Spis treści

1. Część I

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

Tytuł oryginału: The House of Storms

Copyright © 2005 Ian R. Macleod
Copyright for the Polish translation
© 2008 by Wydawnictwo MAG

Redakcja: Maria Rawska
Korekta: Urszula Okrzeja
Ilustracja na okładce: Steve Stone
Projekt graficzny serii: Piotr Chyliński
Opracowanie graficzne okładki: Jarosław Musiał

ISBN 978-83-67023-58-0
Wydanie III

Wydawca:
Wydawnictwo MAG
ul. Krypska 21 m. 63
04-082 Warszawa
tel./fax 228 134 743
www.mag.com.pl

Wyłączny dystrybutor:
Dressler Dublin sp. z o. o.
ul. Poznańska 91
05-850 Ożarów Maz.
tel. 227 335 010
www.dressler.com.pl

Wersję elektroniczną przygotowano w systemie Zecer

Serdeczności dla Heather i Johna;
i dziękuję, że pozwoliliście mi użyć tej nazwy.

Część I

1

Arcycechmistrzyni Alice Meynell jechała z synem do Invercombe i była najzupełniej pewna, że wiezie go na miejsce śmierci. Nie, nie straciła nadziei – nadziei wciąż się zawzięcie trzymała – ale przez lata choroby Ralpha odkryła w zwykłych słowach odcienie znaczeń, których istnienia wcześniej ledwo się domyślała.

Wyglądała z okna pociągu, który wytaczał się z Bristolu. Był chłodny szary poranek, wciąż obrzeżony nocą, Ralph dygotał pod kocami, usta miał sine. Najpierw jechali nocnym pociągiem z Londynu, a teraz ów z wyglądu porządny, lecz lodowaty w środku samochód wiózł ich wzdłuż wewnętrznych podwórzy pobłyskujących tandetą miasta, które zawsze było jej bardziej obce niż choćby najdalsze rubieże kontynentu. Tramwaje poruszały z szumem pałąkami składającymi nad ulicami swe końce jak rozmodlone dłonie. A te budynki! Festony koralowego kamienia hodowanego i mutowanego przez mistrzów budowlanych przypominały jej ulepione z mąki i wody maszkary z ciasta. Wszystko się zakrzywiało, skręcało, różowe i błękitne, jakby nadal rosło – niczym eksplozja w żłobku. Jakże różniło się od uporządkowanej siatki Northcentral! W elegantszych dzielnicach wokół tamy Clifton fantastyczne domy powoli budziły się do życia, a wśród gasnących z pobłyskiem latarń chodnikami do pracy śpieszyli służący. Wtem, tak raptownie, jak to się nigdy nie zdarza w Londynie, znaleźli się wśród pustych pól.

Ralph pierwszy raz widział Bristol i ledwo zdążył nań spojrzeć. Mimo że miasto leżało nieopodal celu ich podróży, Alice się zastanawiała, czy jej syn kiedykolwiek jeszcze je zobaczy; ostatnio takie myśli budził w niej niemal każdy nowy widok. Wzdrygnęła się. Zegar, przyśpieszony i rozgorączkowany jak jego puls, tykał przez cały czas. Londyn, potem Bristol, teraz ten rozfalowany krajobraz, oświetlane lampami pociągu, nietknięte jeszcze świtem bezlistne szpalery krzewów.

Przedtem, jeszcze przedtem… Baden, potem Paryż, jakaś miejscowość w górach. Gabinety lekarzy. Blask fiolek. Błysk binokli. Wyszeptywane na próżno zaklęcia. W jej wyobraźni miesiące i pracokresy zlewały się niekiedy w jedną długą chwilę, rozpoczynającą się letnim popołudniem na londyńskich Wzgórzach Latawcowych – był to Dzień Motyla; już nigdy w to święto nie poczuła się tak jak wtedy – gdy Ralph podbiegł do niej, zaczął kaszleć, a wśród kropelek śliny na jego dłoni dostrzegła krwawe punkciki. Odtąd wyglądało to jak nieprzerwana ucieczka, czas spędzany w licznych naprawdę pięknych i ciekawych miejscowościach wydawał się jedynie przerwą na złapanie oddechu przed kolejnym biegiem. Znużyłoby to nawet zdrowe dziecko – ona też czasem czuła się znużona. I wszystko po to, by się dowiedzieć, że takie słowa jak „nadzieja” dają się dzielić na nieskończone odcienie i niuanse, coraz słabsze, aż tracą znaczenie. Teraz jednak, wyjeżdżając z doliny, gdy wschodzące słońce niespodziewanie wysunęło się zza ściany szarych chmur i zakręciło strzępkami mgły, zmierzali do Invercombe, które będzie ich ostatnim bastionem.

Ralph oddychał teraz regularniej. Słońce oświetlało mu twarz i Alice dostrzegła lśniący w świetle nowego dnia gęstniejący puch na jego policzkach. Choć choroba nie pozwoliła mu na normalne dzieciństwo, już stawał się mężczyzną.

Wyczuwając zmianę w jej spojrzeniu, odwrócił się ku niej. Na górnej wardze miał kropelki potu.

– Długo się tam jedzie?

– Nie wiem, skarbie. Nigdy tam nie byłam.

– Powiedz jeszcze raz. Jak to się nazywa?

– Invercombe.

Skinął głową i znów zapatrzył się w okno. Na szybie pulsowała mgiełka oddechu z jego ust.

– Więc tak wygląda Zachód.

Alice uśmiechnęła się i ujęła syna za rękę, gorącą i lekką. Teraz, skoro słońce już naprawdę wstało, zaczęła sobie przypominać, jak piękny, nawet w późnozimowy poranek, potrafi być krajobraz Zachodu. Wzgórza wysuwały się jedno zza drugiego – czy za którymś kolejnym ukaże się morze? Niezbyt znała zachodnie ziemie. Nic ponad miasteczka o fasadach z mellitu, gdzie w młodości bezczynnie trawiła popołudnia, siedząc na walizce i czekając na pociąg. Ralph wydawał się jednak zadowolony, patrzył na drogę biegnącą w dół zboczem ku rzece i dalekim wzgórzom Walii. Londyn, kilka spędzonych tam dni, gęsta mgła i niekończąca się bieganina zacierały się już w pamięci. Tak, Invercombe wydawało się odpowiednie, ze wszystkich tylekroć wyliczanych w myślach powodów, a poza tym coraz bardziej czuła, że to miejsce niejasno, acz znacząco przemawia do niej.

– Naprawdę nie masz pojęcia, jak tam jest? – mruknął Ralph.

– Nie, ale…

Ralph odwrócił się z powrotem do niej i razem wyskandowali zdanie, które wypowiadali zawsze, gdy przybywali w jakieś nowe miejsce:

– Zaraz się okaże…

***

Drzewa się rozstąpiły, ukazując wysoki zewnętrzny mur z małą stróżówką i długą wewnętrzną aleję, dalej po prawej za parkiem prześwitywał jakby zameczek czy ruina, a jeszcze dalej porośnięta nibylipami i zimozielenią ziemia wznosiła się ku przysadzistej latarni morskiej. A nie, to jest zapewne wiatroster.

Alice zrobiła rozeznanie i wiedziała, że Invercombe istnieje od bardzo dawna. Ów nadmorski przyczółek u ujścia Severn zapewne ufortyfikowali już Rzymianie i z pewnością stał tu mały zamek, który złupiły wojska Cromwella. Potem nadszedł czas, gdy angielski krajobraz raz jeszcze spłynął krwią, po tym, jak samotny obsesjonat Joshua Wagstaffe wyekstrahował ze zbieranych przez całe życie kamieni nieznaną dotąd substancję. Nazwał ją eterem, od piątej formy materii, której domyślał się Platon; jej poszukiwanie niebawem stało się obsesją Wieku. Eter nakłania zboże do rodzenia wielkich jak cebrzyki kłosów na ziemiach, które dotąd rodziły głównie plewy. Eter sprawia, że kręcą się zamarznięte osie. Eter pozwala naginać materię świata. A przede wszystkim eter stanowi potęgę, a cechy rzemiosł rozumiały to najlepiej i w swych walkach z królem i Kościołem użyły go, jakby od zawsze do nich należał.

Po krwawej rzezi tak zwanych wojen zjednoczeniowych, u zarania pierwszego z Wieków Przemysłu, Invercombe odbudowano, już nie jako zamek, lecz elegancką, przesyconą nowym bogactwem i możliwościami eteru rezydencję na tym chwiejnym płaskowyżu; prawdziwy kamienny klejnot. Przez pokolenia zamieszkiwała ją rodzina Muscoates, dopóki ich gwiazda nie przygasła, kiedy dom stał się częścią ugody upadłościowej i przeszedł pod władanie Wysokich Cechów. Stał się zaledwie jedną z wielu inwestycji, jednym z wielu udziałów przechodzących mimochodem z testamentu do testamentu, z małżeństwa do małżeństwa, aż wreszcie pod koniec Trzeciego Wieku dostał się Cechowi Telegrafistów, choć wątpliwe, by kiedykolwiek postała tam noga któregoś z arcycechmistrzów. Niemniej losy rezydencji meandrowały dalej i znaleziono dla niej użytek: ośrodek rozwoju technologii, która miała się stać cudem i rogiem obfitości obecnego Wieku. Oczyszczono stary kanał młyński i postawiono nad nim generator zaopatrujący Invercombe w elektryczność. Potem zainstalowano nowoczesną jak na ten czas maszynę obliczeniową, a na skraju posiadłości wzniesiono małą, ale sprawną stację nadawczą. Prowadzone tam prace zrodziły nowy rodzaj elektrycznego telegrafu, który nie potrzebował już wykwalifikowanych telegrafistów łączących się umysłami – dzięki niemu zwykli cechowi, o ile byli dostatecznie bogaci, mogli po prostu rozmawiać tak, jakby siedzieli twarzą w twarz. Ten wielki wynalazek, nazwany telefonem, odmienił oblicze świata. Jednakże Invercombe raz jeszcze znalazło się w cieniu sławy i ludzkiej pamięci. Salony, porzucone w chaosie wieńczącym ostatni z Wieków Przemysłu, dryfowały przez historię, aż wreszcie zostały nadane w dożywotnią dzierżawę pewnemu starszemu mistrzowi, niejakiemu Ademusowi Isumbardowi Porrettowi.

***

Invercombe było wówczas na wpół zrujnowane i poważnie zagrożone przez fale podmywające klif pod jego fundamentami, ale starszy mistrz Porrett energicznie zabrał się do remontu. Alice widziała stuletnie dokumenty świadczące o odbudowie dachu, naprawie generatorów, rekonstrukcji tarasów, założeniu od nowa wielu ogrodów. Starszy mistrz Porrett postarał się nawet nadać brzydkiej stacji nadawczej kształt imitacji zamkowych ruin, by nie psuć krajobrazu. Według Alice zakres tych robót był dziwnie duży jak na zaledwie dożywotniego dzierżawcę – ale najniezwyklejszą z przeróbek Porretta było wzniesienie wiatrosteru, którego ceglaną wieżę z mosiężną kopułą widzieli teraz, stojącą jak przysadzista latarnia morska na południowym zboczu wzgórza, ponad kanałem. Mistrzowie żeglugi dzięki takim urządzeniom potrafili lepiej wykorzystywać siłę wiatru, ale pomysł, by posadzić je na lądzie i sterować klimatem całej doliny, uznała za niezwykle wręcz ambitny.

Samochód zatrzymał się z szurgotem na półkolistej połaci omszałego żwiru. Alice wprawnym okiem osoby przyzwyczajonej do wizyt w nieznanych miejscach otaksowała wysokie okna i kominy, eleganckie zwieńczenia, misternie wyryte na szybach wzory. Dom był ładniejszy, niż sobie wyobrażała.

Gestem poleciła szoferowi, by poczekał, i zerkając na zegarek – była za piętnaście ósma – podeszła do frontowych drzwi. Pociągnęła za dzwonek. Pracokres czy dwa temu wysłała informację, że przyjeżdżają, ale, jak to miała w zwyczaju, nie podała konkretnej daty i godziny. Zwykle w takim momencie zza drzwi wyglądała przestraszona twarz jakiejś na wpół odzianej pokojówki. Odkąd wyszła za mąż za arcycechmistrza Toma Meynella, rozpoczęła małą, prywatną krucjatę na rzecz należytego zarządzania wszystkimi posiadłościami cechu. I dlatego właśnie jej uwagę zwróciło Invercombe, stosunkowo niewielka rezydencja, ale długie kolumny liczb pod tą nazwą wskazywały, że chłonie pieniądze jak gąbka. Jak Alice wyjaśniono, koszty szły głównie na ów lądowy wiatroster, zbyt potężny, by go bez ogromnych nakładów wyłączyć. Alice postanowiła zachować Invercombe, choć sama nie potrafiła określić dlaczego. A teraz stała u jego drzwi, Ralph marzł w samochodzie i nic się nie działo. Przez nagie drzewa prześwitywała zielonkawozłota kopuła wiatrosteru. Westchnęła i przycisnęła palcem drgającą powiekę prawego oka. Już miała drugi raz pociągnąć sznur dzwonka, gdy coś usłyszała, a raczej wyczuła za plecami czyjąś obecność. Powoli odwróciła się, spodziewając się, że to złudzenie wywołane zmęczeniem, i ujrzała dobrze zbudowaną Murzynkę.

