Spis treści

Book Info

Preface

Acknowledgments

Chapter I.From Louvain to Namur

1. The reed and the Universe

2. Sources

3. Guide to this work

Chapter II.The early years: the Jesuits, mathematics and the mines (1894–1914)

1. A Son from the Pays Noir

2. At the Jesuit school

3. The mines: a blind tunnel?

Chapter III.The Great War: from student to artilleryman (1914–1919)

1. The long walk to the Yser Front

2. Back to the University: a new direction

Chapter IV.The seminarian and relativity (1920–1923)

1. The Saint-Rombaut house

2. Lemaître, theology and the Amis de Jesus

3. Einstein’s physics viewed from Saint Rombaut

4. Toward a new life

Chapter V.The mathematician who became an astronomer

1. A clergyman at Eddington’s house

2. The time to sow: from Canada to MIT

3. In the right place at the right time

Chapter VI.From the expanding universe to the primeval atom hypothesis (1927–1931)

1. An expanding universe with no beginning or end

2. From Einstein’s blame to Eddington’s mea culpa

3. The hypothesis of the Primeval Atom

Chapter VII.The Chinese connection (1927–1950...)

1. A disciple of Father Lebbe: from cosmology to the Chinese residence

2. Florescit et lucet

3. “Servir”

4. Lemaître’s Chinese Disciple: Tchang Yong-Li

Chapter VIII.Arrival on the world scene? (1931–1939)

1. Travels and accolades

2. Towards a theory of large-scale structures: the Lemaître-Tolman model

3. A peek inside the black hole

4. The defence of the “little lamb”

Chapter IX.Science and faith: the theory of the two paths (1924–1936)

1. The origin of the “two paths”: a tripartite influence

2. The Congress of Mechelen

3. The Pontifical Academy of Sciences

Chapter X.An astronomer starstruck by algebra (1931–1957)

1. The Dirac equation redux (1931)

2. The Projektive Relativitätstheorie (1933–1935) and Relativistic Theory of Protons and Electrons (1937)

3. The Fundamental Theory and the spinors of Cartan (1948)

4. The spinors: from the quantum field theory to history (1955–1957)

Chapter XI.From cosmology to calculation: the Størmer problem

1. The problem of the origin and nature of cosmic rays

2. The determination of the orbits of cosmic rays: the Størmer problem

3. The first “Lemaître’s School”: 1933–1945

4. The Størmer problem after 1945

Chapter XII.A time of war (1940–1944)

1. Exodus

2. A time for solidarity

3. The time of isolation and reading

4. A time of reprimand and trials

5. Back to science

Chapter XIII.Lemaître the master. A portrait of his pedagogy (1940–1944)

1. Teaching and research, a seamless cloth

2. Attending a class and passing exams with the Canon

Chapter XIV.From mechanics to calculators and back again (1940–1944)

1. Mechanics and cosmology: the nebulae and their clusters

2. Numerical calculation

3. Mesmerized by machines

4. The apotheosis: the three-body problem

Chapter XV.Faith and science: the Un’Ora problem (1951–1952)

1. From Deus Absconditus to the natural beginning of the universe

2. The Un’Ora discourse

3. Lemaître’s reaction

4. A small detour to Rome: the intervention of 1952

Chapter XVI.Monsignor Lemaître (1956–1964)

1. A little out of breath

2. The Presidency of the Pontifical Academy

3. A mathematician in the spirit of Vatican II

Chapter XVII.Mundus est fabula. The philosophy of a cosmologist

1. Lemaître and the philosophers

2. Lemaître: philosophy teacher

3. An intelligible, non-deterministic and strange universe

4. Teilhard listening to Lemaître

Chapter XVIII.A “pair of Molière” and the “Nim-Pythagoras” fight

1. A double star: Molière

2. Let us calculate without fatigue!

Chapter XIX.The last years (1962–1966)

1. Last works

2. To oppose “The sin against the Holy Spirit”: the ACAPSUL

3. At the end of the “two paths”

Chapter XX.Msgr. Georges Lemaître: a star that was without a double (1962–1966)

1. Unity of life

2. Unity of work

Postscript. ATV-5, the Georges Lemaître

Afterword. When should one stop doing cosmology and turn to calculations?

Bibliography of Msgr. Georges Lemaître

Photos

Footnotes

Book Catalogue

Original title:
UN ATOME D’UNIVERS. LA VIE ET L’ŒUVRE DE GEORGES LEMAÎTRE

Editing: AEDDAN SHAW

Cover design: MARIUSZ BANACHOWICZ

Layout: MIROSŁAW KRZYSZKOWSKI

Typesetting: MELES-DESIGN

© Copyright by D. Lambert & Copernicus Center Press, 2015
© 2011 Éditions Lessius; 24, boulevard Saint-Michel, 1040 Brussels
www.editionslessius.be

ISBN 978-83-7886-050-1

I edition

Kraków 2015

Publisher: Copernicus Center Press Sp. z o.o.
pl. Szczepański 8, 31-011 Kraków
tel./fax (+48 12) 430 63 00
e-mail: marketing@ccpress.pl
Online bookstore: http://en.ccpress.pl

E-book made by: eLitera s.c.

Phillip James Edwin Peebles
Albert Einstein Professor of Science Emeritus
Department of Physics, Princeton University
Princeton, New Jersey, USA

Preface

The demonstration that our physical universe expanded from a very different state grew out of advances in the 1920s and 1930s that to a striking degree were the work of a single person, Georges Lemaître. Dominique Lambert’s biography, Un atome d’univers. La vie et l’oeuvre de Georges Lemaître, shows us how Lemaître’s remarkable work was informed by his life outside science, and the context within his other interests in natural science. This welcome English translation makes Lambert’s biography accessible to more people who take an interest in how we arrived at our present understanding of cosmic evolution from the dense early conditions Lemaître termed the “Primeval Atom” and Fred Hoyle renamed the “Big Bang.”

Science builds on what came before. Critical for Lemaître was Einstein’s idea that a philosophically acceptable universe is the same everywhere, apart from small-scale irregularities such as our home on a planet near a star in a galaxy of stars. I see no indication Lemaître entertained doubts about Einstein’s idea; he seems to have been willing to work with it as a useful working hypothesis, as it has proved to be. Ideas can lead us to aspects of reality, on occasion.

Einstein’s idea of large-scale uniformity was daring: there was no evidence, or motivation from a full theory. Surely it was more daring still to imagine that the very spacetime of our universe is evolving. My thinking on who put the idea together, which leads me to Lemaître, goes as follows. The Russian Alexander Alexandrovich Friedmann was the first to find the mathematical solution of Einstein’s general relativity theory for a homogeneous expanding universe of matter. It was a great accomplishment. The difficult conditions under which Friedmann worked, and his tragic early death, make it quite understandable that he did not recognize the astronomers’ observational evidence for his expanding solution. But science demands credible relations between theory and observation. The German mathematician Hermann Weyl did know about the evidence that starlight from distant galaxies of stars tends to be shifted to the red, as if the light were Doppler shifted by the motions of the galaxies away from us. Weyl showed that, in a special solution of Einstein’s theory that the Dutch astronomer Willem de Sitter had found, a homogeneous distribution of massless particles could move in the manner astronomers later observed: the rate of separation of any pair of galaxies would be on average proportional to their separation. But de Sitter’s solution contains no matter, quite contrary to all the stars we see around us, and in this solution spacetime is not evolving: massless particles move in a fixed spacetime geometry. Friedmann’s solution contains matter, and spacetime evolves, but evidently Weyl was not aware of Friedmann. Two years after Weyl, in 1925, the Belgian Georges Lemaître published his independent discovery of Weyl’s result, and in 1927 Lemaître presented his independent discovery of Friedmann’s solution for an expanding universe filled with matter. Lemaître showed that if this solution describes our universe then the rate of separation of the galaxies of stars is proportional to their separation, as Weyl had done for an empty universe. Two years later the American astronomer Edwin Hubble announced the first observational evidence of this relation between velocity and distance. Another year after that the community noticed Lemaître’s work, and he became famous.

I see in this story several lessons on research in natural science. An idea may be discovered more than once, as in the independent recognition by Friedmann, Weyl and Lemaître of key elements of the idea of an expanding universe. A significant idea requires credible contact between theory and observation, as in the discovery that theory and observation agree on the proportionality of recession velocity and separation. An idea becomes an advance when the community is ready to recognize this contact. The evidence that the galaxies are moving apart was known in the early 1920s, but by and large it was taken without consideration that our universe is unchanging. Lemaître had the good fortune to hit on the idea of expansion later in the 1920s, when the problem of understanding the astronomers’ redshifts had become pressing enough that people were willing to entertain Lemaître’s idea. And consider yet another lesson. Lemaître published his paper on a matter-filled expanding universe in Annales de la Société scientifique de Bruxelles. I am sure this is an excellent journal, but it was not read by leading astronomers and relativists, so it not surprising that the paper was overlooked until Lemaître wrote several letters pointing it out to Arthur Stanley Eddington, who had been Lemaître’s teacher during a visit to the University of Cambridge. A good idea should stand on its merits, but the community has to know about it.

I draw a lesson on Lemaître’s character from the publication of an English translation of his paper in a widely-read journal, Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, which Eddington generously arranged. The translation omits a footnote with comments on the relation between the recession velocity, v, of a galaxy and its distance, r,

v = H r.            (1)

In the missing footnote Lemaître points out that astronomers’ attempts to find a relation between v and r had indicated at best only a very weak correlation; the distance measurements were too uncertain. That is, he was not offering an explanation for a relation that was already known, he was offering a prediction. Despite the large uncertainties in galaxy distances Lemaître used them to find a value of the constant of proportionality, H, in equation (1) that is quite close to Hubble’s measurement of H two years later. That seems surprising, but the footnote explains. In a sample of galaxies for which Hubble had published estimates of distances, Lemaître divided the mean value of the velocities by the mean value of the distances. The mean helps average out the large uncertainty in each distance measurement. And under the assumption that distance and velocity are related by equation (1) Lemaître’s procedure yields an unbiased estimate of H. Why was this interesting footnote not published in the English translation? The admirable study by Mario Livio (in the journal Nature, 10 November 2011, p 171) makes it clear that this was Lemaître’s decision, not a plot to deny him credit. My guess is that Lemaître removed his comment on the lack of clear evidence of the relation in equation (1) because it had become out of date with Hubble’s claimed observation of this relation. That was after publication of Lemaître’s original paper but before publication of the English translation. And I can imagine that, since Hubble directly measured H from the slope of the relation between v and r, Lemaître decided the explanation of his indirect method was no longer needed. By eliminating the footnote he removed arguably out-of-date comments. He also obscured credit for his prediction of the relation in equation (1), but Lemaître showed no interest in self-promotion.

Lemaître’s bold character is seen in this comment (in Nature, 9 May 1931, p. 706):

Sir Arthur Eddington states that, philosophically, the notion of a beginning of the present order of Nature is repugnant to him. I would rather be inclined to think that the present state of quantum theory suggests a beginning of the world very different from the present order of Nature.

Eddington’s feelings seem natural; surely it was difficult to imagine our universe evolved from a very different state. But Lemaître welcomed the idea as an opportunity to expand the reach of natural science. He saw that one should look for fossil remnants of an old order; his candidates were cosmic rays and galaxies. The fossils prove to include a sea of thermal radiation left from the hot dense Big Bang, light elements formed by thermonuclear reactions in this hot state, and, as Lemaître argued, the galaxies, which are fossil remnants of the growth of slight departures from an exactly homogeneous early universe. Lemaître’s analytic solution for the growth of a mass concentration such as a galaxy, under the convenient approximations of spherical symmetry and negligible pressure, reveals the spacetime curvature fluctuations that are now a carefully studied measure of the early universe. He conjectured that the early universe was cold; it proves to have been hot. But his interest in the role of quantum physics in the early universe is still very much on our minds. Einstein had adjusted his general relativity theory by adding a “cosmological constant,” Λ, that he expected would balance the attraction of gravity. When Einstein learned of the evidence that the universe is not unchanging he lost interest in Λ. Lemaître did not. His audacious idea was that Λ behaves as an energy density that surely has some physical significance. We know now that Λ is present and, in an appropriate though likely unintended tribute to Lemaître, it has been renamed “dark energy.” Its physical significance remains a puzzle.

Times select leaders. In the 1920s and 1930s Edwin Hubble had the qualities needed to lead the great observational advances in what he termed the “Realm of the Nebulae,” or galaxies. Georges Lemaître had the qualities needed to lead the great theoretical advances in what he termed the “Primeval Atom,” or Big Bang. Research has moved in directions Lemaître could not have anticipated, but we are moving along paths he explored. Consider the modern flavor of this comment (in my translation from G. Lemaître, Revue des Questions Scientifiques, XX (4e série), 1931, p. 408):

The evolution of the world can be compared to a display of fireworks that has just ended. Some red wisps, ashes and smoke. Standing on a well-chilled cinder, we see the slow fading of the suns and seek to reconstruct the vanished burst of formation of the worlds.

I conclude by offering what I consider a profoundly valuable lesson found in G. Lemaître, “La culture catholique et les sciences positives” (Actes du VIe Congrès catholiques de Malines, Bruxelles, 1936, p. 70, in the translation from O. Godart and M. Heller, Cosmology of Lemaître, Tucson (Arizona), Pachart Publishing House, 1985, p. 173) on his life in the Roman Catholic Church and his work in natural science:

In a sense, the researcher makes an abstraction of his faith in his researches. He does this not because his faith could involve him in difficulties, but because it has directly nothing in common with his scientific activity. After all, a Christian does not act differently from any non-believer as far as walking, or running, or swimming is concerned.

Chapter I

From Louvain to Namur

1. The reed and the Universe

On Sunday 23 June 1963, a number of the members of the association of ‘Amis de l’Université de Louvain’, as well as journalists and people from various circles in Wallonia and Brussels, met at the Namur Bourse du Commerce in order to participate in an event called “Louvain at work: scientific research from recent years”. This event, organized by Philippe le Hodey, president of the ‘Amis de l’Université de Louvain’, aimed to illustrate the scientific vitality of their alma mater. Among the eight workshops conducted on that day, one was the responsibility of Msgr. Georges Lemaître.[1] Without a doubt, Lemaître was the best ambassador to promote the vitality of research at the Faculty of Sciences at the University Louvain University (UCL). The audience attentively listened to the lecture delivered under the provocative title: “Univers et Atome” (The Universe and the Atom)[2] in which Lemaître summarized and commented upon his famous hypothesis about the ‘primeval atom’ in relation to the purely natural beginning of the Universe. Members of the audience, perhaps somewhat overwhelmed by the technical details of Lemaître’s exposition, were unaware that they were witnessing the culmination of Lemaître’s defense of a hypothesis which was first formulated thirty years ago, an idea that constitutes today the standard cosmological model, or in other words, the theory of the Big Bang. The public was also unaware of how far the scientific contributions of the Louvain professor had gone beyond the field of relativistic cosmology, a field that he had partially forsaken after 1933, except in popular writing. Thus, what captured the attention of the people who had the chance to attend Msgr. Lemaître’s workshop was the audaciousness and optimism of his representation of the physical world as well as his trust in Reason. At the end of the academic year in 1963, he testified to his hope of obtaining the confirmation of a ‘primeval radiation’ that would be “analogous to fossils which testified to the primitive forms of life”. His allusion to a “fossil” radiation was prescient, as in 1965, merely two years later, Penzias and Wilson would discover precisely that, although in a somewhat different form than he envisioned. The discourse of Msgr. Lemaître therefore appeared not only as a model of scientific audacity, but also of a philosophical and religious one. Several members of the audience were even astonished by the departure made by the prelate, who was also the President of the Pontifical Academy of Sciences, from the theology of creation to his representation of the Universe’s origin, going as far as to see his hypothesis of the primeval atom as the antithesis of the world’s creation.[3] This audacity is correlative of the confidence in the capacity of human intelligence. Far from being crushed by the immensity of the Universe evoked by Pascal in his Pensées, this intelligence can be found perfectly in the proportions of the physical dimensions of the cosmos. Man is indeed the Pascalian ‘thinking reed’, but – as asserted by George Lemaître at the end of his Namur’s conference – “the thinking reed (can) really dominate the Universe by recognizing it in its entirety”[4].

The questions that the ‘Amis de Louvain’ could have asked themselves at the conclusion of the Namur conference are still ours nowadays. Considering the priest-scientist that Msgr. Lemaître was, how can one explain the distance he preserved between his physical cosmology and the theology of creation? Was there in fact a fracture or at least a fissure between Msgr. Lemaître’s scientific ideals and his religious ones? From where did the ‘anti-Pascalian’ character of his implicit philosophy come from? Why did he never put into equations his hypothesis of the primeval atom? What was his preference in terms of mathematical research? Was cosmology the real focus of his theoretical concerns? In order to answer all of these questions, it is first and foremost necessary to understand the genesis and unity of the scientific thought of Lemaître, as well as fathoming its scope and magnitude. It is also necessary to understand the way in which faith and science coexisted at the heart of his public and private life. The present book aims to provide the reader with a few elements essential to answering the questions that one may ask about the life and work of Msgr. Lemaître. In doing so, we need to retrace the thread of George Lemaître’s physical-mathematical interests, to examine anew his sacerdotal life, and to map out the contours of Lemaître’s formulation of the science-theology landscape.

2. Sources

Assimilating and synthesizing all the available sources dealing with Lemaître’s multidimensional life and work is a formidable task. The author was blessed with the proverbial embarrassment of riches given the sheer volume of chronicles and archives of this remarkable man. The present biography is a supplement to several other biographies, and to which the present book owes a great debt. An exhaustive list of works prior to 1996, dedicated to the life and work of George Lemaître was compiled by Jean-François Stoffel.[5] We highly recommend it to the serious Lemaître scholar. If one includes a few articles that were intended for popularization in newspapers, one may classify those works into three great periods that shows the progressive increase in interest for the man himself as well as for the works of the Louvain cosmologist during the thirty years between his demise and Stoffel’s compilation.

The first period (1966-1972) that immediately followed the death of Lemaître is marked by eulogies and official ‘notices’ from academies.[6]

The second period (1972-1983) is characterized by the pioneering works of Odon Godart[7] and Michael Heller[8] who, starting from the first-hand documents, attempted to delineate the specific contributions of Lemaître to cosmology and, at the same time, to clarify his approach regarding the relationship between the sciences and faith.[9] This period began with the republication of the L’hypothèse de l’atome primitif (1946e)[10] as well as of certain bibliographical notes from the Pontifical Academy of Sciences on the occasion of the fifth anniversary of Lemaître’s death.[11] The impact of the works of Godart and Heller can be measured easily by consulting, for instance, the fundamental work of Helge Kragh, professor of the history of sciences at the University of Aarhus[12]: Cosmology and Controversy. The Historical Development of Two Theories of the Universe. One may assert that before 1983, more or less, the contribution of Lemaître was neglected in academic literature and in the general works of scientific popularization, especially in the Anglo-Saxon world. Obviously, there are some exceptions, for instance, the now-classic work of P.J.E. Peebles The Large-Scale Structure of the Universe.[13]

The third period (1983-1994) was initiated by the conference ‘The Big Bang and George Lemaître’ organized in 1983, in Louvain-la-Neuve, by André Berger and l’Institut d’astronomie et de géophysique Georges Lemaître de l’UCL, on the occasion of the fiftieth anniversary of the publication of the seminal article of the Louvain cosmologist on the expansion of Universe.[14] This conference would result in a major stimulus to the study of cosmology in Louvain. The conference would also lead, notably, to what could be considered the first critical biography of Lemaître by André Deprit[15], Lemaître’s student and successor. The book is based on unpublished documents and testimonies gathered by André Deprit and his wife, Andrée Bartholomé, who was Lemaître’s assistant. These documents have been placed at my disposal.[16] The hundredth anniversary of the birth of Msgr. Lemaître, 1994, was marked by two important conferences held in Louvain-la-Neuve. The first was organized by André Berger[17] and the second by Patricia Radelet and Jean-François Stoffel from the Centre interfacultaire d’étude en histoire des sciences de l’UCL[18] These conferences not only highlighted but helped lead the rediscovery of the central and essential role Lemaître played in the development of contemporary cosmology by the general scientific community.[19] Both conferences also attracted, beyond the scientific community, the interest of a large public for the life and the work of this famous professor of Louvain.[20] More recently, a general biography of Lemaître was published by John Farrell, The Day Without Yesterday – Lemaître, Einstein, and the Birth of Modern Cosmology[21] and a similarly important conference was organized by Rodney D. Holder and Simon Mitton, in Cambridge in 2011, Georges Lemaître: Life, Science and Legacy[22]. This conference underscored the fact that Lemaître was the first to compute in 1927 the value of what is called now the “Hubble constant” and to explain the law that would only be published by Hubble two years later in 1929.

The current work, which was prompted by the aforementioned conferences, owes much regarding its scientific dimension to the largely unpublished records which are held in the ‘Archives of Lemaître’ (referred from now as ‘AL’) located inside the UCL at Louvain-laNeuve. The AL contains the scientific library, correspondence, manuscripts, notes and notebooks of Georges Lemaître[23] as well as a part of the furniture of his office and calculating machines, which he used (including the first computer the Burrough E101, from the Laboratory of Numerical Research of UCL). How has the AL been constituted? In October 1966, the landlord, wishing to rent the apartment of Msgr. Lemaître[24] asked the family to take back what had belonged to Lemaître. Due to the loyalty of Odon Godart, and perhaps also a consequence of Lemaître’s will[25], the Lemaître family entrusted him with the scientific documents.[26] Godart transferred them first to his office at the “Institut de Physique” at Héverlé (Heverlee), where a first curation was done with the help of René Dejaiffe (1966-1967). When the Francophones left the Institute of Physics of Heverlee, in order to establish one at Louvain-la-Neuve, Odon Godart moved the archives to his own home at Bousval, near Louvain-la-Neuve where they were once more investigated and classified thanks to the contribution of Michael Heller. The documents later were returned to the Institute of Astronomy and Geophysics of UCL where the work of classification continued under the direction of André Berger, thanks to the unreserved devotion and skill of Liliane Moens, as well as the collaboration of Gilbert Lemaître[27], physicist and computer scientist as well as nephew and godson of Msgr. Lemaître.

The study of the sacerdotal life of Msgr. Lemaître was largely based on the analyses of the archives of the “Fraternité sacerdotale des Amis de Jésus” (these archives of the “Sacerdotal Fraternity of the Friends of Jesus”, will be referred hereafter as AFSAJ), to which Lemaître remained faithful all his life, following the suggestion of Abbé Maurits Lenaerts. These archives were held in the retreat house of Regina Pacis in Schilde, close to Antwerpen, from 1934[28] to September 1996, after which the house was sold and partially demolished.[29] The history of the Fraternity was documented by Abbé Willocx, a collaborator of its Founder, Cardinal Mercier. These documents were given to the “Fond Mercier” of the UCL Archives by Professor Jean Ladrière who obtained them from F. Willocx before his death. For an analysis of the religious life of Lemaître, I have consulted some of the files which belonged to Canon Fernand Van Steenberghen[30], famous professor at the Higher Institute of Philosophy (Institut supérieur de philosophie) of UCL and who for many years was also a member of the same Fraternity. Finally, I also had access to the documents that belonged to Msgr. Cammaert[31], who was in charge of the Fraternity beginning in 1954.

I also investigated the archives of the Saint-André Abbey near Bruges for information concerning the apostolate of Lemaître within the Chinese student community;[32] these documents are complemented by the archives of Fr. Lebbe, held in Louvain-la-Neuve. Professor Claude Soetens, from the UCL Faculty of Theology who studied these archives in depth provided the first detailed account of Lemaître’s dedication to the Chinese students of Louvain.[33]

These two parallel sources provide the specific theme of this biography, namely his twofold unity of thought and life. On the one hand, his unity of scientific thought insofar as the documents from the AL identify the thread that structures an important part of Lemaître’s scholarly work and extricating it from the limits of the cosmology itself. On the other hand, a unity of life, as illuminated by the AFSAJ, by which Lemaître achieved a synthesis harmonizing a deep interior life with an absolute commitment to the very forefront of scientific inquiry. The conclusions of this work will thus be found in distinct contrast to traditional analyses of Lemaître which portray, superficially in the author’s opinion, a sort of duality in his approach to natural and human realities, i.e. a man who followed two paths only intersecting at infinity.

The studies of these two sources together allowed some previous gaps in the author’s previous research to be filled in. For example, there had been insufficient attention to situating Lemaître’s cosmological research[34] within the historical development of the expanding universe. Similarly, the studies dedicated to the science-faith relationship in Lemaître’s works[35] did not properly take into account two important and linked components of his sacerdotal life, namely his membership in the Amis de Jesus and his engagement with the Chinese student community as underscored by Fr. Lebbe. Thus, the full dimension of Lemaître’s interior life could have appeared to certain authors as marginal[36] when compared to his scientific life, which was obviously not the case.

3. Guide to this work

Readers who do not possess any scientific background or those who want to discover the aspects of the life of Msgr. Lemaître that are not related to mathematics or physics may read first chapters 1, 2, 3, 4 (except section 4), 7, 9, 12 (except section 3), 13, 15, 16, 17, 18 (except section 2), 19 and 20. Readers with a minimal scientific background may read without difficulty chapters 4 (section 4), 5, 6, 8, 11 and 18 (section 2). Only chapter 10 requires the reader to be conversant in algebra, along with a keen interest in this topic.

Footnotes

[1] Cf. the letters of Ph. le Hodey date from 5 and 30 April 1963, and the letter of A. Durant (secretary of the “Association des Amis de Louvain”) bears the date 7 May 1963, all three being addressed to Msgr. Lemaître to organize this conference. (Archives Lemaître, UCL, Louvain-la-Neuve).

[2] The handwritten text, of which Msgr. Lemaître possessed only one copy, was given to the agronomist Professor Pierre-René Delvaux, on his request for a further publication. However, some judged that Lemaître’s handwriting was difficult to read (which is true) and that some parts of the text were at a high mathematical level (which is false). The publication project was abandoned and the manuscript remained forgotten for more than 30 years. Prof. Delvaux donated the manuscript to the Rare Archives of the Moretus-Plantin Library of Namur’s Facultés Universitaires Notre-Dame de la Paix (Université de Namur, or FUNDP) in 1996. The manuscript was edited, with an introduction by D. Lambert, in the book “L’itinéraire spirituel de Georges Lemaître” suivi de “Univers et atome” (inédit de G. Lemaître), Bruxelles, Lessius, 2007: 119-216.

[3] Original manuscript: 35. L’itinéraire spirituel de Georges Lemaître: 213.

[4] Original manuscript: 37. L’itinéraire spirituel de Georges Lemaître: 214.

[5] “Mgr Georges Lemaître savant et croyant”. Proceedings of the colloquium held in Louvain-la-Neuve on 4 November 1994, followed by “La physique d’Einstein”, unpublished text of G. Lemaître, J.-F. Stoffel (ed.) Louvain-la-Neuve, Centre interfacultaire d’étude en histoire des sciences, 1996, Réminisciences 3: 168-175.

[6] A. Bruylants, “Éloge funèbre de Msgr. Lemaître, Professeur émérite, pronouncé lors de ses funérailles à Louvain, le 24 juin 1966”, Louvaniensia, September 1966, no 3:17-21. “Monseigneur G. Lemaître”, Revue générale belge, Juillet 1966, no 7: 1-8; Ch. Manneback, “Hommage à la mémoire de Mgr Georges Lemaître” (speech given at the meeting of 2 July 1966), in Bulletin de la classe des sciences de l’Académie royale de Belgique, 5th Series, t. LII, 1966 : 1034-1039 (republication in Revue des Questions Scientifiques, t. CXXXVII (5th Series, t. XXVII), October 1966, no 4 : 453-461); J. Merleau-Ponty, “Cosmologie: mort d’un pionnier”, Atomes, October 1966, no 236: 560-561; G.C. McVittie, “Obituary notices: Georges Lemaître”, The quarterly Journal of the Royal Astronomical Society, t. VIII, September 1967, no 3: 294-297; P.A.M. Dirac, “The Scientific work of George Lemaître” (text presented on the 25 April 1968 during the plenary session of the Pontifical Academy of Sciences), Pontificiae Academiae Scientiarum. Commentarii, t. II, 1968, no 11: 1-18. Later, there would be the notice from C.V. Manneback, “Notice sur Monseigneur Georges Lemaître”, in Annuaire de l’Académie royale de Belgique, t. CXL, 1974: 87-115 (republication: “Monseigneur Georges Lemaître, membre de l’Académie” in Georges Lemaître et l’Académie royale de Belgique: oeuvres choisies et notice biographique (preface by Ph. Robert-Jones; editors J. Mawhin and A. Delmer), Bruxelles, Academie royale de Belgique, mémoire de la classe des science, 3e série, t. X, 1995 : 203-218).

[7] Odon Godart (1913-1996)

[8] Michael Heller, physicist and philosopher, priest and professor at the John Paul II University in Cracow and member of the Pontifical Academy of Sciences. He had the opportunity to meet Odon Godart at a colloquium organized in Krakow in 1973 on the occasion of the 500th anniversary of the birth of Copernicus. This led to several long stays at UCL to study the personal archives of Lemaître. He was the laureate of the famous Templeton Prize and of the Lemaître Prize.

[9] His work would lead O. Godart and M. Heller to write the first book exclusively dedicated to Msgr. Lemaître: Cosmology of Lemaître, Tucson, Pachart Publishing House, 1985, History of Astronomy Series 3.

[10] From now, all references to the works and publications of Lemaître, are related to the bibliography that the reader may find at the end of this work with its alphanumerical classification. For instance, (1946e: 23) refer to the 5th publication of the year 1946 and to page 23.

[11] “L’Académie pontificale des sciences en mémoire de son second président, Georges Lemaître, à l’occasion de sa mort (présentation of P. Salviucci)”, in Civitate Vaticana, Pontifica Academia Scientarum, 1972, Pontificiae academia scientiarum scripta varia 36.

[12] Princeton University Press, 1996 (cf. page 58-59, 407)

[13] Princeton University Press, 1980.

[14] “Discours prononcés lors de la cérémonie d’ouverture du symposium international organisé en l’honneur de Lemaître cinquante ans après l’initiation de sa cosmologie du big bang”; Louvain-la-Neuve, 10-13 October 1983, special issue of the Revue des Questions Scientifiques, t. CLV, 1984, no 2 : 139-224. also, “The Big Bang and Georges Lemaître: Proceedings of a symposium in honour of G. Lemaître fifty years after his initiation of Big Bang Cosmology”. Louvain-la-Neuve,10-13 October 1983 (A. Berger, ed.), Dordrecht, Boston, Lancaster, D. Reidel Publishing Co., 1984.

[15] This biography in fact comprises four texts: (i) 20 extremely dense pages, added to the text of Odon Godart, “Monseigneur Lemaître, sa vie, son oeuvre” (in “Discours pronouncés...”, op. cit: 155-161); (ii) 31 pages annotated drawing from the favorite research themes of Lemaître as well as the most prominent characteristics of his personality and pedagogy (“Les amusoires de Monseigneur Lemaître’’ in “Discours pronouncés...” op. cit.: 193-224); (iii) a biographical text properly speaking of 29 pages (“Monsignor Georges Lemaître”, in The Big Bang and Georges Lemaître ..., op. cit.: 363-392) and finally (iv) a specialized study on his years of formation (“Georges Lemaître – les années d’apprentissage” in Quelques étapes de l’histoire de l’astronomie et de la géophysique en Belgique. Proceeding of Colloquium of 14 March 1986 (A. Berger and A. Allard, eds), Louvain-la-Neuve, UCL, 1987, works from the Faculty of Philosophy and Literature of Université Catholique de Louvain, XXXIV; Institut d’astronomie et de géophysique Georges Lemaître, Centre d’histoire des sciences et des techniques, III: 95-108.

[16] With their originality and precision, the documents gathered by the couple Deprit-Bartholomé have thrown new light on three important files: (i) to secondary school and university education. (ii) the military file, (iii) the journeys in several American research centers in. All these documents have been added to the AL.

[17] Le centième anniversaire de naissance de Georges Lemaître, père du Big Bang: journée scientifique du 7 octobre 1994 à Louvain-la-Neuve, numéro spécial de la Revue des Questions Scientifiques, t. CLXV, 1994, no 3: 211-320. This hundredth anniversary also brought about a very interesting publication from several students and collaborators of Lemaître covering different aspects of his life and work: L’univers de Lemaître in Ciel et terre, t. CX, juillet-août 1994, no 4: 90-126.

[18] Cf. Msgr. Georges Lemaître, savant et croyant..., op. cit.

[19] In support of the role of these conferences in Lemaître’s scientific rehabilitation, witness the publication by Jean-Pierre Luminet (also a speaker at the first colloquium) of important texts of A. Friedmann and G. Lemaître [Essais de cosmologie précédés de L’invention du Big Bang by Jean-Pierre Luminet (texts chosen, introduced, translated from Russian and English and annotated by J.-P. Luminet and A. Grib), Paris, Seuil, 1997, Sources du savoir. Another witness that will be discussed later on is the magnificent technical work of Andrzej Krasinki, Inhomogeneous Cosmological Models (Cambridge University Press, 1997) that restored Lemaître’s place in the discovery of a particular model of inhomogeneous, symmetric and spherical universe.

[20] Witness of this interest, the book of V. De Rath, Georges Lemaître, le Père du Big Bang (with the collaboration of J.L. Léonard and R. Mayence), Éditions Labor, 1994.

[21] New York, Thunder’s Mouth Press, 2005.

[22] Berlin, Springer, 2011, Astrophysics and Space Science Library 395.

[23] The AL also contains the scientific documentation of two close collaborators of Msgr. Lemaître: Odon Godart himself, and Lucien Bossy.

[24] During this period the apartment was at “5 avenue du roi Albert” (now Dirk Boutslaan) in Louvain, a few steps from the “Collégiale Saint-Pierre”.

[25] This is surmise, not established fact. According to O. Godart, Msgr. Lemaître wanted to leave him all his documents, rather than leave them to the UCL Faculty of Sciences, because of his being marginalized, in the early 1960s, from a project of a calculation center (oral communication, 19-03-95). Because of the lack of written documents or authentication of other witnesses, one is reduced to conjecture.

[26] It is relevant to notice that the AL does not comprise any religious book (Bible, breviaries, missals, ...) nor books of general literature (Ruysbroeck, Molière,...) for which one can establish with certitude the presence in the Lemaître’s bookshelf. What it does comprise, i.e. a substantially complete collection of his scientific correspondence and manuscripts provide a comprehensive picture of the intellectual life of Lemaître. In the author’s opinion it is unlikely that the AL suffered any significant losses during its relocation in 1966. If any documents were eliminated or relocated during this period, it would probably only be from his strictly personal correspondence or works of religious and non-scientific nature (in fact it is known that Lemaître discarded much of his correspondence).

[27] Gilbert Lemaître and the entire Lemaître family deserve much of the credit for collecting documents from their relatives and making them available to the AL.

[28] This house situated in the place called ‘Puttenhof’, was so to speak the motherhouse of the “Amis de Jésus”. Between 1934 and 1996, the different rectors of the house in Schilde were the abbés vaes, Boon, De Winter, De Vries, Goeyvaerts and Leenaerts (cf. V. De Winter, Geschiedenis van Puttenhof, handout, Schilde, 1973)

[29] After the scission of the Diocese of Mechelen, and the creation of the new Diocese of Antwerpen, the “Fraternité sacerdotale des Amis de Jésus” of the Diocese of Mechelen-Brussels, was under the responsibility of Msgr. Cammaert who left the archives in Schilde. In 1995, I had the opportunity to inform his successor Canon Gonzague van Innis, about the location of the Archives, of which he admittedly had lost track. These Archives are now in Mechelen, in the Archives of the Diocese of Mechelen-Brussels.

[30] I owe this opportunity to Abbé J. van Steenberghen’s generosity.

[31] I had access to documents related to the Amis de Jésus thanks to the kind help of Canon G. van Innis.

[32] I owe access to the archives of the Saint-André Abbey to the help of Father Christian Papeians, O.S.B., and to the invaluable assistance of Guy and Manuela Boodts as well as the Nève de Mévergnies familly.

[33] The file “Chinese Connection” [connexion chinoise] (AL). The archives of the Saint-André Abbey and those of Fr. Lebbe, completed by a few letters coming from the AFSAJ, constitute the main source of information regarding the activity of Lemaître in the Chinese community. It is not impossible that some documents still lie within the files of the “Société des Auxiliaires des Missions” (SAM).

[34] There are some partial studies on non-cosmological research. One may mentioned the work of R. Dejaiffe, “Les contributions de Lemaître au problème general des trois corps’’, Hervelé, Centre de physique nucléaire, 1967, Institut d’astronomie et de géophysique Georges Lemaître, II ; of P. Lipnik, “Architecture de Mgr. Lemaître en arythmétique”, Revue des questions scientifiques, t. 168, 1997, no 2: 161-178. One may add the short studies that it is possible to find in the special issue of Ciel et terre (op. cit.). Nevertheless, there is no in-depth study about his works related to spinors (even if A. Deprit took up this topic in his paper: “A.S. Eddington’s E-numbers”, in Annales de la Société scientifique de Bruxelles, serie I, t. 69, December 1955, no 2: 50-78.

[35] O. Godart, M. Heller, “Les relation entre la science et la foi chez Georges Lemaître”, Pontificia Academia Scientiarum commentarii, Vol. III, no 21: 1-12; J. Turek, “George Lemaître and the Pontifical Academy of Sciences”, Vatican Observatory Publications, Vol. 2, 1989, no 13: 167-175; E. Boné, “Georges Lemaître, prêtre”, Louvain, Novembre 1992, no 33: 26-28; J.-Fr. Robredo, “Les idées cosmologiques de Lemaître entre science et religion”, Observatoire de Meudon, 1993, GDR Cosmologie et grandes structures. Histoire de la cosmologie; J.Fr. Robredo, “Entre fiat lux et Big Bang” in L’histoire cahée de l’astronomie, hors-série no 6, Ciel et espace, 1993: 38-43.

[36] Witness of this opinion, the sentence of Isabelle Bris: “Il faut dire que depuis toujours, Lemaître, bien que peu actif en tant que prêtre, est plutôt bien vu au Vatican...” (one must say that since always, Lemaître, despite being scarcely active as a priest, is quite well viewed in the Vatican.”) (“L’abbé Lemaître: le père du Big Bang”, Ciel et Espace, April 1993, no 279: 58-63. The quote can be found on page 62).

KATALOG
wiosna – lato 2014

COPERNICUS CENTER PRESS działa pod auspicjami Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych, ufundowanego przez światowej sławy filozofa, kosmologa i teologa, laureata Nagrody Templetona Michała Hellera.

Nasze publikacje obejmują szerokie spektrum światowej myśli naukowej i filozoficznej: filozofię (w szczególności filozofię nauki i filozofię prawa), teologię, kosmologię, matematykę, logikę i neurobiologię. Wydajemy książki w języku polskim i angielskim, według najwyższych standardów akademickich, merytorycznych i edytorskich.

Aby na bieżąco otrzymywać informacje o naszej ofercie (w tym o tytułach anglojęzycznych) i organizowanych przez nas wydarzeniach, zapraszamy na stronę internetową:

www.ccpress.pl

tel.:+48 12 430 63 00

Copernicus Center Press Sp. z o.o.

pl. Szczepański 8, 31-011 Kraków

e-mail: marketing@ccpress.pl

NOWOŚCI

MAJ 2014

GRANICE NAUKI

Michał Heller

ISBN 978-83-7886-049-5

Oprawa: twarda

Format: 125x195 mm

Stron: 344

Cena: 44,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-102-7
Cena: 44,90 zł

Czego uczy nas historia nauki? Jak rozumieć czas i jak o nim rozmawiać? Jaką rolę w nauce odgrywają takie wartości, jak dobro i piękno? W swojej najnowszej książce Michał Heller zastanawia się nad trzema zasadniczymi zagadnieniami: czym jest nauka i czemu zawdzięcza ona swoje sukcesy? Jak teorie naukowe mają się do rzeczywistości? Jakie miejsce w naukowym obrazie świata zajmuje człowiek: twórca nauki i odkrywca praw przyrody? Przedmiotem refleksji i analiz wybitnego filozofa i kosmologa są procesy, dotyczące zarówno Wszechświata – rozumianego jako całość – oraz pewnych jego aspektów i zjawisk zachodzących w samej nauce.

