Copyright © by Magdalena Kawka

Copyright © by Virtualo, 2023

Redakcja: Melanż

Korekta: Melanż

Skład wersji elektronicznej: Michał Latusek / konwersja.net

Projekt okładki: Małgorzta Drabina / Yellow Room

Wydanie II

Warszawa 2023

ISBN 9788327276957

Książka jest objęta ochroną prawa autorskiego. Wszelkie udostępnianie osobom trzecim, upowszechnianie i upublicznianie, kopiowanie oraz przetwarzanie jest nielegalne i podlega właściwym sankcjom.

Virtualo Sp. z o.o.

ul. Marszałkowska 104/122

00-017 Warszawa

www.virtualo.pl

Chcesz wydać książkę lub audiobook? Wejdź na virtualo.eu lub napisz do nas na adres redakcja@virtualo.pl

Fragment

Sztuka latania

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

Od jakiegoś czasu intensywnie rozmyślała, czy w wieku trzydziestu czterech, właściwie prawie trzydziestu pięciu lat człowiek powinien już mieć pewność, że jest w odpowiednim miejscu, a przynajmniej powinien mieć na swoje życie jakiś pomysł.

Wszystko niestety wskazywało na to, że tak. Ona jednak nie miała. To, co dotychczas się zdarzyło, było tylko jakąś dziwną wypadkową przypadków (jakkolwiek głupio by to brzmiało), pochopnie podjętych decyzji, splotów wydarzeń i całego ciągu sytuacji, na które tak naprawdę nie miała większego wpływu. Ten brak kontroli wydawał się najżałośniejszy.

Koleżanki planowały, studiowały, kończyły studia bądź też nie, wychodziły za mąż i rodziły dzieci albo rzucały się radośnie w wir pracy, robiąc kariery. Ona też studiowała, ale raczej bez planów. Nigdy nie wiedziała, o co tak naprawdę jej w życiu chodzi, i dlatego większość rzeczy robiła bez przekonania, by potem bez żalu je porzucić. Bez żalu, ale za to z kolejną małą czy dużą chandrą.

Kiedy była nastolatką, tak jak miliony innych nastolatek marzyła o wielkiej miłości, wielkich przygodach, podróżach; potem o wielkim domu rozbrzmiewającym śmiechem genialnych, oczywiście, dzieci. Najlepiej parki: czupurnego chłopca i słodkiej dziewczynki. Obraz ich ojca ewoluował, w miarę jak dorastała. Najpierw miał być wysokim blondynem o niebieskich oczach, zapatrzonym w nią i recytującym wiersze z okazji i bez. Potem szczupłym intelektualistą, poprawiającym spadające okulary, który na urodziny kupiłby jej Jaspersa, żeby potem prowadzić z nią długie egzystencjalne rozmowy przy lampce wina.

Nikt taki nigdy jej się nie przydarzył; teraz myślała, że na szczęście. Jaka normalna kobieta zniosłaby u swojego boku ideał z dziewczęcych marzeń?

Tak naprawdę to nie chodziło wcale o facetów. Ci pojawiali się czasem, równie przypadkowo, jak później znikali z jej życia. Ostatni grzał miejsce przy jej boku całe cztery miesiące i nawet nie umiała powiedzieć, co było powodem ich rozstania. Wypaliło się, skończyło, chociaż, jeśli o nią chodzi, to nie miało za bardzo co się wypalać. Z Piotrkiem było zabawnie, miło, ale czy to wystarczy, żeby chcieć zakładać rodzinę? Satysfakcjonujący seks, wspólne śniadania i wieczorne Polaków rozmowy przy butelce wina to raczej pomysł na weekend niż na życie.

Zagapiła się w okno, choć szarobury wrześniowy krajobraz nie mógłby nikomu poprawić nastroju. Nisko wiszące skłębione chmury przetaczały się ciężko nad miastem, nie dając najmniejszej nadziei na skrawek błękitu. Nawet wrzesień się nie udał w tym roku: lało i wiało na przemian, choć przecież wrzesień to jeszcze lato…

– O matko, zaraz znowu będzie padać! Chyba w łeb sobie strzelę. – Marta zgrabnym ruchem poprawiła puszyste długie włosy. – Nie, no, co ja gadam. Przecież nie po to wczoraj trzy godziny spędziłam u fryzjera, żeby jednym głupim strzałem burzyć sobie fryzurę! I kto by pomyślał, że wrzesień to w gruncie rzeczy jeszcze lato – zauważyła, jakby potrafiła czytać w cudzych myślach. – Ej! Koleżanko, masz minę, jakbyś zjadła chomika.

Zośka ocknęła się z zamyślenia, w którym tkwiła od jakiegoś czasu, i spojrzała na przyjaciółkę.

– Czy tobie nigdy nie jest smutno? – spytała ze źle skrywaną zazdrością. – Ciągle szczerzysz zęby – zauważyła niechętnie. – Halo! Jest jesień, pada deszcz, nie udało ci się zrzucić tych trzech kilogramów i masz zepsuty samochód. Mało ci?

– O nie, moja droga, nie uda ci się ten numer. Jak masz doła, to idź do kina albo kup sobie kieckę, ale nie próbuj mnie zarazić! Poza tym ciągle jest lato. – Marta tupnęła, aż jęknęła podłoga. – Jesteś obrzydliwa! A w ogóle jesień bywa złota, dodatkowe kilogramy pokochałam, a co do zepsutego samochodu, to jeśli chcesz wiedzieć… – tajemniczo zawiesiła głos i Zośka natychmiast wyczuła, że w grę wchodzić może tylko jakiś kolejny przystojniak.

Marta zawsze miała słabość do facetów. Zakochiwała się natychmiast na śmierć i życie. Nie uznawała letnich emocji, chciała od razu wszystkiego. Buzowały w niej uczucia jak w garnku z wrzącą wodą. Zjadała ukochanego namiętnie i gwałtownie, a kiedy już go pożarła i przetrawiła, wypluwała i szła dalej. Nie umiała dozować emocji, nie potrafiła odkrywać miłości pomału, smakując kolejne jej tajemnice. Oddawała się jej cała natychmiast i tego samego oczekiwała od partnera. Niestety, gasła równie szybko, jak się zapalała…

Mężczyźni byli nią zachwyceni. Czyż może dla faceta istnieć coś bardziej pociągającego niż piękna kobieta wpatrzona w niego jak w obrazek? A Marta była piękna. Zośka ze zdziwieniem myślała, jaka natura bywa przewrotna: obdarowała Martę zestawem cech, które pozwalały wierzyć, że ma się do czynienia z kruchą, delikatną istotą. Wielkie błękitne oczy, zwykle lekko zamglone, idealna cera, pełne usta i spojrzenie ufnego dziecka. Do tego szczupła, niemal eteryczna dziewczęca sylwetka. Chodząca niewinność. Pomyślała, że nie zna faceta, którego nie zwiódłby wygląd Marty.

Dopiero przy bliższym poznaniu okazywało się, że w tej dziewczynie nie ma nic z bladej i wiotkiej wróżki. Wręcz przeciwnie, Marta twardo stąpała po ziemi, była zaradna, nie potrzebowała podpory, raczej sama nią bywała. Wesoła i pełna szalonych pomysłów nieraz wyciągała Zośkę z czarnego dna otchłani, zwanej depresją, w którą ta wpadała średnio raz na miesiąc.

– Niech zgadnę, znowu się zakochałaś – mruknęła z niechęcią.

– Ciekawe, dlaczego awaria auta zaraz kojarzy ci się z miłością?

– Tylko w twoim kontekście – nie starała się nawet ukryć zgryźliwości. – Ty nawet na bezludnej wyspie zawsze coś znajdziesz… No, mów, przecież widzę, że zaraz pękniesz. O Boże, a tak było spokojnie – westchnęła.

Marta spojrzała na przyjaciółkę z wyrzutem, zakręciła się na pięcie i bez słowa wyszła z pokoju.

Od piątku siedziały w mieszkaniu Marty, która wyjątkowo miała wolny weekend. Zwykle o tej porze znajdowała się wysoko w przestworzach, lecąc do Paryża, Rzymu czy zgoła na drugi koniec świata. Pracowała jako stewardesa i od kilku ładnych lat więcej czasu spędzała w niebie niż na ziemi. Widywały się rzadko i dlatego postanowiły wykorzystać ten czas i spędzić go razem. Na trzy dni Zośka wprowadziła się do Marty, gdzie i tak spędzała dużo czasu, opiekując się mieszkaniem koleżanki podczas jej nieobecności.

W piątek było cudnie. Opowieści, plotki, wino i wszystkie niezdrowe, tuczące i zakazane specjały: czekolada, którą obydwie uwielbiały, lody i całe mnóstwo innych frykasów. Marta przywiozła nawet z którejś skandynawskiej wyprawy wędzone śledzie, piekielnie drogie, jedyne w swoim rodzaju, których zapach mógłby powalić pułk wojska. Obżerały się nimi aż do wypęku.

W piątek jeszcze nic nie zapowiadało chandry giganta Zośki. Może tylko lekkie wyrzuty sumienia z powodu obżarstwa.

W sobotę od rana padał deszcz. Marta pojechała do firmy załatwić sobie zastępstwo na poniedziałkowy lot. Stwierdziła, że na kacu boi się latać, co było o tyle dziwne, że przecież nie siedziała za sterami. Po drodze miała wpaść do zaprzyjaźnionego warsztatu i ustalić datę odbioru samochodu.

Zośka została sama, miała posprzątać, i jak zwykle w takiej scenerii wpadła w lekką depresję. Od dzieciństwa miewała problemy z nastrojami: zmieniały się niczym w kalejdoskopie i nie było to związane z dojrzewaniem. Zmęczeni jej emocjonalnym rozchwianiem rodzice zaprowadzili dziewięcioletnią Zosię do psychologa, który postawił diagnozę: normalne nadpobudliwe dziecko, przewrażliwieni rodzice. Mama obraziła się wtedy na psychologa, który był ich sąsiadem, i przestała zapraszać go na poniedziałkowego brydża.

Tak więc skończyła się przygoda Zośki z lekarzem od duszy, a zaczęła walka z rodzicami, którzy za wszelką cenę chcieli wyprostować jej osobowość. Dziewczyna dorastała w poczuciu, że świat jest normalny, tylko ona nie umie się przystosować.

W szkole wiecznie miała problemy z nauczycielami, którzy wymagali dziwnych jej zdaniem zachowań. Marginesy w zeszytach, bzdurne wiersze na pamięć. Jak cię nie pytają, to się nie odzywaj, a zapytana odpowiadaj tylko to, czego oczekują. Nie była złą uczennicą, tylko zupełnie nie umiała sprostać wymaganiom. Nieśmiałość nie pozwalała pokazać, że coś umie, wie. Nie potrafiła się przebić, rozpychać łokciami. Kiedy jednak wpadała w furię, nie umiała się kontrolować. Któregoś razu wybiegła z lekcji, trzaskając drzwiami, aż zabrzęczały szyby w oknach, ponieważ nauczycielka przeczytała całej klasie jej wiersz, który zaplątał się w zeszycie do fizyki, okraszając go złośliwymi komentarzami w stylu: „Może byś się za fizykę lepiej wzięła, Arens, bo już widzę, że poetki z ciebie nie będzie”. Zośka miała wtedy żal do całego świata, a najbardziej do koleżanek i kolegów z klasy, którzy tak łatwo dali się podpuścić głupiej fizyczce i rechotali jak banda baranów, choć na co dzień byli w miarę normalnymi ludźmi.

W liceum spotkała Martę. Wtedy też zaczęła poznawać smak wagarów. Chodziła do kina na poranne seanse, ponieważ szkoda jej było czasu na nudne lekcje chemii i jeszcze nudniejsze przysposobienie obronne. Na jednym z takich seansów poznała Martę.

Początkowo traktowała ją nieufnie. Marta z racji urody była bardzo popularna w szkole. Chodziła do równoległej klasy i Zośka sądziła, że to blondynka z kawałów: siano na głowie i siano w głowie. Jakie było jej zaskoczenie, kiedy po filmie Marta podeszła do niej i zaczęły rozmawiać. Okazało się, że są jak połówki tego samego jabłka, błyskawicznie się zaprzyjaźniły i od tej chwili nie mogły już bez siebie żyć.

Po liceum obie wylądowały na studiach w Warszawie: Marta na filologii romańskiej, a Zośka na medycynie. Inne środowiska i znajomi spowodowały, że trochę się od siebie oddaliły. Zośka mieszkała na stancji, w osobnym pokoju, Marty nie było na to stać. Jej mama po śmierci męża utrzymywała się ze skromnej renty i nie mogła pomagać córce finansowo. Marta mieszkała więc w akademiku i chwytała się różnych dorywczych prac, żeby zarobić na utrzymanie. Zośka pomagała jej, jak mogła: zapraszała na obiady, załatwiała zlecenia na tłumaczenia, szukała włoskich i francuskich turystów, dla których Marta mogła być tłumaczem i przewodnikiem, bo świetnie znała oba języki.

W przeciwieństwie do Zośki, która na drugim roku rzuciła medycynę, żeby rozpocząć socjologię, Marta skończyła studia w terminie. Zaraz potem dostała propozycję pracy we Florencji i wyjechała z Polski na rok. Zośka została i przez długie miesiące próbowała udowodnić rodzicom, że medycyna to była pomyłka. Mama nie tak łatwo porzuciła marzenia o posiadaniu w rodzinie prawdziwego, jak podkreślała, lekarza i na rok kontakty zostały zawieszone. Czasem ojciec w tajemnicy przed mamą przesyłał Zośce jakąś gotówkę, ale w zasadzie źródełko finansowe wyschło i teraz Marta, która nagle zaczęła zarabiać duże pieniądze, pomagała przyjaciółce. Po roku mama dała się przebłagać i wszystko wróciło do normy. Zośka jednak w tym czasie zaczęła pracować w agencji reklamowej i finansowo stanęła na nogi. Rodzice pomogli jej w kupnie mieszkania, jednak większość pieniędzy uzbierała sama. Studia skończyła, ale tak naprawdę ciągle miała wrażenie, że socjologia to też nie jej bajka.

Marta wróciła z Włoch po trzech latach zamiast po roku i zatrudniła się w liniach lotniczych. Kupiła mieszkanie niedaleko Zośki i tak zaczęło się nowe życie przyjaciółek.

Z wycieczki w przeszłość wyrwał Zośkę dzwonek do drzwi. Zdziwiła się, że Marta nie wzięła kluczy. Ciężko zwlokła się z fotela, otuliła kocem i mamrocząc pod nosem inwektywy, poszła otworzyć.

– Czy ty naprawdę nie możesz nosić ze sobą kluczy? O! To ty. Myślałam, że Marta ma sklerozę. – Popatrzyła zaskoczona na stojącego w drzwiach młodego człowieka. – Cześć! Wejdź, skoro już jesteś, chociaż może stosowniej byłoby uprzedzić o odwiedzinach.

– A cóż to za miłe powitanie! – Adam spojrzał na nią z ukosa. – Zważywszy że nie do ciebie tu przydreptałem…

– Przepraszam za rozczarowanie – prychnęła Zośka. – Dobre obyczaje obowiązują wszystkich.

Zostawiła go w progu i wróciła do pokoju. Adam zamknął drzwi i zajrzawszy do kuchni, poszedł za nią.

– Marty nie ma? – bardziej stwierdził niż zapytał.

– Jak widzisz. Ja jestem. Nie wystarczy? – zaczęła go prowokować. Od rana wzbierał w niej zły humor i nawet się ucieszyła, że będzie miała na kim go wyładować.

Adama nie lubiła nigdy. W tym wypadku nie sprawdzało się powiedzenie, że przyjaciele naszych przyjaciół są naszymi przyjaciółmi. Nie mogła zrozumieć, co Marta w nim widzi. Według niej był nadętym, przemądrzałym fotografikiem, dla którego największą obelgą było nazwanie go fotografem. Wspólna przyjaciółka zwykle trzymała ich od siebie z daleka. Pech jakiś, że trafił tu właśnie dzisiaj.

– Herbaty nie pijasz, jeśli dobrze pamiętam, kawa się skończyła, a na koniak za wcześnie.

Zośka zdenerwowała się, bo Adam sprawiał wrażenie, jakby zamierzał poczekać na Martę. Rozsiadł się wygodnie na sofie, zdjął buty i podwinął nogi. Jeszcze tylko brakowało, żeby zapalił papierosa. Nie znosiła dymu, a mężczyzna, jakby czytając w jej myślach, wyjął z kieszeni paczkę papierosów.

– Dość tego! Jeśli zapalisz, wylatujesz! W nosie mam, że to mieszkanie Marty! Może i ona cię lubi, ale to też mam w nosie! Nie masz prawa przyłazić nieproszony i zachowywać się, jakbyś tu mieszkał!

Nie mogła złapać tchu. Stała nad Adamem w szlafroku Marty, z rozmazanym makijażem, i czuła, że zaczyna boleć ją gardło. W końcu trochę się zreflektowała. „O matko! Co ja wyprawiam?” – pomyślała w panice. „Jestem w cudzym mieszkaniu i wydzieram się na prawie obcego faceta! Chyba mi odbiło”.

– Zosiu, uspokój się. Naprawdę trzeba się bardziej postarać, żeby wyprowadzić mnie z równowagi, więc daj sobie spokój, bo i tak ci się nie uda. – Adam schował z powrotem papierosa i siedział teraz, patrząc na dziewczynę i uśmiechając się kpiąco. – Poza tym umówiłem się z Martą jeszcze w zeszłym tygodniu. Mówiła, że ma wolne i że mogę wpaść odebrać swój aparat.