– Pani arcycechmistrzyni, witamy w Invercombe – powiedziała i dygnęła. – Nazywam się Cissy Dunning i jestem tu ochmistrzynią…

2

Ralph był, jak zawsze, najważniejszy. Znalazła mu najlepszy pokój o najlepszym powietrzu, ze stuletnimi, ale niemal nieużywanymi meblami i ładną boazerią. Olbrzymi zielonozłoty materac w łożu z baldachimem nawet jej wydał się w miarę czysty, okna wychodziły na południowy zachód, a w kominku już trzaskał przyzwoity ogień.

Wypatrzyła wygodną sofę i kazała ją przenieść do pokoju Ralpha, żeby mieć gdzie usiąść, a w razie konieczności także spędzić noc. Wszystko trzeba było posprawdzać, poprzesuwać, przewietrzyć, poustawiać, poprzeglądać, powyjaśniać, pozałatwiać. To potrwa nie godziny, lecz dni całe. Ochmistrzyni wyglądała jednak na kompetentną i nie dawała się wyprowadzić z równowagi, mimo że była kobietą i Murzynką, a jej podwładni, jak się zdaje, znali się na swej pracy, choć nie wyglądało na to, by ten cały wiatroster w najdrobniejszym stopniu zmieniał mroźną pogodę. No i ta wymowa! Te drobne niuanse ich zachowania, ich strojów, delikatny, obcy posmak wody, który jej dziwnie odpowiadał, a nawet jakby wzbogacał smak herbaty. Nic właściwie nie było tutaj takie samo i Alice niemal wyczekiwała, kiedy w pozornej sprawności mechanizmu Invercombe pojawi się jakaś luka, a wtedy ona łatwiej narzuci własną dyscyplinę tym ludziom.

– No i…? Co sądzisz?

Siedziała przy Ralphie, na jego łóżku. Był późny ósmkowy ranek, czwarty dzień ich pobytu tutaj; ogień mienił się delikatnie. Spełniono już chyba wszystkie jej zarządzenia dotyczące spraw codziennych i niezbędnych i znalazła się w dziwnej sytuacji. Niewiele pozostało do doglądania. Na zewnątrz szarzał kolejny ponury dzień.

Ralph się uśmiechnął. Półleżał w łóżku, niemal całkowicie ubrany. Spał dobrze już trzecią noc.

– Podoba mi się. Podoba mi się tutejsze powietrze. Kiedy pozwolisz mi się rozejrzeć po wszystkim?

– Niebawem. – Rozradowana ścisnęła go za rękę. – Ale nie możemy się śpieszyć. Ledwo dwa pracokresy temu… – Przeklęte londyńskie powietrze. Ralph mamroczący, że palą go kości. Nieco tej słabości przetrwało aż do teraz. Pochyliła się i ucałowała go w policzek, czując pod wargami młodzieńczy puch. Uśmiechnęła się i wyprostowała. – Sprowadzę twoje książki.

Choć przybyło już wiele rzeczy, które na początku poleciła wysłać z Londynu, podręczniki, dzięki którym doglądała edukacji Ralpha, jeszcze nie dotarły. Jednakże zmarły lata temu starszy mistrz Porrett swą zadziwiająco dobrze wyposażoną biblioteką najwyraźniej wyszedł naprzeciw jego potrzebom. Książki były stare, lecz Alice, rozłamując przy otwieraniu ich dziewicze grzbiety, wywnioskowała, że przez cały obecny Wiek niewiele istotnego dodano do sumy ludzkiej wiedzy. Studiowanie pięknych, ręcznie kolorowanych rycin kwiatów, zarówno naturalnych, jak i eterowo modyfikowanych, ich szczegółowych łacińskich opisów oraz kaskadowych ilustracji przedstawiających skały, na pewno przysłuży się Ralphowi, kiedy wstąpi do Telegrafistów i zacznie prawdziwą pracę, choć Alice nigdy nie rozumiała tej męskiej potrzeby katalogowania.

– Czemu się tak uśmiechasz? – zapytał.

– Bo planuję. Zastanawiam się kiedy, a nie czy. Po prostu cieszę się, że ty się cieszysz.

Popatrzył na nią podejrzliwie.

– O ile ty też jesteś szczęśliwa. – Głos mu się załamywał, to był niski, to wysoki.

– Ależ jestem.

Miejscowy lekarz, niejaki Foot, zdążył już ją odwiedzić ze swą wścibską małżonką, podobnie wielebny wyższy mistrz Humphry Brown, proboszcz. W niedzielne poranki chodziła oczywiście do kościoła, jak każda szanowana cechmistrzyni, ale przez lata usłyszała już zbyt wiele modlitw i pieśni. Znała etapy, przez jakie przechodzą matki suchotników. Ogromna udręka towarzysząca odkryciu choroby ustępuje pragnieniu pojechania wszędzie, uczynienia wszystkiego. Dopiero po latach pojawia się przepełniona poczuciem winy świadomość, że w ten sposób tylko przysparza się dziecku cierpienia. Naturalnie zdarza się, że suchoty ustępują, ale jedynymi znanymi sposobami ich złagodzenia są wypoczynek i świeże powietrze. A ty dalej podróżujesz, dalej się niepokoisz, dalej rzucasz się w niestrudzony pościg za najświeższym powietrzem i najpełniejszym wypoczynkiem. Okresy pogorszenia i poprawy zdrowia dziecka stają się gwiazdą, na którą orientuje się całe twoje życie. W miejscowościach uzdrowiskowych i sanatoriach całej Europy widziała wiele przypadków, w których ten pościg trwał do śmierci dziecka albo zachorowania matki. Jednakże impuls każący jechać do Invercombe był jasny i nieodwołalny. Nie czuła ani odrobiny zwykłych wątpliwości.

Podłożyła synowi dodatkową poduszkę pod botaniczną książkę i zostawiła go przy lekturze. Na korytarzu spojrzała na zegarek. Już prawie południe. Daleko w Londynie jej mąż Tom zapewne zmierza na lunch do swego klubu. W tym zaduchu, podobnym do londyńskiego powietrza na zewnątrz, ale dziesięć razy gęstszym, nad czerwonym winem i obfitymi posiłkami, przy snookerze, wśród tych samych kiepskich żartów i uśmiechów wymienianych między tymi samymi ludźmi na ich krzesłach z wysokimi oparciami, odbywała się większość prawdziwej pracy Wysokich Cechów. Postanowiła, że jeszcze przed lunchem zatelefonuje do niego. Ale najpierw musi doprowadzić się do porządku.

Na podeście skręciła do swojego pokoju, położonego pod kątem prostym do pokoju Ralpha, z oknami wychodzącymi na balkon chwiejnie zawieszony nad wielką zatoką. Invercombe miało wiele takich niespodzianek, załamujących się pod dziwnym kątem korytarzy i otwierających się znienacka widoków na ląd lub wodę. Po tej stronie domu morze było tak blisko, że nie można było znieść myśli o nieustannym podmywaniu fundamentów przez silny przybój, ale wszystko to dawało niezaprzeczalnie przyjemne uczucie. Zaczęła się nawet zastanawiać, czy dziwny komfort, jaki tu czuje pomimo ciągłego chłodu na dworze i nisko wiszącego szarego nieba, nie jest pierwszym z objawów budzącego się wiatrosteru. Przywitano ich tu tak spokojnie: gdzie indziej nadskakiwano by im nieznośnie, by potem ulokować w cuchnących moczem łóżkach. Wszelkie podejrzenia, jakie żywiła w stosunku do Invercombe, okazały się bezpodstawne.

Otwierając drzwi balkonowe, strząsnęła z ramion zieloną jedwabną suknię. Dotarły już prawie wszystkie jej kufry, ubrania rozpakowano i włożono do szaf. Na stoliku przy oknie stała, połyskując od fal morskich, czarna skrzyneczka z laki – gramofon. Zakręciła jego talerzem, zdjęła kolczyki i krokiem walca, raz-dwa-trzy, przemierzyła lśniącą podłogę. Dotknęła stalowych zamków kuferka, na jednym oddechu wyszeptała zwalniające je zaklęcie. Dwa akcentujące muzykę szczęknięcia – i jego boki rozwinęły się, ukazując aksamitną kryjówkę. Był tam olejek z bergamoty, z ogrzanych słońcem soków drzew cytrusowych. Były przypominające wosk destylaty z ambry, ziem rzadkich, były zawierające ołów. Podróże szkodziły zawartości kuferka, tak jak dobremu winu, lecz Alice, odkręcając żłobkowany słoik chłodnego kremu i nakładając go wełnianym puszkiem na twarz, poczuła, że w Invercombe wszystko się już powoli stabilizuje. Aromaty pszczelego wosku, migdałów, nutki wody różanej mieszały się z zapachem szumiącego morza, a ona, ubrana w halkę, obracała się w rytm muzyki, raz-dwa-trzy, przed wysokimi lustrami garderoby.

Przyjrzała się sobie z lewa i z prawa. Szczęka, szyja, profil, pozbawiona wieku twarz i figura kobiety wciąż stuprocentowo pięknej, choć może nie całkiem młodej. Stopy lekko stąpają na palcach. Jędrne biodra i biust. Alice. Alice Meynell. Włosy, które zawsze były bardziej srebrne niż blond, wciąż mogła nosić długie i rozpuszczone. Wysokie, klasyczne czoło. Szeroko rozstawione niebieskie oczy. Jeden wielki szczęśliwy traf. Ludzkie ciało, nic więcej, rozwieszone na przypadkowych kościach.

Nucąc, wyciągnęła srebrną lampkę spirytusową, przytknęła świeczkę do jej knota i białym płótnem przetarła szklany kielich. Płyta potrzaskiwała w ostatnim rowku. Nastawiła ją jeszcze raz, potem podgrzała kielich delikatnym ciepłem lampki, dodała olejków, parę kropel spirytusu, tynktur i balsamów oraz greckiego miodu. Zamieszała łyżeczką z kości wielorybiej, maź nabrała pienistej lekkości, czyniącej ją bardziej chłonną na ostatni składnik – najczystszy z najczystszych eter. Alice, wciąż nucąc, tańcząc, wyciągnęła z tajemnych czeluści kuferka maleńką fiolkę i wyszeptawszy zaklęcie, które nasiliło dziwoblask, ścisnęła pipetę i uniosła rozjarzoną buteleczkę ku oczekującemu kielichowi. A teraz wyśpiewała głosem podobnym do dźwięku fletu główne wersy zaklęcia – dźwięki niegdyś dopracowane przez nią z zapałem najgorliwszego z paromistrzów. Zatętniła ciemność. Skończył się zaśpiew. Kropelka spadła. Eliksir napełnił się energią.

Alice usiadła przy toaletce i rozmasowała policzki. Potem umoczyła końce palców w miksturze i zaczęła wcierać ją w skórę twarzy, zawsze ruchem ku górze. Poczuła przyjemne mrowienie. Trzask, trzask – odezwał się gramofon na końcu płyty, dołączając do delikatnego poszumu fal uderzających o klif daleko w dole i całej życiowej gonitwy, która przywiodła ją do tej chwili, do tego zaklęcia, do tego miejsca. Rozciągnęła wargi i mrugnęła do lustra. Następnie popracowała nad szyją i ramionami, wmasowała delikatnie maść w ręce i rowek między piersiami, choć do ciała były inne czary.

Zrobione. Uśmiechnęła się szerzej do siebie, kończąc wizerunek, który chciała zaserwować Tomowi, kiedy doń zatelefonuje. Odrobina błękitu nad oczyma, kropla czerni na rzęsy, po czym wyczyściła akcesoria, zamknęła kuferek i wyszeptała zdanie unieruchamiająca oba jego zamki. Czuła się odświeżona pod każdym względem. Magiczna toaleta miała mnóstwo zalet, między innymi była lepsza niż dobrze przespana noc. Alice z powrotem zdjęła z wieszaka zieloną sukienkę i pociągnęła nosem – czy materiał wchłonął odpowiednią porcję zapachu jej ciała? Przy potrzaskiwaniu gramofonu nadal nuciła, jakby wtórowała płycie. Co nuciła? To przecież niebezpieczne mruczeć sobie coś niedbale podczas pracy z eterem – pokój, po którym się rozejrzała, wyglądał, jakby znieruchomiał na chwilę. Szum, trzaski, odgłos fal. Jakby cały dom zaczął oddychać.

Zapomniała jeszcze o kolczykach. Pochyliła się nad toaletką, by wcisnąć w płatki uszu złote pręciki. Wtedy stało się coś strasznego. Kiedy tak przyglądała się sobie, kiedy na jej twarz znów padł bystry wzrok nadmorskiego słońca, po raz pierwszy w życiu zauważyła, że jej dotąd idealny podbródek zaczyna po obu stronach obwisać.

***

Budka telefoniczna pod najelegantszymi schodami w wewnętrznym hallu Invercombe była małą klateczką z czerwonego pluszu. Zwieńczający ją mosiężny dzwonek wyglądał, jakby mniej razy dzwonił, niż był polerowany. Budka miała wnętrze przytulne, acz staroświeckie. Stanowiła element historii tego domu, historii eksperymentów cechu. Alice znalazła się przed lustrem, ale w łagodnym, padającym z góry blasku elektrycznej żarówki prawie mogła siebie przekonać, że wcale nie widziała tego, co dostrzegła na górze.

Żarówka przygasła. Alice, wciskając wyłącznik i wybierając mosiężnym kołeczkiem numer klubu Toma, poczuła, jak urządzenie znajomo, z oporem ustępuje. Przekaźniki załączały się na kablach zakopanych pod ziemią, by nie psuć urody Invercombe, i biegnących do tej cudacznej stacji nadawczej, by od niej skierować się ku tętniącej, dudniącej maszynie obliczeniowej w izbie rozrachunkowej. Spojrzała w lustro i dostrzegła drgnięcie, przerwę w rzeczywistości. Jej twarz się rozpłynęła, potem zaś zniknęło – czy raczej poszerzyło się – i samo lustro, wypuszczając z siebie gwar męskich głosów. Poczuła gryzący dym cygar i usłyszała stłumiony uliczny hałas Londynu; portal był już w pełni otwarty.

Kelner z tamtej budki nachylił się do niej, aby zapytać, z kim życzy sobie rozmawiać; kiedy odchodził, poczuła powiew spowodowany przez zamykające się drzwi, potem usłyszała chichot nalewanego drinka – aż wreszcie przyszedł jej mąż i usiadł w lustrze naprzeciwko niej.

– Tak myślałam, kochanie, że zastanę cię w klubie.

– Znasz mnie. Punktualny jak w zegarku. – Czuć go było raczej potem niż wodą kolońską. Krawat, choć niewątpliwie niedawno zawiązany na nowo, miał już przekrzywiony. – Jak Ralph? Przez cały pracokres powtarzałem sobie, że brak wiadomości to dobra wiadomość, a poza tym na pewno zabrałaś ze sobą wystarczającą ilość rzeczy do tego… Jak to się nazywa? Inverglade?

– Invercombe. I nie wzięłam prawie nic. – Alice figlarnie udała obrażoną, gdy Tom wpatrywał się w nią znajomym, pełnym tęsknoty wzrokiem. Potrzebowała jego spojrzenia, zwłaszcza po tym, co dostrzegła na górze, w lustrze toaletki. Ten ciepły powiew jest lepszy niż eter. – Ralph już się zadomowił. A ja bardzo się cieszę, że tu przyjechaliśmy, mimo że bardzo do ciebie tęsknię.

– Tak krótko byłaś w Londynie. I tak długo cię nie było. – Uśmiech Toma niemal zgasł.

– Wiesz przecież dlaczego. Musiałam.

– No tak, no tak. I Ralph… Rozumiem, że Londyn to nie miejsce dla niego.

Wpatrywał się w nią. Poruszył ustami. Wokół jego oczu pojawiły się zmarszczki. Miał gęste czarne włosy jak Ralph, jednak na czole zaczęły się cofać, a na skroniach siwieć; poza tym jego podbródek był już z lekka obwisły wtedy, kiedy go poznała. Mężczyznom w ogóle łatwiej przychodzi ładnie się zestarzeć.

– W każdym razie tęskniłem za tobą, kochanie.

Rozszerzonymi nozdrzami chwytał jej zapach; jej zmysły pobudzał stłumiony uliczny zgiełk i grzechot przejeżdżającego tramwaju, kiedy opowiadała Tomowi o osobliwościach Invercombe: o tym, że ochmistrzyni jest kobietą i Murzynką; o wiatrosterze – że wciąż nie wierzyła w jego działanie; o dziwnej wymowie tutejszych mieszkańców; i o Ralphie, który dobrze sypiał, przegryzał się przez zaskakująco bogatą bibliotekę i nie mógł się już doczekać wyjścia na zwiedzanie okolicy.

– To brzmi wspaniale. Jestem z was dumny. Powiedz Ralphowi… Powiedz mu, że jestem z niego dumny. I że niedługo będziemy dużo przebywać razem. Alice, jest tyle rzeczy, którymi chciałbym się z nim podzielić.

– Ten czas był trudny dla nas obojga.

– Kiedy wyjeżdżałaś, byłaś taka smutna.

– Ale już nie jestem.

– A wyglądasz…

Alice, mimo że wcale nie pozwoliła podbródkowi obwisnąć, uniosła go jeszcze wyżej.

– …przewspaniale, kochanie.

Potem rozmawiali o interesach, a wieści wcale nie były pomyślne. Pewien kontrakt budowlany przeciągał się, rzekomo z powodów technicznych. Tom był za uwzględnieniem dodatkowego czasu na zmiany w projekcie, Alice zaś była przekonana, że należy się z umowy wycofać i pozwać klienta do sądu.

– Czy nie za ostro?

– Musimy działać ostro. Przecież oni wobec naszego cechu zrobiliby tak samo.

Tom skinął głową. Wiedział, że instynkty zbyt często podpowiadają mu ugodowe działanie, polegał więc na sile i radzie Alice. Potem się pożegnali, jego obraz przygasł, lustro pociemniało, poczuła – jak drzwi zatrzaskujące się od niewyczuwalnego przeciągu – rozłączające się od Londynu po Invercombe kolejne przekaźniki. Powinna już unieść wyłącznik, ale jeszcze parę chwil posiedziała przed otwartą linią, a lustro znów wyglądało, jakby się rozszerzyło. Patrząc w nie, czuła się prawie tak, jakby spadała. Była pewna, że przy odrobinie wysiłku mogłaby wejść w tę przestrzeń i popłynąć wzdłuż linii jako coś bezcielesnego, wychodząc gdzieś na drugim końcu. Od dawna bawiła się myślą o takim eksperymencie, zawsze jednak odrzucała ją jako zbyt absurdalną i niebezpieczną. Ale jakież może być lepsze miejsce na takie doświadczenie niż ten dom? – szepnął do niej telefon. Przecież właśnie tutaj zaczęły się sztuczki z lustrami. Zwalniając wyłącznik, usiadła głębiej w fotelu i obserwowała, jak w szkle stopniowo pojawia się jej własne odbicie. Unosząc dłoń, by dotknąć miękkiego podbródka, poczuła, że grawitacja, burząca góry i przetaczająca księżyc po niebie, wyszarpuje ciało z jej twarzy.

***

Wyszła z budki, włożyła płaszcz i skierowała się do drzwi. Było zimniej, niż się spodziewała. Owiana parą oddechu przeszła przez frontowy dziedziniec, potem przez mostek nad przypominającą wąwóz dolinką rzeki Riddle, i ruszyła ścieżką wijącą się przez arboretum z drzewami iglastymi ku zapachowi dymu. Wiatrosternik Ayres, łysy, z kręconym wąsem, odziany w rękawice, wlókł czarne, przypominające kukułcze ziele sploty ciemiernika, by cisnąć je w ognisko na polanie.

– Ciągle muszę to wyrywać, proszę pani! – zawołał, gdy ją dostrzegł. – Muszę też bagrować kanał, przynajmniej dwa razy na wiosnę.

Roślina była brzydka, sinofioletowa, pokryta trującymi niebieskoczarnymi jagodami, płomienie strzelały z niej z mokrym sykiem w górę. Alice, wspomniawszy swoją twarz, cofnęła się.

– Pomyślałam, że wstąpię i zobaczę, jak pana postępy przy wiatrosterze – powiedziała. – Prawdę mówiąc, miałam nadzieję, że już zobaczymy jakieś efekty. Przez wzgląd na mojego syna…

Wiatrosternik Ayres zrzucił rękawice i otarł czoło. Poprowadził ją w górę błotnistą ścieżką wzdłuż wąwozu pod słupami wznoszącymi się nad sterówką, potem otworzył skrzypiące żelazne drzwi i wprowadził Alice w surowe, bursztynowe światło wiatrosteru.

– Długo pan tu pracuje?

– Dobre dwadzieścia lat.

– I nigdy naprawdę pan tego nie użył?

– No cóż… – Z namysłem postukał w tarczę paznokciem. – Widzi pani, on tak naprawdę nigdy nie był wyłączony. Na swój sposób działa cały czas. Przynajmniej na biegu jałowym. Maszyny dużo bardziej wolą robić to, do czego zostały stworzone, niż nie robić nic.

Kiedy się uśmiechał, podwijał mu się wąs. Poklepując poręcze galeryjek, gładząc żółte jak lwia sierść cegły, oprowadził Alice po wszystkich piętrach. Tu wznosiła się główna maszyna wiatrosteru, karmiąca się eterem i elektrycznością, obrośnięta pąklami przewodów. Ta budowla, stwierdziła Alice, jest albo tętniącą życiem świątynią przemysłu, albo monstrualnym szwindlem. Ale przynajmniej panował tu wzorowy porządek. Coraz wyżej i wyżej. Wreszcie znaleźli się na samej górze i przez kolejne żelazne drzwi wyszli na ziąb zewnętrznej galerii, dużo wyżej niż drzewa Invercombe. Wysokość robiła wrażenie, zwłaszcza po stronie zbocza opadającego ku wirowi wody i błyskowi koła wodnego.

Kopuła wiatrosteru, pobrużdżona i popstrzona plamami, wyglądała jak powierzchnia jesiennego księżyca.

– Można dotknąć?

– Lepiej nie, proszę pani.

Popatrzyła przez czyste powietrze nad wierzchołkami drzew i roześmiała się, bo poza szarościami i cieniami doliny Invercombe cały świat zbielał. Pola wyglądały jak pryzmy prześcieradeł, miasteczka i domy jak zrobione z papieru.

– No proszę, panie Ayres, spadł śnieg!

– A tu nic by pani nie zauważyła, nieprawdaż?

To prawda, nie spadło go dużo, ale dosyć, by odmienić krajobraz. Niby-ruina – telefoniczna stacja przekaźnikowa – była białym pałacem. A tam, za chusteczkowymi polami, wznosiły się wzgórza Mendip. Na północy ponuro żarzył się Bristol. Tam z kolei leżało Einfell – zgęstek mgły zaledwie…

W Einfell, jak wie każde dziecko, mieszkają odmieńcy, osoby zniekształcone, zmory przemysłu, które padły ofiarą zbyt długiego kontaktu z eterem i przejęły niektóre cechy wymawianych zaklęć. W Wiekach nieco mniej cywilizowanych odmieńców palono albo zakuwano w łańcuchy, więżono i prowadzano po ulicach jak chowańców albo perszerony, a wszystko to pod auspicjami Cechu Zbieraczy. Teraz jednak, w nowych czasach, krzywiono się na takie praktyki. W Einfell odmieńcy, trolle, chochliki – w zasadzie można by wybrać dowolną nazwę – żyły sobie po swojemu. A cechy zgodnie przymykały na to oko, ponieważ stanowiło to rozwiązanie problemu, leżało w ich interesie, a poza tym tak najłatwiej było o nich zapomnieć.

Alice musnęła palcami drobną bliznę Znaku po wewnętrznej stronie lewego przegubu, przypominając sobie, jak w Dniu Próby ustawiła się ze wszystkimi dzieciakami z podwórka w kolejce do zielonego furgonu. Dziwną chwilę, kiedy znalazła się sama w tej szopie na kółkach, cuchnącej dymem fajkowym i zatęchłą pościelą, a cechowy kapnął jej na lewy nadgarstek czegoś świecącego – była wówczas biedna, więc nigdy wcześniej tego nie widziała, ale nawet największy głupek wiedział, że to się nazywa eter. I już. Boli cała ręka, zostaje rozpalona blizna – nigdy się do końca nie zagoi – zwana Znakiem Starszych. Wysokie cechmistrzynie, które później poznała, często dekorowały swój Znak pomysłowo skonstruowanymi bransoletkami, u innych z czasem zaczynała otaczać go obwódka brudu codzienności, ale naprawdę nie dawało się o nim zapomnieć. Jeśli bowiem należycie się uważało, chodziło do kościoła i robiło wszystko, co nakazuje twój cech, oraz unikało tego, czego zabraniał, Znak dowodził, że wciąż jesteś człowiekiem. Ale co się działo za murami Einfell, wśród odmienionych, pozostawało tajemnicą, choć Alice częściej niż większość ludzi miewała powody, by się nad tym zastanawiać…

– Prawie każdy patrzy w tamtą stronę – powiedział wiatrosternik Ayres, podążając za jej wzrokiem. – Chociaż nie za bardzo jest na co. Nie miałem z nimi żadnych kontaktów, ale słyszałem, że ludzie czasami udają się do nich po pomoc – po lekarstwa, wróżby. Wątpię, co prawda, żeby coś dostawali. Wszyscy mówią, że to miejsce to jedna zawiedziona nadzieja…

***

Tego wieczoru zjadła kolację razem z Ralphem w jego sypialni. Powietrze było zmysłowo ciepłe, chociaż poza Invercombe ziemię skrywał śnieg. Podzieliła się z synem swym odkryciem, ta wiedza polatywała między nimi, kiedy rozgrywali partyjkę warcabów. Jeśli się nie skupiała, Ralph potrafił teraz z nią wygrać. Sam zaś mógł jednocześnie opowiadać o swych najnowszych odkryciach na polu ukochanych nauk. Mimo smutnej prawdy o obwisłym podbródku była niemal całkowicie szczęśliwa. Przyjemnie siedziało się razem z Ralphem w tym starym, dziwnym domu dającym osłonę przed nocą i śniegiem, jego słowa dryfowały, stukały pionki warcabów, a ona pozwalała sobie nawet na grzeszną myśl, że chciałaby zachować go w tym stanie – uwięzionego w wieży, jak jakiegoś stwora w bajkach, które niegdyś tak lubił. Ale nie, nie: naprawdę chciała, żeby wyzdrowiał i żył samodzielnie. Teraz, kiedy się znaleźli w Invercombe, nawet trochę wierzyła, że to się może zdarzyć.

Ralph zmęczył się, dostał lekkiej gorączki. Czując, że przelała na niego zbyt dużo swej nerwowości, poprawiła mu poduszki, nalała kolejną porcję tynktury i przyglądała się ruchom jego jabłka Adama, kiedy przełykał. Potem odwrócił się do niej, mając jeszcze na ustach ciemny płyn, a w jego spojrzeniu pojawiło się coś obcego.

Przegarnęła ogień i przygasiła światła. Poprawiła mu pościel, na czole położyła zwilżoną chustkę. Ale wciąż był niespokojny i leżał w dziwnej pozie na poduszkach. W takich chwilach był wzruszający. Alice, która bardziej niż zwykle pragnęła, by nocą dobrze wypocząć, sięgnęła po drewniane pudełeczko z cierpnikami, wypolerowanymi, pokrytymi misternymi żyłkami. Od przyjazdu tutaj starała się ich nie używać, dziś z pięciu różnych ich mocy sięgnęła po trzecią z kolei.

Ralph zakaszlał rozdzierająco. Przebiegł wzrokiem po jej twarzy. Nadchodził kolejny spazm. Wcisnęła chłodny kamień w jego prawą dłoń. Szukając na prześcieradle ostrzegawczych śladów krwi, poczuła przypływ zimnego potu. Tak wiele razy myślała: niechbym to była ja. Teraz ta sama myśl przemknęła jej przez głowę, gdy Ralph odzyskiwał oddech. W ciągu minuty zasnął – tak szybko działał cierpnik.

Właściwie był to fałszywy alarm. Sama się nadmiernie zdenerwowała. Wstając, zerknęła na kanapę. Czy powinna spędzić tu noc? Ralph oddychał jednak regularnie, a jej obecność odebrałby jako sugestię, że znów mu się pogarsza. A tymczasem polepszało mu się. Tak. Naprawdę… Ucałowała go w policzek, wdychając już niezaprzeczalnie męski zapach jego ciała, i zostawiła Ralpha z jego snami.

Wróciwszy do swego pokoju, unikała wzrokiem lustra nad toaletką. Zdjęła buty, potem żakiet i położyła się na łóżku. Słyszała odgłosy zapadającego w sen domu: niski głos Cissy Dunning, kroki pokojówek, szepty na dobranoc, zamykanie drzwi. Ralph dorastał. Niebawem, jeśli wszystko pójdzie tak, jak pozwala sobie czasami wierzyć, głos przestanie mu się załamywać i jej syn zacznie miewać tęskne, spragnione, abstrakcyjne myśli o namiętności, jakie pojawiają się u mężczyzn w tym wieku, choć większości nie opuszczają nigdy. Może nawet już się sam zaspokajał, choć wątpiła w to; żyli zbyt blisko siebie, żeby czegoś takiego nie dostrzegła. Na pewno jednak dojrzewał, ona zaś, na mocy tych samych nieubłaganych praw bezeterowej fizyki i natury – tak jakby nikt nie mógł zyskać bez czyjejś straty – traciła swą urodę.

Wspomniała, jak pierwszy raz zdała sobie sprawę z jej potęgi, kiedy stary ogrodnik zaczął darzyć ją szczególnymi względami w starym, wilgotnym domu, w którym się wychowała. „Z takim wyglądem musisz, dziewczyno, uważać” – tylko tyle powiedziała ciotka, kiedy przyszła do niej, kulejąc, w rozdartej sukience. Ale przynajmniej Alice zaczęła inaczej przyglądać się sobie w lustrze. Od zawsze wiedziała, że matka i ojciec byli atrakcyjną parą, ale zadając ciotce niespodziewane pytania i wertując kolumny towarzyskie starych gazet, dowiedziała się, że on, Freddie Bowdly-Smart, zanim pojął za żonę Fay Girouard, był „słynnym kawalerem”, że „grał do kilku bramek” (o jaki sport chodziło?), a Fay była aktorką, choć Alice nie rozumiała wówczas, co wynika z takiego określenia, poza faktem, że los matki zależy od jej ciała, jej twarzy. Pobrali się, urodziła się Alice Bowdly-Smart, a pewnego pogodnego poranka Fay i Freddie zostawili ją w objęciach mamki, by wyruszyć w rejs swym wytwornym nowym jachtem. Mniej więcej po jednym pracokresie fale wyrzuciły na brzeg ich ciała, po czym ją i pieniądze rodziców powierzono opiece niezamężnej ciotki.

Starsza pani miała zarządzać tymi funduszami. Wyraźną wskazówką umiejętności w tym względzie był jednak rozpaczliwy stan jej domu, zniedołężniali służący i wodniste jedzenie. Cała posiadłość, razem z długami, które chyba pochodziły z czasów młodości ciotki i jej zaginionego zalotnika, stanowiła lekcję poglądową na temat upadku wysokiego rodu. Alice Bowdly, zrozumiawszy po śmierci ciotki, że nic nie dziedziczy, i porzuciwszy nazwisko Smart, opuściła dom i wyprawiła się do dystyngowanego miasta Lichfield, najdalej, dokąd stać ją było na bilet trzeciej klasy w jedną stronę. Tam, błysnąwszy uśmiechem, mignąwszy nogami, zdołała znaleźć sobie lokum, choć niebawem odkryła, że sam uśmiech nie uchroni jej przed głodem. Ale się dostosowała. Robiła, co było konieczne. Zachowanie obojętności zawsze dobrze jej wychodziło, a zarobione pieniądze i uzyskane kontakty reinwestowała w elegantsze stroje i elegantsze maniery, potem także w lepsze mieszkanie na staromiejskim rynku.

Zaraz po dwudziestce, teraz jako piękna, w miarę zamożna kobieta, przeniosła się do Dudley, owego rogu obfitości Midlandów. Tym razem udało jej się zamieszkać w najelegantszej dzielnicy Tipton i chadzać na spacery do Castle Gardens. Bogaci synowie wyższych cechmistrzów władających miejscowymi rzeźniami zabierali ją na pikniki, nauczyła się też dość przyzwoicie malować akwarelami i grać na fortepianie, odkryła w sobie upodobanie do lepszych rzeczy, przejechała się tu i tam, liznęła nieco francuskiego. Otrzymała nawet parę niezgorszych propozycji małżeństwa, wszystkie jednak były nie dość dobre.

Niebawem dobiegała trzydziestki, wciąż nieusatysfakcjonowana i wciąż piękna. Pojechała więc pociągiem do Londynu, tym razem jako Alice Smart, i zrzuciła większość z dziesięciu lat, które już zaczynały jej ciążyć. Osiedlając się w Northcentral, w małym, ale niebywale drogim mieszkaniu z widokiem na zigguratowe ogrody Parku Westminsterskiego, korzystając z pomocy ustosunkowanego wielkiego mistrza Cechu Elektryków, który się w niej zakochał, zyskała dostęp do wszelkich niezbędnych kręgów towarzyskich. Postarała się odpowiednio młodo ubierać i zachowywać, choć jak na swój wiek wydawała się doświadczona. Dla mężczyzn uosabiała wszystko, czego brakowało innym dziewczynom z towarzystwa. Największą z jej zdobyczy był arcycechmistrz Tom Meynell; z przyjemnością stwierdziła, że nawet go lubi. Niemniej podczas małżeństw pomiędzy Wysokimi Cechami dokonywały się olbrzymie przesunięcia władzy i majątków, ona zaś miała do zaoferowania tylko siebie. Tego lata, kiedy odrzuciła wielkiego mistrza Elektryków, a Tom Meynell wreszcie jej się oświadczył, gwiazda Alice świeciła jasno jak nigdy, a ich ślub był wydarzeniem sezonu. Byli ze sobą szczęśliwi. Uwielbiała bogactwo, niezliczone karety, samochody, służących, wielkie domy o niekończących się korytarzach, trawniki, jeziora… wszystkie teraz należały do niej. Kochała także Toma, choć dziecko, którego oboje pragnęli, nie chciało się począć. Zażywała eliksiry, radziła się dyskretnie lekarzy, ale była dziesięć lat starsza, niż myślał Tom, a jej ciało zawiodło właśnie wtedy, gdy najbardziej go potrzebowała. Wreszcie, po paru fałszywych alarmach, zaszła w ciążę. Czuła się dumna, czuła się źle, poród potwierdził jej najgorsze obawy, ale dziecko miała idealne – no i był to syn. Takiego szczęścia nie zaznała nigdy przedtem. Ralph Meynell uosabiał wszystko, co w niej najlepsze, a szczególnie zachwycał ją fakt, że on nigdy nie będzie musiał się tak jak ona zmagać z losem.

W pewnym sensie jej uroda powinna teraz stracić na znaczeniu. Kobietom z Wysokich Cechów wolno nieco oklapnąć, kiedy staną się matkami, a od mężów oczekuje się, że dyskretnie spojrzą gdzie indziej. Ale nie Alice Meynell. Nadal była uosobieniem wdzięku. Odkryła też, że ma o wiele większy niż Tom talent do cechowej polityki. Po śmierci jego ojca stała się dla Toma jedyną podporą i wiernym słuchaczem. Korzystając ze swych rautów, kontaktów, uśmiechu, często umiała przechylić szalę na korzyść jego cechu. Nie potrafiła określić, kiedy zaczęła używać eteru do pielęgnacji ciała – ten proces był bardzo stopniowy – ale nigdy nie miała wątpliwości, tak jak rzadko miewała je przez całe życie, że robi to co właściwe, to co konieczne. Jej fortuna, jej cech, jej syn i mąż, wszystko zależało od tego, czy pozostanie legendarną, olśniewającą pięknością, arcycechmistrzynią Alice Meynell.

Jej uroda nie przemijała z upływem lat, przeciwnie, nawet wytworniała. Oficjalnie Alice zbliżyła się do trzydziestki, a Ralph wyrósł na chłopca bystrego, energicznego, wrażliwego. Oczywiście tęskniła za czasami, kiedy był mały, i chętnie miałaby więcej dzieci. Zdarzyło się nawet kilka fałszywych alarmów. Potem nastał ów upalny wieczór na londyńskich Wzgórzach Latawcowych. Ralph miał dziewięć lat, a ona, czując, że już czas – najwyższy czas – nauczyć go pływać, wybrała się z nim na basen. Nie z tego powodu, że te uperfumowane chlorem publiczne przybytki były idealnym miejscem, tylko dlatego, że w basenie dla dzieci było płytko i bezpiecznie. Tak jej się wydawało, choć Ralph sztywno stał w roziskrzonej wodzie wśród wrzeszczących, chlapiących dzieciaków i nie chciał ani zanurkować, ani nawet się głębiej zanurzyć, a potem skarżył się, że boli go w piersi. Gdy wyszli z basenu, biegał po pagórkowatym parku jak uwolniony więzień, ona zaś usiadła pod drzewem, aby utulić swe drobne rozczarowanie. Podbiegłszy do niej, zaczął kaszleć. Już miała mu przypomnieć, że powinien użyć chusteczki, gdy dostrzegła połysk krwi na jego dłoni i cały świat runął w posadach. Tego samego lata odkryła także, że nie jest płodna. Ralph – jak to często powtarzała w myślach, ale nie rozumiała – Ralph był dla niej wszystkim.

Tak oto rozpoczęła erę poszukiwań, choć nie pozwoliła sobie przestać być Alice Meynell. Zewnętrznie wszystko wskazywało, że jest kobietą w pełnym rozkwicie urody. W eleganckich cechowych domach musiała nawet uciekać się do comiesięcznej farsy plamienia paru sztuk bielizny krwią, wiedziała bowiem, że pod schodami rodzą się plotki, ale była Alice, Alice Meynell, i zadbała, by jej obecność zapamiętano we wszystkich europejskich uzdrowiskach i kurortach, do jakich jeździła z Ralphem. Odkryła nawet, że oddalenie przydaje jej dodatkowego mitycznego poloru. A kiedy wracała do Londynu, swe wyjścia na bankiety i bale planowała z wojskową dokładnością. Pojawić się tutaj. Nie pojawić się tam. Bezwstydnie flirtować. Tak, stwierdziła kładąc się do łóżka, teraz jest bardziej niż kiedykolwiek konieczne pozostanie stuprocentową Alice Meynell i położenie kres tym fałdkom kojarzącym się z okropną, obwisłą twarzą jej koszmarnej ciotki.

Invercombe było ciche i spokojne. Lekko wzdrygając się od chłodu podłogi, podeszła do swego kuferka, wyszeptała zaklęcie zwalniające zamki i wyciągnęła postrzępiony, opuchnięty notes. W elektrycznym blasku lampy stołowej rozpostarła na łóżku rozdarte, wylatujące, pozaginane, poplamione kartki – przypominające cechową księgę zaklęć, ale ukradzionych, pożyczonych, skopiowanych czy znalezionych, zdobytych małym albo i dużym kosztem. Jej własne, elegancko pochylone, zielone pismo mieszało się ze zżółkłymi bazgrołami dawno zmarłych ludzi, strzępkami zapisanymi maczkiem, ledwie czytelnymi zawijasami i fragmentami dziwnych ilustracji.

Przez całą noc rozważała wątpliwości i niemożliwości. Wyszeptywała fragmenty zaklęć, wprawiające w trzepot strony, często nasycone śladowymi ilościami eteru naniesionego przez odciski palców i wycieki. Ach, gdyby tak wszystkie splotły się w jeden zaczarowany latający dywan, który uniósłby w dal ją, Ralpha i ich kłopoty! Zamiast tego zadowoliła się jednak czymś z niekompletnego leksykonu, skromnym dodatkiem do arsenału uroków i zaklęć, który wypełniał jej kuferek i mógł, być może – nie, na pewno mógł, wiara jest zawsze ważna – przepędzić z jej podbródka te obsceniczne fałdy. Dobrze się składało, że znalazła się teraz nad ujściem rzeki, w którym występowały silne pływy; leksykon zapewnił ją, że tu można naprawdę znaleźć to, czego poszukuje.