MAJ 2014

NEGOCJACJE

Jerzy Stelmach, Bartosz Brożek

ISBN 978-83-7886-097-6

Oprawa: twarda

Format: 140x215 mm

Stron: 216

Cena: 39,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-099-0
Cena: 39,90 zł

Czy istnieje niezawodna metoda negocjowania? Jakie są teoretyczne podstawy negocjacji? Jakie negocjacyjne mity utrudniają nam rozstrzyganie sporów? Jak negocjować w sposób słuszny, skuteczny, czy ekonomicznie efektywny? W książce Autorzy przedstawiają trzy modele negocjowania – argumentacyjny, topiczno-retoryczny i ekonomiczny – pokazując tym samym, jakimi narzędziami dysponować możemy w procesie rozwiązywania sporów. Prezentowane modele odwołują się do różnych kryteriów negocjowania – słuszności, skuteczności i efektywności ekonomicznej – a Autorzy przekonują, że każdy z nich może być zarówno stosowany samodzielnie, jak i wspólnie. W książce odnaleźć też można krytyczną analizę najpopularniejszych dziś metod negocjowania, zarys logiki negocjacji, obronę erystyki negocjacyjnej i uwagi na temat psychologii negocjacji. Autorzy rozprawiają się także z dwoma negocjacyjnymi mitami: idealnego negocjatora i idealnej metody negocjacyjnej.

MAJ 2014

SENS ŻYCIA I SENS WSZECHŚWIATA

Michał Heller

ISBN 978-83-7886-098-3

Oprawa: twarda

Format: 125x195 mm

Stron: 272

Cena: 44,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-075-4
Cena: 34,90 zł

O ile oczami wiary widzi się świat inaczej, niż oczami wiedzy naukowej? Jak, w perspektywie teologicznej, sens człowieka wiąże się z sensem Wszechświata? Jaki jest związek „teologii sensu” z „teologią stworzenia”? Pytania o sens człowieka i sens Wszechświata są ze sobą ściśle związane. Właściwie stanowią one jedno Wielkie Pytanie. Człowiek jest genetycznie związany z Wszechświatem. Korzenie człowieka wyrastają z historii Wszechświata. Jeżeli Wszechświat ma sens, to sens ten prawdopodobnie obejmuje także człowieka, ponieważ człowiek jest częścią, więcej: elementem struktury Wszechświata. A czy mógłby istnieć człowiek obdarzony sensem w bezsensownym Wszechświecie? Polecamy wznowienie klasycznej książki słynnego filozofa i kosmologa, poprawione i poprzedzone nowym wstępem Autora.

KWIECIEŃ 2014

PRZEKRÓJ PRZEZ WSZECHŚWIAT

Łukasz Lamża

ISBN 978-83-7886-087-7

Oprawa: twarda

Format: 140x215 mm

Stron: 232

Cena: 39,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-088-4
Cena: 39,90 zł

Jak wygląda świat z perspektywy mrówki, pojedynczego atomu albo galaktyki? Czy życie mgławicy przypomina życie kontynentu, to zaś życie cząsteczki białka? A może obserwowalny Wszechświat jest tylko maleńkim pyłkiem, a w każdym atomie kryją się nieskończone kosmosy tętniące życiem? Bogato ilustrowana książka prowadzi Czytelnika krok po kroku poprzez skale przestrzenne Wszechświata: od najpotężniejszych struktur kosmicznych, przez świat galaktyk, gwiazd, planet, skał, roślin, mrówek, bakterii, struktur komórkowych, związków chemicznych i atomów, aż po pojedyncze cząstki elementarne. Kolejne rozdziały opisują fascynujący świat śpiewów ziemskiej magnetosfery, wielkich kosmicznych eksplozji i mikroskopijnych soczewek mrówczego oka, a towarzyszący tym opisom komentarz dotyka takich kwestii, jak miejsce człowieka we Wszechświecie, istota nauki i granice naszego poznania oraz piękno, jedność i harmonia Natury we wszystkich jej skalach.

KWIECIEŃ 2014

NOWA HISTORIA EWOLUCJI CZŁOWIEKA

Robin Dunbar

ISBN 978-83-7886-091-4

Tłum. Bartłomiej Kucharzyk

Oprawa: miękka

Format: 140x215 mm

Stron: 254

Cena: 39,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-064-8
Cena: 39,90 zł

Dlaczego spośród kilkunastu żyjących niegdyś gatunków hominidów przetrwał właśnie homo sapiens? Co właściwie tak mocno odróżnia nas od wszystkich innych istot z którymi dzielimy planetę? Kiedy i jak doszło do tego odróżnienia? „Kim więc jesteśmy my, gatunek malarzy i poetów? Dlaczego, spośród wszystkich gatunków w historii, tylko że ci bezimienni artyści wpadli na to, by zostawić po sobie te subtelne ślady? I, to być może najciekawsze pytanie, dlaczego je zostawili?” Książka ta jest odyseją, wyprawą przez mgły czasu do zamierzchłej przeszłości. Jak, biorąc pod uwagę, że nasze początki nie różnią się niczym od początków wszystkich innych żywych istot, dochodzi w trakcie ludzkiego życia do pojawienia się tych różnic? W którym momencie ewolucji człowieka powstało to, co oddziela nas od pokrewnych nam stworzeń?

KWIECIEŃ 2014

PRZECIW ROZPACZY

Wojciech Załuski

ISBN 978-83-7886-093-8

Oprawa: miękka

Format: 140x215 mm

Stron: 280

Cena: 44,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-094-5
Cena: 44,90 zł

Uważna refleksja nad kondycją człowieka doprowadziła wielu myślicieli do wniosku, że jej najbardziej charakterystycznym rysem jest tragiczność. Poczucie tragiczności egzystencji było szczególnie intensywne wśród starożytnych Greków epoki przedklasycznej, którzy dali mu ponadczasowy wyraz w poematach Homeryckich, zwłaszcza w Iliadzie. Czy jednak przekonanie o tragiczności życia jest uzasadnione? Czy rzeczywiście istnieją przekonywujące racje za tak gorzką oceną ludzkiej egzystencji? Książka nie próbuje dostarczyć jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie; jest ono osobiste, by nie powiedzieć intymne – z rodzaju tych, z którymi każdy musi zmierzyć się samodzielnie i uzyskaną odpowiedź zachować dyskretnie dla siebie, nie próbując do niej przekonywać innych. Może jednak do pewnego stopnia pomóc w systematycznej refleksji nad tym zagadnieniem.

KWIECIEŃ 2014

WYZWANIA REALIZMU

Łukasz Mścisławski

ISBN 978-83-7886-095-2

Oprawa: miękka

Format: 140x215 mm

Stron: 292

Cena: 49,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-096-9
Cena: 49,90 zł

Czy trudności interpretacyjne nierelatywistycznej mechaniki kwantowej są zagadnieniami, które już dawno przestały być aktualne, czy zawierają jednak pewien twórczy potencjał? Czy istnieje związek między nimi a stanowiskami filozoficznymi, przyjmowanymi przez naukowców? A może konfrontacja trudności z tradycyjnymi pytaniami filozoficznymi da szansę na wypracowanie zupełnie nowych teoretycznych narzędzi badawczych, tak potrzebnych współczesnej fizyce? Książka prezentuje genezę zupełnie nowego spojrzenia na teorie fizyczne, zaproponowane przez brytyjskiego fizyka, Chrisa J. Ishama. Czytelnik zapozna się zarówno z najbardziej znanymi problemami interpretacyjnymi mechaniki kwantowej, jak również z nieco mniej popularnymi, które jednak okazują się mieć doniosłe konsekwencje. Całość prezentacji wskazuje na niezwykłe sprzężenie, które zachodzi między poszukiwaniem coraz ogólniejszych teorii fizycznych, ich formalizmem matematycznym a pewnymi wątkami filozoficznymi.

KWIECIEŃ 2014

ZAGADNIENIA FILOZOFICZNE W NAUCE NR 54

ISSN 0867-8286

Oprawa: miękka

Format: 145x205 mm

Stron: 326

Cena: 29,90 zł

Dostępna jako e-book

Pierwszy artykuł kolejnego, 54. numeru ZFN dotyczy problemu brakującej masy – problemu, który wymusza rewizję nie tylko obowiązujących teorii fizycznych lecz także naszego obrazu świata. Druga, większa część tomu poświęcona jest naukowej i filozoficznej refleksji nad religią i myślą teologiczną. Pierwszy tekst tej części przedstawia problemy i oczekiwania związane z ewolucyjnym podejściem do badań nad religią. Dwa kolejne artykuły mają bardziej filozoficzny charakter. Jeden z nich stanowi dyskusję z pewnymi interpretacjami arystotelesowskiego rozumu czynnego, celem drugiego jest przedstawienie i próba odrzucenia pewnych argumentów przeciwko tzw. teologii naturalnej. Ostatni artykuł numeru poświęcony jest koncepcji emergencji w ujęciu Philipa Claytona i jej możliwym implikacjom na gruncie teologii. Clayton ponownie pojawia się w kolejnym tekście – wywiadzie, jaki przeprowadził z fizykiem, Siergiejem Gribem.

MARZEC 2014

CZY FIZYKA I MATEMATYKA TO NAUKI HUMANISTYCZNE?

Michał Heller, Stanisław Krajewski

ISBN: 978-83-7886-078-5

Oprawa: twarda

Format: 140x215 mm

Stron: 480

Cena: 49,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-079-2
Cena: 49,90 zł

Czy jest prawdziwe powiedzenie, że wszystkie nauki dzielą się na fizykę i zbieranie znaczków? W takim razie co z matematyką? Czy nauki ścisłe i humanistyka to organiczne części tej samej, ogólnoludzkiej kultury? Wśród ludzi dominuje przeciwstawianie nauk ścisłych, czyli przede wszystkim matematyki i fizyki, naukom humanistycznym. Czasem czyni się to wywyższając ścisłość nauk ścisłych, czasem wskazując na ich ograniczenia, niemożność uchwycenia prawdziwej, żywej złożoności, której nie mogą uchwycić struktury formalne. Tymczasem to przeciwstawienie nie jest absolutne: u źródeł podstawowych pojęć matematyki i fizyki są doświadczenia potoczne, odniesienia do człowieczej perspektywy postrzegania świata, próby jego spontanicznego modelowania, sądy wartościujące.

MARZEC 2014

TRANSCENDENCJA I NATURALIZM

Józef Życiński

ISBN: 978-83-7886-073-0

Oprawa: twarda

Format: 140x215 mm

Stron: 140

Cena: 29,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-077-8
Cena: 29,90 zł

Jakie jest miejsce człowieka we wszechświecie w odniesieniu do Boga? Jakie są możliwości i potrzeby poznawcze człowieka? Czy istnieje konflikt między badaniami teologii i nauk przyrodniczych? Choć człowiek od zawsze szuka odpowiedzi na pytania o początki, sens i cel swojego istnienia, nabywając wiedzę i doskonaląc narzędzia, poszukiwania te nadal są fascynujące. Właściwa każdemu z nas natura badacza każe nam przeszukiwać dostępną rzeczywistość w nadziei na zrozumienie Bożych zamysłów. Książka jest przewodnikiem po tej wędrówce, pokazującym poprzez dokonania filozofów i przyrodników jak silna i intelektualnie owocna jest ludzka potrzeba sensu, ładu i piękna. To pochwała rozumu jako narzędzia zdolnego odczytywać Bożą obecność w świecie i świadectwo przekonania, że wiara i rozum wspólnie służą człowiekowi w odnalezieniu swojego miejsca we wszechświecie i że nie ma między nimi konfliktu.

LUTY 2014

ELEMENTY FILOZOFII PRZYRODY

Michał Heller, Tadeusz Pabjan

ISBN 978-83-7886-065-5

Oprawa: miękka

Format: 140x215 mm

Stron: 272

Cena: 39,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-075-4
Cena: 39,90 zł

Dlaczego Księga Przyrody zapisana jest językiem matematyki? Co teorie fizyczne mówią na temat przestrzeni? Skąd wzięły się wszechświat, życie i umysł? Nauka wyrosła z filozofii przyrody i nigdy nie zdołała podciąć swoich filozoficznych korzeni. Autorzy przeprowadzają czytelnika przez historię ludzkiego postrzegania przyrody ożywionej i nieożywionej i coraz bardziej udane próby ujęcia zjawisk w karby matematycznych równań – to znakomita lektura i kompendium wiedzy dla każdego, kto interesuje się osiągnięciami nauki lub kogo pociągają filozoficzne koncepcje. To książka, która w zwięzły i klarowny sposób pomaga zrozumieć czym jest nauka, jak rodziły się najważniejsze teorie i jakie wizje czasu, przestrzeni, materii, przyczynowości, a nawet życia i całego wszechświata owe teorie implikują.

LUTY 2014

ELEMENTY MECHANIKI KWANTOWEJ DLA FILOZOFÓW

Michal Heller

ISBN: 978-83-7886-066-2

Oprawa: miękka

Format: 140x215 mm

Stron: 192

Cena: 34,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-074-7
Cena: 34,90 zł

Jak wygląda prawdziwa struktura materii? Czy najbardziej fundamentalnymi prawami natury rządzi prawdopodobieństwo, a nie konieczność? Dlaczego świat kwantów rządzi się prawami sprzecznymi ze zdrowym rozsądkiem? Mechanika kwantowa narodziła się w pierwszych dekadach ubiegłego stulecia, gdy panowało powszechne przekonanie, że natura skrywa już niewiele tajemnic. Sformułowanie teorii kwantów obaliło ten optymistyczny pogląd – stało się jasne, że przyroda w najmniejszej skali funkcjonuje całkowicie inaczej niż w skali, w której działają nasze zmysły. Świat cząstek elementarnych, zjawiska nielokalne, indeterminizm i wiele paradoksów pociąga zwłaszcza filozofów, bo sprzeczny ze zdrowym rozsądkiem obraz mikroświata wywołuje doniosłe filozoficzne konsekwencje.

LUTY 2014

GRANICE INTERPRETACJI

Bartosz Brożek

ISBN: 978-83-7886-068-6

Oprawa: twarda

Format: 125x195 mm

Stron: 280

Cena: 34,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-081-5
Cena: 34,90 zł

Czy rozumienie przypomina rozmowę, widzenie, czy taniec? Czy istnieje język doskonały? Czym jest interpretacja? Czy poza jej granicami leży tylko nonsens? Autor odpowiada na pytanie, dlaczego w świecie komunikacji jesteśmy skazani na interpretację; posiłkując się ustaleniami współczesnych nauk kognitywnych i teorii ewolucji, a także czerpiąc z tradycji filozofii analitycznej dowodzi, że nie może istnieć język doskonały niepodatny na interpretację. Zastanawia się również nad strukturą rozumienia i pokazuje, że zbyt pochopne próby interpretacji mogą nas prowadzić w krainę bełkotu. To pierwsza w literaturze polskiej próba zmierzenia się ze zjawiskiem interpretacji, oparta w znacznej mierze na tym, co biologia mówi o ludzkiej zdolności rozumienia.

LUTY 2014

NIEDOMKNIĘTY BILANS WSZECHŚWIATA

Tadeusz Pabjan

ISBN 978-83-7886-067-9

Oprawa: twarda

Format: 140x215 mm

Stron: 240

Cena: 34,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-076-1
Cena: 34,90 zł

Czym jest ciemna energia? Jakie obiekty lub cząstki tworzą ciemną materię? Skąd wiadomo, że wszechświat składa się głównie z ciemnej materii i jest wypełniony ciemną energią? Z czego składa się wszechświat? Jeszcze nie tak dawno fizycy sądzili, że dobrze znają odpowiedź na to pytanie, i że potrafią dokładnie zidentyfikować wszystkie obiekty, które dają swój wkład do całkowitej masy wszechświata. Problem pojawił się wtedy, gdy obserwacje astronomiczne dostarczyły dowodów na obecność znacznych ilości dodatkowej, niewidocznej materii i na przyspieszenie ekspansji wszechświata rozpychanego tajemniczą energią, która jest równoważna masie. Po przeprowadzeniu wstępnych oszacowań okazało się, że wszystkie znane do tej pory postaci materii to tylko wierzchołek gigantycznej góry lodowej. Co znajduje się pod powierzchnią wody?

WYJAŚNIĆ UMYSŁ

Mateusz Hohol

ISBN: 978-83-7886-014-3

Oprawa: miękka

Format: 163x240 mm

Stron: 420

Cena: 59,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-038-9
Cena: 49,90 zł

Dzięki neuronauce poznawczej możliwa staje się realizacja odwiecznego marzenia filozofów: wyjaśnienie tajemnic funkcjonowania ludzkiego umysłu. Ta złożona dyscyplina nie może się obyć bez szerokiego wachlarza metod badawczych. Skomplikowany przedmiot badań i zróżnicowane metody pozyskiwania danych wymagają postawienia pytań o spójność całej dyscypliny i wyjaśniającą moc teorii neurokognitywnych. Mateusz Hohol w swojej książce stawia te pytania i formułuje na nie trafne odpowiedzi.

BESTSELLERY

BÓG I NAUKA. Moje dwie drogi do jednego celu

Michał Heller

ISBN: 978-83-7886-018-1

Tłum.: Ewa Nicewicz-Staszowska

Oprawa: twarda z obwolutą

Format: 125x195 mm

Stron: 254

Cena: 34,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-036-5
Cena: 34,90 zł

W jakiego Boga wierzą naukowcy? Co wspólnego z modlitwą ma rozwiązywanie równań? Dlaczego nie należy zapychać Bogiem dziur w nauce? Co nauka może dać teologii? Czemu teoria ewolucji jest aż teorią, a koncepcja Inteligentnego Projektu zahacza o herezję? Michał Heller w pasjonującej rozmowie z włoskim dziennikarzem Giulio Brottim opowiada o dwóch na pozór wykluczających się wartościach, które ukształtowały jego życie: religii i nauce. Wybitny uczony wspomina również wydarzenia ze swojego życia: trudy dzieciństwa na Syberii, studia, pracę duszpasterską i naukową w czasach komunizmu, a także dzieli się refleksją nad kondycją współczesnego chrześcijaństwa i powszechnej znajomości nauki.

STWORZENIE I POCZĄTEK WSZECHŚWIATA

Michał Heller, Tadeusz Pabjan

ISBN: 978-83-7886-043-3

Oprawa: twarda

Format: 140x215 mm

Stron: 184

Cena: 34,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-056-3
Cena: 34,90 zł

Jak pogodzić wiarę w stworzenie świata przez Boga z wiedzą naukową? Jak się ma biblijny opis stworzenia do około czternastu miliardów lat historii wszechświata i ewolucyjnego pochodzenia ciała i umysłu człowieka? Czy nowoczesny, naukowy światopogląd wyklucza religijność i czyni z niej zabobon? To pytania, jakie przed sobą muszą postawić nie tylko naukowcy, filozofowie i teologowie. Stawia je każdy, kto racjonalnie podchodzi do swojej wiary. Książka ta jest praktycznym, podstawowym kursem z teologii stworzenia, filozofii nauki, kosmologii i teorii ewolucji Została napisana między innymi z myślą o katechetach, jako pomoc dydaktyczna w nauczaniu przez nich religii uczniów wszystkich klas szkół podstawowych, gimnazjów i pogimnazjalnych.

LISTOPAD 2013

KOSMICZNY PROJEKT

Paul Davies

ISBN 978-83-7886-019-8

Tłum. Aleksandra Bielaczyc

Oprawa: twarda

Format: 140x215 mm

Stron: 360

Cena: 49,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-060-0
Cena: 49,90 zł

Dlaczego we wszechświecie odnajdujemy porządek? Jaka jest natura i przyczyna procesu samoorganizacji, dzięki któremu powstały gwiazdy, planety i my sami? Czy należy spojrzeć głębiej niż sięgają prawa fizyki, by zrozumieć zadziwiającą kreatywność natury? Opierając się na odkryciach i teoriach pochodzących z różnych dyscyplin – od matematyki i fizyki przez informatykę i biologię, aż do genetyki i neuronauki – Paul Davies przedstawia prowokacyjną teorię dotyczącą źródła stwórczego potencjału wszechświata.

UMYSŁ MATEMATYCZNY

Bartosz Brożek, Mateusz Hohol

ISBN: 978-83-7886-047-1

Oprawa: twarda

Format: 125x195 mm

Stron: 280

Cena: 34,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-063-1
Cena: 34,90 zł

Skąd wzięła się matematyka? Jaką drogę przyjęła ewolucja zdolności matematycznych? Co ma wspólnego matematyka z metaforami? Czy obiekty matematyczne istnieją poza czasem i przestrzenią? Czy nauka potrafi wyjaśnić niepojętą skuteczność matematyki w odkrywaniu praw przyrody? Autorzy przedstawiają najnowsze ustalenia nauk neurokognitywnych i ewolucyjnych w odniesieniu do natury matematyki. Pokazują, że ewolucję zdolności matematycznych wyjaśnić można odwołując się nie tylko do wrodzonych umiejętności protomatematycznych, ale także do roli ewolucji kulturowej. Jest to pierwsza w literaturze polskiej pozycja, która zdaje relację z najnowszych ustaleń neurobiologii i psychologii odnośnie do zdolności matematycznych, a przy tym dostarcza pogłębionej, filozoficznej refleksji w odpowiedzi na pytanie, czy da się wyjaśnić naturę matematyki.

FILOZOFIA EKONOMII

Marcin Gorazda

ISBN: 978-83-7886-044-0

Oprawa: twarda

Format: 125x195 mm

Stron: 412

Cena: 49,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-061-7
Cena: 49,90 zł

Dlaczego nie można przewidzieć kryzysów ekonomicznych? Czy filozofowie mogą pomóc w ich przewidywaniu? Jaki świat ukrywa się za skomplikowanymi teoriami ekonomii? Na te oraz na szereg innych pytań podejmuje próby odpowiedzi filozofia ekonomii, dziedzina w zasadzie dotychczas nieobecna w polskiej nauce i literaturze. Autor wprowadza nas stopniowo w problemy ekonomii, przedmiotu jej badań i stosowanych metod, począwszy od filozofów starożytnych poprzez średniowiecznych scholastyków, merkantylistów, fizjokratów i klasyków ekonomii. Kluczowa jednak część poświęcona jest myśli nowożytnej i współczesnej.

MORALNOŚĆ MÓZGU

Patricia Churchland

ISBN: 978-83-7886-031-0

Tłum.: Mateusz Hohol, Natalia Marek

Oprawa: twarda

Format: 140x215 mm

Stron: 368

Cena: 49,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-058-7
Cena: 49,90 zł

Skąd bierze się moralność? Czy jej źródeł można poszukiwać w biologii? Jaką rolę odgrywa mózg w kształtowaniu naszych postaw moralnych? Czy moralność jest czymś specyficznie ludzkim? W Moralności mózgu Patricia Churchland zabiera czytelnika w podróż po świecie najnowszych odkryć neuronauki i ewolucjonizmu. Celem tej niezwykłej podróży jest zrozumienie podstawowych wartości, dzięki którym nasze życie społeczne jest także życiem moralnym. Stawiane przez autorkę śmiałe pytania i udzielane na nie – nieraz jeszcze śmielsze – odpowiedzi,zainteresować powinny wszystkich tych, których nurtuje nie tylko zagadka pochodzenia moralności, ale także chcących zrozumieć naturę ludzką.

KATALOG ALFABETYCZNY

„BYŁEM PANA PRZECIWNIKIEM [PROFESORZE EINSTEIN]...”

Paweł Polak

ISBN: 978-83-62259-32-8

Oprawa: twarda z obwolutą

Format: 163x240 mm

Stron: 462

Cena: 129,90 zł

„To nie tylko niezwykle interesujące dzieje pewnej polemiki, lecz również portret naukowego środowiska Lwowa na przestrzeni kilku pierwszych dekad XX stulecia” (prof. M. Heller). „Drobiazgowe odtworzenie niepowtarzalnej atmosfery tego specyficznego centrum dyskusyjnego, przejrzysty język i logiczny układ książki sprawiają, że jej lektura staje się swoistym zaproszeniem do fascynującej podróży po miejscach, epizodach, postaciach i strukturach naukowych” (dr hab. K. Maślanka).

BÓG I NAUKA

Michał Heller
Tłum.: Ewa Nicewicz-Staszowska

ISBN: 978-83-7886-018-1

Oprawa: twarda z obwolutą

Format: 125x195 mm

Stron: 254

Cena: 34,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-036-5
Cena: 34,90 zł

W jakiego Boga wierzą naukowcy? Co wspólnego z modlitwą ma rozwiązywanie równań? Co nauka może dać teologii? Czemu teoria ewolucji jest aż teorią, a koncepcja Inteligentnego Projektu zahacza o herezję? Michał Heller w pasjonującej rozmowie z włoskim dziennikarzem Giulio Brottim opowiada o dwóch na pozór wykluczających się wartościach, które ukształtowały jego życie: religii i nauce. Wybitny uczony wspomina również wydarzenia ze swojego życia: trudy dzieciństwa na Syberii, studia, pracę duszpasterską i naukową w czasach komunizmu, a także dzieli się refleksją nad kondycją współczesnego chrześcijaństwa i powszechnej znajomości nauki.

CZY NAUKA ZASTĄPI RELIGIĘ?

red. Bartosz Brożek, Janusz Mączka

ISBN: 978-83-62259-14-4

Oprawa: twarda z obwolutą

Format: 163x240 mm

Stron: 238

Cena: 59,90 zł

Pytanie „Czy nauka zastąpi religię?” rozumieć można na różne sposoby. Może ono presuponować pogląd, że nauka przejmuje funkcje, które spełnia religia. Inni odczytają je jako pytanie retoryczne: nauka nie może zastąpić religii, bo ta odpowiada na inne potrzeby. Wreszcie, pytanie to, choć sugeruje pewną rozłączność nauki i religii, wskazuje zarazem na to, co łączy te dwa zjawiska – na racjonalność. To właśnie racjonalność umożliwia autentyczny dialog pomiędzy nauką a religią.

DOWODY ONTOLOGICZNE

red. Tadeusz Wszołek

ISBN: 978-83-62259-07-6

Oprawa: twarda z obwolutą

Format: 163x240 mm

Stron: 288

Cena: 59,90 zł

Święty Anzelm z Canterbury w stosunkowo krótkim tekście sformułował argument na istnienie Boga, który już ponad 900 lat rodzi skrajne reakcje: przyciąga i fascynuje, ale też odpycha i irytuje. Trudno wskazać inny filozoficzno-teologiczny tekst, który byłby tak płodny i inspirujący. Wszyscy za podziwu godne uznają to, że człowiek był w ogóle zdolny do wskazania takiej drogi poznania Boga. Książka zawiera nowe studia poświęcone ratio Anselmi, które powstały w związku z 900. rocznicą śmierci Biskupa z Canterbury.

EKSPERYMENTALNA METAFIZYKA

Tadeusz Pabjan

ISBN: 978-83-62259-27-4

Oprawa: twarda z obwolutą

Format: 163x240 mm

Stron: 368

Cena: 79,90 zł

Mechanika kwantowa jest jedną z najważniejszych i najlepiej potwierdzonych empirycznie teorii współczesnej nauki. Odwołując się do argumentów irlandzkiego fizyka Johna Stewarta Bell, autor książki wykazuje, że doprecyzowanie wszystkich istotnych zagadnień o charakterze konceptualnym ma fundamentalne znaczenie dla poprawnej interpretacji formalizmu mechaniki kwantowej, formułuje również argumenty za zasadnością określania dyskutowanej przez siebie problematyki z pogranicza nauki i filozofii mianem eksperymentalnej metafizyki.

ELEMENTY

Euklides
Tłum. i komentarz: Piotr Błaszczyk, Kazimierz Mrówka

ISBN: 978-83-7886-013-6

Oprawa: twarda z obwolutą

Format: 163x240 mm

Stron: 330

Cena: 69,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-057-0
Cena: 69,90 zł

Elementy Euklidesa są arcydziełem literatury matematycznej i najważniejszą pracą naukową wszech czasów. „Wielkość”, „stosunek”, „proporcja”, „wielokrotność” to pojęcia, z których Euklides stworzył teorię spełniającą w matematyce greckiej taką funkcję, jaką we współczesnej matematyce pełnią liczby rzeczywiste. Teoria „wielkości” stanowi fundament teorii figur podobnych. Podobieństwo figur to kod, którym posługuje się ludzkość od ponad dwóch tysięcy lat. Tym dwóm księgom poświęcona jest niniejsza praca, zawierająca pierwszy polski przekład z języka greckiego wraz z komentarzem.

EPISTEMOLOGIA INFORMACJI

Marek Hetmański

ISBN: 978-83-7886-046-4

Oprawa: miękka

Format: 163x240 mm

Stron: 366

Cena: 59,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-069-3
Cena: 59,90 zł

Niniejsza monografia jest prezentacją podmiotowych i poznawczych aspektów kategorii informacji i jej znaczenia dla epistemologicznych analiz poznania i wiedzy. Zawiera historię i stan badań nad informacją - także tych rozwijanych w ramach filozofii informacji. Omówione są nie tylko naukowe, ale również kulturowe zmiany spowodowane przez technologie informatyczne, w szczególności takie zjawiska jak nadmiar i niedobór informacji, wieloznaczność i niewiarygodność komunikatów oraz dezinformujący charakter niektórych wytworów masowej kultury.

EWOLUCJA ŻYCIA I EWOLUCJA WSZECHŚWIATA

red. Janusz Mączka, Paweł Polak

ISBN: 978-83-62259-15-1

Oprawa: twarda z obwolutą

Format: 163x240 mm

Stron: 212

Cena: 59,90 zł

Pojęciem ewolucji posługują się matematycy, astronomowie, socjolodzy, psycholodzy. Właściwie nie ma takiego obszaru badawczego, w którym pojęcie to by nie występowało, można zatem pokusić się o postawienie następującej tezy: pojęcie ewolucji wyrasta nie tyle z krytycznej refleksji nad zmiennością świata przyrody, ile raczej swoje źródło czerpie z głębokiej struktury świata. Badając ewolucję (w różnych jej wymiarach), przybliżamy się do prawdy o sposobie funkcjonowania całego wszechświata.

FENOMEN NORMATYWNOŚCI

Bartosz Brożek, Anna Brożek, Jerzy Stelmach

ISBN: 978-83-7886-032-7

Oprawa: miękka

Format: 163x240 mm

Stron: 226

Cena: 39,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-040-2
Cena: 34,90 zł

Książka stanowi próbę zmierzenia się z zagadką normatywności. Autorzy starają się odpowiedzieć na pytanie, jak należy rozumieć pojęcia normatywne, takie jak obowiązek, powinność czy poprawność. Fenomen normatywności to unikalna w polskiej literaturze filozoficznej próba spojrzenia na kwestie związane z normatywnością w całej ich złożoności, a przy tym poszukująca wspólnych podstaw dla rozmaitych wcieleń dyskursu normatywnego.

FILOZOFIA EKONOMII

Marcin Gorazda

ISBN: 978-83-7886-044-0

Oprawa: twarda

Format: 125x195 mm

Stron: 412

Cena: 49,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-061-7
Cena: 49,90 zł

Dlaczego nie można przewidzieć kryzysów ekonomicznych? Czy filozofowie mogą pomóc w ich przewidywaniu? Jaki świat ukrywa się za skomplikowanymi teoriami ekonomii? Na te oraz na szereg innych pytań podejmuje próby odpowiedzi filozofia ekonomii, dziedzina w zasadzie dotychczas nieobecna w polskiej nauce i literaturze. Autor wprowadza nas stopniowo w problemy ekonomii, przedmiotu jej badań i stosowanych metod, począwszy od filozofów starożytnych poprzez średniowiecznych scholastyków, merkantylistów, fizjokratów i klasyków ekonomii. Kluczowa jednak część poświęcona jest myśli nowożytnej i współczesnej.

FILOZOFIA KOSMOLOGII

Michał Heller

ISBN: 978-83-7886-020-4

Oprawa: twarda

Format: 125x195 mm

Stron: 178

Cena: 29,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-037-2
Cena: 29,90 zł

Co to znaczy, że wszechświat się rozszerza? Czy Wielki Wybuch rzeczywiście był jego początkiem? Dlaczego nocne niebo nie świeci jednostajnym blaskiem? Michał Heller we właściwym sobie klarownym i pasjonującym wywodzie oprowadza Czytelnika po gąszczu tematów filozoficznych, które towarzyszyły kosmologii od jej zarania, aż do momentu uformowania się jej jako dojrzałej nauki empirycznej. Książka jest pierwszym polskim dziełem, które mierzy się z problematyką rodzącą się na styku pozornie odległych dyscyplin, jakimi są filozofia i kosmologia.

FILOZOFIA PRZYPADKU

Michał Heller

ISBN: 978-83-7886-005-1

Oprawa: miękka

Format: 125x195 mm

Stron: 332

Cena: 34,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-021-1
Cena: 29,90 zł

W biologicznej ewolucji przypadek odgrywa rolę nadrzędną – jest źródłem zmienności gatunków. Autor proponuje szersze spojrzenie. Odwołując się do historii pojęcia przypadku i jego ewolucji wskazuje miejsce, jakie przypadki zajmują w strukturze całego wszechświata. A miejsca te są... nieprzypadkowe. Dlatego Filozofię przypadku można zadedykować i polecić każdemu, kto potrafi dostrzec głębię samego pytania o istotę przypadku. I ciekaw jest odpowiedzi.

FILOZOFIA PRZYPADKU

Michał Heller

ISBN: 978-83-7886-016-7

Oprawa: twarda

Format: 125x195 mm

stron: 332

Cena: 44,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-021-1
Cena: 29,90 zł

KOSMICZNY PROJEKT

Paul Davies
Tłum.: Aleksandra Bielaczyc

ISBN: 978-83-7886-019-8

Oprawa: twarda

Format: 140x215 mm

Stron: 360

Cena: 49,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-060-0
Cena: 49,90 zł

Dlaczego we wszechświecie odnajdujemy porządek? Jaka jest natura i przyczyna procesu samoorganizacji, dzięki któremu powstały gwiazdy, planety i my sami? Czy należy spojrzeć głębiej niż sięgają prawa fizyki, by zrozumieć zadziwiającą kreatywność natury? Opierając się na odkryciach i teoriach pochodzących z różnych dyscyplin – od matematyki i fizyki przez informatykę i biologię, aż do genetyki i neuronauki – Paul Davies przedstawia prowokacyjną teorię dotyczącą źródła stwórczego potencjału wszechświata.

MAŁPY I FILOZOFOWIE

Frans de Waal
Tłum.: Bartosz Brożek, Michał Furman

ISBN: 978-83-7886-030-3

Oprawa: twarda

Format: 140x215 mm

Stron: 252

Cena: 49,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-059-4
Cena: 49,90 zł

Prowokacyjna książka Fransa de Waala, światowej sławy prymatologa, podejmuje problem źródeł i ewolucji moralności. W oparciu o ustalenia badań nad zachowaniem naczelnych, de Waal przekonuje, że źródeł naszej moralności szukać należy w ewolucyjnej przeszłości człowieka i u naszych najbliższych ewolucyjnych krewnych. Książka zawiera także polemiki z poglądami de Waala autorstwa Petera Singera, Christine M. Korsgaard, Philipa Kitchera oraz Roberta Wrighta.

MORALNOŚĆ MÓZGU

Patricia Churchland
Tłum.: Mateusz Hohol, Natalia Marek

ISBN: 978-83-7886-031-0

Oprawa: twarda

Format: 140x215 mm

Stron: 368

Cena: 49,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-058-7
Cena: 49,90 zł

W Moralności mózgu Patricia Churchland zabiera czytelnika w podróż po świecie najnowszych odkryć neuronauki i ewolucjonizmu. Celem tej niezwykłej podróży jest zrozumienie podstawowych wartości, dzięki którym nasze życie społeczne jest także życiem moralnym. Stawiane przez autorkę śmiałe pytania i udzielane na nie – nieraz jeszcze śmielsze – odpowiedzi, zainteresować powinny wszystkich tych, których nurtuje nie tylko zagadka pochodzenia moralności, ale także chcących zrozumieć naturę ludzką.

NIEOBLICZALNA OBLICZALNOŚĆ

Maria Piesko

ISBN: 978-83-62259-03-8

Oprawa: twarda z obwolutą

Format: 163x240 mm

Stron: 216

Cena: 49,90 zł

Czy możliwa jest sztuczna inteligencja? Jedni powiadają „Już istnieje!”. „Nigdy jej nie stworzymy!” – odpowiadają inni. Od prawie wieku istnieje i rozwija się teoria wyznaczająca możliwości i ograniczenia komputerów. O jej kontekście historycznym, podstawowych twierdzeniach i granicach jej zastosowań w przystępny, lecz nie powierzchowny sposób traktuje Nieobliczalna obliczalność.

NOWA HISTORIA EWOLUCJI CZŁOWIEKA

Robin Dunbar
Tłum.: Bartłomiej Kucharzyk

ISBN: 978-83-7886-029-7

Oprawa: twarda

Format: 140x215 mm

Stron: 254

Cena: 49,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-064-8
Cena: 49,90 zł

Książka ta jest odyseją, wyprawą przez mgły czasu do zamierzchłej przeszłości. Co właściwie tak mocno odróżnia nas od wszystkich innych gatunków z którymi dzielimy planetę? W którym momencie ewolucji człowieka powstało to, co oddziela nas od pokrewnych nam stworzeń? I, pytanie które chyba najbardziej dręczy Autora, dlaczego to właśnie nasz rodowód okazał się tak znakomity?

OBLICZA RACJONALNOŚCI. WOKÓŁ MYŚLI MICHAŁA HELLERA

red. Bartosz Brożek, Janusz Mączka, Wojciech P. Grygiel, Mateusz L. Hohol

ISBN: 978-83-62259-23-6

Oprawa: twarda z obwolutą

Format: 163x240 mm

Stron: 264

Cena: 59,90 zł

Idee filozoficzne, by dojrzeć, potrzebują odpowiedniej gleby; dla filozofii glebą taką jest dyskusja. Michał Heller pisze, z aprobatą przywołując Poppera, że dyskutowalność uznać należy za warunek konieczny racjonalnej argumentacji filozoficznej. Idee Michała Hellera, kryjące się pod takimi hasłami, jak „filozofia w nauce”, „logika zapętleń”, „matematyczność świata” czy „teologia nauki”, niewątpliwie spełniają warunek dyskutowalności, a celem tego tomu jest sprawić, by były nie tylko dyskutowalne, ale i dyskutowane.

PREDYKACJA

Jacek Paśniczek

ISBN: 978-83-7886-045-7

Oprawa: miękka

Format: 163x240 mm

Stron: 350

Cena: 59,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-080-8
Cena: 59,90 zł

W prezentowanej monografii centralnym pojęciem, wokół którego ogniskują się rozważania ontologiczne jest pojęcie predykacji wyrażające przysługiwanie własności przedmiotom. Predykacja jest traktowana jako relacja między fundamentalnymi kategoriami ontologicznymi – kategoriami przedmiotów i własności. Logika analizuje różne możliwe pojęcia predykacji i tym samym stanowi podstawę teoretyczną przyjętej w niniejszej monografii ontologicznej perspektywy badawczej.

SENS ŻYCIA I SENS WSZECHŚWIATA

Michał Heller

ISBN: 978-83-7886-048-8

Oprawa: miękka ze skrzydełkami

Format: 125x195 mm

Stron: 262

Cena: 39,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-062-4
Cena: 39,90 zł

O ile oczami wiary widzi się świat inaczej, niż oczami wiedzy naukowej? Jak, w perspektywie teologicznej, sens człowieka wiąże się z sensem wszechświata? Jaki jest związek „teologii sensu” z „teologią stworzenia”? Pytania o sens człowieka i sens wszechświata stanowią jedno Wielkie Pytanie. Człowiek jest genetycznie związany z wszechświatem. Korzenie człowieka wyrastają z historii wszechświata. Jeżeli Wszechświat ma sens, to sens ten prawdopodobnie obejmuje także człowieka, ponieważ człowiek jest częścią, więcej: elementem struktury wszechświata. A czy mógłby istnieć człowiek obdarzony sensem w bezsensownym wszechświecie?

STRUKTURA REWOLUCJI METANAUKOWEJ

Józef Życiński

ISBN: 978-83-7886-011-2

Oprawa: twarda

Format: 125x195 mm

Stron: 376

Cena: 44,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-022-8
Cena: 39,90 zł

W erudycyjnym i usystematyzowanym wywodzie Józef Życiński przedstawia summę swoich wieloletnich badań na gruncie filozofii nauki, pokazuje ukryte mechanizmy rządzące ewolucją nauki od jej początków aż po czasy nam współczesne. Autor skupił swoją uwagę na jednej rewolucji – metanaukowej. To, co się dzieje w nauce, ma oddźwięk – niekiedy bardzo daleko idący – w szeroko rozumianej przestrzeni kultury; szeroko rozumianej, bo obejmującej duże obszary życia współczesności.

STWORZENIE I POCZĄTEK WSZECHŚWIATA

Michał Heller, Tadeusz Pabjan

ISBN: 978-83-7886-043-3

Oprawa: twarda

Format: 140x215 mm

Stron: 184

Cena: 34,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-056-3
Cena: 34,90 zł

Książka ta jest praktycznym, podstawowym kursem z teologii stworzenia, filozofii nauki, kosmologii i teorii ewolucji. Polecamy ją wszystkim osobom religijnym, borykającym się z problemami z pogodzeniem swojej wiary z naukowym obrazem świata, a także tym, którzy są przekonani, że w XXI wieku religia jest wyłącznie zabobonem. Być może argumentacja zawarta w tej książce przekona ich, że nie ma zasadniczej sprzeczności pomiędzy prawdami teologii, a prawdami nauk przyrodniczych. Została ona napisana między innymi z myślą o katechetach, jako pomoc dydaktyczna w nauczaniu przez nich religii.

ŚWIAT MATEMATYKI I JEJ MATERIALNYCH CIENI

Józef Życiński

ISBN: 978-83-7886-012-9

Oprawa: miękka ze skrzydełkami

Format: 125x195 mm

Stron: 248

Cena: 34,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-023-5
Cena: 34,90 zł

Czy obiekty matematyczne się tworzy, czy odkrywa? Czy istnieją one w Platońskim polu racjonalności, budując matrycę tego, co może się urzeczywistnić? W komputerze zmarłego przedwcześnie Arcybiskupa Józefa Życińskiego znaleziono niemal ukończony tekst książki, będący zapisem wykładów, które w roku akademickim 2006/2007 prowadził na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Prezentujemy Państwu jej ostateczną wersję, zredagowaną i opatrzoną wstępem Michała Hellera.

TEORIA IMPERATYWÓW

Anna Brożek

ISBN: 978-83-7886-004-4

Oprawa: twarda z obwolutą

Format: 163x240 mm

Stron: 344

Cena: 59,90 zł

Chociaż rola imperatywów i interrogatywów w komunikacji jest równie ważna jak deklaratywów, semiotyczna i logiczna refleksja nad pierwszymi dwiema kategoriami wyrażeń wydaje się nadal pozostawać daleko w tyle za refleksją nad trzecią kategorią. Niniejsza książka to filozoficzna monografia imperatywów, która w intencji ma przyczynić się do zmniejszenia tego dystansu. Jej ramy to z jednej strony filozoficzne tło teorii imperatywów, oraz z drugiej strony – prezentacja wybranych zastosowań tej teorii.

TWARDOWSKI. Myśl, mowa i czyn

Anna Brożek, Jacek Jadacki

ISBN: 978-83-7886-033-4

Oprawa: miękka ze skrzydełkami

Format: 163x240 mm

Stron: 653

Cena: 99,90 zł

Niniejsza edycja zawiera pisma polskie Kazimierza Twardowskiego z zakresu logiki i gramatyki, epistemologii i psychologii, estetyki i etyki, metodologii i dydaktyki oraz historii filozofii, które zostały opublikowane, ale nie znalazły się dotąd w żadnym wydanym tomie zbiorowym jego prac, ani nie stanowią jego samodzielnych pozycji książkowych.

UMYSŁ MATEMATYCZNY

Bartosz Brożek, Mateusz Hohol

ISBN: 978-83-7886-047-1

Oprawa: twarda

Format: 125x195 mm

Stron: 280

Cena: 34,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-063-1
Cena: 34,90 zł

Książka przedstawia najnowsze ustalenia nauk neurokognitywnych i ewolucyjnych w odniesieniu do natury matematyki. Jest to pierwsza w literaturze polskiej pozycja, która zdaje relację z najnowszych ustaleń neurobiologii i psychologii odnośnie do zdolności matematycznych, a przy tym dostarcza pogłębionej, filozoficznej refleksji w odpowiedzi na pytanie, czy da się wyjaśnić naturę matematyki.

W ŚWIECIE POWINNOŚCI

Bartosz Brożek, Mateusz Hohol, Łukasz Kurek, Jerzy Stelmach

ISBN: 978-83-7886-028-0

Oprawa: miękka

Format: 163x240 mm

Stron: 302

Cena: 59,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-039-6
Cena: 49,90 zł

Niniejszy zbiór esejów zapoznaje Czytelnika z badaniami dotyczącymi problemu normatywności podjętymi nie tylko z perspektywy filozoficznej, lecz również psychologicznej oraz kognitywistycznej. W tomie znaleźć można eseje dotyczące normatywności dyskursu epistemicznego, problemu naturalizacji normatywności, jak również analizujące podstawowe pojęcia normatywne. Ponadto Czytelnik będzie mógł zapoznać się z normatywnymi aspektami etyki, matematyki, języka, moralności oraz umysłu.

**

WYJAŚNIĆ UMYSŁ

Mateusz Hohol

ISBN: 978-83-7886-014-3

Oprawa: miękka

Format: 163x240 mm

Stron: 420

Cena: 59,90 zł

Dostępna jako e-book:
ISBN 978-83-7886-038-9
Cena: 49,90 zł

Dzięki neuronauce poznawczej możliwa staje się realizacja odwiecznego marzenia filozofów: wyjaśnienie tajemnic funkcjonowania ludzkiego umysłu. Ta złożona dyscyplina nie może się obyć bez szerokiego wachlarza metod badawczych. Skomplikowany przedmiot badań i zróżnicowane metody pozyskiwania danych wymagają postawienia pytań o spójność całej dyscypliny i wyjaśniającą moc teorii neurokognitywnych.

ZAGADNIENIA FILOZOFICZNE W NAUCE NR 52

ISSN: 0867-8286

Oprawa: miękka

Format: 145x205 mm

Stron: 240

Cena: 29,90 zł

ZFN to czasopismo wydawane pod auspicjami Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych i Ośrodka Badań Interdyscyplinarnych w Krakowie. Specyfika tego pisma polega na tropieniu i analizowaniu problemów filozoficznych uwikłanych w nauki przyrodnicze. Takie teorie naukowe, jak ogólna teoria względności, mechanika kwantowa, teoria ewolucji czy koncepcje powstałe na gruncie nauk kognitywnych prowadzą do pytań o wyraźnym wydźwięku filozoficznym. W „Zagadnieniach” publikują nie tylko krakowscy uczeni, ale także autorzy z innych, także zagranicznych ośrodków naukowych.

ZAGADNIENIA FILOZOFICZNE W NAUCE NR 53

ISSN: 0867-8286

Oprawa: miękka

Format: 145x205 mm

Stron: 280

Cena: 29,90 zł

Numer 53 ZFN jest tomem tematycznym. Autorzy zawartych w nim tekstów poruszają zagadnienia związane z jednym z najważniejszych okresów w historii matematyki, jakim był przełom XIX i XX wieku. Okres ten obfitował w wydarzenia kluczowe dla jej rozwoju i postacie, które najmocniej wpłynęły na jej obecny kształt. W niniejszym tomie poświęcono więcej uwagi takim twórcom nowych teorii matematyki, jak Gottlob Frege, David Hilbert czy Giuseppe Veronese. W tym samym czasie doszło do znacznego ożywienia także na gruncie matematyki polskiej. Prace zawarte w tomie dotyczą zwłaszcza warszawskiej szkoły logicznej, polskiej szkoły matematycznej oraz matematyków związanych PAU w Krakowie i Towarzystwem Nauk Ścisłych w Paryżu.

kontakt: tel.: +48 12 430 63 00

marketing@ccpress.pl

www.ccpress.pl

TYTUŁY OŚRODKA BADAŃ INTERDYSCYPLINARNYCH

BERNARD BOLZANO I IDEA LOGICYZMU

Jerzy Dadaczyński

ISBN: 978-83-733234-9-0

Oprawa: miękka

Format: 163x240 mm

Stron: 420

Cena: 39,90 zł

Logicyzm, inspirowany myślą Leibnitza, wymieniany zwyczajowo obok intuicjonizmu i formalizmu, odegrał niezwykłą doniosłą rolę w nowoczesnych dziejach badań nad podstawami matematyki oraz w dziejach samej filozofii matematyki. Celem autora niniejszej rozprawy jest wykazanie, że już około 70 lat przed powstaniem prac klasyków logicyzmu w pracach praskiego matematyka, filozofa i teologa Bernarda Bolzano ujawniła się tendencja i próba realizacji programu redukcji matematyki do dyscypliny bardziej podstawowej – teorii, w którą, „w sposób naturalny”, uwikłany był aksjomat nieskończoności.

CZAS I DYNAMIKA

Antoni Pelczar

ISBN: 83-7332-151-9

Oprawa: miękka

Format: 145x205 mm

Stron: 118

Cena: 29,90 zł

Opracowanie stanowi znacznie rozszerzoną wersję referatu Czas w równaniach różniczkowych i układach dynamicznych. Temat określony tytułem jest pretekstem do sformułowania uwag wykraczających nieco poza dyskusję o interpretacji zmiennej niezależnej w równaniach różniczkowych i układach dynamicznych traktowanej jako czas, a dotyczących m.in. różnych problemów wiążących się z zastosowaniami matematyki. Autor starał się ograniczyć używanie pojęć i formuł matematycznych i przedstawiać możliwie proste interpretacje intuicyjne wprowadzanych pojęć i twierdzeń.

CZŁOWIEK: TWÓR WSZECHŚWIATA – TWÓRCA NAUKI

Michał Heller, Robert Janusz, Janusz Mączka

ISBN: 978-83-733245-1-0

Oprawa: miękka

Format: 145x205 mm

Stron: 232

Cena: 34,90 zł

Materiały z konferencji „Człowiek – twór wszechświata i twórca nauki” zostały podzielone na pięć bloków: „Matematyka i filozofia”, „Kosmos i życie”, Umysł w kosmosie”, „Obraz świata i metodologia” i „Kultura i język”. Ta wieloaspektowość ujęcia przewodniego tematu konferencji odpowiada dzielonemu przez uczonych przekonaniu, że w człowieku ewolucja kosmiczna osiągnęła poziom samoświadomości i z chwilą, gdy to nastąpiło, człowiek stał się twórcą – twórcą długiego ciągu dokonań, zmierzających do zrozumienia wszechświata i siebie samego w nim.

DYNAMIKA NAUKI

Paweł Polak

ISBN: 83-7332-239-6

Oprawa: miękka

Format: 145x205 mm

Stron: 193

Cena: 34,90 zł

Wśród wielu istniejących modeli rozwoju nauki autora tej książki interesują modele dynamiczne, czyli modele konstruowane w oparciu o formalizm układów dynamicznych. Spotykamy je wszędzie tam, gdzie mamy do czynienia ze zjawiskami zmiennymi, np. w fizyce, ekologii, ekonomii. Zdaniem autora analiza dynamicznych modeli rozwoju nauki może dostarczyć cennych informacji o rozwoju nauki, koniecznych do zbudowania bardziej adekwatnej filozofii nauki.

GALILEUSZ

Annibale Fantoli

ISBN: 83-7332-054-7

Oprawa: twarda

Format: 165x245 mm

Stron: 510

Cena: 59,90 zł

Obszerne studium Fantolego sytuuje się w tym nurcie badań dotyczących Galileusza, który zainicjowany w latach 40. przybrał na sile w ostatnim dziesięcioleciu dzięki licznym zachętom Jana Pawła II. (...) To właśnie papież mówił o tragicznym wzajemnym nieporozumieniu, jakie miało miejsce 350 lat temu pomiędzy „nową” nauką i Galileuszem a teologią. Monografia Fantolego nie jest jedynie biografią, lecz - jak pisze sam autor - jej celem jest „wydobycie na jaw tych wszystkich czynników: pojęciowych, ideologicznych i religijnych, które przejawiały się w różnych okresach życia Galileusza, i pokazanie ich subtelnej współzależności dialektycznej, która stopniowo prowadziła do konfliktu Galileusza z filozofami, teologami i w końcu z Kościołem.

INFORMACJA A ROZUMIENIE

Michał Heller, Janusz Mączka

ISBN: 83-7332-272-8

Oprawa: miękka

Format: 145x205 mm

Stron: 296

Cena: 34,90 zł

Materiały z 8. Krakowskiej Konferencji Metodologicznej w PAU na temat rozumienia informacji. składa się z części: I. „Z punktu widzenia matematyki”, II. „Z punktu widzenia biologii”, III. „Z punktu widzenia logiki i filozofii”, IV. „Z punktu widzenia komputerów i człowieka”, V. „Z punktu widzenia wolnego rynku”.

JEDNOŚĆ NAUKI – JEDNOŚĆ ŚWIATA?

Michał Heller, Janusz Mączka

ISBN: 83-7332-120-9

Oprawa: miękka

Format: 145x205 mm

Stron: 284

Cena: 34,90 zł

Książka zawiera teksty dotyczące najszerzej pojętego rozumienia jedności w nauce (Jedność przyrody, wielość zjawisk, Jedność a racjonalność, Zagadnienie unifikacji teorii matematycznych), jedności w filozofii (Systemy pojęć metafizycznych jako algebry Boole’a, O metodę w filozofii, Niewymierność i nieobliczalność a sztuczna inteligencja), dyskusji o pięknie (Piękno w matematyce, Piękno jako kryterium prawdy, Piękno a technika komputerowa), dyskusji o ekonomii i matematyce (Czy może istnieć matematyczna teoria rynku?, Giełda - Matematyka czy psychologia?)

KRAKOWSKA FILOZOFIA PRZYRODY W OKRESIE MIĘDZYWOJENNYM T. 1

Michał Heller, Janusz Mączka

ISBN: 978-83-733242-9-9

Oprawa: miękka

Format: 165x230 mm

Stron: 182

Cena: 34,90 zł

Specyficzna atmosfera Krakowa sprawia, że filozofowie, teologowie, matematycy, fizycy, biologowie i przedstawiciele innych nauk od wieków często współpracują ze sobą w tym mieście. Książka ta stanowi odpowiedź na pytanie o źródła tego raczej nieczęstego w innych ośrodkach naukowych zjawiska, a odpowiedź na nie podjęli uczestnicy seminarium Katedry Filozofii Przyrody Wydziału Filozoficznego PAT, korzystając z bogactw często nieodkrytych jeszcze skarbców krakowskich archiwów. W pierwszym tomie tradycja ta została przeanalizowana w artykule pt. Krakowska filozofia przyrody w okresie międzywojennym. Kolejne artykuły w niej zamieszczone poświęcone są „ojcom założycielom”: Tadeuszowi Garbowskiemu i Władysławowi Heinrichowi.

KRAKOWSKA FILOZOFIA PRZYRODY W OKRESIE MIĘDZYWOJENNYM T. 2

Michał Heller, Janusz Mączka

ISBN: 978-83-733243-0-5

Oprawa: miękka

Format: 165x230 mm

Stron: 386

Cena: 34,90 zł

Tom drugi został poświęcony życiu i poglądom filozoficznym Joachima Metallmanna (szczególnie jego dziełu Determinizm nauk przyrodniczych), Zygmunta Zawirskiego (m.in. idei wiecznego powrotu) oraz Bolesława Gaweckiego (i interesującej go problematyce przyczynowości w fizyce).

KRAKOWSKA FILOZOFIA PRZYRODY W OKRESIE MIĘDZYWOJENNYM T. 3

Michał Heller, Janusz Mączka

ISBN: 978-83-733243-1-2

Oprawa: miękka

Format: 145x205 mm

Stron: 260

Cena: 34,90 zł

Tom trzeci koncentruje się – poza wymienionymi w tytule – wokół poglądów takich filozofów, jak Czesław Białobrzeski, Stanisław Zaremba, Henryk Mehlberg, Benedykt Bornstein, Franciszek Zeidler, Bogumił Jasinowski i Zygmunt Spira.

LISTY KOPERNIKAŃSKIE

Galileo Galilei

ISBN: 978-83-733234-7-6

Oprawa: miękka

Format: 145x205 mm

Stron: 131

Cena: 29,90 zł

Listy kopernikańskie należą do klasyki nie tylko włoskiej, ale także światowej literatury, to teksty, których znaczenie wykracza poza okazjonalny kontekst polemiki o charakterze teologicznym oraz poza szersze ramy czasu ich powstania w tym sensie, że zapraszają do refleksji na temat tych idei i wydarzeń należących do historii myśli, które legły u podstaw czasów nam współczesnych.

LOGIKA, TOPOLOGIA, JĘZYK

Robert Piechowicz

ISBN: 978-83-733249-2-3

Oprawa: miękka

Format: 145x205 mm

Stron: 112

Cena: 29,90 zł

Książka poświęcona jest precyzyjnemu zdefiniowaniu pojęć na poziomie leksykalnym. Składa się z czterech rozdziałów. Pierwszy – zawiera spis niezbędnych definicji i twierdzeń, drugi – formułuje najważniejsze pytania dotyczące problematyki znaczenia oraz przedstawia kilka wybranych lingwistycznych opisów języka naturalnego, trzeci – wykorzystując pojęcia leksemu i hiponimii – proponuje formalną konstrukcję całego zagadnienia, a czwarty omawia jej zalety i wady.

NAUKA A KULTURA MASOWA

praca zbiorowa

ISBN: 83-7332-710-8

Oprawa: miękka

Format: 145x205 mm

Stron: 132

Cena: 29,90 zł

Książka zawiera referaty wygłoszone podczas XII Krakowskiej Konferencji Metodologicznej, Nauka i kultura masowa. Dotyczą one śmiertelnego zagrożenia, jakie dla nauki, której celem jest poszukiwanie i przekazywanie prawdy, stanowi w mediach pełna dominacja formy spektaklu. W pierwszej części znalazły się referaty na temat relacji między nauką a mediami, w drugiej – odnoszące się do problematyki popularyzacji osiągnięć matematyki i fizyki.

NAUKA W POSZUKIWANIU METAFIZYKI

Teresa Obolevitch

ISBN: 83-7332-142-X

Oprawa: miękka

Format: 145x205 mm

Stron: 138

Cena: 29,90 zł

Rozprawa wpisuje się we współczesną historię przyswojenia polskiemu czytelnikowi myśli W. Sołowiowa, najwybitniejszego rosyjskiego filozofa XIX w. Autorka analizuje jego wczesne i dotychczas nietłumaczone prace, dzięki czemu Sołowiow został ukazany nie tylko jako spekulatywny filozof, ale także jako filozof zainteresowany naukami przyrodniczymi.

NAUKI PRZYRODNICZE A TEOLOGIA: KONFLIKT I WSPÓŁISTNIENIE

Michał Heller, Zbigniew Liana, Janusz Mączka, Włodzimierz Skoczny

ISBN: 83-87952-06-0

Oprawa: miękka

Format: 145x205 mm

Stron: 390

Cena: 44,90 zł

Historia bez filozoficznego spojrzenia może się łatwo zamienić w kronikarskie kolekcjonowanie faktów, podobnie, jak filozofia nauki bez historycznej podbudowy łatwo przechodzi w uprawianie fikcji. Autorzy książki postawili sobie wyraźny cel dydaktyczny. Chcieli nauczyć rozumienia ważnych procesów dziejowych zachodzących w kulturze. Podjęli najbardziej kontrowersyjne tematy z dziejów ludzkiej myśli: m.in. rewolucję kopernikańską i „sprawę Galileusza”.

NAUKOWA METAFIZYKA ZYGMUNTA ZAWIRSKIEGO

Maria Piesko

ISBN: 83-7332-207-8

Oprawa: miękka

Format: 145x205 mm

Stron: 134

Cena: 29,90 zł

Autorka omawia odpowiedź, jaką dał polski filozof Zygmunt Zawirski na pytanie o rolę metafizyki w dobie triumfu nauki. Rozważone zostają tutaj następujące kwestie: Czy w ogóle sensowne jest pytanie o naukową metafizykę? Jakie przesłanki usprawiedliwiają jej postawienie? I wreszcie: Czego, wbrew oczekiwaniom niektórych filozofów, na pewno nie można się po takiej metafizyce spodziewać?

PLATONIZM MATEMATYCZNY

Krzysztof Wójtowicz

ISBN: 83-7332-047-4

Oprawa: miękka

Format: 145x205 mm

Stron: 162

Cena: 34,90 zł

W roku 1934 ukazało się obszerne dzieło polskiego filozofa, Joachima Metallmanna pt. Determinizm nauk przyrodniczych. Ten obszerny tom był poświęcony tylko zagadnieniu determinizmu w fizyce. Śmierć autora w roku 1942 położyła kres jego dalszym pracom badawczym. Zdołał on wszakże przygotować obszerną część drugiego tomu poświęconego determinizmowi w biologii. Krytyczne wydanie rękopisu oddajemy do rąk Czytelników. Wydanie to zawiera biogram Joachima Metallmanna oraz wykaz wszystkich jego publikacji.

PRAWA PRZYRODY

praca zbiorowa

ISBN: 978-83-733260-1-9

Oprawa: miękka

Format: 165x245 mm

Stron: 324

Cena: 39,90 zł

Zbiór referatów wygłoszonych podczas XI Krakowskiej Konferencji Metodologicznej, zorganizowanej wspólnie przez Ośrodek Badań Interdysplinarnych, PAU i UJi, będącej reakcją na coraz powszechniejsze praktyki podważające tradycyjne pojmowanie nauki jako racjonalnej refleksji, opierającej się na stawianiu hipotez i ich weryfikacji. Szczególnie inspirujące wydają się głosy Władysława Stróżewskiego i Jana Woleńskiego, ujawniające filozoficzny kontekst uprawiania nauk przyrodniczych.

PROBLEMATYCZNY KONKORDYZM

Teresa Obolevitch

ISBN: 83-7332-306-6

Oprawa: miękka

Format: 145x205 mm

Stron: 360

Cena: 34,90 zł

W książce zostaje podjęty problem relacji wiedzy i wiary. Zagadnienie to zostało rozważone w „nietypowej” perspektywie, jaką wyznacza filozofia rosyjska. Wiele idei Sołowjowa i Franka, dotyczących stosunków między wiedzą i wiarą, ma dla metodologii wartość czysto historyczną. Pomimo to, według autorki, ich koncepcje zasługują na wnikliwą analizę.

SKŁONNOŚCIOWA INTERPRETACJA PRAWDOPODOBIEŃSTWA

Wojciech Załuski

ISBN: 978-83-733251-6-6

Oprawa: miękka

Format: 145x205 mm

Stron: 239

Cena: 39,90 zł

Trudno dziś wyobrazić sobie możliwość uprawiania nauk przyrodniczych bez wykorzystania metod probabilistycznych. Rola metod probabilistycznych jest nie do przecenienia także w różnych gałęziach filozofii, zwłaszcza filozofii nauki, gdzie okazują się one niezbędne do prowadzenia zaawansowanej analizy takich zagadnień, jak np. przyczynowość i konfirmacja teorii naukowych, oraz w filozofii umysłu, gdzie wykorzystuje się je w budowie modeli umysłu czy w analizie procesów uczenia.

SPÓR O PRZYCZYNOWĄ STRUKTURĘ CZASU

Tadeusz Pabjan

ISBN: 978-83-733243-2-9

Oprawa: miękka

Format: 145x205 mm

Stron: 240

Cena: 34,90 zł

Jednym z najbardziej znanych stanowisk w sporze o naturę czasu jest teoria kauzalna, zgodnie z którą czas sprowadza się do związków przyczynowo-skutkowych pomiędzy następującymi po sobie zdarzeniami. Niniejsza książka przedstawia historię tej koncepcji. Autor śledzi losy przyczynowej teorii czasu w jej pierwszych, filozoficznych sformułowaniach, a następnie dokonuje jej oceny z punktu widzenia współczesnej nauki. W przeprowadzonych analizach szczególne miejsce zarezerwowano dla poglądów polskiego filozofa, Henryka Mehlberga, który nadał kauzalnej teorii czasu postać systemu aksjomatycznego.

STRUKTURA I EMERGENCJA

Michał Heller, Janusz Mączka

ISBN: 83-733234-5-2

Oprawa: miękka

Format: 145x205 mm

Stron: 222

Cena: 29,90 zł

Zbiór referatów z IX Krakowskiej Konferencji Metodologicznej, zorganizowanej przez Polską Akademię Umiejętności i Ośrodek Badań Interdyscyplinarnych w Krakowie, poświęconej emergencji jako cesze ewoluującego wszechświata i redukcjonizmowi jako właściwości podejścia badawczego. Materiały konferencyjne zostały podzielone na pięć działów:, w których znalazła się problematyka związana z pojęciami „struktury i emergencji” i ich aspektami: matematycznym, fizycznym, biologicznym i filozoficznym.

STWÓRCA – WSZECHŚWIAT – CZŁOWIEK T. 1

ISBN: 83-7332-305-4

Oprawa: twarda z obwolutą

Format: 165x235 mm

Stron: 334

Cena: 49,90 zł

Watykańskie Obserwatorium Astronomiczne i Kalifornijskie Centrum do Badań nad Dialogiem pomiędzy Teologią i Naukami Przyrodniczymi (The Center for Theology and the Natural Sciences – CTNS) w Berkely (California, USA) przez ponad dziesięć lat kierowały programem naukowych konferencji pod wspólnym tytułem „Boże działanie w perspektywie nauki”. Konferencje te zaowocowały publikacją serii monografii, których aspekty naukowe obejmują szeroki zakres kwestii od kosmologii współczesnej, po biologię ewolucyjną i neurobiologię. Niniejsza antologia proponuje przekład wybranych referatów opublikowanych po angielsku we wspomnianej wyżej serii monografii. Jak wskazuje ogólny temat konferencji, specjalny nacisk został położony na kwestię tego, na ile nauki doświadczalne mogą pomóc w zrozumieniu Bożego działania.

STWÓRCA – WSZECHŚWIAT – CZŁOWIEK T. 2

ISBN: 83-7332-309-0

Oprawa: twarda z obwolutą

Format: 165x235 mm

Stron: 396

Cena: 49,90 zł

SYMETRIA W MUZYCE

Anna Brożek

ISBN: 83-7332-210-8

Oprawa: miękka

Format: 145x205 mm

Stron: 148

Cena: 24,90 zł

Autorka postawiła sobie za cel wykazanie, że symetria w muzyce jest nie tylko możliwa, ale obecna i potrzebna. W rozdziale pierwszym autorka definniuje symetrię i przedstawia jej zastosowania w naukach matematyczno-przyrodniczych. Rozdział drugi poświęcony jest obecności symetrii w muzyce na różnych poziomach jej organizacji i w różnych fazach jej powstawania. W ostatnim rozdziale autorka odpowiada na pytanie: jaki związek z zagadnieniem piękna w muzyce ma obecna w niej symetria.

kontakt: tel.: +48 12 430 63 00

marketing@ccpress.pl

www.ccpress.pl