Zośka poczuła, jak oblewa się rumieńcem. „Zachowałam się jak idiotka, a ten palant jeszcze mnie sprowokował. Słowem nie wspomniał, że był umówiony. Marta też niezła… Niech to wszyscy diabli!” – zaklęła w duchu.

– Przepraszam, muszę się ubrać – powiedziała z godnością i wyszła z pokoju, zostawiając zadowolonego z życia Adama.

Tak obrzydliwie zaczęła się sobota. Po piątkowej euforii nie został nawet ślad. Marta utknęła najpierw w firmie, a potem u mechanika, gdzie czekała na wymianę jakiejś części, w związku z czym Zośka zmuszona była spędzić w towarzystwie Adama prawie pół dnia. Nie chciała znowu wyjść na nerwową kretynkę, więc w ogóle przestała się starać. W efekcie zamienili jeszcze dwa zdania i razem obejrzeli w telewizji jakiś program publicystyczny. Adam nawet próbował nawiązać rozmowę, ale nic z tego nie wyszło, bo Zośka się zacięła i odpowiadała mu półsłówkami.

Koło południa wróciła Marta i ucieszyła się, zastawszy Adama. Lubiła go i nie mogła się pogodzić z tym, że przyjaciółka za nim nie przepada. Dawno jednak zaniechała prób zbliżenia ich do siebie. Kiedyś usiłowała i osiągnęła efekt odwrotny do zamierzonego: Adam przestał się Zośce kłaniać, a ta dostawała nerwowej wysypki na jego widok. Właściwie wszystkie kłótnie prowokowała Zośka. Marta uczciwie musiała przyznać, że nigdy nie usłyszała od Adama złego słowa na temat przyjaciółki, przeciwnie – często pytał, co u niej słychać, martwił się jej problemami, cieszył sukcesami. Dopóki nie dochodziło do bezpośredniej konfrontacji: wtedy diabeł wstępował w oboje i atmosfera robiła się tak gęsta, że można ją było kroić nożem. Pozostawało więc zaakceptować taką sytuację i lubić każde z nich osobno.

Adam poszedł za Martą do sypialni, zostawiając nadętą Zośkę w salonie. Po chwili dobiegł stamtąd rumor, jakby sufit zawalił się komuś na głowę. Zośka wpadła do pokoju i stanęła jak wryta. Na podłodze siedział Adam z ogromnym tekturowym pudłem na głowie. Z pudła powypadały cienkie rajstopy i malowniczo oplotły mu szyję. Wyglądał jak przybysz z innej planety. Na łóżku siedziała Marta i trzymając się za brzuch, płakała ze śmiechu.

– Czy ty zamierzasz zmienić branżę? – spytała ostrożnie Zośka, zwracając się do Marty.

Ściągnęła z Adama pudło i spróbowała uwolnić go z beżowo-brązowej chmury.

– Zakładasz zakład repasacji, czy jak tam się to kiedyś nazywało? Skąd tu tyle tego? Nie wyrzucasz zużytych rajstop?

Marta próbowała odpowiedzieć, ale z jej gardła wciąż wydobywały się nieartykułowane dźwięki.

– Spadło mi to gówno na łeb, jak próbowałem zdjąć z szafy narty. Zaklinowało się, a poza tym powłaziły mi do gęby damskie gacie – ze złością wysapał Adam.

– Tylko nie gacie – odezwała się wreszcie po ludzku Marta, wstając z łóżka. – To rajstopy cioci Wandzi. Z ostatnich pięciu lat… Wujek wyrzucił ją z tym z domu, bo powiedział, że on się już w nim nie mieści. Te rajstopy to jej nowe hobby. Produkuje z nich kapcie i berety, w których nikt oczywiście nie chce chodzić.

– Berety z gaci? – zdziwił się niebotycznie Adam, wytrzeszczając oczy i z obrzydzeniem ściągając sobie z głowy ostatnią sztukę. – Odcina nogawki…?

– Na drutach robi czy jakoś tak… Nie wiem, nigdy nie widziałam.

Oboje znali wujostwo Marty. W średnim wieku, bezdzietni, przeraźliwie bogaci i nieźle zwariowani. Apetytu na życie mogłaby im pozazdrościć cała armia nastolatków. Nie pracowali już od jakiegoś czasu, wujek Edek był sprawnym graczem giełdowym, a ciocia Wandzia, odziedziczywszy w młodości ogromny majątek po amerykańskim dziadku, przedsiębiorcy, zatrudniła się w szkole. Uwielbiała swoją pracę, a uczniowie uwielbiali ją. Nawet teraz, kiedy była już na emeryturze, odwiedzali ją tłumnie, żeby, jak mówili, naładować akumulatory.

Wśród bliższych i dalszych znajomych powszechnie znana była historia o tym, jak wujek Edek postanowił zostać joginem. Wykorzystując nieobecność żony, zamknął się z podręcznikiem do ćwiczeń w piwnicy, w której urządził siłownię. Kiedy ciotka wróciła do domu, usłyszała przeraźliwe wrzaski z dołu. Wpadła do piwnicy i zobaczyła swojego męża siedzącego na podłodze z nogą założoną na szyję. Karetka przyjechała po dwudziestu minutach i kiedy sanitariusze wynosili niedoszłego jogina w niezmienionej pozycji, nie mogąc pohamować śmiechu, potknęli się na schodach. Jeden z nich skręcił sobie nogę w kostce. Na szczęście wujkowi nic się nie stało, choć nogę z szyi zdjęli mu dopiero w szpitalu. Po tym wydarzeniu przez trzy dni nie odzywał się do żony za karę, że zamiast mu współczuć, umierała ze śmiechu.

Kiedy Adam wyszedł, zabierając aparat i narty, które znalazły się dopiero po przekopaniu piwnicy, dziewczyny zostały same. Zośka ciągle czuła lekki żal do Marty o to, że naraziła ją na kontakt z nim.

– No dobrze, już dobrze. Zapomniałam, że ma przyjść. Przecież cię nie zjadł! – Popatrzyła podejrzliwie na przyjaciółkę. – Stało się coś? – zapytała, bo Zośka miała dziwną minę.

– Ty mi powiedz. Blask bije od ciebie, aż oczy bolą. To wizyta Adama tak cię nastroiła? – zaczęła się wyzłośliwiać.

Marta nie zwróciła na nią uwagi, tylko zaczęła wypakowywać zakupy, które przytargała z miasta.

– Zobacz, jakie piękne jabłka! – Z zachwytem wyciągnęła przed siebie dwa wielkie czerwone owoce. – Może upieczesz szarlotkę?

Dobrze wiedziała, że to niezawodny sposób na wyciągnięcie Zośki z czarnej dziury, w którą najwyraźniej wpadała. Jej przyjaciółka była kulinarnie bardzo utalentowana. Miała w kuchni fantazję i uwielbiała gotować. Jednak nie lubiła się do tego przyznawać. Ubzdurała sobie, że w kuchni siedzą tylko garkotłuki, czyli kobiety bez ambicji albo takie, które nie mając wyjścia, muszą wykarmić ośmioosobową rodzinę.

Jakoś nie potrafiła zauważyć, że pichcenie stało się nagle bardzo modne. Znajomi urządzali tak zwane domówki połączone ze wspólnym gotowaniem, piciem wina i zabawą. Obydwie czasem uczestniczyły w takich imprezach, z tą różnicą, że Marta oficjalnie występowała jako kulinarne beztalencie. Zośka również udawała, że nie odróżnia ziemniaka od selera, czasem jednak wymknęła jej się jakaś uwaga, która wszystkich wprawiała w osłupienie. Tłumaczyła wtedy, że to pozostałość po szczęśliwym dzieciństwie złożonym z podwieczorków, ręcznie robionych pierogów i pieczonych ciast, a w człowieku zawsze zostają jakieś reminiscencje. W niej pozostały w postaci szczątkowej, wybiórczej i wyłącznie teoretycznej wiedzy kulinarnej.

Martę zawsze to złościło. Nie rozumiała, jak można nie przyznawać się do własnych talentów z powodu głupich uprzedzeń. Był to, niestety, jeszcze jeden temat tabu między nimi.

– To co? Upieczesz? Jak chcesz, to ci pomogę – zaproponowała.

– No, dobra, upiekę, a ty mi pomożesz, jak nie będziesz przeszkadzać – mruknęła Zośka i wzięła się za obieranie jabłek.

Wieczorem, kiedy obie leżały już w łóżku, nastawione przyjaźnie do świata przy wydatnej pomocy dwóch butelek wina i ciepłej szarlotki, Marta powiedziała:

– Chyba się zakochałam.

– Wreszcie! – krzyknęła z ulgą Zośka. – Już myślałam, że nigdy tego z siebie nie wydusisz. Od kilku dni mam wrażenie, że jest ci bardzo wesoło. W przeciwieństwie do mnie… No to opowiadaj! Kto to jest?

– Nie ma czego opowiadać, zwłaszcza że od rana jesteś jak żmija… – Marta westchnęła i sięgnęła po następny kawałek ciasta. – Muszę osłodzić sobie życie, bo moja najlepsza przyjaciółka uparła się, żeby pomalować wszystko na czarno.

– No przepraszam, nie dręcz mnie. Powiedz, kto to jest. – Zośka z ciekawości aż uniosła się na łokciach. – Pewnie przystojny mechanik samochodowy z rozbudowaną klatą i mózgiem w zaniku – nie mogła darować sobie drobnej złośliwości. – Tacy to mają potencjał…

Marta popatrzyła z ukosa.

– Nie wiem, jaką ma klatę, bo się przy mnie nie rozbierał, ale zapewniam cię, że mózg ma odpowiednich rozmiarów. Taką mam nadzieję przynajmniej… – Miała już trochę w czubie, więc przytyki nie robiły na niej wrażenia. – Za to ma piękne oczy i dużego… – zawiesiła głos, patrząc tajemniczo na Zośkę, która zakrztusiła się winem. – …samochoda – dokończyła. – A co myślałaś?

– A, samochoda… A wiesz, jaka jest zależność… – zaczęła Zośka, ale Marta przerwała jej stanowczo:

– Nie wiem i nie chcę wiedzieć! Na razie – zastrzegła. – Jesteś zepsuta do szpiku kości. Ja też jestem zepsuta i za karę obie jutro znowu będziemy miały kaca.

***

W niedzielę Marta obudziła się rano i zobaczyła, że łóżko Zośki jest puste. Z kuchni dolatywał przyjemny zapach kawy i cichy brzęk naczyń. „Fajnie by było mieć żonę” – pomyślała.

– Łeb mi pęka – oświadczyła, wkraczając do kuchni, w której Zośka właśnie ubijała mleko do kawy.

– Ja też mam kaca. Masz, wypij to.

Podała jej szklankę z dziwnie wyglądającą miksturą.

– Co to jest? – Marta nieufnie powąchała specyfik. – Wygląda jak rzygi kota. – Skrzywiła się.

– I tak właśnie smakuje, ale za to stawia na nogi. Pij, nie marudź.

Marta zatkała sobie nos i jednym haustem wychyliła zawartość szklanki.

– Czy ty się nade mną znęcasz? – spytała po chwili, kiedy jej oczy wróciły już do normalnych rozmiarów.

– Nie, leczę twojego kaca. Możesz nie dziękować.

Marta spojrzała na Zośkę, która, pomijając kaca, nie wyglądała najlepiej. Uświadomiła sobie, że od kilku dni przyjaciółka zachowuje się dziwnie. Jest zgryźliwa, złośliwa i taka… nieszczęśliwa.

– Zosiu, co się stało? Mam wrażenie, że ostatnio dzieje się z tobą coś dziwnego. – Marta położyła ręce na ramionach Zośki i odwróciła ją do siebie. – Wiem, że jesień nie wpływa na ciebie budująco, jeszcze to rozstanie z Piotrkiem…

– Daj spokój, nie ma o czym mówić. – Odwróciła się tyłem i pomieszała cukier w filiżance. – Wiesz, że ludzie dzielą się na inteligentnych i na tych, co słodzą kawę? Ja słodzę… Nic się nie dzieje – dodała po chwili – i o to właśnie chodzi. Mam trzydzieści pięć lat i w moim życiu nic się nie dzieje. Mam pracę, której nie znoszę, rodziców, którzy nigdy mnie nie rozumieli, nie mam planów, marzeń, ambicji. A najgorsze, że nie mam sił na zmiany. Gdyby teraz pojawił się rycerz na białym koniu i chciał mi rzucić do stóp swoje królestwo, dostałby w pysk za to, że chce mi zburzyć tę moją śmierdzącą stabilizację. Do dupy z tym wszystkim!

Zośka wygłosiła tę tyradę i szurnęła filiżanką, aż ta znalazła się po drugiej stronie stołu, gdzie, nie napotkawszy żadnego oporu, z hukiem trzasnęła o ziemię. Zośka na chwilę się przestraszyła.

– O Boże, Marta, przepraszam! Wiem, że to pamiątka… Była – dodała po chwili.

Marta z żalem podniosła potłuczone skorupy.

– Dostałam ją od ojca, kiedy zdałam maturę. Na nową drogę życia… – westchnęła. – Nie przejmuj się, to tylko skorupy. Nieważne. Ważne jest to, że gadasz głupoty! – dokończyła ze złością.

– Tylko mi nie mów, że jestem młoda, ładna i życie przede mną! – wrzasnęła Zośka, momentalnie zapominając o filiżance.

Marta ugryzła się w język. To właśnie chciała powiedzieć, ale zamiast tego ku własnemu zaskoczeniu stwierdziła:

– To zmień coś, na przykład rzuć robotę.

Zośka popatrzyła na nią, jakby zobaczyła upiora.

– Jak to: rzuć robotę? Oszalałaś? A z czego będę żyła?

– Przecież nie mówię, że w ogóle. Mówię: tę pracę. – Marta nagle zaczęła wierzyć, że to świetny pomysł. – Nigdy jej nie lubiłaś, więc może to będzie dobry początek? Musisz coś zmienić, bo powoli zmienisz się w starą zgorzkniałą babę. Już ci niewiele brakuje. – Zośka uniosła brwi, ale Marta nie pozwoliła jej dojść do słowa: – Nie patrz tak na mnie, wiem, co mówię – zaperzała się coraz bardziej. – Kto ma ci to powiedzieć? Przecież ty prawie w ogóle nie masz znajomych, a tych, co zostali, i tak już niedługo odstraszysz. Ja wytrzymuję, bo cię znam i mimo wszystko lubię, ale myślisz, że komuś będzie się chciało przebijać przez tę antypatyczną skorupę, którą prezentujesz na co dzień? Przecież ty nie lubisz ludzi, kobieto! Myślisz, że tego nie widać?

– Nie przesadzasz przypadkiem? – Zośce nie do końca podobała się ta wiwisekcja. – To, że nie łażą za mną tłumy wielbicieli, nie znaczy, że jestem gorsza od ciebie.

– Pewnie, że nie gorsza, tylko głupsza. Ja nie mówię o żadnych adoratorach, tylko o zwyczajnych życzliwych ludziach. Płci obojga – dodała z przekąsem. – Ja nie żartuję, Zośka. Sama widzisz, że kiedy ja jestem w trasie, to ty nawet nie masz z kim iść na kawę.

Zośka była wkurzona, ale musiała przyznać jej rację. Nie zabiegała o ludzi, a ci jakoś do niej nie lgnęli. Po kilkunastu godzinach w firmie, zajadłych kłótniach, kiedy rozpoczynali nowy projekt, przepychankach z klientem, któremu zawsze wydawało się, że wie najlepiej, Zośka nie miała już ochoty na jakiekolwiek kontakty towarzyskie. Czasem dawała się gdzieś wyciągnąć, ale prawie zawsze znikała po angielsku.

Najbardziej irytowały ją obowiązkowe imprezy integracyjne. Nie dosyć, że na co dzień oglądała swoich współpracowników przez większą część dnia, to jeszcze była zmuszona spędzać z nimi weekendy. Po takiej imprezie wydajność w firmie znacznie spadała, bo umęczeni swoim towarzystwem ludzie już nie mogli na siebie patrzeć. Szef jednak był bardzo dumny, że wprowadza europejskie standardy. W efekcie tych standardów urodziło się dwoje nieślubnych dzieci, a jedno małżeństwo z powodu zdrady, do której doszło podczas takiego wyjazdu do Juraty, zakończyło się rozwodem. Małżonek z owego stadła za bardzo zintegrował się z koleżanką z pracy, a życzliwi współpracownicy donieśli o tym jego żonie. „Może wymiksowanie się z takiej roboty to rzeczywiście nie jest zły pomysł?” – zaświtała Zośce nieśmiała myśl.

– Może masz rację – przyznała niechętnie. – Mówię o pracy, a nie o moich kontaktach towarzyskich – zastrzegła szybko, widząc tryumfującą minę koleżanki. – Chociaż nie wiem, co innego miałabym robić. Zawsze pracowałam w reklamie.

– Czy robienie ludziom wody z mózgu tak cię fascynuje? – spytała Marta z niechęcią. – Ja myślę, że stać cię na więcej – stwierdziła.

– Na więcej, czyli na co?

– No, nie wiem tak od razu, ale jak chcesz, to coś ci wymyślę…

– Oj, Marta, nie chodzi o to, żebyś ty mi wymyślała recepty na życie. Sama muszę się zastanowić.

– Przede wszystkim musisz odpocząć. Przyszedł mi do głowy pewien pomysł, ale… Nie patrz tak na mnie – zastrzegła Marta szybko, widząc, że Zośka już otwiera usta. – I tak ci teraz nie powiem. We wtorek lecę na kilka dni do Meksyku, wzięłam zastępstwo za koleżankę. Jak wrócę, to zobaczysz.

– Dobra, koniec starcia – powiedziała Zośka, wychodząc z kuchni. – Idę wziąć prysznic, a potem muszę jechać do domu, mam robotę.

– Jak na razie – zaśmiała się Marta.

xxxxxx

***

Niedziela ciągnęła się w nieskończoność. Zośka nie lubiła niedziel, a już najbardziej niedzielnych popołudni. Było coś dołującego w tej porze dnia i tygodnia. Jakaś martwota, potworne przekonanie, że czas zawisł w próżni, stanął i życie już zawsze będzie tak wyglądać: rozlazłe, leniwe, trwające w bezruchu minuty i godziny. Zawsze wtedy cieszyła ją perspektywa poniedziałku: cokolwiek, byle pozbyć się tego uczucia niedzielnopopołudniowej niemocy.

Kiedy znalazła się w domu, pomyślała, że to fajnie mieć przyjaciółkę, ale jeszcze fajniej mieć swoje mieszkanie. Bardzo lubiła Martę, traktowała ją jak siostrę, ale nie mogłaby z nią mieszkać. Marta była jak tornado: robiła wokół siebie mnóstwo zamieszania, rozrzucała wszystko, co dało się porozrzucać, i nigdy niczego nie mogła znaleźć. Miała talent do robienia bałaganu jak nikt na świecie. Gdyby nie pani Krysia, która raz w tygodniu próbowała okiełznać trochę ten żywioł i zaprowadzić porządek w mieszkaniu, Marta, w stertach ubrań i tonach czasopism, nie mogłaby znaleźć samej siebie.

Zośka niejednokrotnie była ciekawa, jak taka bałaganiara radzi sobie na pokładzie samolotu, gdzie, jak wiadomo, nie ma za dużego pola do popisu. Marta śmiała się, że mało miejsca – mało bałaganu. Chyba coś w tym było, bo przyjaciółka cieszyła się w pracy dużym poważaniem. Była kierowniczką stewardes i Zośka sama widziała, z jakim szacunkiem zwracają się do niej koleżanki.

Nie zmieniało to faktu, że mieszkać z Martą by nie potrafiła. Jej mieszkanie było wypieszczone do granic możliwości. Żeby położyć terakotę na tarasie, czekała pół roku, aż wpadnie jej trochę pieniędzy i będzie ją stać na tę wymarzoną. Lubiła otaczać się pięknymi rzeczami i nie widziała w tym nic złego.

Wewnętrzny chaos i rozedrganie przekładały się na stosunek do otoczenia. Mając problemy z równowagą wewnętrzną, namiętnie porządkowała przestrzeń wokół siebie. Nie umiała pracować, odpoczywać ani się skupić, kiedy dookoła był bałagan. Potrzeba przebywania w uporządkowanej rzeczywistości była tak wielka, że Zośka czasem się bała, czy to nie zakrawa na obsesję. Miała pretensje do rodziców, szczególnie do matki, że wpoiła jej potrzebę pedantycznej czystości, ale zapomniała o pracowitości. Z natury była leniem i ogromnie dużo wysiłku kosztowało ją, żeby sprostać własnym upodobaniom.

Niemniej jej gniazdko prezentowało się jak reklama czasopisma wnętrzarskiego. Urządzone ze smakiem, było miłe i wygodne. Oszczędne w formie meble i puszyste dywany nadawały mu nowoczesny charakter, a stare obrazy, odziedziczone po babci, miłośniczce sztuki, powodowały, że było przyjazne i przytulne. Nowy nabytek – ogromna pomarańczowa sofa, miękka i przepastna – był jedynym kolorystycznym akcentem. Oprócz wielkiej ilości kwiatów, które uwielbiała, w mieszkaniu nie było żadnych innych bibelotów, które określała pogardliwym mianem durnostojek.

Mając do wyboru: posiedzieć nad nowym projektem albo zająć się podlewaniem kwiatów, wybrała to drugie. Imponująca kolekcja storczyków już od kilku dni prosiła się o uwagę. Należało przetrzeć liście wilgotną szmatką, pousuwać przekwitłe kwiaty i podolewać wody na podstawki. To zajęcie zawsze ją odprężało; właściwie po to hodowała kwiaty. Teraz również, po niezbyt miłej rozmowie z Martą, powoli zaczęła dochodzić do siebie.

Na pewno coś zmienię – przekonywała samą siebie, wlewając do konewki odżywkę. Muszę się tylko zastanowić. Najlepiej pomyślę o tym później… Może jednak rozpoczynanie zmian od pracy to głupi pomysł… A może nie?

– Do dupy z tym! Nie zamierzam się teraz martwić – powiedziała na głos i włączyła telewizor.

Miała zamiar w spokoju obejrzeć ulubiony serial, a potem jednak trochę popracować. Wstała z fotela i poszła do kuchni zrobić sobie herbatę. Od tego zajęcia oderwał ją dzwonek telefonu.

– Dzień dobry, kochanie! Jak się masz?

– W porządku, mamo. Właśnie miałam do ciebie dzwonić…

– Nie kłam, córeczko, ja słyszę.

– Co słyszysz? Że kłamię? Ja naprawdę o tobie myślałam i właśnie zadzwoniłaś, i…

– Dobrze już, dobrze. Chciałam zapytać, czy wybrałaś już prezent.

– Prezent? Jaki prezent?

– No, moja droga, przecież nie chcesz powiedzieć, że zapomniałaś o urodzinach…

Zośka wpadła w lekką panikę. O czyich urodzinach, do cholery, miała pamiętać? Mama? Ojciec? Ojciec!

– Halo! Halo! Jesteś tam, Zosiu?

– Jestem, coś przerwało. No jasne, że pamiętam o urodzinach taty, tylko jeszcze nie miałam czasu się zastanowić, co mu kupić.

– Och, kupić, kupić! – prychnęła niezadowolona mama. – Może byś się bardziej postarała i sama zrobiła mu coś ładnego.

– Mamo! Na litość boską, co mam mu zrobić ładnego? Laurkę?! – Zośka jęknęła w słuchawkę.

– No wiesz? – obraziła się mama. – Ja myślałam raczej, że może zrobisz mu sweter na drutach albo chociaż szalik…

Od kiedy Zośka rzuciła medycynę, mama straciła powód, żeby przed koleżankami chwalić się córką. Tłumaczyła ją, co prawda, brakiem powołania i chęcią szukania własnej drogi, ale im Zośka była starsza, tym mniej przekonująca była mama. Córki jej najlepszych koleżanek powychodziły szczęśliwie za mąż i dorobiły się gromadki dzieci, więc na tym polu Zośka również nie mogła z nimi konkurować. Mama ciągle miała nadzieję, że ukryte talenty jej córki wreszcie się ujawnią. Może okaże się, że jest uzdolniona muzycznie albo chociaż literacko. Mogłaby nawet mieć dryg rękodzielniczy… Ostatecznie niech też wyjdzie za mąż i zacznie się spełniać jako matka.

Zośka już dawno przestała się starać, żeby sprostać ambicjom matki. Praca w Warszawie, własne mieszkanie, nie najgorsza przecież pensja nie robiły na jej rodzicielce większego wrażenia. Mama uważała, że każdy człowiek powinien pozostawić po sobie jakiś namacalny dowód swojego istnienia w postaci dzieci, wierszy, obrazów czy w ostateczności nawet zrobionego własnoręcznie swetra.

– Mamo, przecież ja nie umiem robić na drutach – powiedziała z rezygnacją, wiedząc, że na nic się zdadzą protesty.

– A próbowałaś kiedyś? – Mamie wydawało się, że jest bardzo sprytna. – Masz jeszcze trochę czasu, spróbuj, ojciec na pewno się ucieszy.

Tego jednego Zośka była pewna: ojciec na pewno się NIE ucieszy. W jej rodzinnym miasteczku ojciec był jedną z najlepiej ubranych osób. Odkąd sięgała pamięcią, dbał o swój wygląd bardziej nawet niż matka. Wysoki, przystojny pan weterynarz wzbudzał zainteresowanie pań i niechęć ich mężów. Miał niebywały dar: zawsze wobec każdej kobiety zachowywał się tak, jakby miał do czynienia co najmniej z królową. Każda w jego towarzystwie czuła się najpiękniejsza, doceniona. Pracował jako lekarz zwierząt, ale niejedna kobieta, młoda czy stara, pod pretekstem wizyty z psem przychodziła do niego leczyć kompleksy. Matka nie była zazdrosna; z pobłażliwością patrzyła na te wszystkie panie drepczące do jej męża z pieskami na smyczach. Leczył pieski i leczył dusze ich właścicielek. Zośka razem z mamą śmiały się zawsze, że do swojego gabinetu oprócz stołu dla zwierząt powinien także wstawić kozetkę dla ludzi. Kiedy przeszedł na emeryturę, nie stracił nic ze swojego uroku. Elegancki pan w średnim wieku. Nadal kupował markowe wody, nosił garnitury od najlepszych krawców szyte na miarę, nawet jego lekarski fartuch zrobiony był z dobrego gatunkowo materiału. I ktoś taki miałby nosić wydziergany po amatorsku sweter? Zośka przeczuwała, że chodzi raczej o kolejną próbę odkrycia jej rzekomego talentu, jako że mama dobrze wiedziała, iż ojciec nie włożyłby tego za nic w świecie. Może gdyby miała dziesięć lat, jakoś by przełknął dowód dziecięcej miłości, ale przecież nie teraz!

O nie! Nie pozwoli sobą manipulować!

– Nie, mamo! Tato się nie ucieszy, poza tym właśnie wymyśliłam, co mu podaruję – powiedziała stanowczo, wreszcie odzyskując rezon.

– Może chociaż spróbuj… – mama tak łatwo nie dawała za wygraną.

– Mamo!

– No dobrze, już dobrze, jak nie chcesz, to nie – obraziła się. – Powiedz mi lepiej, gdzieś ty była wczoraj przez cały dzień. I noc – dodała z przekąsem. – Dzwoniłam do ciebie chyba ze sto razy. A komórkę miałaś wyłączoną. – Wyczuła w głosie źle skrywany wyrzut.

To było niedorzeczne: tak bardzo chciała wydać ją za mąż, a odbierała prawo do prywatnego życia. Jak Zośka miała znaleźć męża, nie wychodząc z domu? „Mama z logiką jest chyba trochę na bakier” – pomyślała.

– Mamo, ja piętnaście lat skończyłam już dawno. Teraz raczej powinnaś się martwić, gdybym noce spędzała w domu.

– Nie musisz być wulgarna.

– Wulgarna? Mamo, zlituj się – jęknęła Zośka. – Byłam u Marty – dodała po chwili zła na siebie, że znowu się tłumaczy. – Miała wolny weekend i… Zresztą nieważne. Powiedz lepiej, co u was – dokończyła już trochę pogodniejszym tonem.

– Nic u nas. – Mama tak szybko nie rezygnowała z urazy, ale Zośka postanowiła nie zwracać na to uwagi.

– Może zrobię tacie niespodziankę i spróbuję jednak przyjechać. Choć, jak wiesz, wolałabym uniknąć całego tego rodzinnego spędu.

– Naprawdę przyjedziesz? – rozpogodziła się momentalnie mama. – Zosiu, to cudownie! Jaki tam spęd! Tylko kilka zaprzyjaźnionych osób i trochę rodziny.

– Jakich zaprzyjaźnionych osób? Przecież zawsze uważałaś, że urodziny to święto wybitnie rodzinne – spytała Zośka, czując, co się święci.

– No wiesz… sześćdziesiąt lat to taka okrągła rocznica, więc pomyślałam…

– Mamo, ty zaprosiłaś pół miasta! Mam rację? Ojciec się zgodził?

– Ojciec ma pewną pozycję społeczną i nie wypada zachować się inaczej. A zresztą zrobimy szwedzki stół i to będzie takie niezobowiązujące przyjęcie – dokończyła mama szybko.

Niezobowiązujące przyjęcie… Zośka znała te przyjęcia swojej matki. Całe miasto je znało. Przygotowania rozpoczynały się wiele dni wcześniej. Mama była niezmordowana, a przyjęcia to był jej żywioł. Uwielbiała to, a ojciec, widząc jej entuzjazm, godził się na wszystko ze stoickim spokojem.

Na taką okazję zaprzyjaźniona piekarnia przygotowywała przeróżne mięsa zapiekane w chlebie, zaprzyjaźniony masarz robił wyborne schaby ze śliwkami, boczki w skorupce z sera i pasztety z dziczyzny, którą dostarczał zaprzyjaźniony myśliwy. Takie były uroki mieszkania w małych miasteczkach: wszystko było „zaprzyjaźnione”. W konsekwencji na przyjęcia schodziło się zwykle zaprzyjaźnione pół miasta, bo mama nie znała umiaru. Warunki lokalowe miała odpowiednie: rodzice byli właścicielami trzystumetrowego domu z ogromnym tarasem i przepięknym ogrodem.

Nigdy jednak mama w ten sposób nie obchodziła urodzin, ani swoich, ani ojca. Zwykle było to kameralne święto, spędzane wśród najbliższej rodziny, bez pompy i całego tego drobnomieszczańskiego zadęcia.

Zośka przez chwilę zastanawiała się, czy uda jej się wymigać od udziału, ale doszła do wniosku, że lepiej będzie działać z zaskoczenia i na razie nie poruszać tematu.

– A jak się czuje tato? Ostatnio wcale do mnie nie dzwoni – postanowiła zmienić temat na bezpieczniejszy. – Jak tam jego serce?

– Lekarz mówi, że musi na siebie uważać, ale wiesz, jaki jest ojciec… Naprawdę nie wiem, czy to dobrze, dwadzieścia kilometrów na rowerze codziennie, rozumiesz? Codziennie! To już nie na jego wiek!

– Ale co ty mówisz? Sport to zdrowie. Kondycji mógłby mu pozazdrościć niejeden mój cherlawy kolega. – Zośka się roześmiała. – Przyznaj, że zaczynasz być zazdrosna. Z taty jeszcze całkiem niezły facet jest, do schrupania…

– Zośka, jak ty się wyrażasz o własnym ojcu! – Mama udała oburzenie, ale córka dobrze wiedziała, że sprawiła jej przyjemność.

– Mamo, mam dla ciebie nowinę – powiedziała nagle ku własnemu zaskoczeniu. – Rzucam pracę w agencji.

– Nareszcie! Już myślałam, że nigdy nie przejrzysz na oczy! – wykrzyknęła mama z ulgą.

Zośka zbaraniała.

– No wiesz! Zaskoczyłaś mnie – zdumiała się. – Spodziewałam się wyrzutów, drętwych gadek o odpowiedzialności, a nie poklasku. Nie żartujesz? – spytała podejrzliwie.

– A skąd! Zawsze wiedziałam, że w końcu przejrzysz na oczy i zaczniesz robić coś, co naprawdę lubisz.

– Czyli co? – spytała ostrożnie.

– A skąd ja mogę to wiedzieć? Coś, co będzie ci sprawiało radość i spowoduje, że wreszcie nabierzesz apetytu na życie. Trzymam kciuki, córeczko, muszę kończyć, ojciec trąbi na dole, jedziemy do cioci Krysi, podobno Anka wychodzi za mąż – nie mogła odmówić sobie mama. – Pa!

Dawno nikt nie wprawił jej w takie osłupienie jak własna matka. Jeszcze przez chwilę stała ze słuchawką w dłoni, po czym odłożyła ją na stolik i klapnęła na krzesło. Coś takiego! Właściwie tylko na próbę powiedziała o swoich planach. Chciała usłyszeć, jak to zabrzmi powiedziane na głos. Myślała, że mama potraktuje to niczym głupi żart i Zośka bez problemu będzie się mogła wycofać. Swoją drogą, może z nią coś jest nie tak, że w wieku trzydziestu kilku lat przejmuje się opinią matki? Pewnie psychoanalityk, gdyby do takowego chodziła, powiedziałby, że nie odcięła pępowiny.

Faktycznie była emocjonalnie związana z rodzicami, ale była to raczej odpowiedzialność jedynaczki niż rzeczywista potrzeba bliskości. Już od dawna wiedzieli o niej tyle, ile chciała im powiedzieć. Dlatego reakcja mamy tak ją zaskoczyła. To już druga osoba w ciągu ostatnich dni, która mówi jej, że czas na zmiany. Czyżby aż tak było widać, że nie jest zadowolona ze swojego życia?

Zdecydowała, że nie będzie już jednak dzisiaj pracować, a jutro od rana spróbuje porozmawiać z Michałem. Właśnie zaczęli nowy projekt i obawiała się, że szef nie będzie zachwycony jej pomysłem. Właściwie ona też nie była. Łatwo złożyć wypowiedzenie, tylko co dalej? Wprawdzie miała trochę pieniędzy odłożonych na nowe auto, ale jej punto sprawowało się bez zastrzeżeń, więc mogłaby jeszcze poczekać z kupnem i dzięki temu miałaby za co żyć, dopóki… No właśnie. Dopóki co?

Najgorsze, że nie miała pomysłu, co dalej. Można zmienić pracę, czemu nie? Zmienić, a nie dobrowolnie skazywać się na tułaczkę bezrobotnego. Zarabiała nieźle, była cenionym pracownikiem, miała doświadczenie. Czy to nie głupota pozbywać się tego, do czego doszła w reklamie?

Tylko do czego tak naprawdę doszła? Od zawsze była tylko szeregowym pracownikiem, za mało w niej było chęci, a może ambicji, żeby sięgać po coś więcej.

Po dwóch godzinach intensywnych rozmyślań, okupionych obgryzionymi paznokciami i opróżnioną butelką wina, doszła do wniosku, że nie wymyśli niczego mądrego i najlepiej zrobi, kładąc się spać. Rano na pewno będzie jej lepiej.

Rano było gorzej. Do wątpliwości i braku zdecydowania doszedł ból głowy po wczorajszym winie. „Ciekawe, czy już powinnam zacząć się leczyć, czy poczekać, aż znajdą mnie na jakiejś ławce w parku, zalaną w trupa i nieprzytomną” – rozmyślała, parkując przed firmą. Zamknęła samochód i powlokła się w stronę budynku. W połowie drogi przypomniała sobie, że nie wzięła torebki, więc złorzecząc pod swoim adresem, zawróciła.

Kiedy już wsiadała do windy, uzmysłowiła sobie, że kluczyki zostawiła w stacyjce. Zaklęła po cichu, ale dla pewności postanowiła sprawdzić, czy nie zawieruszyły się gdzieś w torebce. Grzebiąc w niej nerwowo, kątem oka dostrzegła, że zanim zamknęły się drzwi, w ostatniej chwili podbiegł jakiś mężczyzna i wsunąwszy stopę do windy, uniemożliwił jej zamknięcie. Kiedy znalazł się w środku, nacisnął guzik i ruszyli do góry.

Zośka próbowała dojść do ładu z torebką, ale szukanie w niej kluczyków szło jej opornie. Czuła, że mężczyzna się jej przygląda, więc za wszelką cenę próbowała nie sprawiać wrażenia chaotycznej i zdenerwowanej. W pewnym momencie podłoga się zachwiała, coś szarpnęło, zgrzytnęło i winda stanęła. Nie zdążyła złapać równowagi i lecąc na twarz, upuściła torebkę, która wypluła z siebie malowniczą zawartość.

– O kurwa! – wyrwało jej się niechcący, gdyż z zasady nie wyrażała się niecenzuralnie. Jednak dzisiejszy poranek był wyjątkowo niefartowny. – Przepraszam – zreflektowała się szybko. – I dziękuję – dodała, czując, że towarzysz podróży złapał ją w locie, zanim zdążyła przydzwonić czołem w wielkie lustro na ścianie.

– Cała przyjemność po mojej stronie – powiedział niskim, przyjemnym głosem, zaglądając jej w oczy. W ogóle cały był przyjemny i Zośka poczuła, że się rumieni.

– Chyba stoimy – odezwała się inteligentnie. – Proszę się nie przejmować, ta winda tak ma. Psuje się co najmniej dwa razy w tygodniu. Na szczęście wszyscy są do tego przyzwyczajeni i pewnie zaraz nadejdzie pomoc. W zeszłym tygodniu na dobrą godzinę utknął w niej prezes, więc istnieje szansa, że wreszcie to naprawią – paplała, żeby ukryć skrępowanie.

„Co ja, do cholery, wyprawiam? Zachowuję się jak jakaś dziewica. Facet mnie dotknął, a ja spłoniłam się jak pensjonarka” – myślała spłoszona, próbując się uspokoić. W pewnym momencie jej wzrok padł na zawartość torebki rozrzuconą po całej podłodze. Mężczyzna spojrzał również, uśmiechnął się pod nosem i zwrócił do Zośki:

– To jakiś zestaw? Używa pani tego jednocześnie?

– O kurwa! – wyrwało się dziewczynie po raz drugi.

Z torebki wypadły różne babskie drobiazgi, jednak najbardziej malowniczo prezentował się pokaźnych rozmiarów młotek i wielka paczka prezerwatyw w rozmiarze XXL, o smaku bananowym, przewiązana uroczo czerwoną kokardką.

– Wiedziałem, że kobiety noszą w torebkach dziwne rzeczy… – Uśmieszek nie znikał z jego twarzy. Najwyraźniej dobrze się bawił i Zośkę zaczęło to irytować.

– To mój podręczny zestaw poniedziałkowy, nie widzę w tym nic dziwnego – oświadczyła sucho i schyliła się, żeby pozbierać drobiazgi.

Kiedy upychała młotek z powrotem w torbie, winda ruszyła. Po chwili zatrzymała się na trzecim piętrze. Zośka przycisnęła torebkę, obciągnęła sweterek i ustawiła się przed drzwiami. Nieznajomy najwyraźniej zamierzał jechać dalej, bo przyglądając się jej z zainteresowaniem, powiedział:

– Do zobaczenia, mam nadzieję.

Odwróciła się w jego stronę i ze zdziwieniem zobaczyła, że wyciąga rękę:

– Nazywam się Jerzy Kareński. A pani?

– A ja nie. Do widzenia – rzuciła i obróciwszy się na pięcie, wyszła z windy, nie zaszczyciwszy zaskoczonego mężczyzny ani jednym spojrzeniem.

Kluczyki znalazły się w końcu w kieszeni płaszcza, który z ulgą zdjęła i powiesiła na wieszaku. Kiedy weszła do pokoju, zajmowanego razem z trójką współpracowników, trafiła właśnie na ożywioną dyskusję, która w najmniejszym stopniu nie dotyczyła zagadnień związanych z pracą.

– Oni chociaż o coś walczyli. Nie przekonasz mnie, że ich życie nie miało większego sensu niż moje!

Rudy Bartek, który wyglądał jak przeterminowany student kulturoznawstwa, siedział rozparty na krześle, długie nogi w mocno przechodzonych glanach wyciągnął przed siebie i Zośka, żeby dojść do swojego biurka, musiałaby chyba zrobić szpagat. Wąska krótka spódnica skutecznie jej to uniemożliwiała.

– Nie wiem, o czym mówisz, ale jak zaraz nie zabierzesz stąd tych kopyt, twoje życie naprawdę straci sens.

Bartek spojrzał na nią urażony, ale posłusznie zrobił miejsce.

– Czy wy, baby, naprawdę nie macie żadnej wrażliwości? – spytał z goryczą. – Ledwo przyszła, już się rzuca – dokończył.

– Nie mam nastroju na twoje pretensje, więc zamilcz.

– To nic nowego. Ostatnio ciągle nie masz nastroju. Słuchaj! Może ty dojrzewasz? To ponoć charakterystyczne dla wieku młodzieńczego, takie prezentowanie światu, że ma się go w dupie. Jeszcze tylko stanowczo za kolorowo się ubierasz, lepsze byłyby czerń i zgniła zieleń – pogodnie odezwała się Mariola spod okna.

– Wieku młodzieńczego… Hmm… – chrząknął znacząco Bartek.

– Nie bądź podły! Jak wam powiem, co się stało, to od razu zrozumiecie, że nie mam powodów prezentować światu – tu spojrzała wymownie na Mariolę – uśmiechniętej gęby. Właśnie zrobiłam z siebie rekordową idiotkę… – Zośka rozejrzała się w poszukiwaniu czystego kubka. – Czy ktoś może zrobić mi kawy? – spytała od niechcenia.

– Ty, gwiazda, zrób sobie sama. Przy okazji mnie też – poprosił Bartek.

– Wiedziałam, że się nie uda, ale co mi szkodziło spróbować. – Zośka pstryknęła czajnikiem. – Też chcesz? – spytała Mariolę.

– Pewnie, dziś twoja kolej na usługiwanie.

Od kiedy zepsuł się automat, wszyscy przerzucili się na sypankę. Żeby było sprawiedliwie, postanowili ustalić codzienne dyżury na parzenie kawy i mycie garów. Sprzątaczki oświadczyły bowiem zgodnie, że nie zamierzają państwu usługiwać, i odmówiły mycia kubków. Najczęściej od tych zajęć migała się Zośka i dlatego była najskrupulatniej z nich rozliczana.

– No, co takiego się stało? Gadaj, skoro ma to usprawiedliwić twoją kwaśną minę. Ależ mnie się od rana nie chce pracować!

Mariola wstała, przeciągając się jak kotka i gładząc po mocno już zaokrąglonym brzuchu.

Zośka zdała relację z incydentu w windzie i z desperacją wyszarpnęła młotek z torebki.

– Zapomniałam zostawić go w domu. Pożyczyłam wczoraj od Marty, żeby przybić taki skobelek w łazience, bo mu śrubka wypadła… – nie zdążyła dokończyć, bo jej koleżanka i kolega zarechotali, aż echo poszło.

– Młotek… nie wytrzymam – wyła ze śmiechu Mariolka, trzymając się za brzuch. – Ja… ja… tak nie mogę… to mi zaszkodzi – jęknęła, opadając z powrotem na krzesło.

– …taki skobelek… – rechotał Bartek. – A prezerwatywy to prezent imieninowy? Kobieto! Dostałaś to od nas w maju! – Spojrzał na nią znacząco, próbując się opanować. Wytarł załzawione ze śmiechu oczy i z zainteresowaniem przyglądał się koleżance.

– No i co z tego, dopiero jest październik.

– Dopiero! Ta kobieta chyba mieszka w klasztorze!

– Coś ty! W klasztorze miałaby większe szanse na szybsze zużycie!

Rzeczywiście, pomysłowym kolegom z pracy wydawało się, że to będzie dowcipny prezent. Zośka nie wiedziała, czy ma to być aluzja do jej rozbuchanego życia erotycznego, czy wręcz przeciwnie: sugestia, że powinna częściej korzystać z męskich uroków.

Kiedy po dłuższej chwili Mariolka i Bartek zdołali opanować śmiech, wstała z krzesła i powiedziała:

– Idę do Michała. Mam sprawę.

– Czekaj, on jest zajęty od rana. Ma jakiegoś ważnego klienta i Dorotka i tak cię nie wpuści – poinformował ją Bartek. – Mamy co najmniej pół godzinki spokoju i możemy sobie zjeść ciacho.

Wyciągnął z torby smakowicie wyglądającego pączka i właśnie zamierzał wbić w niego zęby, kiedy spod okna odezwała się Mariolka:

– Jednego? – zdziwiła się. – Nas jest tu więcej, mam wrażenie.

Bartek niechętnie podniósł się z krzesła.

– Dobra, dobra, zaraz skoczę na dół i dokupię. Dla ciebie pewnie dwa, przyszła matko? – spytał ze śmiechem.

– Zapominasz, mój drogi, że ona jest matką również teraźniejszą – zauważyła Zośka, mając na myśli pięcioletnią pociechę koleżanki.

– No to według tej logiki ty jesteś przyszłą matką.

– Nie, ja jestem matką potencjalną, ty domorosły filozofie. Leć już lepiej, bo ci pączki wykupią.

Po wyjściu Bartka zostały same. Mariola zaczęła przerzucać na biurku jakieś papiery, a Zośka jak zwykle zagapiła się w okno.

– Boże, jak ja tęsknię za słońcem – powiedziała Mariola, wstając zza biurka i podchodząc do okna. – Gdyby nie to – dotknęła brzucha – już dawno leżałabym w jakimś solarium i grzała tyłek. Niestety, dla dziecka trzeba się poświęcać.

– Myślałam, że to miłość, a nie poświęcenie. – Zośka ocknęła się z zamyślenia.

– Aleś ty górnolotna! Miłość czy poświęcenie, co za różnica.

– Myślałam, że zasadnicza. Jak kogoś kochasz, to o niczym, co dla niego robisz, nie myślisz w kategoriach poświęcenia. A już w ogóle nie rozumiem, jak możesz mówić o poświęcaniu dla dziecka. Przecież to sama radość – dokończyła z emfazą.

Mariola wzruszyła ramionami.

– Wiesz co? Jesteś ode mnie o… zaraz, osiem lat starsza – wyliczyła skrupulatnie – i o całe wieki naiwniejsza – westchnęła. – Ale nawet ci zazdroszczę – dokończyła. – Pięć lat temu też miałam takie głupie wyobrażenie o życiu.

Zośka nie bardzo wiedziała, czy ma się obrazić.

– Nie jesteś szczęśliwa? – zapytała niepewnie, bo jakoś nigdy nie rozmawiały ze sobą tak otwarcie. Ot, koleżanki z firmy jakich wiele.

Przyjrzała się Marioli: wesoła, pewna siebie, zadbana mimo dość zaawansowanej już ciąży. Wiedziała, że ma problemy z mężem, który nie mógł emocjonalnie uwolnić się od byłej żony. Cała firma o tym wiedziała: był postacią dość znaną w branży i na targach, bankietach czy służbowych imprezach pojawiał się raz z byłą żoną, a raz z Mariolką. Mimo to dziewczyna sprawiała wrażenie zawsze pogodnej, ale Zośka uświadomiła sobie po chwili, że czasem widziała w jej oczach jakieś cienie smutnej zadumy. Nigdy nie miała odwagi, żeby zapytać czy porozmawiać. Bała się, że może zostać posądzona o wścibstwo: całe piętro w firmie plotkowało o mężu Marioli i jego dwóch żonach. Można powiedzieć, że był takim firmowym Mężem, bohaterem biurowej telenoweli z cyklu „Z życia rodziny, czyli przypadki rozchwianego Macieja”.

– Nie, dlaczego, jestem szczęśliwa. Tylko pewnie nie tak, jak sobie wyobrażasz. – Przyjrzała się Zośce z uwagą. – Chryste, jaka ja muszę być stara! Tłumaczę starszej koleżance takie oczywistości. No cóż, nie każdy ma szczęście tak długo być dzieckiem.

Zośka nie poczuła się dotknięta, bo wcale nie czuła się jak dziecko, jednak uświadomiła sobie, że jej życie w porównaniu z problemami Mariolki może wcale nie jest takie skomplikowane. Sama decydowała o sobie, nie czuła się za nikogo odpowiedzialna, a rezygnacja z pracy dotyczyła tylko i wyłącznie jej. Pewnie gdyby miała męża i dwoje dzieci, nie mogłaby samodzielnie podejmować pochopnych decyzji. Teraz jej głupie postanowienia należały tylko i wyłącznie do niej.

Ta rozmowa nieco poprawiła jej humor.

– Wszystko jest względne – wygłosiła głęboką prawdę i dolała sobie wody do kubka. – Ty sobie nie wyobrażaj, że ja nie mam problemów – powiedziała, dopijając resztkę kawy. – Gdzie ten Bartek? Już mi się odechciało pączków, jak po śmierć go posłać…

Jakby na zawołanie otworzyły się drzwi i do pokoju wszedł Bartek, piastując w ramionach ogromną torbę z bananami.

– Żebyście nie pomyślały, że nie mam gestu – wysapał, kładąc torbę na biurku. – Nie było pączków…

– Czy my wyglądamy jak małpy? – roześmiała się Mariola.

– Nie, ale czasem jest tu niezły cyrk. Dobra, panienki, bierzmy się do konsumpcji – powiedział i obrał sobie jeden banan. – Swoją drogą to dziwne, nie? W bufecie na dole nie mają pączków ani drożdżówek, za to mają surową marchewkę. Kto normalny jada surową marchewkę na śniadanie?

– Nie na śniadanie, tylko na lunch, ty matołku. Nowoczesne świadome kobiety jadają – uświadomiła go Zośka.

– Ty? – zdziwił się Bartek niebotycznie.

– Ja nie, bo ja nie jestem nowoczesna – odpowiedziała Zośka. – Ja wolę pączki. Ale Dominika jada na przykład. À propos, gdzie jest Dominika? – zapytała, przypominając sobie, że od rana nie widziała drugiej koleżanki z pokoju, a jej biurko wygląda, jakby nie widziało jej co najmniej od piątku.

– Ma urlop – odpowiedziała z sarkazmem Mariola.

– Urlop? Szumiński dał jej urlop? – zdziwiła się, bo wiedziała, że zaczął się gorący okres. – Teraz?!

– Ona mu dała, to i on jej dał – zarechotał Bartek.

Dziewczyny się roześmiały. Dominika była nowoczesną kobietą i prowadziła swobodne życie seksualne. Ich szef Michał Szumiński również nie grzeszył powściągliwością. Właściwie to zachowywał się, jakby cały czas przechodził okres godowy. Na szczęście miał na tyle klasy, że doskonale wyczuwał, z którą panią może sobie pozwolić, i nigdy nie narażał innych na jakiekolwiek niestosowne afronty. Cieszył się dużym powodzeniem wśród współpracownic i nie tylko. Niespecjalnie przystojny, ale niepozbawiony swoistego uroku dojrzałego mężczyzny, prezentował zwykle nienaganne maniery i – co było nie bez znaczenia – pokaźne konto w banku.

– Takiej to dobrze – westchnęła Mariola. – Ja nawet gdybym chciała, nie mam teraz szans. Michał jest za dobrze wychowany, żeby molestować ciężarne.

– Nie narzekaj, nie narzekaj. Posiedzisz tu jeszcze góra dwa miesiące – zaprotestował Bartek. – Obecnie tylko Zośka i ja jesteśmy pełnowartościowymi pracownikami tej firmy – powiedział, obejmując dziewczynę.