Złożyła notes, zamknęła kuferek, naciągnęła buty i w najcieplejszej pelerynie ruszyła w dół schodów. Parę minut zabawiła w bibliotece, przeglądając ręcznie kolorowane ilustracje małży i mięczaków, aż doszła do hasła, które ją interesowało, wydarła je i wyszła z ciemnego domu bocznymi drzwiami.

Posiadłość Invercombe nadal spowijał cień. Tylko wiatroster chwycił już odrobinę światła brzasku i kiedy schodziła po tarasach, których kamienie lśniły od osadzającego się na nich lodu, przebłyskiwał pomiędzy nagimi drzewami. Z zielonej kępki czegoś, co gdzie indziej byłoby zwykłą trawą, uniósł się dziwnie przyjemny aromat. Alice, wiedziona impulsem, pochyliła się, by powachlować palcami – rosa skapująca z koniuszków źdźbeł smakowała intensywną słodyczą. Tu, na skraju posiadłości, poza wierzbowym zagajnikiem i płaskim terenem do gier i zabaw, zbiegały się ścieżki z ogrodu, prowadząc przez bramę do mozaikowej głębi słonego stawu napełnianego morską wodą – jak się domyślała – przez podziemne kanały, którymi od strony zatoki Clarence Cove przypływ wdzierał się pod szczyt Durnock Head. Idąc energicznie wokół wypiętrzonego cypla, odkryła, że co większe skały nad Kanałem Bristolskim są oprószone śniegiem – w mglistym półmroku wyglądały jak lukrowane baby. Był odpływ, nadal pobłyskiwały dalekie światełka na moście na Severn, na jego delikatnych mackach przypominających płynącą meduzę.

W pamięci miała czyste wyobrażenie poszukiwanej muszli, nadbrzeżna rzeczywistość była jednak brudna, oślizła i śmierdząca. Alice wyjęła z kieszeni peleryny stalowy nożyk i zanurzyła dłoń w rozlewisku, które okazało się o wiele zimniejsze i głębsze, niż oczekiwała. Zamoczyła rękaw, ale wyciągnęła pierwsze ze stworzeń i od razu, po prążkach na skorupie, poznała, że to nie Cardium glycimeris – mięczak, którego szukała. Wyrzucając go z powrotem, prostując się i zastanawiając, jak najlepiej szukać dalej, zauważyła, że po skałach skacze coś ciemnego. Poczuła ukłucie strachu, kształt był jednak niewątpliwie ludzki.

– Ej, ty! – krzyknęła, bo w kontaktach z gminem ważne było, aby natychmiast narzucić dominację. – Co tam robisz?

Postać się wyprostowała. Miała w ręku coś jakby worek, za sobą ciągnęła grabie. Nie zbliżyła się, więc Alice musiała narazić kostki na szwank i przejść po zielonkawych głazach.

– Jak się nazywasz? – Zachowała wyniosły ton.

Postać po prostu się jej przyglądała. Nosiła czapkę i stary, na oko przemoczony do nitki kaftan. Co zaskakujące, mimo ziąbu była boso. Chłopak w wieku Ralpha lub trochę młodszy. Wyraźnie biedny, może też niedorozwinięty albo tylko ograniczony. Już miała dać sobie spokój z rozmową, gdy stworzenie zamrugało, oblizało wargi i wyprostowało się – okazało się prawie wzrostu Alice – po czym przemówiło.

– Zbieram sercówki. Jestem Marion Price i to jest mój kawałek brzegu.

Czyli to dziewczyna. Ani „proszę pani”, ani „pani”, ani dygnięcia. No i ten „mój kawałek brzegu”, całkiem jakby była jego właścicielką.

– A ja jestem arcycechmistrzyni Alice Meynell. Mieszkam w tym wielkim…

– Invercombe.

A nawet przerywa. Alice jednak postanowiła ciągnąć rozmowę i rozłożyła planszę wydartą z książki o faunie morskiej.

– Taki. Będziesz mogła mi pomóc?

– Ostryga paciorkowa. Przeważnie je wyrzucamy.

– Potrzebne mi coś takiego, spójrz. W książce nazwano je krwawymi perłami.

– Tak? – Dziewczyna z wybrzeża zasznurowała usta spierzchnięte od wiatru i chłodu, miała zaczerwienione policzki, co przypadłoby do gustu niejednej cechmistrzyni. – Jeśli chce pani zrobić z nich naszyjnik, to się nie nadają. Są nietrwałe, w sam raz dla dzieci do zabawy.

Tak jakby sama nie była jeszcze dzieckiem. Zanim jednak Alice zdążyła zapewnić ją, że poszukuje krwawej perły właśnie dla jej kruchości, dziewczyna z wybrzeża skakała już zygzakiem po kamieniach, które Alice pokaleczyłyby stopy do kości.

– A ty zbierasz małże?

– Sercówki. Gotujemy je i sprzedajemy na targu w Luttrell, po trzy szylingi za kubełek. Ale wodorosty zatrzymujemy sobie i robimy z nich chleb.

– Jecie wodorosty?!

– No pewnie. – Dziewczyna i kobieta przypatrywały się sobie ponad kałużą, nad którą klęczały, obie równie zdumione. – Nigdy pani nie próbowała chleba z wodorostów?

Alice uśmiechnęła się i pokręciła głową.

– Skąd jesteś? Tu jest w pobliżu wieś?

– Nazywa się Clyst. Niedaleko, za tym załomem cypla. Mieszkam z matką i ojcem. Mam brata i… – Zawahała się. – Siostrę.

Jej rozgwiaździste palce poruszały się pomiędzy pasmami wodorostów i pulsującymi paszczami ukwiałów.

– I tak codziennie rano? Zbierasz sercówki?

– Nie codziennie. Tylko kiedy jest dosyć światła i odpowiedni odpływ.

Co za życie! Miotani tam i z powrotem wzdłuż ujścia rzeki, jak niesione prądem śmieci.

– Mam… – Dziewczyna podważyła krawędź muszli, uniósłszy ją wysoko w posiniałych, pomarszczonych palcach. Istotnie, Cardium glycimeris, ale po otwarciu szybkim ruchem krótkiego szerokiego nożyka okazało się, że w środku nie ma perły.

– Twoja rodzina należy do cechu?

– No pewnie. – Wędrówka palców ustała na chwilę.

Alice zrozumiała. Tu, na Zachodzie, nawet nadbrzeżni zbieracze i budowniczowie łódek z wikliny mieli się za cechowych. Mdłe światło odbijało się od lodowatej wody i oświetlało twarz dziewczyny, która przy pracy miała rysy całkiem nieruchome, pełne głębokiego skupienia. Jej dziwny akcent, jej zwierzęcy spokój wydały się Alice przyjemnie uspokajające. Życie straciło jeszcze parę ostryg paciorkowych. Szum przypływu stawał się coraz głośniejszy.

– Nie powinnyśmy już iść? Nie znajdziemy ich gdzieś wyżej?

– To najlepsze miejsce. Mamy jeszcze parę minut.

Kolejna muszla, kolejna pusta paszcza. Wtem, gdy już otaczały je pierwsze strugi przypływu, dziewczyna wydobyła z wody nieco większą ostrygę. Szybko rozdzielona ukazała na swym żywym języku wilgotny rubin. Dziewczyna i arcycechmistrzyni zerknęły na siebie triumfalnie.

– Jedna wystarczy?

– Musi. – Przypływ zaszemrał wokół nich. Dziewczyna już się odwracała, sięgała po worek i grabie. – Nie! Zaczekaj!

Alice miała dziwne przeczucie, że ta dziewczyna mogłaby wnieść coś nowego do funkcjonowania Invercombe. Najpewniej trochę piasku w tryby, ale może właśnie tego było trzeba. Konieczność radzenia sobie z nową, nieokrzesaną pokojową będzie wystarczająco trudnym wyzwaniem dla ochmistrzyni Dunning.

– Jak mówiłaś? Ile dostajesz za kubełek gotowanych sercówek?

– Trzy szylingi, jeżeli się poszczęści.

– A ile takich kubełków trzeba, żeby zapełnić garnek?

– Ze dwanaście.

– Przyjdź do pracy w Invercombe, a dopilnuję, żeby płacili ci dwa razy tyle.

Dziewczyna z wybrzeża odłożyła worek, wytarła dłoń o kaftan i wyciągnęła ją. Alice, gdy przypływ zalewał kałużę i podbiegał im do stóp, była zbyt zaskoczona, by jej nie uścisnąć.

3

W niedzielny ranek ochmistrzyni Dunning posłała po Marion Price. Marion, stojąc przed drzwiami jej kantorka, na samym końcu niskiego, bielonego korytarza, poprawiła nakrochmalony biały czepek.

– Proszę! Stoisz tam, prawda?

Weszła do małego, zagraconego pokoju.

– Zamknij drzwi. Krzesła są do siedzenia, nie?

Marion, pewna, że o jeden raz za dużo brzęknęła wiadrem albo niechcący złamała któryś z niezliczonych nakazów i zakazów wiszących w ramkach na ścianach służbówek, postanowiła przyjąć zwolnienie z Invercombe z godnością i taktem. Rzeczy, które zawsze miała za oczywiste – jak ocenianie każdego dnia po zapachu i klimacie poranka, przeplatające się sezonowo prace, połowy i przypływy – zaczęły już wydawać się dziwne i odległe. Tu, w tym domu, wszystko stawało na głowie, by każdy dzień był taki sam; nigdy jeszcze nie jadła tak dobrze, nigdy nie miała tak ciepło i nigdy nie zdawała sobie sprawy, że jej byt jest tak mało ważny. Starała się jednak zachować stosownie poważny wyraz twarzy, podczas gdy ochmistrzyni wzdychała, a jej miedziane, przetykane siwizną włosy podskakiwały, kiedy kręciła głową.

– Możliwe, że byłam dla ciebie trochę za ostra – powiedziała. – Naturalnie nie ja prosiłam, żeby cię tu przyjąć. Domyślam się, że ty też nie masz wielkiej ochoty pracować u nas.

– Starałam się jak najlepiej, proszę pani. Przykro mi, że to się okazało za mało.

– Spokojnie, spokojnie. Nie wezwałam cię, żeby cię zwolnić.

– Tak, proszę pani?

– Jesteś z wybrzeża, więc chyba nigdy nie myślałaś o spędzeniu życia w służbie. Dla mnie to było oczywiste od zawsze. Dunningowie służyli w wielkich rezydencjach odkąd mój prapradziadek przybył tutaj jako niewolny. Jesteś zdziwiona?

– Nigdy nie myślałam, proszę pani.

– Są jeszcze ludzie, którzy myślą, że my, Murzyni, nie powinniśmy pracować jako cechowi. W miastach, na przykład Londynie, nawet wygłaszają na ten temat kazania z ambon. – Jej wydatne usta pocieniały. – Wygląda na to, że jesteś dość bystra i zdolna. A ja potrzebuję każdej pary rąk, żeby ten dom jako tako działał…

Gdy ochmistrzyni Dunning rozprawiała o rozmaitych sprawach Invercombe, Marion błądziła wzrokiem po pokoju. Ściany pokrywały typowe haftowane pouczenia – DOM PORZĄDNIE PROWADZONY RZADKO TROSKI WYMAGA. NIE RÓB NIC PO ŁEBKACH – a na biurku ochmistrzyni piętrzyły się notatniki, suszki, kwity nienadziane jeszcze na szpikulec oraz przedmiot w kształcie ziarna fasoli, podobny do tych, jakie Marion zdarzało się czasem znajdować podczas nadbrzeżnych wędrówek. Dzieciaki nazywały je fasolkami, choć to oczywiście nie była fasola.

– Nie słuchasz mnie!

– Co? Ach, przepraszam, proszę pani, ja po prostu…

– Mniejsza o to. Może któregoś dnia awansujesz na kucharkę lub ochmistrzynię. Jeśli tylko tego chcesz… i jeśli nauczysz się mówić „słucham” zamiast „co”. – Uśmiechnęła się. – Niech to zostanie między nami: widzisz, arcycechmistrzyni i jej synek to dość dziwni ludzie. Przyjeżdżają tu znikąd, bez własnej służby, prawie bez uprzedzenia. Tyle pieniędzy, wszystkie te podróże i co z tego mają?

Marion spróbowała zastanowić się nad tym dziwnym pytaniem. Faktycznie nie widziała arcycechmistrzyni od tamtego spotkania nad morzem, a syna, który niby tu z nią mieszkał, w ogóle.

– Wszystko?

– Dziewczyno, nie ma co się wymądrzać. – Ochmistrzyni nawet nie pokręciła głową. – Na pewno już słyszałaś, że on jest ciężko chory. – Westchnęła. – A to, swoją drogą… – Perłowymi opuszkami palców dotknęła fasolki. – Na to się gapiłaś, zamiast mnie słuchać. Wiesz, co to jest?

Marion zaprzeczyła.

– To z Wysp Szczęśliwych. Takie nasiona spadają z palm i płyną aż tutaj przez całe Morze Borealne.

Marion dotknęła fasolki, myśląc o białych plażach i jaskrawych kwiatach. Wyobrażała sobie, że tak muszą się czuć cechmistrze, kiedy dotykają licznych dziwnych urządzeń – chalcedonów, szeptokamieni, cierpników, szpinetowych klawiszy maszyn kalkulujących, liczykamyków…

– Parę warunków bez dyskusji – dodała ochmistrzyni. – Po pierwsze, ten dom opiera się na wzajemnym szacunku i obowiązkowości. Każdziuteńkie z tych oprawionych przez kucharza przysłów, a widziałam, że krzywisz się drwiąco na ich widok, każde z nich to sama prawda. Oczekuję, że w niedzielę moi pracownicy spędzają czas z rodziną.

– Nie miałam jeszcze wolnej niedzieli, proszę pani.

– No to już masz. Wilkins za jakieś pół godziny wyjeżdża furgonem do Luttrell. Postaraj się zdążyć i włóż no swoją najlepszą spódnicę i zapaskę… – Oczy ochmistrzyni powędrowały w górę i w dół. – Pamiętaj, że reprezentujesz ten dom, ludzie będą patrzeć na ciebie i wyobrażać sobie, niech im Bóg wybaczy, że jesteś najlepszym, na co stać Invercombe. A twoja rodzina na pewno się zastanawia, jak ci tu idzie. Możesz więc wrócić do Clyst i powiedzieć staremu Billowi Price’owi, że Cissy Dunning przesyła pozdrowienia i mówi, że radzisz sobie całkiem dobrze, chociaż czasem trzeba cię trochę pogonić. Co, może nie?

– Tak, proszę pani. – Dygając, Marion zdała sobie sprawę, że nie zrobiła tego, kiedy wchodziła. – Dziękuję.

– Zaraz, jeszcze jedno. – Ochmistrzyni wysunęła dolną szufladę biurka, otworzyła puszkę i wyciągnęła brązową kopertę. – Dla ciebie.

– Proszę pani?

– Na miłość boską, to przecież twoja wypłata!

***

Siedząc na tyle furgonu do wożenia żywności, w gromadzie podstajennych, pomocników ogrodnika i młodszych pokojówek, Marion bardzo marzła. Droga poza posiadłością była pełna głębokich kałuż, a nagie drzewa ociekały wodą. W Invercombe, nawet jeśli padało, to tak dyskretnie, że nie dało się zauważyć. Dziewczyna zerknęła na wiatroster. Wprawdzie wtajemniczono ją w fakt, że on może zmieniać pogodę, ale odrzuciła to jako bajkę.

Wilkins wysadził ją na poboczu, skąd udała się prosto nad morze. Czuła, jak poprawia jej się nastrój po tym fikuśnym domostwie, w którym ciągle coś trzeba było robić. Tutaj mogła sobie krzyknąć, zamachać rękoma i wystraszyła tylko mewy i rybołówki. Krzycząc, skacząc – zatrzymała się tylko po to, by zrzucić nowe buty i skarpety, a potem zedrzeć z głowy czepek – popędziła przez plamiste, marznące błoto. To był odpływ kwadraturowy, szybki, zimny i silny; uciekał z sykiem, choć biegła ku niemu, a jednak wreszcie zdołała zanurzyć stopy w wodzie – co za słodka, beztroska rozkosz po ucisku butów.

W skalnych zalewiskach zaczęła szukać fasolki. Marne szanse, ale co tam; była przecież wytrawną poszukiwaczką. Znalazła pensówki, prawie dobre miednice, obręcze od krynolin, brosze, bryłki wyrzuconego przez fale węgla, wyżłobione kości, fantastyczne kawałki maszyn, brunatnopurpurowe zwały kukułczego wodorostu. Kiedyś nadpłynęło ogromne, włochate cielsko zmytego z mostu na Severn gargulca, jednego z tych, co pełzają po podniebnych belkach i bez końca malują je na czarno. Dziś jednak znalazła tylko parę odłamków ładnie otoczonego szkła. Prostując się, czując, jak w kieszeni spódnicy ciąży koperta od ochmistrzyni, przyśpieszyła kroku. Szła ku przygarbionym, nieregularnym domkom Clyst.

Domek Price’ów wyglądał spod przysadzistego dachu pokrytego trochę dachówkami, a trochę mchem. Marion weszła do środka, pochylając się, żeby nie uderzyć głową w niską framugę. Mateczka gotowała pranie. Podnosiła je kopyścią, jakby sprawdzała, czy już się ugotowało. Raptem dostrzegła Marion.

– Wiedziałam! – wykrzyknęła, wymachując parującym podkoszulkiem. – Wylali cię!

Nie od razu przekonała matkę, że naprawdę jeszcze pracuje w Invercombe. Potem mateczka zobaczyła wiszące na jej szyi buty.

– A co zrobiłaś ze starymi?

Marion wzruszyła ramionami, przypominając sobie, jaką minę miała kucharka, kiedy ciskała je do ognia.

– Trzymam je na bardziej mokre dni.

– Bardziej mokre? Nas prawie zalało!

– Ja i tak większość czasu spędzam w domu.

– No pewnie. Idź, zawołaj ojca, brata i siostrę, dobrze?

Ludzie znad brzegu umieli rozpoznawać się z daleka. Po sposobie chodzenia, swoistym przygarbianiu się czy utykaniu. Oto szła jej siostra Denise, ciągnęła za sobą worek i uginała się jakby z zaskoczeniem i niesmakiem. Dalej Owen jechał po błocie na drewnianej włóce, odpychając się kijem. Marion zwinęła dłonie w trąbkę i krzyknęła zawodząco.

Po pachnących rybą uściskach i wyrazach zdziwienia, jak ona wygląda, troje dzieci Price’ów znalazło ojca nad małym strumykiem, gdzie polerował i nizał z powrotem swe piękne spławiki z błękitnego szkła, z których był tak dumny. Wokół Marion zdążyła się już zebrać gromadka dorosłych i dzieciaków. „Mają dużo złota do polerowania?” – zapytał ktoś. „Nauczyli cię jakichś zaklęć? A ta ochmistrzyni to naprawdę zbiegła niewolnica? Ile ci się udało zwędzić?”.

– Mamy szczególny dzień – obwieścił tata, gdy wrócili do domu.

Zaprowadził Marion do spiżarni i podniósł deski, odsłaniając dół, w którym trzymał swój drobny import. Odkorkowawszy zębami jedną z brązowych butelek bez etykiet, przysunął ją do nosa, by sprawdzić, czy nie dostała się do niej morska woda. Potem siedli przy stole, jedli obsmażany chleb z wodorostów, śledzie i wszyscy trochę sobie popili. Marion nigdy wcześniej nie zauważyła, jak szary jest ich chleb i jak zawzięcie ojciec dłubie w zębach. Była pewna, że przysłuży się rodzinie, przyjmując zaskakującą propozycję arcycechmistrzyni; powtarzała sobie, że to po prostu praca jak każda, ale teraz wyglądało na to, że sam fakt służenia w wielkim domu stanowi tożsamość, którą chcą ją naznaczyć i domownicy, i wszyscy w Clyst – a ona się z nią wcale nie identyfikuje.

– Jak tam, skarbie…? – Porośniętą odciskami dłonią matka ścisnęła jej nadgarstek.

– Masz pustą szklankę, dziewczyno. – Tata uniósł butelkę.

– Wszystko w porządku. A w ogóle to mówiłam wam, że dostałam wypłatę?

– No, w takim razie… – Tata odstawił z brzękiem flaszkę i zatarł dłonie.

Marion wiedziała, że pieniądze należą się rodzinie. Jasne, fajnie byłoby przejść się wzdłuż jedynego w Luttrell pasażu porządnych sklepów i kupić mamie nową chustkę, tacie cygaro w srebrnej rurce, Denise jakieś perfumy, a Owenowi kompas, któremu zawsze się przyglądał, ale miała lepszy pomysł. Właściwie to dlatego tak łatwo i szybko zgodziła się na brzegu na ofertę cechmistrzyni. Koperta, kiedy ją wyciągała i kładła na stole, wydała się równie solidna i pewna, jak same pieniądze.

– Myślę, że powinniśmy za to zrobić Sally porządny nagrobek – obwieściła Marion.

Od razu poznała po ich minach, że nigdy o czymś takim nie myśleli.

– Wspaniały pomysł – mruknęła mama, znowu ściskając przegub Marion. – Po prostu, po prostu… wspaniały.

– Tylko że wszystko jest już załatwione – dodał ojciec, przerywając dłuższe milczenie.

– Co niby jest załatwione? – Marion zdumiała się szorstkością we własnym głosie.

– Zapisaliśmy naszego Owena do Cechu Żeglarzy, tak jak zawsze obiecywałem!

***

– Nie jesteś zła, co? – zapytała Marion siostra, gdy się gramoliły na niską antresolę nad kuchnią, gdzie obie spały.

– Wcale. – I to była prawda. Wykupienie Owenowi porządnego czeladnikostwa było dla rodziny najlepszą możliwą inwestycją. A o Sally już się tu nie rozmawiało, choć odeszła zaledwie rok temu.

– A ja będę prawdziwą krawcową, mówiłam ci? Nan Osborne obiecała, że mnie nauczy, a potem, w przyszłym roku, załatwi, żebym poszła do tej cechowej akademii w Bristolu.

– Świetny pomysł – odparła Marion z roztargnieniem, wysuwając szufladę i znajdując w niej rzeczy siostry.

– Rozpuściłaś się w tym Invercombe, sikając do porcelany. Kto by pomyślał!

– To powinnaś być ty, Denise. Mogę jeszcze spróbować szepnąć słówko…

– Wyobrażasz sobie, że latam ze szmatą i dygam?! Ale twoja bluzka to mi się naprawdę podoba… – Denise się przysunęła. – Te zaszewki, co ją dopasowują tutaj i tutaj. – Zazdrośnie musnęła rękami pierś siostry.

– Poważnie? Myślałam, że jest po prostu za ciasna.

Piękne błękitne oczy Denise przez chwilę wyrażały zdumienie. Jej twarz, o ładnych, wydatnych kościach policzkowych, zarumieniona od rumu i przebywania na świeżym powietrzu, była obramiona jasnobrązowymi lokami. Marion pomyślała, że to najpiękniejsza twarz, jaką w życiu widziała. Przynajmniej do momentu, kiedy poznała nową arcycechmistrzynię Invercombe.

– Niewiele jeszcze wiesz o świecie, co, siostrzyczko?

Ona tymczasem zapomniała, czego właściwie szukała wśród swoich starych rzeczy. Denise zresztą i tak przywłaszczyłaby to sobie albo wyrzuciła.

– Marion, jakieś resztki i guziki. Kawałki tasiemek, na przykład takiej, jak ci się pruje u dołu sukni. Wiadomo, jak to jest w tych bogatych domach, ciągle wyrzucają coś, co może się jeszcze przydać.

– Rozejrzę się. – Chociaż, jak głosiła jedna z mądrości kucharki, POŻYCZANIE Z DOMU TO ZWYKŁA KRADZIEŻ.

– Ale przede wszystkim musisz mi załatwić jedno… – Denise zrobiła zaskakująco poważną minę, przysiadając przy maleńkim okienku i przyzywając Marion do siebie. Otworzyła usta i wetknęła do nich palce. – Zidziś?

Marion, mrugając od ohydnego smrodu, zajrzała do środka. Trzonowce siostry były czarne jak smoła. Denise zawsze lubiła słodycze, szczególnie Kartacze Bolta, ogromne landryny o warstwach jak cebula, które zmieniały kolor, gdy się je przegryzało. Czerwoną warstwę można było rozsmarować na ustach i wyglądała jak szminka.

– Gdybyś tak skombinowała dla mnie trochę porządnej pasty do zębów – powiedziała Denise, przełykając ślinę. – No wiesz, takiego białego czegoś, co pachnie lekarstwami. To na pewno by pomogło. Przyniesiesz mi, co?

***

Marion zdała sobie sprawę, że jej powrót do Clyst zmienił dzisiejszy dzień w coś przypominającego te rodzinne niedziele, o których kiedyś czytała w gazetach. Jej powrót albo rum. Bo mateczka drzemała przed ogniem, tata nucił i krzątał się wokół, choć niczego konkretnego nie robił, a Denise, zainspirowana bluzką, coś z zapałem majstrowała. Nawet zwykle pracowity Owen siedział w otwartej przybudówce na odwróconej blaszanej balii i gapił się na przypływ.

– Gratulacje – powiedziała.

Uniósł na nią wzrok.

– Mówisz to poważnie?

– No pewnie. A teraz rusz się.

Zapadał już zmrok. Właściwie był jeden z tych dni, kiedy wcale nie robiło się naprawdę jasno – przynajmniej poza Invercombe. Na morzu żarzyły się klejnocikami i punkcikami światełka statków. Fracht szedł do Bristolu albo wychodził stamtąd na cały świat. Brat od zawsze marzył, żeby zostać marynarzem na takim statku, precyzyjnym jak urządzenia pokładowe.

– Już cię inicjowano?

– Nie, ale tata naprawdę podpisał papiery. Dają taką żółtą kopię, cały czas mówi, że powiesi to w ramce. Nie wiem, jak mam ci dziękować.

– To nie z moich pieniędzy. Tata oszczędzał od lat.

– No… – Owen zachichotał i pokręcił głową. – Przynajmniej zawsze tak mówił.

Owen był pod każdym względem największy w rodzinie; o szerokiej twarzy, rumianych policzkach i sterczącej szopie kasztanowych włosów, skłonny do tycia nawet na ich kiepskim jedzeniu. Trudno było go sobie wyobrazić wbitego w mundur ze sznurami, epoletami i mosiężnymi guzikami, ale o swym nowym cechu mówił podekscytowany i zapewniał, że choć będzie chronił jego tajemnice, nigdy nie zapomni o swych korzeniach.

– Naprawdę, siostra. Wierzysz mi? Rozumiesz, ja się nie zmienię. Będę dalej jadł pasztet z węgorza i nienawidził cholernych Poborców Akcyzy. I dalej będę rzucać w fale kawałki chałki, żeby morze nie zapragnęło zbyt wielu dusz.

– Owen, jesteś moim bratem. Jesteś Price’em. Kiedy będę musiała ci o tym przypomnieć, to wezmę wiosło i walnę cię w łeb.

Miło się tak zaśmiewać w ciemności, nawet kiedy grzechot wiatru w dachówkach ustąpił mocniejszemu szurgotowi deszczu.

***

– Posłuchaj, skarbie… – szepnęła mama, przyciągając Marion do siebie, gdy cała rodzinka zebrała się po ciemku, by ją pożegnać. – Któregoś dnia obstaluje się dla Sally coś ładnego.

Marion szła nadbrzeżną drogą, a deszcz zmieniał się w deszcz ze śniegiem. Wiedziała wprawdzie, że jest skrót prowadzący przez cypel prosto do furtki ogrodu Invercombe, ale tamtędy nigdy by nie poszła ani jako dziewczyna znad brzegu, ani jako młodsza pokojowa. Drogą płynęła woda. Marion trzymała się jej krawędzi. Szła, od czasu do czasu przewracając się, aż dotarła do miejsca, gdzie odchodziła mniejsza dróżka wiodąca do bramy i stróżówki Invercombe. Deszcz ze śniegiem przez chwilę silniej niż przedtem siekł pojękujące drzewa, potem ustał jak za naciśnięciem guzika.

4

Punkt dziesiąta, ciepły marcowy wieczór w Invercombe, dziewięćdziesiąty dziewiąty rok Wieku Światła; każdy kurant, dzwon i gong z osobna wypełniał sobą milczenie, aż w przeciągłych obchodach godziny zastępował go następny. Z początku ta nieregularność narzucała się Alice jako coś, co można by wykorzystać. Teraz nauczyła się nią delektować. Dziesiąta rano. Wyciągnęła z kuferka poplamioną fioletem papierową torbę i wsypała owoce ciemiernika do białej, zdobnej rytem retorty. Dziesiąta rano. Mruknęła zaklęcie i uśmiechnęła się, patrząc, jak puchną i nabierają lśniącej, apetycznej, słodkiej czerwieni. Dziesiąta rano. Włożyła elegancki oliwinowy płaszcz, ostatni raz sprawdziła w lustrze i uśmiechnęła się na widok odzyskanej jędrności podbródka.

A na zewnątrz, kiedy szła do Ralpha na południowo-zachodni górny taras, gdzie lubił teraz siadywać, rozbawił ją fakt, że cień rzucany przez zegar słoneczny na ciepłą ścianę z czerwonej cegły ponad głównym hallem pokazywał zaledwie wpół do dziesiątej.

***

Na dźwięk kroków matki Ralph przesunął kolisty obiektyw swego teleskopu z kotłującego się gorączkowo żywopłotu, w którym obserwował parzenie się wróbli, i skupił sokole spojrzenie swego nowego nabytku – prawdziwej marynarskiej lunety, którą sprezentował mu niedawno wiatrosternik Ayres – na posiwiałym pasemku włosów.

– Skarbie, to niezbyt ładnie patrzeć na ludzi tak, jakby byli przedmiotami.

– Nie? – Mrugając, oderwał oko od okularu.

– No dobra, nieważne. – Matka przysiadła na skraju leżaka, odgarniając koce okrywające mu nogi. – Muszę zobaczyć się z kimś w Bristolu.

Ralph skinął głową. Rzeczywistość poza biblioteką i ogrodami Invercombe była całkiem inna. Pomyślał o ojcu, o zadymionym londyńskim powietrzu, które przedostawało się razem z nim po linii, kiedy rozmawiali przez telefon, i poddał się łaskoczącemu napływowi nowej fali kaszlu.

– Muszę iść. – Matka delikatnie go ucałowała. Nic się jej nie imało. Zawsze była tak młoda i świeża; wyglądała pięknie, idąc przez słoneczny taras, gdzie rozrośnięte głowy ogromnych dzwonków kiwały się na wietrze, jakby chciały, uderzając pręcikami, zawtórować biciu wszystkich zegarów domostwa.

Pozostawiony samemu sobie, znów przyłożył oko do lunety i jednym rozmazującym obraz ruchem przesunął obiektyw przez pół doliny. Powietrze było zadziwiająco przejrzyste, a urządzenie, zaprojektowane i wyprodukowane według czystych zasad optyki, okazało się, jak pomyślał, wiodąc wzrokiem po złotozielonych łodygach świetlików i mlecznych kulach luniaka, chyba jedynym nienaeteryzowanym przedmiotem w Invercombe. Osiągnął tutaj całkiem nowy stan jasności umysłu. Za to, oraz za poprawę zdrowia, czuł wdzięczność wobec Invercombe. Początkowo było znużone jak on, wydawało się zaledwie końcem kolejnej podróży i – jak zawsze – okazją do kolejnych lektur, kolejnych badań naukowych. Wiedza, pewność, nauka od dawna były mu murem obronnym przed gorączką, a także najpewniejszym dowodem, że świat – prawdziwy świat, którego poza rozgardiaszem koców, wózków inwalidzkich, kufrów i dworców kolejowych widział tak mało – naprawdę istnieje.

Najpierw pociągnęły go mapy. Był podróżnikiem, obrysowując podróże swoje i matki wzdłuż kropkowanych granic Europy, potem połaci afrykańskiego lądu, białych granic Lodowej Kołyski, aż ogarniał go nowy atak gorączki i niósł do terra incognita koszmaru. Potem zainteresował się przyrodą. Zaczynał rozumieć, że wszystko w życiu jest częścią jednej skomplikowanej machiny. Płatki kwiatu miały związek z zapylającą kwiat pszczołą mieszkającą w ulu pośród kształtów, jakie można było zaobserwować także w skalnych kryształach. Przewracając lśniące, ciężkie stronice wielkich i kosztownych ksiąg, które kupowała mu matka, odgarniając półprzejrzyste warstwy ochronnego pergaminu, by spojrzeć na pięknie pokolorowane i opisane plansze, często czuł, że jakaś część jego duszy opuściła łóżko i spaceruje po cudownym ogrodzie. Ta ucieczka do świata, w którym wszystko dawało się opisać i wytłumaczyć, była stuprocentowym przeciwieństwem gorączkowych majaczeń. Element tego świata stanowiła nawet choroba trawiąca jego ciało – a skoro tak, nie była ani wspaniała, ani straszna, była po prostu faktem. Pierwotna gruźlica płuc: mieszkała w motylich skrzydłach wypatroszonych płuc swych ofiar.

Wrogiem, przed którym należało się bronić, stał się więc chaos – bezsens – a nie choroba. Ralph tropił go i zwalczał z samolubnym zapamiętaniem inwalidy. Niebawem uznał, że zbędna jest ręka Najwyższego nakręcająca mechanizm powodujący wszystkimi zdarzeniami w przyrodzie, odrzucił też biblijną ideę ogrodu rajskiego, w którym rzekomo pleniły się wszystkie gatunki i rodzaje. Teraz raj istniał dlań jedynie jako chaotyczny mit, całkiem nieprzystający do Wieku Światła, acz nieco trudniej było wyzbyć się obrazu dwóch pierwszych istot ludzkich, płochliwych jak fauny i odartych nawet ze swych figowych listków. Od czasu do czasu wciąż przyłapywał się na wpatrywaniu w stare ryciny Adama i Ewy stojących obok obsypanego owocami Drzewa Wiadomości Dobrego i Złego. Oboje byli bezwłosi, co, jak wiedział z zawoalowanych wzmianek w dodatkach i przypisach książek o fizjologii, nie zdarzało się dorosłym ludziom, choć nigdy dotąd nie znalazł żadnych ilustracji, z którymi mógłby należycie porównać to, co się działo z jego ciałem. Często mieli pępki, co, zważywszy na okoliczności, także było błędem, a Ewa – także piersi i sutki, które nie zawsze w pełni zakrywała uniesioną nonszalancko dłonią. Czasami można było nawet dojrzeć szczelinę pomiędzy jej nogami. Po odłożeniu książek, zgaszeniu świateł, kiedy ogień migotał w kominku, a jego ogarniały słodka ciemność zaklęć i rozlewające się po ciele laudanum, jej obraz często stał mu przed oczyma jak pełen wyrzutu duch utraconej wiary. Czasem nawet przychodziła do łóżka i brała go w objęcia – wtedy rozkoszny ucisk na podbrzuszu tarciem sprowadzał ulgę.

Jednakże teraz, w Invercombe, wszystko stało się jasne. Tutaj, mimo że wiele książek zgubiło się podczas przenosin, miał dostęp do biblioteki jeszcze większej niż w Walcote, której półki były jak na jego gust zbyt wypchane powieściami i oprawionymi rocznikami plotkarskich magazynów. W Invercombe od razu wiedział, otwierając pierwszą z tutejszych książek, o życiu ptaków, że nigdy dotąd nikt jej nie otwierał, o czytaniu nie mówiąc. Przywodziło mu to na myśl odległe czasy sprzed choroby, kiedy jako pierwszy szedł po białym i z pozoru nieskończonym śnieżnym polu. To prawda, książki w Invercombe były nieco stare, Ralph rozumiał jednak, że wiedza się nie zmienia. Miał też dziwne poczucie – bardzo nienaukowe, ale dodające otuchy – że te książki czekały na niego, tak jak czekał cały dom. Widział, że i matkę ekscytowało Invercombe, ze swą starożytną maszyną obliczeniową, najwyraźniej wciąż działającą gdzieś w trzewiach domu, gdzie jeszcze nie dotarł, z jej rolą w kształtowaniu się jego cechu, nawet z wiatrosterem do obrony przed co gorszymi wybrykami pogody. W pewnym stopniu leczył go sam pobyt tutaj. Czasami, uderzenie serca za uderzeniem, oddech za oddechem, strona za stroną, czuł, jak jego ciało – izolowane wysepki bólu – na nowo składa się w całość.

Zejście na dół do biblioteki, bez pomocy, było całkiem jak propozycja złożona królowej Izabeli przez cechmistrza Kolumba, dotycząca baśniowych kontynentów Thule. Gdy pierwszy raz wypuścił się z sypialni w oszałamiającą pustkę głównego tarasu na półpiętrze, tak samo jak on widział, jak znajome widoki chowają się za horyzontem, znikając w bladym świetle poza zasięgiem wzroku. Dotarcie dalej zajęło całe dni naprzemiennych wypadów i odwrotów, które w jego pamięci zlały się w jedną nieprzerwaną podróż. Gdy tylko doszedł do zakrętu, z początku wydającego się nieosiągalnym, widział nowe przeszkody, jakich nie przewidział żaden kartograf. Jak podróżnik na krawędzi świata, lądował u skosu potężnych głównych schodów. Matka wydawała oczywiście pomruki dezaprobaty, ale Kolumb słyszał to samo od swej załogi. Ralph szedł coraz dalej, schodek za schodkiem, aż wreszcie, ponad pracokres od pierwszej wyprawy, stanął triumfalnie przed drzwiami biblioteki, która była dokładnie tak imponująca, jak to sobie wyobrażał.

Przez parę dni zadowalało go samo siedzenie tam, między piętrami nieotwartych grzbietów książek. Stopniowo jednak ogarnął myślą i opanował to wspaniałe pomieszczenie. Wstanie z łóżka, ubranie się, a potem przejście po arkadach i zejście w dół schodami było dlań odpowiednikiem długiego spaceru po okolicy. Czasem nawet matka pozwalała mu iść samemu, choć podejrzewał, że czai się gdzieś za rogiem, na wypadek gdyby miał nagły atak zawrotów głowy. W Invercombe, w tych szeptach, grze cieni, zapachu słonego powietrza, czuło się, że ktoś cię podgląda, ktoś cię śledzi.

Koliste spojrzenie teleskopu objęło dojrzewające owoce w gaju cytrusowym. Ralph prawie czuł zapach rosnących pomarańczy i cytryn, które hołubił wiatroster w najbardziej osłoniętej części ogrodu. Potem do góry. Czasami tak robił – niech sobie leci i gdzieś się zatrzyma. Na grządkach figlowały i skrzyły się kolorami kwiaty o niezwykłych zapachach i jaskrawych barwach – czerwone, białe, zielone, fioletowe, albo w żadnym z tych kolorów i we wszystkich zmieszanych razem. Kiedyś niezbyt interesował się cudami sztuki zielmistrzów, teraz jednak przepełniała go nowa ciekawość. W końcu finalny ich produkt, obojętne, jak daleko odbiegł od przodków, musiał mieć swe korzenie w jakiejś naturalnie rosnącej roślinie. Cedr kamienny musi mieć w sobie coś z sekwoi z Thule. Żółcień pochodził zapewne od pospolitej pietruszki, a może i kopru morskiego. Potem były jeszcze stworzenia, które przybywały specjalnymi przesyłkami, zaplombowanymi i ostemplowanymi napisami „Żywe zwierzęta. Do rąk własnych adresata” prosto z biur Wydziału Stawonogów Cechu Zwierzmistrzów. Co pospolitszym gatunkom wystarczały pszczoły, muchy i osy, ale kiedy szło o szkarłatne języczki ogniomaków, trąbki świetlików czy owoce luniaka, zwykłe owady po prostu się nie nadawały. Te gigantyczne włochate i zębate stwory, jaskrawo pasiaste, o potężnych trąbkach, nazywane były brzęczkami.

Omiótł obiektywem rozmazane czubki drzew. Oto żywopłot i jakaś trawa, na której wciąż lśni rosa. Potem coś niebiesko-białego. W paski. Zastanawiając się, co to za naeteryzowane cudo upolował tym razem, wyostrzył obraz. Paski stały się wyraźniejsze, potem zniknęły, potem znów pojawiły się w polu widzenia. Bawełna – widział jej splot. Delikatnie przesunął lunetę, dopóki nie ujrzał botka, potem rąbka spódnicy… i z powrotem tej samej pasiastej bluzki.

Jedna z pokojówek. Te nagłe ruchy, to rozprostowywanie się fałdy na bluzce, spowodowane były tym, że pochylała się i prostowała, rozwieszając pranie. Kawałek po kawałku, jedno koliste spojrzenie za drugim, skompletował sobie jej obraz. Ciemne, prawie czarne włosy, lecz na słońcu pobłyskujące złoto. Były gęste i bujne, obcięte tuż poniżej ramion; po powtarzającym się błysku dłoni, którymi je odgarniała, domyślał się, że wolałaby krótsze. Twarzy nie widział – tylko krzywiznę brody i czasem małżowinę ucha, choć szybko z powrotem zakrywały ją włosy, ale przyjemnie było tak po prostu tę pokojówkę obserwować. Rzeczy, które dźgającym ruchem umieszczała na sznurze, pozostawały białą mgłą, podejrzewał jednak, że dobrze byłoby się im przypatrzeć, rozpoznać ich naturę i krój, tak jak zapamiętał krzyżowy wzorek na szelkach fartucha i kształt poruszających się pod nimi łopatek. Jednakże skupienie się na praniu oznaczało, że dziewczynę będzie widział nieostro. Gdy zaczął bić kolejny z zegarów Invercombe, Ralph poczuł, że coraz większa część świadomości wydostaje się z jego spowitego w koce ciała przez lunetę, sunąc po świetlnym promieniu.

***

Steward Dunning pozwalała jej teraz chodzić do domu nie tylko w niedziele, ale i w większość poranków – na wczesne śniadanie. Dzisiaj Marion wstała przed czwartą, ubrała się i szybko wyszła z posiadłości, ruszyła główną drogą, a potem brzegiem do rodzinnego domku, gdzie Price’owie dopiero wstawali.

– O, jesteś. – Tak jakby po prostu zeszła z pięterka. A potem: – Czy to nie dzisiaj dzień wypłaty?

Pieniądze w jej kopertach jakby się kurczyły. Owen potrzebował munduru ucznia, podręczników, specjalnych piór, specjalnych tuszy – wszystko było specjalne. Kompasy, jakie podziwiała na wystawach w Luttrell, najwyraźniej nie nadawały się dla prawdziwego żeglarza. Igła urządzenia, które w końcu zakupił, obracała się w obudowie wielkości miednicy, w której dałoby się wykąpać dziecko. Nasycona zaklęciami, wykalibrowana, kręciła się jak żywa ryba. Denise także potrzebowała pomocy finansowej, aby utrzymać się u Nan Osborne. A Marion nie była w stanie zmusić się do zabrania grubej tubki Pasty Wybielającej Piltona z umywalki w łazience dla służby.

Godzinę po śniadaniu, przed wyjściem do Izby Żeglarskiej w Luttrell, Owen miał się uczyć. Któregoś z pierwszych poranków spędzonych w domu Marion zastała go siedzącego w otwartej przybudówce. Przed świtem było przejmująco zimno i już miała mu powiedzieć, że są w domu lepsze miejsca do pracy, gdy zauważyła, że jego szeroka twarz lśni od łez.

– Jestem beznadziejny, Marion! Nie mogę nawet spamiętać, która to sterburta, a która bakburta. Zobacz… – Uniósł kartkę, która wyglądała, jakby ocierał nią łzy. – To nawet nie jest po angielsku!

Marion wyjęła mu papier z rąk. Był to tekst zaklęcia.

– Owen, ja nie powinnam tego oglądać.

Tata wiedział to i owo o nawigacji, chyba podłapał też parę zaklęć, ale na pewno przeraziłby się, gdyby Owen poprosił go o pomoc. Podsunęła kartkę pod migocącą lampę, próbowała wypowiedzieć zapisane na niej słowa, odchrząknęła, spróbowała jeszcze raz. Tamtego ranka i we wszystkie inne dni, kiedy ochmistrzyni zrozumiała, nie pytając o nic, że obecność Marion w domu rodzinnym jest ważna, znajdowała w bałaganiarskim worku Owena stosowne podręczniki mówiące o Zdaniu, Kształcie i Składni, zadawała sobie trud ich zrozumienia, po czym wszystko mu jak najprościej tłumaczyła.

Przypływy nadchodziły i odchodziły. Odfrunęły zimujące ptaki. A Marion dowiedziała się nieco o korzystaniu z map, wykreślaniu kursów, pochodzeniu słów takich jak „marspikiel” i „boja”. W końcu, gdy palce już im siniały, a książki próbowały odlatywać, nauczył się i Owen. W szczególności trzeba było uczyć się węzłów. Gdy analizowała skomplikowane rysunki, usiłowała zmusić, zaklinając go oczyma, jakiś stary, pokryty smołą kawałek sznura do zrobienia sztuczki, a palce jej drżały, swędziały i pokrywały się bąblami, po czym pokazywała to Owenowi tak, by zrozumiał. Były tam duże, ozdobne węzły jak osie gniazda, były węzły tak małe i delikatne, że jubilerzy związywali nimi sznury pereł. No i wreszcie węzły wiatrowe, wyjątkowo uparte i trudne bez odpowiedniej dawki eteru – od niekończących się zaklęć bolały gardła, tak jak palce od wiązania; czasem jednak w jakiejś resztce liny pozostało jeszcze dość eteru, by powietrze wokół nich zgęstniało, jakby przeszło tamtędy coś dużego i niewidzialnego.

Takie rozpoczynanie każdego dnia było męczące, a potem czekała ją jeszcze długa droga z powrotem do Invercombe, w pośpiechu, żeby zdążyć na wspólną modlitwę z kucharką i pokojówkami. Nawet teraz, kiedy rozwieszała bieliznę – ochmistrzyni nalegała, żeby każda służąca sama sobie prała – w głowie wciąż polatywały jej żeglarskie zaklęcia. Falujące prześcieradła mogły być bezanami i bramslami, a podkoszulka topslem. Poczuła łaskotanie na karku. Poczuła coś jak światło, jak blask słońca wydobywający z ciała pot. Choć nie było to całkiem nieprzyjemne, miała niemal pewność, że ktoś ją obserwuje.

***

Wiatrosternik Ayres dostrzegł z galeryjki wiatrosteru mosiężny pobłysk. Opuścił wzrok i zobaczył, że panicz Ralph zawzięcie obserwuje z górnego tarasu dziewczynę od Price’ów z Clyst rozwieszającą majtki na sznurku. Bardzo ucieszył się, że podarował chłopakowi swą starą lunetę. Przesuwając w palcach wycięcia wstęgoczaru, myśląc ciepło i erotycznie o Cissy Dunning, przypatrywał się krajobrazowi Somerset poza posiadłością Invercombe, wciąż spowitemu w mgłę, podczas gdy Invercombe już kąpało się w słońcu. Teraz, po latach oczekiwania, miał szansę puścić tę maszynę na pełne obroty i udowodnić ochmistrzyni Invercombe, że jest w stanie ożywić posiadłość, jak należy, a po drodze może i zdobyć jej serce. Słońce lśniło na jego łysinie i kopule wiatrosteru, gdy sprawdzał temperaturę, ciśnienie atmosferyczne oraz zastanawiał się nad właściwym sformułowaniem zaklęcia, którym odgoni nadchodzący front chmur. Kiedy zegar wybijał ostatnie „bom” godziny dziesiątej, rozbłysły w słońcu liczne okna Invercombe.

5

Podczas przewożenia ich dobytku do Invercombe zaginęła część paczek, zwłaszcza z książkami Ralpha. Chociaż wobec bogatej biblioteki Invercombe nie powinno mu ich brakować, Alice powiedziała ochmistrzyni Dunning, że skoro i tak jedzie dziś do Bristolu, poświęci parę minut na zajęcie się tym problemem.

Ochmistrzyni rzuciła jej jedno ze swych spojrzeń.

– Te rzeczy, proszę pani, rządzą się własnym czasem.

Ach, doprawdy? – pomyślała Alice. A potem pociąg z Luttrell niewiarygodnie się spóźnił. Właściwie ten, który w końcu przyjechał na małą miejscową stacyjkę, ani wyglądem, ani trasą nie przypominał niczego z rozkładu jazdy. Niemniej znaleziono dla niej elegancki wagon, a kawę podano słodką, mocną i aromatyczną, tak że teraz Alice szła spacerkiem przez to osobliwe miasto, czując się pełna życia, energii i zadowolona. Jak łatwo się było domyślić, gałkowaty fallus wieży zegarowej bristolskiej poczty głównej pokazywał całkiem inny czas na każdej z sześciu fasad.

W środku kolorowe kafle i olbrzymia poczekalnia. Długie ławki dla oczekujących. Zapach gumek. Trzepot uwięzionych gołębi. Podeszła prosto do pierwszego okienka i mocno walnęła w dzwonek, udając zniecierpliwienie i bawiąc się inkrustowaną cechową broszą – nie zapomniała przypiąć jej do klapy.

– Proszę pani, o pierwszej zamykamy.

– Nie ma problemu. – Zerknęła na kolejny olbrzymi zegar, który zwieszał swe wskazówki w całkiem zrozumiałym geście klęski. – Nie zajmę dużo czasu.

– Muszę znaleźć kogoś, żeby pani pomógł. To, niestety, nie mój departament.

I tak dalej.

– Tak, pani arcycechmistrzyni. To wielka szkoda. Naprawdę panią rozumiemy. Czy ma pani opis każdego zaginionego przedmiotu? A także kopię formularza LIF dwieście siedemdziesiąt jeden łamane na A?

I tak dalej.

Cech Pocztowców był blisko spokrewniony z Telegrafistami. Choć na traumatycznym przełomie wieków, po którym nastał obecny Wiek Światła, drogi tych instytucji się rozeszły, Alice mogłaby wyrecytować z tuzin nazwisk wysokich cechmistrzów nadal maczających palce w obu. Dawno jednak stwierdziła, że bez sensu jest zwracanie się do tak ważnych osób w sprawach dziejących się o wiele poniżej ich poziomu. O wiele lepiej delikatnie używać swych potężnych wpływów, rozmawiając bezpośrednio z urzędnikiem, majstrem czy mechanikiem, który może osobiście zająć się twoją sprawą. Bezpośrednie groźby zwolnienia z pracy czy obietnice awansu tylko denerwowały te istoty, a Alice, choć uważała się za osobę wolną od pospolitej próżności, i tak myślała, że właściwie wyświadcza im przysługę, obdarzając uwagą przez parę minut.

– Jest już dobrze po pierwszej, pani arcycechmistrzyni, niezmiernie mi przykro, ale obsłużenie pani według formularza wyszukania przedmiotu będzie możliwe dopiero po otwarciu urzędu jutro rano…

Prawdę mówiąc, bristolskie kościoły i zegary wciąż zawzięcie wybijały godzinę, ale ten starszy mistrz, podobno zajmujący się zagubionymi przesyłkami w rejonie doręczeń Invercombe, był już na dobre zajęty kanapkami, kiedy zaprowadzono ją do jego pokoju. Śmierdziało konserwowym mięsem i najwyraźniej tutaj tak zwana służba publiczna, jak bez ironii o sobie mówili pocztowcy, standardowo kończyła w połowie dnia godziny urzędowania. Rozkład tych godzin, jak podejrzewała Alice, celowo zaprojektowano dla zmylenia przeciwnika. Starszy mistrz zakręcił karuzelą pieczątek. Dotknął – choć wolałaby, żeby nie robił tego swoimi tłustymi paluchami – żółtych formularzy w dwóch kopiach, które z takim trudem wypisała. Po co jeszcze tu siedział, skoro urząd zamykano? Rozumiała jednak: etykieta cechowa. Starszy mistrz nosił zarękawki, był strażnikiem swej baterii pieczątek. Nie warto go prosić, by błądził po katakumbach wypełnionych niedoręczonymi przesyłkami. I tak zdałby się na nic. Wzdychając, choć wciąż prawie uśmiechnięta, zostawiła urzędnika z jego drugim śniadaniem, a puste sale urzędu pocztowego z ich gołębiami.

W zalanym słońcem mieście zapachy jedzenia mieszały się z woniami starego kamienia, zatkanych rynsztoków, prostodusznym smrodem otwartych publicznych pisuarów, których używanie sprawiało podejrzaną przyjemność mężczyznom gapiącym się na ciebie ponad przepierzeniem. Niewiarygodne budowle poszturchiwały się ramionami, gdzieś wysoko łoskotały tramwaje, krzątali się ludzie, zamożne cechmistrzynie nosiły tak puchate i włochate futra, że Alice zaczęła się zastanawiać, czy w cieńszym okryciu nie powinno być jej zimno. Jednakże to wszystko było na pokaz, tak jak niesamowite balkony z koralowej piany, wystające z pierwszych pięter domów, gdzie można było widzieć i być widzianym, nawet nie zdzierając sobie zelówek. Londyn, ze swym zgiełkiem wydawał się przy tym uporządkowany. Po Lichfield, po Dudley, po tych wszystkich korektach, jakie była zmuszona w życiu poczynić, Alice uważała się za osobę elastyczną, choć musiała przyznać, że Bristol i cały Zachód wciąż potrafiły ją zaskoczyć.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki