Tytuł oryginału: Terror

Copyright © Håkan Östlundh, 2023

This edition: © Word Audio Publishing International/Gyldendal A/S, Copenhagen 2023

Projekt graficzny okładki: Marcin Słociński

Redakcja: Witold Kowalczyk

Korekta: Magdalena Mierzejewska

ISBN 978-91-8054-476-4

Konwersja i produkcja e-booka: www.monikaimarcin.com

Wszelkie podobieństwo do osób i zdarzeń jest przypadkowe.

Word Audio Publishing International/Gyldendal A/S

Klareboderne 3 | DK-1115 Copenhagen K

www.gyldendal.dk

www.wordaudio.se

jesteś rzeką

prowadzącą fale na rzeź

Bruno K. Öijer

1

20–24 czerwca 2004

Żałował tej podróży. Nie powinien był się zgodzić. Propozycja, którą dostał w Teheranie… to było szaleństwo. Miał nadzieję, że szaleństwo.

Said wyciągnął brudne ubrania i spakował czyste. Walizka leżała otwarta na łóżku w lichym studenckim mieszkaniu w sztokholmskiej dzielnicy Hammarbyhamnen. Był wzburzony. Chciał jak najszybciej jechać dalej.

Już w autobusie z lotniska Arlanda dzwonił do kuzynki. Zapomniał, że nie ma jej w mieście. A przecież go uprzedzała. Pod wpływem emocji wyleciało mu to z głowy: wakacje na Gotlandii.

Włożył do walizki dwie koszule, T-shirt, bieliznę, dżinsy. Sandały. Mówiła, że mieszkają przy plaży.

Wyjazd do Teheranu przybrał nieprzewidziany obrót. Nigdy wcześniej nie czuł się tak bezbronny jak wtedy, gdy zrozumiał, czego dotyczy sprawa. Jego przyjaciel z dzieciństwa. Przekazał mu wiadomość.

Długo szli ulicami Teheranu. Nie miał pojęcia, gdzie jest. Swojego przyjaciela zaczął nagle postrzegać jakoś kogoś obcego. Poczuł się tak, jakby stąpał po śliskich kamieniach. Najmniejszy fałszywy krok, a ześlizgnie się i wpadnie, wessany przez podwodne wiry. Zniknie na zawsze.

A może to było tylko złudzenie? Objaw paranoi?

Kuzynka zachęcała go, by przyjechał. I to natychmiast. Pomagała mu zarezerwować bilet na prom.

O tym mógł porozmawiać tylko z nią – z Saleh. Ale nie przez telefon. Czuł się naznaczony, brudny. Jakby nie mógł tego z siebie zrzucić.

A tamto pożegnanie… Przypominało raczej ostrzeżenie.

2

Bielik unosił się wysoko nad domami w Nisseviken. Saleh była pewna, że to bielik. Nie dało się go pomylić z żadnym innym ptakiem. Wyróżniał się szerokimi, rozłożystymi skrzydłami o strzępiastych białych krawędziach. Wyszła na dwór, żeby lepiej widzieć, przystanęła kilka metrów od drzwi i zwróciła twarz ku niebu.

Skrzyżowawszy ręce na piersi, poczuła gęsią skórkę. Miała na sobie cienki szary T-shirt z napisem „Uniwersytet Sztokholmski – bractwo studenckie” w stylu amerykańskiego college’u. Marzła. Był wczesny poranek. Na błękitnym niebie świeciło słońce, ale od morza ciągnął zimny wiatr.

Said usiadł i natychmiast zaczął opowiadać. O czwartej rano.

Już kiedy stanął w drzwiach, Saleh zrozumiała, że stało się coś poważnego. Jak tylko spojrzała mu w oczy. Był roztrzęsiony.

To, co opowiedział, i ją przeraziło. Drżała tak samo jak od zimnego wiatru przed domem. Powiedział, że poczuł się tak, jakby ktoś włamał się do jego domu i zaczął mu grozić – mimo że nie było go w domu i nikt go nie zastraszał. Choć tego drugiego nie był do końca pewny. Czy w słowach dawnego kolegi z klasy nie kryła się zakamuflowana groźba?

– Dlaczego ja? – pytał Said raz za razem ich oboje: Saleh i Josefa. Niewątpliwie przez lata w różnych dyskusjach wygłaszał całe mnóstwo radykalnych idei, ale przecież nie był szczególnie religijny. Nigdy.

Saleh i Josef wynajęli domek na dwa tygodnie. Pierwszy tydzień już dobiegł końca. Na razie większość domków na niewielkim terenie wypoczynkowym przy plaży była pusta. W piątek przypadało święto midsommar. Właśnie wtedy wszystko miało się zacząć. Słup majowy leżał przygotowany na koźle roboczym przy brzegu. Czekał, aż się zazieleni.

Niektórzy jej przyjaciele żartowali, że stała się już prawdziwą Szwedką, skoro zamierza spędzić urlop w domku na Gotlandii. I nie były to tylko żarty. W końcu związała się z pół-Szwedem, wkrótce miała zostać prawniczką, mieszkała w centrum miasta. Coraz bardziej się zeszwedczała i jej to nie przeszkadzało. Nie była zainteresowana ani walką z tym procesem, ani jego przyspieszaniem. Chciała tylko żyć po swojemu.

Pobiegła z powrotem do domu i zamknęła za sobą drzwi. Said siedział w kwiecistym fotelu w rogu pokoju, leniwie wertując poranną gazetę. Jakby po opowiedzeniu całej historii opadł z sił.

– Ech, jestem wykończony – oznajmił, pocierając oczy.

– Nie pójdziesz się położyć? – zapytała.

Podczas nocnej podróży promem Said przespał zaledwie kilka godzin. Tak samo dzień wcześniej w czasie sześciogodzinnego lotu z Teheranu.

Wolno pokręcił głową.

– Nie ma sensu. I tak nie zasnę. Może bliżej popołudnia, ale nie teraz.

– W porządku, zrobię kawę. Josef powinien wrócić lada chwila.

Josef pojechał po zakupy. Chciał być pierwszy w sklepie Ica w Hemse, który otwierano już o ósmej. Nie mieli w domu chleba. Jak mogła o tym nie pomyśleć, wiedząc, że przyjeżdża jej kuzyn?

Wyszła do kuchni. Małej i ciasnej. Trzeba było w niej wykonywać delikatne, ostrożne ruchy. Nalała wody do ekspresu i odmierzyła odpowiednią ilość kawy. Wyjęła kubki z szafki i sięgnęła po torebkę muesli, którą Josef postawił tak wysoko, że musiała się wspiąć na palce.

Usłyszała samochód Josefa. Wyjrzała przez okno i patrzyła, jak nadjeżdża drogą, a właściwie sunie dwiema koleinami wyżłobionymi przez koła w ziemi. Po stronie północnej dało się dostrzec kilka turbin wiatrowych i wąski cypel, na którym pasły się krowy.

Samochód, podskakując, jechał dalej. Audi TT nie było idealne do piaszczystych dróg Gotlandii, ale Josef bardzo się z niego cieszył. Niemal jak dziecko, choć zauważyła, że próbował to ukryć.

Kiedy po raz pierwszy przyjechał nim do domu, Saleh miała nieprzyjemne wrażenie, że auto jest zbyt wyzywające. Dwoje młodych brudasów w eleganckim sportowym samochodzie. Nietrudno sobie wyobrazić, jakie uczucia mogło to wzbudzić. U Szwedów, rzecz jasna. Przecież nie mogli wiedzieć, że to samochód służbowy, którego właścicielem jest pracodawca Josefa.

Po jakimś czasie dała sobie spokój z tego rodzaju myślami. Mieli przecież prawo jeździć takim samochodem, jakim chcą. Ten mógłby budzić zazdrość, nawet gdyby za kierownicą siedzieli Szwedzi. Jeśli inni jeszcze bardziej zzielenieją z zazdrości, widząc, że kierowca ma ciemniejszą skórę, to… no cóż. Oboje ciężko na to pracowali i nie mieli się czego wstydzić.

Josef zaparkował przy drodze, za starą, zardzewiałą toyotą Saida. W miejscu, gdzie widok na morze zasłaniały wysokie chaszcze głogu i jałowca. Wysiadł z samochodu, otworzył furtkę w kamiennym murze i ruszył w stronę domku. W prawej ręce niósł papierową torbę wypchaną bułeczkami i małymi żytnimi chlebkami.

Saleh nadal stała z opakowaniem muesli w ręce. Po chwili postawiła je obok ekspresu do kawy i poszła do drzwi.

– Już wrócił – oznajmiła, przechodząc przez pokój, w którym siedział Said.

– Luzik.

Cały Said. Przez ostatnie lata ciężko pracował nad szlifowaniem szwedzkiego. Chciał opanować słownictwo akademickie, ale w równym stopniu zależało mu na dopasowaniu się do stylu bywalców sztokholmskich kawiarni.

Saleh szeroko otworzyła drzwi i wyszła na schody na ganku.

Josef szeroko się do niej uśmiechnął. Choć byli razem już trzy lata, od tego uśmiechu wciąż robiło jej się ciepło.

– W sklepie Ica widziałem naprawdę dziwaczną rzecz – oznajmił. W jego oczach płonął entuzjazm.

Zanim Josef zdążył dokończyć opowieść, wydarzyło się coś bardzo dziwnego. Kawałek drzwi jakby eksplodował. Odłamki drewna pofrunęły we wszystkie strony. Jeden z nich, długi i gruby na ponad centymetr, ostro zakończony, wbił się w ramię Saleh. Nie zdążyła jednak jeszcze tego zauważyć.

Oboje spojrzeli na uszkodzenie w drzwiach. Było wielkości talerza. Ułamek sekundy później eksplodowała klatka piersiowa Josefa. Fragmenty jego serca i płuc wystrzeliły na zewnątrz i razem z pokaźną ilością krwi ochlapały twarz i klatkę piersiową Saleh. Kobieta stała jak zamrożona, nie rozumiejąc, co się stało, gdy jej chłopak osunął się na ziemię. Chwilę później wciągnęła powietrze, żeby wykrzyczeć swoje przerażenie, ale żaden dźwięk nie wydobył się z jej ust. Zginęła, zanim zdążyła zrobić wydech. W taki sam sposób, jak chwilę wcześniej Josef. Jedyna różnica polegała na tym, że gdy kula rozdarła ciało kobiety niczym metalowy szpon, wypchnęła wnętrzności przez plecy. Zwłoki zaległy blisko siebie na progu domu.

***

Said usłyszał huk wystrzałów i natychmiast się zerwał z fotela. Zareagował instynktownie, ale ponieważ był w stanie lekkiego oszołomienia, nie miał pewności, co to był tak naprawdę za dźwięk. Zrobił kilka kroków przed siebie i zobaczył leżących na progu kuzynkę i jej chłopaka. Ciała, ściany i podłoga wokół nich były skąpane we krwi.

Natychmiast zrozumiał, co się wydarzyło. Nie potrzebował czasu do namysłu. Wykonał gwałtowny obrót i w trzech susach pokonał drogę do okien. Odblokował jedno z nich i otworzył na oścież. Postawił stopę na parapecie. Wystarczył jeden ruch i już był na zewnątrz.

Jak tylko jego stopa dotknęła ziemi, zaczął biec. Pędził jak nigdy przedtem i myślał tylko o tym, że musi się znaleźć jak najdalej od martwych towarzyszy i drzwi po drugiej stronie domu. Był przekonany, że zginie. Lada chwila zostanie rozerwany na strzępy w taki sam sposób. Będzie leżał martwy w trawie, w brei z własnej krwi i wnętrzności.

Pędził trawnikiem, przeskoczył kamienny murek, jakby to był bieg przez płotki, potem przez jakieś dwadzieścia, trzydzieści metrów leciał po skoszonej łące z dwiema małymi bramkami. Kluczył między sosnami i wytężając wszystkie siły, przeciskał się przez zarośla, co zostawiło krwawe zadrapania na jego odsłoniętych ramionach.

Kiedy się wydostał z zarośli po drugiej stronie, pozwolił sobie pomyśleć, że może mimo wszystko nie zginie. Przynajmniej nie od razu. Nadal miał przed sobą kilka minut życia. Czy będzie ich więcej, zależało od tego, jak szybko da radę biec, ale może jeszcze bardziej od tego, czy wybrał właściwą drogę.

Dotarł do wąskiej asfaltowej szosy, w którą zaledwie kilka godzin wcześniej skręcił z szerokiej drogi przybrzeżnej. Czuł dokuczliwy ból z tyłu głowy. Jakby snajper dokładnie w tej sekundzie wycelował w niego broń i nacisnął spust. Obejrzał się w jedną i drugą stronę. Na trasie nie dostrzegł nikogo. Postanowił biec nią dalej.

Z gwałtownie bijącym sercem i gardłem suchym jak papier ścierny przeciął trasę. Przesadził pobocze i bez wahania wbiegł w las.

Dawny kolega z klasy ostrzegał go, że coś takiego może się tutaj zdarzyć, ale Said mu nie wierzył. A przede wszystkim nie zamierzał o tym słuchać. Nie chciał być częścią czegoś takiego. Czułby się zbrukany jego wątpliwą misją i pokrętnymi teoriami spiskowymi.

Teraz jednak był w pewnym sensie wdzięczny za ostrzeżenie od przyjaciela. Gdyby nie ono, z pewnością podleciałby do ciał Saleh i Josefa. Pewnie właśnie na to liczył strzelec. Gdyby tak zrobił, już by nie żył.

Las był gęsty, ale grunt pod nogami równy i łatwo się po nim biegło. Said poruszał się szybko, choć musiał kluczyć między drzewami i się schylać, by uniknąć konarów. Bez wahania rzucił się w skłębione zarośla, nie bacząc na smagające gałęzie i kolce, które rozrywały ciało. Coraz bardziej zagłębiał się w las. Myślał tylko o tym, by uciec i pozostać w ukryciu.

***

Tommy Johansson zaparkował tam, gdzie zwykle. Pomiędzy poszarzałym kamiennym domem a dużą stodołą. Wysiadł z volva w kolorze wojskowej zieleni i zamknął drzwiczki.

Usłyszał za sobą chrzęst żwiru.

Zaklął w duchu i się odwrócił.

Zwalista postać powoli sunęła przed siebie, do drzwi kuchni. Tommy był daleko, przy stodole, ale wyraźnie słyszał ciężki oddech. Fascynujące, że tak powolny ruch może wywołać taką zadyszkę. Fascynująco groteskowe.

Cholera, że też tego nie zauważyłem, pomyślał.

Nagle ciężko stąpający wielkolud spojrzał na niego. Prosto na niego. Z głębokich oczodołów w otłuszczonej twarzy spoglądały zaciekawione oczy.

– Aha?

To było pytanie, nie tylko komentarz zaskoczonego człowieka. Wynikało z zainteresowania. Domagało się odpowiedzi. Mężczyzna spontanicznie wyrzucił je z siebie mimo niepisanej zasady. Tommy przystanął. Częściowo się odwrócił.

Patrzył na ojca.

Czy ten człowiek sądzi, że on czegoś od niego chce tylko dlatego, że przypadkiem spotkali się przed domem i mimo woli został świadkiem jego bezsensownego łażenia tam i z powrotem?

Zawsze miał to z tyłu głowy. Trzymać się z daleka od idiotycznych porannych spacerów ojca. W razie potrzeby zrobić dodatkowe kółko samochodem. Cokolwiek. Ale dziś… Myślami był gdzie indziej. A może to ojciec wstał wyjątkowo wcześnie? Coś się nie zgadzało.

Patrzył na ojca. Patrzył i milczał. Wzrokiem doprowadzał go do milczenia.

Po krótkim czasie ojciec uciekł spojrzeniem. Tchórzliwy unik, taki znajomy. Zaciekawienie zniknęło. Oczy zwróciły się z powrotem w kierunku drzwi. Tam, gdzie zamierzał przetransportować swoje cielsko.

O co mu chodziło z tym „aha”? Na jaką reakcję liczył?

W miarę jak kołyszące się plecy ojca coraz bardziej się oddalały, Tommy czuł dyskomfort. Jakby w rytmie tego kolebania coś ulegało zaburzeniu, rozproszeniu.

Z brzucha zaczął promieniować znajomy chłód. Rozchodził się po klatce piersiowej i docierał do głowy. Był siłą, bezpieczeństwem i samotnością.

3

Wtorkowy wieczór, godzina dwudziesta trzydzieści. Grał przyciszony telewizor. Promienie słońca dostały się do salonu, rozjaśniając stare tapety we wzór medalionowy i tworząc na nich żółtozłote kratki. Fredrik Broman wstał z niewygodnej sofy z lat trzydziestych i niespokojnie przeszedł po pokoju. Zbliżył się do okna i spojrzał na niszczejący długi budynek z szarego wapienia. W tej oborze już od dawna nie stała żadna krowa.

Dawny kolega ze Sztokholmu, Jesper, użyczył Fredrikowi swój domek letniskowy.Jesper, na szczęście dla Fredrika, miał urlop dopiero w weekend po midsommar.

Do świątecznego wieczoru pozostały zaledwie dwa dni, a on nie miał pojęcia, z kim ani nawet jak będzie świętował. Pewny był jedynie, z kim go nie spędzi, nie będzie to jego rodzina.

Przynajmniej miał dach nad głową. Może powinno mu to wystarczyć.

Wszedł do kuchni, zajrzał do lodówki i wyjął lekkie piwo. Otworzył i upił prosto z puszki. Inny jego dawny kolega twierdził, że tydzień trzeźwości oznacza nieograniczoną konsumpcję piwa niskoalkoholowego. Przechrzcił takie piwo na „Mała pomoc dla ojca”, bo pił je podczas swojego trzymiesięcznego urlopu ojcowskiego. Teraz była to „Mała pomoc dla Fredrika”, pozwalająca jakoś znieść samotność w ciemnych, ozdobionych medalionowymi tapetami pokojach.

Wrócił do salonu z puszką w dłoni.

Jesper miał wyjątkową miejscówkę. To prawda, że stary budynek gospodarczy był mocno zapuszczony, a kiedy gospodarz się wprowadził, brakowało bieżącej wody i kanalizacji, a po drugiej stronie stała ruina starszego budynku głównego. Wyjątkowa była lokalizacja. Zaledwie kilka minut rowerem do plaży w Austre. Dom leżał w popularnym wśród turystów okręgu Vamlingbo, ale w wygodnej odległości od firmy odzieżowej Vamlingbolaget, gdzie podczas gorączkowych tygodni w szczycie sezonu sztokholmczycy krążyli jak muchy wokół kostki cukru.

Kiedy Ninni go wyrzuciła, naprawdę dosłownie wypchnęła z ich wspólnego domu, nie miał bladego pojęcia, dokąd się udać. Przez kilka godzin siedział w samochodzie. Rozpaczał i rozmyślał. W końcu przyszło mu do głowy, że na początku czerwca wiele domków letniskowych na wyspie z pewnością świeci pustkami.

Zaczął przewijać w myślach listę przyjaciół i znajomych, o których wiedział, że mają domek na Gotlandii. Było ich całkiem sporo. Po zastanowieniu doszedł jednak do wniosku, że tylko Jespera można o to zapytać bez skrępowania. Zwłaszcza jeśli będzie musiał ujawnić powód.

Zadzwonił do niego i dostał zgodę na wprowadzenie się jeszcze tego samego wieczoru. To przekraczało najśmielsze oczekiwania. Klucz był u człowieka mieszkającego w sąsiednim budynku przez okrągły rok.

Jesper tylko się z niego śmiał. Swoim zwyczajowym „e-hyy, e-hyy”.

– Nie mogę – gulgotał do słuchawki. – To przecież stereotyp ze szwedzkich kryminałów. Gliniarz, który ma problemy małżeńskie i jest w trakcie rozwodu, jedzie się przekimać do domku wypoczynkowego swojego kumpla.

Akurat wtedy Fredrik miał kłopoty z dostrzeżeniem komizmu całej sytuacji. Ponieważ jednak zależało mu na dachu nad głową, nie kazał Jesperowi się zamknąć.

– Nie rozwiodłem się – podkreślił nieco zaciętym tonem.

To tylko jeszcze bardziej rozśmieszyło Jespera. Z telefonu dobiegł trzeszczący charakterystyczny śmiech.

– Mogłeś chociaż wymyślić coś bardziej oryginalnego. Ujawnić, że jesteś pedziem. Albo notorycznie zaliczać każdą laskę z komisariatu. Zostać wyrzuconym przez żonę z domu za romans z koleżanką z pracy to banał, jakich mało.

I znowu ten śmiech.

Fredrik milczał.

Kiedy jednak włożył klucz do zamka i wszedł do wyziębionego, wilgotnego wnętrza, poczuł ogromną wdzięczność.

Od wyprowadzki minęło już półtora tygodnia. Znów podszedł do okna i wyjrzał na zewnątrz. Za godzinę słońce zniknie za koronami drzew. Wtedy w środku znowu będzie zimno, ale miał drewno, którym mógł napalić.

Fredrik otworzył okno. Powietrze było wilgotne. Prawdziwe ciepło kazało na siebie czekać. W okolicach midsommar zwykle tak to wyglądało. Wystawił głowę na zewnątrz i nasłuchiwał. Wyraźnie usłyszał nadjeżdżający samochód. Stanął w drzwiach z założonymi rękami i oparł się ramieniem o futrynę. Wkrótce spostrzegł czarnego mercedesa Evy. Pojazd zniknął za w połowie zawaloną oborą i wynurzył się znowu zza fragmentu, który jeszcze stał. Eva skręciła na posesję. Samochód, kolebiąc się, przejechał przez zarośnięte podwórze i zaparkował przed niskim kamiennym murkiem obok volva Fredrika.

Z samochodu wysiadła Eva Karlén i posłała mu szeroki uśmiech. Miała na sobie dżinsy i brunatnoczerwoną skórzaną kurtkę z paskiem, którego końce wisiały po bokach. Jasne włosy, na służbie zawsze spięte, opadały na kołnierz kurtki.

Eva w gotlandzkiej policji zajmowała się techniką kryminalistyczną i od trzech lat pracowała z Fredrikiem. Od kilku tygodni była też dla niego kimś jeszcze. Kimś więcej. Nie wiedział, kim dokładnie. Pewnie lepiej by zrobili, gdyby pozostali kolegami, ale na to i tak było już za późno. Może i nie za dobrze się stało, że go tu odwiedziła, przynajmniej jeśli zamierzał się przeprowadzić z powrotem do swojego właściwego domu. Na razie jednak nie był w stanie myśleć o tym, co jest słuszne, a co nie, i jak w tej sytuacji zachować się rozsądnie.

Eva lekko pokonała stopnie. Na jej twarzy znów wykwitł szeroki uśmiech. Oczy zmalały w wąskie szparki, a przy ich kącikach pojawiły się zmarszczki mimiczne.

– No hej – powiedziała głosem pełnym radości.

Fredrik poczuł, że na sam jego dźwięk serce zaczyna mu bić szybciej. Po dwóch krótkich słowach. Naprawdę nie wyglądało to dobrze. Przecież nawet go nie dotknęła. Zrobiła to jednak chwilę później. Objęli się. Wsunął ręce pod jej kurtkę, a Eva stanęła na palcach i go pocałowała, przyssawszy się do jego ust.

Poczuł się odurzony. Tu i teraz mógł przestać myśleć o tym, że jego życie to totalny chaos i że sam do tego doprowadził. Stali tak dłuższą chwilę i się całowali, zapominając o całej reszcie.

W końcu Eva psotnie uszczypnęła go w krocze kciukiem i palcem wskazującym i wyswobodziła się z uścisku.

– Poczęstujesz mnie czymś? – zapytała.

– Oczywiście. Może najpierw wejdź – odparł i się odsunął, żeby ją przepuścić.

Zdjęła kurtkę i rzuciła ją na krzesło w przedpokoju. On poszedł za nią. Nie mógł się powstrzymać przed pogłaskaniem jej po szyi i ramieniu. Chwyciła go za rękę i pierwsza ruszyła do kuchni.

– Jadłaś coś? – zapytał.

– Tak, z dziećmi. Ale chętnie wypiję kieliszek wina.

– Czerwone może być? – zapytał, puszczając jej dłoń.

– Może.

– To dobrze, bo chyba nie mam innego.

Odkorkował butelkę hiszpańskiego wina z Navarry. To zasada numer dwa wyrzuconego z domu męża, który nie chce upaść na dno. Żadnego wina z kartonu.

– Kto się teraz opiekuje Stiną i Filipem? – spytał, nalewając wino do szklanki.

Nie znalazł w domu żadnych kieliszków, a nie miał ochoty dzwonić do Jespera i pytać, gdzie są.

– Zostali z mamą.

Skinął głową. Eva wzięła szklankę do ręki.

– Ona jest o tyle w porządku, że nie zadaje żadnych pytań.

Wypiła łyk wina.

– A przynajmniej niewiele – dodała.

Eva pod koniec roku zdecydowała się na separację z mężem. A zatem nikogo nie zdradzała. W przeciwieństwie do niego. Może popełniała błąd, zadając się z żonatym facetem. Pewnie tak jej to tłumaczyły przyjaciółki. Jeśli z nimi o tym rozmawiała.

Fredrik napełnił szklankę dla siebie.

– Zdrowie – powiedział. – Twoje zdrowie.

– I twoje – odpowiedziała i stuknęli się solidnymi szklankami.

Wzięli po łyku wina, a Eva odstawiła szklankę na zlewozmywak. Jej oczy znów się zwęziły – i to w sposób, któremu ledwo potrafił się oprzeć. Podeszła do niego, wsunęła ręce pod jego sweter, a palce pod pasek spodni, ale równie szybko je cofnęła i pogładziła go po plecach. Fredrik trochę nieporadnie odstawił szklankę. Otworzył usta, żeby skomentować, że mimo wszystko nie wygląda na szczególnie zainteresowaną winem, ale zdążył wypowiedzieć tylko kilka słów, bo zaczęła go całować. Podskoczyła i usiadła na zlewozmywaku, nogami objęła biodra Fredrika. Przywarł do niej.

Eva była jedną z pierwszych osób z Visby, które naprawdę poznał. Zawsze łatwo im się rozmawiało. Ich relacje były nieskomplikowane i odprężające. Zauważył, że jest szczęśliwy, mogąc z nią pracować. Nie myślał jednak o niej jako o kimś więcej niż przyjaciółce i koleżance z pracy.

A może… szczerze musiałby przyznać, że jednak myślał. Przyłapał się na tym, że nieco zbyt długo przygląda się jej twarzy. Kiedy patrzyła mu w oczy, czuł, że może nim zawładnąć silne i piękne uczucie. Tyle tylko, że miał żonę, a poza tym na świecie nie brakowało atrakcyjnych kobiet. Starał się skierować myśli na inne tory.

Najwyraźniej coś między nimi było. Buzowało pod powierzchnią. A przed pięcioma tygodniami wybuchło.

– Może byśmy poszli na górę i zobaczyli, jak wszystko tam wygląda? – zapytała. – Co ty na to?

Wydawała się lekko zdyszana.

– Jestem za – odpowiedział, a ona się roześmiała, patrząc na niego. Ich usta dzieliło zaledwie kilka centymetrów.

Pół piwa, łyk wina, Eva, prawie niczego więcej nie było mu potrzeba. Podniósł ją ze zlewozmywaka i niósł na rękach, lekko się zataczając od ciężaru i alkoholu. Kiedy szedł w kierunku schodów, parkiet w przedpokoju skrzypiał.

– Nie, stój, poczekaj! – zawołała Eva.

Zeskoczyła.

– Ze złamanym karkiem na nic mi się nie przydasz.

Zaczęła iść tyłem po schodach, a na jej twarzy znów pojawił się ten szeroki uśmiech. Fredrik ruszył za nią, zaczarowany i podniecony ponad wszelką miarę i rozsądek.

4

Słońce nad Gotlandią świeciło nawet w środowy poranek, ale z zachodu nadciągał masywny pas chmur. Magnus Forsberg, zwany Manganem, stał z jedną ręką opuszczoną, a drugą uniesioną do czoła i chroniącą oczy przed słońcem. Przyglądał się dużemu drapieżnemu ptakowi szybującemu po niebie wysoko nad Nisseviken. Pokazała mu go kilka dni temu żona Josefin, zdrobniale Jossan. Jej z kolei zwróciła na niego uwagę dziewczyna z zagranicy wynajmująca domek przy nabrzeżu. Magnus nie miał pojęcia, czym się różni na przykład bielik od jastrzębia. Wiedział jedynie, że bielik jest raczej większy i bardziej okazały niż jastrząb. A ten ptak wyglądał na dużego.

– Wynosimy je?

Żona Magnusa chciała się wziąć do roboty przy zadaszeniu. Trzeba było je wyrównać po raz drugi. Najpierw jednak musieli przenieść rattanowe meble, żeby mieć miejsce do pracy.

Jossan stała gotowa do działania, w znoszonych dżinsach i T-shircie w kolorowe plamy. Jej rude włosy były zaplecione w warkocz. Przed zaplanowanym na midsommar wieczorem grillowym czekało ich jeszcze wiele pracy.

Restaurację i kawiarnię Nisseviken kupili pod koniec marca. Lokal wymagał remontu. Duże i wygodne rattanowe meble, stojące pod ochronnym zadaszeniem między restauracją a kioskiem, były jednym z etapów tej drogi. Innym ważnym elementem rekonstruowanego lokalu był Mangan. Kucharz… i to bardzo zdolny – czego, jak głosiła plotka, nie dało się powiedzieć o poprzednim właścicielu. Mangan miał piętnaście lat doświadczenia w branży restauracyjnej. Ostatnio w niezłej restauracji przy Surbrunnsgatan w Sztokholmie.

Kiedy wynieśli rattanowe meble, zapalił papierosa i zszedł sprawdzić temperaturę wody. Zatoka Nisseviken była płytka, przy końcu pomostu – pięćdziesiąt metrów od plaży – miała zaledwie metr głębokości. Zanurzył termometr i czekał. Podmuchy wiatru od morza rozpraszały dym z papierosa i targały jego jasną grzywkę. Miał na sobie tylko szorty w kolorze khaki, bluzę z kapturem i sandały Birkenstock na bosych stopach, ale chłodny wiatr nie stanowił dla niego problemu. Mangan nie był zmarzlakiem, a poza tym chroniła go dodatkowa warstwa tłuszczu pod skórą.

Wydmuchał dym i powiódł spojrzeniem po plaży.

Za kamiennym murkiem stało kilkanaście starych chatek rybackich, a kawałek dalej znajdowały się restauracja i kiosk. Było też trochę atrakcji dla dzieci: huśtawki, stół do ping-ponga, flipper. Okolica nie wyglądała zbyt ciekawie. Wszędzie wysokie sosny i lepka ziemia. Chodziło jednak o spokój i bliskość morza. Gdy była piękna pogoda, bywało tam czasem tłoczno, ale po siedemnastej mała grupka letników Nisseviken miała plażę tylko dla siebie. W bezwietrzny i bezchmurny wieczór można było zejść tam z piwem, grillem albo piłką do nogi. Słońce znikało w różowofioletowym morzu około dwudziestej drugiej.

Mangan wyciągnął termometr z wody. Niezbyt zachęcające szesnaście stopni. Był jednak wczesny ranek. Woda jeszcze się nagrzeje. Ziewnął szeroko i ruszył z powrotem w kierunku lądu.

Przeszedł jeszcze kawałek nabrzeżem i minął restaurację, żeby dopalić papierosa. Za dwoma pierwszymi domami usłyszał ciche elektroniczne piski. Odruchowo wyciągnął telefon z kieszeni. Czyżby wyładowywała się bateria? Nie, na wyświetlaczu nic nie było widać. Piski nie ustawały. Rozejrzał się, nie rozumiejąc, skąd dochodzą. Może z któregoś z domków?

Zmrużył oczy. Najbliższy wynajmowała para imigrantów. Za jednym z okien coś się poruszało. Zafalowała firanka.

Dopiero wtedy Mangan zobaczył pożar.

Wypuścił z ręki termometr i papierosa i pobiegł do restauracji. Wpadł do środka i omal nie zderzył się z Jossan.

– Pali się. Dzwoń po straż pożarną! – krzyknął.

Spojrzała na niego przerażona.

– Tutaj?

– Nie, nie tutaj. W jednym z domów. Dzwoń, do diabła!

W kuchni złapał jedną z gaśnic i wybiegł z powrotem na zewnątrz. Jossan podniosła słuchawkę telefonu w barze i wystukała 112.

Trzymając oburącz dużą czerwoną gaśnicę, Mangan Forsberg popędził w stronę płonącego domku. Biegł ociężale. Jego stopy zapadały się w piasek.

Dopadł do furtki, otworzył ją nogą i pognał dalej w stronę domu. Drzwi nie były zamknięte. Uznał to za dobry znak. Przynajmniej było wiadomo, że w środku nikt nie śpi. W progu coś leżało. Człowiek? Czy ktoś się obudził, próbował wyjść podtruty dymem i tuż za drzwiami runął na ziemię?

Mangan gwałtownie przystanął. Szeroko otworzył oczy. Najpierw spostrzegł krew na drzwiach i ścianach, potem zobaczył zakrwawione, zmasakrowane ciała. Powoli ruszył w ich stronę. Stawiał małe, ostrożne kroki. Nagle poczuł, że traci siłę w nogach. Podszedł jeszcze bliżej. Co tu się wydarzyło? – pomyślał.

A potem ich rozpoznał.

Próbował odwrócić wzrok, ale nie był w stanie. Zmasakrowane ciała wyglądały inaczej, skóra miała ciemny rudobrunatny kolor, miejscami prawie czarny. Wokół nich unosił się gęsty rój much. Mimo to Magnus Forsberg natychmiast rozpoznał kobietę.

Miał wrażenie, że jego serce przestaje bić. Że jakaś substancja rośnie mu w ustach.

Zrobił kilka niepewnych kroków do tyłu i opadł na suchą trawę. Wpatrywał się bezmyślnie przed siebie, ściskając w rękach gaśnicę.

Taniec płomieni za oknem kuchni był coraz dzikszy.

– Już jadą. Jak ci idzie? – rozległ się krzyk Jossan od strony plaży.

Wbiegła przez bramkę.

– O co chodzi? – krzyknęła zdyszana na widok męża. – Magnus, co się stało?

Zaczęła do niego lecieć, ale stanęła na widok trupów przed drzwiami.

– O mój Boże, co to jest? O Boże – powiedziała zduszonym głosem.

Odwróciła się do Magnusa i już głośniej dodała:

– Musimy coś zrobić. Słyszysz?

Prawie nie zareagował. Wzrok miał nieobecny, jakby był rozmarzony.

Josefin obrzuciła krótkim spojrzeniem oba ciała, a potem drgające płomienie za oknem. Popędziła do Magnusa i wyszarpnęła mu gaśnicę. Jego luźne ręce zsunęły się po czerwonym zbiorniku.

Podbiegła do okna i stłukła gaśnicą jedną z szyb. Wyciągnęła zawleczkę z uchwytu, wsunęła dyszę do otworu w oknie i nacisnęła dźwignię. Miała dziesięć sekund. Paliło się coś na ławie obok zlewozmywaka, a oprócz tego płonęła jedna z zasłon. Na szczęście ogień nie trafił jeszcze na podatny grunt. Płomienie szybko zgasły, a Josefin na oślep skierowała dyszę ku sufitowi.

Ciśnienie w gaśnicy nagle się wyczerpało. Josefin odetchnęła i przykucnęła. Opuściła gaśnicę i zaczęła szperać w kieszeni dżinsów, szukając telefonu.

5

Fredrik obudził się wcześnie. Sypialnia była skąpana w świetle. W oknach brakowało firanek, a nie zebrał się do powieszenia żadnej zasłony. I to mimo tego, że światło budziło go co rano przez półtora tygodnia.

Eva nadal spała. Leżała na boku, oddychała spokojnie i miarowo. Włosy opadły jej na twarz. Odgarnął je ostrożnie, odsłaniając oczy, dzięki czemu mógł zobaczyć piękne łuki rzęs. Podciągnęła jedną nogę, ale się nie obudziła.

Dłuższą chwilę leżał, patrząc na nią. Zaledwie kilka godzin wcześniej siedziała na nim okrakiem i schrypniętym głosem szeptała swoje: „Dochodzę, dochodzę…”. Te wspomnienia napełniły go nagłym pożądaniem. Położył dłoń na biodrze Evy, przesunął ku górze, a potem ostrożnie opuścił na brzuch. Czuł ciepło jej skóry. Lekki prąd wprawiał jego dłoń w drżenie. Eva jęczała z zadowoleniem, a jeden z kącików jej ust zaczynał się poruszać jak przy uśmiechu. Fredrik pozwolił sobie na powolne zsunięcie dłoni między nogi kobiety. Otworzyła oczy i spojrzała na niego zamglonym wzrokiem.

Nieoczekiwany sygnał jej telefonu był niemal jak cios w twarz. Wibracje zostały spotęgowane przez stolik nocny, którego skrzypienie było głośniejsze i bardziej nieznośne niż sam sygnał. Zanim się odwróciła, wibrujący telefon przesunął się do krawędzi i spadł na podłogę.

– Cholera – wymamrotała, wyciągnęła rękę i go chwyciła. – Eva Karlén – przedstawiła się nieco ochryple, siadając na skraju łóżka.

Na chwilę umilkła i tylko raz na jakiś czas wydawała pomruki na znak potwierdzenia.

– Mogę tam być za półtorej, może dwie godziny. Muszę najpierw wstać i odebrać wóz.

Fredrik zrozumiał, że stało się coś poważnego. Mimo woli na widok nagiego ciała obok siebie poczuł ukłucie rozczarowania. Jak tylko Eva skończy rozmowę, będzie musiała pędzić do Visby.

Zgasiła wyświetlacz komórki. Odwróciła się do Fredrika.

– Dzwonił Göran – oznajmiła. – W domku w Nisseviken leży dwoje zastrzelonych obcokrajowców.

– Obcokrajowców?

– Tak. Imigrantów czy coś. Dziś rano znaleźli ich właściciele tego kiosku tam w dole.

Fredrik poczuł, że pożądanie szybko go opuszcza.

– Pewnie niedługo do ciebie zadzwoni. Wolałabym nie mówić, że leżałeś tu obok mnie – powiedziała z krzywym uśmiechem.

– No, lepiej nie – odparł, gramoląc się z łóżka.

– Wezmę szybki prysznic. Do zobaczenia na miejscu – powiedziała Eva.

Pozbierała swoje ubranie, szybko go pocałowała, włożyła do ust porcję snusa i ruszyła w dół po schodach, ściskając w rękach stertę ciuchów. Kiedy zniknęła mu z oczu, zadzwonił jego telefon. Był to oczywiście Göran Eide, szef Wydziału Kryminalnego w Visby.

Fredrik słuchał, jak Göran opowiada to samo co Evie.

– Czy ktoś jest na miejscu? – spytał.

– Tak, dotarł już tam pierwszy wóz i mamy potwierdzenie. Z ich słów można by wywnioskować, że to istna krwawa łaźnia. Zobaczymy. Poza tym w domku ponoć wybuchł pożar, ale kiedy na miejsce przyjechała straż pożarna, ogień był już ugaszony.

– Okej – odparł Fredrik. – Jadę tam natychmiast.

– Dobrze. W takim razie jako pierwsi od nas przyjedziecie ty i Gustav.

Tylko Gustav, pomyślał Fredrik. Nie powiedział jeszcze szefowi, że mieszka pół godziny drogi samochodem od tamtego miejsca, w południowej części wyspy. Choć może Göran powinien o tym wiedzieć. O ile już się nie dowiedział pocztą pantoflową.

– To było tam w dole, przy kąpielisku? – zapytał Fredrik.

– Tak, zgadza się.

Zakończyli rozmowę. Zlustrował swoje ubrania i ze stojącej przy nogach łóżka torby wyjął slipy i parę skarpetek.

Zabrzęczało szkło, kiedy Eva zamknęła za sobą drzwi. Jak tylko Fredrik został sam, wrócił do rozwodowego piekła. Piekła separacyjnego, piekła zdrady czy jak je tam nazwać. Upojenie, które czuł w obecności Evy, prysło jak bańka mydlana. Zastąpiły je wątpliwości.

Eva była wspaniała, to prawda. Oszałamiająco wspaniała. Ale czy właśnie w tym nie kryło się coś niezdrowego? Przecież miał życie, miał małżeństwo, które właśnie się rozpadało. A także dwójkę dzieci, z którymi spotkał się raz w ciągu ostatnich dwunastu dni. Musiał myśleć jasno, nie dać się oślepić. Chociaż Eva była chyba kimś więcej niż obiektem chwilowego zauroczenia? Była? A może nie?

Zorientował się, że stoi z ubraniami w rękach. Spodnie i sweter trzymał w lewej dłoni, a slipy i skarpetki ściskał w prawej. Czekano na niego na miejscu zbrodni, gdzie było dwóch nieboszczyków. Musiał myśleć jasno. A przede wszystkim się pospieszyć.

Zbiegł po skrzypiących schodach, po drodze do łazienki wyjrzał przez okno i stwierdził, że samochód Evy już odjechał.

***

Kiedy zadzwonił dyżurny, Göran Eide akurat zawiązywał pasek szlafroka. Miał w zwyczaju wstawać wcześnie. Lubił się zjawiać na miejscu chwilę przed współpracownikami. Mógł dzięki temu pracować w ciszy i spokoju. Jako szefowi dawało mu to tę przewagę, że kiedy w danym dniu rozpoczynała się praca, miał sytuację pod kontrolą. Był o krok przed innymi.

Będąc nadal w szlafroku, powiadomił ludzi, których musiał poinformować, a pomiędzy rozmowami pozwalał sobie na łyk kawy. Teraz szybko się ubrał.

Alarm od dyżurnego sprawił, że poczuł się młody i żywotny – w takim sensie, jakiego mu brakowało. Miał za sobą długi okres, kiedy to chodził z kąta w kąt i czuł się staro. Nie bez powodu. W końcu był stary. Wprawdzie na razie los oszczędził mu chorób i dolegliwości, organizm trzymał się dobrze jak na pięćdziesiąt siedem lat, ale co z tego. Göran Eide i tak czuł się staro. Tkwiło to raczej w głowie niż w ciele. Wciąż zajmowało jego myśli. Pięćdziesiąt siedem lat. Poza tym widział, co się działo z ludźmi, którzy go otaczali. Lennarta Svenssona ból pleców zmuszał do coraz częstszego brania zwolnień lekarskich. Ktoś z dawnych znajomych zmarł przedwcześnie, „zniknął za rogiem”, jak to kiedyś określił Lennart.

W ostatnie Boże Narodzenie wpadł mu w oko artykuł prasowy na temat raka krtani. Przeczytał go niechętnie, ale uważnie. Z tekstu wynikało, że choroba ta dotyka niemal wyłącznie palaczy. Mniej więcej miesiąc później zaczął odhaczać kolejne objawy i był coraz bardziej przekonany, że jest chory i czeka go śmierć.

W końcu poszedł do lekarza. Nie oznajmił od progu, że ma raka krtani. Poprzestał na opisaniu objawów. Wystarczyła minuta, by lekarz stwierdził, że to zapalenie gardła spowodowane zwykłym przeziębieniem, z którym pacjent chodził dłuższy czas.

Mimo to Eide był zadowolony, że rzucił palenie, choć w poranek taki jak ten, gdy rozpoczynało się śledztwo w sprawie zabójstwa, zdarzało mu się zatęsknić za papierosami. Od samego myślenia o tytoniu poczuł jego zapach.

Był już ubrany i gotowy do wyjścia.

– Jadę! – krzyknął w stronę łazienki. – Zdążysz?

– Tak, już idę – mruknęła Sonja.

Po jej niewyraźnej odpowiedzi domyślił się, że myła zęby.

Od kilku tygodni we wtorki i czwartki przyjmowała zgłoszenia w policyjnej centrali. Była to pewna odmiana po pracy w recepcji, ale oznaczała również, że już o siódmej Sonja musiała być w Visby.

– Wyprowadzę samochód.

Praca w policji nie jest zajęciem, przy którym można się spokojnie zestarzeć, pomyślał, idąc do garażu. Chociaż może dotyczy to większości współczesnych profesji.

Ich najstarsze dziecko, syn Peter, miał trzydzieści dwa lata i mieszkał w Sztokholmie. Dawniej pracował jako programista, ale od trzech lat był bezrobotny. Próby przebicia się do dotkniętej kryzysem branży wydawały się z góry skazane na porażkę. Poza tym Peter twierdził, że kiedy firma znów zacznie zatrudniać, będzie raczej wybierała dwudziestodwulatków, kształconych na najnowszych systemach i językach programowania.

Göran nie miał możliwości sprawdzić, czy Peter przesadza, czy naprawdę jest tak źle. Brzmiało jednak nie najlepiej. Był niepotrzebny, choć przecież niedawno skończył trzydziestkę.

Ostatnio Peter postanowił wrócić na uczelnię i kształcił się, by zostać matematykiem. Robił to z mieszanymi uczuciami, ale był pewny, że kiedy skończy, dostanie pracę w szkole. Zapowiadało się dobrze. Kiedy jednak syn o wszystkim opowiadał, Göran czuł ból. Widział w oczach potomka, że to nie jest coś, czego on by chciał. Przynajmniej w głębi serca. Co prawda ścieżka zawodowa Görana również nigdy nie była prosta jak drut i pozbawiona trudności, ale nie został odstawiony na boczny tor, nie musiał zaczynać od zera, jak najwyraźniej wielu ludzi obecnie.

Czasy były ciężkie. Życie często nie miało nic wspólnego z wyobrażeniami.

Ich córka nadal przebywała na Gotlandii. Cieszył się z tego. Pracowała w szpitalu w Visby i mieszkała w Endre, zaledwie pięć kilometrów od Ekeby. Widywali się co tydzień.

Zamknął drzwi garażu, włączył silnik i siedział w samochodzie. Już miał nacisnąć klakson, kiedy Sonja wyszła z domu.

***

Obudzona przez Görana Eidego Sara Oskarsson od razu poszła pod prysznic. Stała pod strumieniem wody nie dłużej niż minutę. Pobieżnie wytarła ciało ręcznikiem, naga weszła do pokoju i się ubrała. Tu i ówdzie zamoczyła ciuchy, ale wiedziała, że niedługo wyschną.

Spojrzała na młodego mężczyznę, który leżał w jej łóżku. Przystojniak, prawdziwe ciacho. Spędzili razem miły wieczór. Był jednak o sześć lat od niej młodszy i – jak się spodziewała – to wszytko zaczęło ją nudzić. O ile w ogóle różnica wieku miała tu cokolwiek do rzeczy.

Nudził ją ten chłopak. Wiedziała, że musi się go pozbyć, zanim on za bardzo się przywiąże. Albo zanim sama zanadto przywyknie do bycia częścią tego małego miasteczka. Kiedy rozważała zerwanie, powstrzymywała ją myśl, że straci kontakt ze wszystkimi, których dzięki niemu poznała. Takie podejście było chore. A co najmniej niemądre.

Wielu przyjaciół było od niego starszych. Dziwne, zważywszy, że potrafił się zachowywać naprawdę dziecinnie jak na dwudziestosiedmiolatka. Jednocześnie był bezpośredni, wesoły i przystojny. Tacy otwierają różne drzwi, nawet jeśli czasem zachowują się niezbyt rozsądnie.

Dzień wcześniej, kiedy byli w łóżku, zapytał, czy mogłaby przynieść z pracy policyjne kajdanki i być skuta podczas seksu. Roześmiała się. Po chwili zrozumiała, że mówił poważnie. Odpowiedziała, że teraz używa się pasków, nie kajdanek. A sama nie ma nawet tego – w końcu pracuje w policji kryminalnej. Była to półprawda. Nie używała paska na służbie, ale jak wszyscy inni miała mundur z paskiem w szafce w piwnicy. Nie była z natury pruderyjna i pytania o kajdanki z całą pewnością nie uznałaby za kroplę, która przelała czarę goryczy. Po prostu pytanie tak ją rozbawiło, że zaczęła się zastanawiać, co on w niej widzi. Czy jej zawód ekscytował go równie mocno, jak być może kręciła wynosząca sześć lat różnica wieku? Musiała się pozbyć chłopaka. Mimo wszystko miała nadzieję, że nie straci kontaktu z niektórymi z jego znajomych.

– No już, wstawaj i zmykaj – powiedziała głośno. – Muszę jechać.

Nie chciała, by pozostał w mieszkaniu pod jej nieobecność. Wydawało się to stanowczo zbyt intymne.

– No już, zmykaj. Masz minutę.

6

Sztywność i ból powoli ustępowały. Spał na chodniczku pod łóżkiem. Nie odważył się położyć w pościeli ze strachu, że zapadnie w zbyt głęboki sen i właściciel domku go zaskoczy. W każdej chwili mogli się pojawić ludzie nastawieni na świętowanie midsommar. Może, tak jak on, przypłyną statkiem około trzeciej nad ranem. Kiedy się obudził i zobaczył spód łóżka, czuł się tak, jakby bolał go każdy mięsień. Przez pewien czas myślał nawet, że nie uda mu się wygramolić.

W domku, w którym spędził pierwszą noc, nie było prawie nic. Nawet wody. Za pożywienie musiały mu wystarczyć dwie półtoralitrowe butelki coca-coli i kilka kawałków gumowatego chleba śmierdzącego mysim gównem. Cukier go odżywiał, ale jednocześnie wzmagał pragnienie.

Szedł dalej na północ. W kierunku Visby. Wiedział tylko to, że oddala się od Nisseviken. Poza tym nie miał pojęcia, gdzie się znajduje. Nisseviken. Jak w słowie tomtenisse, oznaczającym szwedzkiego krasnala. Saleh i on z tego żartowali, bo uparcie przekręcał tę nazwę na Nasseviken – Zatoka Nazioli. Nie, powtarzała. Nisseviken, jak w słowie tomtenisse.

Ależ to była Wigilia.

Nawiedzały go straszne wizje z domu. Musiał wtedy usiąść i ścisnąć głowę dłońmi, żeby się w tym nie zatracić. Jego siostra cioteczna. Jego ukochana kuzynka. Zamordowana, rozerwana na strzępy. Wszystko się skończyło. Nie było przyszłości. Nie było wyjścia z sytuacji. Marzenie o zdobyciu wykształcenia i przyszłości w Szwecji było równie martwe jak Saleh i Josef.

Ciało mężczyzny już prawie zdążyło się zregenerować po nocy spędzonej na twardej podłodze, ale w środku cały się trząsł.

Nalał wody do szklanki i łapczywie wypił. Ten dom w porównaniu z poprzednim wyglądał jak wygrana na loterii. Były tu bieżąca woda i prąd. W spiżarni znalazł konserwy, makaron, orzechy i czekoladę. Wziął nawet prysznic i się ogolił. Chciał za wszelką cenę unikać ludzi, ale gdyby mimo wszystko na kogoś się natknął, nie mógł wyglądać jak zbir. Już wystarczający problem sprawiały mu egzotyczny wygląd i nie najlepsza znajomość szwedzkiego. Nie było tu tłumu, w który mógłby się wtopić. Tutaj się wyróżniał. Mógł jedynie spróbować dotrzeć do Visby i odpłynąć statkiem. Pytanie tylko dokąd. Czy miał dalej wieść życie uciekiniera? Jego paszport został w domku, ale pewnie nie miało to aż takiego znaczenia. Powrót do Egiptu z pewnością nie był dobrym pomysłem, a poza tym istniało duże ryzyko, że zostanie zatrzymany, gdy tylko spróbuje wejść na pokład samolotu, którego celem jest kraj spoza Unii Europejskiej.

Przeklinał Muhammada. Przeklinał tę cholerną podróż do Teheranu. Klął, że dawny przyjaciel mógł mu zrobić coś takiego. Dlaczego? I to akurat w momencie, gdy wszystko w jego życiu tak dobrze się ułożyło? Wrócił do Szwecji, a przecież marzył o tym od tak wielu lat. Czekały na niego kursy podyplomowe prowadzone przez jednego z najlepszych biochemików w Europie.

Ale to już przeszłość.

Muhammad, Muhammad… Said tak się cieszył, gdy znów nawiązali kontakt. W Egipcie chodzili razem do podstawówki, a potem do liceum. Muhammad był jego najlepszym przyjacielem. Kiedy rodzina przeniosła się z powrotem ze Sztokholmu do Kairu, Said zaczął naukę w klasie Muhammada. Przyjechał do ojczyzny swoich rodziców jako obcy. Wyglądał jak Egipcjanin, mówił ich językiem, ale jego noga nigdy wcześniej w tym kraju nie postała. Dopiero Muhammad otworzył przed nim świat. A przynajmniej dzielnicę, w której mieściły się szkoła i ich dom przy ulicy El-Fallah w dzielnicy Mohandessin.

Ich kontakt zaczął się urywać, gdy odbywali służbę wojskową. Widywali się na przepustkach, jeśli akurat wypadały w tym samym czasie, i było jak dawniej, dopóki Muhammad nie dołączył do Centralnych Sił Bezpieczeństwa. Tam wszystko się zaczęło. Właśnie wtedy ich drogi zaczęły się rozjeżdżać. Z perspektywy czasu to było oczywiste. Z Centralnymi Siłami Bezpieczeństwa łączyło się wiele skandali, a poza tym krążyła pogłoska, że organizacja została zinfiltrowana przez ekstremistów. Ale on sam nie zauważył niczego podobnego ani nie był poddawany próbom werbunku. To samo z pewnością mogliby powiedzieć inni. A jednak w ten czy inny sposób zaczęło się właśnie w CSB.

Po służbie wojskowej Muhammad przeniósł się na studia do Asjut, co było kompletnym zaskoczeniem. Przez dwa lata nie mieli praktycznie żadnego kontaktu, ale mniej więcej rok temu jego dawny przyjaciel z dzieciństwa nagle się odezwał. Zamierzał się przenieść do Teheranu i tam kontynuować studia. Said akurat sam był w drodze do Szwecji. Ucieszył się z rozmowy i przez następny rok pisali do siebie maile.

Potem zapadła decyzja w sprawie tej nieszczęsnej podróży do Teheranu. Jeszcze trzy tygodnie temu czuł ekscytację i nie mógł się doczekać. Nigdy nie był w Teheranie, ale słyszał wiele entuzjastycznych i malowniczych opisów tego miasta. To, co w zamyśle miało być sentymentalnym spotkaniem i wizytą w ciekawym miejscu, okazało się jednak czymś zupełnie innym. W krótkim czasie dotarło do niego, że jego przyjaciel uległ gruntownej przemianie. Nieco dłużej zajęło mu zrozumienie, na czym ta przemiana polega. Po kilku dniach w Teheranie z rosnącym przerażeniem uświadomił sobie, że Muhammad został wciągnięty do jakiejś organizacji islamistycznej w rodzaju Egipskiego Islamskiego Dżihadu. Może nawet właśnie do niego, nazwa nigdy nie padła. Said długo słuchał przyjaciela, dyskutował z nim. Często się zgadzał. Z krytyką niewłaściwego administrowania w Egipcie, nierówności ekonomicznych, kondycji demokracji, umieszczania w więzieniach opozycjonistów. Tylko częściowo był z nim jednak zgodny co do przyczyn tego stanu rzeczy. A już absolutnie nie mógł zaakceptować środków, jakimi Muhammad był gotów się posłużyć, by doprowadzić do zmiany.

Co on sobie wyobrażał? Że będzie wyrzynał w pień zagranicznych turystów i wtykał w ich rozpłatane ciała ulotki? Bombardował restauracje serwujące europejskie potrawy? Czy to słuszna droga? A może nienawiść i szaleństwo doprowadziłyby do zabicia kolejnego prezydenta przez sprawców, którzy poza tym nie mieli żadnego przemyślanego celu? Nie potrafił dostrzec w tym wszystkim żadnej przyszłości, zmiany ani rewolucji. Widział tylko śmierć i zniszczenie. Zawsze uważał, że członkowie EID, Bractwa Muzułmańskiego i inni ekstremiści są po prostu faszystami, nieważne jak bardzo byliby religijni.

Pokręcił głową i spojrzał na Muhammada, którego przez piętnaście lat nazywał przyjacielem. Dawniej byli sobie tak bliscy, a dziś znajdowali się w dwóch różnych światach. Odległość geograficzna między Sztokholmem a Teheranem była łatwa do pokonania, ale ten dystans mentalny…

Nadal nie do końca potrafił dociec, dlaczego Muhammadowi tak bardzo zależało na jego odwiedzinach. Czy mimo wszystko to dawna przyjaźń sprawiła, że Muhammad cieszył się na ponowne spotkanie tak samo jak on, gdy samolot wylądował na lotnisku Teheran-Mehrabad? A może wyobrażał sobie, że uda mu się przekonać przyjaciela do swojej sprawy i go zwerbować, ale nie posunął się tak daleko, gdy zdał sobie sprawę, że ten nie jest podatny? Said nie znał odpowiedzi. Nie był nawet pewny, czy chce ją poznać.

Na pożegnanie przyjaciel podarował mu ostrzeżenie: nigdy nie wiadomo, kto patrzy, kto nasłuchuje. Służby bezpieczeństwa, egipskie i obce, mogą zacząć się nim interesować. Oczywiście rozmawiali o tym w teorii. Naprawdę musiałby mieć pecha, by coś takiego rzeczywiście się zdarzyło. Muhammad nie ostrzegł go wprost, że służby zadziałają w określony sposób, ale ochoczo dzielił się przykładami ilustrującymi, jak to może wyglądać. Nie zasugerował też, że ukochana kuzynka Saida mogłaby zginąć z powodu jego wizyty w Teheranie. Nie, o tym nie wspomniał ani słowem.

Said po raz kolejny musiał przycisnąć dłonie do głowy. To już koniec. Koniec jego życia. I w ogóle wszystkiego. Znajdą i zabiją go ci, którzy zlikwidowali Saleh i Josefa, lub zostanie zatrzymany przez szwedzką policję i albo usłyszy zarzuty, albo trafi w ręce zabójców. Kto powiedział, że ludzie z Muchabarat, irackiej służby bezpieczeństwa, czy kim tam oni byli, nie zrobili tego za przyzwoleniem szwedzkiego rządu? Oczywiście w tajemnicy. Nie mógł ryzykować i iść na policję. Poza tym, jakkolwiek było, szwedzka policja nie mogła w żaden sposób pomóc ani jego zmarłej kuzynce, ani jemu. Wyglądało na to, że są tylko dwie możliwości: zginąć albo żyć jak zaszczute zwierzę. A jednak, bez względu na to, jak kiepskie były jego widoki na przyszłość, nie mógł się poddać.

W najtrudniejszych chwilach myślał, że jakiekolwiek szanse może mieć tylko w Iranie lub Sudanie i że jego przyjaciel wiedział o tym, gdy zarażał go swoimi ideami. Said rozpamiętywał, w jak cyniczny sposób został przez niego pchnięty prosto w ręce ludzi, na których towarzystwo nie wyrażał zgody. Przeklinał Muhammada, a jednocześnie nie potrafił go przeklinać. Tak do końca. W końcu Muhammad był jego kumplem, najlepszym przyjacielem. Byli niemal jak bracia. Co się stało?

Musi żyć dalej. Nie może sobie pozwolić na bezczynność i rozmyślanie. Grunt to przez cały czas być w ruchu.

Starannie po sobie posprzątał. Nie chciał, by właściciel domku, odkrywszy czyjąś obecność, zawiadomił policję. Do plecaka znalezionego w jednej z szaf spakował butelkę wody, pudełko czekoladek, dwie puszki fasoli, torebkę migdałów, małe opakowanie chrupkiego pieczywa, szczoteczkę do zębów, skarpetki i bieliznę.

To właśnie sprawił jego dawny przyjaciel: zamienił go nie tylko w zaszczute zwierzę, lecz także w zwykłego złodzieja.

7

Kiedy Fredrik dotarł do Nisseviken, nad ląd zaczęła nadciągać gruba warstwa chmur. Samochód Gustava stał już na parkingu.

Kolega z policji porządkowej pilnował ogrodzonego terenu opadającego w kierunku plaży. Fredrik podszedł bliżej i rozpoznał Larssona. Biało-niebieska policyjna taśma drżała na delikatnym wietrze.

– Nieciekawie to wygląda. Cholernie paskudny widok.

– Wallin już tam jest? – zapytał Fredrik.

– Tak, mogę cię zaprowadzić.

– Chyba trafię.

Przeszedł nad taśmą i utwardzoną ścieżką ruszył w kierunku niskiego zielonego budynku z flagami reklamującymi lody i gablotami eksponującymi pierwsze strony poczytnych gazet. Przed wejściem do kiosku stał mechaniczny osioł w radosnych kolorach. Jeden z tych, na których dzieci mogą się pohuśtać przez dwie minuty za piątaka.

Fredrik minął restaurację i stanął na piasku. Znał teren całkiem dobrze, bo wiele razy przyjeżdżał tu z dziećmi na kąpielisko. Nisseviken było ulubioną plażą Simona.

Po prawej stronie stał rząd pięciu małych domków wypoczynkowych z lat pięćdziesiątych. Na samym końcu drogi dojazdowej zaparkowano w poprzek radiowozy, tworząc skuteczną blokadę. W dole było cicho, spokojnie i – odkąd słońce zaszło za chmury – trochę zimno.

Przy trzecim domku zauważył Gustava Wallina. Gustav stał przy otwartych drzwiach i przyglądał się czemuś leżącemu na ziemi. Za furtką, obok zardzewiałej toyoty, był zaparkowany zakurzony, ale poza tym zadbany sportowy samochód. Kółka na maskownicy wskazywały, że to audi.

Fredrik ostrożnie otworzył furtkę z brązowych, nieco krzywych szczebelków.

– Halo! – krzyknął.

– Cześć – odparł Gustav przytłumionym głosem, po czym podniósł wzrok i machnął ręką na powitanie.

Miał na sobie grafitowy lniany garnitur z czarną koszulą pod spodem. Zawsze najelegantszy na miejscu zbrodni, pomyślał Fredrik i zauważył, że Gustav po raz pierwszy od ponad roku jest gładko ogolony. Najwyraźniej po okresie eksperymentowania z różnymi modnymi typami zarostu zdecydował się postawić właśnie na taki wariant.

– Jak to wygląda? – zapytał Fredrik.

– Chodź tutaj, a sam się przekonasz.

Fredrik wziął głęboki wdech i podszedł do Gustava.

Wokół obu ciał krążyły muchy i inne owady. Fredrik zacisnął zęby. Zwłoki stanowiły nieunikniony element jego pracy. Sam ją zresztą wybrał. Istniały jednak dwie rzeczy, z którymi miał kłopot. Martwi ludzie i owady.

Zmusił się, by podejść bliżej. Naprawdę zobaczyć. Stonogi i muchy biegały po zwłokach, jakby im się dokądś spieszyło. Były też inne insekty. Nie znał ich nazw ani powodów, dla których istniały. Nie chciał znać.

Na szczęście nie zauważył larw much. A zatem ciała nie leżały długo. Kobieta i mężczyzna. Oboje mieli obrażenia klatki piersiowej. Ściany i podłoga w przedpokoju domku były czarne od ich zaschniętej krwi.

Afrykańczycy, pomyślał w pierwszej chwili. Ktoś wspominał o obcokrajowcach. Szybko jednak spostrzegł, że skóra nie jest w naturalnym odcieniu, lecz ściemniała od procesów gnilnych. Oboje mieli ciemne włosy i pochodzili, jak się zdawało, z północnej Afryki albo Bliskiego Wschodu. W każdym razie tak obstawiał po obejrzeniu ich spuchniętych twarzy.

Fredrik przełknął ślinę i spojrzał na Gustava.

– To nie mogło się wydarzyć dzisiaj.

– Słusznie – odparł Gustav. – Na pewno są tu od kilku dni.

Ciało kobiety leżało na plecach, a tułów i część ud znajdowały się wewnątrz domu. Lewa goleń była wykręcona. Mężczyzna leżał obok. Jego głowa spoczywała na progu, tuż nad prawym kolanem kobiety. Miał na sobie cienką, czarną bawełnianą kurtkę i dżinsy. Na nogach czerwone tenisówki. Ona była ubrana w jasnoszary T-shirt z nadrukiem. Tekst trudno było odczytać z powodu obrażeń i krwi, ale na samym dole Fredrik wyraźnie zobaczył słowa: „bractwo studenckie”. Też miała na sobie dżinsy. Była boso. Opuchnięte twarze utrudniały bardziej dokładne oszacowanie wieku, ale Fredrik się domyślał, że oboje byli w okolicach trzydziestki.

– Ktoś ich zastrzelił. W tej kwestii nie ma wątpliwości – oznajmił Gustav.

– No tak, ale z jakiej broni?

Fredrik przykucnął obok ciała mężczyzny.

Nogi kobiety były gęsto usiane białymi drobinami. Tak samo fragmenty pleców jej towarzysza. Tu i ówdzie Fredrik dostrzegł kawałki czegoś jasnobrązowego.

– Co to jest, do cholery? – zapytał głośno, a po chwili zauważył papierową torbę zalegającą pod ciałem mężczyzny. Była zniszczona, a spod poszarpanej krawędzi wystawała posiekana bagietka.

– Pieczywo na śniadanie – podsumował. – Po obojgu musiały chodzić ptaki. Dobrze, że zadowoliły się bułkami.

– Jeśli był w sklepie, może pamięta go któraś z kasjerek. Nie można powiedzieć, by tu się roiło od obcokrajowców. Jest spora szansa, że ktoś go zapamiętał.

– No to jesteśmy umówieni – skonstatował Fredrik.

Oparł się jedną ręką o trawę i nachylił, próbując zbadać rany klatki piersiowej.

– Niewiele widzę, ale obrażenia wyglądają na bardzo poważne. Kurtka tu na krawędzi jest w strzępach, a krwotok… Musieli zginąć na miejscu.

– Kiedy zobaczyłem te plamy krwi, od razu pomyślałem o strzelbie i strzałach z bliska, ale tu nie ma ani jednej łuski – oznajmił Gustav, wskazując ściany i drzwi.

– To prawda – przyznał Fredrik. – Rany wlotowe też nie pasują.

– Spójrz tutaj – rzekł Gustav i zwrócił jego uwagę na drzwi wyszczerbione na krawędziach. Pośród chabrowego błękitu rzucała się w oczy biel drewna w szczelinie o średnicy dziesięciu centymetrów.

Fredrik wstał.

– To z całą pewnością nie była strzelba – oznajmił.

– Jeśli ktoś przygotowuje amunicję, która jest w stanie zrobić coś takiego, ma wszystko zaplanowane – stwierdził Gustav.

– Bez wątpienia. To było działanie z premedytacją.

Umilkli, zastanawiając się nad tym nieprzyjemnym założeniem. Rozglądali się. Fredrik po raz pierwszy zwrócił uwagę na to, że jedna z szyb w domu jest stłuczona, a futryna okienna częściowo osmalona po wewnętrznej stronie.

Pod oknem gęsto rosły wysokie, intensywnie fioletowe kwiaty.

Odwrócił się w stronę morza. Z miejsca przy drzwiach, czyli tam, gdzie stali z Gustavem, w każdym kierunku coś zasłaniało widok – całkowicie lub częściowo. Dobrze było widać tylko furtkę. Po prawej stronie prześwitywały fragmenty morza, ale zasadniczą część pola widzenia wypełniały zarośla, wysokie na kilka metrów.

– Jeśli nie strzelono z bliska ani z żadnej z sąsiednich posesji, co wydaje się prawdopodobne, skoro upadli w środku, napastnik znajdował się na linii łączącej drzwi i furtkę.

– Myślisz, że mógł na przykład być ukryty za tymi krzakami? – spytał Gustav.

– Możliwe – odparł Fredrik.

Gdy uświadomił sobie, że sam stał na linii strzału, ogarnęło go niezbyt przyjemne uczucie. Zarośla przy plaży były gęste i nie dało się przez nie spojrzeć na wylot. Nikogo tam teraz nie było, ale mimo wszystko odsunął się o krok.

Jeszcze raz spojrzał na ciała.

– Czy ktoś z naszych był w środku?

– Tak. Knutsson wszedł i sprawdził. Pusto.

Fredrik spojrzał w niebo. Masywna warstwa chmur spowijała coraz większą część lądu. Wkrótce ostatni pasek błękitnego nieba zniknie na wschodzie.

– Oby tylko nie zaczęło padać.

Fredrik ruszył w stronę radiowozu i odszukał Knutssona, który pilnował taśmy po tej stronie. Ciała ochroniono plandeką. Na razie musiało wystarczyć. Jak tylko przyjedzie Eva, rozstawią namiot.

Fredrik i Gustav przeszli się wokół domku. Z tyłu też były drzwi, ale zamknięte na klucz. Za to sąsiadujące z nimi okno było uchylone.

– Ktoś je odryglował – zauważył Gustav.

Otworzył okno czubkiem klucza i przyjrzał się ramie.

– Tu jest wyraźny odcisk buta – powiedział.

Rzeczywiście, odcisk był bardzo dobrze widoczny i ukazywał środkową część podeszwy buta. Osobliwe. Co mógł mieć wspólnego z dwojgiem zastrzelonych ludzi w drzwiach? Czy ktoś wszedł albo wyszedł przez okno? A jeśli tak, to kiedy? Przed zabójstwem, w jego trakcie czy po nim?

Zajrzeli do pomieszczenia. Znajdowały się w nim stół z laminowanym blatem, kuchenka, krótka ława, dwa fotele i telewizor. Podłoga była ułożona z pomalowanych na biało desek o szerokości dziesięciu centymetrów.

Nagły warkot silnika sprawił, że się odwrócili. Natychmiast rozpoznali cywilny radiowóz z Visby. Pomiędzy drzewami widzieli, że skręca na parking kąpieliska i się zatrzymuje. Ze środka wysiedli Göran Eide, Ove Gahnström i Sara Oskarsson. Brakowało już tylko Evy Karlén. Fredrik spojrzał na zegarek. Wiedział, że potrwa to jeszcze co najmniej pół godziny.

***

Rozległ się sygnał telefonu Fredrika. Dzwoniła Ninni. Nie w porę, ale poczuł, że musi odebrać. Zaczęli od zwrotów grzecznościowych, które mogłyby rozpocząć każdą inną rozmowę. „Cześć, jak tam?” „Dobrze, a u ciebie?” „W porządku”. Potem nastała cisza.

Te słowa kojarzyły mu się z zakłamaniem. Ale co innego im pozostało? Ogólnie przyjęte dobre maniery nie powinny zaszkodzić.

Ninni zebrała się na odwagę.

– Pomyślałam sobie… Musimy porozmawiać.

– Hm – mruknął.

– Możesz przyjść dziś wieczorem?

Fredrik podążał wzrokiem za trzema kolegami, którzy niedawno przyjechali. Gustav przedstawiał im sytuację.

– Dzisiaj raczej nie dam rady – odpowiedział.

– Jak to nie dasz rady? Umówiłeś się z nią? – zaatakowała Ninni, zanim zdążył powiedzieć coś więcej.

Fredrik stłumił westchnienie i ściszył głos.

– Właśnie jestem w Nisseviken i patrzę na dwa trupy.

Po drugiej stronie zapadła cisza.

– Ofiary zabójstwa – dodał. – Raczej się przeciągnie.

– Aha – odparła niepewnie Ninni.

Straciła rezon. Trudno krzyczeć na kogoś, kto właśnie bada dwie ofiary morderstwa.

– Zadzwonię pod wieczór, kiedy już będę wiedział, na co się zanosi.

– Dobrze, zadzwoń.

– Ale może być późno.

– Nie szkodzi. I tak nie mogę spać.

Nie miał pomysłu, jak na to zareagować. Przez kilka sekund trwała męcząca cisza, aż w końcu powiedział, że się odezwie później, i zakończył połączenie.

Göran i pozostali wyszli przez furtkę. Komisarz zdjął okulary i schował je do wewnętrznej kieszeni marynarki w jodełkę. Przejechał dłonią po czole w kierunku włosów – z biegiem lat ten ruch się wydłużał – i szybko się rozejrzał.

– Lada chwila może zacząć padać, więc chciałbym, abyśmy jak najszybciej przeszukali okolice domku i plażę. Gustav i Fredrik, którzy już zdążyli go okrążyć, będą kontynuowali oględziny, a ty, Ove, zajmiesz się terenem wokół kiosku i parkingu. Mats może ci pomóc. Na razie jest tam spokojnie. Sara i ja przyjrzymy się bliżej tym zaroślom, a potem zaczniemy przeczesywać plażę, kierując się w twoją stronę.

Wszyscy pokiwali ze zrozumieniem głowami i się rozdzielili. Zrobiło się chłodniej, bardziej wilgotno i przede wszystkim ciemniej. Ulewa naprawdę wisiała w powietrzu.

8

Göran Eide czuł się co najmniej o piętnaście lat młodszy, gdy razem z Sarą obchodził pokaźne zarośla przy plaży. Wszystkie myśli o starzeniu się i niepewnej przyszłości dzieci na razie wyparowały – i bardzo dobrze. Był w stu procentach skoncentrowany na zadaniu.

– Bardzo gęste. Pytanie, czy w ogóle da się coś przez to zobaczyć – powiedziała Sara.

– Zaraz się dowiemy – odparł Göran, patrząc pod nogi, żeby nie nadepnąć na ewentualny ślad.

– Jeszcze tego brakowało.

– A co, miałaś inne plany?

– Chodzi mi o pogodę. Te chmury.

– Co poradzisz? Niedługo midsommar. Zwykle tak to wygląda.

Zrobił jeszcze kilka kroków, a potem dodał:

– Chciałaś świętować midsommar na kontynencie?

– Mogę już o tym zapomnieć. To, czego chciałam, przestało się liczyć.

Nastała chwila ciszy, a kąciki ust komisarza wygięły się ku górze. Sara szła za nim, więc nie zauważyła jego uśmiechu.

– Zgadza się. Na Gotlandii też nie będzie wielkiego świętowania.

Wyszli z zarośli po stronie morza. Pod ich stopami rosły trawa i wydmuchrzyca piaskowa. Fale, małe i prawie bezgłośne, pieniły się wokół wąskiej wstęgi różowych wodorostów na brzegu.

– Niewątpliwie jest dość gęsto – ocenił Göran.

Chaszcze były kłębowiskiem głogu i wysokich krzewów jałowca, poplątanym i nieprzeniknionym. Jałowiec, nieustannie targany wiatrem od morza, rósł pod kątem czterdziestu pięciu stopni do ziemi. Nisseviken miało zadbaną plażę, ale tu, w środku, w plątaninie gałązek, utknęły wyblakłe opakowania po soczkach, wyrzucone przez morze plastikowe butelki i pasy papieru toaletowego.

– Tutaj coś mamy!

Lepka i kolczasta roślinność zakręcała, układając się w kształt klina. Göran podszedł kilka kroków bliżej.

– To jest… – zaczął i wyciągnął dłoń w jednorazowej rękawiczce do gałęzi, ale znieruchomiał.

Przykucnął i zaczął ostrożnie pociągać za kilka gałęzi tuż przy ziemi. Uwolnił dwie z nich i uniósł każdą w jednej ręce.

– Spójrz na to.

Demonstracyjnie zbliżył do siebie dwie gałęzie, ukazując dwa wyraźne ślady.

– Zostały odcięte – skwitowała Sara.

– Jak widać. A popatrz tutaj!

Göran wskazał więcej podobnych śladów w gąszczu.

– Ktoś przygotował sobie miejsce, skąd będzie miał lepszy widok na domek. Bez wątpienia.

Przykucnął z powrotem i zaczął grabić dłonią ziemię pod sterczącymi chaszczami. Wyciągnął kolejne odcięte gałęzie.

– Dobrze po sobie posprzątał – podsumowała Sara.

– Można tak powiedzieć – zgodził się Göran.

Ułożyli luźne gałęzie w stos na piasku.

– Musimy skombinować duży worek. Mogą tam być fragmenty skóry, a nawet krew.

Sara skinęła głową.

– Jeszcze bardziej prawdopodobne, że znajdziemy coś tutaj – dodała, wskazując miejsca cięcia, które w zaroślach wyglądały jak białe plamy.

Göran podążył wzrokiem za dłonią Sary.

– Nawet jeśli nie znajdziemy DNA, na pewno odkryjemy cząsteczki substancji zapalającej. Zrobimy zdjęcia, a potem obetniemy kilka tych gałęzi i ułożymy je na osobnym stosie.

Göran stanął pośrodku wyciętego klina i spojrzał w stronę domku. Powoli uginał kolana, aż przysiadł, a następnie powoli wstał. Coś mruknął i znów ugiął kolana, w dalszym ciągu wpatrując się w budynek.

– Nie – powiedział nagle i wstał.

– O co chodzi? – zapytała Sara.

– Stąd jest idealny widok na to, co się dzieje przy drzwiach, ale żeby do kogoś strzelić, a w każdym razie trafić go w klatkę piersiową, trzeba stać.

Göran ponownie przykucnął i zaczął rozgarniać piasek wokół.

– Będziemy musieli go przesiać w poszukiwaniu łusek.

***

– Tydzień był dosyć chłodny, ale świeciło słońce, a rozległość obrażeń przyspieszyła proces rozkładu.

Eva Karlén podniosła się i wskazała zwłoki kobiety leżące w drzwiach.

– Większość krwi i uszkodzonych tkanek, które widzicie na jej tułowiu, pochodzą od mężczyzny. Kiedy padł strzał, stała najwyżej metr od niego.

Krople deszczu stukały w dach białego namiotu z tworzywa sztucznego, który Eva natychmiast rozstawiła, żeby ochronić ciała. Padało od ponad godziny. Delikatnie, lecz nieprzerwanie.

– Te uszkodzone tkanki szybko ulegają rozkładowi i oczywiście przyciągają muchy oraz inne owady – ciągnęła.

– Mielone mięso – mruknął Ove do siebie.

– To całkiem trafny opis – odparła Eva. – Sam wiesz, że ma ono krótką datę ważności. Przez to trudno mi ocenić, jak długo tu były, ale stawiałabym, że od dwóch do czterech dni. Na pewno nie dłużej.

– Trudno mi sobie wyobrazić, że leżeli tu przez weekend – rzekł Göran. – Nawet jeśli woda wciąż jest zimna, na plaży powinno być mnóstwo ludzi. W sąsiednich domach pewnie też. Ktoś powinien był ich zauważyć.

– To oznacza, że do zabójstwa doszło między niedzielnym wieczorem a poniedziałkowym porankiem – dodała Eva.

Pochmurny dzień i rozstawiony namiot sprawiały, że panował półmrok, ale Eva zamocowała lampę, która rzucała ostre światło na oba ciała. Fredrik śledził wzrokiem ją i pozostałych. O świetle poranka można było tylko pomarzyć. Szary dzień, deszcz, Eva w ochraniaczu na włosy i jednorazowych rękawiczkach, jej wykład nad zmasakrowanymi zwłokami – to wszystko przepełniało go poczuciem beznadziei.

– W obu ciałach utkwiły drewniane odłamki, które trafiły mężczyznę i kobietę w bok. Z tego można wysnuć wniosek, że kiedy to nastąpiło, jeszcze stali. A zatem trafienie w drzwiach to był pierwszy strzał. A ściślej mówiąc, pierwszy z trzech strzałów, o których wiemy.

– Ten mężczyzna – odezwał się Fredrik. – Nie miał przy sobie portfela? Przecież był na zakupach.

Wydawało mu się, że widzi, jak Sara Oskarsson się krzywi i przenosi spojrzenie z Evy na niego. Wyglądało to jak milczący komentarz. I to nie taki, który miał cokolwiek wspólnego z ich pracą.

Sarze łatwo było tak stać i się szczerzyć. Młoda, singielka, w pracy dopiero od roku, nowa w Visby, bez czegokolwiek, co by ją ograniczało. Co pomyślała? „Teraz konkretnie pokpił sprawę ten ojciec dwójki dzieci, Fredrik Broman. No i jeszcze dziewczyna w pracy. Tak głupio i bez fantazji. Gdy ktoś chce narobić sobie kłopotów, powinien postępować jak Fredrik. Jakie to żałosne…”

Nie, na pewno o niczym nie wiedziała. Musiał sobie uroić tamten uśmiech i tamto spojrzenie. Jedynym człowiekiem, któremu o tym powiedział, był Gustav. Jemu ufał. Choć oczywiście nie wiedział, z kim rozmawiała Ninni i co ten człowiek lub ci ludzie mogli przekazać dalej. Na pewno mówiła o tym z Leną, żoną Gustava, a ta przecież znała kilka osób w policji.

Spojrzenia Evy i Fredrika się spotkały, a chwilę później Eva przeniosła wzrok na Görana i odparła:

– Nie znalazłam niczego, co mogłoby pomóc go zidentyfikować, ale po wejściu do środka pewnie nam się to uda.

Kiedy Eva przybyła na miejsce zbrodni, Fredrik próbował się z nią przywitać w tak neutralny i swobodny sposób, jak to było możliwe. Po raz pierwszy musieli się spotkać na oczach całego wydziału krótko po tym, jak się obudzili w tym samym łóżku.

– Chcę przenieść ciała, abyśmy mogli tam wejść – powiedziała Eva. – Czy wszyscy się zgadzają, aby akt zgonu wystawił lekarz sądowy?

– Tak – odparł Göran. – To nie podlega dyskusji.

Pozostali skinęli głowami. Kwestionowanie tej decyzji nie miałoby sensu.

Eva wywołała Knutssona przez radio i poprosiła, by wpuścił Hampego, który czekał przed taśmą w swoim wielkim chevrolecie. Wkrótce potem rozległ się pomruk nadjeżdżającego czarnego vana.

Pod nadzorem Evy Hampe i jego pomocnicy rozłożyli na ziemi worek na zwłoki i odwrócili w nim mężczyznę na plecy. Rana wylotowa w klatce piersiowej ukazała się wszystkim, którzy tłoczyli się pod namiotem, żeby nie stać w deszczu. W miejscu, gdzie powinno być serce, znajdowały się głębokie rany.

Eva przykucnęła obok zwłok, żeby przeszukać przednie kieszenie spodni. Przez chwilę się z nimi zmagała. W końcu udało jej się wyjąć biały papierek i kluczyk do samochodu.

– Paragon z supermarketu Högbyhallen w Hemse – powiedziała głośno, by wszyscy zwrócili uwagę. – Chleb za dwadzieścia siedem koron. Zapłacone o ósmej dwanaście w poniedziałek. I klucz do audi.

Göran ściągnął brwi. Wyjął okulary, chcąc samemu zobaczyć paragon. Eva uniosła go, żeby mógł przeczytać. Skinął głową.

– Dobrze – powiedział. – Ósma dwanaście. Jeśli nie zatrzymał się gdzieś po drodze, powinien był tu wrócić około wpół do dziewiątej albo chwilę później.

– Tym samochodem raczej nie jechał w ślimaczym tempie – stwierdziła Sara.

9

Hampe i jego kolega zasunęli zamki błyskawiczne worków na zwłoki i wynieśli oba ciała.

Folia, którą Eva rozwinęła w przedpokoju, szeleściła cicho pod nogami, gdy Fredrik wszedł do domku. Lampa została wniesiona do środka. Prąd był wyłączony. Prawdopodobnie pożar wywołał krótkie spięcie i wystrzelił główny bezpiecznik.

Po prawej stronie od większego pokoju, do którego Fredrik i Gustav zajrzeli wcześniej, mieściły się dwie małe sypialnie. Kuchnia znajdowała się na drugim końcu domu. Zewnętrzna ściana i dach były osmalone. Fredrik wszedł do środka.

Na ławie po prawej stronie od zlewozmywaka stały resztki czegoś, co dawniej musiało być ekspresem do kawy. Większość plastiku się spaliła, a szklany dzbanek pękł. Wokół ekspresu i na podłodze pod ławą zwęglone muesli zmieszało się z proszkiem gaśniczym.

Ekspres był włączony przez dwie doby, przegrzał się i stanął w płomieniach. Może też zapalił się papier z opakowania muesli. Gdyby nie pożar, niewykluczone, że dopiero w wieczór midsommar ktoś odkryłby ciała.

On jedzie do Hemse kupić płatki śniadaniowe. W tym czasie ona nastawia kawę. Kiedy mężczyzna wraca, oboje zostają zastrzeleni przez… no właśnie… kogo? Snajpera? Co tu się właściwie wydarzyło?

***

Eva przeszukała dom, próbując znaleźć dokumenty tożsamości. Szybko się z tym uporała.

– To ciekawe – powiedziała, wręczając znalezisko Göranowi.

Komendant przyjrzał się temu, co dostał. Były to dwa prawa jazdy i zagraniczny paszport.

– No to zidentyfikowaliśmy dwie ofiary – powiedział. – Saleh Habib, lat dwadzieścia cztery, i Josef Thomasson, lat dwadzieścia siedem. Oboje są obywatelami Szwecji. Nie podpisałbym się pod stwierdzeniem, że to na pewno oni. Jeśli ktoś chce zaprotestować, proszę bardzo.

Przekazał prawa jazdy policjantom. Eva zaczęła przeglądać zdjęcia ofiar zapisane w jej cyfrowym aparacie fotograficznym i porównywać je z fotografiami z dokumentów.

– To oni – oznajmiła.

– Zobaczmy, co tu mamy – rzekł Göran i otworzył paszport.

– W pokoju z piętrowym łóżkiem leżała kurtka. Na nierozpakowanej walizce – powiedziała Eva.

– Said Habib, lat dwadzieścia cztery, pochodzący z Egiptu – rzekł Göran, wpatrując się w zielony paszport.

– To samo nazwisko – stwierdził Ove.

– Tak. Może jest jej krewnym. Raczej nie mężem. Wygląda na to, że w pokoju był z nią ten drugi.

– A gdzie jest teraz Said Habib? – zapytała Sara. – Jeśli miał z tym coś wspólnego, postąpił idiotycznie, zostawiając w domku paszport i swoje rzeczy.

– Tak – potwierdził Göran. – To przeczyłoby teorii o jego udziale.

– Ale mogłoby wyjaśnić otwarte okno i odcisk buta na ramie – rzekł Fredrik.

Jego koledzy odruchowo przenieśli wzrok na okno.

– Kiedy ci dwoje zginęli, musiał być w środku. Uciekł przez okno.

– Cholera – skwitował Göran Eide. Przez chwilę nad czymś się zastanawiał.

Eva z powrotem podała mu prawa jazdy.

– Przeszukajmy cały teren, żeby mieć pewność, że nie leży gdzieś zabity ani ranny. Ten, kto zamordował tę dwójkę, mógł przecież pójść za nim.

– Człowiek, którego zrani taki pocisk, nie zajdzie zbyt daleko – zauważył Ove.

– Pewnie masz rację, ale nie można tego wykluczyć.

Göran zważył dokumenty w dłoni.

– Zadzwonię, żeby to sprawdzili, i zobaczymy.

Odwrócił się, chcąc wyjść z domku, ale się zatrzymał.

– Fredrik i Sara, porozmawiajcie z tymi, od których nadeszło zgłoszenie alarmowe.

Göran wyszedł korytarzem, nie czekając na odpowiedź. Stanął w namiocie przed wyjściem, żeby nikt mu nie przeszkadzał, kiedy będzie wykonywał telefon.

***

Drzwi otworzył Magnus Forsberg.

– Mam nadzieję, że nie musimy wracać… tam – oznajmił, kiedy zrozumiał, o co chodzi.

– Raczej nie – odparł Fredrik. – Już i tak… tam nie leżą… te ciała. Jeśli to o nie panu chodziło.

Magnus Forsberg z ulgą skinął głową.

– Nieprzyjemne jak diabli. W życiu nie widziałem nic gorszego. Żona jest wstrząśnięta.

Dom był mały. Wystrój można by uznać wręcz za ascetyczny. Z lewej i prawej strony pudła przeprowadzkowe jedno na drugim.

Przywitali się z Josefin Forsberg i usiedli w kuchni. Magnus na ich prośbę opowiedział, jak to się stało, że odkrył pożar, a później znalazł ciała.

On i Josefin mieli na sobie dżinsy i grube swetry. Jej był biały, a jego szary. Zrobiło się chłodno.

– Co teraz będzie? – spytała Josefin. – Człowiek zaczyna się zastanawiać. Skoro w okolicy grasuje jakiś szaleniec strzelający do ludzi. Tyle w to wszystko wpakowaliśmy, a teraz boimy się tu przebywać.

Kobieta patrzyła to na Fredrika, to na Sarę.

– Zdajemy sobie sprawę, że to musiało być dla państwa traumatyczne przeżycie. Jesteśmy jednak przekonani, że człowiek, który to zrobił, już nie wróci. Nie muszą się państwo obawiać – powiedziała Sara.

Josefin Forsberg kilka razy kiwnęła głową.

– Tak, tak, rozumiem. Ale nie wiem, czy to mi pomaga.

– Dobrze, że tak szybko udało się pani ugasić pożar – odparła Sara.

Niebo spowijały ciemnoszare chmury, z których padał gęsty deszcz. Wszędzie było mokro. Fredrik walczył ze stopniowo ogarniającym go przygnębieniem.

– Jeśli chodzi o te dwie osoby, które zginęły tam na dole… mieli państwo z nimi jakiś kontakt? – zapytał.

– Tak, spędzali sporo czasu na wyspie i codziennie przychodzili do kiosku. Czasem nawet po kilka razy. A raczej głównie ona. Saleh. W zeszłym tygodniu byliśmy tu w zasadzie tylko my i oni. Magnus znał ich z Mården.

Fredrik i Sara spojrzeli pytająco na Magnusa.

– Tak, zgadza się, poznałem ich już wcześniej. Pracuję w restauracji przy Surbrunnsgatan, a oni kilka razy przyszli tam zjeść. Mieszkają przy Roslagsgatan. Ta dziewczyna mi mówiła.

Magnus zamrugał.

Fredrik zapisał coś w notatniku.

– Mården to nazwa restauracji?

– Tak.

– Pani też w niej pracuje?

– Nie, nie – odparła Josefin. – Zajmuję się wyszukiwaniem lokacji do sesji fotograficznych.

Fredrik nie był do końca pewny, z czym to się wiąże, ale uznał, że nie będzie zgłębiał tematu.

– Czego jeszcze państwo się o nich dowiedzieli? – zapytał.

– Ona studiowała prawo i… no cóż, wiem niewiele więcej. Rozmawialiśmy głównie o pogodzie, wietrze, tym, co akurat robimy, o lokalu. Tego typu tematy – wyjaśniła Josefin.

– Nic na temat ich pochodzenia? – spytał Fredrik.

Josefin Forsberg pokręciła głową.

– Nie chciałam dociekać. W końcu ona doskonale mówiła po szwedzku. Takie pytania bywają mocno krępujące. Zrobiłoby mi się głupio, gdyby odpowiedziała, że urodziła się w Szwecji.

– Sama też o tym nie wspominała?

– Nie.

– O której godzinie państwo wstali w poniedziałek?

Mangan i Jossan Forsbergowie popatrzyli na siebie, nieco zaskoczeni pytaniem.

– Mniej więcej o wpół do ósmej. Staramy się zaczynać dni dość wcześnie.

– Zauważyli państwo coś nietypowego?

Chwilę się zastanawiali, ale potem pokręcili głowami.

– Nie widzieli państwo samochodów, nie słyszeli żadnych dźwięków ani nic w tym rodzaju?

– Mąż zawsze włącza muzykę, więc nie słyszymy zbyt wiele.

– Rano lubię trochę podkręcić głośność, żeby się rozbudzić – wyjaśnił Magnus.

– A kiedy zeszli państwo na plażę?

– Jakoś przed dziewiątą, może o ósmej trzydzieści.

Fredrik wymienił spojrzenia z Sarą. Niewiele im to dawało.

– Niczego państwo wtedy nie zauważyli? Schodząc do pracy?

Josefin zareagowała trudnym do zinterpretowania wyrazem twarzy.

– Może być cokolwiek. Nawet najbardziej błahe informacje są czasem ważne.

– Niech pomyślę. W poniedziałek rano… było całkiem ładnie, chociaż trochę zimno. Słyszałam, że ktoś wykonuje prace stolarskie.

– Prace stolarskie? – powtórzyła Sara.

– Tak, słyszałam uderzenia młotkiem i pomyślałam, że nie tylko my jesteśmy na nogach wczesnym rankiem.

– Długo to trwało?

– Nie wiem – odparła po chwili wahania. – O takich rzeczach się nie myśli. Człowiek słyszy tylko, że ktoś wbija gwoździe. No wie pani, takie „pang, pang, pang” odbijające się echem od ścian.

Uśmiechnęła się bezradnie. Wyglądało na to, że ani ona, ani jej mąż nie zastanowili się głębiej nad tym, co właśnie opisała.

10

Iman Habib siedziała ściśnięta w przepełnionej kolejce wąskotorowej z torbą zakupów spożywczych ze sklepu T-Jarlen między stopami. W wagonie unosiła się woń potu i kwaśnego piwa. Źródłem tego ostatniego zapachu był zapewne mężczyzna z przetłuszczonymi włosami i w podartej kurtce siedzący przed Iman.

Iman Habib była zadowolona z pracy w hotelu Strand. Poza tym dobrze jej się mieszkało w Täby. Nie cierpiała jednak wieczornych podróży do domu. Ciasnych wagonów, zmęczonych i zrzędliwych pasażerów. Dziś doszedł do tego jeszcze niekulturalny konduktor. Jeden z tych, którzy stemplują paski biletowe, opierając je sobie o okryty rękawiczką nadgarstek, i nigdy po prostu nie spojrzą na karty miesięczne, tylko wyrywają je pasażerom z ręki wściekłym szarpnięciem.

Spojrzała na swoje odbicie w szybie. Włosy miała długie i czarne, ale nie był to ich naturalny kolor. Farbowała je. Nie chcąc wyjść na zbyt próżną, w myślach tłumaczyła się tym, że ma pracę, w której musi wyglądać reprezentacyjnie. Taka zresztą była prawda.

Kurs recepcjonistki zrobiła dopiero wtedy, kiedy wszystkie dzieci zaczęły chodzić do szkoły. Trochę się martwiła, że kobiecie w wieku czterdziestu lat trudno będzie znaleźć pracę, ale poszło jak po maśle. Może zadecydowały jej umiejętności językowe: znała arabski, perski, francuski i angielski. Nie była pewna, czy to dlatego dostała tę posadę. Tak czy inaczej w hotelu Strand była główną recepcjonistką.

Nagle przyszło jej do głowy, że powinna zadzwonić do Saleh. Zerknęła na telefon w torebce. Nie miała jednak ochoty wyciągać go w zatłoczonej kolejce. Nie chciała też, by cały wagon słuchał ich rozmowy. No i wreszcie wolała nie mówić przy wszystkich po arabsku. Zaczęliby się gapić. Wiedziała to z góry.

Kiedy dwadzieścia minut później taszczyła torbę z zakupami ścieżką wiodącą do willi z cegły wapienno-piaskowej, drzwi samochodu zaparkowanego przy ulicy się otworzyły. Na ten dźwięk Iman się odwróciła. Ze środka wysiedli mężczyzna i kobieta, zatrzasnęli drzwi i ruszyli w jej stronę.

– Iman Habib? – spytała kobieta, kiedy byli już nieco bliżej.

Natychmiast zrobiło jej się nieprzyjemnie.

Mieszkała w Szwecji od dwudziestu sześciu lat, ale nie zapomniała o swoim pochodzeniu. Na widok nieproszonych gości, którzy już z daleka pachnieli urzędowo, zawsze przeszywał ją dreszcz.

– Tak – odparła i zrobiła krok w ich stronę, jakby chciała ich zatrzymać już na granicy posesji.

– Jesteśmy z policji – oznajmiła kobieta i pokazała legitymację. – Czy możemy na chwilę wejść? – spytała, wskazując głową dom.

Iman poczuła narastający dyskomfort. Natychmiast ogarnął ją chłód. Lodowaty dreszcz przeszedł od karku przez kręgosłup. Uświadomiła sobie, że tysiąc razy wolałaby, aby Bóg zesłał na nią oskarżenie o działanie na szkodę państwa od tego, co miało nastąpić za chwilę.

11

Göran Eide stanął przy krótszym boku stołu konferencyjnego. W prawej ręce trzymał zausznik okularów.

– Ostrzegę was, abyście wiedzieli, czego się spodziewać. Ci tam na dole zwietrzyli już nowego Mężczyznę z Laserem – oznajmił, wskazując salę, w której odbywała się konferencja prasowa. Sam niedawno ją opuścił.

Nie musiał mówić nic więcej. Wszyscy wiedzieli, jakie konsekwencje może mieć egzekucja dwóch osób obcego pochodzenia. Jeśli szybko nie posuną się naprzód ze śledztwem, bez wątpienia doprowadzi to do szalonych spekulacji w mediach, paniki na tle rasistowskim i oskarżeń między różnymi grupami i urzędami.

W najgorszym wypadku jakiś parlamentarzysta może się poczuć zmuszony popędzić na rojące się od imigrantów przedmieścia Sztokholmu i wyśpiewywać tam ksenofobiczne pieśni. Nie jest to coś, co chciałoby się znowu oglądać, choć nie sposób odmówić takim akcjom pewnej wartości rozrywkowej.

– Pierwsze zabójstwo brudasów na Gotlandii – palnął Lennart Svensson.

– Co ty wygadujesz, do cholery? – naskoczyła natychmiast na niego Sara.

O nie, pomyślał Fredrik. Tylko nie teraz. Westchnął cicho, gdy Lennart i Sara zaczęli dyskutować. Pewnie, Lennart potrafił być denerwujący czy ujmując rzecz mniej dyplomatycznie, wkurwiający jak jasna cholera, ale rzadko było to coś więcej niż kiepskie żarty i nieporadne prowokacje.

Lennart miał pięćdziesiąt osiem lat, ale wyglądał na starszego, zwłaszcza odkąd jego już i tak przyprószone siwizną włosy po ostatniej zimie prawie całkiem zbielały. Z oczywistych przyczyn coraz częściej dostawał zadania administracyjne i nie miał nic przeciwko temu. Poza skłonnością do paskudnych żartów był bystrym śledczym.

W kwestii jego „dowcipkowania” między kryminalnymi panowało milczące porozumienie. Pozostawiali wszystko bez komentarza, po prostu udając, że nie słyszą.

Sara Oskarsson nie była jednak skłonna udawać, że nic się nie stało. Zaatakowała odruchowo. To, co na początku było cywilizowaną dyskusją, w każdej chwili mogło się przerodzić w kłótnię.

– Proszę, wróćcie do tej debaty przy innej okazji. Gdy nie będziemy mieli do rozpracowania sprawy podwójnego zabójstwa – uciął Göran.

Lennart i Sara znieruchomieli z rozdziawionymi ustami.

– Dzięki – rzekł Göran. – W takim razie zaczynamy.

Dopiero w tym momencie wysunął krzesło i usiadł.

– Pomoże nam Krajowa Policja Kryminalna. Zajmą się przesłuchaniami na kontynencie. Będą rozmawiali z krewnymi i znajomymi ofiar.

Spojrzał na Lennarta.

– Przedstawisz sylwetki Thomassona i Habibów? Potem spróbujemy wszystko podsumować.

Lennart skinął głową i rzucił na stół plik dokumentów.

– Możemy zacząć od zaginionego kuzyna – oznajmił. – Samo przejrzenie paszportu Saida Habiba dostarcza ciekawych informacji. W niedzielę wrócił z dziesięciodniowego pobytu w Iranie. Obie pieczątki, przyjazdu i wyjazdu, przystawiono w Teheranie. Rodzice Saleh Habib zeznali, że pojechał odwiedzić w Kairze przyjaciela z dzieciństwa, który mniej więcej rok temu przeprowadził się do Teheranu. Słyszeli, że ten kolega wyjechał tam na studia, ale nie wiedzieli, o jaki kierunek chodzi. Warto odnotować pewien zbieg okoliczności dotyczący Saida i tego kolegi, Muhammada Awada. Mężczyzna przeprowadził się więc do Iranu około roku temu, bardziej dokładnymi informacjami nie dysponujemy. Mniej więcej w tym samym czasie, pod koniec lipca ubiegłego roku, Said Habib przyjechał do Szwecji studiować biochemię na uniwersytecie w Sztokholmie. I rzeczywiście studiował ten kierunek, w ubiegłym roku.

Lennart przerwał i zaczął szperać w dokumentach.

– Przyleciał na Arlandę dwudziestego ósmego lipca – przeczytał bezpośrednio ze swoich notatek.

– Jak radzi sobie z językiem na studiach? Mówi po szwedzku czy wystarczy angielski? – zapytała Sara.

– Mówi po szwedzku – odparł Lennart. – Zaraz do tego przejdę. Bracia Habibowie, czyli ojcowie obojga kuzynów, przyjechali do Szwecji z rodzinami w tysiąc dziewięćset siedemdziesiątym ósmym roku. Innymi słowy, kuzyni urodzili się w Szwecji. Oboje mają dwadzieścia cztery lata. Bracia ubiegali się o azyl z podobnych powodów: zgłaszając, że jako dysydentom grożą im długie kary więzienia za poglądy. Otrzymali pozwolenia na pobyt. Cała rodzina Saleh to dzisiaj obywatele Szwecji. Ojciec jest inżynierem w stopniu doktora i z łatwością dostał tu pracę, a ojciec Saida, młodszy z braci, jest literaturoznawcą. Kiedy tu przyjechał, nie miał jeszcze skończonych studiów i wydaje się, że wejście w szwedzki system było dla niego trudne. W tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątym roku rodzina zdecydowała się na powrót do Egiptu. Tam mógł dokończyć edukację i zajmuje teraz dobrą posadę na uniwersytecie w Kairze. Pewnie przyznacie mi rację, że nie można ich nazwać przeciętnymi obywatelami. Kiedy wyjeżdżali ze Szwecji, Said mówił płynnie po szwedzku i zdaje się, że od tamtego czasu podtrzymywał znajomość języka. Dobrze mu się poukładało w życiu. Trzecia osoba w tym domku to Josef Thomasson. On także przyszedł na świat w Szwecji jako obywatel tego kraju. Jest o trzy lata starszy od swojej dziewczyny, urodził się w tysiąc dziewięćset siedemdziesiątym siódmym. Ojciec przyjechał do Szwecji z Egiptu sam w tysiąc dziewięćset siedemdziesiątym pierwszym. Dziś jest obywatelem szwedzkim. Matka to Szwedka. Rodzice rozwiedli się w tysiąc dziewięćset osiemdziesiątym piątym. Opiekę nad dzieckiem przyznano matce, ale Josef utrzymywał kontakt z ojcem. Ma młodszą przyrodnią siostrę i brata o trzy lata starszego, Pettera Thomassona, który jako nastolatek miał problemy z prawem, ale poważniejszych przestępstw nie popełniał. Wygląda na to, że się poprawił. Od czasu wyroku w zawieszeniu za pobicie sprzed ośmiu lat jego kartoteka jest już czysta. Matka twierdziła, że Josef nigdy nie był zamieszany w nic podobnego. Bracia bardzo się od siebie różnią. „Jak dzień i noc”, tak to ujęła. Josef i Saleh poznali się trzy lata temu na uniwersytecie w Sztokholmie. Josef był wtedy na ostatnim roku ekonomii. Pracował jako sprzedawca w firmie informatycznej, oferującej sprzęt komputerowy, kursy i usługi systemowe. Sam uważał, że to trochę poniżej jego możliwości, ale mimo wszystko radził sobie całkiem nieźle. Josef i Saleh od października dwa tysiące trzeciego roku byli zameldowani przy Roslagsgatan 63 w Sztokholmie. Kilka przecznic od restauracji Mården przy Surbrunnsgatan, w której Magnus Forsberg pracuje jako kucharz, gdy nie prowadzi ośrodka turystycznego w Nisseviken. Wydaje się, że zarówno Josef, jak i Saleh bardzo mocno postawili na studia i karierę. Mają doskonałą opinię u pracodawców i nauczycieli. Saleh Habib należała do najlepszych studentek i myślała o pracy w gospodarce. Nie przejawiała szczególnych zainteresowań politycznych. W określone święta chodziła z rodzicami do meczetu, ale poza tym zdawała się wieść życie świeckie. Religijność rodziców też nie robi wrażenia intensywnej.

Lennart Svensson umilkł i zaczął szybko przeglądać dokumenty tworzące stos, żeby sprawdzić, czy niczego nie przeoczył.

– Tutaj coś jest. Said należy do jakiegoś egipskiego stowarzyszenia w Sztokholmie, ale z dokumentu nie wynika, czy to organizacja polityczna, czy tylko tam siedzą, grają w karty i pogryzają ziarna słonecznika.

Fredrik spojrzał z niepokojem na Sarę Oskarsson, ale tym razem siedziała spokojnie z kamienną twarzą.

12

W domu unosił się zapach schabu w sosie koperkowym. Tommy Johansson siedział przy stole w kuchni i śledził wzrokiem ruchy siostry. Nakładała mięso do małych foliowych torebek. Wyszło jej z tego jedenaście porcji. Nakleiła na nie paski taśmy do mrożonek i wyraźnie napisała czarnym tuszem „Schab w sosie koperkowym”. Dwa opakowania włożyła do lodówki, a resztę do zamrażalnika. Zeszło jej prawie do kolacji. Długo czekał na jedzenie, ale nie narzekał.

Współczuł jej, że musiała się tym zajmować. Przyjść prosto z przedszkola z ciężkimi torbami. Załadować jedzenie do zamrażalnika, żeby tata łatwo mógł wyjąć taką bryłę i podgrzać sobie w mikrofalówce. Tommy uważał, że mogłaby dać sobie z tym spokój. Przecież ojciec nie umrze z głodu. Jakoś sobie poradzi, jeśli będzie musiał. Albo umrze. Może tak byłoby nawet lepiej.

Tę dyskusję mieli już jednak za sobą. Od dawna. Nie zamierzał się z nią kłócić. Jeśli tak chciała, to proszę bardzo. Ale ani myślał jej pomagać. Zawsze był gotów ją wesprzeć w każdej innej sprawie. Ale nie w tej, i dobrze o tym wiedziała.

Tata jak zwykle jadł przed telewizorem. Tommy i Anna-Karin w kuchni. Z talerzy z paskami w kolorach tęczy, stojących na ceracie. Korzystali z nich, odkąd pamiętał.

– Dobre – wymamrotał między jednym kęsem a drugim.

– Kiedy przyjdzie Krister? – spytała Anna-Karin, kiedy zaspokoili pierwszy głód.

– Jutro – odparł Tommy i opróżnił szklankę mleka.

– Już jutro?

– Tak – potwierdził. Patrzył na nią, pochylając głowę nad talerzem. – Kurczę, ale masz zadowoloną minę.

Komentarz sprawił, że uśmiechnęła się jeszcze szerzej.

Nie wiedział, co o tym myśleć. Oczywiście zauważył, co się dzieje. Może powinno mu się wydawać słodkie, że siostra jest tak zachwycona jego najlepszym kumplem. Ale… Dzieliło ich sześć lat. Kiedy Krister biegał jako mały smarkacz po podwórku, ona była już prawie dorosłą kobietą. Teraz oboje byli pełnoletni, jednak i tak… Mimo wszystko coś mu nie pasowało.

Chciał dla niej tego, co najlepsze. Zależało mu, by miała wszystko, czego potrzebuje. Czegokolwiek zechce. Nie zamierzał stawać jej na drodze. Nie mógł jednak nic poradzić na to, że ma swoje zdanie.

– Nie, chciałabym pojechać do domu – odparła. – Jutro otwieram.

Pora była późna. W każdym razie dla kogoś, kto zamierza wstać około piątej rano.

– Okej – odparł Tommy.

– Jutro znów wpadnę – oznajmiła.

– Wpadnij. – Tommy wyszczerzył zęby. – Krister będzie około wpół do trzeciej.

***

Mimo późnej godziny jeszcze nie zamierzali kończyć pracy. Fredrik próbował wziąć się w garść, ale czuł, że coraz trudniej mu się skoncentrować. Göran Eide zbliżał się do końca podsumowania.

– Odległość od zarośli do drzwi wynosi nie więcej niż trzydzieści dwa metry. Co oznacza, że nawet posługując się prostym celownikiem, można oddać bardzo precyzyjny strzał. Musimy jednak wziąć pod uwagę, że sprawca strzelał na stojąco, a cel praktycznie przez cały czas był w ruchu. To wskazuje na kogoś w pewnym stopniu obytego z bronią. Można bezpiecznie stwierdzić, że nie był to człowiek, któremu w ręce wpadła broń i użył jej pod wpływem impulsu.

– Bardziej niż cokolwiek innego to przypomina egzekucję – rzekł Gustav. Powiesił marynarkę na oparciu krzesła i podwinął rękawy koszuli.

– Ale o samej broni chyba trudno cokolwiek powiedzieć? – spytał Göran, patrząc na Evę.

– To prawda. Jak wszyscy się domyślili, użyto jakiegoś rodzaju amunicji rozpryskowej, dlatego niełatwo odczytać coś z kul. Są bardzo zdeformowane. Obstawiałabym siedem i sześćdziesiąt dwie setne milimetra.

– Czy to nietypowa amunicja? – spytał Lennart.

– Nie. Używa się powszechnie na polowaniach, a także w strzelectwie. Wiem, że Gwardia Narodowa kilka lat temu wymieniła mausery na AK4B, a to jest właśnie ten kaliber. Poza tym amunicji rozpryskowej tego kalibru jest całe mnóstwo. Ale, jak zaznaczyłam, tylko zgaduję. Fragmenty zostały wysłane do Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego. Zobaczymy, co powiedzą.

– A zatem amunicja nie daje nam żadnych odpowiedzi. Przynajmniej na razie – rzekł Göran i w zamyśleniu przygryzał górną wargę.

Spojrzał niewidzącym wzrokiem na Fredrika, na co tamten mimo woli zmienił pozycję na krześle.

– Trzeci człowiek, który był w domu, Said Habib… – zaczął Göran.

– Właśnie, jedno mnie w tym dziwi – wtrąciła Sara, ale urwała. – Przepraszam, skończyłeś? Czy można…

– Jasne, mów – odparł Göran.

– Zgadzam się, że to wygląda jak egzekucja, ale o kogo właściwie chodziło sprawcy? W tym, co się wydarzyło, było wiele przypadku. Nie mógł na przykład wiedzieć, że kobieta otworzy drzwi mężczyźnie. Może chciał zabić jego, a ona zginęła, bo akurat się tam pojawiła? A może zaczekał po prostu na pierwszą lepszą okazję, by zabić jedną lub więcej osób? Czy w ogóle wiedział, że w domu jest jeszcze ktoś trzeci?

– Poczekaj. W wątku tego kuzyna, który przyjeżdża rano, coś się kryje – rzekł Fredrik.

– O, proszę, Broman się obudził – rzucił Lennart.

I słusznie. Fredrik zbyt długo milczał. Miał za dużo myśli naraz. I dotyczyły zupełnie czegoś innego.

– Tak? – odparł Göran.

– Said Habib miał przyjechać do domu w poniedziałkowy poranek – podjął Fredrik. – Josef Thomasson został zastrzelony tuż po przyjeździe swoim samochodem do Nisseviken. A jeśli sprawca się pomylił? Jeśli to na Saida czekał. Wiedział, że Said ma przyjechać w poniedziałek rano, ale nie znał dokładnej godziny, więc kiedy Josef wrócił z bułkami na śniadanie, zabójca pomyślał, że to jego cel.

Göran odsunął krzesło i wstał.

– To, że do zabójstw doszło tego samego ranka, gdy miał przyjechać Said, jest niewątpliwie interesujące.

– Oznacza w takim razie, że sprawca schował się w zaroślach po tym, jak Josef Thomasson pojechał do Hemse – oznajmił Ove, zwrócony do Fredrika.

– Tak.

Göran powoli przechadzał się po pokoju tam i z powrotem.

– Ale nadal nie wyjaśnia, dlaczego zginęła również kobieta – zauważyła Sara.

– Możemy sobie wyobrazić różne scenariusze – rzekł Göran, mijając białą tablicę. – Zabójstwo honorowe, czyn z pobudek rasistowskich, jakaś sprawa polityczna, tragiczny w skutkach przypadek zazdrości, narkotyki, długi czy jakieś inne przestępstwo w tle. Nie sądzę, abyśmy mogli wykluczyć którąś z tych możliwości, chociaż gdybyśmy mieli wprowadzić stopniowanie…

– Takie pełne emocji sprawy jak zabójstwo honorowe czy zazdrość trudno mi powiązać ze sposobem działania sprawcy – stwierdził Ove.

– Ja też bym je umieściła na samym dole listy – zgodziła się Sara.

– A to, że mogliby być zamieszani w działalność przestępczą… – ciągnął Ove, kręcąc głową.

– Nie, ci dwoje wydają się wyjątkowo kulturalni i zasymilowani. O kuzynie wiemy mniej, ale ojciec to jakiś profesor od kwestii językowych, a on sam był, zdaje się, biochemikiem albo miał nim zostać – powiedział Göran i bezwiednie chwycił jeden z pisaków umieszczonych w metalowej rynnie pod tablicą.

– Musimy uważać, by nie oceniać książki po okładce, ale przy tym, co wiemy dzisiaj, nie jest to wielka pomoc.

– Poza tym mamy sposób działania sprawcy – dodał Lennart. – Kojarzy się z egzekucją. Ale jednocześnie istnieją fakty, które temu przeczą. Jeśli mówimy o jakiejś organizacji, moim zdaniem możemy wykluczyć państwową organizację wywiadowczą. Oni wiedzieliby, ile osób znajduje się w domu. Nie pozwoliliby jednemu człowiekowi wybić okna z tyłu i zniknąć. Jeśli sprawa jest polityczna, mamy raczej do czynienia z terrorystami bez zaawansowanego przeszkolenia.

Göran zdjął nasadkę z pisaka i zaplamił sobie czarnym tuszem palec wskazujący.

– Problemem jest również to, że ludzie, którzy padli ofiarą, nie wydają się ani trochę interesujący z punktu widzenia motywów politycznych. Nie są religijni ani aktywni politycznie. Są nastawieni, jak się wydaje, głównie na karierę i zarabianie pieniędzy – zauważył Fredrik.

– Jeżeli ktoś z nich jest interesujący, to kuzyn. Ojciec to jakiś profesor, ale także dysydent, który uciekł ze swojego kraju. Dlaczego nagle przyjechał do Szwecji? Żeby studiować biochemię. Czy nie można studiować tego kierunku w Egipcie? No i co robił w Teheranie? A ten przyjaciel z dzieciństwa, którego ponoć odwiedził? Skąd się tam wziął? Dlaczego spotkali się w Iranie, a nie w Egipcie, co byłoby bardziej naturalne? – zastanawiał się Lennart.

– Nie wiedziałem, że Lennart dostał pół etatu w policji bezpieczeństwa Säpo. Czy to dlatego tak rzadko go widujemy? – odparł z uśmiechem Ove.

– Lennart ma rację – przerwał Göran. – Skupmy się na osobie Saida. Kiedy go namierzymy, wiele się wyjaśni.

– O ile on jeszcze żyje – dodał Lennart.

– Myślę, że żyje. Gdyby był martwy albo ciężko ranny, powinien się znajdować niedaleko domu, a w takim wypadku już byśmy go znaleźli.

– Ale jeśli nie zginął, dlaczego nie daje znaku życia? – zapytała Sara.

– I właśnie dlatego uważam, że coś jest nie w porządku albo z nim, albo z całą trójką – odparł Göran.

– Skoro mowa o Säpo… mają coś? Sprawdziliśmy to? – spytał Gustav.

– Zostali poinformowani, ale nie zareagowali – wyjaśnił Göran.

– Nie omówiliśmy jeszcze wątku ewentualnego rasizmu.

– Pozornie profesjonalny sposób działania, ale z ewidentnymi lukami według mnie mocno wskazuje na ten motyw. A jeśli to rasiści, mam prawie stuprocentową pewność, że miejscowi. Kto zainteresowany takimi kwestiami płynąłby promem do gminy znanej z tego, że mieszka w niej najmniej obcokrajowców?

– To prawda. Szukamy znanych rasistów, neonazistów, skrajnych prawicowców. W pierwszej kolejności tych z najbliższej okolicy – postanowił Gustav.

Göran Eide skinął głową w ich kierunku.

– Dobrze. Wy dwaj możecie zacząć wyszukiwać ludzi tego pokroju. Na papierze jeszcze dziś, a w praktyce jutro z samego rana.

13

Kiedy Fredrik ruszył na południe, była późna noc. Trwał najjaśniejszy tydzień lata, midsommar przypadało w piątek, a dwa dni wcześniej nastąpiło letnie przesilenie. W lusterku wstecznym widział dzień migoczący na horyzoncie odcieniami błękitu. Deszczowe chmury się rozproszyły. Nie był pewny, czy bardziej przypomina to wschód, czy zachód słońca.

Zadzwonił do Ninni i zaproponował, aby przełożyli spotkanie na następny dzień, ale ona się upierała. Dlaczego miałby mieć więcej czasu akurat dzień później, skoro jest w trakcie śledztwa w sprawie zabójstwa? Oczywiście miała rację. Pojechał więc mimo późnej pory. Zostanie mu niewiele czasu na sen, ale może lepiej się wyśpi po rozmowie z nią.

Zastanawiał się tylko, co powinien powiedzieć.

Nie czuł się gotowy do przekazywania jej zdecydowanych komunikatów. Mógł oczywiście stchórzyć i dać Ninni przejąć inicjatywę, ale taka gra najczęściej nie była warta świeczki.

Jakie tematy powinien w takim razie poruszyć? Dzieci, no pewnie! Muszą się porozumieć w kwestii opieki nad dziećmi. Cokolwiek się między nimi wydarzyło, muszą rozwiązać tę sprawę. Przez ostatnie dwanaście dni spotkał Joakima i Simona tylko raz. Tak dalej być nie mogło.

Westchnął i poczuł, jak opuszcza go resztka sił witalnych.

Wjechał w ponure światło latarni ulicznych w Hemse i wyłączył długie. Był już blisko.

Zaczął wspominać tamten dzień, gdy w kilka osób zostali po pracy. On, Sara, Eva i Ove. Dokładnie siedem tygodni temu. Można by było wybrać inny moment jako początek, ale dla niego zaczęło się właśnie w tamten wieczór.

Rozmawiali o pracy i o tym, co się wydarzyło w ciągu dnia, ale po chwili zeszło na tematy bardziej osobiste. Niedługo potem Ove poszedł, a Sara, która była singielką i mieszkała w centrum, zapytała Fredrika i Evę, czy pójdą z nią na piwo. Wypić nie mogli, bo czekała ich jazda samochodem, ale odpowiedzieli, że chętnie jej potowarzyszą. W powietrzu wisiało coś, czego żadne z nich nie chciało przełamać.

Usiedli przy barze w restauracji Gamla Masters. Sara wzięła duże piwo, a Eva i Fredrik zamówili piwa niskoprocentowe i spokojnie je sączyli. Zanim Sara zdążyła opróżnić swój kufel, zadzwonił jej telefon i okazało się, że musi pilnie wracać. Fredrik i Eva zostali sami. Nie mieli nic przeciwko temu, wręcz przeciwnie.

Kiedy barman zapytał, czy chcą dolewkę, Eva przyznała, że niespecjalni z nich bywalcy barów. Fredrik powiedział wtedy: „Zamów piwo, jeśli masz ochotę, mogę cię odwieźć do domu. A jutro rano przyjedziesz autobusem”.

Z perspektywy czasu nie mógłby przysiąc, że nie miał w tej propozycji ukrytego zamiaru. Nie wiedział. Kiedy jednak stał tam przy barze, nie myślał, te słowa po prostu padły.

Po kilku „nie, nie” i „tak, tak” klamka zapadła. Eva zamówiła piwo i zanim się rozstali, siedzieli razem mniej więcej godzinę. Rozmawiali przede wszystkim o toczącej się sprawie rozwodowej Evy. Ona i jej mąż byli w separacji od czterech miesięcy. Na razie nadal zajmowała dom w Östergarn, ale nie było jasne, czy po rozwodzie tam zostanie. Fredrik nie wiedział, co oznaczają jej wątpliwości. Miał doświadczenie tylko z ludźmi, którzy w kwestii wielkich decyzji wypowiadają się mętnie, nawet gdy tak naprawdę już je podjęli.

Kiedy Eva rozpoczęła długi kurs na technika kryminalistyki, obrała sobie za cel powrót na Gotlandię i podjęcie tam pracy. Udało jej się to szybciej, niż miała odwagę marzyć. W tamtym czasie założenie rodziny nie stało ani wysoko, ani nisko na liście priorytetów Evy Karlén. W ogóle nie myślała o tym zbyt często. Może należało, bo kiedy wróciła na Gotlandię i spotkała przyjaciół z dzieciństwa, zwaliło jej się to na głowę.

Wiele jej byłych koleżanek od dawna miało mężów i dzieci. Kiedy poznała Månsa, minęło nie więcej niż pół roku i już była w ciąży.

Obecnie Stina miała pięć lat, a Filip skończył siedem. Eva czuła, że ma dość. Nie Stiny i Filipa, tylko życia rodzinnego. Któregoś dnia poczuła, że nie wytrzyma już ani dnia takiego życia. Miała go po dziurki w nosie. Chociaż był to może tylko tchórzliwy sposób na powiedzenie, że to Månsem się zmęczyła. Nie była pewna.

Kiedy wsiedli do volva Fredrika, żeby pojechać do Östergarn, dowiedział się, że przed laty Eva aktywnie działała w młodzieżówce partii Centrum. W tym samym okresie jej ojciec zasiadał w radzie gminy, więc najwyraźniej spieszyło jej się, by pójść w jego ślady. Po paru latach jej zainteresowanie polityką partyjną wygasło i od tamtego czasu głosowała nie tylko na Centrum, ale też na Partię Ludową i socjalistów. To drugie tak oburzyło Sunego Karléna, że którejś niedzieli milczał przez cały obiad.

Eva pokierowała Fredrika do dużej funkcjonalnej willi w kształcie pudła, położonej w połowie drogi między kościołem Östergarn a miejscowością Herrvik. Kiedy zahamował na podjeździe, zapytała, czy na chwilę wstąpi. Fredrik przez moment się zastanawiał, dlaczego to zrobiła. Nie mogła go przecież zapraszać na kieliszek, a poza tym na Gotlandii, w przeciwieństwie do Sztokholmu, nie wykorzystuje się pierwszej możliwej okazji do zaprezentowania komuś swojego domu. Ale nie protestował.

Kiedy tylko weszli do domu, Eva stwierdziła, że nie może go niczym poczęstować. O ile nie chce kawy, ale nie chciał. Przez chwilę stali w milczeniu, w dużych drzwiach między holem a salonem z wieloma wysokimi i wąskimi oknami. Byli naprawdę blisko siebie. Tak blisko, że powinni się czuć skrępowani, ale żadne z nich nie wykonało najdrobniejszego ruchu, żeby zwiększyć dystans.

Po wszystkim nie potrafili rozstrzygnąć, kto właściwie przejął inicjatywę. Nie mogli sobie przypomnieć, jak to przebiegło, mimo że poświęcili dużo czasu na omawianie tego tematu. W każdym razie nagle zaczęli się całować. Trwało to niezbyt długo.

Zaskoczeni i trochę zawstydzeni pożegnali się, a Fredrik odjechał, wdzięczny, że to przerwali na etapie drobnego incydentu, który można zamieść pod dywan i zapomnieć.

W drodze do domu zastanawiał się, co właściwie w niego wstąpiło. Ninni i on jeszcze jesienią przechodzili kryzys. Czy to nie wystarczyło? A może wcale go nie przeszli? Może dopiero się zaczął?

Tak, tamten pocałunek można było zamieść pod dywan i zapomnieć, ale tak się nie stało. Za to jego wspomnienie rosło w siłę…

Myśli Fredrika się rozproszyły, gdy światło reflektorów padło na tablicę przy drodze zjazdowej. Skręcił ze sto czterdziestki dwójki i próbował się przygotować mentalnie. Już za kilka minut stanie oko w oko z Ninni po raz pierwszy od dziesięciu dni. Nie przebywali tak długo osobno od wielu lat. Chwila naprawdę nie sprzyjała czułemu wspominaniu pierwszego pocałunku z Evą sprzed siedmiu tygodni.

Zwolnił i skręcił przed dom. Powoli przejechał po trawiastym podwórku przed masywnym osiemnastowiecznym budynkiem. W kuchni i salonie na piętrze paliło się światło. Był w „domu”.

***

Ninni wyglądała na zmęczoną. Uświadomił sobie, że pewnie nie powinien tego komentować. Poza tym, choć nie od razu, zauważył coś jeszcze. Schudła. Ile można schudnąć w ciągu dwunastu dni? Wyglądało na to, że naprawdę sporo.

– Cześć – zaczęła.

Zabrzmiało to krótko i neutralnie. Właściwie sucho.

– Cześć – odpowiedział w taki sam neutralny sposób.

Przez chwilę milczeli. W tak dziwnej sytuacji można było się poczuć skołowanym. Fredrik miał czterdzieści dwa lata i nigdy wcześniej nie przeżył czegoś podobnego. Kusiło go, by po prostu się wyłączyć. Głęboko odetchnął. Pomyślał o domu, do którego się wprowadzili półtora roku wcześniej. O całej pracy, którą w niego włożyli. O jego staraniach, by dalej mieszkali na Gotlandii. A potem wydarzyło się coś takiego.

– Możemy usiąść w kuchni – powiedziała Ninni.

– Jasne – odparł. Poszli tam i zajęli miejsca przy stole.

Na środku stała otwarta butelka wina.

– Napijesz się? – spytała.

– Nie, dziękuję – odpowiedział. – Prowadzę.

Pytanie sprawiło, że w jego myśli wkradły się niechciane wspomnienia. Tej krótkiej chwili w domu w Östergarn. Jego życie byłoby dziś o wiele prostsze, gdyby skończyło się na tym, może i nie całkiem niewinnym, ale jednak krótkim pocałunku. Co by było, gdyby nie zapytał Evy, czy zje z nim lunch, kiedy wpadli na siebie na parkingu? I gdyby Eva nie pojawiła się nagle na wydziale kryminalnym, gdy pracował do późna nad protokołami przesłuchań. Gdyby nie zapytała – zresztą całkiem zuchwale – czy miałby ochotę wpaść do Östergarn, a jego szeroki uśmiech i pożądliwe spojrzenie zdradziły go na długo, zanim odpowiedział.

Był jednak dorosłym człowiekiem. Nie mógł zwalać winy na to, że w pewnych chwilach pojawiają się określone pokusy. Jasne, że bez nich byłoby łatwiej, ale mimo wszystko miał wybór. To, że „okazja czyni złodzieja”, było tylko półprawdą. Złodziej przede wszystkim rodzi się sam.

Wpadł do Östergarn. Kochał się z Evą. I oczywiście, wracając tamtej nocy do domu, miał poczucie winy i żałował tego, co zrobił, ale te uczucia nie były zbyt przekonujące w porównaniu z euforią na myśl o dotykaniu ciepłej skóry Evy. To były wybuchowe wibracje. Już wtedy chciał więcej.

Wtedy zdradził Ninni po raz drugi. Do pierwszej zdrady doszło wiele lat wcześniej podczas szkolenia zawodowego. Nigdy o tym nie powiedział, ale głęboko żałował, jeszcze zanim zdjął ubranie. Tym razem było inaczej. Zupełnie inaczej.

– Zastanawiałeś się trochę? – spytała Ninni.

Popatrzył na nią i uciekł wzrokiem, zawstydzony obrazami, które chodziły mu po głowie. Odchrząknął, choć wcale nie musiał.

– Tak. Jadąc tutaj, myślałem o pewnej sprawie.

Nie dało się zaprzeczyć, że tak było.

– Musimy coś postanowić w kwestii dzieci – stwierdził.

Oczy Ninni prawie niezauważalnie się rozszerzyły. Nieznacznie odchyliła głowę do tyłu.

– Może to być coś prowizorycznego, ale po prostu opracujmy jakiś plan. Fifty-fifty albo nie, jeśli nie chcesz, byle tylko sporządzić schemat, którego będziemy się trzymać. Przez dwa tygodnie prawie się z nimi nie widziałem – oznajmił.

Ninni milczała. Kiedy mówił, jej spojrzenie powędrowało w kierunku drzwi.

– Nad niczym innym się nie zastanawiałeś? – spytała.

– No cóż – odparł, czując instynktownie, że stąpa po kruchym lodzie. – Pomyślałem, że dobrze będzie zacząć od tego. Sprawa jest ważna.

– Dzieci? – odparła.

– Tak.

– Dzieci? – powtórzyła bardziej piskliwym głosem.

– Tak, a co?

Bez żadnej zapowiedzi jej oczy zaszły łzami i poderwała się z krzesła.

– Chcesz rozmawiać o dzieciach? O tym, co zrobimy z dziećmi? Po to tu przyjechałeś?

– Tak, pomyślałem, że to… – zaczął niemądrze, ale nie zdążył powiedzieć więcej, bo Ninni mu przerwała:

– A ja?! – krzyknęła, tracąc nad sobą panowanie. – O mnie nie chcesz rozmawiać? Może nie jestem już interesująca i nagle zaczęłam odgrywać w twoim życiu tak cholernie nieistotną rolę? Tak o, z dnia na dzień!

– Ninni…

– Kurwa mać, jesteś paskudny, obrzydliwy.

Okrążyła stół i zaczęła uderzać Fredrika zaciśniętymi pięściami. Nawet jeśli ciosy padały na chybił trafił, była silna i nie pozostawały bez efektu. Wstał, żeby się obronić.

– Jak, do cholery, w ogóle śmiesz tu przychodzić? Co masz tu do roboty? No? Spadaj stąd! Spadaj! Ale już!

– Ninni…

Próbował chwycić jej dłonie i ją uspokoić, ale nie pozwoliła mu na to, krzyczała tylko coraz głośniej i bardziej piskliwie.

– Idź stąd, idź, idź, idź! Ty cholerny padalcu, nie chcę cię tu widzieć.

Zaczęła go popychać w kierunku drzwi, więc uznał, że lepiej postąpić, jak każe. Im wcześniej zniknie za drzwiami, tym mniejsze ryzyko, że dzieci się obudzą. Należy tak zrobić. Nie powinny tego widzieć i słyszeć. Zwłaszcza Simon. Kto wie, jakie ślady takie zdarzenie może pozostawić u siedmiolatka. Poza tym Ninni nie należała do osób, które zmieniają nastrój na pstryknięcie palcami. Jeśli uznała, że jest paskudnym draniem, który ma ją gdzieś, pozostanie tak przynajmniej do następnego dnia.

Wycofał się za drzwi. Ninni szybko je zamknęła. Usłyszał przekręcany zamek.

Przez chwilę stał na schodach, spojrzał w okno pokoju dzieci na piętrze i zastanawiał się, czy nadal śpią.

„Idź już” wysyczane zza drzwi sprawiło, że się odwrócił i poszedł do samochodu.

Kim właściwie był? W ostatnim czasie wielokrotnie zadawał sobie to pytanie, ale na razie nie znalazł żadnej dobrej odpowiedzi. Dawniej sądził, że jest zwyczajnym, porządnym chłopakiem, który dba o rodzinę, nawet jeśli czasami zdarzają się drobne zgrzyty. Zdradził żonę po raz drugi i tym razem nie można było powiedzieć, że chwilowo stracił głowę. Trwało to kilka tygodni, zanim wyznał wszystko Ninni. I wciąż się nie zakończyło.

Czy tak naprawdę był paskudnym gnojem? Okazja czyni złodzieja, ale w znacznie większym stopniu złodziej rodzi się sam.

14

Jechał szybko. Chciał dotrzeć do wypożyczonego domu w Vamlingbo, rzucić się na łóżko i zapomnieć o tym dniu.

Był już czwartek. Przeddzień midsommar. Spodziewał się, że czeka go praca, a potem samotny wieczór wśród medalionowych tapet w Vamlingbo. Eva będzie świętowała z dziećmi i swoją mamą. Nie chciał się im narzucać, a poza tym pewnie i tak nie był szczególnie mile widziany.

Co zrobiłby jego ojciec? Siedział sam w mieszkaniu w Nacka z widokiem na kanał Sickla? Czy tak będzie to teraz wyglądało? Samotność, izolacja? Pozbawiona sensu wędrówka przez pustynię wieku średniego. Coraz słabszy kontakt z synami.

A zresztą, co by było, gdyby separacja się przedłużała, a w końcu naprawdę by się rozwiedli? Czy Ninni w ogóle chciałaby nadal mieszkać na Gotlandii? Mocno w to wątpił. Gdyby Ninni zabrała dzieci i przeprowadziła się z powrotem do Sztokholmu, nie miałby wielkiego wyboru. Również zostałby zmuszony do zmiany miejsca zamieszkania. A wówczas to, co mieli z Evą – związek czy jakkolwiek to można nazwać – okazałoby się beznadziejną ślepą uliczką.

Czy w tym wszystkim w ogóle było miejsce na to, czego on chce? I czego właściwie chciał?

Westchnął głęboko. Destrukcyjne fantazje zwaliły mu się na głowę i nieświadomie przyspieszył. Gdyby tylko mógł uciec od własnych myśli.

Przez trzy tygodnie Eva i Fredrik spotykali się tak często, jak tylko mogli. Potem wyjawił wszystko Ninni. Wyrwało mu się po dwóch kieliszkach wina i pytaniu, z którego w sumie można by się było wyplątać bez większego trudu. Powiedział prawdę. Może nie był w stanie dalej nosić w sobie tej brzydkiej tajemnicy, ale przede wszystkim nie mógł dalej kłamać. Nie cierpiał wykrętów, których przez lata nasłuchał się od ludzi, co bili, zdradzali, zabijali i kradli.

Wyleciał na zbity pysk. Ninni wybuchnęła mniej więcej tak jak przed chwilą, może było odrobinę gorzej. Tamtego wieczoru przed prawie dwoma tygodniami porządnie go wystraszyła. Przez kilka przerażających minut czuł strach, że ona zupełnie straci nad sobą panowanie. Myślał o chłopcach. Niektóre kobiety robiły krzywdę swoim dzieciom z rozpaczy, że zostały zdradzone, albo po to, by się zemścić.

Mrok własnych myśli niemal go sparaliżował, ale wkrótce potem Fredrik się uspokoił. Znał swoją żonę na tyle dobrze, by wiedzieć, że ich nie skrzywdzi.

Tego wieczoru już nie był tak zaniepokojony. Zaczął się przyzwyczajać.

Minął Burgsvik. Było cicho i pusto, po drodze nikogo nie widział. Od Vamlingbo dzielił go niewielki dystans i od rozpadającego się gospodarstwa, tymczasowego schronienia dla człowieka, który pozwolił, by jego popędy wzięły nad nim górę.

Czy nie na tym właśnie polegała jego praca? Na przywoływaniu do porządku ludzi, którzy nie dotrzymują umowy społecznej? Ludzi, którzy poddają się żądzom, takim jak głód, chciwość, pożądanie, zazdrość, pragnienie zemsty czy potrzeba kontroli? Wszystkich tych, którzy nie dali rady zachować się w sposób cywilizowany, czyli taki, co do którego panuje powszechna zgoda? Którzy na powrót stali się zwierzętami?

Różnica sprowadzała się oczywiście do tego, że zdrada nie jest przestępstwem. Choć człowiek zostaje ukarany i trudno mieć o to pretensje.

Potrzebował snu. Brzęczenie w jego głowie było za głośne. Musiał pójść spać, żeby być w miarę wypoczęty następnego ranka. Zamierzał nastawić budzik na wpół do szóstej.

***

Kiedy Fredrik wysiadł z samochodu przed domem, niebo na północnym wschodzie było jeszcze jaśniejsze. Mokra od rosy trawa skrzypiała pod butami. Nie mógł się powstrzymać, by nie przystanąć przed wejściem na schody. Mocno wciągnął powietrze, napełniając płuca chłodnym, rześkim powietrzem. Panowały cisza i spokój i przez chwilę również jego wnętrze było spokojne. Myśli ucichły, a życie nagle zaczęło się wydawać całkiem znośne.

Wspiął się po kamiennych stopniach i z pewnym trudem spowodowanym panującą ciemnością udało mu się włożyć klucz do zamka. Wszedł, zamknął za sobą drzwi, zdjął buty i schował klucz z powrotem do kieszeni dżinsów. Ziewnął szeroko, zapalił światło w przedpokoju, poszedł do kuchni i napełnił zimną wodą kufel o złotej krawędzi. Cały Jesper, ma prawdziwe kufle w kuchennej szafce, pomyślał i w tej samej chwili rozległo się pukanie do drzwi. Szyba otoczona wyschniętym kitem zabrzęczała.

Zdziwiony odstawił kufel i wrócił do przedpokoju. Włączył zewnętrzne światło i z pytającym wyrazem twarzy otworzył drzwi.

Na zewnątrz stał jasnowłosy mężczyzna około trzydziestki. Miał na sobie granatowe dżinsy i koszulkę, która lśniła bielą. Skąd on się wziął? Fredrik nigdy wcześniej go nie widział, ale mimo to przybysz wyglądał znajomo.

– Fredrik Broman? – zapytał.

– Tak? – odparł.

Nie spodziewał się ciosu. Po prostu nagle zaciśnięta pięść mężczyzny trafiła go w szczękę. Upadł do tyłu i prawie uderzył głową o podłogę. Cios był silny, ale przewrócił się głównie dlatego, że go zaskoczył.

Mężczyzna wyciągnął prawą rękę i wskazał go zdecydowanym gestem.

– Odpierdol się od Evy – powiedział.

Fredrik machał rękami, żeby znaleźć na podłodze coś, czym mógłby się bronić, ale już nie było takiej potrzeby. Napastnik się oddalił.

Fredrik klęknął, później stanął o własnych siłach. Przez chwilę się nie ruszał, żeby ustały zawroty głowy. Kiedy minęły, zgarnął latarkę z komody w przedpokoju. Nie po to, by coś oświetlać, tylko by nią uderzać. Wybiegł na schody, przystanął i usłyszał w oddali kroki człowieka idącego po trawie w kierunku jezdni. Ruszył za nim.

– Stój! – wykrzyknął.

Zanim przebył pół drogi, usłyszał dźwięk zamykanych drzwi samochodu i zaraz potem warkot odpalanego silnika. Pobiegł w kierunku drogi i dotarł do niej w samą porę, by zobaczyć odjeżdżający samochód. Zapalił latarkę i poświecił za nim. W ostrym świetle wyraźnie zobaczył tablicę rejestracyjną.

Przykucnął i dyszał. Kręciło mu się w głowie, a szczęka była obolała. Mężczyzna najwyraźniej szedł za nim do domu albo zaparkował samochód przy drodze, obok stodoły. Jak mógł go nie zauważyć? Czyżby był tak pochłonięty rozmyślaniami, że go widział, ale nie zwrócił na to uwagi?

Kiedy poczuł się trochę pewniej na nogach, wstał i wyciągnął telefon. Zadzwonił na centralę i poprosił operatorkę, by wyszukała samochód. Czekając, nie był w stanie słuchać stukania klawiszy komputera.

– Właścicielem jest niejaki Mikael Karlén z Östergarn – odczytała nazwisko operatorka.

Karlén! To było jak kolejny cios w twarz. Na pewno brat Evy. Nie mąż, tyle Fredrik wiedział. Cudownie, teraz będą mieli więcej tematów do rozmowy.

– Dzięki – odparł Fredrik.

– Karlén z Östergarn, czy to nie jest… – zaczęła operatorka.

– Dzięki – powtórzył Fredrik i zakończył połączenie.

Powoli wrócił do domu i zamknął za sobą drzwi na zamek. Napełnił foliowy woreczek lodem i ostrożnie przycisnął go do szczęki. Miał nadzieję, że kiedy się obudzi, nie będzie wyglądał bardzo źle. Opadł na jeden z foteli w zaciemnionym medalionowym pokoju i sprawdził w komórce, która godzina. Dochodziło wpół do drugiej. Czy mógł dzwonić tak późno? Nie był pewny, ale i tak to zrobił.

– Eva Karlén – usłyszał w słuchawce po pięciu sygnałach.

– Tu Fredrik. Właśnie dostałem w mordę od Mikaela Karléna. Czy to ktoś, kogo znasz? – zapytał.

– Co?

– Dobrze słyszałaś.

– Od Mickego? Naprawdę?

– Tak. A przynajmniej był tu jego samochód.

– Nie wierzę. Jak to „w mordę”, co się stało?

– Pięć minut temu wróciłem do domu. Ledwo zdążyłem wejść, kiedy rozległo się pukanie i on stał za progiem. „Fredrik Broman?”, zapytał. Odpowiedziałem, że tak, i wtedy padł cios.

– Ale dlaczego? Nic z tego nie rozumiem – odparła Eva.

– „Odpierdol się od Evy”. Tak brzmiał komunikat, który mi przekazał. Zaraz potem zwiał.

Fredrik usłyszał westchnienie.

– Co on wyprawia? Dlaczego się w to miesza? Chyba zwariował. Muszę z nim porozmawiać – odparła Eva.

– Tak, to się może przydać.

– Boże jedyny. Gdzie on teraz jest? Nadal tam? A ty? W Vamlingbo?

– Tak. Już go nie ma, a ja nie zamierzam tego zgłaszać na policję – odparł Fredrik.

– Boże.

– Tym razem – dodał.

– Jak się czujesz? Ja naprawdę… nie wiem, co powiedzieć.

– Nic nie szkodzi – odparł, przyciskając woreczek z lodem do szczęki. – Nie musisz nic mówić. Pomyślałem tylko, że powinnaś wiedzieć.

– Chciałabym przyjechać, ale nie dam rady. Są tu ze mną Stina i Filip.

– Nie szkodzi. Ale możesz przekazać Mickemu, że następnym razem trafi do więzienia za czynną napaść na funkcjonariusza.

Eva głośno westchnęła.

Co za cholerny dzień, pomyślał Fredrik. Zostałem wyrwany z łóżka przez dwa trupy, potem skrzyczany i wyrzucony, a na koniec dostałem lanie. Przynajmniej dobrze się zaczął. Dopóki nie zadzwonił telefon Evy, ranek był naprawdę udany.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki