Sb3 Gf2 42.a5 Ga7 43.a6 h5 44.gh5 gh5 45.Sa5 Kd7 46.b5 cb5 47.Kb5 c5 48.Sb7 Wprawdzie po 48.Sc6? białe wygrywały gońca, ale… przegrywały partię z uwagi na odpowiedź 48…c4! c4 49.Kc4 Kc6 50.Sd8 Kd7 51.Sf7 Kc6 52.Sh6 Gb6 53.Sf5 Gd8 54.Sg7 h4 55.Sf5 Kb6 56.Kd5 Ka6 57.Kc6 Ga5 58.Sh4 Gd2 59.Sf5 Gg5 60.Se7 Ka5 61.Sd5 Ka6 62.Kd6 i czarne poddały się. Uwagi: Władysław Litmanowicz, listopad 1972 r.

285. Obrona merańska [D48]
GM Portisch (Węgry) 2640 – Kristiansen (Norwegia) 2360

1.c4 Sf6 2.Sc3 e6 3.Sf3 d5 4.d4 c6 5.e3 Sbd7 6.Gd3 dc4 7.Gc4 b5 8.Gd3 a6 9.e4 c5 10.d5 e5 11.b3 Gd6 12.0–0 0–0 13.We1 Sb6 14.Gf1 Hc7 15.Gg5 Se8 16.a4 b4 17.Sb1 a5 18.Sbd2 Gb7 19.Wc1 Wc8 20.Sh4 f6 21.Ge3 g6 22.Gh6 Sg7 23.Gd3 He7 24.Hg4 Wf7 25.Wc2 Wc7 26.g3 Gc8 27.He2 f5 28.f4 fe4 29.Se4 ef4 30.Sd6 Hd6 31.Gf4 Wf4 32.gf4 Hf4 33.He4 Hg5 34.Wg2 Hd8 35.Sg6 i czarne poddały się.

286. Obrona Robatscha [B06]
Wibe (Norwegia) 2390 – GM Bilek (Węgry) 2485

1.e4 g6 2.d4 Gg7 3.Sc3 d6 4.Ge3 c6 5.Gc4 Sf6 6.Gb3 Sg4 7.Gc1 0–0 8.f3 Sf6 9.Ge3 Sbd7 10.Hd2 b5 11.h4 a5 12.a3 Sb6 13.Gh6 b4 14.Sd1 a4 15.Ga2 ba3 16.h5 ab2 17.Sb2 Gh6 18.Hh6 g5 19.Hg5 Kh8 20.Sh3 Wg8 21.Hd2 Gh3 22.Wh3 d5 23.Sd3 Sfd7 24.Kf2 e6 25.c3 Wb8 26.e5 He7 27.Sb4 Wbc8 28.Gb1 c5 29.Sc2 cd4 30.cd4 Sc4 31.Hh6 f6 32.ef6 Sf6 33.Wa4 Wb8 34.Sb4 Wgf8 35.Sc6 Sg4 36.Ke2 Sh6 37.Se7 Wb1 38.Wa7 Wb2 i białe poddały się.

287. Debiut Larsena [A01]
IM Forintos (Węgry) 2495 – Hoen (Norwegia) 2300

1.b3 e5 2.Gb2 Sc6 3.e3 g6 4.f4 Gg7 5.Sf3 d6 6.Gb5 Gd7 7.0–0 Sge7 8.fe5 de5 9.Sg5 0–0 10.Ga3 Sa5 11.Ge2 b6 12.b4 Sb7 13.b5 Sd6 14.Sc3 Wc8 15.Wb1 h6 16.Sge4 Se4 17.Se4 f5 18.Gc4 Kh7 19.Sc3 c5 20.bc6 Gc6 21.He2 Wf6 22.Ga6 Wc7 23.Wbc1 Ga8 24.Wf2 Sc6 25.Gb2 Wd7 26.Gb5 Wfd6 27.Wd1 e4 28.Kh1 h5 29.Sa4 Gb2 30.Sb2 Hf6 31.Sa4 Wd8 32.h3 Se5 33.Sc3 Hg5 34.He1 Gb7 35.Gf1 Hg3 36.Se2 Hh4 37.Sd4 Sc6 38.Sb5 W6d7 39.a3 a6 40.Sc3 Se5 41.Sb1 b5 42.Wf4 He1 43.We1 Wc7 44.Wc1 Gd5 45.Wf2 Gc4 46.Gc4 Wc4 47.Sc3 Wc6 48.We1 Kh6 49.Kg1 Sc4 50.Sb1 a5 51.Kh2 Se5 52.Sc3

52…b4 53.ab4 ab4 54.Sb5 Wc2 55.Wd1 Sd3 56.Wff1 Sb2 57.Wc1 Wdd2 58.Wc2 Wc2 59.Sd4 Wd2 60.Kg3 Sd3 61.Wb1 h4 62.Kh2 f4 i białe poddały się. Jedyna porażka Forintosa!

288. Gambit hetmański [D65]
Ogaard (Norwegia) 2340 – IM Csom (Węgry) 2485

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 d5 4.Sc3 Ge7 5.Gg5 Sbd7 6.e3 0–0 7.Wc1 a6 8.cd5 ed5 9.Gd3 c6 10.Hc2 We8 11.0–0 Sf8 12.Gf6 Gf6 13.b4 Ge7 14.Wb1 Gd6 15.Wfe1 We6 16.e4 de4 17.Se4 Wh6 18.Sd6 Wd6 19.h3 Ge6 20.a4 Gd5 21.Ge4 Ge4 22.We4 Se6 23.Hc4 Wd5 24.Wbe1 Hd6 25.Hb3 Wf8 26.Hc3 h6 27.Hb2 Wd8 28.Hb3 Kf8 29.Kh1 Sd4 30.Sd4 Wd4 31.He3 We4 32.He4 g6 33.Hh4 Kg7 34.He7 Hb8 35.a5 Wd5 36.g3 Hc8 37.Kh2 Hf5 38.Kg2 Wd2 39.He3 Hd5 40.Kg1 Hd4 41.Hf3 i białe poddały się.

289. Partia angielska [A30]
IM Wotulo (Indonezja) 2330 – Belarbi (Maroko) 2220

1.c4 Sf6 2.Sc3 e6 3.Sf3 c5 4.g3 b6 5.Gg2 Gb7 6.0–0 Ge7 7.d3 0–0 8.e4 d6 9.b3 Sc6 10.d4 e5 11.d5 Sd4 12.Sd4 cd4 13.Se2 Sd7 14.Hd3 Sc5 15.Hb1 a5 16.f4 Gf6 17.fe5 de5 18.h3 Gc8 19.Kh2 h5 20.Sg1 g5 21.a4 Gg7 22.Wa2 Wa7 23.We2 f6 24.Sf3 Waf7 25.Se1 g4 26.h4 Sb7 27.Sd3 Sd6 28.Gd2 f5 29.Gg5 Hc7 30.ef5 Gf5 31.Hd1 Gg6 32.Wf7 Wf7 33.We1 Sf5 34.Ge4 Hd6 35.He2 Se3 36.Gg6 Hg6 37.Ge3 Wf3 38.Gd4 ed4 39.Sf4 Hd6 40.He6 He6 41.de6 We3 42.We3 de3 43.Kg2 Gd4 44.Kf1 Kf8 45.Ke2 Ke7 46.Sh5 Ke6 47.Sf4 Kf5 48.Kd3 e2 49.Se2 Gf2 50.h5 Gc5 51.h6 Gf8 52.h7 Gg7 53.Sf4 Ge5 54.Ke3 Gb2 55.Sd5 Ge5 56.Sb6 Gb2 57.Sd5 Ge5 58.c5 Ke6 59.Ke4 Gh8 60.c6 Kd6 i czarne poddały się.

290. Obrona sycylijska [B92]
Kaderi (Maroko) 2200 – IM Ardiansyah (Indonezja) 2340

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.Ge2 e5 7.Sb3 Ge7 8.Ge3 Sbd7 9.a4 0–0 10.0–0 b6 11.Hd3 Gb7 12.Gf3 Hc7 13.Wfd1 Wac8 14.h3 Wfd8 15.He2 h6 16.Wd2 Hc4 17.Hc4 Wc4 18.Ge2 Wcc8 19.f3 Sc5 20.Sc5 dc5 21.Wad1 Wd4 22.Gd4 cd4 23.Sa2 Sh5 24.g4 Sf4 25.Gf1 h5 26.Wh2 Gc5 27.Gd3 Wc6 28.Sc1 Wf6 29.Wf1 Gc6 30.b3 i białe poddały się.

291. Zapis partii nieosiągalny
Bachtiar (Indonezja) 2400 – Abbou (Maroko) 2200

Białe wygrały.

292. Zapis partii nieosiągalny
Chami (Maroko) 2200 – Suradiradja (Indonezja) 2200

Czarne wygrały.

Grupa: 4

Wyniki III rundy:

Guernsey

0,0 : 4,0

NRF

Grecja

1,5 : 2,5

Argentyna

Nowa Zelandia

2,0 : 2,0

Meksyk

Islandia

3,5 : 0,5

Francja

Ekipa Niemieckiej Republiki Federalnej (NRF) przyjechała do Skopje w składzie: 23. letni Robert Hübner (2 występ; debiutował w Lugano 1968), 38. letni Klaus Darga (9 występ; debiutował w Amsterdamie 1954), 29. letni Helmut Pfleger (3 występ; debiutował w Tel Awiwie 1964), 33. letni Hans Hecht (4 występ; debiutował w Złotych Piaskach 1962, mistrz NRF z 1970 roku), 33. letni Hans Kestler (debiut, mistrz NRF z 1972 roku!) i 29. letni Jürgen Dueball (debiut).

Była to pierwsza od 1954 roku Olimpiada, w której nie zagrał „zawsze numer 1” Wolfgang Unzicker. To nie było jednak jego pożegnanie z przygodą olimpijską, gdyż pojawił się już na następnej Olimpiadzie, w Nicei 1974, ale po raz pierwszy nie na pierwszej szachownicy.

Ekipa była silna. Jej średni ranking wynosił 2540. Przypomnijmy jeszcze, że w latach 70. ubiegłego wieku przekroczenie rankingu 2500 oznaczało silnego arcymistrza, 2550 – wchodziło się do czołówki światowej.

Jürgen Dueball – 1973 rok
Zdjęcie: kingpinchess.net

Krótko przebiegu rundy.

Nadal nie było wiadomo, czy występująca w „tragicznym” składzie Argentyna awansuje do głównego finału. W tej rundzie Argentyńczycy mieli kłopoty z… Grekami. Rubinetti przegrał z Siaperasem, a Debarnot z trudem złapał remis z Makropoulosem. Na szczęście Emma i Hase bez większych problemów wygrali swoje partie.

Islandia oddała tylko pół punktu fatalnie grającej w Skopje Francji. Na drugiej szachownicy padł remis w partii Todorcević – Kristinsson.

Stan po III rundzie:

1

NRF

11,5

2 – 3

Meksyk i Islandia

7,5

4

Argentyna

6,5

5 – 6

Nowa Zelandia i Grecja

5,5

7

Francja

3,0

8

Guernsey

1,0

293. Partia hiszpańska [C67]
Palmer (Guernsey) 2200 – GM Hübner (NRF) 2580

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 Sf6 4.0–0 Se4 5.d4 Sd6 6.Gc6 bc6 7.Se5 Ge7 8.Sd2 0–0 9.Sdf3 Gb7 10.Sd3 Sc4 11.Gf4 d6 12.a4 a5 13.We1 Gf6 14.c3 Hd7 15.b3 Sb6 16.Sd2 Wae8 17.Se4 Gd8 18.b4 Hf5 19.f3 ab4 20.cb4 Hd5 21.Ge3 f5 22.Sc3 Hc4 23.a5

23…We3 24.We3 Hd4 25.ab6 He3 26.Kh1 cb6 27.Wa7 Gc8 28.b5 c5 29.Sd5 Hd4 30.Se7 Ge7 31.We7 c4 32.Sf2 Hf2 33.Hd5 Kh8 34.h3 h6 35.Hd6 Hc5 36.Hc5 bc5 37.Wc7 Ge6 38.Wc5 Wc8 39.We5 c3 i białe poddały się.

Od lewej: Guillermo Estevez (Kuba), Robert Byrne i Svetozar Gligorić

Od lewej: Robert Hübner,Miguel Cuellar i Wiktor Korcznoj
Zdjęcie: „Szachy Ryga” numer 14/1973

Ulf Andersson (po lewej) i Michaił Tal
Zdjęcie: „Szachy Ryga” numer 13/1973

294. Obrona sycylijska [B35]
GM Darga (NRF) 2540 – Bisson (Guernsey) 2200

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 g6 6.Gc4 Gg7 7.Ge3 0–0 8.Gb3 d6 9.f3 a6 10.Hd2 e5?(To posunięcie natychmiast przegrywa. Pion „d6” jest skazany na zagładę)

11.Sc6 bc6 12.0–0–0 Gb7 13.Hd6 Hd6 14.Wd6 Wfe8 15.Gg5 Sh5 16.Wd7 Gc8 17.Gf7 Kf8 18.Ge8 Ke8 19.We7 Kf8 20.Wd1 i czarne poddały się.

295. Partia pionem hetmańskim [A48]
Moriarty (Guernsey) 2200 – Kestler (NRF) 2200

1.d4 Sf6 2.Sf3 g6 3.e3 Gg7 4.Sbd2 0–0 5.Gd3 d6 6.0–0 Sc6 7.c3 e5 8.de5 de5 9.Hc2 He7 10.e4 Sh5 11.Sb3 a6 12.Ge3 b6 13.Wad1 Gb7 14.Wd2 Sf6 15.h3 Sb8 16.Wfd1 a5 17.a4 Gc6 18.Sc1 Sbd7 19.Se2 Sc5 20.Gc5 Hc5 21.Sg3 h5 22.Sf1 Gh6 23.We2 Wad8 24.Se3 Wfe8 25.c4 Ge3 26.We3 Wd6 27.We2 Wed8 28.Wed2 Kg7 29.Sg5

29…Hb4! 30.b3 Se4 31.Sf3 Sd2 32.Wd2 Gf3 33.gf3 Wd4 34.Kf1 Hd6 35.Ke2 f5 i białe poddały się.

296. Obrona sycylijska [B98]
Dueball (NRF) 2425 – Wallbridge (Guernsey) 2200

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.Gg5 e6 7.f4 Ge7 8.Hf3 Sc6 9.0–0–0 Hc7 10.Sc6 bc6 11.e5 Sd5 12.Ge7 He7 13.Se4 de5 14.fe5 0–0 15.c4 Sb6 16.Gd3 Sd7 17.Hg3 f6 18.ef6 Sf6 19.Whf1 e5 20.Sf6 Wf6 21.Hh4 h6 22.He4 g6

23.Wf6 Hf6 24.Hg6 Hg6 25.Gg6 Gg4 26.Wd6 Wf8 27.Gd3 Gf5 28.Gf5 Wf5 29.Wc6 Wf1 30.Kc2 Wf2 31.Kc3 Wg2 32.Wh6 a5 33.Wa6 Kf7 34.Wa5 Ke6 35.Wd5 Wh2 36.a4 Wh3 37.Wd3 Wh8 38.a5 Wa8 39.b4 e4 40.Wd5 e3 41.Kd4 We8 42.We5 i czarne poddały się.

297. Obrona sycylijska [B25]
IM Siaperas (Grecja) 2385 – IM Rubinetti (Argentyna) 2410

1.e4 c5 2.Sc3 d6 3.g3 Sc6 4.Gg2 g6 5.f4 Gg7 6.d3 e5 7.Sf3 Sge7 8.0–0 0–0 9.Wb1 h6 10.Ge3 Sd4 11.Hd2 Kh7 12.Sh4 ef4 13.gf4 f5 14.Se2 Sec6 15.Sf3 Ge6 16.a3 Hd7 17.Sg3 Wae8 18.Kh1 a5 19.Wg1 Sf3 20.Gf3 Sd4 21.Gg2 a4 22.Wbf1 d5 23.e5 Hb5 24.Gd4 cd4 25.Hb4 Hb4 26.ab4 Wc8 27.Wc1 g5 28.Se2 gf4 29.Sd4 Wce8 30.Wce1 Gc8 31.Sf3 d4 32.We2 b5 33.Wge1 Wd8 34.e6 Wde8 35.Sh4 Wf6 36.Gh3 Gb7 37.Kg1 f3

38.We5 h5 39.Wb5 Ga8 40.Gf5 Kg8 41.Kf1 Gh6 42.Gg6 f2 43.Gf7 Kh7 44.We2 We7 45.Wf5 i czarne poddały się.

298. Obrona królewsko – indyjska [E95]
Emma (Argentyna) 2200 – IM Vizantiadis (Grecja) 2260

1.e4 g6 2.d4 Gg7 3.Sf3 c6 4.c4 d6 5.Sc3 Sd7 6.Ge2 Hc7 7.0–0 Sgf6 8.We1 0–0 9.Gf1 e5 10.Wb1 a5 11.d5 Sc5 12.g3 cd5 13.cd5 Se8 14.Ge3 b6 15.Wc1 Gd7 16.b3 Hb7 17.a3 Sf6 18.Gg5 a4 19.ba4 Sa4 20.Sb5 Hb8

21.Wc6 h6 22.Gf6 Gf6 23.Wd6 Gb5 24.Wf6 Gf1 25.Kf1 Sc5 26.Ha1 Hd8 27.Wc6 Sd7 28.Se5 i czarne poddały się.

299. Obrona francuska [C02]
Makropoulos (Grecja) 2200 – Debarnot (Argentyna) 2375

1.e4 e6 2.d4 d5 3.e5 c5 4.dc5 Sc6 5.Sf3 Gc5 6.Gd3 Hc7 7.Gf4 Sge7 8.Gg3 Sg6 9.He2 Sd4 10.Sd4 Gd4 11.c3 Ge5 12.Gg6 Gg3 13.Gf7 Hf7 14.hg3 0–0 15.Wh5 Gd7 16.We5 Wac8 17.Sd2 b5 18.Sf3 a5 19.Sd4 b4 20.cb4 ab4 21.Kf1 Hg6 22.Kg1 Wf6 23.We1 Wc4 24.He3 h6 25.Hd2 Hg4 26.Wd1 Wc8 27.Sc2 Wcf8 28.He2 Hg6 29.Wf1 Wb8 30.Sd4 Wa8 31.b3 Wc8 32.Ha6 He8 33.a4 ba3 34.Ha3 Hd8 35.Hb2 Hb6 36.Wfe1 Wc4 37.Wd1 Ga4 i remis.

300. Obrona sycylijska [B23]
Hase (Argentyna) 2200 – Balaskas (Grecja) 2200

1.e4 c5 2.Sc3 Sc6 3.f4 g6 4.Sf3 Gg7 5.Gb5 Sd4 6.Gc4 d6 7.d3 Sf6 8.h3 0–0 9.Ge3 Sd7 10.a3 a6 11.0–0 b5 12.Ga2 Gb7 13.Hd2 e6 14.Gd4 cd4 15.Se2 Hb6 16.f5 gf5 17.ef5 e5 18.Sg3 Sf6 19.Wae1 Wae8 20.Kh1 Hc7 21.Sh2 d5 22.Sg4 Sg4 23.hg4 e4 24.Sh5 e3 25.He2 We5 26.Wf4 Wc8 27.Gb1 Hb6 28.g5 Wc6 29.Hg4 Gc8 30.c3 Hc7 31.Hh3 f6 32.gf6 Gf6 33.cd4 We7 34.We3 Kh8 35.Ga2 Gg5 36.We7 He7 37.Wf1 Hf7 38.Hf3 Wh6 39.g4 Gf5 40.Hf5 Hf5 41.Wf5 i czarne poddały się.

301. Partia hiszpańska [C84]
IM Sarapu (Nowa Zelandia) 2340 – Campos M. (Meksyk) 2200

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Ge7 6.d4 ed4 7.e5 Se4 8.Sd4 Sd4 9.Hd4 Sc5 10.Sc3 0–0 11.Gg5 Gg5 12.Hc5 Ge7 13.He3 d5 14.ed6 Gd6 15.Se4 b5 16.Sd6 Hd6 17.Gb3 Gb7 18.Wad1 Hg6 19.Hg3 Wfd8 20.Hg6 hg6 i remis.

302. Partia pionem hetmańskim [A48]
Frey (Meksyk) 2250 – Sutton (Nowa Zelandia) 2200

1.d4 Sf6 2.Sf3 g6 3.Sbd2 d5 4.g3 Gg7 5.Gg2 0–0 6.c4 c5 7.cd5 Sd5 8.dc5 Sa6 9.0–0 Sc5 10.Sc4 b6 11.Se3 Gb7 12.Sd5 Hd5 13.Hd5 Gd5 14.Sh4 Wfd8 15.Gd5 Wd5 16.Sg2 Sa4 17.Wb1 Wc8 18.Se3 Wd7 19.Wd1 Wd1 20.Sd1 Wc2 21.Se3 Wc6 22.Kf1 Kf8 23.Sd1 Ke8 24.b3 Sc3 25.Sc3 Gc3 26.Ge3 Gb4 27.Wc1 Kd7 28.f3 Ga3 29.Wc6 Kc6 30.Ke1 Kd5 31.Kd2 e5 32.g4 e4 33.Kc3 Gd6 34.h3 Gc7 35.a4 a6 36.Gf2 Ge5 37.Kb4 Gd6 38.Kc3 Ge5 39.Kb4 Gd6 40.Kc3 b5 41.ab5 ab5 42.Ga7 Ke5 43.Ge3 Ge7 44.Gc1 Gc5 45.f4 Kd5 46.e3 Ke6 47.Kd2 Gb4 48.Ke2 Gc3 49.Gd2 Gb2 50.Kd1 Kd5 51.Kc2 Gf6 52.Gb4 Gd8 53.Kd1 Gb6 54.Kd2 Ga7 55.Ga3 i remis.

303. Debiut Retiego [A13]
Stuart (Nowa Zelandia) 2200 – De la Cruz (Meksyk) 2200

1.c4 e6 2.Sf3 Sf6 3.b3 d5 4.Gb2 Ge7 5.g3 0–0 6.Gg2 c6 7.0–0 Sbd7 8.d3 Hc7 9.Sbd2 e5 10.e3 h6 11.Hc2 dc4 12.Sc4 Gd6 13.Wfd1 We8 14.Sd6 Hd6 15.d4 ed4 16.Sd4 Hc5 17.Wac1 Hc2 18.Wc2 Sb6 19.Wcc1 Gg4 20.f3 Gh5 21.g4 Gg6 22.e4 Wad8 23.Kf2 Sfd7 24.Se2 f6 25.Wd2 Sf8 26.Wcd1 Wd2 27.Wd2 Se6 28.Ke3 a5 29.Gf1 a4 30.Sc1 Sc5 31.b4 Se4 32.fe4 We4 33.Kf3 Wb4 34.a3 We4 35.Wd8 We8 36.We8 Ge8 37.Gd3 Kf7 38.Gd4 Sd5 39.Gc4 Ke6 40.Sd3 b5 41.Sf4 Kd6 42.Sd5 cd5 43.Gd3 Kc6 44.Ke3 h5 45.gh5 Gh5 46.Kd2 Ge8 47.Kc3 Kd6 48.Kb4 Ke6 49.Gb5 Gb5 50.Kb5 g5 51.Ka4 f5 52.Kb5 f4 53.Kc6 Kf5 54.Kd5 Kg4 55.a4 Kh3 56.a5 Kh2 57.a6 g4 58.a7 f3 59.a8H g3 60.Ha2 f2 61.Gf2 i czarne poddały się.

304. Obrona sycylijska [B92]
Padilla (Meksyk) 2200 – Kerr (Nowa Zelandia) 2200

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.Ge2 e5 7.Sf3 b5 8.Gg5 Sbd7 9.a3 Ge7 10.0–0 Gb7 11.Gd3 0–0 12.h3 Wc8 13.He2 Sc5 14.Wfd1 Se6 15.Ge3 Hc7 16.Wac1 Sc5 17.Gg5 Wfe8 18.g4 h6 19.Gh4 Sh7 20.He3 Se6 21.Gg3 Shg5 22.h4 Sh3 23.Kh2 Shf4 24.Se2 g5 25.Gf4 gf4 26.Hd2 Kh8 27.Sc3 Sc5 28.He2 Wg8 29.Wg1 Hd8 30.g5 hg5 31.Sg5 Wg5 32.hg5 Kg7 33.Hg4 Hb6 34.Kg2 Wh8 35.Wh1 Gc8 36.Hf3 Wh1 37.Wh1 Ge6 38.Hh5 f5 39.Hh8 i czarne poddały się.

305. Debiut Nimzowitscha [B00]
IM Sigurjonsson (Islandia) 2480 – GM Rossolimo (Francja) 2450

1.e4 Sc6 2.Sf3 d6 3.d4 Sf6 4.Sc3 Gg4 5.d5 Sb8 6.h3 Gh5 7.Gc4 c6 8.He2 Sbd7 9.Gf4 Gf3 10.Hf3 Sb6 11.Gd3 cd5 12.ed5 g6 13.0–0 Gg7 14.Wfe1 0–0 15.We2 a6 16.Wae1 We8 17.g4 Wc8 18.a4 Hd7 19.Gg5 Kf8 20.a5 Sc4 21.Gc4 Wc4 22.Gf6 Gf6 23.Se4 Gh4 24.b3 Wcc8 25.Hf4 Kg7 26.g5 f5 27.Sd2 Gf2 28.Hf2 Wc2 29.Hd4 Kg8 30.We6 Wc7 31.Sc4 Wf8 32.We7 He7 33.We7 We7 34.Sd6 f4 35.Se4 Wc8 36.d6 i czarne poddały się.

306. Obrona sycylijska [B25]
Todorcević (Francja) 2200 – Kristinsson (Islandia) 2365

1.e4 c5 2.Sc3 d6 3.g3 g6 4.Gg2 Gg7 5.d3 Sc6 6.Sge2 e6 7.0–0 Sge7 8.f4 0–0 9.Ge3 Sd4 10.Gf2 Sec6 11.Wb1 Gd7 12.a3 Wc8 13.Hd2 a5 14.Sd4 Sd4 15.Sd1 b5 16.Se3 Gc6 17.Wbe1 a4 18.c3 Sb3 19.He2 Hd7 20.Sc2 Hb7 21.h4 f5 22.h5 gh5 23.Gf3 fe4 24.de4 h4 25.gh4 Wf4 26.Gg3 Wf6 27.Gg4 He7 28.Wf6 Gf6 29.e5 de5 30.Ge5 Gh4 31.Wd1 Wf8 32.Gd6 Gf2 33.Hf2 Wf2 34.Ge7 Wg2 35.Kf1 Wg4 36.Se3 Wf4 37.Ke1 Kf7 38.Gd6 Wh4 39.Kf2 h5 40.Gg3 We4 41.Wd6 Sa5 42.Wd8 h4 43.Gh2 Ke7 44.Wc8 c4 45.Wh8 Sb3 46.Wh7 Kf6 47.Wc7 Gd5 48.Wd7 Sc1 49.Sd5 ed5 50.Kf3 We2 51.Gf4 Wc2 52.Wd5 Sd3 53.Gg5 Ke6 54.Wb5 h3 55.Ge3 Wb2 56.Wh5 h2 57.Ke4 Se1 58.Wh6 Kf7 59.Gf4 We2 60.Kd5 Sf3 61.Gc7 Wa2 62.Kc4 Wa3 63.Gh2 Sh2 i remis.

307. Obrona Pirca [B09]
Thorsteinsson (Islandia) 2415 – Raizman (Francja) 2200

1.e4 g6 2.d4 Gg7 3.Sc3 d6 4.f4 Sf6 5.Sf3 c6 6.Gd3 0–0 7.f5 b5 8.a3 Sbd7 9.0–0 Gb7 10.fg6 hg6 11.He1 Hb6 12.Kh1 e5 13.de5 de5 14.Hh4 a5 15.Gd2 Hc7 16.Gh6 b4 17.Sd1 Sh5 18.Gg7 Kg7 19.ab4 ab4 20.Wa8 Ga8 21.He7 Hd8 22.Hb4 Sf4 23.Hd6 f6 24.Se3 Sb6 25.Hb4 Wf7 26.Hc3 Sa4 27.Hb4 Sb6 28.Wa1 Gb7 29.Hc3 Wd7 30.Se5 fe5 31.He5 Hf6 32.Hf6 Kf6 33.Wf1 Kg5 34.h4 Kh4 35.Wf4 Kg5 36.Wg4 Kf6 37.e5 Ke5 38.Wg6 Kf4 39.Sc4 Sa4 40.g3 i czarne poddały się.

308. Obrona królewsko – indyjska [E62]
Haik (Francja) 2200 – Solmundarson (Islandia) 2390

1.Sf3 Sf6 2.g3 g6 3.Gg2 Gg7 4.0–0 0–0 5.c4 d6 6.d4 Sc6 7.Sc3 Gg4 8.d5 Gf3 9.ef3 Sa5 10.Hd3 c5 11.Gd2 a6 12.b3 Wb8 13.f4 Hc7 14.Wae1 Wfe8 15.We2 b5 16.cb5 c4 17.Hb1 cb3 18.ab3 ab5 19.Wc1 Hb6 20.Ge3 Hb7 21.b4 Sc4 22.Gd4 Wec8 23.Hd3 Wa8 24.f5 Wa3 25.fg6 hg6 26.Wce1 Wc7 27.f4 Sh5 28.Gh3 Sb6 29.Wc2 Sd5 30.Gg7 Sb4 31.Hb5 Sc2 32.Hb7 Wb7 33.Wc1 Sg7 34.Wc2 Wc7 35.Sb5 Wa1 i białe poddały się.

Grupa: 5

Wyniki III rundy:

Malezja

1,0 : 3,0

Portugalia

Irlandia

3,0 : 1,0

Hongkong

Mongolia

1,5 : 2,5

Hiszpania

Czechosłowacja

3,0 : 1,0

Izrael

Ekipa Izraela przyjechała do Skopje w składzie: 30. letni Szymon Kagan (4 występ, mistrz Izraela z 1969 roku), 39. letni Yair Kraidman (8 występ; grał niezmiennie od Monachium 1958), 41. letni Uzi Geller (2 i ostatni występ, mistrz Izraela z 1971 roku), 25. letni Avraham Kaldor (debiut i jedyny występ), 24. letni Amikam Balshan (debiut i jedyny występ) i 22. letni Samuel Friedman (debiut i jedyny występ).

Trzech debiutantów, dla których była to jedyna Olimpiada, może świadczyć o dość przypadkowym zestawieniu zespołu. Ponadto kończył swoje występy Geller. Zatem szykowały się duże zmiany w drużynie Izraela pod kątem następnej Olimpiady.

Krótko o przebiegu rundy.

W meczu Czechosłowacja – Izrael padł błyskawiczny remis w partii Balshan – Jansa. Pod koniec rundy Hort pokonał Kagana, a Filip – Kaldora. Po krótkiej dogrywce podpisano remis w końcówce skoczkowej w partii Kraidman – Smejkal.

Portugalia po sensacyjnym remisie z Czechami, po raz drugi wysoko pokonała outsiderów (poprzednio, w pierwszej rundzie rozgromili Hongkong). Znakomita pozycja w tabeli była raczej trudna do otrzymania, gdyż Portugalczyków czekały trudne mecze z Izraelem, Hiszpanią i Mongolią.

Irlandczycy wygrali mecz po raz drugi z rzędu i znaleźli się w strefie finału B. Wygrana z Hiszpanami w poprzedniej rundzie wymuszała na kolejnych rywalach Irlandii wzmożoną czujność. Już w następnej rundzie mecz Irlandii z Czechosłowacją miał odpowiedzieć na pytanie o szanse Irlandii w grze w finale B. Warto w tym miejscu przypomnieć, że w latach 1956 – 1968 Irlandczycy grali w finale C, zaś w 1970 – w finale D.

W meczu Mongolia – Hiszpania, po ciężkiej walce podpisano trzy remisy. „Ojcem” zwycięstwa okazał się Diez del Corral, który pokonał McGrillena na pierwszej szachownicy, pod nieobecność arcymistrza Pomara. W dogrywce Diez del Corral precyzyjnie zrealizował piona przewagi w silnie uproszczonej końcówce wieżowej.

Niespodzianką indywidualną była porażka Portugalczyka Durao z zupełnie nieznanym malezyjski szachistą – Chan Mun Fye’em.

Stan po III rundzie:

1 – 2

Portugalia i Czechosłowacja

8,5

3

Hiszpania

8,0

4

Irlandia

6,5

5

Izrael

6,0

6

Hongkong

5,0

7

Mongolia

4,0

8

Malezja

1,5

309. Obrona sycylijska [B44]
Foo Lum Choon (Malezja) 2200 – Ribeiro (Portugalia) 2300

1.e4 c5 2.Sc3 Sc6 3.g3 Sf6 4.Gg2 d6 5.d3 g6 6.Sf3 Gg7 7.0–0 0–0 8.Gg5 h6 9.Gd2 Wb8 10.Wb1 Ge6 11.We1 Hd7 12.a3 Kh7 13.Se2 Gg4 14.Ge3 b5 15.Hd2 a5 16.Sf4 b4 17.Sd5 Sg8 18.h4 Wb7 19.Sh2 Gh3 20.Sf4 Gg2 21.Kg2 Wfb8 22.ab4 Wb4 23.c3 Wb3 24.Wec1 Hb7 25.Wc2 Se5 26.He2 c4 27.Gd4 Sd3 28.Gg7 Sf4 29.gf4 Kg7 30.Hc4 Sf6 31.f3 d5 32.Ha4 de4 33.Ha5 ef3 34.Sf3 He4 i białe poddały się.

310. Partia hiszpańska [C88]
Durao (Portugalia) 2295 – Chan Mun Fye (Malezja) 2200

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 b5 6.Gb3 Ge7 7.We1 d6 8.c3 Sa5 9.Gc2 c5 10.d4 Hc7 11.Sbd2 0–0 12.Sf1 cd4 13.cd4 Gg4 14.Se3 Gf3 15.Hf3 Sc6 16.de5 Sd4 17.Hd1 de5 18.Gb3 Gb4 19.Wf1 Wad8 20.Gd5 Wd7 21.a3 Gc5 22.b4 Ga7 23.Gb2 Sd5 24.Sd5 Hd8 25.Se3 Sf5 26.Sd5 Sd6 27.Hh5 f6 28.Wad1 Se4 29.Hf5 Sd6 30.He6 Kh8 31.Se3 We8 32.Hd5 Wee7 33.Hc6 Ge3 34.fe3

34…Sc4 35.Wd7 Hd7 36.Hd7 Wd7 37.Gc1 Wd3 38.Kf2 Sa3 39.Ke2 Wb3 40.Wd1 Kg8 41.Wd6 Sc4 42.Wa6 Wb1 43.Kd1 Se3 44.Kd2 Sf1 45.Kc2 Wb4 46.Wb6 Kf7 47.Ga3 Wg4 i białe poddały się.

311. Gambit hetmański [D45]
Fang Ewe Churh (Malezja) 2200 – Silva F. (Portugalia) 2295

1.d4 d5 2.c4 e6 3.Sf3 c6 4.Sc3 Sf6 5.e3 Sbd7 6.g3 Ge7 7.Gg2 0–0 8.0–0 b6 9.Hd3 Ga6 10.b3 Wc8 11.Sa4 b5 12.c5 Sb8 13.Hc2 ba4 14.We1 Se4 15.b4 Gb5 16.Sd2 f5 17.f3 Sd2 18.Hd2 Gf6 19.Gb2 Gg5 20.f4 Gh6 21.h3 g5 22.a3 Wc7 23.Kf2 Wg7 24.Wh1 Sd7 25.Wag1 Sf6 26.Ke1 gf4 27.gf4 Kh8 28.Gf1 Se4 29.Hd1 Hh4 i białe poddały się.

312. Obrona królewsko – indyjska [E60]
Figueiredo (Portugalia) 2200 – Loh Chee Hoong (Malezja) 2200

1.d4 Sf6 2.c4 c5 3.e3 g6 4.Sf3 Gg7 5.Gd3 0–0 6.0–0 d6 7.Sc3 Sc6 8.a3 e5 9.d5 Se7 10.Wb1 Se8 11.e4 h6 12.Se1 f5 13.f4 fe4 14.Se4 ef4 15.Gf4 Gd4 16.Kh1 g5 17.Gd2 Wf1 18.Gf1 Sf6 19.Sf6 Gf6 20.Gd3 Hf8 21.Hf3 Gd7 22.b4 cb4 23.Gb4 g4 24.He2 Ge5 25.Gd2 b6 26.g3 Sf5 27.Hg4 Kh8 28.Hg6 Hf6 29.Hf6 Gf6 30.Sg2 Gg7 31.Sf4 We8 32.We1 We1 33.Ge1 Sd4 34.Kg2 Gg4 35.h3 Gd1 36.Gc3 Gb3 37.Se2 Se2 38.Gg7 Kg7 39.Ge2 Kf6 40.Kf3 Ke5 41.Ke3 b5 42.cb5 Gd5 43.a4 Gb7 44.Gf3 Gc8 45.a5 d5 46.b6 ab6 47.ab6 Kd6 48.Kd4 Kc6 49.Gd5 Kb6 50.h4 i czarne poddały się.

313. Obrona królewsko – indyjska [E92]
McGrillen (Irlandia) 2200 – Krstic (Hongkong) 2200

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.Ge2 0–0 6.Sf3 e5 7.Ge3 Sg4 8.Gg5 f6 9.Gh4 Sc6 10.0–0 h5 11.h3 Sh6 12.de5 de5 13.Hd8 Sd8 14.Wad1 Se6 15.Gg3 Sf7 16.Sd5 Wd8 17.Sd2 c6 18.Sc3 Gh6 19.Wfe1 b6 20.Gf1 Ga6 21.b4 i remis.

314. Partia włoska [C50]
Hasan H. (Hongkong) 2200 – Littleton (Irlandia) 2200

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gc4 Gc5 4.0–0 d6 5.h3 Sf6 6.d3 Ge6 7.Sbd2 h6 8.c3 He7 9.Ge6 fe6 10.b4 Gb6 11.Sc4 0–0 12.a4 a6 13.Sb6 cb6 14.Ge3 Hf7 15.Hb3 Sh5 16.Kh2 Sf4 17.Se1 b5 18.a5 Wae8 19.Wd1 Hh5 20.Wd2 g5 21.Hd1 Hg6 22.g3 Sh5 23.Wg1 Kh7 24.Sg2 We7 25.Hg4 Sf6 26.He2 Wg7 27.Hd1 Wh8 28.Wh1 We8 29.Kg1 d5 30.ed5 ed5 31.Gc5 d4 32.Hc2 Sd7 33.cd4 ed4 34.Kh2 Sc5 35.bc5 Sa5 36.We2 We2 37.He2 Sc6 38.h4 We7 39.Hd1 Kg7 40.hg5 hg5 41.We1 We1 42.Se1 Hf5 43.Hd2 g4 44.Kg2 Se5 45.Ha5 Hd7 46.Hd2 Kg6 47.Hf4 Hd5 48.Kf1 Hh1 49.Ke2 He1 50.Ke1 Sd3 i białe poddały się.

315. Debiut Retiego [A16]
Cassidy (Irlandia) 2200 – Kwan Nam Seng (Hongkong) 2200

1.c4 Sf6 2.Sc3 g6 3.g3 Gg7 4.Gg2 0–0 5.Sf3 d6 6.0–0 Sbd7 7.d3 e5 8.Wb1 We8 9.Sd2 Sf8 10.e3 Se6 11.h3 Sh5 12.g4 Sf6 13.f4 ef4 14.ef4 Sd4 15.Sf3 Sg4 16.hg4 Gg4 17.Gd2 Hd7 18.Se4 f5 19.Sc3 He7 20.He1 Sf3 21.Gf3 Gd4 22.Kg2 Hg7 23.Hg3 Ge3 24.Ge3 i czarne poddały się.

316. Obrona holenderska [A96]
Krouk (Hongkong) 2200 – Keeshan (Irlandia) 2200

1.Sf3 f5 2.c4 Sf6 3.g3 e6 4.Gg2 Ge7 5.0–0 0–0 6.b3 d6 7.d4 c6 8.Gb2 Hc7 9.Sc3 Sbd7 10.e3 Se4 11.Wc1 Sdf6 12.Sd2 Sc3 13.Gc3 d5 14.c5 b6 15.Gf3 bc5 16.dc5 e5 17.b4 f4 18.ef4 ef4 19.We1 fg3 20.hg3 Gf5 21.He2 Wae8 22.Hf1 Gd8 23.We8 We8 24.We1 Hd7 25.We8 He8 26.He2 Hd7 27.Gd4 i remis.

317. Obrona francuska [C05]
IM Ujtumen (Mongolia) 2400 – IM Diez del Corral (Hiszpania) 2470

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sd2 Sf6 4.e5 Sfd7 5.f4 c5 6.c3 Sc6 7.Sdf3 Ha5 8.Se2 cd4 9.Sed4 Sd4 10.Sd4 Hc7 11.Ge3 Sc5 12.Gb5 Gd7 13.0–0 Gb5 14.Sb5 Hd7 15.Sd4 g6 16.Hf3 Wc8 17.Wfd1 Se4 18.Wac1 b5 19.a4 a6 20.ab5 ab5 21.He2 Gc5 22.Kh1 0–0 23.Gg1 Wb8 24.Wa1 Wfc8 25.g3 Gd4 26.Wd4 Hb7 27.Hg2 Wc4 28.g4 Hc7 29.Wc4 Hc4 30.f5 b4 31.cb4 Hb4 32.Ge3 Hb3 33.Gh6 Sc5 34.Wf1 Hd3 35.fe6 Se6 36.Wc1 g5 37.Hc2 Hf3 38.Hg2 He3 39.Hc2 Hf3 40.Hg2 Hg2 41.Kg2 Wb2 42.Kg3 f6 43.Wc6 Kf7 44.ef6 d4 45.Wd6 Kf6 46.h4 (Decydujący błąd)

46…Wb3 47.Kh2 gh4 48.Wd7 Kg6 49.Gc1 Wc3 50.Wd6 Wc1 51.We6 Kg5 52.We5 Kf4 53.Wd5 Ke4 54.Wd7 Wc5 55.Wh7 d3 56.We7 We5 57.Wa7 d2 58.Wa1 Kf3 59.Wd1 Ke2 60.Wg1 d1H 61.Wd1 Kd1 62.Kh3 Ke2 63.Kh4 Kf3 64.g5 Kf4 i białe poddały się.

318. Obrona Pietrowa [C43]
IM Medina (Hiszpania) 2380 – IM Mjagmarsuren (Mongolia) 2380

1.e4 e5 2.Sf3 Sf6 3.d4 ed4 4.e5 Se4 5.Hd4 d5 6.ed6 Sd6 7.Gd3 Sc6 8.Hf4 g6 9.Sc3 Gg7 10.Ge3 0–0 11.0–0–0 Ge6 12.h4 Hf6 13.Hh2 Se5 14.Gg5 Sf3 15.gf3 Hf3 16.h5 Hh5 17.Hh5 gh5 18.Wdg1 f5 19.Wh5 Wf7 20.Se2 We8 21.b3 Se4 22.Ge3 Kh8 23.Sf4 Sf6 24.Whg5 Gh6 25.Se6 We6 26.Gd4 We1 27.We1 Gg5 28.Kb2 f4 29.Gc4 Wd7 30.Gc3 Kg7 31.We5 h6 32.We8 Kg6 33.Wf8 We7 34.Gd3 Kg7 35.Wc8 c6 36.f3 Kf7 37.Gb4 We3 38.Wc7 Ke6 39.Wb7 Sd5 40.Gc5 Wf3 41.Gc4 Gf6 42.Ka3 Kf5 43.Wh7 Wh3 44.Wa7 h5 45.Wa6 Se7 46.Wa7 Sg6 47.Ga6 Wc3 48.Gb4 We3 49.Wh7 h4 50.Gd2 We7 51.Gd3 Kg5 52.We7 Ge7 53.Kb2 Kg4 54.Gg6 f3 55.Ge3 h3 56.Gg1 Gg5 57.Ge4 Ge3 58.Gh2 Gf4 i remis.

319. Obrona sycylijska [B23]
Tumurbator (Mongolia) 2270 – IM Toran (Hiszpania) 2420

1.e4 c5 2.Sc3 Sc6 3.f4 g6 4.Sf3 Gg7 5.Gc4 d6 6.0–0 Sf6 7.d3 0–0 8.a4 e6 9.Gb3 b6 10.He1 a6 11.Gd2 Wb8 12.Kh1 d5 13.e5 Sd7 14.Hg3 Se7 15.Sh4 b5 16.ab5 ab5 17.Wae1 c4 18.Ga2 Kh8 19.Se2 Sc6 20.d4 b4 21.Gb1 Se7 22.Hh3 Kg8 23.g4 f5 24.gf5 ef5 25.Sf3 We8 26.Wg1 Sf8 27.Sg3 Se6 28.Hg2 Wf8 29.Se2 Wf7 30.Sg5 i remis.

Vlastimil Hort – Memoriał Alechina 1971
Zdjęcie: „Szachmaty w ZSRR” numer 2/1972

320. Gambit hetmański [D36]
Visier (Hiszpania) 2365 – Żigżidsuren (Mongolia) 2200

1.d4 d5 2.Sf3 Sf6 3.c4 e6 4.Sc3 Ge7 5.Gg5 Sbd7 6.e3 0–0 7.cd5 ed5 8.Hc2 c6 9.Gd3 We8 10.0–0 Sf8 11.Gf6 Gf6 12.b4 Gg4 13.Sd2 Wc8 14.Wfc1 Hd6 15.Wab1 Gd8 16.Gf5 Gf5 17.Hf5 Gc7 18.Sf1 Sd7 19.b5 Sb6 20.bc6 bc6 21.Hc2 We6 22.Sa4 g6 23.Sc5 We7 24.Sa6 Sc4 25.Wb7 Ga5 26.We7 He7 27.Ha4 Gb6 28.Sb4 a5 29.Sd3 Gc7 30.Sc5 Gd6 31.Sd3 Ha7 32.Hc2 Ha6 33.Sd2 Sa3 34.Hc3 Sb5 35.Hc2 Sa3 36.Hc3 Sb5 i remis.

321. Obrona królewsko – indyjska [E74]
GM Hort (Czechosłowacja) 2600 – IM Kagan (Izrael) 2425

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.Ge2 0–0 6.Gg5 c5 7.d5 a6 8.a4 Ha5 9.Gd2 Hc7 10.Sf3 e6 11.h3 ed5 12.ed5 Gd7 13.0–0 a5 14.Gd3 Sa6 15.Wc1 Sb4 16.Gb1 Wae8 17.We1 We1 18.He1 We8 19.Hf1 h6 20.Gf4 Gf8 21.Sd2 Hd8 22.g4 b6 23.Hg2 Gc8 24.Hh2 Sh7 25.Hg3 g5 26.Ge3 Gg7 27.Sde4 Ge5 28.f4 gf4 29.Gf4 Sg5 30.Wf1 Gf4 31.Wf4 We5 32.h4 Se4 33.Se4 He7 34.Sf6 Kh8 35.Ge4 Sa2

36.g5! Sc1 37.Kf1 h5 38.Hc3 Sa2 39.Hf3 Sb4 40.Hh5 i czarne poddały się.

322. Obrona Grünfelda [D93]
IM Kraidman (Izrael) 2455 – GM Smejkal (Czechosłowacja) 2545

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 d5 4.Gf4 Gg7 5.e3 c6 6.Sf3 0–0 7.Ge2 dc4 8.Gc4 Sbd7 9.h3 c5 10.0–0 a6 11.dc5 Sc5 12.He2 b5 13.Wfd1 Hb6 14.Sd5 Sd5 15.Gd5 Gb7 16.Ge5 Wfd8 17.Gb7 Hb7 18.Wac1 Se6 19.Wd8 Wd8 20.Gg7 Kg7 21.Hc2 Hd5 22.Hc3 Kg8 23.Ha3 Hb7 24.Hc3 b4 25.Hc4 Wd5 26.He2 a5 27.Wd1 a4 28.b3 ab3 29.ab3 Sc5 30.Sd4 Se4 31.Wa1 e5 32.Sf3 Hc6 33.Hc4 Hc4 34.bc4 Wc5 35.Wb1 Wc4 36.Se5 Sd2 37.Sc4 Sb1 38.Kf1 Sc3 39.Ke1 f5 40.f3 Kf7 41.Kd2 Ke6 42.Kc2 g5 43.Kb3 Sd5 44.g3 h5 45.e4 fe4 46.fe4 Sc3 47.Sd2 Se2 48.g4 hg4 49.hg4 Ke5 i remis.

323. Obrona „Nowoczesny Benoni” [A61]
GM Filip (Czechosłowacja) 2510 – Kaldor (Izrael) 2200

1.d4 Sf6 2.c4 c5 3.d5 e6 4.Sc3 ed5 5.cd5 d6 6.Sf3 g6 7.Gg5 h6 8.Gh4 Gg7 9.e3 0–0 10.Sd2 a6 11.a4 Sbd7 12.Ge2 b6 13.0–0 Gb7 14.e4 g5 15.Gg3 Se5 16.Ge5 de5 17.We1 Gc8 18.Sc4 g4

19.Hb3! b5 20.ab5 Sh5 21.b6 Wb8 22.Ha3 Sf4 23.Hc5 f5 24.Gf1 Hg5 25.Kh1 Sg6 26.ef5 Gf5 27.Sd6 Sh4 28.Wa6 Hd2 29.He3 Hb2 30.Sc4 Hb4 31.Sa2 He7 32.Wa7 Hf6 33.Sb4 Gc8 34.Sc6 Wb7 35.Wb7 Gb7 36.S4a5 Hf7 37.Hc5 Gf6 38.d6 Kh8 39.Se5 Hg7 40.Sb7 Hb7 41.d7 Kg7 42.Hc7 i czarne poddały się.

Smejkal (stoi) i Filip – Soczi 1973
Zdjęcie: „64” numer 37/1973

324. Obrona Grünfelda [D90]
Balshan (Izrael) 2200 – IM Jansa (Czechosłowacja) 2480

1.Sf3 g6 2.c4 Gg7 3.Sc3 Sf6 4.d4 d5 5.cd5 Sd5 6.Hb3 Sb6 7.Gf4 0–0 8.e3 Sc6 9.Ge2 a5 10.0–0 Ge6 11.Hd1 Sb4 12.Wc1 c6 13.a3 S4d5 14.Sd5 Sd5 15.Gg3 Sf6 i remis.

Grupa: 6

Wyniki III rundy:

Singapur

0,0 : 4,0

Włochy

Malta

1,0 : 3,0

Walia

Turcja

0,5 : 3,5

NRD

Szwecja

2,5 : 1,5

Kanada

Od tego momentu, przed opisem przebiegu rundy, oddamy głos kapitanom drużyn, którzy podzielą się swoimi poolimpijskimi refleksjami.