SYSTEM KAUCYJNYBEZ TAJEMNIC

E-BOOK

SYSTEM KAUCYJNY BEZ TAJEMNIC

Copyright © by Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

Warszawa 2025

SYSTEM KAUCYJNY BEZ TAJEMNIC

3

Autorzy: Anna Kot, Katarzyna Kulhavik, Paweł Terpiłowski, Izabela Kunowska-Pokrop

Redaktor: Karolina Szewczyk-Cieślik

Koordynator produkcji: Mariusz Jezierski

Korekta: Zespół

Skład, łamanie: Agnieszka Makowska

Druk: Miller Druk

ISBN: 978-83-8344-860-2

Nr rejestrowy BDO: 000008579

Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

03-918 Warszawa, ul. Łotewska 9a

tel.: 22 518 29 29

e-mail: cok@wip.pl

Copyright by Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

Warszawa 2025

Wydanie II

Publikacja „System kaucyjny bez tajemnic” chroniona jest prawem autorskim. Przedruk materiałów opublikowanych w niniejszej publikacji – bez zgody wydawcy – jest zabroniony. Zakaz nie dotyczy cytowania publikacji z powołaniem się na źródło. Publikacja została przygotowana z zachowaniem najwyższej staranności i wykorzystaniem wysokich kwalifikacji, wiedzy i doświadczenia autorów oraz konsultantów. Zaproponowane w publikacji porady i interpretacje nie mają charakteru porady prawnej. Ich zastosowanie w konkretnym przypadku może wymagać dodatkowych, pogłębionych konsultacji. Publikowane rozwiązania nie mogą być traktowane jako oficjalne stanowisko organów i urzędów państwowych. W związku z tym redakcja nie może ponosić odpowiedzialności prawnej za zastosowanie zawartych w publikacji wskazówek, przykładów, informacji itp. do konkretnych przypadków.

Spis treści

I. Wstęp ......................................................................................................... 6

II. Podstawy systemu kaucyjnego ........................................................... 6

Funkcjonowanie systemu ........................................................................... 8

Jaka będzie wysokość kaucji .................................................................... 10

Zadania podmiotów reprezentujących ................................................... 10

Podatki w systemie kaucyjnym ............................................................... 23

Zmiany, które dosięgną gminę ................................................................ 25

III. Podstawa prawna ................................................................................ 33

I. Wstęp

Niniejszy ebook poświęcony jest tematyce systemu kaucyjnego, który ma zacząć obowiązywać od października 2025 roku.. Staraliśmy się zebrać najważniejsze informacje w jednym miejscu, aby ułatwić poruszanie się w tej tematyce zainteresowanym podmiotom. Zachęcam do lektury!

W e-booku znajdziesz informacje o m.in.:

założeniach systemu kaucyjnego;

sposobie działania systemu na podmioty;

wysokości pobieranych kaucji;

wybranych podmiotach reprezentujących system;

wysokości podatku VAT zwracanych opakowań;

wpływie systemu na funkcjonowanie gmin oraz odbiór odpadów komunalnych.

SYSTEM KAUCYJNY BEZ TAJEMNIC

6

II. Podstawy systemu kaucyjnego

System kaucyjny zakłada przede wszystkim, że:

będzie obejmował:

jednorazowe butelki z tworzyw sztucznych o pojemności do 3 litrów,

szklane butelki wielokrotnego użytku do 1,5 litra,

metalowe puszki o pojemności do 1 litra;

zmniejszy się zanieczyszczenie środowiska w zakresie odpadów opakowaniowych;

zwiększy się poziom selektywnego zbierania odpadów opakowa-niowych;

zwiększy się poziom recyklingu odpadów opakowaniowych;

społeczeństwo nauczy się dobrych praktyk dotyczących segre-gowania odpadów;

przedsiębiorcy wprowadzający napoje w opakowaniach objętych systemem zostaną zobowiązani do umieszczania na tych opako-waniach oznakowania określającego wysokość kaucji;

przy sprzedaży napojów w opakowaniach jednorazowego albo wielokrotnego użytku objętych systemem kaucyjnym do ceny na-pojów doliczona zostanie kaucja, której wysokość zostanie określo-na w rozporządzeniu. Przy zwrocie opakowań, w celu odzyskania kaucji, nie będzie wymagane okazanie paragonu, gdyż opakowania objęte systemem będą odpowiednio oznakowane;

SYSTEM KAUCYJNY BEZ TAJEMNIC

7

wszystkie jednostki handlowe, niezależnie od ich powierzchni, będą pobierały kaucję, jeżeli oferują napoje w opakowaniach ob-jętych systemem;

WAŻNE! Puste opakowania objęte systemem kaucyjnym będzie można zwracać w jednostkach handlowych o powierzchni powyżej 200 m2, natomiast jednostki handlowe o powierzchni poniżej 200 m2 będą mogły dobrowolnie przystąpić do systemu w zakresie zbierania pustych opakowań i zwracania kaucji.

możliwe będzie tworzenie punktów zbierania pustych opakowań poza jednostkami handlowymi;

przedsiębiorcy wprowadzający do obrotu napoje w opakowaniach objętych systemem kaucyjnym będą tworzyli go za pośrednictwem podmiotu reprezentującego – będą zobowiązani osiągnąć określone poziomy selektywnego zbierania opakowań i odpadów opakowa-niowych w ramach systemu (90% od 2029 r.);

zgodnie z zasadą rozszerzonej odpowiedzialności producenta wprowadzający napoje w opakowaniach objętych systemem kau-cyjnym będą finansowali ten system, mianowicie będą ponosi-li koszty związane m.in. ze zbiórką, odbieraniem i transportem opakowań i odpadów czy prowadzeniem ewidencji i rozliczaniem kaucji;

system będzie dodatkowo finansowany z niezwróconej kaucji oraz ze sprzedaży materiałów pochodzących z recyklingu;

pobrana kaucja będzie przekazywana do podmiotu reprezentują-cego, a wszelkie rozliczenia finansowe będą dokonywane w okresie nie dłuższym niż miesięcznym;

na rynku bedzie funkcjonowało kilku operatorów systemu kau-cyjnego.

SYSTEM KAUCYJNY BEZ TAJEMNIC

8

Funkcjonowanie systemu

Na stronie ministra klimatu i środowiska pojawiła się infografika przed-stawiająca działanie systemu kaucyjnego. Można ją znaleźc pod adre-sem: https://www.gov.pl/web/klimat/system-kaucyjny.

Na jej podstawie można sobie zobrazować, jak będzie funkcjonował system, a mianowicie:

przedsiębiorcy będą mieli obowiązek zamieszczania na opakowa-niach kaucyjnych informacji o wysokości kaucji;

kaucja za butelki i puszki będzie pobierana przez wszystkie jed-nostki handlowe niezależnie od ich powierzchni;

zwrot kaucji użytkownikowi końcowemu będzie następował w momencie zwrotu opakowań bez konieczności okazania para-gonu potwierdzającego wcześniejsze uiszczenie kaucji;

nieodebrana kaucja zostanie przeznaczona na finansowanie systemu kaucyjnego;

zbiór opakowań i zwrot kaucji będzie możliwy w jednostkach han-dlowych o powierzchni powyżej 200 m2;

mniejsze jednostki będą mogły przystąpić do programu dobrowolnie;

systemem kaucyjnym zostały objęte zarówno opakowania wielo-krotnego, jak i jednokrotnego użytku.

SYSTEM KAUCYJNY BEZ TAJEMNIC

9

Źródło: https://www.gov.pl/web/klimat/system-kaucyjny

Zgodnie z ustawą zmieniającą ustawę o gospodarce opakowaniami i odpa-dami opakowaniowymi nowe przepisy mają zacząć obowiązywać od paź-dziernika 2025 roku. Atualnie jest pomysł, aby wejście w życie przepisów przesunąć na styczeń 2026 roku. Ponadto proponowane są zapisy doty-czące tego, że:

kaucja ma nie być objęta VAT;

wprowadzający produkty w opakowaniach na napoje ma być zobo-wiązany osiągnąć poziomy selektywnego zbierania opakowań i odpadów opakowaniowych co najmniej w wysokości określonej w załączniku nr 1a, czyli od 77% w 2025 roku do 90% w 2029 roku i latach późniejszych – w przepisach powinno być doprecyzowane, że ten obowiązek dotyczy również zlecających produkcję pod włas-nymi markami, często mogą to być firmy międzynarodowe;

kaucja ma być naliczana przy sprzedaży produktu, a tymczasem przed-siębiorcy proponują, aby była rozliczana w całym łańcuchu dostaw.

SYSTEM KAUCYJNY BEZ TAJEMNIC

10

SYSTEM KAUCYJNY BEZ TAJEMNIC

11

Table of Contents

SYSTEM KAUCYJNY BEZ TAJEMNIC demo