X Olimpiada Szachowa
Helsinki 1952

Krzysztof Puszczewicz

Wydanie drugie 2019

© Copyright Krzysztof Puszczewicz, Wrocław 2012-2019.

Wszelkie prawa zastrzeżone do niniejszej publikacji

oraz do serii „Wielka Księga Olimpiad Szachowych”.

Projekt okładki: Sebastian Paszkiewicz.

© Wszelkie prawa do wersji elektronicznej: KWI Publishing

Strona Wydawcy: kwi-publishing.co.uk

Oficjalna strona serii: szachy-kwi.eu

United Kingdom 2019

eBook-Mobi ISBN: 978-1-911283-91-1

Skład wersji elektronicznej: Kamil Raczyński

konwersja.virtualo.pl

Spis treści

Seria Olimpiad

X Olimpiada

Półfinały, 10 sierpnia 1952 r.

Półfinały, 11 sierpnia 1952 r.

Półfinały, 12 sierpnia 1952 r.

Półfinały, 13 sierpnia 1952 r.

Półfinały, 14 sierpnia 1952 r.

Półfinały, 15 sierpnia 1952 r.

Półfinały, 16 sierpnia 1952 r.

Półfinały, 17 sierpnia 1952 r.

Półfinały, 19 sierpnia 1952 r.

Wyniki eliminacji

Wyniki indywidualne zespołów

Finały, 21 sierpnia 1952 r.

Finały, 22 sierpnia 1952 r.

Finały, 23 sierpnia 1952 r.

Finały, 24 sierpnia 1952 r.

Finały, 25 sierpnia 1952 r.

Finały, 26 sierpnia 1952 r.

Finały, 27 sierpnia 1952 r.

Finały, 28 sierpnia 1952 r.

Finały, 30 sierpnia 1952 r.

Wyniki w finale A

Wyniki w finale B

Wyniki w finale C

Rezultaty końcowe

Wyniki indywidualne zespołów

Wszystkie rozdziały dostępne w pełnej wersji książki.

Seria Olimpiad

“Wielka Księga Olimpiad Szachowych” – poczynając od 1927 roku – opisuje kolejne rozgrywane zawody olimpijskie – firmowane przez FIDE - zarówno męskie jak i kobiece. Najbardziej aktualne informacje dotyczące wydanych pozycji książkowych w serii, znajdują się na oficjalnej stronie: szachy-kwi.eu

Seria będzie zawierać poniższe pozycje książkowe:

Olimpiady męskie

1. Pierwsza Olimpiada Szachowa - Londyn 1927

2. II Olimpiada Szachowa - Haga 1928

3. III Olimpiada Szachowa - Hamburg 1930

4. IV Olimpiada Szachowa - Praga 1931

5. V Olimpiada Szachowa - Folkestone 1933

6. VI Olimpiada Szachowa - Warszawa 1935

7. VII Olimpiada Szachowa - Sztokholm 1937

8. VIII Olimpiada Szachowa - Buenos Aires 1939

9. IX Olimpiada Szachowa - Dubrownik 1950

10. X Olimpiada Szachowa - Helsinki 1952

11. XI Olimpiada Szachowa - Amsterdam 1954

12. XII Olimpiada Szachowa - Moskwa 1956

13. XIII Olimpiada Szachowa - Monachium 1958

14. XIV Olimpiada Szachowa - Lipsk 1960

15. XV Olimpiada Szachowa - Złote Piaski 1962

16. XVI Olimpiada Szachowa - Tel Awiw 1964

17. XVII Olimpiada Szachowa - Hawana 1966

18. XVIII Olimpiada Szachowa - Lugano 1968

19. XIX Olimpiada Szachowa - Siegen 1970

20. XX Olimpiada Szachowa - Skopje 1972

21. XXI Olimpiada Szachowa - Nicea 1974

22. XXII Olimpiada Szachowa - Hajfa1976

23. XXIII Olimpiada Szachowa - Buenos Aires 1978

24. XXIV Olimpiada Szachowa - Valletta 1980

25. XXV Olimpiada Szachowa - Lucerna 1982

26. XXVI Olimpiada Szachowa - Saloniki 1984

27. XXVII Olimpiada Szachowa - Dubaj 1986

28. XXVIII Olimpiada Szachowa - Saloniki 1988

29. XXIX Olimpiada Szachowa - Nowy Sad 1990

30. XXX Olimpiada Szachowa - Manila 1992

31. XXXI Olimpiada Szachowa - Moskwa 1994

32. XXXII Olimpiada Szachowa - Erewań 1996

33. XXXIII Olimpiada Szachowa - Elista 1998

34. XXXIV Olimpiada Szachowa - Stambuł 2000

35. XXXV Olimpiada Szachowa - Bled 2002

36. XXXVI Olimpiada Szachowa - Calvia 2004

37. XXXVII Olimpiada Szachowa - Turyn 2006

38. XXXVIII Olimpiada Szachowa - Drezno 2008

39. XXXIX Olimpiada Szachowa – Chanty-Mansyjsk 2010

40. XL Olimpiada Szachowa – Stambuł 2012

41. XLI Olimpiada Szachowa - Tromso 2014

42. XLII Olimpiada Szachowa - Baku 2016

43. XLIII Olimpiada Szachowa - Batumi 2018

44. XLIV Olimpiada Szachowa - Chanty-Mansyjsk 2020

Olimpiady kobiece

1. Pierwsza Kobieca Olimpiada Szachowa - Emmen 1957

2. II Kobieca Olimpiada Szachowa - Split 1963

3. III Kobieca Olimpiada Szachowa - Oberhausen 1966

4. IV Kobieca Olimpiada Szachowa - Lublin 1969

5. V Kobieca Olimpiada Szachowa - Skopje 1972

6. VI Kobieca Olimpiada Szachowa - Medellin 1974

7. VII Kobieca Olimpiada Szachowa - Hajfa 1976

8. VIII Kobieca Olimpiada Szachowa - Buenos Aires 1978

9. IX Kobieca Olimpiada Szachowa - Valletta 1980

10. X Kobieca Olimpiada Szachowa - Lucerna 1982

11. XI Kobieca Olimpiada Szachowa - Saloniki 1984

12. XII Kobieca Olimpiada Szachowa - Dubaj 1986

13. XIII Kobieca Olimpiada Szachowa - Saloniki 1988

14. XIV Kobieca Olimpiada Szachowa - Nowy Sad 1990

15. XV Kobieca Olimpiada Szachowa - Manila 1992

16. XVI Kobieca Olimpiada Szachowa - Moskwa 1994

17. XVII Kobieca Olimpiada Szachowa - Erewań 1996

18. XVIII Kobieca Olimpiada Szachowa - Elista 1998

19. XIX Kobieca Olimpiada Szachowa – Stanbuł 2000

20. XX Kobieca Olimpiada Szachowa – Bled 2002

21. XXI Kobieca Olimpiada Szachowa – Calvia 2004

22. XXII Kobieca Olimpiada Szachowa – Turyn 2006

23. XXIII Kobieca Olimpiada Szachowa – Drezno 2008

24. XXIV Kobieca Olimpiada Szachowa – Chanty-Mansyjsk 2010

25. XXV Kobieca Olimpiada Szachowa – Stambuł 2012

26. XXVI Kobieca Olimpiada Szachowa – Tromso 2014

27. XXVII Kobieca Olimpiada Szachowa – Baku 2016

28. XXVIII Kobieca Olimpiada Szachowa – Batumi 2018

29. XXIX Kobieca Olimpiada Szachowa – Chanty-Mansyjsk 2020

Dodatkowe informacje znajdziesz

na oficjalnej stronie internetowej serii

“Wielka Księga Olimpiad Szachowych”

szachy-kwi.eu

X Olimpiada

Helsinki, 9 – 31 sierpnia 1952 r.

Kolejna, dziesiąta już Olimpiada, została zorganizowana w Finlandii, państwie neutralnym, dzięki czemu mogło przybyć więcej krajów. Spodziewano się ich 30, jednak ostatecznie przybyło 25 i rekord z Buenos Aires 1939 nie został pobity. Francuzi przyznali potem, że zabrakło im funduszy na przyjazd.Szachowa Federacja Finlandii proponując organizację jubileuszowej Olimpiady, chciała ją połączyć z mającymi się odbyć w Helsinkach, XV Igrzyskami Olimpijskimi. Działacze fińscy mieli pojęcie o organizacji tak gigantycznej imprezy szachowej: wszak Finlandia brała udział w tych rozgrywkach już po raz szósty!

Po raz pierwszy w historii można było zobaczyć szachistów ZSRR, którzy już byli członkami FIDE.

Regulamin i tempo gry (2,5 godziny na 40 posunięć i po godzinie na każde następne 16) były takie, jak na poprzedniej Olimpiadzie. Zdecydowano jednak, że można grać tylko jedną rundę dziennie (po południu), zaś na drugi dzień rano będą toczyły się dogrywki, dzięki czemu nie gromadziła się ich nadmierna ilość i tabela przedstawiała się bardziej przejrzyście.

Podczas uroczystego otwarcia rozgrywek olimpijskich, które miało miejsce 9 sierpnia 1952 roku, uroczyste ślubowanie złożył Kaarle Sakari Ojanen, reprezentant Finlandii na Olimpiadach w 1937 i 1950 roku, mistrz międzynarodowy od 1952 roku. Na środku sali utworzono półkole z flagami zespołów uczestniczących w Olimpiadzie. Drużyny w kolejności alfabetycznej podchodziły do stolika, gdzie Dyrektor Generalny Ilmakunnas i prezydent FIDE Folke Rogard nadzorowali prezentację publiczności każdego zespołu i losowanie numerów startowych przez ich kapitanów. Każdej zapowiedzi towarzyszyły długie i gromkie brawa. Z ogromną ciekawością zerkano na debiutującą ekipę sowiecką, na obrońców pucharu Hamiltona–Russella, Jugosłowian, na „srebrnych” Argentyńczyków i na silnie zestawioną drużynę węgierską. Na koniec sędzia główny Karel Opočensky ogłosił zgromadzonym widzom wyniki losowania. Opočensky wypowiadał się w języku francuskim, Rogard w szwedzkim, a Ilmakunnas w fińskim. Całość zakończono odegraniem fińskiego hymnu narodowego.

140 zawodników (13 arcymistrzów i 38 mistrzów międzynarodowych) rozegrało łącznie 740 partii.

Olimpiadę rozegrano w przestrzennych salach budynku Business College. Dyrektorem generalnym został Ari Ilmakunnas, dyrektorem turnieju Eino Heilimo, zaś jego zastępcą Paavo Lihtonen (wszyscy Finlandia). Sędzią głównym mianowano, jak wspomniano, Karela Opočenskiego (zawodnik w Olimpiadach Praga 1931, Folkestone 1933, Warszawa 1935 i Buenos Aires 1939). Przy ostatecznym wyniku o zajętym miejscu decydowały punktu zdobyte w poszczególnych partiach (tzw. małe), a w drugiej kolejności punkty meczowe.

Grafika: plakat i plakietka X Olimpiady

Zarówno otwarcie Olimpiady, zakończenie i sam przebieg rozgrywek Fińska Federacja Szachowa zorganizowała bez zarzutu. Szczególnie komplementował organizatorów opiekun debiutującego zespołu sowieckiego Ragozin. Grano na ceratowych, ale dobrze usztywnionych szachownicach, a dla kibiców przygotowano demonstracyjne szachownice, na których nanoszono sukcesywnie wykonywane posunięcia w najważniejszych partiach.

Prasa na bieżąco zamieszczała olimpijskie materiały, a zawodnicy otrzymywali ładnie wydrukowane kolejne numery biuletynu zawierającego zdjęcia, wywiady, a przede wszystkim komplet rozegranych partii. Specjalne autobusy dowoziły zawodników z hotelu do miejsca gry.

Dobrym pomysłem było rozgrywanie wyłącznie jednej rundy dziennie, zaś na drugi dzień z rana odbywały się dogrywki. Dzięki temu aktualizowana na bieżąco tabela dawała przejrzysty obraz rywalizacji po każdej rundzie.

Fotografia: Ojanen składa olimpijskie ślubowanie

Fotografia: ceremonia otwarcia Olimpiady, stoi w „ogonku” ekipa Brazylii.

Od prawej: Vasconcellos, Carvalho Jr, Mangini, Mendes, German i Filho (zasłonięty)

Prawie wszystkie zespoły wystawiły pełną szóstkę zawodników. W piątkę grała jedynie Argentyna (!), Dania, Kuba, Luksemburg, Saara, Włochy, Izrael i Szwajcaria a w czwórkę młoda ekipa Niemieckiej Republiki Demokratycznej (NRD).

W szrankach olimpijskich, oprócz oczywiście ZSRR, zadebiutowały: NRD, Luksemburg, Izrael i Saara (po drugiej wojnie światowej w latach 1946 – 56 stanowiła obszar autonomiczny pod zwierzchnictwem Francji, a następnie na podstawie porozumienia Francji i NRF z 1956 roku przyłączona w 1957 roku do NRF).

Fotografia: sala gry

Już po raz drugi zastosowano dwustopniowy system rozgrywek. Ekipy podzielono na 3 grupy, z których pierwsze trzy awansowały do finału A, którego stawką był puchar Hamiltona – Russella, następne trzy – do finału B, a pozostałe, miały grać w finale C. Na wniosek sędziego głównego, mistrza czeskiego Opočenskiego rozstawiono do każdej grupy po trzy drużyny, a mianowicie ZSRR, Argentynę, Jugosławię, Węgry, Czechosłowację, NRF, Szwecję, USA i Holandię, przy czym wszystkie państwa uszeregowane zostały w kolejności od 1 do 25, otrzymując odpowiedni numer startowy. Następnie utworzono trzy grupy w ten sposób, że suma numerów punktów startowych poszczególnych reprezentacji jak też i drużyn rozstawionych była we wszystkich grupach jednakowa. Do jednej z grup dolosowano potem Luksemburg jako drużynę najsłabszą.

Opisany system nie był zły, ale z perspektywy przebiegu rozgrywek okazało się, że najsilniejsza była trzecia grupa.

Zespoły uznane za najsilniejsze, czyli tzw. „rozstawione” uszeregowano następująco:

1. ZSRR,

2. Argentyna,

3. Jugosławia,

4. Węgry,

5. Czechosłowacja,

6. NRF,

7. Szwecja,

8. USA

9. Holandia.

Debiutująca po wojnie ekipa polska została sklasyfikowana dopiero na 17 pozycji. Rozstawienie było prawidłowe, bowiem w finale A ostatecznie zagrało z tej grupy osiem zespołów i tylko Holandii nie udało się tej sztuki dokonać ze względu na doskonałą formę i postawę szachistów ekipy fińskiej.

W ramach przygotowań do Olimpiady, Polacy rozegrali dwa mecze treningowe: pokonali Węgry 6:4 i NRD 8,5:1,5. Jednakże była to ekipa zdecydowanie słabsza od tej, w której walczyli Rubinstein, Tartakower, Najdorf, Frydman P. czy też Regedziński. W Zakopanem odbył się obóz kondycyjny, zaś międzynarodowy turniej w Międzyzdrojach miał być traktowany jako ostateczne eliminacje. O kolejności szachownic decydowało miejsce zajęte we wspomnianym turnieju. W przypadku dzielenia miejsc (dotyczyło to szachownic drugiej, trzeciej i czwartej) dodatkowym kryterium był wynik uzyskany z zawodnikami zagranicznymi.

Turniej przyniósł wyniki: 1 – 2. Milew (Bułgaria) i Balanel (Rumunia) po 11 p. z 16), 3 – 4. Szily (Węgry) i Makarczyk (Polska) po 10 p., 5. Tarnowski (Polska) 9,5 p., 6. Szabo S. (Węgry) 9 p., 7 – 8. Koch (NRD) i Bobocow (Bułgaria) po 8 p., 9 – 12. Śliwa, Plater, Pytlakowski i Gawlikowski (wszyscy Polska) po 7,5 p., 13 – 14. Litmanowicz i Arłamowski (obaj Polska) po 7 p., 15 – 16. Bakonyi (Węgry) i Grynfeld (Polska) po 6 p. i 17. Kubart (NRD) 3,5 p. Jednak już po turnieju ówczesne Prezydium Sekcji Szachów GKKF niespodziewanie zmieniło decyzję i ostatecznie do Helsinek nie wyjechała najsilniejsza ekipa. Zawodnikom towarzyszyli przewodniczący Sekcji Szachów GKKF Z. Miller oraz dwóch trenerów Balcarek i Gadaliński.

Ostatecznie kadrę stanowili (w nawiasie miejsce zajęte na X mistrzostwach Polski, jakie odbyły się w 1952 roku w Katowicach): Jan Tarnowski (12), Andrzej Pytlakowski (5 – 8), Kazimierz Plater (10), Bogdan Śliwa (1 – 2, w dodatkowym meczu, o tytuł mistrza kraju, pokonał Makarczyka 4:2, w meczu, w którym nie podpisano ani jednego remisu), Władysław Litmanowicz (15) oraz Izaak Grynfeld (11). Ten ostatni od 1954 roku występował jako Ignacy Branicki! Można zastanawiać się, dlaczego Makarczyk (1 – 2), Szymański (3) i Szapiel (4) nie znaleźli uznania w oczach szachowych prominentów?

Fotografia: ekipa polska w Helsinkach
Siedzą od lewej: Litmanowicz, Miller, Śliwa i Tarnowski
Stoją od lewej: Plater, Balcarek, Pytlakowski, Gadaliński i Grynfeld

Fotografia z okładki miesięcznika „Szachy” z września 1952 roku

Nie mógł zagrać członek przedwojennej ekipy, doskonały Teodor Regedziński (5 – 8), który ze względu na stan zdrowia został wcześniej zwolniony z… więzienia, do którego został wtrącony zaraz po wojnie, za udział w organizowanych przez Niemców turniejach szachowych w czasie okupacji hitlerowskiej na terenie Łodzi, która leżała wówczas na terenie „Reichu”. Losy polskiego, przedwojennego olimpijczyka były bardzo skomplikowane. Prawdopodobnie szantażem został on zmuszony do „kolaboracji” z okupantem. Po wyjściu na wolność był bardzo schorowany i dwa lata po X mistrzostwach Polski, w 1954 roku zmarł. W każdym razie nie wysłano do Helsinek najsilniejszej drużyny.

Fotografia: Helsinki 1952, ekipa Danii po przyjeździe do Helsinek. Enevoldsen J., Poulsen, Pedersen, Enevoldsen H. i dwie osoby towarzyszące

Fotografia: ekipa Jugoslawii w Helsinkach; Tidskrift För Schack nr 9/1952

Od lewej: Pirc, Gligorić, Rabar, Milić, Fuderer i Trifunović

Fotografia: ekipa Szwecji – Helsinki 1952; Tidskrift För Schack nr 9/1952

Od lewej: Danielsson, Lundin, Johansson, Stahlberg, Sköld i Stoltz

Fotografia: Ekipa Czechosłowacji w Helsinkach; Szachy nr 9/1952

Od lewej: Pachman, Pithart, Šajtar, Filip, Zita i Kottnauer

Do faworytów zaliczono oczywiście zespół ZSRR (co prawda nie przyjechał mistrz świata Botwinnik, ale ekipę sowiecką stanowili wyłącznie arcymistrzowie!), Argentynę znów z Najdorfem i Bolbochanem na czele, wzmocnioną byłym austriackim i niemieckim „numerem 1” Eliskasesem, Jugosławię w bardzo podobnym składzie jak w Dubrowniku, Węgry z arcymistrzem Szabo, a także USA, której liderem był ponownie Reshevsky wspomagany przez Evansa.

Szwecja katastrofalnie osłabiona w Dubrowniku, tym razem wystąpiła ze Stahlbergiem, Stoltzem, Lundinem i Danielssonem, którzy pięknie spisywali się na przedwojennych Olimpiadach! Było też kilka ważnych nieobecności.

Holandia grała bez Euwego, NRF – bez Unzickera, zaś w zespołach Anglii i Szwajcarii brakowało czołowych zawodników. Ze „starych” znajomych można było znowu zobaczyć Duńczyka Enevoldsena J., Schmida (NRF), Gligoricia, Trifunovicia, Pirca i Rabara (wszyscy Jugosławia), Donnera (Holandia), Bööka (Finlandia) i Czerniaka.

W zespole Izraela zawodnicy Oren i Aloni, to byli polscy zawodnicy. Pierwszy z nich był olimpijczykiem z Hagi (rok 1928), gdzie grał jako Chwojnik (przed wojną mieszkał w Krakowie), zaś drugi był znany wcześniej jako Schächter i pochodził ze Lwowa.

Fotografia: do Helsinek przybyło wielu gości. Na zdjęciu 92-letni Hugo Backmansson, wybitny malarz (orientalista i portrecista) fiński rosyjskiego pochodzenia (po prawej) gra partię szachów ze swoim synem Bryanem Backmanssonem. Był zapalonym szachistą i założycielem klubów szachowych w Helsinkach, Petersburgu i Tangerze.

Zmarł w 1953 roku.

W Helsinkach można było zobaczyć także artystę malarza (!) z zawodu, mistrza międzynarodowego Henriego Groba, znanego z Olimpiad w Londynie 1927 i Warszawie 1935, który rok przed zmaganiami w Helsinkach zdobył mistrzostwo Szwajcarii (to był jego ostatni występ olimpijski) i wielu innych.

W zespole angielskim zagrali m.in. Golombek (Warszawa 1935, Sztokholm 1937 i Buenos Aires 1939), Milner-Barry (Sztokholm 1937 Buenos Aires 1939) oraz młodziutki debiutant Penrose, któremu przyszło dziewięciokrotnie grać na Olimpiadach.

Na dwóch pierwszych szachownicach kubańskich zagrali znani z Buenos Aires 1939 Aleman Dovo i Planas Garcia.

Liderem Austriaków został legendarny Lokvenc (Londyn 1927, Haga 1928, Hamburg 1930 i Praga 1931).

Na drugiej „desce” Islandii pojawił wielki talent Fridrik Olafsson, który w przyszłości miał zostać najsilniejszym zawodnikiem kraju i jego pierwszym arcymistrzem! Na razie jednak liderem zespołu pozostawał Eggert Gilfer znany z udziału w Olimpiadach w Hamburgu 1930, Folkestone 1933 i Sztokholmie 1937.

Eliminacje odbyły się w dniach 10 – 19 sierpnia. Wyniki losowania były następujące:

Grupa

Skład grup

1

1. Czechosłowacja, 2. Islandia, 3. Argentyna, 4. Dania, 5. NRF, 6. Kuba, 7. Luksemburg, 8. Anglia, 9. Saara.

2

1. NRD, 2. Brazylia, 3. Norwegia, 4. Węgry, 5. Włochy, 6. Jugosławia, 7. Szwecja, 8. Austria.

3

1. Holandia, 2. Finlandia, 3. Grecja, 4. ZSRR, 5. Izrael, 6. Szwajcaria, 7. Polska, 8. USA.

W grupie 1 przewidziano jeden dzień wolny (18 sierpnia), w grupie 2  trzy dni wolne (12 VIII, 15 VIII i 18 VIII), zaś w grupie 3 także trzy dni wolne od gry – 13 VIII, 16 VIII i 18 VIII.

Po zakończeniu eliminacji, 19 VIII, wszystkie grupy miały znowu dzień wolny i 21 VIII rozpoczynały się wszystkie finały (A i B – dzień wolny tylko 29 VIII, w C dni wolne od gry przypadły na 28 – 30 VIII).

Fotografia: Karel Opočensky, sędzia główny – Helsinki 1952

Półfinały, 10 sierpnia 1952 r.

„Porażka Amerykanów – faworytów Olimpiady!”

Grupa: 1

Wyniki I rundy:

Islandia

1,5 : 2,5

Saara

Argentyna

3,5 : 0,5

Anglia

Dania

4,0 : 0,0

Luksemburg

NRF

3,5 : 0,5

Kuba

Czechosłowacja

-

Pauza

Faworyci grupy, Argentyńczycy spotkali się z Anglikami. Do przerwy wynik brzmiał 1,5:0,5 dla Argentyny. Milner-Barry przegrał z Eliskasesem, a Penrose zremisował z Bolbochanem. Partie Najdorf – Golombek i Barden – Pilnik zostały odłożone. W dogrywce Najdorf wykazał przewagę dwóch lekkich figur nad wieżą, a Pilnik w popisowy sposób zrealizował przewagę piona w lekkofigurowej końcówce.

W ekipie angielskiej pojawiła się nowa postać: 17-letni Jonathan Penrose, któremu przyszło dziewięciokrotnie reprezentować barwy kraju, w tym czterokrotnie na pierwszej szachownicy. Naukę gry w szachy rozpoczął już w wieku czterech lat. Mistrzem Anglii, w kategorii juniorów do lat 18, został będąc czternastolatkiem! Trzy lata później był „uznawanym” graczem przez czołowych szachistów kraju. Jego debiut w świecie „dorosłych” szachów miał miejsce w sławnym turnieju w Hastings 1950/51. Z młodziutkim juniorem angielskim przegrali wówczas Golombek, Rossolimo (jedyna porażka silnego francuskiego mistrza!) i Philips. Wyniki tego turnieju: 1. Unzicker (NRF) 7 p. z 9 partii, 2 – 3. Rossolimo (Francja) i O’Kelly (Belgia) po 6 p., 4 – 7. Golombek, Penrose (obaj Anglia), Castaldi (Włochy) i Thomas (Anglia) – po 4 p., 8. Barden 3 p., 9. Adams 2 p. i 10. Philips (wszyscy Anglia) 1 p. W 1950 roku Penrose w turnieju w Southsea pokonał Bogoljubowa i Tartakowera! W turnieju uczestniczyło aż 27 zawodników. Wyniki czołówki: 1 – 2. Tartakower (Francja) i Bisquier (USA) po 7,5 p. z 10 partii, 3 – 5. Schmid (NRF), Golombek i Penrose (obaj Anglia) po 7 p., 6. Bogoljubow (NRF) 6,5 p. itd. Jego wspaniałym wyczynem było sześciokrotne z rzędu (!) zdobycie mistrzostwa kraju w latach 1958 – 1963. W latach 1966 – 1969 czterokrotnie, znowu z rzędu sukces ten powtórzył.

Fotografia: Mistrz Anglii Jonathan Penrose (po lewej) i Leonard Barden – 1951

Dość nieoczekiwaną porażkę doznała Islandia w starciu z Saarą! Gilfer (trzykrotny uczestnik Olimpiad przedwojennych) pokonał Lorsona, a Olafsson, przyszły prezydent FIDE (w 1978 r.!) zremisował z Benknerem, ale Johnsen i Sigurdsson przegrali! Duńczycy nie zmarnowali okazji i wycisnęli komplet punktów (tylko partia Enevoldsen – Doerner była odkładana) z najsłabszej ekipy nie tylko grupy, ale i Olimpiady. Niemcy z „winy” Herberta Heinickego (grał tylko jeden raz na Olimpiadzie) stracili „połówkę” w meczu z Kubańczykami.

Stan po I rundzie:

1

Dania*

4,0

2 – 3

NRF* i Argentyna*

3,5

4

Saara*

2,5

5

Islandia*

1,5

6 – 7

Kuba* i Anglia*

0,5

8 – 9

Czechosłowacja i Luksemburg*

0,0

1. Obrona królewsko – indyjska [E87]

Gilfer (Islandia) – Lorson (Saara)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.f3 Gg7 4.e4 d6 5.Sc3 Sbd7 6.Ge3 e5 7.d5 0–0 8.Hd2 Se8 9.Gg5 Gf6 10.h4 Sg7 11.g4 Ge7 12.0–0–0 f6 13.Gh6 Wf7 14.h5 g5 15.Gg7 Wg7 16.Sge2 h6 17.Sg3 Gf8 18.Kb1 Sb6 19.Sf5 Gf5 20.ef5 Sc8 21.Se4 Wd7 22.Gd3 Kg7 23.Gc2 Sb6 24.Hd3 c6 25.Sc3 Hc7 26.Gb3 a6 27.Wh2 c5 28.Wf2 Wb8 29.Wc1 We7 30.Se4 Sc8 31.Wd2 Sa7 32.a4 Hd8 33.Kc2 b5 34.ab5 ab5 35.Wa1 Web7 36.Wa2 Hc7 37.Sc3 b4 38.Se4 Sc8 39.Wd1 Sb6 40.Wda1 Ge7 41.Wa6 Sc8 42.Hf1 Wb6 43.Sd2 Hb7 44.W6a5 Gd8 45.Hb1 He7 46.Se4 W6b7 47.Wa8 Wa8 48.Wa8 Sb6 49.Wa6 Gc7 50.Ha1 Gb8 51.Ha5 Hc7 52.Kd3 Hd8 53.Hb5 Gc7 54.Hc6 Hb8 55.Gd1 Kf7 56.Wb6 Wb6 57.Hd7 Kf8 58.Sf6 Hd8 59.He6 Kg7 60.Se8 Kf8 61.Ga4 He7 62.Hh6 Kg8 63.Sf6 Kf7 64.Hg6 i czarne poddały się.

2. Obrona królewsko – indyjska [E90]

Benkner (Saara) – Olafsson F. (Islandia)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.h3 0–0 6.Sf3 Sbd7 7.Gf4 c5 8.d5 Sh5 9.Gh2 Sb6 10.Ge2 e5 11.de6 Ge6 12.g4 Sf6 13.Gd6 We8 14.e5 Gc4 15.0–0 Sfd7 16.b3 Ge2 17.He2 Sc8 18.Wad1 Sd6 19.Wd6 He7 20.Wd3 Se5 21.We3 Sf3 22.Hf3 Hc7 23.Sd5 Hd6 24.Wd1 We5 25.Sc3 We3 26.fe3 He5 27.Sa4 He7 28.Wd3 We8 29.Kf2 b6 30.Sc3 Gc3 31.Wc3 Wd8 32.Wc2 He5 33.Kg2 Kg7 34.Wf2 Wd7 35.Hc6 We7 36.Wf3 h5 37.gh5 Wc7 38.Ha4 Hh5 39.Hf4 Wd7 40.e4 c4 41.Hf6 Kh7 42.e5 c3 43.e6 fe6 44.Hc3 Hg5 45.Kf2 e5 46.Hc4 Hd2 47.He2 Kg7 48.a4 He2 49.Ke2 Wf7 50.Wc3 Kf6 51.Wc6 Kf5 52.b4 Wh7 53.a5 ba5 54.ba5 Wh3 55.Wa6 Wa3 56.Wa7 g5 57.a6 Kf4 58.Wf7 Kg3 59.a7 g4 60.Wg7 Kf4 61.Wf7 Kg3 62.Wg7 Wa6 63.Wf7 Wa4 64.Wg7 Wa3 65.Wf7 Kh2 66.Wh7 Kg2 67.Wg7 g3 68.Wf7 Kh2 69.Wh7 Kg1 70.Wg7 g2 71.Wh7 Wa5 72.Wg7 Kh2 73.Wh7 Kg3 74.Wg7 Kf4 75.Wg2 Wa7 76.Wg8 Wa2 77.Ke1 Kf3 78.Wh8 e4 79.Wh3 Kf4 80.Wb3 i remis.

3. Obrona Nimzowitscha [E42]

Johnsen (Islandia) – Weichselbaumer (Saara)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.e3 c5 5.Sge2 d5 6.cd5 ed5 7.a3 cd4 8.ed4 Ge7 9.Sf4 0–0 10.Ge2 Sc6 11.0–0 Gd6 12.Gf3 Se7 13.h3 Gf4 14.Gf4 Ge6 15.Hb3 Sf5 16.Wad1 Hd7 17.Gg5 Wad8 18.Wfe1 h6 19.Gf6 gf6 20.Gg4 Sh4 21.Ge6 fe6 22.Se2 Kh8 23.Sg3 Wde8 24.He3 Hg7 25.Hf4 Sg6 26.Hf3 Sh4 27.Hf4 Sg6 28.Hd6 Hf7 29.Wc1 We7 30.Wc3 Wd7 31.Hb4 f5 32.Sf1 Wg8 33.Kh2 f4 34.Wc2 Sh4 35.f3 Hg6 36.Hc3 Sg2 37.Wec1 Sh4 i białe poddały się.

4. Obrona królewsko – indyjska [E90]

Jost (Saara) – Sigurdsson (Islandia)

1.d4 Sf6 2.Sf3 g6 3.c4 Gg7 4.Sc3 d6 5.e4 0–0 6.Ge3 Sbd7 7.h3 e5 8.Ge2 c6 9.0–0 He7 10.d5 c5 11.Sh2 Se8 12.Hd2 f5 13.Gg5 Gf6 14.Gf6 Sdf6 15.ef5 Gf5 16.g4 Gd7 17.f4 Sg7 18.Gd3 Wae8 19.Wae1 Hd8 20.fe5 We5 21.We5 de5 22.Hg5 He7 23.Se4 Sge8 24.Sf3 Sd6 25.Sd6 Hd6 26.He5 Se8 27.Hd6 Sd6 28.Se5 Wf1 29.Kf1 Ge8 30.Kf2 Kg7 31.Ke3 Kf6 32.Sf3 b5 33.b3 a5 34.g5 Ke7 35.Kf4 a4 36.Sd2 ab3 37.ab3 bc4 38.bc4 Ga4 39.Ke5 Sf7 40.Kf4 Sd6 41.Se4 Se4 42.Ke4 Kd6 43.Ke3 Gd1 44.Ge2 Gb3 45.Kd3 Ke5 46.Gg4 Ga4 47.Ge6 Ge8 48.Gg8 i czarne poddały się.

5. Obrona Nimzowitscha [E57]

GM Najdorf (Argentyna) – IM Golombek (Anglia)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.e3 c5 5.Gd3 d5 6.Sf3 Sc6 7.0–0 0–0 8.a3 cd4 9.ed4 dc4 10.Gc4 Ge7 11.Gd3 b6 12.We1 Gb7 13.Gc2 Wc8 14.Hd3 g6 15.Gb3 Hd7 16.Gg5 Wfd8 17.Wad1 Se8 18.d5 ed5 19.Sd5 Gg5 20.Sg5 Hf5 21.Hf5 gf5 22.Se7 Se7 23.Wd8 Wd8 24.We7 Sd6 25.Sf7 Kf8 26.Wb7 We8 27.Wb8 Wb8 28.Sd6 Wd8 29.Sf5 Wd2 30.a4 Wb2 31.Gd1 Wb1 32.Se3 a5 33.Kf1 b5 34.Ke2 Wb2 35.Ke1 ba4 36.Ga4 Wa2 37.Gc2 h6 38.Kd2 a4 39.Kc3 a3 40.Kb3 Wa1 41.Gd1 Kg7 42.h4 Kf6 43.g4 Kg7 44.g5 hg5 45.hg5 Kg6 46.f4 a2 47.Kb2 Wc1 48.Gc2 Kh5 49.Ka2 We1 50.Sd5 i czarne poddały się.

6. Partia hiszpańska [C84]

Penrose (Anglia) – IM Bolbochan (Argentyna)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Ge7 6.Sc3 b5 7.Gb3 d6 8.Sd5 Sa5 9.Se7 He7 10.d4 h6 11.We1 0–0 12.c3 Sb3 13.ab3 We8 14.d5 c6 15.c4 cd5 16.cd5 Sh7 17.Gd2 f5 18.ef5 Gf5 19.Sd4 Hf6 20.Sc6 Hg6 21.We3 Ge4 22.Wg3 Hf6 23.Ge3 Sf8 24.f3 Gf5 25.f4 Sg6 26.fe5 Se5 27.Gd4 Gd7 28.Hd2 Wf8 29.Se5 de5 30.Gc5 Wf7 31.Wf3 Hg6 32.Wf7 Hf7 33.Wc1 Hg6 i remis.

7. Obrona słowiańska [D45]

GM Eliskases (Argentyna) – Milner-Barry (Anglia)

1.d4 Sf6 2.Sf3 d5 3.c4 c6 4.Sc3 e6 5.e3 Sbd7 6.Hc2 Gd6 7.b3 0–0 8.Ge2 e5 9.cd5 Sd5 10.Sd5 cd5 11.de5 Se5 12.0–0 Hf6 13.Gb2 Gf5 14.Hd2 Sf3 15.Gf3 Hh6 16.g3 Ge4 17.Ge4 de4 18.Hd5 Wfe8 19.Hb7 Hg6 20.Wfd1 h5 21.Ha6 We6 22.Hf1 Wae8 23.Wd5 f5 24.Hh3 Ge5 25.Ge5 We5 26.Wad1 Hg5 27.We5 We5 28.Wd7 a5 29.Hh4 Hh4 30.gh4 Kh7 31.a4 Kg6 32.Wb7 Kf6 33.Kg2 Wc5 34.Kg3 g6 35.Wb6 Kf7 36.Wb5 Wc3 37.Kf4 Wc2 38.Wa5 Wf2 39.Ke5 We2 40.Wa7 Ke8 41.a5 i czarne poddały się.

8. Obrona sycylijska [B73]

Barden (Anglia) – GM Pilnik (Argentyna)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 g6 6.Ge2 Gg7 7.Ge3 Sc6 8.0–0 0–0 9.Hd2 Sg4 10.Gg4 Gg4 11.f4 Gd7 12.Sd5 e6 13.Sc3 Sa5 14.b3 Wc8 15.Wae1 a6 16.f5 Sc6 17.fe6 fe6 18.Wf8 Hf8 19.Wf1 He7 20.Sce2 Wf8 21.Wf8 Hf8 22.c4 Se5 23.h3 Sf7 24.Hb4 Hc8 25.Hd2 b5 26.cb5 ab5 27.Hc2 Hb7 28.Kf2 Gf6 29.a4 ba4 30.ba4 Hb4 31.Sb5 Gb5 32.ab5 Hb5 33.Hc8 Sd8 34.Hc7 Hc6 35.Hc6 Sc6 36.Gf4 Ge7 37.Sc3 Sd8 38.Sb5 Sb7 39.g4 Kf7 40.Ke2 Ke8 41.Kf3 Kd7 42.Gg3 Sd8 43.Ke3 Sf7 44.Sd4 Gf6 45.Sf3 Kc6 46.Kd3 d5 47.h4 e5 48.Sd2 Sd6 49.Gf2 d4 50.Gg3 Sb7 51.Gf2 Kb5 52.Ge1 Sc5 53.Kc2 d3 54.Kc3 Gd8 55.Sb3 Sb3 56.Kb3 Ga5 57.Gg3 d2 58.Kc2 Gc3 59.Gf2 Kc4 60.Ge3 Ga5 61.Ga7 d1H 62.Kd1 Kd3 63.Gb8 Gc3 i białe poddały się.

9. Partia hiszpańska [C84]

Enevoldsen J. (Dania) – Doerner (Luksemburg)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Ge7 6.Sc3 b5 7.Gb3 d6 8.Sd5 Sa5 9.Se7 He7 10.d3 h6 11.Gd2 Sb3 12.ab3 g5 13.c4 Gb7 14.Se1 c5 15.Sc2 b4 16.Se3 Gc8 17.Hf3 g4 18.He2 Wg8 19.f4 Ge6 20.fe5 de5 21.Sf5 Gf5 22.Wf5 Wg6 23.Waf1 0–0–0 24.Ge1 Se8 25.Wf7 Hd6 26.Gh4 Hd3 27.Hf2 Wdd6 28.Hc5 Wc6 29.He5 Wge6 30.Hd5 Wed6 31.Hf5 We6 32.Gg3 He3 33.Kh1 He4 34.Hd5 Sd6 35.Gd6 Wcd6 36.Wf8 Kd7 37.W1f7 We7 38.Wd8 Kd8 39.Hd6 Ke8 40.We7 He7 41.He7 Ke7 42.Kg1 Ke6 43.Kf2 Kf5 44.Ke3 Ke5 45.g3 a5 46.Kd3 Ke6 47.Ke4 Kd6 48.Kd4 Kc6 49.c5 i czarne poddały się.

10. Obrona Nimzowitscha [E38]

Levy (Luksemburg) – Poulsen (Dania)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.Hc2 c5 5.e3 Sc6 6.Sf3 0–0 7.Gd3 d5 8.dc5 Gc5 9.0–0 Sb4 10.Hb1 Sd3 11.Hd3 dc4 12.Hc4 He7 13.a3 a6 14.b4 Gd6 15.Se4 Se4 16.He4 f5 17.Hc4 b5 18.He2 Gb7 19.Gb2 Wad8 20.Wfd1 Gb8 21.Gd4 Wfe8 22.Wd2 Wd5 23.Wad1 Wed8 24.Gc5 Hc7 25.g3 Hc6 26.e4 Wd2 27.Wd2 Wd2 28.Sd2 fe4 29.He3 Hd5 30.Sb3 Gc7 31.Sd4 Ge5 32.Gb6 Gf6 33.Gc5 Gg5 34.f4 ef3 35.He6 He6 36.Se6 Gc1 37.Gb6 Ga3 38.Ga5 Gb2 39.Kf2 Gd5 40.Sc7 Gd4 i białe poddały się.

11. Gambit hetmański [D36]

Nielsen P. (Dania) – Lambert (Luksemburg)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 d5 4.Gg5 Ge7 5.e3 c6 6.Hc2 Sbd7 7.Sf3 0–0 8.cd5 ed5 9.Gd3 We8 10.0–0 Sf8 11.Se5 Sg4 12.Gf4 Gd6 13.Sg4 Gf4 14.ef4 Gg4 15.f5 Gh5 16.Hd2 f6 17.Hf4 He7 18.Kh1 Wad8 19.Wg1 g5 20.Hg3 Hd6 21.f4 We7 22.Hh3 Ge8 23.fg5 fg5 24.Wgf1 Hf6 25.Hg3 h6 26.Hf2 Gh5 27.Wae1 Wde8 28.We7 We7 29.h3 Ge8 30.b4 h5 31.Se2 Sh7 32.Sg1 Kg7 33.Sf3 Kf8 34.Se5 Wg7 35.He3 Kg8 36.Sg6 Gd7 37.He5 He5 38.de5 Sf8 39.Sf8 Kf8 40.e6 Gc8 41.f6 Wg8 42.e7 Kf7 43.Gh7 i czarne poddały się.

12. Partia włoska [C50]

Kremer (Luksemburg) – Pedersen (Dania)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gc4 Sf6 4.0–0 Gc5 5.Sc3 d6 6.h3 h6 7.a3 g5 8.Sh2 h5 9.Gb5 g4 10.Gc6 bc6 11.d3 Wg8 12.Ge3 gh3 13.g3 Ge3 14.fe3 Wg3 15.Kh1 Sg4 16.Sg4 Gg4 17.He1 Gf3 18.Wf3 Wf3 19.Hg1 Hf6 20.Se2 Ke7 21.Sg3 Wg8 22.Sf5 Wf5 23.Hg8 Wg5 24.Hg5 Hg5 25.Wg1 He3 26.b4 Hf3 27.Kh2 Hf2 28.Kh1 Hc2 29.Wg3 Hf2 30.Wg1 Hf3 31.Kh2 Hd3 32.Wg3 He4 33.Wh3 d5 34.Wg3 d4 i białe poddały się.

13. Obrona królewsko – indyjska [E95]

Teschner (NRF) – Planas Garcia (Kuba)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.Sf3 0–0 6.Ge2 Sbd7 7.0–0 e5 8.We1 We8 9.Gf1 c6 10.b3 ed4 11.Sd4 Sg4 12.Hg4 Gd4 13.Gb2 Hf6 14.Hg3 Sc5 15.Wad1 Ge5 16.He3 Se6 17.g3 g5 18.Gg2 g4 19.Wd3 Sd4 20.Wd4 Gd4 21.Sd5 cd5 22.Gd4 Hg6 23.cd5 Gd7 24.Gb2 Wac8 25.Hd4 f6 26.Gf1 Hg5 27.Hb4 Wc2 28.Hd6 Wb2 29.Hd7 He5 30.Wc1 He7 31.Hg4 Kh8 32.Hf4 He5 33.Hf3 Kg7 34.Gh3 We7 35.Gf5 Wa2 36.Hg4 Kh6 37.Hh4 i czarne poddały się.

Fotografia: Vasja Pirc – Helsinki 1952

14. Partia angielska [A21]

Gonzales J. (Kuba) – IM Schmid (NRF)

1.c4 e5 2.Sc3 d6 3.g3 f5 4.Gg2 Sf6 5.e3 Ge7 6.Sge2 0–0 7.b3 c6 8.Ga3 Ha5 9.Hc1 Sa6 10.0–0 Sb4 11.Sa4 d5 12.Hc3 dc4 13.Hc4 Kh8 14.Gb4 Gb4 15.a3 Ge7 16.Hc2 Ge6 17.b4 Hb5 18.d3 Wad8 19.Wfd1 Sd5 20.Sc5 Gc8 21.Sc3 Sc3 22.Hc3 a5 23.d4 ed4 24.ed4 ab4 25.ab4 f4 26.Wac1 Gg4 27.Wd2 fg3 28.hg3 Gg5 29.f4 Gf6 30.Se4 Ge7 31.Sc5 Gf6 32.Se4 Ge7 33.Sc5 Wfe8 34.Gf1 Hb6 35.We1 Gf6 36.We8 We8 37.Hc4 Hc7 38.d5 He7 39.Hd3 cd5 40.Hd5 b6 41.Sb7 He3 42.Kh2 Gf3 43.Hd7 Gc3 44.He8 He8 45.Wd8 Hd8 46.Sd8 Gb4 47.Sf7 Kg8 48.Gc4 b5 49.Gb3 Ge2 50.Se5 Kf8 51.Kg2 Ge1 52.Sf3 Gc3 53.Kf2 Gd3 54.Ke3 Gf5 55.Sd4 Gd4 56.Kd4 Ke7 57.Kc5 Gd3 58.Kd4 Ge2 59.Gc2 h6 60.Kc5 Ke6 61.Ge4 Kf6 62.Kd4 Gf1 63.Gc2 Gh3 64.Gd3 Gd7 65.Gf1 Ke6 66.Kc5 Ge8 67.Gd3 Kf6 68.Kd4 Gd7 69.Gf1 g5 70.fg5 Kg5 71.Ge2 Kf5 72.Gd1 Ge6 73.Kc5 Gc4 74.Kd4 Ke6 75.Gg4 Kd6 76.Gf3 Gf7 77.Gg2 b4 78.Ge4 b3 79.Gd3 Ke6 80.Ge4 Kf6 81.Kc3 Ke5 82.Gd3 Ge6 83.Gg6 Gf5 84.Ge8 Gc2 85.Gc6 Gd1 86.Gg2 Kf5 87.Gh3 Ke4 88.Ge6 Kf3 89.g4 Kg3 90.Kb2 Gg4 i białe poddały się.

15. Partia hiszpańska [C77]

Pfeiffer (NRF) – Cobo (Kuba)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.d3 d6 6.c3 Ge7 7.0–0 0–0 8.We1 Gg4 9.h3 Gh5 10.Sbd2 b5 11.Gc2 d5 12.He2 We8 13.Sf1 Gg6 14.g4 Hd7 15.Sg3 Wad8 16.Sh4 Kh8 17.Shf5 Gf8 18.Gg5 Gf5 19.Sf5 Se7 20.Sg3 Seg8 21.Gb3 h6 22.Ge3 c6 23.Hf3 Sh7 24.a4 Sg5 25.Hg2 Sf6 26.ab5 ab5 27.Wa7 He6 28.h4 Sgh7 29.f3 g6 30.Wea1 Wd7 31.W7a6 Hd6 32.g5 d4 33.cd4 ed4 34.Gd2 Sg8 35.Wc1 Wc8 36.f4 hg5 37.hg5 f6 38.gf6 Hf6 39.e5 Hh4 40.Ge6 Wdc7 41.Gc8 Wc8 42.Wac6 Wc6 43.Wc6 Se7 44.Wa6 Sd5 45.Wg6 Sf4 46.Gf4 Hf4 47.Sf1 i czarne poddały się.

16. Obrona Grünfelda [D90]

Ortega R. (Kuba) – Heinicke (NRF)

1.d4 Sf6 2.Sf3 g6 3.c4 Gg7 4.Sc3 d5 5.cd5 Sd5 6.g3 0–0 7.Sd5 Hd5 8.Gg2 c5 9.0–0 cd4 10.Ge3 d3 11.Sd4 de2 12.He2 Ha5 13.Wfd1 Sd7 14.Wac1 Se5 15.Gf4 Gg4 16.f3 Gd7 17.b4 Ha6 18.Ha6 ba6 19.Ge5 Ge5 20.f4 Gd4 21.Wd4 Wac8 22.Wc8 Gc8 23.a3 Kg7 24.Wc4 Ge6 25.Wc7 Wc8 26.Wa7 Wc1 27.Kf2 Wc2 28.Kg1 i remis.

Grupa: 2

Wyniki I rundy:

NRD

3,0 : 1,0

Austria

Brazylia

0,0 : 4,0

Szwecja

Norwegia

0,5 : 3,5

Jugosławia

Węgry

3,0 : 1,0

Włochy

Szwecja grająca w swoim najsilniejszym składzie rozpoczęła Olimpiadę w wielkim stylu! Znowu można było obserwować grę Stahlberga (Haga 1928, Hamburg 1930, Folkestone 1933, Warszawa 1935, Sztokholm 1937 i Buenos Aires 1939; zawsze jako „numer 1” swojego zespołu), Stoltza (Londyn 1927, Haga 1928, Hamburg 1930, Praga 1931, Folkestone 1933, Warszawa 1935 i Sztokholm 1937), Lundina (Hamburg 1930, Praga 1931, Folkestone 1933, Warszawa 1935, Sztokholm 1937 i Buenos Aires 1939) i Danielssona (Warszawa 1935, Sztokholm 1937 i Buenos Aires 1939). Doświadczenie olimpijskie godne pozazdroszczenia! Sköld, lider z Dubrownika 1950 znalazł swoje miejsce dopiero na czwartej szachownicy, zaś „dubrownicki” wicelider Johansson był pierwszym rezerwowym. Na długo przed końcem rundy Szwedzi prowadzili z Brazylijczykami 3:0. Jedynie partia Mangini – Stahlberg została odłożona. Końcówka wieżowa była wygrana dla Szweda, co przebieg dogrywki szybko udowodnił.

W meczu Węgry – Włochy doszło do sensacji. Należący od lat czterdziestych do sześćdziesiątych ubiegłego wieku do ścisłej czołówki szachistów węgierskich, 41-letni Gedeon Barcza przegrał z Nestlerem! Partia została odłożona w zakończeniu wieżowym z pionem mniej u Węgra. Nestler grał znakomicie i kiedy partię odkładano miał już dwa piony więcej! Mimo heroicznej obrony Barcza po 79 posunięciu przeciwnika podpisał kapitulację. Była to jedyna porażka Barczy w eliminacjach, a jedna z dwóch na przestrzeni całego turnieju.

W latach 1942, 1943, 1947, 1950 i 1951 Gedeon Barcza był mistrzem Węgier. Po zmaganiach helsińskich jeszcze trzykrotnie sięgał po ten tytuł. Przed Olimpiadą dobrze wypadł w turnieju w Szczawnie Zdroju 1950, wygranym przez Keresa, gdzie podzielił wraz z Szabo drugie miejsce. Rok później uczestniczył w turnieju strefowym w Mariańskich Łaźniach zdobywając trzecie miejsce wraz ze Stoltzem. Wyprzedzili go Szabo i Pachman, wschodząca gwiazda szachów czeskich.

Młoda, powstała z podziału Niemiec, drużyna Niemieckiej Republiki Demokratycznej, w meczu z Austrią, odniosła na dwóch najwyższych szachownicach wartościowe zwycięstwa. Liderem „Niemiec Wschodnich” był 53-letni Berthold Koch, mistrz NRD z roku 1952 i 1953.

Jedyne pół punktu dla Norwegii w starciu z Jugosławią zdobył, na czwartej szachownicy, doświadczony Rojahn w partii z Pircem. Inna sprawa, że Vasja Pirc rozegrał eliminacje niezwykle spokojnie i w sześciu partiach tylko jeden raz triumfował, a pięciokrotnie godził się na remis.

Stan po I rundzie:

1

Szwecja

4,0

2

Jugosławia

3,5

3 – 4

NRF i Węgry

3,0

5 – 6

Włochy i Austria

1,0

7

Norwegia

0,5

8

Brazylia

0,0

17. Partia hiszpańska [C86]

IM Koch (NRD) – IM Lokvenc (Austria)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Ge7 6.He2 b5 7.Gb3 0–0 8.c3 d6 9.h3 Sa5 10.Gc2 c5 11.d4 Hc7 12.d5 Gd7 13.Sh2 Ge8 14.f4 Sd7 15.f5 f6 16.Sd2 c4 17.Sdf3 Wb8 18.g4 b4 19.g5 Kh8 20.Kh1 bc3 21.bc3 Gh5 22.Hf2 Sb7 23.Hh4 Gf3 24.Sf3 fg5 25.Gg5 Gf6 26.Gf6 Sf6 27.Wg1 Sc5 28.Wg2 Wb7 29.Wag1 Ha5 30.He1 Ha2 31.He3 Ha5 32.Sh4 Wfb8 33.Sf3 Wc8 34.Sg5 Wd8 35.Gd1 Wdd7 36.Ge2 Ha4 37.Wd1 Wb2 38.Se6 i czarne poddały się.

18. Debiut Retiego [A05]

Poschauko (Austria) – Pietzsch (NRD)

1.Sf3 Sf6 2.g3 b6 3.Gg2 Gb7 4.0–0 e6 5.d3 d5 6.e4 de4 7.Sfd2 Hc8 8.Se4 Sbd7 9.Sbc3 Ge7 10.We1 0–0 11.He2 c5 12.Gd2 a6 13.Wad1 Wd8 14.f3 Sb8 15.Gg5 Sc6 16.Hd2 Sd5 17.Ge7 Sde7 18.Hg5 Sg6 19.h4 Sd4 20.h5 h6 21.Hd2 Se5 22.Hf2 Hc7 23.Wc1 Wf8 24.He3 f5 25.Sd2 Sef3 26.Sf3 Sf3 27.Kf2 Se1 28.He6 Kh8 29.Gb7 Wae8 30.Hd5 He7 31.Kf1 He3 32.Wd1 f4 33.g4 Hh3 34.Kf2 Hg3 35.Kf1 f3 36.Se4 Hg2 37.Ke1 He2 i mat.

19. Partia hiszpańska [C73]

Platz (NRD) – IM Beni (Austria)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 d6 5.Gc6 bc6 6.d4 f6 7.c4 Se7 8.Sc3 Sg6 9.Ha4 Gd7 10.c5 dc5 11.de5 Se5 12.Se5 fe5 13.0–0 Gd6 14.Ge3 Hb8 15.a3 Hb7 16.Hc4 Wb8 17.Wad1 Hb3 18.Ha6 0–0 19.Gc5 Wa8 20.He2 Ge6 21.He3 Hb2 22.Gd6 cd6 23.Wd6 Wa3 24.Wc6 Wc8 25.We6 Wac3 26.Hg5 Wc1 27.We8 We8 28.Hc1 Hd4 29.We1 Wd8 30.g3 h6 31.He3 Hb2 32.We2 Wd1 33.Kg2 Hb1 34.f3 Wh1 35.Hf2 Wc1 36.f4 ef4 37.gf4 Wc4 38.Hf3 Kh8 39.e5 Hg6 40.Hg3 Hc6 41.Hf3 Hg6 42.Hg3 i remis.

20. Gambit hetmański [D37]

Auer (Austria) – Müller K. (NRD)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 d5 4.e3 Ge7 5.Sc3 0–0 6.Gd3 b6 7.0–0 Gb7 8.b3 c5 9.Gb2 Sc6 10.cd5 ed5 11.dc5 bc5 12.Wc1 d4 13.Sa4 de3 14.Gf6 ef2 15.Wf2 Gf6 16.Sc5 Sb4 17.Gh7 Kh7 18.Sb7 Hb6 19.Sc5 Wfc8 20.a3 Wc5 21.Wc5 Hc5 22.ab4 Hb4 23.Wd2 Wb8 i remis.

21. Obrona sycylijska [B84]

Mangini (Brazylia) – GM Stahlberg (Szwecja)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 d6 6.Ge2 e6 7.Ge3 a6 8.0–0 Hc7 9.f4 Ge7 10.Gd3 0–0 11.Hf3 Gd7 12.Hg3 Kh8 13.Sc6 Gc6 14.Gd4 b5 15.e5 de5 16.Ge5 Hb7 17.Wae1 Wg8 18.Hh3 Wad8 19.We2 b4 20.Gf6 Wd3 21.cd3 gf6 22.Se4 f5 23.Sg5 Gg5 24.fg5 Wg5 25.He3 h6 26.Wc1 Gg2 27.h4 Wg6 28.Wec2 Kh7 29.Kh2 Hb8 30.Wc7 Hd8 31.W1c4 Ge4 32.Wf7 Kg8 33.We4 Kf7 34.Ha7 He7 35.He7 Ke7 36.Wb4 Kf6 37.Wa4 Ke5 38.Wa6 f4 39.Wa8 Kd4 40.Wa4 Ke3 41.We4 Kf3 42.h5 Wg2 43.Kh3 Wg5 44.Kh2 Wh5 45.Kg1 Wg5 46.Kh2 Wg2 47.Kh3 We2 48.Wb4 We3 49.Kh4 We1 50.Kh5 Wh1 51.Kg6 Kg3 i białe poddały się.

Fotografia: Ekipa NRD w Helsinkach, siedzą od lewej: Platz, Koch i Klaus Müller,

stoją od lewej: Pietzsch i Schöber (kapitan zespołu); Szachy nr 9/1952

22. Obrona sycylijska [B28]

IM Stoltz (Szwecja) – Carvalho jr (Brazylia)

1.e4 c5 2.Sf3 a6 3.c3 d5 4.ed5 Hd5 5.d4 e6 6.Gd3 Sf6 7.0–0 Ge7 8.Sa3 0–0 9.Sc4 Hd8 10.a4 Sbd7 11.Sfe5 cd4 12.cd4 Sb6 13.Sb6 Hb6 14.a5 Hd8 15.We1 Gd7 16.Hf3 Gc6 17.Sc6 bc6 18.Hc6 Hd4 19.Wd1 Hc5 20.Hf3 Wfd8 21.Ge3 Hb4 22.Gb6 Wd5 23.b3 Sd7 24.Gh7 Kh7 25.Wd5 ed5 26.Hf5 Kg8 27.Hd7 Gf6 28.Hd5 Ga1 29.Ha8 Kh7 30.Ha6 Hb3 31.g3 g6 32.He2 Gc3 33.Hf3 Kg8 34.Kg2 Hb2 35.Ha8 Kh7 36.Hc6 i czarne poddały się.

23. Gambit hetmański [D21]

Cruz Filho (Brazylia) – IM Lundin (Szwecja)

1.d4 d5 2.c4 dc4 3.Sf3 a6 4.a4 Sf6 5.e3 Gg4 6.Gc4 e6 7.Hb3 Gf3 8.gf3 Sc6 9.Gd2 Wb8 10.Sa3 Gd6 11.Gd3 0–0 12.Sc4 Sd5 13.Sd6 cd6 14.Gc3 Kh8 15.Ke2 b5 16.ab5 ab5 17.Ge4 b4 18.Gd2 Sf4 19.Kf1 d5 20.Gc2 Sg6 21.Hd3 Hh4 22.Ke2 e5 23.de5 b3 24.Gb1 Sce5 25.Hf5 Wfe8 26.Gc3 Hc4 27.Kd2 Wbd8 28.Gd4 Sc6 29.Hd3 Sd4 30.Hd4 Se5 31.Hc4 Sc4 32.Kc3 Wc8 33.Kb3 Sd2 i białe poddały się.

24. Partia hiszpańska [C88]

Sköld (Szwecja) – Vasconcellos (Brazylia)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Ge7 6.We1 b5 7.Gb3 0–0 8.a4 Wb8 9.ab5 ab5 10.c3 d5 11.ed5 Sd5 12.Se5 Se5 13.We5 Sf6 14.d4 Gd6 15.We2 Sg4 16.f4 Sh2 17.Kh2 Gg4 18.Kg1 Hf6 19.Sd2 Ge2 20.He2 Wfe8 21.Hf2 Gf4 22.Sf3 Gc1 23.Wc1 We7 24.Wf1 Kh8 25.Hg3 Hg6 26.Hg6 fg6 27.Se5 g5 28.Sc6 Wee8 29.Sb8 Wb8 30.Wf7 c6 31.Wc7 g4 32.Wc6 h5 33.Ge6 Kh7 34.Gf5 g6 35.Wg6 i czarne poddały się.

25. Obrona sycylijska [B92]

Vestöl (Norwegia) – GM Gligorić (Jugosławia)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.Ge2 e5 7.Sb3 Ge6 8.0–0 Sbd7 9.Kh1 Wc8 10.f4 Hc7 11.Gf3 Sb6 12.f5 Gd7 13.g4 h6 14.Wg1 Ge7 15.g5 hg5 16.Wg5 d5 17.Wg7 d4 18.Se2 Hc2 19.Hc2 Wc2 20.Wg2 Gc6 21.Sg3 Wg2 22.Kg2 Wg8 23.Sa5 Ge4 24.Sb7 Kd7 25.Ge4 Se4 26.Kf3 Sg3 27.hg3 Kc6 28.Sa5 Kd5 29.Gd2 e4 30.Kg2 e3 31.Ge1 Ke4 32.Wd1 d3 33.Sb3 Wc8 34.Gc3 Sd5 35.We1 Sc3 36.Sd2 Kf5 37.We3 Sd5 38.Wd3 Ke6 39.Kf3 Wc6 40.Sb3 Gf6 41.Ke4 Wc4 42.Sd4 Gd4 43.Wd4 f5 44.Kd3 Wb4 i białe poddały się.

Fotografia: Ekipa węgierska w Helsinkach; Szachy nr 9/1952

Od lewej: Molnar, Szily, Szabo, Barcza, Florian i Pogats

26. Obrona Nimzowitscha [E40]

IM Rabar (Jugosławia) – Myhre (Norwegia)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.e3 d5 5.a3 Ge7 6.Gd3 0–0 7.Sf3 c5 8.0–0 cd4 9.ed4 dc4 10.Gc4 Sbd7 11.Hd3 Sb6 12.Gb3 h6 13.Gc2 Sbd5 14.Se5 Sc3 15.bc3 Ha5 16.c4 Wd8 17.Gd2 Hb6 18.Sg4 a5 19.Ge3 Kf8 20.Sf6 Gf6 21.Wfd1 Gd7 22.d5 Hd6 23.Wab1 ed5 24.cd5 b5 25.Hh7 Gc3 26.Gd4 Gd4 27.Wd4 Hf6 28.Hh8 Ke7 29.d6 Hd6 30.Hg7 Hf6 31.Wd7 Wd7 32.We1 He6 33.We6 Ke6 34.Hg4 i czarne poddały się.

27. Obrona królewsko – indyjska [E66]

Morcken (Norwegia) – IM Trifunović (Jugosławia)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sf3 Gg7 4.g3 0–0 5.Gg2 d6 6.0–0 c5 7.Sc3 Sc6 8.d5 Sa5 9.Hd3 a6 10.Gd2 Wb8 11.e4 b5 12.b3 e6 13.Wac1 b4 14.Sd1 e5 15.Kh1 Sh5 16.Sh4 Gd7 17.Se3 Sb7 18.a4 He7 19.Gf3 Sf6 20.Wce1 Wbe8 21.He2 Kh8 22.Gc1 Sg8 23.Gg4 Sh6 24.Gd7 Hd7 25.Hc2 Sa5 26.f3 f5 27.Shg2 fe4 28.fe4 Wf1 29.Wf1 Wf8 30.Wf8 Gf8 31.Kg1 Sf7 32.Sf1 Hg4 33.Hd3 Ge7 34.Kf2 Gg5 35.Gg5 Sg5 36.Sd2 Hd1 37.Se1 Hd2 38.Hd2 Se4 39.Ke2 Sd2 40.Kd2 Sb3 i białe poddały się.

28. Obrona Grünfelda [D78]

IM Pirc (Jugosławia) – Rojahn (Norwegia)

1.Sf3 d5 2.g3 Sf6 3.Gg2 g6 4.0–0 Gg7 5.d4 0–0 6.c4 c6 7.b3 Sbd7 8.cd5 Sd5 9.e4 S5b6 10.a4 a5 11.Sc3 e5 12.Gg5 f6 13.Ge3 ed4 14.Sd4 Se5 15.Sc6 bc6 16.Hd8 Wd8 17.Gb6 Wd3 18.Wac1 Ge6 19.f4 Sd7 20.Gf2 Gb3 21.Wfe1 Gf8 22.Gf1 Wd2 23.Ge3 Wb2 24.Wb1 Wb1 25.Wb1 Ge6 26.Se2 Sc5 27.Sd4 Gf7 28.Sc6 Sa4 29.Wc1 We8 30.e5 Gb4 31.Sb4 ab4 32.Gb5 Wa8 33.Wa1 Sb6 34.Wa8 Sa8 35.ef6 Sc7 36.Gd3 Ge6 37.Gd4 Kf7 i remis.

29. Debiut gońca [A29]

GM Szabo (Węgry) – Porreca (Włochy)

1.c4 e5 2.Sc3 Sf6 3.g3 d5 4.cd5 Sd5 5.Gg2 Ge6 6.Sf3 Sc6 7.0–0 Sc3 8.bc3 Ge7 9.d4 ed4 10.Sd4 Sd4 11.Hd4 Hd4 12.cd4 0–0–0 13.Gb2 Gf6 14.e3 Kb8 15.Wfc1 Gd5 16.Wc5 c6 17.f3 Whe8 18.Kf2 Ge7 19.Wc2 f5 20.Gc1 Gf6 21.a4 g5 22.Gb2 Wd7 23.a5 a6 24.We1 Gf7 25.d5 Gb2 26.dc6 Wc7 27.Wb2 Wc6 28.f4 Wc7 29.Web1 Wee7 30.fg5 Wed7 31.h4 Gg6 32.Wa1 Wc3 33.Wa4 Wdc7 34.Wab4 Wc2 35.Wc2 Wc2 36.Kg1 Wc7 37.Gf3 Ge8 38.Wb6 Gd7 39.h5 i czarne poddały się.

30. Debiut gońca [C24]

Nestler (Włochy) – IM Barcza (Węgry)

1.e4 e5 2.Gc4 Sf6 3.He2 Sc6 4.Sf3 Ge7 5.d3 0–0 6.Sc3 d6 7.h3 Ge6 8.Gb3 Sd7 9.Ge3 Gf6 10.Hd2 Se7 11.0–0 Sg6 12.d4 Sb6 13.de5 de5 14.Hd8 Wfd8 15.Ge6 fe6 16.Wad1 Sc4 17.Gc1 Sd6 18.Wfe1 a6 19.b3 Sb5 20.Sb5 ab5 21.a3 Se7 22.Gb2 Sc6 23.Kf1 Wd6 24.Ke2 Wad8 25.Wa1 W6d7 26.a4 ba4 27.Wa4 Sd4 28.Gd4 ed4 29.Wd1 c5 30.Wa5 Wc7 31.Kd3 Wb8 32.Wb5 b6 33.Wa1 Gd8 34.Se5 Wcc8 35.Wa7 Wa8 36.Wd7 Kf8 37.Wb7 Gc7 38.Sd7 Kg8 39.Sb6 Gb6 40.W5b6 Wa1 41.Wb8 Wb8 42.Wb8 Kf7 43.Wc8 Wa5 44.f4 g5 45.fg5 Kg6 46.h4 Kh5 47.g3 Wa1 48.Wc5 Wd1 49.Ke2 Wg1 50.We5 Wg3 51.We6 Kh4 52.We7 Wc3 53.Kd2 Kg5 54.Wh7 Kf4 55.We7 Wh3 56.We8 Wh1 57.c3 dc3 58.Kc3 Ke3 59.Kc4 Wc1 60.Kb5 Kd4 61.b4 Wb1 62.e5 Kd5 63.Ka5 Kc6 64.Wc8 Kb7 65.Wc5 Wd1 66.Kb5 Wd4 67.Ka4 Wd3 68.b5 Wd4 69.Ka5 We4 70.b6 We1 71.Wc7 Kb8 72.We7 Wa1 73.Kb5 Wb1 74.Kc6 Wc1 75.Kd5 Wd1 76.Ke6 Wb1 77.b7 Wf1 78.Wf7 We1 79.Wd7 i czarne poddały się.

Fotografia: Vincenzo Nestler

31. Obrona sycylijska [B93]

IM Szily (Węgry) – Scafarelli (Włochy)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.f4 Hc7 7.Ge2 Sc6 8.Ge3 e6 9.0–0 Gd7 10.Sb3 b5 11.a3 Ge7 12.Hd2 0–0 13.Wad1 Wac8 14.Kh1 b4 15.ab4 Sb4 16.Sd4 Wb8 17.Gf3 d5 18.e5 Se8 19.f5 ef5 20.Gd5 Sd5 21.Sd5 Hd8 22.Se7 He7 23.Sb3 Gb5 24.Gc5 He5 25.Wfe1 Hb2 26.Wb1 Ha2 27.Wa1 i czarne poddały się.

32. Obrona Caro – Kann [B17]

Cala (Włochy) – IM Florian (Węgry)

1.e4 c6 2.d4 d5 3.Sc3 de4 4.Se4 Sd7 5.Sf3 Sgf6 6.Sg3 e6 7.Gd3 Ge7 8.0–0 0–0 9.He2 c5 10.c3 Hc7 11.We1 We8 12.Se4 b6 13.dc5 Sc5 14.Sc5 bc5 15.Se5 Gb7 16.Gg5 h6 17.Gh4 Wad8 18.Gb5 Wf8 19.Wad1 Wd1 20.Wd1 Wd8 21.Wd8 Gd8 22.Gd3 Ge7 23.Sc4 Sd5 24.Gg3 Sf4 25.Gf4 Hf4 26.He3 He3 27.Se3 Gf6 28.f3 Kf8 29.Kf2 Ke7 30.Sc4 Gd5 31.a3 Gg5 32.Se3 Gc6 33.g3 Gf6 34.Sc4 g5 35.Ke3 Gg7 36.Sa5 Gd5 37.Ge4 Kd7 38.g4 Ge5 39.h3 Gc7 40.Gd5 ed5 41.Sb3 Gf4 42.Ke2 c4 43.Sc5 Kc6 44.b4 Gc1 45.a4 Gf4 46.Sa6 Kb6 47.Sc5 Kc6 48.Sa6 Kb6 49.Sc5 Gd6 50.Sd7 Kc6 51.Sf6 Ge5 52.b5 Kd6 53.Sg8 Gc3 54.Sh6 f6 55.Sf5 Kc5 56.f4 d4 57.fg5 fg5 58.h4 gh4 59.Sh4 d3 60.Ke3 Gd4 61.Kd2 Kb4 62.g5 Gc3 63.Kd1 Gb2 64.Kd2 Kb3 65.Sf3 Ka4 66.g6 Kb5 67.Sg5 a5 68.Se6 a4 69.g7 Gg7 70.Sg7 a3 i białe poddały się.

Fotografia: Helsinki Business College w trakcie Olimpiady – Helsinki 1952

Grupa: 3

Wyniki I rundy:

Holandia

2,5 : 1,5

USA

Finlandia

3,0 : 1,0

Polska

Grecja

1,0 : 3,0

Szwajcaria

ZSRR

3,0 : 1,0

Izrael

Jak pokazały wyniki końcowe, to była najsilniejsza grupa! Holandia, Izrael i Polska, które nie dostały się do rozgrywek głównych zajęły trzy pierwsze miejsca w finale B! Grecja, która nie „istniała” w czasie eliminacji, zajęła wysokie drugie miejsce w finale C.

Przejdźmy teraz do krótkiego raportu z przebiegu pierwszej rundy. Finowie nie kryli, że bali się konfrontacji z Polakami, którzy imponowali sukcesami na Olimpiadach przedwojennych. Jaka jest kondycja polskich szachów nie wiedziano, gdyż w Dubrowniku, w roku 1950 Polska nie grała. Finowie zagrali „koncertowo” i do przerwy prowadzili 2:1 (przegrał jedynie Salo z mistrzem Polski Śliwą). Partia Pytlakowski – Ojanen została odłożona. Polacy nie mieli jednak szansy na zremisowanie meczu, gdyż Ojanen miał dwa piony przewagi w końcówce wieżowej z prostą drogą do wygranej, co wykazała dogrywka. Jak stwierdził opiekun ekipy Finlandii, to cenne zwycięstwo dało zespołowi ogromną wiarę w swoje możliwości i pomogło w końcowym sukcesie, jakim był awans do finału głównego!

Młody Jan Donner wygrał z Robertem Byrnem w jedynej rezultatywnej partii meczu i nieoczekiwanie Holandia triumfowała nad USA!

24-letni Robert Byrne grał w eliminacjach niepewnie i przegrał dwie partie. Wiara w siebie wróciła mu w finale A (znacznie trudniejszym!), gdzie grał fantastycznie i zdobył brązowy medal za wynik indywidualny na trzeciej szachownicy. Pierwszą poważną imprezą szachową Byrne’a był turniej w Ventnor City w 1945 roku, gdzie zdobył 4 punkty z 9 partii (miał wówczas 17 lat!). Rok później w turnieju „rezerwowym” w Pittsburghu podzielił pierwsze – drugie miejsce. Gdy podjął studia musiał ograniczyć aktywność na polu szachowym. W 1950 roku wziął udział w meczu radiowym USA – Jugosławia. Rok później w memoriale Maurycego Wertheima w Nowym Jorku, z dorobkiem 6 punktów z 11 partii zajął 6 – 7 lokatę. Jego największym sukcesem w tym turnieju była wygrana z Samuelem Reshevsky’m. Te wyniki stały się przepustką do ekipy olimpijskiej.

Grecy w miarę szybko uzyskali dwa remisy ze Szwajcarami. W pozostałych pojedynkach lepsi okazali się zawodnicy Szwajcarii, ale Grob do pokonania Gaitanarosa potrzebował sześćdziesięciu ruchów!

Mecz ZSRR – Izrael był tak zacięty, że wszystkie partie były odłożone! W dogrywkach Geller w partii z Alonim wykazał się perfekcyjną umiejętnością realizacji małej przewagi w zakończeniu wieżowym. Również równą pod względem materiału końcówkę wygrał Bronstein z Porathem. Przy stanie 2:0 Oren po ciężkiej walce wypracował remis ze Smysłowem. Partia uczestników przedwojennych Olimpiad, Keres – Czerniak zakończyła się równym podziałem punktu dopiero po dziewięćdziesięciu posunięciach!

Stan po I rundzie:

1 – 3

Szwajcaria, Finlandia i ZSRR

3,0

4

Holandia

2,5

5

USA

1,5

6 – 8

Grecja, Polska i Izrael

1,0

33. Obrona królewsko – indyjska [E86]

IM Van Scheltinga (Holandia) – GM Reshevsky (USA)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 0–0 5.Ge3 d6 6.f3 e5 7.Sge2 Sbd7 8.Hd2 c6 9.d5 cd5 10.Sd5 Sd5 11.cd5 f5 12.Sc3 Sf6 13.Gd3 Gd7 14.a4 f4 15.Gf2 g5 16.Gb5 a6 17.Gd7 Hd7 18.h3 Wac8 19.Hd3 h5 20.Kd2 Hf7 21.a5 Sd7 22.Sa4 Gf6 23.Wac1 Wc1 24.Wc1 Gd8 25.b4 g4 26.hg4 hg4 27.Sb6 g3 28.Gg1 Sb6 29.Gb6 Gb6 30.ab6 Hh7 31.Hf1 i remis.

34. Obrona Tarrascha [D50]

IM Evans (USA) – IM Prins (Holandia)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 d5 4.Gg5 c5 5.cd5 cd4 6.Ha4 Sbd7 7.Gf6 Hf6 8.Sb5 Sb6 9.Hd4 Hd4 10.Sd4 Gb4 11.Kd1 Sd5 12.Sgf3 Gd7 13.e3 Ga4 14.b3 Gd7 15.Gc4 Sc3 16.Kc2 Wc8 17.a3 Ga5 18.Kb2 Se4 19.Waf1 Ke7 20.Gd3 Gc3 21.Kb1 Sc5 22.Gc2 Whd8 23.Wd1 Ge8 24.Se2 Gf6 25.Sfd4 g6 26.Sg3 Wd6 27.Wd2 Wb6 28.Ka2 Gd7 29.Sde2 h5 30.Se4 Se4 31.Ge4 i remis.

Fotografia: Ekipa Finlandii – 1952.
Od lewej: Kaarle Ojanen, Toivo Salo i Aatos Fred

(Suomen Shakki nr 1/1953)

35. Obrona królewsko – indyjska [E95]

IM Donner (Holandia) – IM Byrne R. (USA)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.Sf3 0–0 6.Ge2 Sbd7 7.0–0 e5 8.We1 c6 9.Gf1 We8 10.h3 ed4 11.Sd4 Sc5 12.Hc2 Gd7 13.Sf3 Sce4 14.Se4 We4 15.We4 Gf5 16.Sg5 Se4 17.Se4 d5 18.Hb3 Ge4 19.Hb7 Hc8 20.Hb3 Wb8 21.Ha4 Hd7 22.cd5 Gd5 23.Ge3 Wb2 24.Ga7 Wf2 25.Gf2 Ga1 26.Ha8 Kg7 27.Gc5 Ge5 28.Hf8 Kf6 29.a4 Ke6 30.Hh6 Gb3 31.Hh4 Kd5 32.Hb4 Hf5 33.Gf2 Hc2 34.a5 c5 35.Hb7 Ke6 36.a6 Gd5 37.Hc8 Kf6 38.Gc5 He4 39.Hd8 Ke6 40.Hb6 Kf5 i czarne poddały się. Jedyna rezultatywna partia meczu!

36. Obrona Grünfelda [D95]

IM Bisguier (USA) – IM Cortlever (Holandia)

1.c4 c6 2.Sf3 Sf6 3.e3 g6 4.d4 d5 5.Sc3 Gg7 6.Hb3 0–0 7.Gd2 dc4 8.Gc4 Sbd7 9.0–0 Sb6 10.Ge2 Ge6 11.Hc2 Gc4 12.Wfd1 Sfd5 13.e4 Sc3 14.Gc3 Ge2 15.He2 Hd7 16.Se5 Ge5 17.de5 He6 18.f4 Wad8 19.b3 f5 20.ef6 ef6 21.Hf3 Wd1 22.Wd1 We8 23.Hf2 Wf8 24.We1 Hd6 25.f5 gf5 26.e5 Hd3 27.Gb4 We8 28.ef6 We1 29.He1 Hd4 30.Kh1 Hf6 31.Hg3 Kf7 32.Hc7 Kg6 33.Hg3 Kf7 34.Gc3 f4 35.He1 Hf5 36.h3 Sd5 37.Gd4 f3 38.Ga7 Sf4 39.g4 Hc2 40.Hg3 He4 41.Gf2 i remis.

37. Obrona słowiańska [D46]

IM Böök (Finlandia) – Tarnowski (Polska)

1.Sf3 d5 2.d4 Sf6 3.c4 c6 4.e3 e6 5.Gd3 Sbd7 6.Sbd2 Gd6 7.0–0 0–0 8.e4 de4 9.Se4 Se4 10.Ge4 h6 11.Gc2 e5 12.We1 ed4 13.Sd4 Sf6 14.h3 We8 15.Ge3 Ge5 16.Wb1 Ha5 17.b4 Hc7 18.Hd2 Wd8 19.f4 Gd6 20.c5 Ge7 21.Gf2 Sh5 22.Hd3 g6 23.f5 Sf4 24.He4 Gf6 25.fg6 Sg6 26.b5 Gd4 27.Gd4 Ge6 28.bc6 bc6 29.Gf6 Wd5 30.Hf3 Se7 31.We6 fe6 32.Hg4 Kf7 33.Hg7 Ke8 34.Gg6 Kd8 35.Hf8 Kd7 36.He7 i czarne poddały się.

38. Obrona holenderska [A91]

Pytlakowski (Polska) – IM Ojanen (Finlandia)

1.d4 f5 2.c4 Sf6 3.g3 e6 4.Gg2 Ge7 5.Sc3 0–0 6.Hb3 Kh8 7.Gf4 c6 8.d5 d6 9.de6 Sa6 10.Hc2 Ge6 11.b3 d5 12.cd5 Sd5 13.Sd5 Gd5 14.Gd5 Sb4 15.Hd1 Sd5 16.Gd2 Gf6 17.Wc1 He7 18.Sf3 Wfe8 19.e3 f4 20.gf4 Sf4 21.0–0 Sd3 22.Wc2 Wad8 23.Se1 Hf7 24.Hg4 Wd5 25.e4 Se1 26.We1 Gd4 27.Ge3 Wd6 28.Kh1 Wg6 29.Hd1 We4 30.Wd2 c5 31.Wg1 Wg1 32.Hg1 h6 33.Hg3 Ge3 34.fe3 Hf1 35.Hg1 Hf3 36.Hg2 Hg2 37.Kg2 We3 38.Wd7 We2 39.Kg3 Wa2 40.Wb7 Wb2 41.Wa7 Wb3 42.Kg4 Kh7 43.Wc7 Wc3 44.h4 Wc1 45.Wc6 Wc4 46.Kh3 h5 47.We6 g6 48.Wc6 Kg7 49.Wc8 Kf6 50.Wc6 Kf5 51.Wc8 Wc1 52.Wf8 Ke4 53.We8 Kd4 54.Wd8 Kc4 55.Kg2 Wc2 56.Kf3 Wc3 57.Ke2 Wg3 58.Wd6 Kc3 59.Wd5 c4 60.Wd6 Wg4 61.Ke3 Kb4 62.Wf6 Kc5 63.Wa6 Kd5 64.Wb6 Ke5 65.Wc6 Kf5 66.Wc5 Kf6 67.Wc6 Kg7 68.Wc7 Kh6 i białe poddały się.

Fotografia: Ojanen w partii z Pytlakowskim (Suomen Shakki nr 2/1953)

39. Obrona sycylijska [B45]

IM Kaila (Finlandia) – IM Plater (Polska)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 e6 6.g3 d5 7.Gg2 de4 8.Sc6 Hd1 9.Kd1 bc6 10.Se4 Se4 11.Ge4 Gb7 12.Ge3 0–0–0 13.Ke2 c5 14.Gb7 Kb7 15.Whd1 Ge7 16.Wd3 Wd3 17.cd3 Wd8 18.Wc1 Wd5 19.Wc3 Gf6 20.Wb3 Kc6 21.Wa3 Wd7 22.Wa5 Ge7 23.Kd2 Wb7 24.b3 e5 25.Kc3 Kd5 26.a3 Wc7 27.b4 f6 28.Kb3 h5 29.Ka4 g5 30.Kb5 cb4 31.ab4 Wb7 32.Ka6 Kc6 33.b5 Kc7 34.Ga7 Kc8 35.Wa4 Wd7 36.Wc4 Kd8 37.d4 ed4 38.Wd4 Wd4 39.Gd4 Kc8 40.b6 Gd6 41.b7 Kd7 i czarne poddały się.

40. Debiut Collego [D05]

Śliwa (Polska) – Salo (Finlandia)

1.d4 c5 2.e3 e6 3.Sf3 Sf6 4.Gd3 d5 5.c3 Ge7 6.Sbd2 Sc6 7.0–0 0–0 8.He2 b6 9.dc5 bc5 10.e4 Gb7 11.We1 We8 12.Sg5 h6 13.ed5 Hd5 14.Sge4 Se5 15.Sf6 Gf6 16.Ge4 Hd7 17.Gb7 Hb7 18.Se4 Ge7 19.Sc5 Gc5 20.He5 Hb6 21.Hg3 e5 22.b4 Gf8 23.We5 Gd6 24.We8 We8 25.Gf4 Gf4 26.Hf4 We2 27.h3 He6 28.Hb8 Kh7 29.Ha7 We1 30.We1 He1 31.Kh2 Hc3 32.Hc5 Hb2 33.a4 i czarne poddały się.