Michelle Enderson

Wędrówka przez nieznane: Odkrywanie życia po śmierci

Projektant okładki Pixabay https://pixabay.com/pl/illustrations/poza-śmierć-życie-po-śmierci-1087922/

© Michelle Enderson, 2023

© Pixabay https://pixabay.com/pl/illustrations/poza-śmierć-życie-po-śmierci-1087922/, projekt okładki, 2023

Książka jest kompleksowym opracowaniem tematu życia po śmierci, które zgłębia zarówno naukowe, filozoficzne, jak i etyczne aspekty tego kontrowersyjnego zagadnienia.

Książka składa się z kilku rozdziałów, zaczynając od wprowadzenia do życia po śmierci, w którym czytelnik otrzymuje ogólny przegląd tematu. Autor przedstawia różne koncepcje i wierzenia dotyczące tego, co dzieje się po śmierci, włączając w to zarówno perspektywy religijnej, jak i spojrzenie nauki.

ISBN 978-83-8351-216-7

Książka powstała w inteligentnym systemie wydawniczym Ridero

Spis treści

1. Wędrówka przez nieznane: Odkrywanie życia po śmierci

2. Wprowadzenie do życia po śmierci

1. Wstęp

2. Reinkarnacja

3. Niebiańska/Egzystencja duchowa

4. Karma i sędziowie duchowi

5. Nirwana

6. Anihilacja

3. Proces śmierci i umierania

1. Proces umierania

1. Fazy umierania

2. Objawy fizyczne

2. Opieka paliatywna

1. Główne cele opieki paliatywnej

4. Eutanazja i kontrowersje z nią związane

1. Definicja eutanazji

1. Kontrowersje wokół eutanazji

2. Podsumowanie

5. Bliskie spotkania ze śmiercią (near-death experiences, NDE)

1. Definicja NDE

2. Wspólne elementy NDE

3. Wyjaśnienia naukowe

4. Parapsychologia i badania nad życiem po śmierci

6. Wierzenia religijne

1. Chrześcijaństwo

2. Islam

3. Hinduizm

4. Buddyzm

5. Judaizm

7. Praktyki i techniki

1. Medytacja

2. Hipnoza regresyjna

3. Seanse spirytystyczne

4. Psychodeliki

5. Zbliżenie do śmierci

8. Perspektywy filozoficzne i etyczne

1. Perspektywa filozoficzna

2. Perspektywa etyczna

9. Zastosowanie w praktyce

1. Wyjaśnianie sensu życia

2. Wywoływanie nadziei i pocieszenia

3. Kształtowanie moralności

4. Regulowanie zachowań społecznych

5. Podejmowanie decyzji życiowych

10. Dyskusje i kontrowersje

1. Autentyczność doświadczeń pośmiertnych

2. Dowody naukowe

3. Społeczne implikacje

4. Bibliografia

Michelle Enderson

29.05.2023r.

Wprowadzenie do życia po śmierci

Wstęp

Tematyka życia po śmierci od dawna intryguje i fascynuje ludzi na całym świecie. Różne tradycje religijne i filozoficzne oferują różnorodne koncepcje dotyczące tego, co dzieje się po śmierci fizycznego ciała. Poniżej przedstawiam ogólne wprowadzenie do tej tematyki, prezentując niektóre z najważniejszych wierzeń i koncepcji z różnych tradycji.

Reinkarnacja

Jednym z najbardziej znanych koncepcji życia po śmierci jest reinkarnacja. Wierzący w reinkarnację uważają, że po śmierci dusza przechodzi do nowego ciała i kontynuuje swoją egzystencję w kolejnym życiu. Wierzenia w reinkarnację występują w hinduizmie, buddyzmie, taoizmie i niektórych tradycjach mistycznych.

Niebiańska/Egzystencja duchowa

W niektórych wierzeniach, takich jak chrześcijaństwo, islam, judaizm i niektóre formy spirytyzmu, istnieje przekonanie, że dusza opuszcza ciało fizyczne po śmierci i przechodzi do niebiańskiego królestwa, raju, czy innego stanu duchowego. W tych koncepcjach życie po śmierci jest postrzegane jako kontynuacja duchowej egzystencji.

Karma i sędziowie duchowi

W niektórych wierzeniach, takich jak niektóre formy hinduizmu i spirytyzmu, wierzy się, że po śmierci dusza przechodzi przez proces oceny, gdzie jest sądzona na podstawie swojego postępowania w poprzednim życiu. Wynik tego sądu decyduje o tym, w jakiej formie dusza będzie kontynuować swoją egzystencję.

Nirwana

W buddyzmie koncepcja nirwany odnosi się do stanu wyzwolenia od cierpienia i przywiązania, który można osiągnąć poprzez osiągnięcie oświecenia. Nirwana jest stanem, w którym dusza nie jest już poddana reinkarnacji i jest wolna od kolejnych cykli narodzin i śmierci.

Anihilacja

W niektórych tradycjach filozoficznych, takich jak pewne formy materializmu i niektóre koncepcje ateizmu, zakłada się, że po śmierci następuje całkowite unicestwienie jednostki. Według tych poglądów, śmierć jest końcem istnienia, a życie po śmierci nie istnieje.

Warto zaznaczyć, że powyższe koncepcje to tylko przykłady różnych poglądów na temat życia po śmierci, które różnią się w zależności od kultury, religii i indywidualnych przekonań. Istnieje wiele innych wierzeń i filozofii dotyczących tego tematu, które mogą się różnić od powyższych przykładów.

Ważne jest również zrozumienie, że życie po śmierci jest kwestią, która nie może być potwierdzona ani obalona przez naukę. To głównie obszar wiary, osobistych przekonań i spekulacji filozoficznych, który nadal pozostaje tajemnicą dla ludzkiego umysłu.

Reinkarnacja

Reinkarnacja jest wierzeniem lub koncepcją, według której dusza jednostki po śmierci ciała zostaje ponownie wcielona w nową formę życia. Ta koncepcja występuje w wielu religiach i filozofiach na całym świecie, w tym w hinduizmie, buddyzmie, dżinizmie oraz niektórych tradycjach nowożytnych.

W wierzeniach reinkarnacyjnych istnieje przekonanie, że dusza przechodzi przez serię wcieleń, zyskując doświadczenia i rozwijając się duchowo w trakcie każdego życia. Kiedy jedno życie się kończy, dusza przechodzi do nowego ciała, które może być ludzkie, zwierzęce lub nawet roślinne, w zależności od danej tradycji.

Istnieje przekonanie, że przeznaczenie jednostki w nowym życiu jest wynikiem jej poprzednich działań, zwanych karma. Karma odnosi się do zasady przyczyny i skutku, według której działania jednostki mają konsekwencje w jej przyszłych wcieleniach. Osoby, które żyją moralnie i realizują dobre uczynki, mogą w kolejnych wcieleniach doskonalić się duchowo i dążyć do wyzwolenia (moksha) od cyklu reinkarnacji.

W niektórych tradycjach reinkarnacja jest postrzegana jako proces, który trwa wiele tysięcy lat, podczas gdy inne wierzenia sugerują, że czas pomiędzy kolejnymi wcieleniami może być stosunkowo krótki. Wiara w reinkarnację ma różne odmiany w różnych kulturach, ale idea kontynuacji życia po śmierci ciała jest powszechnie obecna w wielu społecznościach od wieków[1].

[1] Janusz Zagórski, Reinkarnacja: Zrozumienie i rozwój duchowy, 2006r.

Niebiańska/Egzystencja duchowa

Niebiańska egzystencja duchowa to koncepcja często związana z religią i wierzeniami dotyczącymi życia po śmierci. Różne religie i duchowe tradycje mają różne wyobrażenia na ten temat, dlatego odpowiedź może się różnić w zależności od konkretnej wierzeń.

W wielu religiach istnieje przekonanie, że po śmierci dusza jednostki przechodzi do innego stanu bytu, który jest niebiański lub duchowy. W niektórych wizjach, niebiańska egzystencja duchowa jest rozumiana jako miejsce, gdzie dusze spotykają się z Bogiem lub osiągają ostateczne zbawienie. W innych wierzeniach, może istnieć koncepcja reinkarnacji, w której dusza przechodzi do kolejnego ciała i kontynuuje swoją duchową podróż.

W chrześcijaństwie, na przykład, niebiańska egzystencja duchowa jest utożsamiana z wiecznym życiem w obecności Boga. W innych religiach, takich jak hinduizm czy buddyzm, istnieją różne pojęcia niebiańskiej egzystencji duchowej, które są związane z osiągnięciem wyzwolenia od cyklu reinkarnacji i osiągnięciem nirwany.

Warto zauważyć, że niebiańska egzystencja duchowa jest kwestią wiary i spekulacji, która nie może być potwierdzona za pomocą naukowego badania czy dowodów. Jest to sfera duchowych przekonań i wizji, które różnią się w zależności od kultury, religii i osobistych doświadczeń.

Karma i sędziowie duchowi

Karma i sędziowie duchowi to pojęcia związane głównie z pewnymi wierzeniami i filozofiami, takimi jak hinduizm, buddyzm i niektóre nurtów New Age. Oto krótkie wyjaśnienie tych pojęć.

Karma

Karma to koncepcja związana z hinduizmem, buddyzmem i jainizmem. Według tej idei, karma odnosi się do prawidłowości, według której wszystkie czyny jednostki mają wpływ na jej przyszłe losy. Wierzy się, że dobre czyny przynoszą pozytywne konsekwencje w przyszłości, podczas gdy złe czyny przynoszą negatywne konsekwencje. Karma jest zrozumiana jako uniwersalne prawo sprawiedliwości i równowagi.

Sędziowie duchowi

Pojęcie sędziów duchowych jest bardziej związane z niektórymi nurtami New Age i innowacyjnymi interpretacjami duchowości. Sędziowie duchowi to byty, które są postrzegane jako obiektywne i sprawiedliwe siły duchowe, które oceniają postępowanie jednostki na podstawie jej intencji, czynów i rozwoju duchowego. Wierzy się, że sędziowie duchowi zobaczą całą prawdę o jednostce i podejmą decyzję odnośnie jej duchowego losu.

Warto podkreślić, że zarówno karma, jak i sędziowie duchowi są koncepcjami wykraczającymi poza naukowe zrozumienie świata i mają charakter religijny lub duchowy. Nie ma naukowych dowodów potwierdzających istnienie karmy ani sędziów duchowych. Są to koncepcje głęboko zakorzenione w wierzeniach i filozofiach, które różnią się w zależności od kultury i tradycji.

Nirwana

Nirwana jest pojęciem, które ma różne znaczenia w różnych kontekstach i tradycjach religijnych. Najbardziej znane jest pojęcie nirwany w buddyzmie i hinduizmie.

W buddyzmie nirwana oznacza stan ostatecznego wyzwolenia od cierpienia i cyklu reinkarnacji. Jest to stan pełnego oświecenia, w którym osoba osiąga całkowitą wolność od żądzy, ignorancji i iluzji. Buddyzm uznaje, że życie jest pełne cierpienia spowodowanego przywiązaniem i pożądaniem, a nirwana jest stanem, w którym to cierpienie jest przezwyciężone poprzez zrozumienie prawdziwej natury rzeczywistości. W buddyzmie nirwana jest również postrzegana jako stan wieczny i niezmienny.

W hinduizmie nirwana jest często utożsamiana z pojęciem mokszy, czyli wyzwolenia od cyklu śmierci i reinkarnacji. Jest to stan, w którym dusza osiąga jedność z Boskim Absolutem (Brahmanem) i przestaje być poddana kolejnym wcieleń. Nirwana w hinduizmie jest związana z osiągnięciem pełni duchowej i zrozumieniem prawdziwej natury rzeczywistości.

Nirwana jest pojęciem głęboko duchowym i często trudnym do opisania słowami. Oznacza ona różne rzeczy dla różnych osób i może być doświadczana na różne sposoby. Ogólnie rzecz biorąc, nirwana jest postrzegana jako stan pełni i wolności od cierpienia i ograniczeń[1].

[1] Antoni Breczko, Buddyzm Zen i psychologia, 2003r.

Anihilacja

W kontekście religii, termin „anihilacja” odnosi się zazwyczaj do koncepcji związanej z eschatologią, czyli nauką o ostatecznym przeznaczeniu świata i istot ludzkich. Anihilacja religijna sugeruje, że pewne istoty lub dusze mogą zostać całkowicie zniszczone lub przestają istnieć po śmierci lub w związku z końcem czasów.

W różnych religiach istnieją różne wizje ostatecznego losu istot. Na przykład w niektórych tradycjach chrześcijańskich, anihilacja może być postrzegana jako alternatywna wobec wiecznej męki koncepcja dla tych, którzy odrzucają zbawienie. W takim rozumieniu, istoty odrzucające Boga mogą zostać zniszczone lub przestać istnieć, zamiast cierpieć wieczne męki w piekle.

W innych religiach, takich jak niektóre warianty judaizmu, islamu czy hinduizmu, istnieją różne koncepcje życia pozagrobowego, w których anihilacja może również być obecna. Niektóre tradycje wierzą, że dusze lub istoty, które popełniły wystarczająco poważne złe czyny, mogą zostać zniszczone lub poddane ostatecznej anihilacji[1].

Warto zaznaczyć, że koncepcje anihilacji różnią się między różnymi religiami i doktrynami wewnątrz danej religii. Interpretacje mogą być różne i zależą od konkretnej tradycji religijnej, której dotyczą.

[1] Stanisław Obirek, W cieniu katastrofy: Religie i
fundamentalizmy, 2003r.

Proces śmierci i umierania

Proces umierania

Śmierć i umieranie są nieodłącznymi częściami ludzkiego życia. Proces śmierci obejmuje zakończenie funkcjonowania organizmu, a umieranie to okres, który poprzedza tę śmierć.

Proces umierania jest naturalnym zjawiskiem, które jest nieodłączną częścią cyklu życia. Choć doświadczanie i zrozumienie śmierci może być emocjonalnie trudne, jest to nieunikniony etap dla wszystkich istot żywych. Poniżej przedstawiam ogólny opis procesu umierania[1].

Przygotowanie

W przypadku osób cierpiących na poważne choroby lub starzejących się, proces umierania często zaczyna się od przygotowań psychicznych i emocjonalnych. Osoba umierająca lub ich bliscy mogą odczuwać smutek, lęki i refleksję na temat życia.

Stopniowy spadek funkcji życiowych

Podczas procesu umierania, organizm stopniowo traci zdolność do utrzymania normalnego funkcjonowania. Proces ten może obejmować osłabienie sił witalnych, spadek apetytu, zmniejszenie siły mięśniowej i zmęczenie.

Zmiany fizjologiczne

W miarę jak organizm zbliża się do śmierci, mogą wystąpić różne zmiany fizjologiczne. Mogą to być m.in. spadek ciśnienia krwi, nieregularne tętno, trudności w oddychaniu, nieprawidłowa termoregulacja (np. zimne ręce i stopy), zmiana świadomości i utrata przytomności.

Stadium terminalne

To ostatnie stadium życia, które jest charakteryzowane przez bliskie objawy występujące przed śmiercią. W tym okresie osoba umierająca może przejawiać zmniejszoną reakcję na bodźce, trudności w komunikacji, dezorientację, agonię oddechową (płytkie, nieregularne oddychanie), niewydolność narządów i ogólne osłabienie.

Śmierć

Śmierć jest momentem, w którym zatrzymuje się praca serca i oddychanie, a funkcje życiowe nie są już możliwe do utrzymania. W tym momencie następuje zgon.

Ważne jest zrozumienie, że proces umierania może być różny dla każdej osoby. Czas trwania i doświadczane objawy mogą się różnić w zależności od wielu czynników, takich jak stan zdrowia, wiek i przyczyna śmierci. Opis powyżej odnosi się do ogólnych zjawisk, ale nie uwzględnia wszystkich niuansów indywidualnych sytuacji[2].

Fazy umierania

Fazy umierania to proces, który zazwyczaj występuje przed śmiercią i obejmuje różne etapy. Poniżej przedstawiam ogólny opis tych faz, jednak warto zauważyć, że doświadczenia śmierci mogą się różnić w zależności od indywidualnych okoliczności i kontekstu.

Przedśmiertna faza

W tej fazie osoba może odczuwać zmęczenie, osłabienie i utratę apetytu. Może również wystąpić dezorientacja, dezorganizacja myślenia i niezdolność do skoncentrowania się. Osoba może mieć również poczucie spokoju lub przygotowania do zbliżającego się końca życia.

Faza agonalna

Jest to etap, który występuje tuż przed śmiercią. Może charakteryzować się gwałtownym spadkiem ciśnienia krwi, nieregularnymi oddechami, chrapliwym oddechem, trudnościami w oddychaniu i nieprawidłowym rytmem serca. Może towarzyszyć temu zwiększone pobudzenie lub utrata przytomności.

Śmierć kliniczna

W tym momencie zatrzymuje się aktywność serca i oddychanie. Brak jest oznak życia i osoba nie reaguje na bodźce zewnętrzne. W tym czasie może być podejmowana próba resuscytacji, aby przywrócić aktywność życiową.

Śmierć biologiczna

Jest to trwały brak funkcji życiowych. W tym stadium nieodwracalnie ustają funkcje mózgu i innych narządów. Nie ma żadnej aktywności elektrycznej w mózgu, co potwierdza brak świadomości i zdolności do przywrócenia normalnego funkcjonowania organizmu.

Warto zauważyć, że opisane fazy są ogólnymi wytycznymi i mogą się różnić w zależności od przyczyny śmierci i stanu zdrowia osoby umierającej. Również istnieją przypadki, w których niektóre fazy mogą przebiegać inaczej lub zostać pominięte. Ważne jest, aby zapewnić wsparcie i opiekę osobom znajdującym się w procesie umierania oraz ich bliskim.

Objawy fizyczne

Objawy fizyczne u osoby umierającej mogą różnić się w zależności od wielu czynników, takich jak przyczyna śmierci, stan ogólny organizmu i indywidualne cechy pacjenta. Poniżej przedstawiam kilka powszechnych objawów, które mogą występować u osób na łożu śmierci.

Osłabienie i zmęczenie

Osoby umierające często doświadczają znacznego osłabienia i ogólnego zmęczenia. Mogą mieć trudności z poruszaniem się, utrzymaniem równowagi i wykonywaniem codziennych czynności.

Zmiany oddechowe

Często występują zmiany w rytmie i głębokości oddychania. Oddychanie może stawać się nieregularne, płytkie lub przyspieszone. Może również wystąpić chrapanie oddechowe, które jest związane z bliskością śmierci.

Ból

Niektórzy pacjenci mogą odczuwać ból związany z ich stanem, takim jak ból związany z chorobą nowotworową. Leczenie farmakologiczne oraz opieka paliatywna są dostępne w celu złagodzenia bólu i zapewnienia komfortu pacjentowi.

Niedożywienie i odwodnienie

W późnych stadiach umierania często występuje utrata apetytu i odwodnienie. Osoby umierające mogą mieć trudności z przyjmowaniem pokarmów i płynów, co prowadzi do osłabienia organizmu.

Zmiany skórne

Skóra osoby umierającej może stać się blada, zimna i wilgotna. Mogą wystąpić plamy o różnym kolorze na skórze, zwłaszcza w okolicach kończyn i stóp.

Zmętnienie świadomości

W późnych stadiach umierania może wystąpić zamroczenie lub utrata świadomości. Osoby umierające mogą być nieodpowiedzialne na bodźce zewnętrzne i mogą mieć trudności z komunikacją.

Spadek ciśnienia krwi

Ciśnienie krwi często spada u osób umierających. Może to prowadzić do uczucia zawrotów głowy, bladości skóry i osłabienia.

Ważne jest, aby pamiętać, że objawy fizyczne mogą być różne dla różnych osób, a nie wszyscy pacjenci umierający doświadczają wszystkich wymienionych objawów. W przypadku osób na łożu śmierci istotne jest zapewnienie im odpowiedniej opieki paliatywnej, która ma na celu złagodzenie bólu, utrzymanie komfortu i wsparcie emocjonalne.

[1] Bogdan Wojciszke, Śmierć, umieranie i żałoba. Psychologiczne
podstawy, 2001r.

[2] Bogdan Wojciszke, Śmierć, umieranie i żałoba. Psychologiczne
podstawy, 2001r.

Opieka paliatywna

Ważne jest, aby osoby umierające otrzymały odpowiednią opiekę paliatywną, która skupia się na złagodzeniu bólu i zapewnieniu komfortu w ostatnich momentach życia.

Opieka paliatywna jest specjalistyczną formą opieki medycznej i wsparcia, której celem jest poprawa jakości życia osób nieuleczalnie chorych i umierających oraz wsparcie ich rodzin. Opieka paliatywna skupia się na złagodzeniu bólu i innych objawów fizycznych, jak również na aspektach emocjonalnych, psychologicznych i duchowych.

Główne cele opieki paliatywnej

Leczenie i złagodzenie objawów fizycznych, takich jak ból, nudności, duszność i inne nieprzyjemne dolegliwości.

Zapewnienie wsparcia emocjonalnego i psychologicznego zarówno dla pacjenta, jak i dla jego rodziny.

[1] Prof. dr hab. Piotr Walecki, Eutanazja. Analiza etyczna, filozoficzna i prawnomedyczna, 2015r.

[2] Prof. dr hab. Piotr Walecki, Eutanazja. Analiza etyczna, filozoficzna i prawnomedyczna, 2015r.

[1] Andrzej Wojtczak, Doświadczenia graniczne. Badanie zjawiska
śmierci klinicznej, 2012r.

[1] Andrzej Wojtczak, Doświadczenia graniczne. Badanie zjawiska
śmierci klinicznej, 2012r.

[1] Andrzej Wojtczak, Doświadczenia graniczne. Badanie zjawiska
śmierci klinicznej, 2012r.

[1] Ks. prof. Henryk Witczyk, Eschatologia chrześcijańska, 2010r.

[2] Ks. prof. Henryk Witczyk, Eschatologia chrześcijańska, 2010r.

[1] Abdulaziz Sachedin, Życie po śmierci w islamie, 1985r.

[1] S. Radhakrishnan, Filozofia Upaniszad, 1924r.

[2] S. Radhakrishnan, Filozofia Upaniszad, 1924r.

[1] Antoni Breczko, Buddyzm Zen i psychologia, 2003r.

[1] Frederick Greenspahn, The Jewish Afterlife: A Conceptual
Introduction, 2003r.

[2] Frederick Greenspahn, The Jewish Afterlife: A Conceptual
Introduction, 2003r.

[3] Frederick Greenspahn, The Jewish Afterlife: A Conceptual
Introduction, 2003r.

[4] Frederick Greenspahn, The Jewish Afterlife: A Conceptual
Introduction, 2003r.

[1] Samuel Scheffler, Śmierć i życie pozagrobowe, 2013r.

[2] Samuel Scheffler, Śmierć i życie pozagrobowe, 2013r.

[3] Samuel Scheffler, Śmierć i życie pozagrobowe, 2013r.

[4] Samuel Scheffler, Śmierć i życie pozagrobowe, 2013r.

[1] Samuel Scheffler, Śmierć i życie pozagrobowe, 2013r.

[2] Samuel Scheffler, Śmierć i życie pozagrobowe, 2013r.

[1] Rabbi Yitzchak Abarbanel, O życiu po śmierci, 1437r.

[1] Rabbi Yitzchak Abarbanel, O życiu po śmierci, 1437r.

[1] Rabbi Yitzchak Abarbanel, O życiu po śmierci, 1437r.

[1] Raymond A. Moody Jr., Życie po życiu: Badanie zjawisk bliskich
śmierci, 1975r.

[1] Raymond A. Moody Jr., Życie po życiu: Badanie zjawisk bliskich
śmierci, 1975r.

[1] Raymond A. Moody Jr., Życie po życiu: Badanie zjawisk bliskich
śmierci, 1975r.

Koniec darmowego fragmentu książki.

Zachęcamy do zakupu pełnej wersji.