Spis treści

Lekcje poezji

Pelikan na tłoczek, czyli ojciec znowu szybował nade mną

Bogom tej prowincji

Żarówka

Kat przyjechał w czerwieni, krakowianka w zieleni

Elizjum. W kółko te same pomysły?

Szewskie pasje i psia sierść

Lutherbrodt

Tajemniczy pan Ursa

Bliźniacze łóżka, zsunięte

Jedzie Sobiepan

Kto za tym stoi, za tymi drzwiami?

Trzecia tajemnica

Grotołazi opuszczają podziemne dzielnice

Obok. Dalej. Na koniec

Próbuję być, niekiedy to się nawet udaje

Nasze stare matki szczupleją

Po dysze na browar, bo ledwo dycha chór

Byle bez

Ten ktoś tu, coś tak jakby jednak

Niepełne dwie minuty na trzydziestosiedmiocalowym ekranie

My trzej, tamci trzej

Mów, co ci ślina na język przyniesie

Ktoś do kogoś, jakby sam do siebie

Nie, nic mi nie jest

Najwyraźniej rozpadało się, rozpadło

Być może o kimś całkiem innym

Siedem miniatur dla Leszka Rózgi

W nawiązaniu do pewnego wiersza z 1913 roku

Z Herminą w chowanego

Nie dać się wciągnąć w to wszystko

Wcześniej niż zazwyczaj, w połowie lutego

Oko za oko

Tym razem Teodor liczy (na) mrówki

Luizjana II

Jak cień, krok w krok za mną, redukcja

Frajter pućka

Asymetrie

Jakby temu tego było mało

Użyć ich jako argumentu

Wszystkie rozdziały dostępne są w pełnej wersji książki

Lekcje poezji

Trudno porachować, ile razy byłem jej jedyną widownią,
natarczywie domagającą się bisów, i matka, jak się
domyślam, nie bez satysfakcji prezentowała repertuar
przygotowywany kiedyś na szkolne i miejskie uroczystości
oraz ten prywatny, osobisty wybór, gdyż lubiła uczyć się
wierszy na pamięć ot tak, bezinteresownie (w lamowanym
amarantem kajecie z 1938 — Szymonowic, Słowacki,
skamandryci, Iłłakowiczówna i, po kilkunastu niezapisanych
stronach i blisko dwu dekadach, innym atramentem
Baczyński).

Uzdolniona wokalnie mówiła i czytała poezję
szczególnie czysto, dyskretnie akcentując muzyczność frazy
i linię rytmu. Słuchałem, absolutnie nie rozumiejąc, na
czym polega liturgia mowy wiązanej i o co tak naprawdę
w tym idzie. Wystarczyło, że czar trwał, a jego sprawczynią
była ona, inna inaczej aniżeli przy oczywistych, regularnie
powtarzalnych czynnościach, i kiedy niedługo potem
poszedłem do podstawówki, matka wymagała ode mnie
nieporównanie więcej niż pani od polskiego. Poprawiany,
gdzie należało, wielokrotnie powtarzałem przed nią wykuty
na blachę tekst. Nie przeczuwałem, no bo niby skąd
miałoby to przyjść, że dużo, dużo później będę nagrywał,
odsłuchiwał i korygował na głos własne wiersze, dopóki
nie osiągną pożądanej formy. Zresztą, aż do matury ani
mi w głowie postało, że mógłbym kiedykolwiek uprawiać
rzemiosło poety, albowiem, także dzięki matce, kult poezji
szedł w parze z obawą przed, łatwym do popełnienia,
grzechem grafomanii.

Kiedyś wyjęła z szuflady w „carskiej komodzie” szarą
kopertę i dała do przeczytania starannie wykaligrafowane
utwory dwóch, sporo od niej starszych, adoratorów
z czasów licealnych i własny amoryczny poemacik,
opiewający spotkanego na wakacjach kleryka, efeba
bijącego rekordy urody i sprawności fizycznej w stopniu
najwyższym i do rymu, na domiar owoc zakazany dla
trzynastoletniej autorki.

— Nic tak nie plami kobiety jak atrament — śmiejąc się,
matka zacytowała popularny bon mot.

O ile poemacik miał pewien urok i, mimo niezborności
i nadużywanych klisz, był na swój sposób autentyczny, o tyle
retoryka erotyczno-funeralna obu panów, jak chociażby
w dystychach kończących sążniste wyznania: „Gdy trzymam
Twoją dłoń w mej dłoni,/ to mogę patrzeć nawet w grób”
albo: „Miłości czas zbyt szybko mija,/ kto raz pokochał, ten
gorycz pija”, czy wreszcie: „On musiał wracać w miasta
gwar,/ zdusić uczucia wiosennego żar” — w swoim zadęciu
i niezamierzonym komizmie pobudzała wyłącznie do
rechotu i przedrzeźniania nieznośnych metafor.

Wszyscy trzej, obaj minstrele i kleryk, zginęli tragicznie
w okresie wojny i być może szyderstwa nastolatka,
przechodzącego właśnie mutację, akurat tu były nie na
miejscu.

Pelikan na tłoczek, czyli ojciec znowu szybował nade mną

Ojciec, bez butów i skarpetek,

w sztruksowych spodniach i flanelowej koszuli

z podwiniętymi powyżej łokcia rękawami,

w obie dłonie pochwycił zwisający sznur

i razem ze śmigłowcem uniósł się do góry.

Jego ogromne stopy między obłokami

prostopadle nade mną. Widać

zwolnił uchwyt, bo niespiesznie, skosem

spadał w jakieś-gdzieś, zresztą

tak bardzo prawdziwe, że od razu wrócił

świeżo ogolony, w półkożuszku z UNRRA

i w dobrze już wysłużonych mokasynach.

Ściągnął tissota z prawego przegubu,

położył obok fajki na gzymsie pod lustrem.

Mył ręce długo i starannie jak chirurg,

żeby matka mogła przystąpić do manicure,

opiłowując w półkole paznokcie i wycinając skórki

nad rozścieloną na kolanach tetrą.

Skoro nawet po takiej przygodzie

nie zmienił przyzwyczajeń, było to

wystarczającym dowodem, że on to on,

a nie żaden podstawiony sobowtór.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

© Copyright by Janusz Szuber
© Copyright by Wydawnictwo Literackie, Kraków 2014

Wydanie pierwsze

Redaktor prowadzący
Krzysztof Lisowski

Korekta
Anna Rudnicka

Projekt okładki i stron tytułowych
Marek Pawłowski

Na okładce wykorzystano grafikę Leszka Rózgi Elizjum

Redaktor techniczny
Bożena Korbut

Wydawnictwo Literackie Sp. z o.o., 2014
ul. Długa 1, 31-147 Kraków
bezpłatna linia telefoniczna: 800 42 10 40
księgarnia internetowa: www.wydawnictwoliterackie.pl
e-mail: ksiegarnia@wydawnictwoliterackie.pl
fax: (+48-12) 430 00 96
tel.: (+48-12) 619 27 70

ISBN 978-83-08-05638-7

Konwersję do wersji elektronicznej wykonano w systemie Zecer.