Tytuł oryginału: 100 dage

Przekład z języka duńskiego: Agata Lubowicka

Copyright © Lotte Kaa Andersen, 2022

This edition: © Risky Romance/Gyldendal A/S, Copenhagen 2022

Projekt graficzny okładki: Thit Thyrring

Redakcja: Maria Zając

Korekta: Joanna Kłos

ISBN 978-87-0234-960-3

Wszelkie podobieństwo do osób i zdarzeń jest przypadkowe.

Word Audio Publishing International/Gyldendal A/S | Klareboderne 3 | DK1115 Copenhagen K

www.gyldendal.dk

www.wordaudio.se

Madsowi, Mathiasowi i Alexandrowi

„Najbardziej fascynujące w nas, ludziach, jest to, że potrafimy ignorować rzeczy oczywiste i przestajemy wiedzieć to, co naprawdę wiemy”.

Amerykańska pisarka Jean Hanff Korelitz w rozmowie z tygodnikiem „Weekendavisen”, 23 stycznia 2015.

Listopad

Caroline

Nie spędza zbyt dużo czasu na łonie przyrody i nawet nie wie dlaczego. Las jest w jej życiu odległym kierunkiem, mimo że z domu do Zwierzyńca ma zaledwie kilka kilometrów. Oczywiście powinna to robić częściej, wszyscy trąbią o tym, jak ważna jest przyroda i jak zdrowo jest przebywać na dworze. Świeże powietrze i ruch. W lesie można ich zażywać do woli, i to zupełnie za darmo. Między drzewami przechadzają się stada jeleni skubiących trawę. Zwierzęta biegają swobodnie po całym rezerwacie, nic ich nie odgradza od ludzi, są jednocześnie pod ochroną i wolne. Na niebie nie ma żadnej chmurki, w powietrzu unosi się woń ziemi i trawy, wyczuwa się w nim i zimno, i ciepło. Do oczu napływają jej łzy, to na pewno przez wiatr. Wyjmuje z torebki okulary przeciwsłoneczne. Szczypie ją skóra na policzkach, dostaje nagłego przypływu energii, prawie zaczyna się uśmiechać. Jeszcze chwila, a zacznie opowiadać Kaaremu o drzewach, jeleniach, słońcu, o tym, jakie to wszystko jest piękne i, jakby się nad tym zastanowić, tak dobrze skoordynowane. Zupełnie jak gdyby jakaś siła wyższa maczała w tym palce. Caroline chciałaby porozmawiać, ale milczy. Kaare na pewno zareagowałby sceptycznie, nie byłby w stanie nadążyć za jej tokiem myślenia. Jej wynurzenia skwitowałby czymś w rodzaju „Jeśli chcesz wiedzieć, ta twoja siła wyższa nazywa się leśniczy”. Kaare zajmuje się sprzedażą nieruchomości w różnych lokalizacjach, ale poza tym przyroda niespecjalnie go interesuje. To coś zbyt abstrakcyjnego, bardziej w guście wegetarian i rowerzystów. Caroline i Kaare nie prowadzą takich rozmów, więc ona prowadzi je sama ze sobą.

– To naprawdę niesamowite – mówi cicho, kręcąc nieznacznie głową. Dlaczego nikt jej wcześniej nie powiedział, jak tu pięknie, nigdy jej tutaj nie zabrał? – Zwierzyniec – szepcze w kołnierz swojego futra, bo na ścieżkach są inni spacerowicze i nie chciałaby, żeby ktoś ją usłyszał.

Kaarem nie musi się martwić, jest zajęty strofowaniem swojego psa. Zabrał ze sobą Kinga i prowadzi go na krótkiej smyczy. Wielkie zwierzę ciągnie go energicznie we własnym kierunku, czarne oczy świecą na wysokości ludzkich bioder, z pyska kapie mu ślina, kiedy prycha z ekscytacji wywołanej tyloma nowymi okazjami do zaznaczenia terytorium. Pies ze szczęściem w oczach zbliża pysk do każdej parującej końskiej kupy na ścieżce, unosi nogę przy każdym kretowisku, obsikuje każdy mijany pniak. Kaare zamierza go nauczyć chodzenia przy nodze, ale instynkty biorą górę. King absolutnie nie chce go słuchać.

– Do nogi! King! Kiiing, chodź tutaj. Już! O tak, dobry pies, zaraz dostaniesz przysmak. Nie! King? Proszę cię…

King ignoruje wszelkie rozkazy. Oto nierówna walka dwóch samców. Caroline znów wychodzi trochę naprzód. Jeszcze przed chwilą czuła się tak wspaniale, a teraz… Nie ma siły na udział w tym cyrku, który serwują jej Kaare i jego pies. Lukas spaceruje ze słuchawkami w uszach, pilnując odległości około dziesięciu, piętnastu kroków od nich. On też nie ma zamiaru rozkoszować się walorami otoczenia. Każde z nich idzie swoim tempem, z własnym porządkiem dnia w głowie. Gdyby obserwował ich ktoś postronny, nie wpadłby na to, że są rodziną. Caroline przestała się przejmować. Tym, co myślą ludzie. Każde z nich stara się, jak może. Przestała tęsknić za ideałem, któremu i tak nie da się sprostać, wyobrażeniem rodziny jako Świętej Trójcy – ojciec, matka, syn trzymający się za ręce, spacerujący po lesie, rozumiejący się bez słów. Lukas ma szesnaście lat i swoje życie. Ideały nie istnieją.

Kaare

Kaare Kristiansen zaprosił rodzinę na obchody Hubertusa. Kupił kaszkiet i parę butów jeździeckich z czarnej skóry, które włożył na tę okazję. Jako dziecko raz spróbował jazdy konnej. Siedzenie wysoko na dużym zwierzęciu, czucie pod sobą naturalnej siły jego mięśni było czymś, czego nigdy nie zapomniał. W tym koniu była jakaś dobrotliwość, coś przyjemnego, cierpliwego, co wynikało z jego natury, jakby zwierzę go słuchało i rozumiało. Kaare czuł wyraźnie, że wierzchowiec jest jego przyjacielem, jakby się zrośli w jedno. Teraz chce to poczuć jeszcze raz. Kaare zamierza nauczyć się jeździć. Nie można skapcanieć, trzeba wciąż próbować nowych rzeczy. Kiedy mieszka się pośród pięknej przyrody Gentofte, tak blisko Zwierzyńca, pobieranie lekcji jeździectwa wydaje się oczywiste. Musi tylko znaleźć odpowiedniego nauczyciela, na przykład jakąś kobiecą trenerkę. Kaare wyobraża sobie przejażdżkę w niedzielny poranek, nad nim błękitne niebo, pod nim silne końskie ciało, on wyprostowany w siodle – mężczyzna i jego koń. Kaaremu podobają się obrazy przewijające mu się w głowie. Poza tym jeździectwo to sport prawdziwych dżentelmenów. Hubertus jest wielką coroczną tradycją, w sumie to zawstydzające, że nigdy wcześniej nie uczestniczyli w jego obchodach. Wszyscy tutaj są. Rodzina królewska śledzi przebieg gonitwy z balkonu pałacu myśliwskiego Eremitage. Zgromadzili się tu ludzie z wyższych sfer w najróżniejszych odsłonach i odmianach: właściciele ziemscy, arystokracja, elita Gentofte. W dzieciństwie przyprowadzali ich tutaj rodzice, których przyprowadzali ich dziadkowie. Ich własne dzieci przejmą tę tradycję i przekażą ją swoim dzieciom i wnukom, i tak będzie to trwało, dopóki jakiś młody człowiek pewnego dnia się nie zbuntuje i z tym nie zerwie – tylko po to, aby tu powrócić kilka lat później i po cichu zająć należne sobie miejsce w szeregu. Właśnie tego rodzaju spoiwem są scalone tutejsze rodziny. Znają własną wartość i trwają przy swoich zwyczajach. Oni pamiętają. Nie brakuje tutaj golfiarzy, koniarzy, członków klubu jeździeckiego z Bernstorffsparken, właścicieli wielkich willi położonych w sąsiedztwie Zwierzyńca, którzy czują się zobowiązani do uczestnictwa w obchodach Hubertusa i angażują się w nie, bo odbywają się u nich w ogródku. Są tutaj przedstawiciele finansowych wyższych sfer i ci, którzy do tego aspirują, ale jeszcze tam nie doszli i pewnie nigdy nie dojdą. Oczywiście zjawiło się też mnóstwo zwykłych ludzi, którzy zjechali do Zwierzyńca z Herlev, Hundige i wszelkich innych dzielnic: Amager, Greve, Jyllinge i tak dalej. Przeciętni Duńczycy także chcą doświadczyć wspaniałości obchodów Hubertusa, spędzić niedzielę w ekskluzywnym Klampenborgu. Kaare świetnie to rozumie, bo sam kiedyś był takim obserwatorem aspirującym do czegoś więcej. Znane mu są ich tęsknoty. Często wykorzystywał Zwierzyniec jako kartę przetargową w sprzedaży nieruchomości z tej okolicy. „Z widokiem na Zwierzyniec, tylko kilkaset metrów od lasu Jægersborg Hegn, blisko parku rozrywki Bakken, tuż obok najpiękniejszych obszarów przyrodniczych w Danii, po sąsiedzku z jeleniami i pałacem Eremitage”. Wie dokładnie, na jakiej strunie zagrać, chociaż sam nigdy tutaj nie był. To znaczy, oczywiście był kiedyś w Bakken z Lukasem, ale nigdy nie miał czasu, chęci ani okazji, żeby lepiej zapoznać się z tymi terenami. W tym roku będzie inaczej. On i Caroline zgodzili się ze sobą, że czas nadrobić zaległości i Lukas musi im towarzyszyć. Nie pozostawili mu żadnego wyboru. Jako rodzice mają określone obowiązki, poza tym uczestnictwo w takich wydarzeniach powinno należeć do jego wychowania. To dobrze, żeby chłopak znał lokalne tradycje, skoro teraz mieszkają tak blisko. Poza tym poszerzy mu to horyzonty i tak dalej.

***

Rankiem pojechali do stacji Klampenborg, gdzie zostawili samochód. Znalezienie miejsca zajęło całą wieczność – to cholernie trudne, gdy wszyscy mieszkańcy przedmieść zapragnęli się tu zjawić. Powinno istnieć jakieś prawo pierwszeństwa dla obywateli z Gentofte, żeby nie trzeba było walczyć o miejsce parkingowe z intruzami wszelkiej maści. Zjawiło się tu dziś może nawet pięćdziesiąt tysięcy osób. Kaare z rodziną ostatecznie zaparkowali kilka kilometrów od pałacu i najpierw musieli przebrnąć przez grzęzawisko końskich kup i zwiędłych liści, zanim prawie dotarli na miejsce. Lukas zachowuje się skandalicznie. Narzeka przez cały czas, nie pasuje mu raz to, raz tamto. Czuje się zmęczony, obcierają go buty, zaraz wyładuje mu się telefon, nie chce mu się z nimi chodzić, zostawił w samochodzie okulary przeciwsłoneczne, koledzy z liceum nie mogą go zobaczyć z rodzicami. Poza tym męczy go straszne pragnienie. Caroline próbowała wziąć go pod ramię i trochę rozweselić, ale w końcu Kaare nie wytrzymuje.

– Lukas, do jasnej cholery, mam tego serdecznie dość! Czy chcesz, czy nie, idziemy do tego przeklętego lasu! I byłoby miło, gdybyśmy mogli to zrobić choć z odrobiną klasy. Masz szesnaście lat. Chyba to nie takie trudne przejść trzy kilometry? Jeśli się męczysz po tak krótkim spacerze, może to znak, że musisz zadbać o kondycję? Może za dużo czasu spędzasz w łóżku? A teraz weź się w garść, chłopie. Pokaż, że masz w sobie odrobinę krzepy!

– Przez tę durną zachciankę muszę brnąć z tobą i z mamą przez ten gigantyczny park na totalnym zimnie, i to w niedzielę rano! Ogarnij to wreszcie: nie mam najmniejszej ochoty w tym uczestniczyć! To był twój pomysł. Dlaczego nie mogłeś przyjść tu sam, tylko muszę płacić za to, że nagle zainteresowałeś się końmi? Wcześniej ani słowem nie wspominałeś o Hubertusie, aż tu nagle robisz wielkie halo z tego, że jakaś zgraja starych ludzi jeździ konno w historycznych przebraniach i udaje, że poluje. W zeszłym roku bez przerwy nawijałeś o golfie. Weź przestań, tato. Po prostu przestań.

Kaaremu zupełnie odejmuje mowę. Lukas nigdy wcześniej tak się do niego nie odezwał. Dlaczego młodzi ludzie uważają, że mogą sobie na wszystko pozwolić? Szczerze mówiąc, Kaare ma po dziurki w nosie tej nowoczesnej gadaniny, że dzieci powinno się traktować jak równorzędnych partnerów. Nie okazują rodzicom żadnego szacunku. Ktoś przecież musi wyznaczać im kurs, ale nie, oni zwracają się do ciebie tak, jakbyś był ich rówieśnikiem. Zawsze chcą o wszystkim decydować, chociaż są tylko dużymi dziećmi. Kaare wymaga od syna przynajmniej odrobiny szacunku, ale im częściej to powtarza, tym wyraźniej czuje coraz mniejsze poważanie Lukasa dla jego osoby, i to demonstrowane zupełnie otwarcie. Co począć z takim gderliwym szesnastolatkiem, który przesiaduje w swoim pokoju przed ekranem komputera albo szlaja się gdzieś po mieście z kolegami? Jak z takim podejściem do życia może wyrosnąć na ludzi? Kaare nie wie nawet, gdzie syn przebywa, kiedy go nie ma w domu. Chłopak twierdzi, że jeżdżą rowerami po mieście. Na pewno pijani w sztok. Oczywiście nie w smak im używanie świateł rowerowych. Kaare nie ma pojęcia, co tak naprawdę robią, a pytanie Lukasa na niewiele się zdaje. Z góry wie, co syn mu odpowie: „Nic takiego. To i owo. Tylko czilujemy. Tak, wszystko jest w porządku”. To przerażające, jak szybko następują zmiany. Jeszcze do niedawna Lukas był cichym spokojnym dzieckiem, które zaczytywało się w komiksach, grało na konsoli i marzyło o tym, żeby dostać się do najlepszej drużyny piłki nożnej. Teraz, gdy zagląda się do jego pokoju, leży w nim długi chudy nastolatek, któremu nie chce się nawet podnieść wzroku, żeby przywitać się z własnym ojcem. W biały dzień, przy spuszczonych roletach, leży w łóżku z komputerem, telefonem i talerzem pełnym kromek z nutellą. Zwraca na ciebie uwagę tylko wtedy, gdy przychodzisz z informacją, że na stole czeka jedzenie, albo pytasz, czy przypadkiem nie brakuje mu pieniędzy.

Lukas

To megawkurwiające, że musi leźć przez ten las w mokrych butach, pięć kroków w tyle za ojcem i matką, jakby miał siedem lat. Stokroć bardziej wolałby zostać w domu, we własnym łóżku, albo przebywać w każdym innym miejscu niż to. Wolałby, żeby go zamknięto w windzie ze znienawidzoną nauczycielką, Jane Degn, niż się tędy wlec – do tego stopnia jest to dla niego okropne. Odkąd jakiś czas temu rodzice przeczytali w lokalnej gazecie o Hubertusie, obydwoje wkręcili sobie film, że Lukas ma im towarzyszyć podczas tej ich pojebanej wycieczki. Zwykle dają mu spokój, rzadko zdarza im się zajmować tak twarde stanowisko i zmuszać go do czegoś. Ojciec wpadł na kretyński pomysł, żeby się nauczyć jeździć konno, i stąd pomysł uczestnictwa w tegorocznych obchodach. Z tego czy innego powodu matka postanowiła, że wybierze się tam razem z nim. Są tutaj, żeby później się chwalić, że tu byli. Opowiedzą jutro swoim klientom, że oglądali gonitwę za lisem w Klampenborgu. Obydwoje mają skłonność do upiększania rzeczywistości, w ich ustach totalnie chore rzeczy brzmią, jakby były zajebiste. Najgorszy pod tym względem jest ojciec, chociaż matka też, jak się okazuje, trochę na to cierpi. To megażenada, a oni tego nie widzą. Lukas nie zdążył nawet zjeść śniadania, bo starzy uparli się, żeby wyjść z domu przed dziesiątą. A on położył się koło czwartej, wcześniej był z chłopakami na imprezie w Nordhavn. Jest zmęczony i głodny, a w tym gównianym lesie nie ma żadnych budek ani sklepów, bez kitu, nie ma tu nic, nawet toalety. Był tu raz ze szkołą, ale poza tym nie zna Zwierzyńca za dobrze. Jelenie są wporzo. Podnosi głowę i dostrzega duże stado, które przebiega w niewielkiej odległości. Są wśród nich dorosłe osobniki i młode cielaki, trzymające się blisko matek. Wystarczy, że stado przystaje, a młode zaczynają ssać. Lukas zatrzymuje się na chwilę i chłonie wzrokiem całą scenę. To zajebiste obserwować zwierzęta w ich naturalnym otoczeniu. Naprawdę przyjemny widok. Robi im kilka zdjęć telefonem. Przez chwilę rozważa, czy nie posłać ich chłopakom na snapie, ale oczywiście tego nie robi. Zdziwiliby się tylko, co on wyprawia, dlaczego szwenda się po Zwierzyńcu w niedzielę rano, w sumie on też się temu dziwi.

– Zobacz, jelenie – zwraca mu uwagę matka. – I mają młode, patrz, o tam!

– Co za refleks – mruczy cicho pod nosem.

– Prawda, że tu pięknie, Lukas? To niesamowite, że istnieje takie miejsce. Zrobić ci zdjęcie na tle jeleni?

– Wolałbym umrzeć.

Matka gada jak nakręcona, ale on jest zbyt znużony, żeby odpowiadać na jej pytania. Czuje się zmęczony na zupełnie innym poziomie, głęboko, aż do samych komórek. Gdzieś w jego mózgu jest miejsce, które nigdy się nie budzi. Przeczytał w „National Geographic” o miejscach w lasach deszczowych tak gęsto zadrzewionych, że promienie słoneczne nie mają szansy dotrzeć do leśnego poszycia. Do tych ukrytych, porośniętych mchem zakątków nigdy nie zagląda światło. Podobnie jest z mózgiem Lukasa. Jakaś jego część śpi przez cały czas. Może to przez hasz, którego wypala sporo i który otępia zmysły, zupełnie jakby się zamykały na wszystko dookoła. Część jego mózgu pogrążyła się w śpiączce. Porośnięta mchem, czeka na lepsze czasy. O tym, co rodzice na zmianę – oskarżycielsko albo z zatroskaniem – nazywają lenistwem lub obojętnością, Lukas myśli jako o swoim uśpionym zakątku, sekretnym śnie zimowym, tajnej kryjówce. Starzy nie rozumieją jego zmęczenia, a on jest zbyt zmęczony, żeby im opowiedzieć o chronicznie uśpionych miejscach i o aksamitnym, jasnozielonym mchu mózgowym. Obydwoje myślą tylko o pracy, nie rozumieją potrzeby zapadnięcia w śpiączkę i zamknięcia się we własnym kokonie. Pewnego dnia Lukas na pewno się przebudzi, ale najpierw musi uporać się z kilkoma rzeczami, przygotować się. Czuje, że w tym zmęczeniu jest jakiś głębszy sens, że ma ono jakąś przyczynę. Szkopuł w tym, że to samo zmęczenie nie pozwala mu wyjaśnić, jak to wszystko się łączy. Lukas nie może wtajemniczyć rodziców w to, o czym nieustannie myśli, bo i tak by tego nie zrozumieli. Oni kompletnie nic nie kumają.

Caroline

Jeśli świętego Huberta uznaje się za patrona myśliwych w Zwierzyńcu, to ona w rodzinie Kristiansenów jest patronką nabywania ogłady. Wczoraj przez cały wieczór siedziała przy komputerze, czytając o królach, dworzanach, polowaniach par force i innych starych tradycjach. Ktoś musiał się tym zająć, inaczej nie mieliby pojęcia, co się wokół nich dzieje, bo przecież żadne z nich nic nie wiedziało o polowaniu na lisa i skokach przez przeszkody. W 1669 roku Fryderyk III kazał ogrodzić część lasu położonego na północ od Kopenhagi i zagonić tu jak najwięcej zwierzyny płowej. Nazwał to miejsce swoim nowym Zwierzyńcem. Był pierwszym monarchą absolutnym w Danii. Jego syn Christian po dojściu do władzy pięciokrotnie poszerzył terytorium parku łowieckiego. Nowy król kazał wytoczyć pięć dróg, które przecinały się nawzajem, tworząc figurę gwiazdy w leśnym krajobrazie, i które istnieją do tej pory. Kaaremu nie dawało spokoju, czym Caroline się zajmuje w sobotni wieczór.

– Czytam o historii tej tradycji, bo nie sądzę, żebyś sam zajrzał do biblioteki.

– Dobra, dobra… Można wybrać się na obchody Hubertusa, nie przeczytawszy na ten temat grubych tomów. Po prostu jestem bardziej spontaniczny od ciebie, wolę działanie, nauka przez praktykę, jak powiadają w mojej branży.

Caroline i Kaare różnią się od siebie, także i na tej płaszczyźnie.

Pałac Eremitage stanowi świadectwo minionych czasów – wystawnych przyjęć, rozrzutnych monarchów, ustanawiania władzy. W dawnych epokach stada psów myśliwskich zaganiały wybranego jelenia w miejsce, skąd nie miał ucieczki, po czym król zsiadał z konia i zabijał zwierzę mieczem. Obchody Hubertusa w pierwszą niedzielę listopada nawiązują do tradycji królewskich łowów w Zwierzyńcu. Obecne polowanie to jedno wielkie przedstawienie, sztuka dla sztuki, niewinna zabawa dla wtajemniczonych. Żaden jeleń nie otrzyma dziś ciosu w serce królewskim mieczem. Caroline posortowała informacje, próbując zaprowadzić w nich jakąś chronologię. Podchodzi do tego zadania jak do wszystkiego innego: rzetelnie i systematycznie. Wydrukowała wszystkie swoje notatki, leżą teraz w jej torebce. Dziś rano, w drodze do Zwierzyńca, czytała z nich na głos Kaaremu i Lukasowi. Z jej ust wypływały anegdoty i konkretne fakty, widać, że dała się trochę ponieść tej nowej wiedzy. Rozejrzała się po samochodzie, żeby sprawdzić, czy rzeczywiście jej słuchają, ale nie ujrzała na ich twarzach takiego zapału i uwagi, jakich oczekiwała. Wyglądali wręcz, jakby ich to nie obchodziło.

– Według was to nieciekawe? Cóż, jeśli nie macie ochoty słuchać, wasza sprawa. W takim razie poczytam sobie o tym sama.

– Nie, nie, to bardzo ciekawe… prawda, Lukas? – Kaare otworzył szeroko oczy i zbyt gorliwie przytaknął. Uniósł dłoń znad kierownicy i poklepał Caroline po udzie, ale zdradził go bark drgający nerwowo wokół własnej osi, jakby chciał się uwolnić. Ten niespokojny bark wykręcał się od słuchania. – Ej, śpisz tam czy jak? Chcemy posłuchać o Zwierzyńcu, prawda?

Lukas na moment oderwał wzrok od komórki, uniósł brwi i spojrzał na ojca bez wyrazu, z miną „A jak ci się wydaje?”. Właśnie przejeżdżali obok pomnika Knuda Rasmussena i Caroline nagle pomyślała, że ich niedzielna wycieczka jest jak jedna z ekspedycji Thule. Podróżnik polarny stoi wykuty z granitu przy Strandvejen, ręką osłania oczy od słońca i patrzy w stronę Sundu, ze wzrokiem skierowanym ku dalekim horyzontom. Każda ekspedycja potrzebuje silnego dowódcy, a ten nie zawsze może być popularny. Caroline wyprostowała plecy, złożyła kartki i zapatrzyła się przed siebie.

– Uważam, że warto się dowiedzieć czegoś nowego.

Ponieważ mąż i syn nie odpowiedzieli, poczuła tylko ich zdziwione spojrzenia na swoim profilu, a ponieważ sama też nie wiedziała, co dokładnie przez to rozumie, straciła pewność siebie i powtórzyła:

– Uważam, że warto się dowiedzieć czegoś nowego.

Cille

Każdego ranka przechodzi bolesny rytuał. Musi go odbyć, nie ma od niego odwrotu. Kilka razy głęboko oddycha i prostuje się na krześle. Obok leżą przygotowane kartka i długopis. Cille wypełnia klatkę piersiową powietrzem i obnaża zęby w czymś w rodzaju uśmiechu, który przydaje głosowi lekkości i dźwięcznego brzmienia.

– Dzień dobry, nazywam się Cille Beckmann. Mam nadzieję, że nie przeszkadzam. Aha, to przepraszam, w takim razie nie zajmę dużo czasu. Dzwonię, żeby zapytać, czy nie potrzebują państwo u siebie w firmie utalentowanej graficzki. – Zawsze zaczyna tak samo, w tonacji dur. Rytmiczne recytowanie dodaje jej odwagi. Dzwoni do jednej firmy dziennie. Rozmowy z reguły kończą się kolejną formułką, tym razem w tonacji mol. – Aha, nie wiedziałam. Tak, tak, oczywiście, rozumiem, trudno… Nic się na to poradzi, w takim razie przepraszam za zawracanie głowy, dziękuję i do widzenia.

Uśmiech nie schodzi jej z twarzy, plecy są wyprostowane do momentu, aż odkłada słuchawkę. Wtedy powolutku zaczyna się sypać od góry w dół, jak zbombardowany budynek, wieża obracająca się w ruinę. Jej nośna konstrukcja zostaje zburzona, piętro za piętrem. Powieki, kąciki ust, żuchwa i klatka piersiowa osuwają się coraz niżej. Serce, wcześniej bijące jak szalone, za chwilę zwolni. Potem Cille siedzi nieruchomo, jakby ją sparaliżowało, i wygląda przez okno pustym wzrokiem. To, co z niej zostało, prowadzi ze sobą walkę. Czuje pieczenie pod powiekami, mocno zaciska zęby. Większość jej dni zaczyna się od takiego zawalenia się. Ask nazywa to osobistym zabieganiem o pracę.

– Kochanie, na tym to wszystko polega. Ani się obejrzysz, a coś dostaniesz! Pewnego dnia dopisze ci szczęście i telefon odbierze ta właściwa osoba, w najbardziej sprzyjającym momencie. Szanse wzrastają wraz z coraz większą liczbą osób, z którymi się kontaktujesz. Każdego dnia powinnaś obdzwonić od dziesięciu do dwudziestu firm.

– Za każdym razem jakaś część mnie umiera. Odprawiają mnie jak natrętnego sprzedawcę. Albo żebraka. Już nie mogę.

W ciągu trzech miesięcy tylko raz udało jej się umówić na rozmowę, ale okazało się, że firma – przedsiębiorstwo budowlane z Søborga – wcale nie miała dla niej żadnej pracy. Po prostu byli ciekawi – przyznała szefowa kadr. Krążyła im po głowie myśl, żeby zerwać współpracę z dotychczasową agencją reklamową i być może, ewentualnie, zatrudnić kogoś na etacie grafika. Kiedyś w przyszłości. W chwili obecnej wciąż nie mają żadnych konkretnych planów. Szefowa kadr wyjaśniła, że chcieli poznać ewentualną kandydatkę, sprawdzić dostępne na rynku oferty. Uśmiechnęła się profesjonalnie i dodała, że Cille może oczywiście wypełnić formularz, jeśli chce się znaleźć w ich bazie, tak na wszelki wypadek. Nie było czasu na zastanowienie się, co napisać w formularzu, zupełnie jakby ubiegała się o pracę w budce w wesołym miasteczku. Była to zresztą jakaś idiotyczna firma, Cille wcale nie miała ochoty pracować w ich dusznym biurze, zimnym i bezosobowym. Brzydkim i nieciekawym. Podobnie jak ich sposób komunikowania się i strona internetowa. O tak, desperacko potrzebowali pomocy grafika, tylko nie mieli zmysłu graficznego, żeby sami to dostrzegli. Co ona robi nie tak i dlaczego utknęła w martwym punkcie?

***

Słońce za bardzo ją razi, niebo jest zbyt błękitne. Cille tęskni za jesienią i ciemnością. Zaciąga zasłony w salonie, dzieci oglądają telewizję, a ona chciałaby napić się kawy i poczytać gazetę. Ask, który wrócił właśnie z joggingu spocony i czerwony na twarzy, na powrót rozsuwa zasłony.

– Dlaczego tu tak ciemno? – Podczas robienia pompek i ćwiczeń rozciągających na podłodze w salonie proponuje zdyszanym głosem, żeby wybrali się razem na wycieczkę rowerową. – Na przykład do Zwierzyńca, na obchody Hubertusa. Rowerem dojedzie się tam w jakieś dwadzieścia minut. Przy okazji Tobias sobie poćwiczy, chciałbym, żeby od jesieni zaczął jeździć rowerem do szkoły.

Cille nie czuje się na siłach. Nie wyobraża sobie mozolnego naciskania na pedały, a później brodzenia w mokrej trawie z mężem i dziećmi, jakby wszystko było dobrze. Nie czuje się u siebie wśród rozpieszczonych zwolenników jazdy konnej i roześmianych rodzin na niedzielnych wycieczkach. Wczoraj dostała pocztą kolejną odmowę. Przyjdzie tam wielu ludzi, ryzykowałaby spotkaniem kogoś znajomego. Na przykład rodziców, ze szkoły albo z przedszkola, którzy uścisnęliby ją na przywitanie i zaczęliby wypytywać o Tarę i Tobiasa. Rozwodziliby się w nieskończoność o jesiennych wakacjach spędzonych na Florydzie albo w Dubaju, trochę przy tym narzekając na nadmiar pracy. Większość rozmów dotyczy właśnie dzieci, urlopów, stałej pracy, posiadanych nieruchomości. W tym miejscu nastąpiłoby uprzejme nawiązanie do jej własnej sytuacji. Po odchrząknięciu zapytaliby, co u niej ostatnio słychać, czy już coś znalazła, aby po chwili szybko dodać: „Aha, no tak, ale prędzej czy później na pewno coś się pojawi, proszę nie tracić nadziei. Nie pozostaje nic innego, jak nie przestawać. Powodzenia!”. Cille naprawdę nie ma ochoty na żadną wycieczkę, ale że chciałaby na parę godzin mieć dom tylko dla siebie, pozwala sobie na drobne kłamstwo.

– To dobry pomysł. Powinniście się tam wybrać. Trochę boli mnie głowa. Wezmę tabletkę i mam nadzieję, że mi się poprawi do waszego powrotu. Spakuję wam torbę z prowiantem i spotkamy się koło południa.

Dokłada starań, żeby jej głos brzmiał w miarę naturalnie, ale Ask mruży oczy i przygląda się jej z uwagą.

– Głowa cię boli? Dlaczego nic nie powiedziałaś? Kiedy to się zaczęło?

Lewa powieka lekko mu drży, Cille zwróciła na to ostatnio uwagę. Dzieje się tak zawsze, gdy Ask się niecierpliwi albo irytuje. Do jasnej cholery, dlaczego choć raz na jakiś czas nie wolno jej się podołować, tak aby nie musiała się z tego tłumaczyć? Tak trudno mu zrozumieć, że głowa ją boli właśnie od tego tempa i podkręcanej przez niego atmosfery? Dlaczego musi się tłumaczyć z każdej najmniejszej zmiany, jaką czuje w swoim ciele, z każdego wahnięcia nastroju, każdej zasuniętej zasłony, każdej odmowy, każdego gwałtowniejszego pulsowania w płacie czołowym? Małżeństwo polega na nadzorowaniu i ubezwłasnowolnieniu. Na inwazji. Ask ma tak wiele pomysłów na to, co powinna robić. „Musisz być bardziej proaktywna, sama wychodzić do ludzi i próbować się sprzedać, stać się samodzielna, zyskać własnych klientów, wybić się na niezależność. Najlepiej, gdybyś się zdecydowała na ten krok, otworzyła własną agencję reklamową”. Gada jak nakręcony, w ogóle nie myśląc o tym, do kogo mówi. Cille stała się całkowicie niewidoczna. Nawet mąż przestał ją dostrzegać. Nie rozumie, że ona nie ma najmniejszej ochoty na siedzenie w samotności i prowadzenie jednoosobowej firmy. Chce być częścią wspólnoty, przychodzić rano do prawdziwego biura, robić to, w czym jest dobra, przebywać wśród żywych.

***

Kiedy kupili dom przy Hambros Allé 7, Cille wydawało się, że mieszkanie w dzielnicy willowej będzie wyglądało inaczej. Przeprowadzali się tutaj z wielkimi nadziejami. Odtąd ich życie rodzinne miało się kształtować w odpowiedni sposób. Cille wyobrażała sobie spokój domowego ogniska, skupienie się na rodzinie i przyrodzie. Drzewa owocowe przed domem, huśtawki, domek zabaw dla dzieci. Śnieżnobiałe pranie powiewające na wietrze, woń trawy i nagrzanej słońcem ziemi. Oczyma duszy widziała siebie, jak zakłada przydomowy warzywnik, pomagają jej w tym dzieci, a między nogami plącze się szczeniak. W weekendy miała piec własny chleb i pić kakao z bitą śmietaną w kuchni z przytulną wnęką na stół oraz krzesła i ze świecami na parapecie. Zamierzała naprawdę się postarać. Wyobrażała sobie szeroko otwarte okna i furtki ogrodowe, światło i świeże powietrze w przestronnych pokojach. Przyjazne twarze, wszechobecną ciszę, a przez całe lato woń rozpalonego grilla w porze kolacji. Rodzinę i przyjaciół wpadających z niezapowiedzianą wizytą. Sąsiedzkie imprezy, maszty z łopoczącymi flagami, milczącą akceptację, znane wszystkim rutyny, miłe pogawędki z sąsiadami. Ich dom miał być miejscem, do którego instynktownie ciągną wszystkie dzieci z dzielnicy. Właśnie takie było jej dzieciństwo – bezpieczne, bez zakłóceń, o nieskomplikowanej topografii, bez odczuwalnego nadzoru. Osiedle domków jednorodzinnych na prowincji rządziło się własnymi prostymi zasadami. Trzeba było zdążyć ze zrobieniem zakupów przed zamknięciem sklepów, wnieść pranie do domu, kiedy zaczynało padać, a o wpół do szóstej postawić na stole półmisek z frykadelkami. Reszta toczyła się sama swoim powolnym rytmem. Stałe pory posiłków i kot wylegujący się w słońcu na tarasie. Znów tak miało być. O tym myślała Cille, kiedy kupowali dom, i właśnie temu marzeniu powiedziała wtedy tak.

Caroline

Caroline włożyła futro z norek. Na co dzień go nie nosi, stara się je oszczędzać. Odważyła się ponadto na miękki jasnobrązowy kapelusz z ciemnobrązową tasiemką, w którą wszyto zawadiackie bażancie piórko. Rano długo przeglądała się w lustrze w holu, zastanawiając się, czy pióro to aby nie przesada. Wydawało się eleganckie, kiedy kilka dni temu mierzyła kapelusz w sklepie przy Store Kongensgade, a słowa ekspedientki, która stwierdziła, że na obchody Hubertusa nie chodzi się z gołą głową, brzmiały sensownie. Ale Caroline nigdy w życiu nie siedziała na koniu, nigdy nie trzymała broni myśliwskiej, a więc tym bardziej nigdy nie zastrzeliła żadnego bażanta, którego piórami mogłaby się przyozdobić. Nagle to do niej dotarło. Kapelusz był atrybutem tylko dla wtajemniczonych, który jej nie przysługiwał. Miała go właśnie odłożyć na półkę, gdy z góry zbiegł do niej Kaare.

– Wow, ekstra wyglądasz! A niech mnie, elegancki kapelusz! Królewski do kwadratu. Kochanie, po prostu strzał w dziesiątkę. Teraz trzeba zawieźć królową na polowanie. Lukas, jesteś tam? Wychodzimy!

Jego głos rozniósł się po domu jak dźwięk rogu myśliwskiego. Caroline dała się zbałamucić. Wsiedli do samochodu w podniosłej atmosferze. Zdaniem siedzącego z tyłu Lukasa Caroline wyglądała jak ktoś wybierający się na audiencję. Można powiedzieć, że czytał w jej myślach, bo przecież następca tronu Frederik i jego żona Mary też tam dzisiaj będą. Przyjdą jako widzowie razem ze swoimi dziećmi i Caroline z pewnością nie miałaby nic przeciwko temu, żeby osobiście przywitać się z księżniczką, gdyby nadarzyła się ku temu okazja. Prostuje plecy i stawia kroki z jeszcze większą energią. Podoba jej się spacerowanie w tym miejscu, samo bycie tutaj. Za chwilę dojdą do Eremitage, gdzie wszystko się rozpocznie. To niesamowite, że mieszkają tak blisko rezerwatu przyrody, w którym wznosi się piękny barokowy pałac, a dookoła biegają tysiące jeleni jak na zupełnym odludziu. „Nie dostrzegamy przyrody w swoim życiu” – dochodzi do wniosku Caroline. Tego dnia w jej głowie pojawiają się zupełnie nowe myśli. Łatwo zrozumieć, dlaczego ludzie pielgrzymują tutaj z całego kraju. To zresztą karygodne, że ona sama wybrała się do Zwierzyńca dopiero dziś, po raz pierwszy od zeszłego lata, gdy Susan wyprawiała swoje urodziny w restauracji Piil & Co. Ciekawe, czy Lukas był tu wcześniej, Caroline nie ma o tym pojęcia. Zatrzymuje się i czeka na niego.

– Zaraz dojdziemy na miejsce. Dasz radę?

– Ale beznadzieja, nie zdążyłem zjeść śniadania.

– Po obejrzeniu gonitwy pojedziemy gdzieś na lunch. Byliście tu wcześniej ze szkołą?

– Mnóstwo razy i dlatego nie mam ochoty tutaj łazić. Nie kumam, po co zmuszacie mnie do tej wycieczki, skoro znam to miejsce dużo lepiej niż wy.

– Czasami przyjemnie jest porobić coś razem, prawda?

– I tak każde z nas idzie osobno.

– Każde chodzi swoim tempem, to normalne, gdy wybierasz się gdzieś większą grupą. Lukas, spróbuj trochę zmienić nastawienie. Rozejrzyj się, zobacz, jak tu pięknie, pogoda też nam dopisała.

– Wszystko mi jedno.

Line

Line stoi w łazience i eksperymentuje z włosami. Trzyma w górze lusterko do makijażu, żeby widzieć, jak różne fryzury prezentują się z boku i z tyłu. Włosy upięte to elegancka klasyka, podkreślająca kształt jej twarzy, opadające luźno na ramiona są bardziej nowoczesne, nadają jej wyluzowany wygląd. Trudna sprawa, nie może się zdecydować. Ćwiczy mały repertuar uśmiechów i poważniejszych, bardziej zamyślonych min. Upięte czy luźne, ułożone czy w nieładzie, uśmiech czy powaga? Line nie wie, co wybrać. Od pewnego czasu pisze z mężczyzną o imieniu Peter, o piętnastej mają się spotkać w halach targowych przy Nørreporcie. Rozpuszczone włosy chyba lepiej pasują do spotkania przy kawie w niedzielne popołudnie, w końcu to żadna specjalna okazja, mają się tylko poznać, zobaczyć na żywo, szybko ocenić, czy jest między nimi chemia i czy warto kontynuować znajomość. Wydaje się miły. Nieprzeciętny. Line wyczuwa to w otrzymywanych od niego wiadomościach i w jego całościowym podejściu. Jest lekarzem i dyrektorem międzynarodowego funduszu na rzecz walki z rakiem, trochę starszym od niej. Zguglowała go. Doradza rządowi i kierownictwu Szpitala Królewskiego w zakresie badań nad rakiem, często występuje w mediach i bywa w Christiansborgu. Lepiej jednak pójść z upiętymi włosami. Line spędziła samotne cztery lata. Nie wyobraża sobie przeżycia kolejnej zimy bez mężczyzny u swego boku. Pragnie przytulać się pod kołdrą do ciepłego ciała, jeść razem kolacje, chodzić do kina, w zwykły dzień powszedni wypić z kimś butelkę wina, mieć o kim myśleć. Pragnie mężczyzny, który przytuli ją do siebie i powie, że będzie z nią na dobre i na złe. Może ma zbyt wygórowane oczekiwania, ale przecież o to chodzi w życiu. Rozważa w myślach możliwe tematy rozmów z tym Peterem, próbuje się ubrać stosownie do okazji. Wychodzi z domu o takiej porze, żeby przyjść pięć minut po czasie. Czy powinna podać mu rękę, czy raczej uściskać go lekko na przywitanie? To żałosne, że kobieta w jej wieku wdzięczy się godzinami przed lustrem i poświęca tak wiele czasu na dopracowywanie swoich profili randkowych. Czy znajdzie się jakiś mądry mężczyzna, miły albo po prostu taki, na którego będzie mogła liczyć? Znajome ciało, łagodny głos, ciepła dłoń, prawdziwy przyjaciel. Czy znajdzie się mężczyzna dla Line? Ona też ma prawo być kochaną. Dlaczego tak ciężko kogoś poznać? A jeśli to wszystko nie ma sensu? Jeśli do końca życia zostanie sama?

***

W Tinderze nie chodzi o szukanie wielkiej miłości. Raz na jakiś czas Line ma dość odwagi, by tam zajrzeć, ale nie wystarczają jej seks i flirt. Najlepiej się czuje na stronach Elitedaters i Beautiful People, które wysoko ustawiają poprzeczkę. Trzeba mieć wyższe wykształcenie albo być w trakcie studiów. Opis własnej osoby musi być sporządzony z polotem, treściwy, oryginalny. Portale randkowe odradzają używanie schematycznych zwrotów i zachęcają użytkowników – notabene właśnie takim zwrotem – do niepohamowanej kreatywności. Twoje zdjęcie profilowe musi spełniać wymogi estetyczne, sposób przedstawienia powinien być szczery, a w zamieszczanych komunikatach najlepiej unikać przesady i nie popisywać się domorosłą filozofią. Line spędza długie godziny na tym, żeby zastosować się do tych wskazówek, zastanawia się nad każdym słowem, każdym przecinkiem, zamawia profesjonalne zdjęcia u fotografa, bo nie chce na swoim profilu żadnych amatorskich selfie. Zmienia ustawienia, żeby sprawdzić, co robi konkurencja, czyli wszystkie inne kobiety spragnione miłości. Pisze, że ma wiele do zaoferowania, ale później to usuwa. Pisze, że szuka partnera na poziomie, który wydobędzie z niej to, co najlepsze, i okazuje się, że reszta szuka dokładnie tego samego. Wpada na pomysł, żeby wpisać do swojego tekstu profilowego kilka nazw regionów słynących z produkcji wina, ale odkrywa, że inne panie też na to wpadły. Barolo i Bourgogne wyglądają na ulubione hasła wzbogacające osobowość niczym etykietki dobrego smaku. Line próbuje wymyślić jakieś oryginalne słowa opisujące to, kim jest, ale wszystkie są już w użyciu. Inne kobiety też podają się za zmysłowe, kreatywne, troskliwe, autentyczne, refleksyjne. Na tej mapie nie ma żadnych białych plam, wszystkie ziemie zostały już dawno zajęte. Na targowisku miłości trudno nawigować bez użycia frazesów. W jaki sposób się sprzedać? Podać się za młodszą? Jakie sygnały wysyłają pieczołowitość, z którą Line tworzy swój profil, jej atrakcyjne zdjęcia przerobione w Photoshopie, czas poświęcony na ten miłosny projekt? Czy dowodzą chęci sprawowania kontroli, próżności, pedantyczności? Czy zostanie uznana za starą i zgorzkniałą, jeśli napisze, że jest wdową? A może właśnie tym się wyróżni z grona rozwódek? Mężczyźni i kobiety w każdym wieku wystawiają się na sprzedaż w internecie niczym kiełbasy na targu mięsnym. Jak stojąc przy ladzie, wypatrzyć dla siebie najlepszy kąsek, skoro każdy kucharz wie, że prawdziwą jakość produktu można sprawdzić dopiero po przekrojeniu? Nie dowiesz się, czy polędwica jest krucha, dopóki nie włożysz jej do ust. Przyglądając się tym wszystkim ofertom, Line dochodzi do wniosku, że jest towarem i klientką w jednej osobie. Czy nie wygląda na zbyt wysuszoną? Jak przedstawić siebie w oryginalny sposób, kiedy jesteś wśród tysięcy głodnych kobiet polujących na podobnie wyposzczonego mężczyznę? Może wyjdzie na zdesperowaną, ale postanawia napisać prawdę: „Jestem kobietą, która tęskni za miłością”. Jest to najszczersze wyznanie, na jakie zdobyła się od dawna. Nie pozostało jej nic innego. Być może wyróżni się tym, że napisała coś, o czym wszyscy myślą, ale nikt nie mówi na głos.

***

Poruszanie się po tym randkowym świecie potrafi być trudne, a reguły nim rządzące zbyt brutalne. Niektórzy mężczyźni zarzucają haczyk z całkowicie niewłaściwą przynętą, zupełnie nie rozumiejąc, czego pragną kobiety. Line dostawała już zdjęcia męskich organów płciowych we wzwodzie i w spoczynku – prowokujących, zadowolonych z siebie części ciała albo smutnych małych ślimaczków bez muszli. Line nie ma dość wyobraźni, by dojść do tego, czy te zdjęcia zostały wysłane, żeby ją zszokować czy zanęcić. Proszono ją też o zdjęcia piersi albo o akty, jeszcze zanim poznała piszącego do niej człowieka. Od razu blokuje takie profile. Oprócz tego pytają ją o jej rozmiar miseczki, czy lubi sadomasochizm, trójkąty i czworokąty albo czy potrafi tańczyć na rurze. Blokada, blokada, blokada. Nie jest zainteresowana takimi randkami. Czyżby wylądowała na wysypisku śmieci, wśród innych pomiłosnych odpadów, albo na parkiecie, gdzie ci, których nikt inny już nie chce, mogą tańczyć ciasno przytuleni, szepcząc swoje marzenia do obcych uszu? Line nie ma ochoty, żeby ktoś zadawał jej ból, okładał ją pejczem, nie zamierza też wchodzić w geometryczne układy z osobami, których nie zna. Tęskni za prawdziwym człowiekiem, czyli czymś stosunkowo zwyczajnym, ale staroświecka metoda polegająca na wierze w miłość i czekaniu na cud już się nie sprawdza. Line marzy o prawdziwym spotkaniu. Najlepiej, gdyby zadzwonił do niej jakiś dawny znajomy, który dowiedział się, że jest sama, albo gdyby poznała kogoś w kolejce do kasy w supermarkecie, ale nic takiego się nie zdarza. Line jest kobietą, która tęskni. Ma dość postawy wyczekiwania i nadziei – w sklepie, w barze, przy telefonie. To się nie zdarza, po prostu nie i tyle.

***

Pierwsza randka to często zwykłe spotkanie przy kawie albo na drinka. Jeśli między randkującymi jest chemia, zapytanie o następny raz wydaje się czymś naturalnym. W przypadku nietrafionego wyboru można powiedzieć po dwudziestu minutach: „Dziękuję za spotkanie, miło było cię poznać”, i przy pożegnaniu obie strony wiedzą, na czym stoją. W zasadzie już w ciągu pierwszych dwudziestu sekund wiadomo, czy randka była warta zachodu. Jak dwa psy, które spotykają się na spacerze i zaczynają obwąchiwać. Zwierzęta wiedzą natychmiast, czy ta druga strona jest wystarczająco interesująca, żeby się z nią bawić albo kopulować, czy też powinny wywęszyć sobie inny typ, inną rasę, inny zapach. Podczas tych pierwszych spotkań rozpoznawczych Line czuje się jak stary samochód oddany na przegląd. W zeszłym roku nie zdała kilku takich prób ze swoimi równolatkami i po tych niepowodzeniach zrobiła sobie długą przerwę. Za każdym razem dokonywała wiwisekcji przed lustrem: co tym razem spowodowało, że ten stary dziad mnie odrzucił? Przednie światła, które nie zabłysły tak jasno, jak powinny? Małe wgniecenie z przodu? Niewielkie zadrapanie? Niedostateczne przyspieszenie? Zupełnie jakby chodziła z pustką wypisaną na czole. Tęsknota pomniejsza jej wartość. Gdy poznają się ze sobą młodzi ludzie, każde z nich jest nadzieją, niezapisaną kartą, wciąż niezamkniętym rachunkiem. Gdy poznają się dojrzałe osoby, każda z nich stanowi całość. Saldo na plusie albo na minusie. „Masz odwagę we mnie zainwestować?” Line posiada aktywa w postaci dwóch bestsellerowych książek, w miarę zdrowego i zadbanego ciała oraz dość sporej wiedzy na temat ludzi. Z drugiej strony podchodzi do życia z pewną dozą sceptycyzmu i zgorzknienia. Straciła męża, którego – jak się jej wydawało – znała na wylot, i bezpieczną przystań w gronie rodziny. Głęboko w sercu wciąż jest tą Line, na którą mężczyźni zawsze mieli oko, o którą zabiegało wielu i która spośród nich wybrała Kristiana, bo zrobił na niej wrażenie szczerego i pełnego zapału. Szczery i pełen zapału Kristian Hvidt był spadkobiercą wielkiego majątku, ojcem jej dzieci i grubą rybą w świecie duńskiego biznesu. Kryzys gospodarczy spowodował, że mąż popadał w coraz większe długi, aż na koniec dał dobrą okazję do plotek w całej północnej Zelandii, gdy wczesnym rankiem pojechał do lasu ze swoim sztucerem myśliwskim i zakończył wszystko strzałem w usta. Zostawił ją z trojgiem nieszczęśliwych dzieci, dziennikarzami i fotografami wyczekującymi przy jej drzwiach wejściowych, listami poleconymi, wierzycielami, spłacaniem długów i dwoma domami, które trzeba było błyskawicznie sprzedać. Line daje sobie radę, ale jedyny majątek, jaki jej pozostał, to nagromadzone pokłady miłości i troski, których nikt nie chce.

Caroline

Rzadko się jej zdarza postawić stopę na leśnej ściółce, ale nikt nie może jej zarzucić, że przyszła nieprzygotowana. Polowanie par force było rozrywką wielmożów, w której uczestniczyły setki myśliwych w barwnych mundurach i psy gończe, a do dawania sygnałów używano rogów. Czasami dochodziło też do nieszczęść. W 1698 roku garbaty król Christian V miał zabić wytropioną zwierzynę, lecz nie udało mu się zadać śmiertelnego ciosu. Agonia jelenia się przeciągała, zwierzę kopnęło i raniło króla, który po doznanych urazach nigdy nie wrócił do zdrowia i umarł pół roku później. Drzewo, pod którym król i jeleń nawzajem odebrali sobie życie, wciąż rośnie w Zwierzyńcu. Obecnie nazywa się je „dębem Christiana V”. Caroline chciałaby je pokazać Lukasowi, ma tylko nadzieję, że je znajdzie pośród tych wszystkich tłumów. Ma wrażenie, że nogi same ją niosą, mogłaby tak iść na koniec świata. Może zacznie wychodzić z Kingiem tylko po to, żeby mieć pretekst do przebywania tutaj? Obraca się za siebie i szuka wzrokiem Kaarego. O nie, Caroline może i powinna zmienić nawyki, jeśli chodzi o spędzanie czasu na dworze, ale nie będzie do nich należało wyprowadzanie tej bestii na spacer. King wskoczył właśnie na jakiegoś mniejszego psa, rudego, zdaje się, że to pudel. Czworonogi wyglądają, jakby się zgadzały co do tego, co za chwilę nastąpi. Ruda suczka stoi spokojnie i czeka na wielkiego samca, który okazał jej zainteresowanie. Caroline widzi jej kędzierzawą głowę pod zwalistym cielskiem Kinga, który z widocznym trudem przyciska się do niej od tyłu, aby z nią spółkować. Kaare i właściciel pudliczki kłócą się, ustawieni każde po swojej stronie tej niedobranej pary. Caroline widzi, jak mąż ciągnie nerwowo za smycz, próbując zepchnąć Kinga z grzbietu suczki. Nagle jej właściciel wyjmuje z plecaka butelkę wody i wylewa zawartość Kingowi na głowę. Caroline dochodzi wrzask Kaarego: „No kurwa, co pan sobie wyobraża?!”, i widzi, jak King przerywa miłosny akt. Pies otrząsa się z wody i chowa za Kaarem. Caroline spuszcza wzrok i szybko się stamtąd oddala, zauważa, że Lukas robi to samo. Dlaczego Kaare nie zapanuje nad tym monstrum? To nieodpowiedzialne, że pozwala mu rządzić. W tym związku to King rozdaje karty, bez dwóch zdań. Rano, gdy jechali samochodem, Kaare sam powiedział, że istnieją określone zasady. Otóż to: istnieją zasady, Kaare Kristiansenie! Opowiedziana przez niego historia dotyczyła spotkanego dwa lata temu mężczyzny, któremu pies uciekł w okolice jeziora Fuglsangssøen.

– Zastrzelił go leśniczy. Zwierzyniec jest rezerwatem, wolno biegające psy stanowią zagrożenie dla jeleni. Istnieją określone zasady! W tym miejscu leśniczy jest panem życia i śmierci.

Lukas i Caroline muszą żyć z tą bestią pod jednym dachem, bo Kaare któregoś dnia po prostu przyszedł do domu z dorosłym psem myśliwskim, nie zapytawszy nikogo o zdanie. Tuż po przeprowadzce na Hambros Allé Kaare nosił się z wielkimi planami dotyczącymi polowań. Wyrobił sobie nawet kartę łowiecką, bo chciał wejść w kręgi właścicieli ziemskich i zapoznać się z elitą. King był częścią tego planu. Tyle że nic z tego nie wyszło. Kaarego nie zasypała lawina zaproszeń na polowania i przyjęcia łowieckie, więc szybko stracił zainteresowanie. Ale bez względu na to, jak bardzo by się nie starał uczynić psa ich wspólnym projektem, wspólną radością, tematem wspólnych rozmów, jego nadzieja i wysiłki są daremne. King należy wyłącznie do Kaarego i nikt poza nim by za tym monstrum nie tęsknił, gdyby pewnego dnia uciekło i spotkało na swojej drodze leśniczego.

Ask

Jadą już od pół godziny, ale przed nimi jeszcze kawał drogi. Tara już dwa razy przewróciła się na swoim małym różowym rowerku. Byłoby o wiele łatwiej, gdyby Cille pojechała z nimi, dlaczego sam musi wszystko ogarniać? Kiedy dojeżdżają do Skovshoved Havn, Tara jest tak sfrustrowana, że muszą zrobić postój przy stacji benzynowej zaprojektowanej przez Arnego Jacobsena. Na jej widok Ask odzyskuje dobry nastój. Śnieżnobiała fasada lśni w blasku jesiennego słońca na tle połyskujących wód Sundu. Lokalizacja wręcz idealna dla hotelu, pałacyku, luksusowej willi, ale zamiast tego słynny architekt stawia na tym gruncie stację benzynową. Kiedy Jacobsen postanawia stworzyć najpiękniejszą na świecie stację benzynową, oczywiście mu się to udaje. Askowi podoba się prostota tego projektu i pieczołowitość, z jaką go wykonano. Ten budynek podsumowuje wszystkie powody, dla których jego zdaniem warto mieszkać w Gentofte, przynależeć do tego świata. Stacja obecnie stoi niewykorzystana, ale budynek został wpisany na listę zabytków. Nadawałby się idealnie na restaurację albo siedzibę biura architektonicznego. Jest tu wszystko, co trzeba: las, plaża, ikoniczne ramy, sąsiedzi o odpowiedniej sile nabywczej, znany architekt, dobre nazwisko. Zapewne to tylko kwestia czasu, kiedy jakiś sprytny przedsiębiorca namówi gminę na otwarcie tam czegoś nowego.

Kiedy mają ruszyć w dalszą drogę, Tara nie chce o tym słyszeć.

– Kochanie, proszę cię. Nie chcesz zobaczyć tych wszystkich koni?

– Nie pojadę dalej. Nie daję rady.

Ask nie ma pojęcia, jak postąpić w takiej sytuacji. Chciałby się zachować jak dobry ojciec, ale przecież wybierają się do Zwierzyńca, taki był ich plan. Pozwolić teraz Tarze go zmienić? Z drugiej strony nie zmusi jej do dalszej jazdy. Powinien przeforsować swój pomysł czy zrezygnować z wycieczki? Co zrobiłaby Cille?

– Co powiesz, Tobias? Chcesz zobaczyć obchody Hubertusa, prawda?

Tobias wzrusza ramionami.

– Wy zdecydujcie.

Dyplomatyczny starszy brat chce się dopasować i pozwala otoczeniu wyznaczyć dalszy kurs. Nie zaszkodziłoby, gdyby chłopak miał więcej ikry i był bardziej zdecydowany, a tak Ask sam musi podjąć decyzję. Ma ochotę zadzwonić do Cille i poradzić się w tej kwestii, ale byłoby to przyznaniem się do błędu. Nie da jej tej satysfakcji. Musi samodzielnie decydować, to także jego dzieci. Gdyby Cille zabrała się z nimi, nie musiałby stać tu teraz w połowie drogi, nie wiedząc, co zrobić z dzieckiem odmawiającym dalszej jazdy. Ten ból głowy, którego żona nagle dostała, wydał mu się podejrzany. Bezrobocie sprawiło, że zamknęła się w sobie. Nie podejmuje żadnej walki, tylko z miejsca się poddaje. Zamiast konstruktywnie wykorzystywać czas wolny, popada w coraz większy marazm, który trudno mu zaakceptować. Powinna na własną rękę próbować czegoś poszukać, odpowiednio się zaprezentować, na pewno zrobiłaby furorę, ale musiałaby najpierw wziąć się w garść. Mogłaby też otworzyć własną firmę, zacząć od umawiania się z potencjalnymi klientami. A jeśli nie, to chociaż zajęłaby się czymś sensownym – nauczyłaby się czegoś nowego, spotkała z dawnymi kolegami i koleżankami z pracy, zadbała o to, żeby to ona przychodziła na myśl jako pierwsza osobom, które mogłyby pomóc coś znaleźć. Grunt to nie wypadać z obiegu. Niedługo minie pięć lat, odkąd Cille zwolniono z agencji reklamowej. W tym czasie dostała dwa zastępstwa za kogoś, kto poszedł na urlop macierzyński, pracowała w ramach umowy o dzieło, wykonywała mniejsze zlecenia dla rodziny i przyjaciół, ale nic poza tym. Radzą sobie, jak mogą, ale zarówno Cille, jak i ich finansom wyszłoby na dobre, gdyby znów miała stały dochód. Askowi ciężko to przyznać, ale żona, odkąd nie pracuje, nie jest w najlepszej formie – i oboje o tym wiedzą. Wynajęli suterenę kuzynowi Cille, Rasmusowi. Ten z kolei nabrał wiatru w żagle. Jako fachowiec od wszystkiego otworzył jednoosobową działalność i znalazł sobie miłą dziewczynę. Idzie mu jak po maśle – zna się na swoim fachu, zawsze dotrzymuje słowa, przychodzi punktualnie. Północna Zelandia go za to pokochała. Wynajmuje u nich suterenę za połowę normalnego czynszu, a w zamian pomaga w konserwacji domu. Większość prac mają już za sobą, zdaniem Aska nadszedł czas podwyższyć Rasmusowi czynsz. Kuzyn Cille prowadzi firmę w najbardziej atrakcyjnej lokalizacji w całym Hellerup, płacąc tylko połowę tego, co oni zarobiliby na innym lokatorze. Ask myśli o tym już od dłuższego czasu, ale dotychczas nie nadarzyła się sposobna okazja, żeby powiedzieć o tym Cille, zwłaszcza że ona czuwa nad Rasmusem jak kwoka. Ich umowa była korzystna dla obu stron, gdy dom wymagał remontu, ale teraz Ask chciałby zacząć korzystać z życia i z dobrej lokalizacji, w której mieszka. Haruje całymi dniami, żeby mogli tutaj zostać. Raz na jakiś czas mógłby sobie pozwolić, tak jak wszyscy inni, na soczysty stek i butelkę rocznikowego wina, rodzinny wyjazd na narty, urlop w czasie przerwy wielkanocnej i dłuższe wakacje latem. Potrzebny im jest także nowy samochód. Koledzy z pracy jeżdżą audi, mercedesami, bmw, ciemnoniebieskimi teslami z tapicerkami w kolorze szampana. Ask dojeżdża do pracy kolejką miejską, a w jego garażu parkuje citroën kombi, którym Cille wozi dzieci i zakupy. Odkąd się tu wprowadzili, musieli zaciskać pasa. Cille nie może przestać skupiać się na przeszłości i ma do Aska pretensje, że znaleźli się w takiej sytuacji. „Nie powinniśmy byli nigdy kupować tego domu ani się tu przeprowadzać”. Powtarzała to zdanie setki razy. Czasami zbytnio wychodzi z niej północnojutlandzkie pochodzenie: poprzestawanie na małym, tendencja do tego, by iść po linii najmniejszego oporu, wybieranie łatwych rozwiązań. Brakuje w tym formatu i szerszej perspektywy. Trzeba wykazać gotowość do walki o niektóre rzeczy, na przykład o to, żeby twoje dzieci mogły dorastać w eleganckiej dzielnicy, gdzie panują określone normy i określony poziom. Cille zadowala się byle czym, podporządkowuje się, zamiast dążyć do tego, co najlepsze. Ta mentalność wywodzi się z miejsca, z którego żona pochodzi, gdzie hygge stanowi ostateczny życiowy cel. Na dźwięk tego słowa Ask ma odruch wymiotny. Nie tak wyobraża sobie przyszłość własnych dzieci. Jego zdaniem powinny nieustannie się rozwijać, pokazać światu, na co je stać, a nie iść przez życie w ciepłych kapciach, pijąc kawę, objadając się ciasteczkami i oglądając wieczorem telewizję. Ich dzieci są ulepione z innej gliny. Sęk w tym, że Ask nie bardzo wie, jak przeszczepić swoje wizje na grunt rodziny. Jako doradca u McKinseya doprowadza do dalekosiężnych zmian, na wielką skalę i na najwyższym szczeblu, wpływa na procesy i zasady funkcjonowania w globalnych przedsiębiorstwach, ale nie jest w stanie zmienić sposobu myślenia u siebie w domu. Dominuje w nim z lubością kultywowana przez Cille codzienność hygge, bo to żona zawsze jest w domu. Nie pomaga i to, że w suterenie mieszka Rasmus. Tych dwoje utwierdza się tylko wzajemnie w kulturze picia kawy i podgryzania ciasteczek, bo w takiej atmosferze dorastali. „Napijmy się najpierw kawy. Tylko spokojnie, usiądź sobie wygodnie, weź ciasteczko”. Jak dzieci Cille i Aska mają się znaleźć w czołówce najlepszych uczniów w szkole, jak im wpoić mentalność zwycięzców, skoro matka ciągle się z nimi cacka i uczy ich, że życie polega przede wszystkim na snuciu się po domu we własnym spokojnym tempie? Właśnie dlatego Tara nie jest w stanie przejechać na rowerze dłuższej trasy. Ma pięć lat, powinna chyba dać radę pokonać jakieś cztery, pięć kilometrów? Nie można być zbyt miękkim w stosunku do dzieci, chodzi przecież o to, żeby nie stępić ich wrodzonego instynktu, dążenia do tego, by wszystko robić szybciej, wyżej, mocniej. Citius, altius, fortius. Ask uwielbia to olimpijskie motto.

– No dobrze, powiem wam, co zrobimy – zwraca się do dzieci. – Teraz pójdę do tamtego kiosku i kupię w nim torebkę żelków. Nazwiemy je benzyną dla dzieci. Potem wsiądziemy na rowery i pojedziemy tak szybko, jak się da, a kiedy się zmęczycie, możecie u mnie zatankować. Tara, ty pojedziesz obok mnie i będziemy sobie pomagać. Co powiecie na ten plan?

– Okej – mówi Tara i bierze go za rękę. – To idę z tobą.

Ask jest dumny z wymyślonego rozwiązania. Dzieci i podwładni dopasowują się do tego, czego się od nich oczekuje. Zawsze to powtarza. Muszą mieć świadomość wysoko zawieszonej poprzeczki. Jak dobrze, że nie zadzwonił do domu. Jak widać – sam też potrafi. Cille nazywa jego metodę cukierkową pedagogiką, ale działa. Naprawdę działa!

Line

Peter Rønnow ma zadbane, opalone dłonie i mądre spojrzenie. Spodobał się jej od pierwszej sekundy. Jest ubrany klasycznie – w dżinsy, koszulę i granatowy pulower. Na nadgarstku błyska piękny zegarek, Line od razu rozpoznaje markę – Patek Philippe. Kristian miał identyczny. Z Peterem przyjemnie się rozmawia, ten mężczyzna słucha, co się do niego mówi, i zadaje zainteresowane pytania. Po jego spojrzeniu widać, że on także dobrze się czuje w jej towarzystwie. Opowiada z zaangażowaniem o swojej pracy w ECRF, European Cancer Research Fund.

– Prowadzimy w Kopenhadze własne centrum badawcze i wspieramy badania nad rakiem w wybranych szpitalach i instytutach w całej Europie. Projekty, które w chwili obecnej mogą się poszczycić najlepszymi wynikami, są finansowane przez ECRF.

Ze sposobu, w jaki wymawia pojedyncze słowa, można wywnioskować, że dorastał gdzieś na północy Zelandii. Na Line robi dobre wrażenie, że jej rozmówca czuje wyraźną dumę z tego, co robi. Udziela się w różnych komisjach, narodowych i międzynarodowych, z lekkim uśmiechem dodaje, że jest „lekarzem pracującym przy biurku”. Wcześniej był zatrudniony w Szpitalu Królewskim, obecnie dużo więcej czasu spędza nad papierami. Uczestniczy w wybieraniu projektów zasługujących na wsparcie finansowe, w ten sposób może zrobić więcej niż wtedy, gdy pracował bezpośrednio z pacjentami. W związku z pracą sporo podróżuje, jutro rano leci na przykład do RPA. Line opowiada o safari, na które wybrała się kilka lat temu wraz z rodziną. Peter kiwa głową z zainteresowaniem i zamawia wino, a ponieważ mają tak wiele tematów do rozmowy i tak łatwo im się ze sobą przebywa, ponieważ wino jest tak wyśmienite, Line zaczyna przejmować jego sposób mówienia, te długie, miękkie północnozelandzkie samogłoski.

– Bardzo lubię Afrykę – stwierdza i natychmiast czuje się skrępowana, bo ma wrażenie, że z tą wymową brzmi jak Karen Blixen.

Peter potakuje i mruga do niej poufale na znak, że rozumie. Line nie ma wrażenia, że jest oceniana – a może po prostu zaliczyła przegląd? To paradoksalne, że jedyny mężczyzna, który w ciągu ostatnich lat od śmierci Kristiana sprawił, że serce jej mocniej zabiło, tak bardzo go przypomina. Peter ma w sobie taki sam spokój, emanuje takim samym autorytetem. Lekarz, rozwodnik, ojciec dorosłej córki, właściciel willi w ekskluzywnym Rungsted, dyrektor decydujący o podziale środków na badania nad rakiem w całej Europie, zapalony wędkarz i człowiek doceniający uroki życia. Wszystko, co wcześniej napisał w prowadzonej przez nich konwersacji, jego pytania i komentarze, miało taką jakość, że Line czuła się bezpiecznie, jeszcze zanim go poznała. Kupił jej dwie ostatnie książki i uważa jej tok myślenia za „fascynujący”. Poza tym wyglądała „nad wyraz słodko” na zdjęciach na okładkach. Właściwie nie ma czasu na korzystanie z profilu na Elitedaters, przez ostatni rok nie umawiał się na tak zwane randki, ale czasem warto podążyć za tym, co nam podpowiada intuicja. Wraz z tą deklaracją Line ma odwagę być zupełnie szczera. Przyznaje, że się denerwowała i że niewiele brakowało, żeby zrezygnowała, bo czuła, że ma zbyt wiele do stracenia, ale teraz, kiedy tu siedzą, cieszy się, że przyszła. Wypili kawę i butelkę wina, a rozmowa toczyła się przez całe popołudnie w sposób lekki i niewymuszony. Gdy żegnają się ze sobą po francusku – dwoma cmoknięciami w policzek – Line nie ma wątpliwości, że spotkają się ponownie. Jeszcze tego samego wieczoru dostaje od niego wiadomość.

Droga Line,

cudownie było się z Tobą spotkać. Sprawiło mi to naprawdę, dużą przyjemność. Tak dużą, że mam nadzieję znów Cię zobaczyć. Czy dałabyś się zaprosić do Cap Horn w Nyhavn, w przyszłą sobotę, po moim powrocie? Mają najlepsze w stolicy, ekologiczne menu, i panuje tam bardzo miła atmosfera. Mam nadzieję, że nie odmówisz.

Serdecznie pozdrawiam

Peter

Jest przemiły. Nie potrafi stawiać przecinków, ale to błahostka. Prawdziwy z niego dżentelmen i zdążył ją sobie gruntownie obejrzeć, Line wyczuwa to bez pudła. Oto mężczyzna, który się nie narzuca, ale nie boi się też wyłożyć kart na stół. Line ma ochotę mu odpowiedzieć natychmiast i bez owijania w bawełnę: „Czy nie odmówię? Już się cieszę na to spotkanie!”, ale odczekuje godzinę i dopiero wtedy pisze:

Drogi Peterze,

cieszę się na wyjście z Tobą do Cap Horn. Dziękuję Ci za dzisiejsze spotkanie. Czułam się świetnie w Twoim towarzystwie i chciałabym znów się z Tobą spotkać. Mam nadzieję, że Twój wyjazd do RPA będzie udany.

Pozdrawiam

Line

Przed wysłaniem czyta wiadomość kilka razy. Jej ton jest serdeczny, ale nie przesadnie entuzjastyczny. Line nie chce wyjść na zdesperowaną. Zastanawia się, czy opatrzyć tekst emotikonem, zrobiłaby tak, pisząc do swoich dzieci albo do przyjaciółki, ale Peter jest świetnie wykształconym i wpływowym człowiekiem. Na pewno odebrałby to jako zbyt młodzieżowe i infantylne. Line pozostaje zatem przy formie klasycznej, bez żadnych dodatkowych ikonek i zbyt wymownych, zwracających uwagę znaków interpunkcyjnych. Na samym początku, gdy wszystko jest tak nowe i kruche, należy postępować ostrożnie. Chemia między dwojgiem ludzi, którzy dopiero się poznali, może się błyskawicznie ulotnić. Delikatne błony oblekające wszystkie tematy, wypowiedzi, wyznania potrafią łatwo się rozerwać, wyrządzając nienaprawialne szkody. Tolerancja i pole manewru są nieskończenie małe. Niefortunna uwaga, niezgrabny ruch, zbyt piskliwy ton głosu, para szpetnych butów wystarczą do zakończenia znajomości. Ryzyko przesadnego obnażenia się albo popełnienia błędu jest zawarte we wszystkim, co się mówi i robi. Line powtarza sobie, że należy postępować powoli, próbując wyczuć oczekiwania drugiej strony, i trzymać się w ryzach – sprawy nie mogą pójść zbyt szybko. Chociaż nie ma czasu do stracenia, zmusza się do podchodzenia do tej znajomości ze spokojem, absolutnym spokojem. Line jest kobietą, która tęskni za miłością i poszukuje kogoś tak rzadkiego jak porządny mężczyzna – o ile ci jeszcze istnieją. A co, jeśli tak jest i jeśli jeden z nich ma na imię Peter?

Caroline

W końcu ukazuje im się pałac myśliwski i otaczający go wielki tłum. Ten stosunkowo niewielki budynek stoi samotnie na najwyższym wzniesieniu równiny Eremitage. Caroline się zatrzymuje, żeby nasycić się tym widokiem. Lukas postępuje tak samo. Stylowy pałac o ścianach w piaskowym kolorze i o pokrytym zieloną patyną miedzianym dachu – przepiękna miniatura położona wśród starych ścieżek łowieckich. Kaare podchodzi do żony i staje obok. Ciekawe, o czym myśli w tej chwili, Caroline nie ma odwagi spytać. W kaszkiecie i w butach do jazdy konnej wygląda dziś jak nie on. Wolałaby, żeby się tak nie ubierał, to kretyńskie paradować w tym stroju, skoro sam nie bierze udziału w gonitwie. Zupełnie jakby był doświadczonym jeźdźcem albo prowadził stadninę koni. Jak mu to wytłumaczyć, że nie nosi się takich butów, jeśli samemu nie jeździ konno ani nie jest się właścicielem ziemskim z naturalnym dostępem do końskiego grzbietu i hali jeździeckiej? Tego typu obuwie nie nadaje się do spacerów po lesie tylko dlatego, że głównym tematem dnia są konie. Kaare ma tendencję do błędnego rozumienia takich spraw. Należy sobie zasłużyć, żeby wejść w to środowisko, i nie wystarczy zakup odpowiednich rekwizytów. Caroline ma nad mężem tę przewagę, że może się pochwalić wyższym wykształceniem. Studiowała prawo razem z dziewczynami z dobrych północnozelandzkich domów, z niektórymi przyjaźni się do dziś. Wmawia też sobie, że ma większą samoświadomość niż Kaare. Wie, że jej futro z norek nigdy nie będzie się układało na jej ramionach z równą naturalnością jak na Merethe Stagetorn, która przez jakieś pięćdziesiąt lat pracowała jako czołowa adwokatka duńskich elit. Widać, że futro Caroline zostało wyjęte z szafy na specjalną okazję, że nie leży na niej w ten oczywisty codzienny sposób, zima za zimą. Jej pasek od Hermèsa wygląda na niej inaczej niż na Ellen Hillingsøe, która jako dziecko bawiła się razem z następcą tronu księciem Frederikiem i dorastała w generalskim domu, a której matka pochodziła ze szlachty. Tę naturalność w korzystaniu ze swoich przywilejów dziedziczy się po przodkach, Caroline o tym wie i próbuje się do tego dostosować. Zawsze będzie coś niewłaściwego w Kaarem wystrojonym w jeździeckie buty, bez względu na to, jak dobrze nauczy się jeździć – o ile kiedykolwiek mu się to uda, Caroline ma co do tego dobrze uzasadnione wątpliwości. Jego nieumiejętność odczytywania kodów społecznych ujawnia się w najdrobniejszych szczegółach, na przykład skóra jego butów jest zbyt lśniąca, zbyt nowa. Kaare zachowuje się niczym dziecko, które włożyło buty któregoś z dorosłych i udaje kogoś innego. Podczas gdy pozostali mężczyźni skupiają się na polowaniu, on skupia się na sobie podczas polowania. Nigdy nie będzie się dobrze prezentował w tych wysokich butach i nigdy nie zrozumie dlaczego. Caroline głęboko wdycha powietrze i wstrzymuje oddech, jak najdłużej się da, po czym ciężko wypuszcza je z płuc. Uśmiecha się do Kaarego. Ma takiego męża, a nie innego – i wiele dobrych powodów, żeby być z niego zadowoloną. To dzięki wzajemnej pomocy osiągnęli swoją obecną pozycję. Być może daleko im do wzorcowej rodziny, ale starają się, jak mogą, biorąc pod uwagę wszystkie swoje dziwactwa. Caroline nie jest zwolenniczką rozwodów, chyba że w grę wchodzą alkoholizm, przemoc albo innego rodzaju nadużycia. Jako adwokatka specjalizująca się w sprawach rozwodowych naoglądała się pęknięć na idealnym życiu różnych par. Małostkowość, kłamstwa, przemoc. Strach i chłód. Nierówność i sekretne konta. Wzajemny szantaż i małżeńska równowaga strachu kryjące się pod płaszczykiem związku. Milczenie – o którym się nie mówi. „Nikt nie jest doskonały, więc nie wmawiajmy sobie i innym, że u naszych sąsiadek albo przyjaciółek wspólne życie wygląda lepiej niż u nas. Zazwyczaj borykają się z takimi samymi zmartwieniami, one też nie mogą spać w nocy i zaciskają zęby, żeby nie zbudzić partnera napadami lęku i płaczu. A jeśli opowiadają coś innego, najprawdopodobniej kłamią” – tak zwykle mówi swoim słuchaczkom, które przyszły na jej wykład. Gdy kończy się północnozelandzka sielanka, wzywa się Caroline w charakterze świadka. Rzadko jest to piękny widok.

Kaare

Jak to było, to, co mówiła Caroline? Pałac Eremitage wzniesiono w osiemnastym wieku dla jednego z duńskich władców, Kaare nie zapamiętał którego, nie jest zbyt biegły w historii. Na pewno dla jednego z Christianów, może dla Christiana IV? Nie, chyba nie dla niego. Zresztą to wszystko jedno, który z Christianów albo Frederików dokładnie to był, bo uwagę Kaarego przykuło coś zupełnie innego. Otóż w tym pałacu architekt zaprojektował przemyślną windę zwaną „maszynerią z Eremitage’u”. Przez otwór w podłodze transportowała z kuchni jedzenie i napitki prosto do jadalni, żeby król i jego goście mogli się obyć bez służby zwykle obsługującej biesiadników. Władcę zawsze otaczała chmara służących i lokajów w liberii, ale w tym małym pałacu można było spożywać posiłki w odosobnieniu – stąd nazwa Eremitage, czyli „pustelnia”. Z pałacu wciąż korzysta duńska rodzina królewska, wyprawiając w nim między innymi przyjęcia łowieckie. Kto wie, być może książę Frederik i księżna Mary zasiądą tam dziś do stołu, do którego podadzą im pierś z bażanta? Na początku Kaare uważał, że Caroline trochę przegięła z tą pogadanką o obchodach Hubertusa i o powstaniu Zwierzyńca, ale spodobała mu się historia pałacu i pustelnianej maszynerii. Przemawia do niego zmyślność tego wynalazku. Architekt rozwiązał problem, podchodząc do niego w sposób nowatorski i kreatywny, dokładnie tak jak Kaare podchodzi do swoich projektów z branży nieruchomości. Po przerwie wrócił do gry. Kryzys gospodarczy ciężko go doświadczył, ale jego skutki powoli zaczyna obracać na swoją korzyść. Większość graczy na rynku wciąż postępuje ostrożnie i dzięki temu jest na nim miejsce dla tego, do czego Kaare jest stworzony: dostrzegania możliwości, podejmowania ryzyka i zgarniania wygranej sprzed nosa tym, którzy zwlekają. Odzyskał dawny wigor. Tym razem przeniósł się z działalnością bardziej na północ, właśnie stawia w centrum Klampenborga megawypasioną chałupę.

Kawalerzyści zebrali się i czekają w czerwonych kurtkach jeździeckich, białych spodniach, czarnych butach i kaskach ochronnych, gotowi do kolejnego etapu. Kaare zajął dobre miejsce. Jeźdźcy poluzowują wodze, żeby konie mogły się trochę porozciągać przed ostatnim etapem gonitwy. Niektórzy z nich wyglądają dość wiekowo, ale sprawiają wrażenie niezwykle pewnych, wręcz nietykalnych. Urodzeni panowie, którzy wiedzą, na czym polega prawdziwe życie. Ci rośli, dojrzali mężczyźni, którzy nie żałują czasu na pielęgnowanie tradycji i odgrywanie gonitwy za lisem, naprawdę mu imponują. Zwierzęta są zlane potem, a mimo to grzebią kopytami w ziemi i potrząsają łbami, nie mogąc się doczekać dalszego biegu. Kaarego irytuje, że stąpa po ziemi jak jakiś żołnierz piechoty, skoro mógłby siedzieć wysoko na grzbiecie wierzchowca pełnej krwi. Bóg raczy wiedzieć, czy gdyby teraz zaczął pobierać lekcje jazdy konnej, udałoby mu się kiedyś dzięki treningowi czynnie uczestniczyć w takich obchodach. Podoba mu się sposób, w jaki odbywa się gonitwa, cały ten blichtr polegający na identycznych ubraniach i lisich kitach przypiętych do ramion, a niech go, jeśli nie ma w tym stylu! Ten mistrz w wysokim czarnym cylindrze – jak często widuje się kogoś w takim nakryciu głowy? Można tego doświadczyć tylko w Klampenborgu, jak by nie patrzeć – nowej dzielnicy Kaarego. Czuje się tutaj wyraźny powiew historii. Byłoby niezłą zabawą osobiście uczestniczyć w show, które właśnie się odstawia przed jego oczami. W dawnych czasach Zwierzyniec stanowił miejsce królewskich rozrywek i akurat w tym momencie, gdy rozpoczął się drugi etap biegu, las rozbrzmiewałby ujadaniem psów, dęciem w róg i tętentem końskich kopyt. Kaare pogania Caroline i Lukasa. Chce podejść nad Staw Magazynów, nazwany tak od stojących tam w przeszłości zabudowań, żeby zobaczyć, czy któryś z jeźdźców podczas przejazdu nie spadnie z końskiego grzbietu do wody.

– To klasyczny punkt kulminacyjny, kiedy lądują w wodzie, na pewno pokażą to w telewizji! No chodźcie! Jeśli się nie pospieszycie, pójdę sam. Idziecie?

– Tak, idziemy, Kaare, uspokój się. To miała być rodzinna wycieczka, ale ty, jak widać, wymyśliłeś sobie coś zupełnie innego.

– Chodzi mi tylko o to, że w takim dzikim tłumie trzeba się żwawiej ruszać, żeby zdążyć zająć dobre miejsca. No dalej.

Klaszcze w ręce, żeby wyznaczyć tempo marszu, jakim ma iść jego rodzina. Nienawidzi, kiedy coś go omija. Czy to naprawdę takie trudne – spacerować trochę szybszym krokiem?

– Kaare, proszę cię, przestań. Jeśli masz nas stresować i poganiać, to wolę iść sama, własnym tempem – protestuje Caroline. – Pobiegnij przed nami nad ten swój staw, a my się zdzwonimy, kiedy będzie po wszystkim.

– No dobrze, w takim razie tak zróbmy, skoro uważacie za niemożliwe przejść się odrobinę szybciej. Chcę to zobaczyć, zrobić jakieś zdjęcia. Może wykorzystam je później w firmie, niewykluczone, że mi się to jakoś opłaci.

Caroline nie odpowiada, Lukas stoi i tylko gapi się na swój telefon, pogrążony we własnym świecie. Kaare biegnie truchtem z Kingiem u boku, przeciska się przez tłum. Musi jak najszybciej się tam znaleźć, żeby zająć dobre miejsce. Nagle się o coś potyka. King szarpie zbyt mocno smyczą i Kaare wykłada się jak długi na trawie. Przez krótką chwilę czuje się jak powalony koń. Widzi nad sobą łeb Kinga, który podchodzi i obwąchuje mu włosy, jakby ze zdziwieniem. Kiedy leży z nosem w trawie, z widokiem na setki obcych stóp przechodzących tuż obok, jego wstyd jest tak wielki, że Kaare ma ochotę wyzionąć ducha na miejscu. Uśmiecha się, próbując zamaskować wściekłość. Przez krótką chwilę rozważa, czy nie lepiej tu zostać i dać sobie spokój. Oddycha przez nos, wściekle, z goryczą, głęboko w klatce piersiowej czuje ból, a w skroniach gwałtowne pulsowanie. Do kurwy nędzy! Ma ochotę głośno wrzasnąć, wbić zaciśniętą pięść w tę przeklętą wyboistą ziemię. Ostatni raz zabiera ze sobą na polowanie Caroline i Lukasa! Dlaczego każde z nich musi mieć własne zdanie o tym, jak powinna wyglądać ich rodzina? Wszystko podlega dyskusjom i negocjacjom, nawet wycieczka do lasu, wydawałoby się – coś niebywale prostego. Ale nie, tutaj nic nie może być proste. W tym tipi rządzi trzech wodzów i dlatego kiedy razem gdzieś wychodzą, każde z nich ciągnie we własną stronę. Rodzina to pole bitewne bez zwycięzców, wycieńczająca harówka, łatwiej jest zaniechać wszelkich ruchów, zostać w tej trawie, kurwa. Byłoby mu dużo prościej, gdyby żył w pojedynkę. Kaare ma nadzieję, że Caroline i Lukas przepadli gdzieś w tłumie i nie widzieli jego sromotnego upadku. Potem bierze się w garść, rzuca krótkie przekleństwo, pociąga mocno za smycz, przeklinając w duchu psa, rodzinę, nowe niewygodne buty i kaszkiet, który spadł mu z głowy i którego musi teraz szukać wśród zabłoconego obuwia przechodzących obok ludzi, zanim znów wciśnie go na czoło. W przyszłym roku Kaare wybierze się tu sam – kto wie, czy nie na końskim grzbiecie, jeśli zdąży opanować sztukę jeździecką, to się jeszcze okaże. Po otrzepaniu się z ziemi i trawy wraca mu jasność myślenia: dość tego użalania się nad sobą, to dobre dla dziewczyn i gejów. Człowiek ma tylko jedno życie i trzeba je wykorzystać do cna. Kaare zdążył się otrząsnąć i znów pędzi w stronę stawu. King idzie tuż przy jego lewej nodze, tak jak to ma wyglądać. Nie ma sensu jęczeć z powodu małych zadrapań. Ciekawe, jak dużo czasu zajmuje w miarę przyzwoite nauczenie się jazdy konnej. Zatrzymuje się i sprawdza na telefonie. Znajduje link do czegoś w rodzaju podręcznika: „Zapoznaj się z zasadami jeździectwa i poczuj się pewnie w siodle w zaledwie dwa dni”. Dwa dni! Koniecznie musi się zgłosić. Nie, Kaare nie należy do tych, którzy narzekają na swój los. Udało mu się zdobyć więcej, niż kiedykolwiek marzył. Dorobił się domu pod ekskluzywnym adresem przy Hambros Allé. Założył też rodzinę, chociaż ta czasami bywa kulą u nogi. Ma syna, który nieźle wystrzelił w górę, jeszcze chwila, a będzie miał metr osiemdziesiąt albo coś koło tego. Ma żonę, wziętą adwokatkę, z sukcesem prowadzącą własną kancelarię. Sam również zaczyna się podnosić po bankructwie sprzed kilku lat. „Trzeba ustanowić w domu pewne zasady” – myśli. „Mamy tyle spraw na głowie: prowadzenie własnych firm, obsługiwanie klientów, utrzymanie wielkiego domu i budowa nowego, której trzeba na okrągło doglądać”. Czy to nie ironia losu, że takie osoby jak on i Caroline, pracowite jak mrówki, mają syna w wieku nastoletnim, któremu nie chce się kiwnąć palcem? Gdzie to jabłko, które pada niedaleko od jabłoni? Lukas dorastał w czasie kryzysu finansowego, obserwował dotkliwą porażkę ojca, ale Kaare pociesza się tym, że widział go także podczas walki. Czy kryzys i bankructwo będą tym, co Lukas zapamięta z dzieciństwa? A może zapamięta, że ojciec nie dał się rozłożyć na łopatki? Na szczęście Kaare ma doskonałą kondycję fizyczną, a w głowie nie brakuje mu oleju – nie ma zamiaru się nad sobą użalać. Zdarza mu się upaść, jawohl, w końcu jest tylko człowiekiem, ale po porażce potrafi się podnieść. Kaare zawsze się podnosi.

Line

Line czyta nekrologi. Zaczęła się nad nimi zastanawiać, kiedy sama miała napisać o Kristianie. Chciała wymyślić coś szczerego i pięknego – i naszły ją wątpliwości. Czy można przekazać coś wartościowego o człowieku, redukując jego życie do kilku słów i daty? Co właściwie się pisze? Na początku czytała nekrologi, żeby utwierdzić się w tym, że nie jest sama. Szukała takich, które pokazywały, że także w innych rodzinach życie może się skończyć nagle i we wstydliwy sposób. Odtąd otwieranie gazet na stronach z nekrologami weszło jej w nawyk, którego nie może się pozbyć. Każdego ranka pierwszym, co czyta w dziennikach „Berlingske” i „Politiken”, są małe biało-czarne prostokąty na ostatniej stronie. Nie mówi o tym nikomu, wie, że to dowód szaleństwa, ale czuje się tak, jakby czegoś szukała, jakiejś wiadomości, którą powinna odkodować z ogłoszeń dopraszających się jej uwagi. Patrzy na nazwiska, daty urodzin i zgonów, wylicza z nich, jak długo trwało czyjeś życie, i zastanawia się, jak dużo czasu zostało jej samej. Na podstawie nazwiska i niewielu słów zawartych w nekrologu wyobraża sobie daną osobę i przyczynę jej śmierci. Skąd się właściwie bierze ta powściągliwość w sytuacji, gdy ktoś umiera? Dlaczego tak skąpi mu się słów? Czasami podawane są tylko lata życia i pojedyncze zdanie. Większość odchodzi śmiercią naturalną, już w podeszłym wieku, jedna osoba opuściła ten świat zdecydowanie za wcześnie, dwie zmarły po krótkotrwałej chorobie. Line wyobraża sobie wypadki samochodowe, przypadki raka, zawały serca. Czasem potrafi się rozpłakać nad jakimś nekrologiem, chociaż nie znała ani zmarłego, ani jego rodziny. „Nasza ukochana Ida została nam zabrana zbyt wcześnie. Śpij słodko, kochanie, na pewno znów się zobaczymy. Mama, tata i Josefine”. Line długo rozmyśla nad przypadkami śmierci osób w jej wieku, a także trochę od niej starszych i młodszych. Dopiero po sprawdzeniu lat życia i zapoznaniu się z treścią nekrologów, które nie mieszczą się w zwyczajowej normie – dotyczących osób młodych, bardzo starych albo dramatycznych przypadków – może przejść do programu telewizyjnego i przeczytać resztę gazety. Przez pierwsze lata po śmierci Kristiana czuła się nienasycona. Nie wystarczały jej nekrologi z gazet. Przeszukiwała internet, żeby znaleźć ich więcej. Potrafiła spędzić całe przedpołudnie na czytaniu o zmarłych. Może ma to po matce, która przeglądała nekrologi przez całe życie. Zaczęło się to jeszcze za młodu, tuż po ślubie. Systematyczne przeczesywała rubryki w poszukiwaniu informacji o zmarłych architektach, bo ojciec Line był architektem, tuż po studiach i bez pracy, sytuacja naprawdę beznadziejna. Matka Line podchodziła do tego w sposób pragmatyczny. Architekt w trumnie w kaplicy mógł oznaczać miejsce przy desce kreślarskiej dla nowego młodego architekta. Taki naturalny zgon zabezpieczyłby ich przyszłość, od tych nekrologów zależało życie całej rodziny. Niewykluczone, że właśnie to popycha Line, gdy każdego ranka wyjmuje gazetę ze skrzynki. Siada w kuchni, sprawdza ostatnie strony, czyta z dłońmi leżącymi na papierze, oddycha, kultywuje swoją codzienną rutynę – czyli wciąż żyje. Straciła męża, dzieci się wyprowadziły, jest sama, ale nie umarła. Utwierdziwszy się w tej wiedzy, może otulić się szlafrokiem i zejść na pomost przy plaży, od czego zaczyna każdy nowy dzień. Dopóki jej własne imię nie znajdzie się w żadnym z tych czarno-białych prostokątów, Line wciąż będzie na tym świecie. Żyje, mimo wszystko wciąż tutaj jest.

Caroline

Właśnie ujrzała wracającego zwycięzcę gonitwy za lisem – szczupły starszy pan przyjmuje wiwaty publiczności, dziękuje im ukłonami i macha do nich z wysokości siodła. Gdyby mieszkał gdzie indziej, nie miałby szansy w sporcie, bo wszędzie króluje młodość, ale w Klampenborgu można pozwolić sobie na bycie w średnim wieku, a nawet jeszcze starszym. Wiek przydaje tutaj dystyngowanego wyglądu i godności, o ile odpowiednio się go nosi. Caroline dostrzega tę różnicę. Klampenborg jest dumą i uprzedzeniem, ogładą i dążeniami, pokoleniową punktualnością i dyscypliną, jest ciężką pracą. W tym miejscu nie wstydzisz się wieku, jeśli żyjesz w odpowiedni sposób. Za chwilę odbędzie się wręczenie nagrody. Na początku tygodnia Caroline sprawdziła kalendarz rodziny królewskiej i przeczytała, że następca tronu wraz z małżonką będą obecni podczas obchodów Hubertusa. Oczywiście przyszła tu także ze względu na gonitwę, ale przede wszystkim dlatego, że chciała zobaczyć księżniczkę Mary. Cechuje ją pewien rodzaj wytworności, doskonałość, do której Caroline pragnęłaby się zbliżyć i którą chciałaby zrozumieć. Zamierza sprawdzić, czy żona następcy tronu w rzeczywistości jest równie piękna i charyzmatyczna co na zdjęciach i w telewizji. Caroline stoi samotnie w tłumie, później będzie musiała poszukać Lukasa. Wyciąga szyję, ale nie widzi nikogo z rodziny królewskiej. Nagle nieruchomieje. Przecież to oni! Właśnie teraz, o tam! Wychodzą na schody pałacu, całą rodziną, ona też! Spojrzenie Caroline skupia się na tym jednym punkcie: Mary. Jej twarz. Jej płaszcz. Jej włosy. Jakim cudem są tak gładkie i lśniące? Caroline ma prawie identyczny kolor, ale nie potrafi sprawić, żeby lśniły w taki sam sposób, ciekawe, jaki jest tego sekret. Buty z wysokimi cholewkami, okulary przeciwsłoneczne na czole. Caroline też unosi swoje, żeby lepiej wszystko widzieć – ruchy Mary, jej esencję. Przepiękna księżniczka stoi na schodach ze swoim księciem i gromadką dzieci – cała czwórka w eleganckich stonowanych kolorystycznie ubraniach, sprawiających wrażenie naturalnie dopasowanych do pory roku i stojącego obok brata albo siostry. Chłopiec, dziewczynka, chłopiec, dziewczynka – natura niemal zbyt hojnie obdarowała oboje rodziców. Żaden genialny stylista, producent, spin doktor, ekspert wizerunkowy nie mógłby zaaranżować lepszej inscenizacji: mężczyzna, kobieta, chłopiec, dziewczynka, chłopiec, dziewczynka. W tym wypadku rzeczywistość prześciga wyobraźnię, natura odnosi zwycięstwo – coś, co Caroline uwielbia. To, co przed sobą widzi, jest solidne i autentyczne, pełne powagi i na poziomie. Powinno się to podziwiać, a nie obrzucać błotem. Spór o rodzinę królewską przypomina wręcz wojnę, ale Caroline już dawno opowiedziała się po jednej ze stron. Dzieli ją od nich jakieś dwadzieścia, dwadzieścia pięć metrów i kilkaset osób. Niektórzy krzyczą: „Cześć, Frede!”, „Cześć, Mary!”, jakby witali popularny zespół muzyczny. Caroline niekomfortowo się czuje w zbiorowisku ludzi, którzy zwracają się tak bezpośrednio do najwyższych rangą osób w kraju. Zamiast przepychać się coraz dalej do przodu, nieruchomieje i chłonie tę chwilę całą swoją istotą. Miała nadzieję, że do niej dojdzie, a teraz czuje się tak, jakby rozgrzewał ją padający z góry promyk światła. To wprost nie do wiary, że udało jej się podejść tak blisko. Widzi Mary stojącą razem z dziećmi, jak pochyla się nad dwojgiem najmłodszych i pokazuje palcem gdzieś daleko, żeby im coś wyjaśnić. Potem bierze na ręce małą Josephine. Caroline próbuje odczytać z ust księżniczki, co takiego mówi do dziecka, naśladuje ruchy jej warg, wypowiada słowa w kołnierz futra, ale trudno to odgadnąć. Może rozmawia z dziećmi po angielsku? Caroline nie do końca wie, czy tak jest czy nie. Może mówi coś o koniach albo o jeleniach? A może opowiada o tym, jak wyglądały polowania w dawnych czasach? Ona na pewno też zapoznała się z historią Zwierzyńca, ma opinię osoby znakomicie przygotowanej do wszystkich wystąpień publicznych. Podczas gdy Mary uśmiecha się i rozmawia cichym głosem z dziećmi, Frederik stoi na schodach trochę na uboczu, ogarniając wzrokiem zgromadzony tłum i dawne królewskie tereny łowieckie. Wydaje się, jakby stał tutaj zupełnie sam, pogrążony w myślach, we własnym osobnym świecie. Przyszły król dźwigający ogrom oczekiwań na swoich barkach. Caroline myśli o tym, co przeczytała wczoraj. Pałac Eremitage nazywany jest też pałacem samotności. W otoczeniu rodziny Frederik sprawia wrażenie jeszcze bardziej osamotnionego. Caroline nie ma wątpliwości, że znalazł sobie w Mary oddaną małżonkę, a mimo to wciąż wygląda, jakby znajdował się gdzieś poza resztą, jakby nie potrafił stać się częścią rodziny, którą sam stworzył. Jak widać, najbliżsi niekoniecznie stanowią pancerz przeciwko samotności. Można ją dotkliwie odczuwać także w ich kręgu. Caroline wie, jak on się czuje.

Kaare

Kaare idzie za mężczyzną prowadzącym obok siebie siwego wierzchowca. Ich ruchy są zgrane, niemal idealnie. Koń i jeździec wyglądają, jakby łączyła ich bliska więź, sprawiają wrażenie zjednoczonych, zgodnych co do tego, dokąd zmierzają. Ich ruchy są pełne ufności, zsynchronizowane, zapewne dlatego, że spędzają razem dużo czasu. Kaare patrzy, jak olbrzymie mięśnie ud i napięte pośladki zwierzęcia współpracują ze sobą – i stawiają sobie opór. Przygląda się sekretnym częściom ciała, tak doskonale i dyskretnie ukrytym za długim krzaczastym ogonem. Koń to naprawdę piękne stworzenie, silne i zarazem pełne wdzięku, nie można mu tego odmówić. Widok zwierzęcia przywodzi mu na myśl Jeanne. Poznał ją latem na kolacji u dobrego znajomego. Mieszka sama, ale co drugi tydzień przebywa u niej nastoletnia córka. Kaare odwiedza Jeanne tak często, jak to możliwe, w nieparzyste tygodnie, kiedy córką zajmuje się ojciec. Brakuje mu jej. Umówili się na jutro wieczór, Caroline jedzie na wykład do Hørsholmu, a Lukas i tak nie opuszcza swojego pokoju. Kaare robi się napalony na samą myśl o Jeanne. Kiedy tu chodzi między końmi i kucami, mija kobiety w obcisłych spodniach jeździeckich, trudno mu nie wyobrażać sobie dużej gorącej pupy Jeanne, nie myśleć o jej kroczu, skórze, ciężkich piersiach, różowych sutkach. Przez te obrazy rośnie mu pod spodniami coraz większe wybrzuszenie, więc Kaare stara się skierować myśli na coś nieprzyjemnego: brudną pościel, nieuleczalną chorobę, podatek od gruntów, bankructwo. Nabiera powietrza do płuc i wstrzymuje oddech. Koniec z myśleniem o Jeanne, musi odszukać Caroline i Lukasa, przyjechał tutaj z nimi i do nich ma powrócić, no dalej. Wszystko w swoim czasie – oto jego dewiza. Na szczęście potrafi przywołać się do porządku. Jeanne stanowi dla niego azyl, ciepłe gniazdko, pikanterię nadającą życiu koloryt. We wszystkie parzyste tygodnie Kaare wyczekuje spotkań z nią, ale kiedy trzeba, potrafi się opanować, jest w końcu dorosłym mężczyzną.

Lukas

Jest tak jak zawsze: rodzice się nie dogadali. Oczywiście żadne z nich nie zamówiło stolika w tej małej czerwonej restauracji za kortami tenisowymi w Cottageparken.

– Myślałem, że ty się tym zajmiesz! Zorganizowałem przecież całą resztę – kwęka ojciec, gdy wracają do samochodu po tym, jak odprawiono ich z kwitkiem.

– A co dokładnie zorganizowałeś? – chce wiedzieć matka. – Przywiozłeś nas tu samochodem, nic poza tym – mówi niskim, pełnym zawodu głosem.

– Zaproponowałem, żebyśmy wzięli udział w tych obchodach. To był mój pomysł!

Matka z rezygnacją kręci głową. Odbywają szalony rajd z Klampenborga do Skovshoved, przez Ordrup i Charlottenlund, następnie Jægersborg Allé i Strandvejen aż do Rotundy i Tuborg Havn, żeby za wszelką cenę uratować plany zjedzenia wspólnego lunchu. Pytali w co najmniej dziesięciu miejscach, ale nie są w stanie znaleźć żadnej porządnej restauracji ani kawiarni z wolnym stolikiem dla trojga. Wszystkie miejsca są zajęte przez większe lub mniejsze grupki osób. Z okazji Hubertusa północnozelandzkie rodziny jedzą niedzielny lunch poza domem, żeby uczcić święto i pielęgnować dawne tradycje, spotykając się we wspólnym gronie i przypominając sobie i innym, kim są. Tego dnia pokazuje się dzieciom i wnukom, jak powinna przebiegać pierwsza niedziela listopada. Przy śledziu, sznapsie, ciepłych daniach, serach i cieście nie pozwala się zapomnieć o historii i tradycji. Rodzina Samuela, którego Lukas uważa obecnie za swojego najlepszego przyjaciela, jest właśnie taka. Co roku robią te same rzeczy i nikt nie próbuje ich kwestionować ani się od nich uchylać. Po obchodach Hubertusa zawsze czeka na nich ten sam stolik w ulubionej restauracji, w połowie lipca jadą na urlop do Skagen, a w grudniu na świąteczne zakupy do Londynu. W rodzinie Samuela wszyscy są lekarzami i stomatologami, nie istnieją dla nich żadne nowe zwyczaje – sprawy toczą się dawno ustalonym rytmem. W domu kolegi wszystko jest łatwiejsze. Lukas aż się słania z głodu, w końcu nie wytrzymuje, musi położyć temu kres.

– Nie możemy w takim razie wrócić do domu? Mam po dziurki w nosie tego jeżdżenia, mdli mnie z głodu. Jeśli chcecie szukać dalej, to ja wysiadam. Pamiętajcie, że wciąż rosnę! Muszę natychmiast zjeść jakieś białko.

– Może kupimy pizzę na wynos i zjemy je razem? – Kaare zerka nieśmiało w stronę Caroline, która uparła się na lunch w restauracji wyróżnionej przez Michelin, kilkuetapowy, z winami dobranymi do dań, obsługą pierwsza klasa, widokiem na las – żeby móc później opowiadać o tym przyjaciółkom.

– Dlaczego nie możemy być choć trochę normalni? – Caroline wzdycha. – Nie potrafimy nawet zamówić stolika w restauracji, nie powodując nieporozumień. Powiedziałeś, że zapraszasz nas na obchody Hubertusa, a później na lunch, Kaare! Dlaczego nigdy nie chce ci się zrobić nic do końca?

– Przepraszam cię najmocniej, jak się da, moja droga małżonko, ale teraz zapraszam was na pizzę i wino w restauracji przy Hambros Allé pod numerem dziewiątym. Co wy na to? Zjemy po królewsku!

Ojciec jak zawsze nie traci animuszu, ale w jego głosie słychać lekkie drżenie, a może Lukas coś źle usłyszał? Po powrocie do domu ojciec chodzi demonstracyjnie po kuchni, wyjmuje z szafek talerze i kieliszki, otwiera butelkę z winem. Matka siada w salonie z nosem w ekranie laptopa, Lukas widzi po jej plecach, że wciąż się gniewa.

– Nie macie nic przeciwko temu, żebym zjadł u siebie w pokoju? Mam na jutro lekcje do odrobienia. – Patrzy na ojca.

– Hmmm, no nie wiem… Caroline, co o tym sądzisz? Chcesz popracować? Zjemy każde osobno?

– Niech tak będzie. Chciałabym na coś zerknąć.

Matka wchodzi do kuchni. Kładzie na talerz swoją pizzę, nalewa wina do kieliszka i wraca do salonu.

– Cóż, w takim razie ja też trochę popracuję, domy same się nie sprzedadzą – stwierdza Kaare, mrugając do Lukasa. Bierze iPada i siada przy kuchennym stole.

Lukas stoi przy dwuskrzydłowych przeszklonych drzwiach oddzielających kuchnię od salonu. Zerka na plecy matki, potem na profil ojca. Siedzą pochyleni każde nad swoim urządzeniem, słychać tylko szczęk sztućców krojących leżącą na talerzu pizzę i ojca siorbiącego wino, jego wzdychanie. W tym domu panuje zbyt wielka cisza, tak wielka, że aż krzyczy. Czy to jego wina, że ten dzień nie skończył się tak, jak sobie wyobrażali? Czy był zbyt negatywnie nastawiony, wszystko im zepsuł? Obydwoje tak bardzo cieszyli się na te obchody. Rano, gdy wyjeżdżali z domu, mieli dobre humory. Lukas stoi na granicy między tymi dwoma pomieszczeniami i przebiera nogami, wodzi wzrokiem od matki do ojca.

– No dobrze… W takim razie dziękuję wam za fajną wycieczkę do lasu. – Ma wrażenie, że jego ciało jest jak z plasteliny – jakby chciało się podzielić na pół. Marzy o tym, żeby jak najszybciej znaleźć się u siebie, ale czuje się uwięziony na tej granicy między salonem a kuchnią. Próbuje jeszcze raz. – Ciekawie było to zobaczyć. Tak uważam. Mam na myśli… pałac, konie i wszystko inne. Prawda?

Spogląda raz w jedną, raz w drugą stronę w oczekiwaniu na reakcję. Matka podnosi głowę, żeby na niego spojrzeć.

– To dobrze, że coś z tego wyniosłeś – stwierdza. – Ja też się cieszę, że zobaczyłam pałac i rodzinę królewską. Absolutnie. Bez dwóch zdań.

Lukas nie rusza się z miejsca. Jest zmęczony aż do najgłębszych zakamarków duszy, a przy tym oklapły i głodny, skarpety wciąż ma mokre i czuje własny smród. Najbardziej ze wszystkiego miałby ochotę pójść do siebie na górę i rzucić się na pizzę, ale teraz nie może tak po prostu zasiąść do jedzenia. Ma wrażenie, że jest im coś winien.

– A ty, tato? Też ci się podobało?

– Tak, jak najbardziej. A teraz cudownie jest coś zjeść, prawda? Muszę przyznać, że po tym wszystkim nabrałem jeszcze większej ochoty na naukę jazdy konnej. – Kaare kiwa zdecydowanie głową i rzuca spojrzenie za okno. – Ciekawe, gdzie prawdziwi koniarze kupują cały swój sprzęt – wypowiada od niechcenia, zaciskając powieki. – I ile kosztuje taki koń.

Matka krztusi się winem i zaczyna potężnie kaszleć. Pokazuje na ojca uniesionym ostrzegawczo palcem wskazującym, próbując coś powiedzieć. Ożeż kurwa, nie powinien był tego zaczynać.

– Kaare, wybij to sobie z głowy! Nie kupisz żadnego konia! Wystarczy, że twój pies myśliwski leży w piwnicy i przez większość czasu obrasta w tłuszcz, tak samo nieużywany jak sprzęt do golfa. – Caroline pokasłuje po każdym zdaniu. – Zanim nakupisz jeszcze więcej sprzętu, najpierw naucz się jeździć. Nie staniesz się dżokejem tylko dlatego, że będziesz nosił odpowiedni strój. Weź to pod uwagę.

Przez ten napad kaszlu do oczu napływają jej łzy. Matka wcale nie jest tak twarda, jak się ludziom wydaje, po prostu ma to do siebie, że słowa w jej ustach brzmią brutalniej, niż chciała, by zabrzmiały. Ojciec wyłącza iPada i mamrocze coś o tym, że chce się przejechać. Wychodzi z kuchni, a Lukas wymyka się tuż za jego plecami. Bierze z lodówki colę.

– Ja też idę do siebie.

– Mhm, okej.

Matka posyła mu coś w rodzaju uśmiechu i wraca do właśnie czytanego tekstu. Gdy w końcu udaje mu się dotrzeć do pokoju, pochłania pizzę w mgnieniu oka, prosto z kartonowego pudełka. Colę wypija trzema długimi łykami. Wciąż nie czuje się syty. Na szczęście został mu joint z wczoraj. Z tułowiem wychylonym przez okno zaciąga się głęboko dymem i na dłuższą chwilę zatrzymuje go w płucach. Potem wydycha go z przeciągłym westchnieniem. W ogrodzie sąsiadów dwoje małych dzieci skacze na trampolinie. Próbują to robić jednocześnie, ale im nie wychodzi, na pewno dlatego, że dziewczynka jest młodsza i lżejsza od chłopca. Wołają matkę, która właśnie grabi liście, i śmieją się beztrosko, jakby nie miały absolutnie żadnych problemów. Szkoda gadać, totalna wtopa, że ich wycieczka skończyła się w taki sposób. A jeśli to jego wina? Wtedy już naprawdę byłaby skucha. Nie daje mu to spokoju, ale równocześnie jakby nie potrafił się tym naprawdę przejąć. Bo co może zrobić? Powinien zasiąść do wypracowania, które mu zadano, ma też inne lekcje do odrobienia, jednak nie czuje w sobie ani krzty energii. Jest zbyt zmęczony, żeby pograć na PlayStation, nie ma siły dosłownie na nic. Konrad zamieścił na My Story zdjęcie pary wielkich cycków. „Nowe na liście…” – komentuje, dodając wyszczerzoną emotkę. Przez następne dwadzieścia cztery godziny reszta chłopaków będzie żyła w przekonaniu, że ich kumpel znalazł się w pobliżu tych dwóch dorodnych okazów. Taaa, na pewno. Konrad potrafi być megawkurwiający – na snapie, na fejsie, na YouTubie – i w realu. Ciekawe, skąd ma to zdjęcie. I kto na nim jest, czyżby jakaś dziewczyna ze szkoły? Lukas nie ma zamiaru go pytać, nie da mu tej satysfakcji. Wystukuje zdanie na telefonie: „Wszędzie krążą wilki, a drzewa nie są tym, na co wyglądają”. Potem je kasuje, to zbyt wydumane. „Nienawidzę swojego życia, kocham swoich przyjaciół, kocham swoje życie, nienawidzę swoich przyjaciół, kiedyś to wszystko będzie miało jakiś sens”. Znów to kasuje i odrzuca telefon. Jak można się dowiedzieć, czy jest ktoś, kto naprawdę cię kocha, w rodzinie i wśród przyjaciół? Jak w ogóle można być pewnym? A jeśli tylko udają? Ktoś powinien wynaleźć coś w rodzaju wykrywacza kłamstw, którym można by sprawdzić, co jest czym, kto jest kim. Czy jesteś moim przyjacielem? Mogę na ciebie liczyć? Jak mnie postrzegasz? Naprawdę mnie lubisz? Taka wiedza byłaby przydatna. Dlaczego żyję? Musi przecież istnieć jakiś powód. Wszyscy pieją, że trzeba korzystać z życia, skąd to, kurwa, wzięli? On ze swojego na pewno nie korzysta, jest na to zbyt zmęczony. Są dni, kiedy wszystko wydaje mu się zbyt ciężkie i zbyt trudne do ogarnięcia. Zmęczenie wysysa z niego wszelką życiową energię. Ma jedynie siły na zaciągnięcie zasłon, leżenie w łóżku i gapienie się w sufit, zaśnięcie i pozwolenie na to, żeby niedziela pożarła się od wewnątrz. Robi selfie, na którym udaje martwego: głowa na poduszce, wybałuszone oczy, język zwisający z ust. „Obchody Hubertusa razem z rodziną. Fuck, umieram” – pisze i posyła to na Snapie Samuelowi. Przyjaciel odpowiada natychmiast: „Haha, R.I.P. ”.

Cille

Świat pragnie zwycięzców, a nie zmęczonej bezrobotnej matki dwojga dzieci. Ludzie jej unikają, czuje to. Odsuwają się, nie chcą się zarazić jej nieszczęściem. Wolą rozmawiać z kimś, kogo otacza aura sukcesu, która też im się udziela. Cille ich rozumie. Chowa się w domu. A kiedy w końcu zdobywa się na odwagę, żeby z niego wyjść, ludzie widzą po niej, że nie należy do świata żywych, że czuć od niej stęchlizną, porażką, zdziwaczeniem. Zdaje sobie sprawę ze swojej negatywnej karmy. Nie ma siły, za dużo śpi, brak jej pewności siebie i często nachodzą ją wątpliwości co do najprostszych spraw. Jakby tkwiła w błędnym kole: nie znajduje pracy, bo jest bez pracy. Z każdym kolejnym miesiącem jej CV wydaje się coraz mizerniejsze. Nie zapraszają jej nawet na rozmowy. Na początku października miała kilka lepszych dni, wtedy postąpiła zgodnie z radami Aska. Postanowiła przerwać ten zaklęty krąg i uchwycić się choćby najmniejszej szansy powrotu na rynek pracy i do normalnej codzienności. Aplikowała na stanowisko graficzki w dziale komunikacji Duńskiego Czerwonego Krzyża, w ramach wolontariatu. Pomyślała, że mógłby to być dla niej dobry start – wolontariat w największej i najstarszej organizacji humanitarnej. Z radością myślała o pracy na rzecz słusznej sprawy i trudno było jej sobie wyobrazić, że coś mogłoby pójść nie tak. Oczyma duszy widziała już siebie opromienioną tym nowym blaskiem. Praca w wolontariacie dobrze do niej pasowała. Pragnęła się zaangażować, być rzeczniczką ludzi ciężko doświadczonych przez los, pomagać innym. Tsunami, trzęsienie ziemi w Nepalu, działania wojenne na Bliskim Wschodzie, pozbawione opieki dzieci uchodźców, białe jeepy ze znakiem czerwonego krzyża na dachu, zachowujący stoicki spokój ratownicy medyczni i pielęgniarki – wyobrażała sobie, jak sama staje się częścią tej pomocowej społeczności i jest w stanie zrobić coś dobrego dla świata. Zapoznała się z siedmioma podstawowymi zasadami, według których działa Czerwony Krzyż: humanitaryzm, bezstronność, neutralność, niezależność, dobrowolność, jedność, powszechność. Wydały się jej absolutnie słuszne, zaczęła sporządzać szkice, które pozwoliłyby ująć te założenia w postaci graficznej, i załączyła je do swojego podania, wykazując się w ten sposób zaangażowaniem i inicjatywą. W wyobraźni widziała już siebie wpisaną w ten nowy doniosły kontekst, w końcu, nareszcie znajdującą jakiś punkt zaczepienia. Wyposażona w swoje umiejętności i komputer wypowiedziałaby walkę głodowi, wojnom i katastrofom naturalnym. Cille chciała być Czerwonym Krzyżem, zawsze na posterunku, przez dziesięć godzin w tygodniu w ich oddziale w Lyngby. Jej podróż do tej nowej obiecującej ziemi rozpoczęła się wraz z wysłaniem podania.

Odmowa przyszła w ostatni czwartek i uderzyła w nią niczym pocisk lotniczy. Było im przykro, że postanowili wybrać na to stanowisko kogoś innego, ale mieli nadzieję, że mimo to mogłaby dołączyć do ich sztabu wolontariuszy odwiedzających osoby potrzebujące. „Dzięki temu będziesz mogła uczynić ich życie lepszym” – napisali. Cille zaszyła się w ciemności sypialni i odzyskała nad sobą powierzchowne panowanie, dopiero gdy nadszedł czas wyjść na światło dzienne i odebrać dzieci ze szkoły. Nikt jej nie potrzebuje, nawet w charakterze darmowej siły roboczej. Nadaje się tylko do pomagania starym i samotnym. Ubiega się o wszystkie ogłaszane stanowiska dla grafików, ale są tysiące innych kandydatów – zdolnych, innowacyjnych, elastycznych, myślących globalnie – a pracy jak na lekarstwo. Niedługo minie rok od jej ostatniego zatrudnienia na czas określony w małej firmie odzieżowej w Hørsholmie. Nie stać ich było na zatrzymanie jej u siebie, wszystkie zadania związane z prowadzeniem strony internetowej zlecono pracownikom z Indii, gdzie jakość wykonywanej pracy jest wysoka, a kosztuje ona jedną piątą tego, co w Danii. Cille nie nadaje się do bycia bezrobotną, nie należy do takich osób, chciałaby zarabiać własne pieniądze i stać się pełnoprawną członkinią społeczeństwa. Ci, którzy nie pracują, nie są nikim więcej niż jego najsłabszym ogniwem i tak naprawdę nie przynależą do wspólnoty. Cille jest nikim, a nikt nie ma ochoty na zatrudnianie kogoś takiego, jest niewyraźna i nie taka, jak powinna, właściwie jej tutaj nie ma.

Ask

Spotyka Eduarda Maceda przy barze i to spotkanie okazuje się przyjemnie stymulującym punktem przyjęcia. Ask chodzi tylko na te imprezy, od których nie może się wymigać, ale i tak jest ich zbyt wiele – urodzinowe, jubileuszowe, z okazji czyjegoś awansu albo pożegnalne. Organizuje się je zawsze późnym popołudniem, kiedy powinien pracować, trenować albo powoli zbierać się do domu. Tak długo, jak Askowi uda się podtrzymać rozmowę z tym czarującym nieznajomym, będzie pasował do nieskoordynowanego i ulotnego kształtu tej imprezy. Przyjęcia są symboliczne. Wypija się na nich pół kieliszka białego wina, jedzeniem nie da się nasycić, nie można porządnie z nikim pogadać i właśnie o to chodzi. Przyjęcia są areną dla chwytliwych nagłówków, idealną witryną sukcesu. U nas w firmie sprawy idą dobrze, no kurwa, mamy roboty po pachy, nigdy nie było lepiej, a u was jakoś leci? Szybkie uśmiechy, dwuznaczne poklepywanie po ramieniu przez klientów, szefów, kolegów i konkurentów, z którymi Ask dzieli tę samą tęsknotę: woleliby znaleźć się gdzie indziej. Z Eduardem łatwo się rozmawia, wygląda na faceta tuż przed czterdziestką, może starszego. Jest niezwykle wypielęgnowany, włosy idealnie pofarbowane, skóra ekstremalnie zadbana – jego całościowy wygląd wydaje się tak doskonale skomponowany, że trudno go dokądś przyporządkować.

– Och, co za ulga, jak miło spotkać kogoś przyzwoitego, kiedy zaciągnięto cię na nudne przyjęcie w obcym kraju – wyznaje ze śmiechem.

On i jego pochodzący ze Szwajcarii mąż właśnie przeprowadzili się do Danii z Berlina. Sam urodził się w Meksyku, ale od jakiegoś czasu przenosi się z kraju do kraju, dokąd tylko zaprowadzi ich praca Moritza. Ask udaje, że przywykł do słuchania mężczyzny opowiadającego o swoim małżonku, i kiwa głową ze zrozumieniem. Ludziom wolno brać ślub, z kim chcą, coś mu się podoba w tym Eduardzie, który słucha z zainteresowaniem wszystkich opowieści Aska, a w dodatku mówi doskonale po angielsku.

– Towarzyszę Moritzowi na dobre i na złe. Jesteśmy jak bracia. Bracia z pewnym małym sekretem. – Znów wybucha śmiechem. Przed Berlinem mieszkali w Sztokholmie. – Żywiliśmy się mango i czerwonym mięsem, tak trudno było zjeść w Szwecji porządny posiłek. Wszystko smakowało zbyt przaśnie. Nieciekawie! Je się tam tyle zbóż. W dodatku to zimno! Szwedzi są jak małe gryzonie, które zaszywają się w swoich norach i chrupią zboża od rana do wieczora. Müsli tu, müsli tam. Otręby owsiane, otręby pszenne, chrupkie pieczywo. – Eduardo wykrzywia twarz i zaciska usta. – Dosłownie wszędzie te zboża! Czy ty jako rodowity mieszkaniec Skandynawii możesz mi wyjaśnić, dlaczego Szwedzi mają takiego bzika na punkcie produktów zbożowych? Nie mówiąc o strasznie wysokich cenach! Na tym zimnie musieliśmy trzymać się blisko siebie, grzejąc się kiepskim winem, które można było nabyć tylko w państwowych sklepach monopolowych! Gdy chcieliśmy się napić prawdziwego szampana, nie było innego wyjścia, niż jechać do Danii na zakupy! Powiedziałem Moritzowi, że musi poprosić o przeniesienie do innego oddziału. „Wybieraj – ja albo Szwecja”. Tam się nie da żyć!

Eduardo Macedo śmieje się na cały głos. Ask mu wtóruje, daje się porwać temu żywiołowemu Meksykaninowi i unieść jego życiodajnej, tropikalnej rzece, na której wodach jest w stanie się utrzymać nawet nieśmiały chłopak od McKinseya ze swoją nieporadnością w prowadzeniu rozmowy. Wszystko, co się wiąże z tym Eduardem, wydaje się kuszące i lekkie, jakby był jakimś egzotycznym centrum mocy, całą swoją osobą obiecującym przygodę i dobrobyt. W tym, co mówi, nie ma małostkowości ani prawa Jante, zrównującego wszystkich bez względu na predyspozycje i możliwości. To naprawdę wyzwalające spotkać takiego człowieka. Jego brązowe oczy i biały uśmiech na gładkiej opalonej twarzy promieniują beztroską i radością. Apetytem na życie. Dlaczego geje zawsze wydają się radośniejsi i bardziej zadowoleni z życia niż mężczyźni w heteroseksualnych związkach? – oto pytanie, które, do cholery, warto sobie zadać.

– A ty sam? – pyta Ask, nieco zdezorientowany. – Czym się zajmujesz? – Usiłuje zrozumieć cały ten układ. – Czy twoja praca jest na tyle elastyczna, że możesz tak po prostu przeprowadzać się razem z Moritzem?

– Ja? Nie zajmuję się niczym! Odwiedzam przyjaciół i znajomych tu i tam, a kiedy jestem w domu, dbam o Moritza, organizuję przyjęcia i wspólne kolacje. Uwierz mi, że gdyby nie ja, nie widywalibyśmy się z nikim! W tym względzie Moritz jest potwornie nudny. Po powrocie z pracy nie ma siły udzielać się towarzysko. A właśnie, skoro o tym mowa… przyjdź do nas na kolację, wynajęliśmy obłędne mieszkanie przy Kongens Nytorv! I przyprowadź swoją przemiłą żonę! Zawsze urządzamy większe przyjęcia w pierwszą sobotę miesiąca. Cudownie by było się z wami spotkać. Masz profil na Facebooku, prawda? Zaraz cię znajdę. – Jego palce wirtuozersko prześlizgują się po wyświetlaczu. Eduardo mruga do Aska i posyła mu szeroki uśmiech. – Przyjmij mnie do grona znajomych, wtedy wyślę ci wszystkie szczegóły. Za nowy początek w Kopenhadze, najbardziej cool ze wszystkich skandynawskich stolic! Mam dobre przeczucia co do tego miejsca. Tylu tu miłych ludzi. – Unosi kieliszek i wypija do końca jego zawartość. – Za spotkanie.

– Na pewno spytam żonę. Dam ci znać. I dziękuję za zaproszenie. – Askowi plącze się język, oszałamiają go ta przyjazność i natychmiastowe przechodzenie do czynu. To pewnie przez tę gorącą meksykańską krew, która krąży w ciele nieco żywiej niż ta zwykła. Trudno powiedzieć, czy Cille będzie skłonna przyjąć tak niespodziewane zaproszenie od obcej osoby. Pewnie nie. Ten Eduardo trochę go zaintrygował, zabawny facet. Ask chętnie wybrałby się na kolację tuż przy Kongens Nytorv, w samym sercu Kopenhagi. Dlaczego nie? Może właśnie taki wieczór coś zmieni? Dziećmi zajmie się opiekunka, a oni wreszcie gdzieś wyjdą, poznają zupełnie nowych ludzi. Na swoim przedmieściu chodzą wciąż w te same miejsca, taka zmiana otoczenia wyjdzie im na zdrowie, wręcz jej potrzebują.

***

Eduardo Macedo pisze do niego już następnego dnia – chce potwierdzić wczorajsze zaproszenie i podziękować za miłą rozmowę. Ma nadzieję, że Ask i jego żona mają ochotę spotkać się z nimi na kolacji, w kręgu przyjaciół, w pierwszą sobotę grudnia. Zaczną o dziewiętnastej, nie obowiązują żadne stroje wieczorowe, wszystko ma być na luzie, po prostu kilkoro przyjaciół, nowych i starych, spotyka się przy drinkach i dobrym jedzeniu. „Najważniejsze, żebyście przyszli, a sprawicie mnie i Moritzowi dużą radość!” Ask nie spytał jeszcze Cille. Najpierw poświęca sporo czasu na sprawdzenie facebookowego profilu Eduarda. Meksykanin bardzo go zaintrygował. Ma w sobie coś, tylko Ask musi zrozumieć co. Na profilu mężczyzny z przyjęcia widzi oznaczone najbardziej ekskluzywne lokalizacje na kuli ziemskiej. Przewija te z ostatnich dwunastu miesięcy. Zdjęcie z grudnia zeszłego roku pokazuje Eduarda i Moritza na tropikalnej plaży wraz z dwiema ciemnowłosymi pięknościami w białych bikini. Opatrzono je życzeniami: „Wesołych Świąt z Brazylii”. Miesiąc później opublikowano inną fotografię, przedstawiającą Eduarda razem z jakimś młodym mężczyzną w kombinezonach narciarskich i dizajnerskich okularach na ośnieżonym stoku w Chamonix. „Pozdrowienia z Alp. Jazda na nartach jest świetną zabawą, kiedy jesteś w dobrym towarzystwie!” Wielkanoc spędzają w bizantyjskim palazzo w Wenecji, pokój hotelowy wygląda, jakby miał wysokość co najmniej dwudziestu metrów.

Cille, którą kąpie właśnie dzieci, woła do niego z łazienki:

– Ask? Zlew się zapchał! Możesz przy okazji wymienić żarówkę, która się przepaliła w kuchni?!

Tak go pochłania Wielkanoc Eduarda, że zapomina odpowiedzieć. Teraz ogląda posty zamieszczone na profilu Meksykanina trzy tygodnie później. Eduardo jest w Sewilli, skąd pisze: „Pokój z widokiem i śniadanie, dla których warto się obudzić. Czego tu nie lubić?”. Zdjęcie ukazuje apartament z antycznymi meblami, ciężkimi welurowymi zasłonami i gustownie nakrytym stołem z białym obrusem przed otwartymi drzwiami balkonowymi. Widok na dachy Sewilli jest powalający, a śniadanie wygląda jak wyjęte z jakiegoś filmu: jajka, owoce, croissanty, małe srebrne miseczki z miodem i marmoladą. Szampan chłodzący się w wiaderku i dwa wysokie, smukłe kieliszki. Co się za tym kryje? Jakim cudem ten mężczyzna prowadzi takie życie? Kim on jest? Cille znów go woła: czy Ask zmienił tę żarówkę w kuchni i czy poczyta Tobiasowi i Tarze na dobranoc, zlew odetkała sama.

– Zaraz przyjdę, daj mi jeszcze dwie minuty, mam ważny e-mail – woła i znów wrzuca w Google Eduarda.

Musi istnieć jakieś wyjaśnienie. Nikogo poza przestępcami i członkami rodziny królewskiej nie stać na takie życie. Nie znajduje niczego poza profilem na Instagramie i stroną internetową ze zdjęciami z podróży, którą już wcześniej dokładnie przeczesał. Gdzieś musi się kryć coś więcej. Kim on jest? Kimś w rodzaju zawodowego hedonisty? Luksusowego globtrotera? A może jest ambasadorem jakiegoś funduszu albo znanej marki, na przykład sieci hotelowej? Jak finansuje te wszystkie pobyty w hotelach, wyjazdy na narty, wakacje na wyspach, kolacje, konsumpcję szampana, restauracje, przyjęcia – w czym kryje się jego sekret? Czyżby był przestępcą podatkowym? A może przed kimś ucieka? A jeśli to pieniądze mafii? Ask siedzi nerwowo na brzegu krzesła, wie, że powinien się oderwać od komputera. Musi namówić Cille na tę kolację przy Kongens Nytorv. Pośpiesznie zamyka laptop i wychodzi do kuchni wymienić żarówkę, a potem szybko kieruje się do pokoju dzieci. Koniecznie muszą pójść na tę imprezę, postanawia w momencie, gdy czyta Rozbójników z Kardamonu i widzi dzieci leżące naprzeciwko siebie w łóżku Tobiasa. Nie chce, żeby jego życie tak wyglądało. Ask kocha swoją rodzinę, oczywiście, że tak, ale często przyłapuje się na tym, że myśli o czasie spędzanym w domu jak o czymś, co chciałby mieć jak najszybciej za sobą. Kotwica w bezpieczniej przystani bardziej przypomina kulę u nogi. Gdy tylko dzieci zasną, poszuka więcej informacji na temat tego Eduarda. Kim jest ten człowiek? Całe to szczęście i lekkość nie pojawiają się znikąd, muszą mieć jakieś źródło, na pewno można je logiczne wyjaśnić.

Lukas

Po lekcjach jadą z chłopakami na cmentarz Ordrup, żeby rozejrzeć się za kolesiem o ksywie Pothead. Ostatnio był tutaj kilka dni temu, zawsze siedzi w tym samym zakątku obok drzew o czerwonych liściach. To idealne miejsce, nikt tu nie przychodzi, a martwi nic nikomu nie powiedzą. Potheada nie ma na jego ławce. Jadą rowerami na stację w Ordrup, żeby go poszukać, potem sprawdzają plac zabaw w Klampenborgu, gdzie też często bywa. Na koniec kierują się na stację w Charlottenlundzie. Cmentarz, plac zabaw, stacja to złoty trójkąt, w którym Pothead sprzedaje swój towar. Pothead to rudowłosy chłopak, wcześniej chodził chyba do podstawówki Tjørnegårdsskolen. Nie wiedzą, czym się teraz zajmuje, raczej nie kontynuuje nauki. Czasami siedzi na swojej ławce już od południa. Zapewne wyrzucili go z liceum, a może nigdy do niego nie poszedł – o takie rzeczy się nie pyta. Znajdują go w tunelu stacji w Charlottenlundzie. Wita ich skinieniem głowy i uniesieniem dłoni. Nie odzywa się za dużo, ale wiele o nim mówi jego ubiór – na sprzedawanym towarze zarabia niezłą kasę. Hasz można dostać taniej w Christianii, naboje z gazem rozweselającym jest w stanie zdobyć pierwszy lepszy debil, jednak oni najbardziej lubią kupować u Potheada. Nigdy nie ma kwasów z powodu jakości, potrafi też załatwić droższy towar. W zeszłym tygodniu chciał im sprzedać kokainę i heroinę do palenia.

– Koledzy, musicie tego spróbować, na maksa daje w czachę. Totalny odlot! Totalny.

Nie stać ich było, więc kupili to, co zwykle. Tak jak dziś. Biorą parę jointów i jadą zapalić na placu zabaw. Czasami kupują hasz, który zabierają do Lukasa i palą z bonga. Na początku robili to tylko dla zabawy, raz na jakiś czas. Teraz jaranie weszło im w nawyk, mają „seryjny ubaw”, jak nazywa to Konrad. Najczęściej zaglądają tutaj w czwartki i piątki, na dobry początek weekendu. Lukas kupuje od Potheada także w ciągu tygodnia, bez towarzystwa chłopaków. Nie mówi innym, że pali też wtedy, gdy jest sam. To dwie osobne sprawy, które nie mają ze sobą nic wspólnego. Palenie w samotności przebiega zupełnie inaczej. Ma to związek z pisaniem i zrozumieniem siebie, rzeczami, o których nie może porozmawiać z chłopakami. Rozmyśla o najróżniejszych sprawach, odpręża się i czuje trochę tak, jakby znikał. Robi to po południu albo wieczorem, kiedy jest sam w domu. Pali na tarasie albo otwiera obydwa okna w swoim pokoju i staje w przeciągu, żeby rodzice niczego nie wyczuli. Nie są szczególnie spostrzegawczy, nie podejrzewają go o nic podobnego, nie wiedzą nawet, czego mieliby szukać, i z całą pewnością nie potrafią rozpoznać zapachu. Matka twierdzi, że nigdy nie próbowała zapalić papierosa, o ojcu trudno raczej powiedzieć to samo, natomiast jego grzeszki młodości prędzej wiążą się z nadużywaniem alkoholu i kobiet. Obydwoje są zajebiści w swoim fachu, ale nie obchodzi ich prawie nic poza własnymi dupami. Są tak kurewsko zajęci sobą. W domu przy Hambros Allé pod numerem dziewiątym każdy żyje osobno. Od Lukasa również w pewnym stopniu oczekuje się, że ze wszystkim poradzi sobie sam, i właśnie tak się dzieje.

Caroline

Wpadła na nowy pomysł, właściwie to gdzieś o tym przeczytała. W poniedziałki, środy i niedziele będą jedli razem kolację, wszyscy troje. Od wspólnych posiłków nie da się wymówić brakiem czasu, pracą, odrabianiem lekcji czy umówionymi spotkaniami. Camilla i Frank, jej siostra i szwagier, jedzą razem z dziećmi każdego dnia, prawie bez wyjątku. Przyjaciółka Caroline, Susan, także dość bezwzględnie przestrzega tego, żeby o stałej porze zjeść z rodziną ciepły posiłek. Caroline już od dawna nie daje spokoju, że czegoś im brakuje, więc wspólne kolacje byłyby dobrym początkiem zmiany. Podczas swoich wykładów głosi, że „rodzina jest sumą naszych własnych wysiłków” – problem w tym, że nie zawsze sama się do tego stosuje.

– Staniemy się parodią rodziny, jeśli raz na jakiś czas nie spotkamy się wszyscy razem, to naprawdę ważne – wyjaśnia Kaaremu i Lukasowi.

Skoro inni mogą, im także musi się udać. Czytała o pewnym badaniu, które pokazało, że odsetek rozwodów jest najniższy wśród rodzin praktykujących wspólne jedzenie każdego dnia. Dzieci pochodzące z domów, gdzie regularnie jada się razem kolację, są mniej skłonne do palenia papierosów, picia alkoholu i rezygnacji z nauki w szkole. Natomiast tym niejadającym z rodzinami grozi większe ryzyko stania się narkomanami, nastoletnimi matkami, przestępcami, członkami gangów. I pomyśleć, że tak wiele zależy od tej jednej rzeczy, a mimo to ludzie tego nie rozumieją! U Kristiansenów wspólne jedzenie każdego dnia nie jest oczywiście możliwe, Caroline i Kaare mają zbyt wiele obowiązków związanych z prowadzeniem swoich firm, ale mogliby postawić sobie za cel wspólną kolację trzy razy w tygodniu. Pomysł polega na tym, żeby w tygodniu każde z nich na zmianę odpowiadało za podgrzanie posiłku przygotowanego przez Natię albo kupienie czegoś na wynos. O dwudziestej mają spotkać się w kuchni i zjeść razem kolację, to żadna filozofia, na pewno dadzą radę. W pozostałe dni każde z nich zadba o wyżywienie we własnym zakresie, ale w poniedziałki, środy i niedziele wszyscy będą jedli to samo – oto nowa reguła.

Dziś przypada kolej Caroline. W drodze do domu z Østerbro kupiła tajskie dania. Jest kwadrans po dwudziestej, ona i Lukas są gotowi rozpocząć posiłek, ale Kaare wciąż nie wrócił z pracy.

– Może po prostu zaczniemy? – proponuje Caroline. – Inaczej jedzenie wystygnie.

Lukas wzrusza ramionami.

– Nie wiem. W końcu to środa.

– Owszem, ale twój tata najwidoczniej o tym zapomniał. – Wzdycha i kręci głową.

Gdy już siedzą przy stole, do domu wpada zziajany Kaare. King wita go głośnym szczekaniem i podskokami. Tak się cieszy na jego widok, że staje na tylnych łapach. Kaare obejmuje psa i całuje go w pysk. Wielki pies i wielki mężczyzna, nieokiełznana fizyczność, wzajemna radość z ponownego spotkania, potężny jazgot. Nie mówiąc o zagrożeniu dla zdrowia – kto wie, gdzie ta bestia ostatnio wtykała pysk, zwierzęta nie przestrzegają higieny, ale Kaare oczywiście ma to gdzieś i tylko tarmosi pupila, zachęcając go wręcz do gwałtownych reakcji.

– Kaare, siedzimy przy stole. Umówiliśmy się, że będziemy jedli razem o ósmej, zdążyłeś już zapomnieć o naszej nowej regule?

– Przepraszam! Siedziałem w biurze i tak się czymś przejąłem, że zapomniałem, która godzina. Zaraz wam powiem, o co chodzi!

Kaare siada do stołu i nakłada sobie wielką porcję na talerz. Miesza nudle z wołowiną i ryż z kurczakiem w wielką nieforemną kopę, a na wierzch dokłada parę krewetek tygrysich usmażonych w głębokim oleju. Caroline nie może na to patrzeć. Kaare mówi z ustami pełnymi jedzenia, polewając wzniesioną piramidę sosem sojowym i chili. Jego nieposkromiony entuzjazm wygląda niebezpiecznie znajomo. Niektóre z najbardziej zwariowanych pomysłów męża zaczynały się właśnie w ten sposób – z ognikami w oczach i jedzeniem w ustach.

– Posłuchajcie, co wymyśliłem! Będę sprzedawał Gentofte reszcie Danii, co tam Danii, reszcie świata! Przyciągnę tutaj mieszkańców spoza gminy, opowiem im o wszystkich jej zaletach, ponownie rozkręcę cały biznes. Dam z siebie wszystko! – Twarz mu się rozjaśnia jak wielkiemu zadowolonemu chłopcu, który aż się pali do pokazania, do czego jest zdolny. Spogląda na Caroline, kiwa głową na potwierdzenie swoich słów i jednym haustem opróżnia szklankę mleka. – Słuchajcie! Gentofte jest najbogatszą gminą w Danii, a jednocześnie najmniejszą. Mieszkamy w małym grajdole, gdzie wszystko działa jak w zegarku, ale czy reszta kraju, reszta świata o tym wie? Na przykład Anglicy? Niemcy? Amerykanie? Ci, którzy na pewien czas zamierzają się osiedlić w Kopenhadze? Szukają wygodnej bazy w pobliżu stolicy, ale czy wiedzą, gdzie ją znaleźć? Czy wybredni biznesmeni z Francji i z Włoch oddelegowani do pracy w Danii wiedzą, że powinni zamieszkać w Gentofte? A nasi rodacy z Jutlandii i z Fionii? Mamy opinię gminy tylko dla bogatych, ale Gentofte jest dla wszystkich, którzy mają trochę pieniędzy i chcą się przeprowadzić w bardziej przyjazne miejsce. My, którzy tu mieszkamy i pracujemy, wiemy, że Gentofte nie kończy się na Strandvejen i na Hambros Allé. Każda dzielnica jest wyjątkowa, ma inne cechy charakterystyczne, silne strony i właściwe sobie ceny nieruchomości. Zamierzam sporządzić mapę różnych obszarów w całej gminie. Można powiedzieć, że zabiorę się do pracy tak jak socjolog. Dla osób rozważających przeprowadzkę ważna jest informacja, że mogą tu mieszkać wszyscy, trzeba ich tylko skierować we właściwe miejsce. A ja wiem dokąd! – Kaare uderza palcem wskazującym o stół wraz z każdym wypowiadanym słowem. – Mieszkam tutaj już od dziesięciu lat, spędziłem kawał życia na każdej z tych cholernych willowych uliczek i nareszcie będę mógł usystematyzować swoją wiedzę, otworzyć innym oczy na wszystkie wspaniałości Gentofte, a tym sposobem także pomóc sobie! W zasadzie powinienem wejść na twoje terytorium i zacząć wygłaszać o tym wykłady!

Caroline wpatruje się w niego z przerażeniem.

– Nie zrobisz tego, Kaare! Nie wolno ci!

– Spokojnie, nie mam żadnych konkretnych planów w tym kierunku, tylko tak powiedziałem. Posłuchaj: mój pomysł polega na tym, żeby przekazywać wiedzę o zaletach mieszkania w Gentofte. Chcę zostać kimś w rodzaju ambasadora niskiej presji podatkowej, dobrych szkół, świetnie działających instytucji, leśnych przedszkoli i tym podobnych. Kto, jak nie my, zna się na dobrym życiu?! Mamy jedne z najlepszych liceów w całym kraju, basen olimpijski, lodowisko, halę sportową, plażę, las, jeziora, parki, obszary rekreacyjne, place zabaw, mnóstwo dobrych sklepów, niską przestępczość, spokój i porządek, mógłbym tak w nieskończoność.

– Ale dlaczego? – nie rozumie Lukas. – O co w tym chodzi?

Caroline wymownie kiwa głową. Otóż to! O co chodzi?

– Rozejrzyj się! Mamy to, czego pragną wszyscy! Dlatego trzeba wyjść do ludzi i im o tym powiedzieć, żeby zaczęli tu przyjeżdżać i kupować domy, które mam do sprzedania! – Rechocze z zadowoleniem. – Chcę przyciągnąć tu nowych obywateli, myślę perspektywicznie! Zwabię klientów do swojego sklepu! Będę ich przekonywał, że powinni się wyprowadzić z centrum, z Frederiksbergu, z Hørsholmu, z Helsingøru, czy gdzie tam się zakotwiczyli, i zamiast tego przybywać do Gentofte. Do wzorowej gminy! Właśnie dlatego, Lukas! W marketingu nazywa się to strategią przyciągania. Może uda mi się przekabacić na swoją stronę Hansa Tofta. Jutro zadzwonię do burmistrza.

Caroline wpatruje się w męża świdrującym wzrokiem. Kiedy zaświta mu w głowie jakiś nowy pomysł, jest nie do zatrzymania. Niczym czołg rozjeżdżający wszystko dookoła i biorący w posiadanie upatrzoną ziemię, bez pytania kogokolwiek o pozwolenie.

– Naniosę na mapę wszystkie dzielnice Gentofte, razem ze zdjęciami, i opiszę je zrozumiałym dla wszystkich językiem. Klampenborg znajdzie się oczywiście najwyżej w hierarchii. Zilustruję to pałacem, jeleniem i jasnoniebieskim bentleyem. Charlottenlund mógłbym przedstawić za pomocą srebrnego bmw, pałacykowej willi i labradora. Symbolami Hellerupu będą willa z przełomu dziewiętnastego i dwudziestego wieku, audi TT i rasowy kot. I tak dalej, aż do Dyssegård i Vangede z domami szeregowymi i mieszkaniami spółdzielczymi, renaultem, citroënem, kią i całą resztą. Niczego nie pominę. Mój system pokaże, że każdy znajdzie tu coś dla siebie i na swoją kieszeń. Co wy na to?

Twarz Kaarego promienieje samozadowoleniem i oczekiwaniem na ich reakcje.

– Ale w jaki sposób miałoby to poprawić twoją sprzedaż? – chce wiedzieć Caroline. – Jak zamierzasz rozpowszechnić swój system wśród ludzi? Jak ma to działać w praktyce?

– Daj mi trochę czasu, dobrze? Przecież to zupełnie nowy pomysł. Na pewno uda mi się z tym wystartować. Najważniejsze, żebyście zrozumieli, dokąd zmierzam.

Zdaniem Caroline jego plan jest zbyt szeroko zakrojony, poza tym wykłady to jej nisza, Kaare nie będzie się włóczył w ślad za nią z hasłem „Zamieszkajcie w Gentofte” wymalowanym na sztandarach, gadając jak nakręcony o basenach i podatkach. Do ciężkiej cholery, niech w końcu sam coś wymyśli!

– A tak poza tym, co skłania cię do wniosku, że Klampenborg powinien się znaleźć na szczycie hierarchii?

– Droższe i piękniejsze domy, większe działki, wielkopański rozmach. Zastanawiam się nawet, czy nie przenieść się z firmą trochę dalej na północ. – Patrzy na nią z lekkim zawstydzeniem. – To znaczy, w stosownym czasie, kiedy znów stanę na nogi. Są tam największe pieniądze. Wiesz o tym zresztą z własnego podwórka.

Lukas nakłada sobie kolejną porcję. Siedzi przy stole dłużej, niż ma w zwyczaju.

– Taki Vincent z mojej klasy mieszka w Klampenborgu – odzywa się nagle. – W październiku, podczas ferii, wydał sto dwadzieścia tysięcy.

– Sto dwadzieścia tysięcy w ciągu tygodnia! – Caroline odkłada sztućce i podnosi na niego wzrok. – Jak to możliwe? Co zrobił?

– Był w Londynie z przyjaciółmi, no i wyrzucono ich z miejsca, w którym mieszkali. Wtedy Vincent wynajął apartament w innym hotelu i zaprosił na imprezę kilka dziewczyn. Jeździli po mieście limuzyną i dali czadu, popijając szampana Moët z półtoralitrowych butelek. Obciążył swoją platynową kartę MasterCard z limitem na dwieście pięćdziesiąt tysięcy koron. To on łykał ritalin przed oddaniem pracy semestralnej. Nie spał przez trzy dni. Potem to odsypiał przez trzydzieści godzin. W domu nie mogli go dobudzić.

– Co? Jak to w ogóle możliwe? Co na to jego rodzice? Skąd on wziął tę substancję? Przecież to nielegalne.

Lukas wzrusza ramionami.

– Chyba kupił w sieci. Wszędzie możesz to dostać, wystarczy znać właściwe osoby. Wielu tak robi przed oddaniem większych prac albo przed egzaminami. Dzięki lekom na ADHD jest się zajebiście skoncentrowanym i ma się dużo lepsze wyniki. W ogóle nie potrzebuje się snu, to megaefektywne.

– Kim jest ten chłopak? To jeden z tych, którzy tu przychodzą? Czym się zajmują jego rodzice?

– Ojciec prowadzi jakąś dużą firmę, a matka nie wiem, co robi, chyba niewiele.

Caroline wpatruje się w syna z głęboką zmarszczką na czole. Kręci głową, nie ma pojęcia, co odpowiedzieć. Ritalin… czy to możliwe? Może Lukas przesadza? Od dawna nie poświęcił im tylu minut i słów z rzędu. Dobrze, że w ogóle coś im mówi o tym, co się dzieje w jego życiu. Może powinna puścić to mimo uszu i zamiast tego się cieszyć, że pomysł ze wspólnymi posiłkami najwyraźniej wypalił.

– Musisz mi obiecać, że nigdy nie zrobisz czegoś takiego. Prawda, że nie przyszłoby ci to do głowy?

– Nie, nie, spokojnie. Ale, tato… Lepiej jest mieszkać w Klampenborgu niż tu, gdzie my?

– Tam jest po prostu inaczej. Panuje większy spokój. Niektóre domy może jakoś specjalnie nie powalają, ale nie należy dawać się zwieść pozorom. Przychodzę, dajmy na to, do sympatycznego faceta mieszkającego w żółtej ceglanej willi, oczywiście bardzo ładnej, zadbanej, ale bez szału. Otoczenie nie ocieka bogactwem, na podjeździe żadnego jaguara ani astona martina, no ale okazuje się, że ten człowiek jest wnukiem czy prawnukiem jakiegoś tuza albo na przykład wżenił się w rodzinę Færchów, coś w tym stylu. Wręcz wisi w powietrzu, że to tylko kwestia czasu, nim ustawi się jako pierwszy w kolejce po naprawdę wielkie pieniądze. Nie musi się z tym obnosić, bo one spokojnie sobie krążą w jego krwiobiegu, od zawsze. Kwoty, które kryją się za tymi fasadami, Boże drogi, nawet sobie tego nie wyobrażacie! Rodzinne fortuny od pokoleń, które z roku na rok pączkują i coraz bardziej się rozrastają. W zaciszu Klampenborga mają swoją przystań przedsiębiorczy, rozumni ludzie. A pieniądze po prostu tam są i przyciągają kolejne. Niewyczerpane rezerwy. Więc tak, to dobre miejsce do prowadzenia firmy. Poza tym Klampenborg jest bramą wjazdową do wszystkiego, z czego słynie północna Zelandia: lasu, linii brzegowej, pięknego krajobrazu. Można powiedzieć, że mieszka się tam prawie w samym Zwierzyńcu.

Ta ostatnia informacja poruszyła czułą strunę Caroline.

Klampenborg, Klampenborg, Klampenborg. Coś ją tam wzywa, choć jeszcze nie wie co.

Lukas

Konrad stara się, jak może, żeby wejść w ścisłe kręgi licealnej elity. W czwartki zdarza mu się imprezować gdzieś na mieście z uczniami drugiej i trzeciej klasy, oczywiście strasznie się tym chełpi i nazywa ich swoimi nowymi przyjaciółmi. Opowiada, że kilku chłopaków z najstarszych klas rywalizuje ze sobą o to, kto zrobi najbardziej odjechane fotki podczas nocnych podbojów i podzieli się nimi z resztą na grupowym czacie. Konrad oczywiście się tam wkręcił i ściągnął na telefon mnóstwo zdjęć. Chłopacy fotografują poderwane dziewczyny podczas snu albo gdy są zbyt pijane czy najarane, żeby się zorientować. Na niektórych zdjęciach się kąpią, na innych leżą nagie na łóżku albo na podłodze. Konrad pokazał im jedno przedstawiające dziewczynę w trakcie robienia laski jakiemuś typowi. Ma zamknięte oczy i nie wygląda, jakby wiedziała, że właśnie ją fotografują. Obecnie krąży w obiegu fotka uczennicy pierwszej klasy. Wszyscy o tym mówią. Na imię jej Karina. Ma uroczą twarz, której towarzyszy jakieś dziewięćdziesiąt kilo żywej wagi. Nasuwa skojarzenia z wielkim niemowlęciem. Odkąd w sierpniu rozpoczęła naukę w szkole, Karina stała się trofeum do upolowania w zamkniętym kręgu chłopaków z trzeciej klasy. Konrad opowiada, że rywalizowali o to, który pierwszy zamieści na grupie zdjęcie cycków Kariny, bezapelacyjnie największych w całej szkole. Wygrał jeden z samców alfa, zdaje się, że ma na imię Joachim. Karina poszła z nim do domu po ostatniej szkolnej imprezie. Są tacy, którzy twierdzą, że wciągnęli kokę, a jeszcze inni, że Joachim zmusił dziewczynę do seksu, ale na zdjęciu zrobionym w trakcie nie wyglądała, jakby ktoś ją do czegoś zmuszał. „To prawdziwe porno z tłuściochami” – śmiał się Konrad, pokazując kumplom Lukasa zrzut ekranu ze Snapchata. Zdjęcie zrobiono od dołu, Karina siedzi na Joachimie całym swoim wielkim pulchnym ciałem, oczy zamknięte, blond włosy przyklejają się do policzków, jej wiśniowe usta są otwarte, koniuszek języka oblizuje górną wargę, a dłonie mocno ściskają piersi w rozmiarze piłek futbolowych. Ma nieobecny wyraz twarzy, na bank coś wzięła. Najpierw zdjęciem dzielili się tylko wtajemniczeni, ale później wyciekło poza ich krąg. Widzieli je wszyscy. Trafiło nawet na zagraniczne strony internetowe, których użytkownicy nie szczędzili mu komentarzy. Otagowano je we wszelki możliwy sposób: nude fatty girl, horny chubby girl, big hot beauty, curvy naked teenage girl, fat horny bitch. Rodzice Kariny skontaktowali się z kierownictwem szkoły i zgłosili sprawę na policję, bo zamieszczanie zdjęć w internecie i ich rozpowszechnianie bez pozwolenia jest karalne. Zdaniem Konrada Joachim może wylecieć z liceum. „I bardzo dobrze” – myśli Lukas. Jasne, zabawnie popatrzeć na takie fotki, ale to megaprzegięcie, że trafiły do sieci, gdzie dostęp do nich ma praktycznie każdy. Rodzice Joachima zatrudnili znanego adwokata. Ktoś twierdzi, że chłopakowi grozi więzienie, ktoś inny, że kara grzywny, właściwie nikt nic nie wie na pewno, wszystko jest trzymane w tajemnicy, dyrektor szkoły nie podaje żadnych oficjalnych komunikatów, nauczyciele też nie puszczają pary z gęby. Wystarczył jeden wieczór, by zupełnie zniszczyć życie tej dziewczyny. Wszyscy są przeciwko niej, rozmawiają o niej za plecami i żartują sobie z „porno-Kariny”, „obleśnej laski”, „głupiej cipy”. Od czasu tego zdarzenia nie pokazała się w szkole. Podobno próbowała popełnić samobójstwo, a jej rodzina wystawiła dom na sprzedaż. Profile Kariny na Instagramie, Facebooku, Twitterze, Tumblrze, Snapchacie zostały usunięte, zniknęła ze wszystkich grup, zupełnie jakby nigdy nie istniała. Tylko na nielicznych stronach i forach dyskusyjnych wciąż można znaleźć napisane przez nią kiedyś komentarze, poza tym nic. Rodzina zatrudniła specjalistów od zacierania śladów w internecie i życie Kariny z pierwszej klasy zostało zakończone. Już jej tu nie ma. To dość przerażające, jedna impreza i ktoś znika na zawsze.

Line

Line musi znaleźć sobie jakieś zajęcie przez prawie dwa tygodnie, zanim znów zobaczy się z Peterem. Usuwa swój profil z Tindera, bo wydaje jej się niewłaściwe wciąż być tam obecną, dostępną i widoczną dla każdego, skoro spotkała mężczyznę, który jej się podoba. Postanawia, że do czasu umówionej kolacji w Nyhavn napisze nowy rozdział książki. Kiedy siedzi przy biurku, myśli nie dają jej spokoju. Czy w ich wieku seks na drugiej randce jest czymś normalnym? Ciekawe, jak Peter podchodzi do takich spraw. Co na siebie włożyć – małą czarną czy lepiej nowe skórzane spodnie? Atmosfera Cap Horn pozwala na jedno i drugie. Line przeczuwa, że Peter woli bardziej tradycyjny kobiecy styl, sprawia wrażenie kogoś, kto docenia to, że kobieta o siebie dba, nosi sukienki, eleganckie rajstopy i buty na wysokich obcasach. Z drugiej strony Line nie chce się przesadnie wystroić. Może wybierze coś pomiędzy – na przykład dobrze dopasowany kombinezon. Do tego parę czółenek, których obcas podwyższy ją o kilka centymetrów, a w których jednocześnie będzie mogła pewnie stąpać po brukowanej ulicy, nie bojąc się, że wykręci stopę albo się potknie. Ale najważniejsze, że znów się z nim spotka. Peter Rønnow – nawet jego imię i nazwisko mają obiecujące brzmienie. Kierownik projektów naukowych, specjalista od pozyskiwania środków finansowych, lekarz, prezes zarządu. Jak mało kto zna się na anatomii człowieka, poświęcił się służbie zdrowia i walce z chorobami, postawił sobie za cel rozgryźć zagadkę raka, ratować ludziom życie. Mężczyzna, który świetnie sobie radzi w białym fartuchu w sterylnym laboratorium i na salonach – Line podobają się skojarzenia, jakie budzi w niej jego osoba. Na dodatek ładnie się uśmiecha i ma przyjazne oczy. Przystojny z niego mężczyzna, typ światowca doceniającego uroki życia, w sumie Kristian też taki był. Line dochodzi do wniosku, że wręcz szuka takich mężczyzn, podoba jej się też, kiedy ktoś ma trochę ciała. Nie wszyscy mogą sobie pozwolić na codzienny fitness albo ćwiczenia na siłowni. Peter jest zajęty kierowaniem swoim centrum badawczym, z pewnością nie ma czasu na regularne ćwiczenia ani długodystansowe bieganie. Robi się jej gorąco na myśl o jego doświadczeniu życiowym i harcie ducha. Spokoju i wiedzy. Ma wrażenie, jakby na nią teraz patrzył. Coraz więcej oczekuje od sobotniego spotkania. Tak dawno tego nie robiła, chyba zupełnie odwykła, ale teraz idzie do sypialni, kładzie się na łóżku, ściąga dżinsy i majtki, widzi przed sobą jego twarz, słyszy jego głos, wyobraża sobie jego ciało, umięśnione i silne, z dużą wprawą i w efektywny sposób zaspokajając się obydwiema rękami. Dochodzi aż trzy razy, aż w końcu napięcie przechodzi w stan rozluźnienia i Line zapada w kilkuminutową drzemkę. Potem podrywa się i idzie do łazienki. Źrenice są rozszerzone, policzki zaczerwienione. Widzi w lustrze starą dobrą Line – siebie w najlepszym wydaniu. Kobietę namiętną, nasyconą i gorącą, zaspokojoną samicę. Takiej namiętności poszukują wszyscy mężczyźni i w dobry dzień Line wciąż ją w sobie ma. Gdy wznieci ją właściwy mężczyzna, okazuje się, że po tych wszystkich latach jeszcze nie zniknęła. To wprost nie do wiary, czyżby Line spotkało aż tak wielkie szczęście? Czy życie naprawdę jest tak szczodre? Czy pojawiła się szansa na prawdziwą miłość? Czy ona wciąż istnieje? Szumi jej w głowie, kiedy znajduje telefon i znów czyta wiadomości od Petera. Napisał do niej z RPA trzy razy. Line ma ochotę podzielić się z kimś swoją radością, tylko z kim? Poza tym nie byłoby z jej strony w porządku, gdyby dała do przeczytania komuś postronnemu treść przeznaczoną tylko dla niej. Oczekiwania rosną wraz z tym, że nikt poza nią o tym nie wie. Line tęskni za bliskością mężczyzny, a jej tęsknota ma twarz Petera.

***

Samotność nie dopadła jej znienacka. Po śmierci Kristiana przychodziło coraz mniej zaproszeń. Rodzinę Hvidtów przestano uznawać za dobre towarzystwo. Line najpierw tego nie dostrzegała. Chodziła jak w transie, była w stanie zajmować się tylko sprawami niecierpiącymi zwłoki, dzieci nie mogły wyjść z szoku, musiała uporządkować rodzinne finanse, sprzedać dom przy Hambros Allé, dom letniskowy w Tisvilde, mieszkanie w Cannes. Kristian zostawił jej ciężką spuściznę. Dopiero po roku Line rozejrzała się i dostrzegła panującą wokół ciszę, swoje opuszczenie. Gdy dzieci się wyprowadziły, uświadomiła sobie, że jest zupełnie sama. Większość dni dłuży jej się i upływa we własnym towarzystwie, chyba że sama wykaże inicjatywę. Zdarza się, że prawie wpada w panikę. Jeśli upadnie i uderzy się w głowę, sama nie będzie w stanie sobie pomóc – i co wtedy? Jeśli umrze, po jak długim czasie ktoś za nią zatęskni? Kto napisze jej nekrolog? Czy na tym świecie znajdzie się jeszcze ktoś, kto życzy jej dobrze? Potrafi dzwonić sama do siebie, żeby sprawdzić, czy numer wciąż działa. Dodzwania się wtedy na własną pocztę głosową i czuje się jak kretynka. Samotność ją zawstydza, jakby ją wysysała od wewnątrz, dusiła, przez nią Line czuje się niepewna, kiedy wychodzi między ludzi. Zastanawia się, czy to po niej widać. Wciąż nie do końca rozumie, jak do tego doszło. Kiedyś jej życie było pełne gości, wieczorów dla par, przyjęć, lunchów, imprez, uroczystych gali, jej kalendarz wypełniony po brzegi. Rodzina Hvidtów znajdowała się w samym centrum wybujałego życia towarzyskiego. Kiedyś Line skakałaby z radości, mając w perspektywie długie jednostajne dni bez zakłóceń, z których by się cieszyła i które nazywałaby spokojem do pracy. Teraz brakuje jej urządzania wielkich przyjęć. Długie stoły z gośćmi, a ona osobiście odpowiada za wszystkie dania i robi piorunujące wrażenie. Mąż i gromadka głodnych nastolatków, którzy oczekują troski i podania wszystkiego na półmisku, ciepłych posiłków, uśmiechniętej matki. Człowiek jest zwierzęciem stadnym, nie możemy się obyć bez innych, to nasza elementarna potrzeba biologiczna. Odpowiedzialność, kontakt, wspólne rutyny. Line chciałaby być częścią rodziny, tęskni za tym. Brakuje jej dzieci i dawnego Kristiana, siedzenia przy stole razem z ludźmi, których zna i na których może polegać, rozmów o najzwyklejszych sprawach – przyjaciele, szkoła, plany na weekend, drobne bieżące wydarzenia. Line tęskni za najzwyczajniejszą wspólnotą – za krzątaniem się po domu i słyszeniem w tle głosów reszty. Do kogoś przyszedł kolega, ktoś inny ogląda telewizję, jeszcze inny słucha muzyki w pokoju, a mąż pracuje w gabinecie. W czasach, gdy w ich wielkim białym domu działo się dobrze, zawsze czekała z kolacją, aż Kristian wróci z pracy. Kiedy przekraczał próg, jedzenie już stało na stole. Ich posiłki były wyjątkowe, do nich dostosowywali cały dzień. Każdy członek rodziny miał własne sprawy i zajęcia, ale o dziewiętnastej wszyscy siadali do stołu i jedli razem kolację. Na tym fundamencie zbudowali wspólnotę. Line brakuje tego zwyczajnego życia, pogaduszek, pośpiechu, oglądania jakiegoś przypadkowego filmu w telewizji, zalegając na sofie po prostu dlatego, że przyjemnie jest przebywać z resztą. Tęskni nawet za sprzątaniem i za innymi pracami potrzebnymi do tego, żeby cała domowa maszyneria działała bez zarzutu, za rozmowami z dziećmi, pomaganiem im w drodze do dorosłości, poznawaniem ich przyjaciół, zbieraniem ludzi wokół siebie. Za domem pełnym życia. Line tęskni za kimś, dla kogo byłaby ważna.

Pisze książki, prowadzi warsztaty, latem na balkonie uprawia zioła i kwiaty, dostała też pozwolenie na ustawienie na podwórku małej szklarni. Dwa razy w miesiącu urządza niedzielne obiady dla dzieci i teścia. Raz na jakiś czas zaprasza na lunch dawne przyjaciółki, które nie zawsze rewanżują się jej podobnym zaproszeniem. Ma wrażenie, że spotykają się za jej plecami, ale trudno o to zapytać, trudno to udowodnić, rozmowę na ten temat uznaje za niemożliwą. Wstydzi się, że w ogóle przyszła jej do głowy podobna myśl. Stara się nie obniżać standardu życia. Poranną porą zanurza się w morzu na plaży przy Hellerup Havn, potem wraca do domu i przez pół godziny uprawia jogę na podłodze w salonie. Około wpół do dziewiątej przygotowuje sobie tacę ze śniadaniem, które spożywa, czytając pierwsze e-maile tego dnia. Pracuje do południa, później wychodzi na spacer w okolicy kortów tenisowych i klubu żeglarskiego albo wzdłuż Strandvejen, gdzie robi zakupy. O szesnastej czterdzieści pięć staje przy oknie salonu z widokiem na Sund i czeka. Gdy ukazuje się prom do Oslo, wolno jej wypić pierwszy kieliszek wina – taką umowę zawarła sama ze sobą. Większość dni upływa powoli i w ciszy, Line pisze i czeka na prom. Gdy wielka biała maszyna przepływa obok jej okna, towarzystwa dotrzymują jej dobrzy przyjaciele z Barolo, Bourgogne, Sancerre. Line czeka na prom i na przyszłą sobotę.

Cille

Cywilizuje się między piętnastą a szesnastą. Czesze się, ubiera, poświęca kilka minut na makijaż, po czym wychodzi odebrać dzieci z przedszkola i ze szkoły. Jeśli udaje jej się tam dotrzeć w okolicach piętnastej, jest urodziwą młodą matką, która wcześnie przychodzi po dzieci. Między piętnastą a szesnastą Cille zmienia się w osobę, którą chciałaby być i którą ma w niej widzieć cała reszta. Przez tę godzinę dziennie jej życie wygląda w miarę normalnie. Przedpołudnia spędza przed ekranem komputera w piżamie, stroju do biegania, szlafroku. Miękkie, bezkształtne tekstylia niczego od niej nie wymagają. Przytyła jakieś pięć, sześć kilo, tylko zgaduje, bo nie ma odwagi wejść na wagę. Ubranie zbyt mocno opinające ciało powoduje u niej dyskomfort. Kiedy pracowała w agencji reklamowej, zawsze nosiła biustonosz podnoszący piersi, obcisłe topy, dżinsy, buty na obcasach. Teraz, gdy wychodzi z domu, najczęściej wkłada coś szerokiego i czarnego, w czym może się ukryć. Kiedy wychodzi na światło dzienne, mruga oczami, blada i wystraszona. Często zapomina się rozejrzeć. Ostatnio jakiś wściekły rowerzysta zwymyślał ją, kiedy szła Strandvejen:

– Uważaj, tłuściochu, którędy chodzisz! Wlazłaś na ścieżkę, lepiej wracaj do domu!

Zdążył daleko odjechać, gdy ze ściśniętego płaczem gardła udało jej się wykrztusić:

– Chodzę, którędy chcę. Pilnuj swojego nosa.

Tego dnia po raz setny odrzucono jej podanie o pracę. Zamiast odebrać dzieci tuż po piętnastej, Cille wróciła do domu, żeby oddać się cichej rozpaczy w ukryciu pod kołdrą. Przez większość czasu chowa się w domu. Przebywanie w przestrzeni publicznej jest zarezerwowane dla tych, którzy dobrze funkcjonują i nie zwalniają tempa, którzy mają pracę, kontakty i panują nad sytuacją. Osoby dysfunkcyjne, chore, pomylone, bezrobotne chowają się wśród swoich czterech ścian. Właśnie dlatego świat wydaje się pełen ładu i normalności, jeśli obrzuca się go jedynie szybkim spojrzeniem z zewnątrz. Ulice miasta przedstawiają jego zniekształcony obraz, bo spotkać tam można wyłącznie przystosowanych ludzi, którzy mają pracę i naturalne prawo do przebywania w tym miejscu. O wpół do dziewiątej przychodzą do biura pachnący po porannej kąpieli, w świeżo wyprasowanym ubraniu, wymieniają się z kolegami podbudowującymi historiami, wypijają razem po kawie przy ekspresie, po czym rozchodzą się każde do swoich zajęć – interesujących warsztatów albo ważnych spotkań. W tym czasie bezrobotni, przewlekle chorzy i pozostałe elementy zaburzające równowagę państwa socjalnego pozostają za zamkniętymi drzwiami swoich domostw. Brzydota nie wychodzi na światło dzienne. „Robimy tak przed wzgląd na resztę” – myśli Cille. Gapienie się na osoby znajdujące się poza nawiasem jest równie deprymujące, co oglądanie żebraków i wariatów. Myślą w duchu: „Szurnięte baby”, ona zresztą też. Na przykład ta psychicznie chora kobieta, która kręci się w ciągu dnia po Jægersborg Allé i wygląda na spokojną staruszkę, porządnie ubraną, z elegancką torebką na ramieniu. Można dostać zawału, gdy nagle wybucha i zaczyna pluć swoim patologicznym jadem. Cille natknęła się na nią po raz pierwszy, mijając ją na chodniku, a wtedy tamta zaczęła wrzeszczeć:

– Rozglądaj się, jak chodzisz, tłusta krowo! Co ty sobie, kurwa, wyobrażasz? Wydaje ci się, że tu rządzisz?!

Cille obejrzała się z przestrachem. Kobieta wygrażała jej pięścią, gapiąc się na nią wściekłym wzrokiem. Cille szybko przeszła na drugą stronę ulicy, podczas gdy tamta stała w miejscu, wydzierając się jeszcze głośniej.

– O tak, teraz sobie idziesz, przeklęta krętaczko! Rany boskie, słuchaj, co do ciebie mówię! Pieprzona krowa, która rozpycha się na chodniku, jakby należał tylko do niej.

Kobieta podeszła do okna kawiarni Emmery’s i zaczęła się gapić na siedzących w środku gości, bezpiecznie opakowanych przyjaciółkami, macbookami, gazetami, smartfonami i ekologicznymi croissantami. Na obecność kobiety za szybą reagowali ucieczką od stolików. Paniczny strach przed tym, co dziwne i obce, jest genetycznie wpisany w system limbiczny. Kiedy ktoś inny niż my sami grozi naszemu bezpieczeństwu, gotujemy się do walki albo do ucieczki. Ta psychicznie chora kobieta zepsuła idyllę o smaku caffé latte, aż zaniepokojeni i przestraszeni klienci Emmery’s szukali pomocy przy barze. Kilka minut później kobietę przegonił jeden z ekspedientów, brodaty, z włosami upiętymi w koczek. Wypędził ją aż na drugą stronę ulicy, jak najdalej od terytorium zarezerwowanego dla zdrowych jednostek. Ludzie poza nawiasem stanowią niewygodne przypomnienie o naszej kruchości i możliwym upadku. Cille też nie lubi o tym myśleć. Chorzy, uzależnieni, odmieńcy są kulą u nogi dla tych poprawnie funkcjonujących. Trzeba jakoś rozwiązać ten problem! Podać im leki! Niech to zniknie! Makijaż i zmiana ubrania między piętnastą a szesnastą to cienka warstwa normalności, którą Cille maskuje swoją porażkę. Tłumi w sobie krzyk. Gdyby dała mu ujście, brzmiałaby jak ta psychicznie chora kobieta z Jægersborg Allé.

***

Urząd Pracy i urzędnicy z kasy ubezpieczeniowej od bezrobocia nie spuszczają jej z oczu. Cille musi uczestniczyć w żenujących, bezproduktywnych spotkaniach z innymi w identycznej sytuacji. Kieruje się ją na bezużyteczne kursy, wzywa na rozmowy, podczas których musi udokumentować, że szuka pracy zgodnie ze swoim obowiązkiem. Kiedy jesteś bezrobotna, czas nie należy do ciebie, ale do kasy ubezpieczeniowej. Ktoś inny zarządza twoimi dniami i tym, co je wypełnia. Rodzina z północnej Jutlandii dzwoni do Cille dwa razy w tygodniu, zawsze od niechcenia pytając, czy coś się zmieniło. Podobnie jak jej przyjaciółki i dawni współpracownicy. „Co słychać? Ktoś się odezwał? Coś nowego? Widziałaś to ogłoszenie o pracę w Novo Nordisk?” Ten kibicujący chór i jego zniecierpliwienie wzmagają tylko jej zdesperowanie. Na czele chóru stoi Ask. Cille nie może się doczekać końca wspólnych wieczorów i weekendów, chciałaby jak najszybciej się stamtąd oddalić i zająć czymś innym – sprawdzaniem ogłoszeń na portalach z ofertami pracy, czytaniem wpisów znanych blogerów, którzy zdecydowali się odejść z korporacji i żyć bliżej przyrody – znaleźć się tam, gdzie wciąż istnieje dla niej jakaś nadzieja.

***

Kiedyś mieli zwyczaj jadać z Rasmusem kilka razy w tygodniu, a w weekendy jeździć razem na wycieczki. Od pewnego czasu Cille unika kuzyna i jego dziewczyny Niny. Ich pełne żaru spojrzenia, dłonie, które nie mogą się od siebie oderwać, ciągłe pieszczoty i gładzenie po plecach – nie da się na to patrzeć. Nie potrzebują nikogo oprócz siebie. „Wyluzujcie” – ma ochotę im powiedzieć. „Poczekajcie tylko, aż zacznie się codzienność”. Nieładnie z jej strony, że jest tak małostkowa, ale Cille nie potrafi wykrzesać z siebie choć odrobiny dobrej woli, żeby cieszyć się ich szczęściem. W dodatku zaczęli mówić o dzieciach.

– Nie lepiej trochę z tym zaczekać? – spytała, gdy Nina ostatnio o tym napomknęła.

Zajrzeli do niej kiedyś w porze lunchu. Cille siedziała w szlafroku przed komputerem i jadła czekoladowe ciasteczka.

Nina zakręciła wokół palca wskazującego kosmyk długich czarnych włosów i spojrzała na Rasmusa.

– Po co mielibyśmy czekać? Mamy po dwadzieścia pięć lat, kochamy się i obydwoje naprawdę tego pragniemy! – Przybrała pieszczotliwy ton głosu. – Byłoby cudownie mieć takiego szkraba, małego twardziela jak Rasmus. Albo malutką uroczą Rasmine.

Nina złożyła usta w trąbkę i zakołysała niewidzialnym dzieckiem w swoich ramionach. Obydwoje zaśmiali się głośno i pocałowali, kura nioska umościła się w ciepłym gniazdku na kolanach Rasmusa. Cille musiała spuścić wzrok, widok zakochanych w sobie ludzi jest nie do zniesienia. Nie liczą się z innymi, są aspołeczni.

– Dobrze, dobrze, zobaczymy – burknął Rasmus dobrotliwym radosnym głosem, ściśniętym wzruszeniem z powodu słów Niny.

– Kochanie, jakiś ty nudny! Rozsądny aż do bólu, stuprocentowy Jutlandczyk – stwierdziła pieszczotliwie i zmierzwiła mu włosy.

„Dosyć tego, idźcie sobie stąd, jak najszybciej, ale już!” Cille zmusiła się do uśmiechu, sygnalizując koniec wizyty. Chciałaby się zachowywać w porządku, być przyjazna i towarzyska, być równą gościówą, kurewsko miłą, ale wolałaby, żeby Rasmus i Nina ograniczali swoje zakochanie do mieszkania w suterenie, a nie wjeżdżali jej z nim do domu. Nie powinni urządzać tych obściskiwanek w najmniej dogodnych momentach, muszą zrozumieć, że Cille ponad wszystko pragnie świętego spokoju. Grunt zapada się jej pod stopami, a ona nie potrzebuje świadków.

Ask

Cille rozsiewa wokół siebie truciznę. Potrafi zainfekować ich dom złą atmosferą, której ciężkie i duszące wyziewy kłębią się od sufitu do podłogi. Nie można jej odmówić umiejętności zarażania całego otoczenia swoim nastrojem, który przejawia się we wszystkim, co robi. Uniesiona brew, kręcenie głową, urażony ton głosu, szuflada zamknięta ze zbyt dużą siłą, kąśliwa uwaga wystarczą, żeby zatruć powietrze. Odkąd rok temu straciła pracę w firmie odzieżowej, jej umysł zaczął pogrążać się w mroku. W jej głosie pobrzmiewają pretensje, wylatują ze świstem spomiędzy zaciśniętych zębów. „Widzę, że muszę wstawić twój kubek do zmywarki, skoro sam nie masz na to siły”, „Nami oczywiście nie ma potrzeby się przejmować” albo: „Może o tym zapomniałeś, Ask, ale masz rodzinę. Dwoje dzieci, jakbyś nie pamiętał”. Jemu dostaje się najbardziej. Cille stara się go ukarać wszystkim, czym dysponuje – głosem, spojrzeniem, prawie niedostrzegalnym kręceniem głową i cichymi rozgniewanymi odgłosami mocnego zaciskania warg. Kiedy ma gorsze dni, sygnalizuje kategoryczne odrzucenie: daj mi spokój, nie rozmawiaj ze mną, trzymaj się ode mnie z daleka. Dzieciom okazuje ciepło i troskę w takim samym stopniu, w jakim wobec niego jest rozeźlona i nieprzejednana. Jaką krzywdę jej wyrządził? Dlaczego trzeba go ukarać za to, że zależy mu na swojej pracy? Ask od razu wie, kiedy znajduje się pod ostrzałem. Jeśli czymś ją zdenerwował, Cille zachowuje się, jakby go nie było. Jego przewinienie może polegać na tym, że za późno wrócił do domu, wybrał się w niedzielę na trening, obiecał jej coś, czego nie może dotrzymać, mieszał się w jej sprawy, w jej imieniu podjął decyzję, z którą ona się nie zgadza – same drobnostki. Postawił torbę treningową w takim miejscu, że łatwo się o nią potknąć i przewrócić, nie trafił do kosza z brudną bielizną, zostawił szczoteczkę do zębów na brzegu umywalki. Nawet najmniejsze, najbardziej trywialne czynności mogą wywołać plucie jadem. Najczęściej sam dokładnie nie wie, jaką świętą zasadę złamał tym razem. Nigdy nie może być pewien, czy popadł w niełaskę, czy też może się cieszyć względnym bezpieczeństwem. Czy żona jest zadowolona albo czy za chwilę nastąpi między nimi zgrzyt i znów przestanie go zauważać. Wsłuchuje się w ton jej głosu, nigdy nie tracąc czujności wobec wszelkich zmian nastroju, gotowy do odparcia nagłego ataku podrażnionej samicy.

Line

A jeśli on się nie zjawi? Nagle przychodzi jej do głowy myśl, że to wszystko jest za dobre, by było prawdziwe. Co, jeśli Peter prowadzi z nią jakąś grę, jeśli ją wystawi? Jej też zdarzyło się raz nie przyjść na umówione spotkanie. Szła w stronę francuskiej kawiarni, gdzie miała się zapoznać z mężczyzną z portalu randkowego, gdy tuż przed przejściem dla pieszych ujrzała szczupłego osobnika, prawie dwumetrowego, który szedł ze zwieszonymi ramionami jak zmęczony nastolatek. Rozpoznała go ze zdjęcia profilowego – włosy do ramion obcięte na coś w rodzaju pazia, obcisłe szare dżinsy i zdecydowanie za krótka skórzana kurtka. Przez ramię miał przewieszoną torbę na długim pasku, jak licealista idący po rower zaparkowany w piwnicy. Na nosie okulary przeciwsłoneczne mimo zachmurzonego nieba. Line przeszła ochota na picie kawy – nawet ultraszybkiej – ze zmęczonym życiem pięćdziesięcioletnim przewodniczącym rady uczniowskiej, wyglądającym jak przerośnięty szczeniak. W jego towarzystwie torebka od Chanel, zegarek Cartier i bransoletki ze sklepu Shamballa Jewels wyglądałyby co najmniej groteskowo. Line siedziałaby naprzeciwko niego ze sztywnym uśmiechem na twarzy, czując się staro i nie ma miejscu. Wysłała mu esemes z niewinnym białym kłamstewkiem: „Niestety wypadło mi coś pilnego. Córka mnie potrzebuje. Najmocniej przepraszam i mam nadzieję, że mimo to przyjemnie spędzisz ten dzień”. Żeby trochę złagodzić przekaz, zakończyła wiadomość emotikonem z uśmiechniętą buźką, chociaż zupełnie nie pasował w tej sytuacji. Potem szybko znalazła swój samochód i wróciła do Hellerupu. Przez krótki czas tak desperacko tęskniła za męskim towarzystwem, że rozważała odnowienie znajomości z Johnsonem. Sprawdziła go w internecie, okazało się, że otworzył salon tatuażu na Vesterbro. Autorka książek o ekologicznym stylu życia i tatuażysta młodszy od niej o siedemnaście lat… Zrezygnowała z tego pomysłu. Skojarzenia w jej głowie były zbyt barwne. Związek z Johnsonem zadał jej małżeństwu ostateczny śmiertelny cios. Line czuła się zaniedbywana przez milczącego i udręczonego męża, nie wiedziała, co ze sobą zrobić, i to wszystko pchnęło ją prosto w ramiona młodego instruktora fitnessu. Zawiodła zaufanie męża, być może właśnie przez jej romans Kristian wypłynął na zbyt głębokie wody, gdzie stracił grunt pod nogami. Gdyby Line przyszło do głowy zrobić sobie kiedyś tatuaż, chciałaby, żeby przypominał jej o tym, o czym wtedy zapomniała – o lojalności. Właśnie taki znak powinna nosić: „Nigdy więcej zdrady. Bądź wierna”.

***

Przychodzi na spotkanie pięć minut później, niż się umówili. Peter na przywitanie cmoka ją lekko w policzek i komplementuje jej wygląd. Roztacza wokół siebie aurę swojskości. Zanim zdążą wypić aperitif, Line opowiada mu o wstydzie, żałobie i wyrzutach sumienia. Peter ze zrozumieniem kiwa głową. Line nie wspomina o Johnsonie i mniej uwagi poświęca tej części historii, o której napisano w „Jyllands-Posten”, ale nie zamiata jej zupełnie pod dywan. Przyznaje, że w księgowości Kristiana odkryto nieprawidłowości. Trudno jej było dokładnie się zorientować, kiedy i dlaczego doszło do tej krytycznej sytuacji.

– Próbując ratować finanse rodziny, tylko wszystko pogorszył. Poświęciłam pięć lat na sprzątanie po tym, co się stało, i na powrót do w miarę normalnego życia. Mam wrażenie, jakbym przeczołgała się przez ciemny tunel i dopiero teraz mogła wstać i zacząć swobodnie oddychać. Znów mogę żyć.

Peter kiwa głową. Czytał o tej sprawie, ale Line widzi, że jej nie ocenia. Zamawiają jedzenie, on wybiera dorsza. Line zapamiętuje, że woli białe ryby od czerwonego mięsa.

– Poproszę o to samo – zwraca się do kelnera.

Peter zamawia białe wino, które Line też by wybrała. Przygląda jej się intensywnie, aż Line dostaje czerwonych plam na szyi.

– Wyglądasz, jakby ci było za gorąco. – Wciąga ku niej rękę nad stołem i delikatnie gładzi ją po policzku. Jest to pierwsza prawdziwa pieszczota, jaką wymieniają. – Mam uchylić okno?

– Dziękuję, nie trzeba. To chyba przez wino. – Uśmiecha się do niego i unosi kieliszek. – Za spotkanie… Miło znów cię widzieć.

Nie nawykła do takich sytuacji. Co się mówi? Jak prowadzić intymną rozmowę? Jak przyjmować oznaki serdeczności i troski? Line nie wie, zdążyła już o tym zapomnieć. Pyta go o podróż. Okazuje się, że Peter wkrótce znów się gdzieś wybiera, tym razem z czterema kolegami. Często jeździ do Norwegii, sam albo z członkami zarządu funduszu. Bardzo lubi łowić ryby.

– Osoby zatrudnione przez fundusz są uprawnione do korzystania z naprawdę wyjątkowego miejsca. Codziennie wczesnym rankiem ubieramy się ciepło i wypływamy na fiord na połów łososia. Stapiasz się w jedno z przyrodą, która w tym miejscu jest nieskażona, wręcz dziewicza. Siedzisz z wędką w małej łódce na spokojnych wodach fiordu, przyglądasz się górom, zatoce i w tym momencie, dokładnie w tym momencie, życie wydaje ci się niezwykle intensywne.

Głos mu lekko chrypnie, a Line dostaje gęsiej skórki. Chciałaby chwycić go za rękę, ale nie ma odwagi. Wtedy przychodzą jej na myśl te wszystkie kobiety z Elitedaters i Beautiful People, jej konkurentki – urodziwe, wykształcone, w wieku od piętnastu do sześćdziesięciu pięciu lat – czekające w kolejce na Tinderze i chętne, żeby je oglądać, kochać, lajkować, dobierać się z nimi w pary, cyfrowo, analogowo, na moment i na zawsze. One by się nie wahały, tylko chwyciłyby Petera za rękę, nie pozwalając na to, żeby mężczyzna taki jak on musiał dwa razy sygnalizować im zainteresowanie. Line ostrożnie kładzie dłoń na jego, a on reaguje natychmiast. Jego skóra jest ciepła i sucha. Ta chwila wydaje się jej głęboko erotyczna, dają o sobie znać zapomniane organy i głęboko ukryte części ciała. Obydwoje uśmiechają się jak skrępowane nastolatki. Peter odchrząkuje i wraca do połowu łososi.

– Można powiedzieć, że pozwalamy sobie na prawdziwy luksus, ale on wzmacnia jakość wykonywanej przez nas pracy. Kiedy tam jesteśmy, wpadamy na wiele znakomitych rozwiązań. Pośród przyrody tak dobrze się myśli. – Wyjaśnia, że za dnia łowią łososie, wieczorem je zjadają, a podczas kolacji i picia whisky rozmowy często schodzą na sprawy zawodowe. – Przepiękne otoczenie daje motywację i pozytywnie wpływa na współpracę. No i ten błogosławiony spokój, przyjazna atmosfera. Przebywanie z Norwegami, ludźmi o tak pogodnym usposobieniu, wprawia w dobry nastrój. Można się całkowicie odprężyć. Wydaje mi się, że by ci się tam spodobało. Może miałabyś ochotę wybrać się tam ze mną latem? Sezon połowu łososia zaczyna się w czerwcu.

Line pęka. Zalewa ją radość nie do ukrycia. Zupełnie jakby jej twarz całkowicie się otworzyła, przez co Peter może czytać w niej jak w książce. Czyli jego zdaniem latem wciąż będą się widywali! Proponuje: „Wybierz się ze mną do Norwegii”, a jej podoba się perspektywa, którą właśnie się z nią podzielił, nie ma żadnych zastrzeżeń. Line świeci własnym światłem, jej oczy promieniują radioaktywnie, wyraźnie to czuje. Właśnie za czymś takim tęskniła – biegunem dodatnim dla swojego ujemnego, żeby znów zespolić się w jedną całość. Za mężczyzną! Takim, z którym można wyjść na spotkanie lata, który mówi: „Pojedź tam ze mną”. Line próbuje się opanować, ale jej to nie wychodzi. Nie przestaje się uśmiechać do siedzącego naprzeciwko niej Petera – lekarza, wędkarza, konesera uroków życia, jej deski ratunkowej.

– Oczywiście, że bym chciała, to fantastyczna propozycja. Uwielbiam przebywać na łonie przyrody. Ale nigdy nie próbowałam złowić łososia, którego później mogłabym zjeść na kolację – mówi.

Jest zbyt łatwą zdobyczą. Oby tylko nie okazał się jednym z tych, którzy najbardziej lubią kobiety zgrywające tajemnicze i nie do zdobycia, bo w jej uldze wywołanej świadomością, że spotkała porządnego mężczyznę, nie kryje się nic zagadkowego. Line czuje się lekka i radosna aż po najgłębsze zakamarki swojej zmarzniętej na kość duszy. Przeżyła pięć ciężkich lat bez drugiej osoby u boku. Miała mnóstwo czasu, żeby się przekonać, jak rzadką i wspaniałą rzeczą jest miłość. Wartością bardzo kruchą, o którą należy walczyć na śmierć i życie. Miałaby odgrywać trudną do zdobycia, chociaż siedzi naprzeciwko atrakcyjnego mężczyzny, który zaprasza ją na wyjazd do Norwegii? Nigdy w życiu. Kobiety z Tindera, Elitedaters, Beautiful People krążą wokół kandydatów takich jak Peter niczym piękne drapieżne ptaki, które kuszą i przywołują do siebie niebezpiecznym koktajlem niebiańskiej pieśni i cielesnego pożądania, gotowe do sprzątnięcia go jej sprzed nosa w chwili nieuwagi. Ale to ona, Line, zauważyła go jako pierwsza! Czuje podniecenie i gorąco w całym ciele. Ze snu Śpiącej Królewny wybudza się uwodzicielka.

– Mogę zrobić dla nas jakiś deser u mnie w domu – proponuje ostrożnie. – To znaczy, jeśli masz ochotę.

Gospodyni Line ma pełną kontrolę nad sytuacją: w zamrażalniku nie brakuje migdałowych spodów, owoców i lodów rzemieślniczych. Uwodzicielka Line stawia pierwsze kroki na zapomnianym lądzie. Musi go lepiej poznać, nie ma czasu do stracenia. Peter odpowiada, że to „znakomity pomysł”. Kristian często tak mówił, jeszcze zanim przestał się do niej odzywać, i Line uświadamia sobie, że tęskniła za napawającymi otuchą słowami: „Kochanie, to znakomity pomysł”. Dobrze się czuje w towarzystwie mężczyzny, który wysławia się w odrobinę staroświecki sposób: „uprawnione”, „usposobieniu”, „znakomity”. Line skupia się na każdym wypowiadanym przez niego słowie i podoba jej się to, co słyszy, bez dwóch zdań.

Lukas

– Lukas? Lukas? Lukas! Obudź się, musisz iść do szkoły! Nie słyszysz budzika? Dzwoni od dziesięciu minut, dlaczego go nie wyłączasz? Przecież ty jesteś nieprzytomny! Musisz się obudzić, jest już późno, o której się wczoraj położyłeś? – Z ust matki wylewa się potok słów.

Lukas jest ociężały, otumaniony snem, nie wszystko do niego dociera. Nie da rady i nie chce otwierać oczu. Jedyna świadoma myśl, jaka kołacze mu w głowie, skupia się na tym, jak tego uniknąć, jak wyślizgnąć się spod tej kołdry słów, którą nakrywa go matka. Sięga po telefon i wyłącza dzwoniący budzik, głęboko wzdycha i kładzie się na boku, twarzą do ściany.

– Dobra, jasne… – mamrocze, jakby dalej spał.

– Lukas?

– Mhm…

– Wstawaj, inaczej się spóźnisz.

– Rano nie mamy lekcji, zaczynamy dziś później – mruczy.

– To dlaczego nastawiłeś budzik na siódmą?

– Przez pomyłkę. Mamy dziś na dziesiątą.

– Na pewno? Kiedy to zmieniono? Lukas?

Nie odpowiada, tylko nakrywa głowę kołdrą. W jego świadomości istnieje jedna jedyna malutka plamka, która wciąż jest żywa, gdzieś z przodu głowy, między brwiami, i to ona reaguje na gadanie matki, cała reszta wciąż śpi. Jest płazem, który zapadł w sen zimowy, wszystkie organy działają na minimalnych obrotach. Zawsze tak się dzieje w listopadzie, kiedy Lukas balansuje między stanem głębokiej śpiączki i prawie śmierci. Dlaczego nie dadzą mu się wyspać w spokoju? To jedyne, czego pragnie.

– No dobrze, w takim razie nastaw budzik na właściwą godzinę, żebyś znów nie zaspał. Tata i ja zaraz jedziemy do pracy, więc nikt cię później nie obudzi. No dalej, Lukas, pamiętasz o tym, że masz chodzić do szkoły? Lukas, czy ty mnie słyszysz? Nastaw budzik!

Sięga po telefon i robi to, co mu każe matka. Potem ciężko opada na poduszkę.

– Okej, w takim razie życzę ci dobrego dnia. Jesteś pewien, że macie dzisiaj na dziesiątą? Mam nadzieję, że sobie tego nie wymyśliłeś. Lukas?

Czy ona nigdy dziś nie skończy? Młóci językiem, wyrzucając z ust pytania i rozkazy.

– Pamiętaj, żeby wrócić na czas, dziś jemy razem, jest poniedziałek. Kupię coś po drodze, na co masz ochotę? Lukas. No dobrze, coś wymyślę. Wyślij esemes, jeśli przyjdzie ci coś do głowy. Lecę, pa, pa.

Nocami grają w Counter-Strike’a – on, jego przyjaciele i najróżniejsi gracze z całego świata. Zaczynają koło dwudziestej trzeciej. W grze uczestniczą też dorośli, którzy dołączają jeszcze później. Counter-Strike to zobowiązująca wspólnota, trzeba być obecnym, gdy są tam wszyscy inni. Nie można grać po południu albo wczesnym wieczorem, skoro reszta przychodzi znacznie później, bo chodzi o to, by uczestniczyć równocześnie z innymi. Lukasowi zdarza się zasnąć w ubraniu. Gdy dzwoni budzik, jest nieprzytomny, ale zwykle udaje mu się wstać, wsiąść na rower i pojechać do szkoły. Po drodze zatrzymuje się przy kiosku, gdzie kupuje puszkę red bulla i batonik mars. Jeśli nie pomagają mu się rozbudzić, łyka kilka tabletek z kofeiną, bo inaczej nie miałby dość energii, żeby zasiąść w ławce i udawać gotowość do chłonięcia wiedzy. Wie, że ma zbyt wiele nieobecności, ale dziś nie jest w stanie się ruszyć, po prostu nie daje rady. Jego ciało jest ciężkie jak ołów, głowa pusta, Lukas musi zrezygnować z pierwszych lekcji i pójść do szkoły trochę później.

Kaare

Cipka Jeanne jest jak mięsożerny kwiat. Te same odcienie czerwonego, ta sama struktura, ten sam głód. Kaare nigdy nie doświadczył niczego podobnego. Jeanne jest jedną z kobiet, które zawsze mają ochotę, zawsze jest wilgotna, dokładnie tak, jak Kaare lubi. W dodatku zupełnie jej nie przeszkadza, że nie będą razem po wsze czasy, więc nie trzeba jej niczego obiecywać. Jeanne wciąż wierzy w powrót byłego męża, z którym obecnie jest w separacji. Jej zdaniem ich rozstanie było jednym wielkim nieporozumieniem, bo obydwoje doskonale się rozumieją, duszą i ciałem, mąż na pewno przejrzy kiedyś na oczy. Kaare nigdy go nie spotkał, ale musi być niezłym głupkiem, skoro zostawił tak wspaniałą kobietę jak Jeanne. Jedyną jej wadą jest to, że gada jak nakręcona. Należy do kobiet, które muszą wszystko wyartykułować. Luźne myśli, przeżycia, wrażenia – słowa wylewają się z niej nieprzerwanym strumieniem od rana do wieczora. Wszystko, na co padnie jej wzrok, co przewinie jej się przez głowę, każdy przelatujący ptak, przychodzący esemes, cielesne zmiany, wewnętrzne i zewnętrzne doznania, rzeczy małe i duże, impulsywnie i bez żadnej refleksji przekazywane są do ośrodka mowy w mózgu i wypowiadane na głos. Jeanne dzieli się wszystkim, co tylko rejestrują jej zmysły, w formie surowej, nieprzetworzonej.

– Ojej, patrz, mam siniaka na udzie! Skąd się tutaj wziął? To naprawdę dziwne… Musiałam się o coś uderzyć, może o kant stołu. Co to mogło być? I jeszcze te ręce… widzisz? Mocowałam się z rowerem Emilie, parę dni temu spadł jej łańcuch w drodze do domu. Jak ja wyglądam! Ten smar jest nie do usunięcia, szorowałam dłonie, ale na próżno. Jakbym pracowała w zakładzie ślusarskim! No dobrze, zaparzę nam kawy, nie sądzisz, że właśnie tego nam trzeba?

O nie, dziękuję, Kaare nie przyszedł tutaj na kawę i small talk, od dłoni ślusarza woli czerwone paznokcie. Gdyby miał wysłuchiwać tego szczebiotania przez cały boży dzień, musiałby jej wyjaśnić, że są rzeczy, o których się mówi głośno, i takie, które zatrzymuje się głęboko w swojej głowie. Mógłby dodać, że nazywa się to życiem wewnętrznym, ale taka uwaga byłaby zbyt złośliwa. Nie mówi się tak do kogoś, kogo się tylko odwiedza w nieparzyste tygodnie. Jeanne pewnie czuje się trochę samotna, przywykła do towarzystwa, więc brakuje jej rozmów. Dlatego Kaare niczego nie komentuje, w sumie to nie jego broszka. Jeanne jest w porządku, dzielna z niej babka, prawdziwa twardzielka. Tęskni za mężem, ale dobrze sobie radzi i przyjmuje wszystko z uśmiechem. Na dodatek ma energię do zabaw z Kaarem co drugi weekend i oby tak zostało. On na pewno nie będzie tym, który zakończy ich relację. Jeanne jest taka, jaka jest, nie ma ludzi doskonałych.

Cille

Coraz bardziej się od siebie oddalają. Ask ma więcej zajęć niż zwykle. Często gdy Cille i dzieci wstają z łóżka, on jest już w drodze do pracy albo na lotnisko, a kiedy wraca do domu, zdarza się, że dzieci zdążyły zasnąć. Ta sytuacja trwa od jakiegoś czasu. Z początku Cille pytała go, czym się zajmował w danym dniu, o co w tym chodziło i kiedy się z tym upora. Potem przestała. Jego nieobecność stała się dla niej czymś normalnym. Ask przemieszcza się szybko w stałym trójkącie między Kopenhagą, Londynem i Nowym Jorkiem – między kolejnymi terminalami lotnisk i pięciogwiazdkowymi hotelami, zawsze online, zawsze zajęty jakimś ważnym zadaniem. Jego rzeczywistość ma charakter globalny i ekskluzywny. Ask jest specjalistą od efektywności i zysku wielkich przedsiębiorstw. Przybywa, obserwuje przebieg pracy i struktury zarządzania. Doradza osobom na najwyższych stanowiskach, jak powinni prowadzić swoje firmy. Jest przyzwyczajony, że go słuchają, i oczekuje, że wszystko się uda. Wyprostowane plecy, śnieżnobiała koszula, zdecydowane kroki w lśniących czarnych butach. Ask myśli globalnie, podczas gdy Cille próbuje zapanować nad miniaturową skalą ich własnego gospodarstwa. Kiedy mąż przebywa w domu, irytuje ją sposób, w jaki jest tam obecny. Kiedy go nie ma, wścieka ją jego brak. Miłość to prawdziwa udręka. Czy można nienawidzić tego, kogo się kocha? Cille chciałaby kochać Aska, to znaczy: kocha go, z całą pewnością, tylko akurat teraz okazuje się to niełatwe. Ten idiota Meksykanin namieszał mu w głowie swoimi wiaderkami do szampana i nawykami bogacza. Po co marzyć o jakimś nierealistycznym świecie? Co się stało z Askiem, wcześniej tak trzeźwo myślącym i skutecznym w działaniu? Kiedyś łatwo było go zrozumieć, przebywać z nim. Cille chciałaby wrócić do tego, co ich kiedyś łączyło, szkopuł w tym, że już nie pamięta, kim są razem. Zdarza jej się położyć obok niego w sypialni. Gładzi go po włosach, bierze jego dłoń i wsuwa sobie między nogi. Z ciałem sprawa jest prosta, ono wciąż pragnie bliskości, pełne oczekiwań i zaciekawione szykuje się na to, co ma nastąpić. Czasami jej techniki uwodzenia przynoszą efekt, ale niekiedy Ask potrafi zabrać rękę, raz zdarzyło się nawet, że zostawił ją między jej nogami, ciężką i bezczynną. Niczym kawałek surowej polędwicy na ladzie w sklepie mięsnym. Czy to ma być mężczyzna?! Czy to jest mąż Cille, jej Ask, który nie potrafi wziąć udziału w zabawie mimo tak bezpośredniego zaproszenia? Gdzie się podział facet, w którym się zakochała, ten silny milczący samiec alfa poznany na pokładzie samolotu do Rzymu prawie dziesięć lat temu? Kiedy ich zbliżenia w łóżku stają się zbyt nieudolne, a Ask nie jest w stanie doprowadzić sprawy do końca, zaczyna się wycofywać rakiem i niezręcznie tłumaczyć:

– Kochanie, naprawdę bym chciał… tylko jestem strasznie zmęczony. Nie możemy zamiast tego poleżeć przytuleni? Zrozum, muszę się choć trochę przygotować… Nie potrafię się tak szybko przestawić. Jeszcze godzinę temu w kuchni śmiertelnie się na mnie obraziłaś, a teraz przytulasz się do mnie czule, odprężona i naga, jakby nigdy nic. Muszę wiedzieć, czy jesteśmy przyjaciółmi czy wrogami, w jakim punkcie się znajdujemy, rozumiesz, co mam na myśli? Nigdy nie wiem, czy jestem w łasce czy niełasce. Sorry, ale wiesz, o co mi chodzi?

Caroline

Zaledwie kilka tygodni po obchodach Hubertusa wybiera się ponownie do Zwierzyńca. Powietrze jest zimne. Caroline zadziera głowę i patrzy w niebo z rozchylonymi ustami. Przygląda się szarym chmurom, nie myśląc o niczym. Przez minutę lub dwie nie obchodzi jej nic poza tymi chmurami. Tuż obok przechodzi kilka czarnych koni, wtedy szybko powraca do rzeczywistości. Jeźdźcy stanowią małą grupkę mężczyzn w średnim wieku. Caroline uświadamia sobie nagle, że to, co przed sobą widzi, stanowi oznakę najwyższego uprzywilejowania i kontroli nad własnym życiem: wyprostowani panowie na końskich grzbietach w sobotnie popołudnie. Kurtka do jazdy konnej nie jest dla każdego. Możesz w niej siedzieć w siodle, tylko jeśli w twoim życiu panuje idealna równowaga – pod względem praktycznym, finansowym, umysłowym i towarzyskim. Caroline ma wrażenie, że ci jeźdźcy są postaciami ze świata, który przeminął. Przykłusowali tutaj z innych czasów, wolni od wynaturzeń i banałów nowoczesności. Kiedy siedzisz wysoko w siodle, podążając historycznymi ścieżkami łowieckimi Klampenborga, nie ciążą ci akta skomplikowanych spraw, terminy, presja czasu, milczenie nastoletnich dzieci, rodzinne zmartwienia i bujnie rozgałęziony układ wyrzutów sumienia na wielu różnych poziomach. Już samo to, że znajdujesz czas na taką przejażdżkę, czyni cię absolutnym władcą wierzchowca i otaczającego lasu. Podobnie jak przedkładanie tego nad wszystko inne, na przykład siedzenie w domu na kanapie, gorączkowe przegrzebywanie internetu w poszukiwaniu przyjaciół i dóbr, ciągłe zerkanie na telefon albo picie drinków. Zamiast tego skupiasz się na tej jednej jedynej rzeczy: jeździe na swoim koniu w otoczeniu przyrody. Nie rozmawiasz o tym, tak jak Kaare, tylko rzeczywiście to robisz – wyruszasz na weekendową przejażdżkę wyłącznie dla własnej przyjemności. Przemierzanie Zwierzyńca na grzbiecie wierzchowca czystej krwi wydaje się Caroline czymś niemalże nadludzkim, jakby chodziło o jakiegoś króla albo zbawiciela. Człowiek był najpierw nic nieznaczącym zwierzęciem, które tak jak inne małpy chodziło na czterech nogach. Dopiero później stanęło na dwóch i wykształciło umiejętność polowania, wyrabiania narzędzi i krzesania ognia. Na samym końcu tej ewolucji, na jej ostatnim szczeblu, znajduje się wyprostowany człowiek w siodle, na pięknym koniu, w Klampenborgu – najwyżej w łańcuchu pokarmowym, najwyżej w społeczeństwie, wzniesiony ponad zwykłe sprawy, dysponujący nieograniczoną mocą. Ludzka misja wykonana. Ci mężczyźni w siodłach pochodzą z innego świata, pełnego przywilejów. Wzbudzają prawdziwy szacunek. „Ejże, a co to ma znaczyć?!” Caroline muska ogon jednego z mijających ją wierzchowców. Uskakuje z przestrachem w bok. Jeżdżą zdecydowanie za blisko! Przecież to potężne zwierzęta! Trudno przewidzieć, czy nagle nie przyjdzie im do głowy kopnąć jakiegoś spacerowicza, chwycić zębami albo stanąć dęba czy co to tam jeszcze mogą zrobić. Ktoś jej kiedyś mówił, że konie zachowują się nieobliczalnie. Ci wspaniali jeźdźcy mogliby rozważyć omijanie chodzących pieszo nieco większym łukiem. Caroline zatrzymuje się i czeka, aż wszyscy przejadą. Nie ma zamiaru zwracać im uwagi. Człowiek czuje się żałośnie mały, kiedy stoi na ziemi obok wielkiego konia z jeźdźcem na grzbiecie. Niczym chłop pańszczyźniany, do którego ubogiej zagrody niespodziewanie zajeżdża król z wizytą. Mimo wszystko cóż to za piękny widok – zwinni mężczyźni na lśniących w słońcu wierzchowcach. Sprawiają wrażenie ekstremalnie zdrowych i zadbanych. Pod kaskami jeździeckimi widać ich krótkie siwe włosy. Wszyscy porządnie ogoleni, o wyraźnie zarysowanych szczękach. Odpowiednia postawa, przyjazne spojrzenie. Ich zmarszczki mimiczne nie są bruzdami świadczącymi o zmęczeniu życiem, wyglądają raczej jak muśnięcie słońcem rozjaśniające ich twarze. Caroline jest dumna, że mieszka w miejscu o tak wspaniałych starych tradycjach. Przez krótką chwilę pomysł Kaarego o nauce jazdy konnej wydaje jej się nawet całkiem dobry. Może powinna go wesprzeć w tych planach? Drobnej budowy koń pełnej krwi z pewnością nie dałby rady galopować z jej dwumetrowym i ważącym sto kilo małżonkiem na grzbiecie. Kaare potrzebowałby innej rasy, może krępego jutlanda albo innego konia pociągowego, jak te, które ciągną bryczki ze stacji Klampenborg? Do udźwignięcia Kaarego potrzeba silnego wierzchowca, Caroline wie, o czym mówi.

***

Z przeciwnej strony zbliża się do niej grupa biegaczy. Caroline schodzi na bok i pozwala, żeby ją minęli. Może powinna wziąć z nich przykład? Mogłaby zrezygnować z abonamentu w Welcome Fitness i zamiast tego zacząć biegać, tak jak tamci! W każdy wtorek o siedemnastej członkowie lokalnego klubu biegacza spotykają się przed sklepem z akcesoriami sportowymi przy Strandvejen. Wspólnie pokonują długi dystans do Zwierzyńca i z powrotem, z latarkami na czołach, w neonowych trykotach, wyposażeni w zmyślne bidony z wodą zawieszone na czymś w rodzaju pasów survivalowych. Każdy może się do nich przyłączyć i w dodatku to nic nie kosztuje, czego zdecydowanie nie można powiedzieć o cotygodniowym treningu z Bettiną kosztującym Caroline około czterech tysięcy koron miesięcznie. Z drugiej strony Bettina jest jej dyscypliną, kręgosłupem, rozgrzeszeniem z wyrzutów sumienia, silnym pchnięciem w plecy, które zmusza ją do spakowania torby i ruszenia się z domu. Jest warta wszelkich pieniędzy. Być może bieganie nie jest tak straszne, kiedy robi się to w grupie, może w takim tłumie innych biegaczy człowiek czuje się wręcz niesiony na skrzydłach? Kto wie, czy właśnie taka zbiorowa dynamika nie skłoniłaby Caroline do wybiegnięcia na ścieżki. Kiedy jesiennym wieczorem spotyka się grupę biegaczy na Strandvejen, wyglądają jak wielkie świetnie skoordynowane stado zwierząt, idealna formacja przemieszczająca się ścieżką rowerową i chodnikiem, w drodze do lasu. Biegną jednym tempem i komunikują się ze sobą umówionymi kodami niczym migrujące zwierzęta – stado ptaków albo ławica ryb, prymitywne stworzenia poszukujące pożywienia, sensu, przeżycia. Obierają kierunek na podstawie znaków w krajobrazie i oceny sytuacji, reagując zbiorowo na komendy przewodnika: „Prawo! Lewo! Rowerzysta. Stooop!”. Znad tego wielkiego neonowego cielska o wielu świecących latarkowych oczach i wspólnym ciężkim oddechu unosi się chmura pary. „Biegniemy” – mówią z każdym zamortyzowanym uderzeniem stopy o asfalt. „Poświęcamy dużo czasu na dbanie o swoje ciało, biegniemy na świeżym powietrzu, zmierzamy wielką grupą do lasu. Biegniemy, podczas gdy wy stoicie w korku i niecierpliwie bębnicie palcami o kierownicę, wkładacie zakupy do koszyków w zmęczonej tęsknocie za wyzwoleniem z tego więzienia, w którym sami się zamknęliście. Za czym tak naprawdę tęsknicie? Co się znajduje na końcu tej kolejki samochodów? Spójrzcie na siebie, żyjecie w pośpiechu, w żałosnym ubóstwie. Sprawiacie nam zawód. Nie poświęcacie czasu na bieganie razem z nami, to karygodne. Ale oto biegniemy. Oddajemy cześć chwili, koleżeństwu, ciału. Zobaczcie, ilu nas jest i jak tu razem biegniemy”. Na północy Zelandii rządy sprawuje szczupła większość, panuje tu coś w rodzaju reżimu. Zdrowie, integralność i panowanie nad sobą są obowiązującymi prawami. Niewytrenowane ciało nie ma takiego samego prawa do bycia tutaj i nikt go nie szanuje. Neonowi biegacze galopują w stronę lasu. Bo mogą. To niemalże aroganckie. Prowokujące. Niepokojące. Biegnące zwierzę prycha, wydychając obłoczki wilgoci i ciepła, które towarzyszą mu na całej trasie niczym odznaczająca się w ciemności szarobiała aureola. Latarki na czołach tworzą przed nimi świetlne ścieżki. Biegacze pokazują drogę, dają z siebie wszystko, mają wspólne poczucie honoru, dzielą ze sobą wysiłek, wspierają się, dążą do tego samego celu. Caroline myśli o tym, że w każde wtorkowe popołudnie biegnąca gromada wyzwala się z wszelkich obowiązków i chomiczego kołowrotka, w którymi tkwi reszta ludzi. Jak im się to udaje? Jak znajdują na to czas i energię? Samo przebranie się po długim dniu w pracy, włożenie stroju do joggingu i zmuszenie się do opuszczenia domu wydają się Caroline szalenie trudne. W tej grupie znajdują się kobiety i mężczyźni, starzy, młodzi i wiele osób pomiędzy, często ich mija, gdy wraca samochodem z pracy. Na widok każdej kobiety w swoim wieku, która przebiega obok, Caroline czuje niezdefiniowane ukłucie w sercu. Ból. Krótkotrwały paraliż.

Jej siostra też biega. Opracowali z mężem pięciokilometrową trasę, którą pokonują dwa razy w tygodniu. Camilla kilkakrotnie jej proponowała, żeby do nich dołączyła.

– Biegaj z nami! Albo zrezygnuj z samochodu i zamiast tego pojedź do pracy rowerem, wtedy codziennie zażyjesz trochę ruchu – udziela jej zwyczajowych rozsądnych rad, gdy Caroline narzeka na dodatkowe kilogramy, które pojawiają się znienacka każdego roku, niezależnie od tego, jak bardzo się przykładała do treningu z Bettiną. Z kilograma rocznie robi się sporo w ciągu pięciu lat, ale codzienne bieganie i jazda na rowerze wydają jej się niemożliwe, bo niby jak znaleźć na nie czas? To nie takie proste, jak przedstawia to Camilla.

– Widziałaś kiedyś adwokatkę, która przyjeżdża na rozprawy spocona, z potarganymi włosami i nogawkami spiętymi klamerkami? Samochód jest mi potrzebny. Są tacy, co mogą przyjeżdżać do sądu na rowerze, ale w moim przypadku to wykluczone.

Jej przyjaciółka Susan także biega. Caroline zawsze lekko irytowały właściwe wielu biegaczom euforia i samozadowolenie. Czy naprawdę muszą aż tak się nad sobą rozpływać, tak głośno wyrażać miłość własną? Ludzie nie są stworzeni do biegania maratonów. Pierwszy w historii maratończyk wyzionął przez to ducha. Czy właśnie dlatego ludzie to robią? Czy chodzi o to, żeby nadludzie z Hellerupu i Rungstedu pokonali dystans czterdziestu dwóch kilometrów i tym samym udowodnili, że potrafią przezwyciężyć śmierć? Walczą nie tylko ze sobą nawzajem, ale także z ludzką anatomią, poddając próbie granicę biologiczną. Zdaniem Caroline bieganie długodystansowe kłóci się z prawami natury. Wielbłądy, psy zaprzęgowe i konie są stworzone do biegania na duże odległości, podczas gdy człowiek przez wieki rozwinął u siebie duży mózg i na jego treningu powinien się skoncentrować. Zdolność przetrwania tkwi w naszych głowach. Dlaczego ci, którzy biegają, mają potrzebę opowiadania innym o pokonanym dystansie co do kilometra, metra, centymetra? Do tego ze wskazaniem, ile czasu im to zajęło, z dokładnością do milisekundy. Koniecznie muszą zwierzyć się z każdego skurczu mięśnia, każdego uderzenia serca, każdego kamyczka na drodze. Ale Caroline przyznaje, że chciałaby poczuć te endorfiny, nad którymi często rozwodzi się Susan. Być może jej osąd był zbyt pochopny, zbyt małostkowy i powinna jednak spróbować? Mogłaby sprawdzić, jak jej pójdzie, zaczynając od krótkiej przebieżki wokół Fortu Charlottenlund. Kupi parę butów do biegania, ale najpierw zapyta Camillę, gdzie znaleźć coś odpowiedniego. Może siostra zechce do niej dołączyć? Mogą się spotkać na lunchu, a później poszukać sportowych akcesoriów. Caroline ma ochotę zaprosić Camillę do restauracji Zeleste, od ich ostatniego spotkania na mieście minęło sporo czasu. Podjęcie tej decyzji wprawia ją w dobry humor, raźniej stawia kroki i czuje, że jej nogi są silne, z pewnością dadzą radę ją unieść, w tym momencie zresztą niewiele jej brakuje do biegu. Taki szybki chód można chyba zaliczyć jako lekki jogging? Ciekawe, czy ma szansę stać się biegaczką. Caroline nie należy do najszybszych, aktywność fizyczna nie jest dla niej czymś naturalnym, jej najwyższe osiągnięcia dotyczą sfery umysłowej. Oprócz tego ma żelazną wolę. To dzięki niej prowadzi swoją działalność z tak wielkim sukcesem, pisze książki, wygłasza wykłady, chodzi do Bettiny na treningi i to zapewne ta determinacja pcha ją uparcie przez życie. Na północnych przedmieściach Kopenhagi Caroline nazywają Żelazną Cipą. Wie o tym od dawna. Jej męscy koledzy po fachu i małżonkowie, z którymi w imieniu klientek stacza walki w sądzie i przy stole negocjacyjnym, uznają za zabawne poniżanie ją w ten sposób za jej plecami. Takie przezwisko nigdy nie umrze, ale niech no poczekają. Jej żelazna wola popycha ją teraz do biegania z resztą neonowej hordy. Jeszcze im wszystkim pokaże. Caroline też ma ciało i chciałaby przeżyć ten moment upojenia, poczuć endorfiny krążące po całym ciele niczym morfina, które czynią cię lekką i szczęśliwą. Ona też chce znaleźć sobie jakieś hobby. Kiedy przyjdzie pora, rozejrzy się za czołówką i neonową kamizelką. Po zgromadzeniu potrzebnego wyposażenia nie będzie już żadnej wymówki, żeby nie spróbować. Czuje, że dobrze jej robi myślenie o tym małym projekcie zakupowym. To wszystko ma sens, plan jest naprawdę dobry. Wieczorem zadzwoni do Camilli i zapyta, czy nie wybierze się z nią do miasta.

Lukas

W ostatnim czasie zaczął odczuwać zmiany w swoim ciele i w sposobie myślenia. Jakby stał się bardziej obojętny, może wręcz pozbawiony uczuć. Kiedy brakuje mu pieniędzy, bierze to, co tylko uda mu się znaleźć, rodzice i tak niczego nie odkryją, chociaż wie, że źle postępuje. Powinien znaleźć sobie jakąś pracę w czasie wolnym od szkoły, ale niby jaką? W Netto za sześćdziesiąt pięć koron za godzinę? To za mało na jego potrzeby. Ojciec trzyma w piwnicy kolekcję monet, ostatni raz wspominał o niej wiele lat temu. Lukas obstawia, że zupełnie o niej zapomniał. Czasami udaje mu się sprzedać starą pięciokoronówkę za cztery tysiące, nie do wiary, ile siwowłosi kolekcjonerzy z Virum i Vallensbæk są w stanie wybulić na jakieś stare monety. Lukas wie, że pali za trochę za dużo, jakby wszedł teraz w drugą fazę. Wciąż jara razem z chłopakami z klasy, głównie dla przyjemności. Kiedy jest sam, ma rytuały, bez których ciężko mu się obyć. Wtedy bardziej eksperymentuje. Jest to dla niego intymna czynność i pozwala sobie na nią tylko wtedy, gdy ma cały dom dla siebie. Najlepsze w dragach jest to, że dają możliwość bycia kimś innym. Zależy mu właśnie na tym doznaniu – absolutnej, niczym niezmąconej przyjemności z tego, że leży się w łóżku i powoli znika ze swojego ciała. Trip jest głębszy, jeśli połączyć gaz rozweselający z haszem. Samo zażycie gazu nie jest niczym szczególnym, można go dostać tanio, dosłownie wszędzie, i biorą go wszyscy, ale razem z paleniem zyskuje się dodatkową głębię, przyjemny odlot. Dobrze też działa na krótkotrwałe podniesienie kreatywności, sprawia, że słowa w myślach zmieniają szyk. Będąc na gazie rozweselającym, Lukas napisał kilka pojechanych wierszy, z których jest zadowolony. Kiedy przebywa sam w ich wielkim domu i ma szczęście wprawić się w odpowiedni stan, potrafi tworzyć poezję i wtedy, właśnie w tym momencie, jest tym, kim chciałby być. Ni mniej, ni więcej, tylko zajebiście szczęśliwym człowiekiem.

***

Czasami ma wrażenie, że myślenie o byciu na haju przejmuje władzę nad jego mózgiem. Skupianie się na przyszłych doznaniach jest ważniejsze od jedzenia, spania, przebywania z przyjaciółmi. Rodzina i szkoła schodzą na drugi plan. Większość czasu zajmuje mu planowanie, jak zdobyć to, czego potrzebuje. Owładnęła nim obsesja wprawienia się w stan jak najbliższy idealnemu, myśli krążą bezustannie wokół tego. Da radę skombinować kasę? Jak znaleźć Potheada? Będzie miał wolną chatę? Jak osiągnąć stan, za którym tęskni? Kiedy to się uda? W jaki sposób najdłużej go utrzymać? Lukas czuje się jednocześnie myśliwym i zwierzyną łowną, szczęśliwym zakładnikiem stanu, w którym chciałby się znajdować na okrągło.

– Kurwa, koleś, chyba się uzależniłeś – zaśmiał się ostatnio Konrad, kiedy razem wybrali się po hasz na weekend.

Konrad zaproponował, żeby później pojechali do niego. Ale Lukas chciał wrócić do domu.

– Wolisz przygrzać sam, przeginasz, bro – stwierdził Konrad. – Przestajesz nad tym panować, nie masz kontroli.

– To nie tak, jak myślisz – odpowiedział Lukas. Sam słyszał, jak słabo to zabrzmiało. No kurde, czasami chce się pobyć samemu, nawet Konrad powinien to zrozumieć.

Line

Line leży u siebie w sypialni z członkiem Petera w ustach. Wydaje jej się to tak naturalne, jakby właśnie wróciła do domu. Tęskniła za seksem, takim prawdziwym, a nie zaplanowanym przedstawieniem albo dwoma osobnymi przeżyciami w jednym łóżku. Seksem między dwojgiem dorosłych ludzi, którym w życiu brakowało intymności i którzy potrafią jej się oddać, gdy w końcu się pojawia. Seksem z dobrze zbudowanym lekarzem, uznanym badaczem, który wie, jak docenić świetnie utrzymane kobiece ciało, mimo że nie ma ono już dwudziestu siedmiu lat. Line czuje się tak, jakby Peter był dla niej szwedzkim stołem zastawionym szczęściem i możliwościami. Ma pięknego członka i potrafi się nim posługiwać. Dochodzi między nimi do ciepłej i szczerej wymiany, nie brakuje wspólnej woli i zainteresowania, wzajemnego pociągu. Line nazwałaby to wręcz komunikacją, a kiedy następują w niej przerwy, każde z nich opowiada o sobie. Ona mówi, że nareszcie może się utrzymać z pisania i prowadzenia warsztatów o jedzeniu, zdrowiu i rozsądnym gospodarowaniu. Wspomina też o żałobie i bezsilności po śmierci Kristiana, gdy została sama z trojgiem osieroconych dzieci w nastoletnim wieku. Za decyzją męża kryło się wiele tajemnic i nieprzyjemnych niespodzianek, tylko jak można uchronić przed tym duże dzieci, kiedy „Jyllands-Posten” i „Ekstra Bladet” zamieszczają zdjęcia ojca na pierwszych stronach przez wiele dni z rzędu. Minęło sporo czasu, zanim jej najmłodszy syn był w stanie wrócić do szkoły.

– Najgorsze ze wszystkiego było właśnie to oszustwo… i kłamstwa – wyznaje. – Jakbyśmy w ogóle go nie znali. Wyprawiliśmy pogrzeb komuś obcemu.

Peter nic nie mówi, tylko wstaje i wychodzi do kuchni. Line słyszy, jak szuka szklanki i odkręca kran. Kiedy wraca, kładzie się do łóżka i przywiera do niej ciałem.

– Jesteś dobrą matką – stwierdza. – Opiekujesz się dziećmi, byłaś dla nich zawsze, gdy cię potrzebowały. Więcej nie możesz zrobić. Moim zdaniem masz w sobie dużo siły i ciepła.

– Dziękuję, jesteś naprawdę miły. – Całuje go. – Nie będziemy już o nim rozmawiać. Chciałabym dowiedzieć się więcej o tobie.

Jakie to cudowne znów mieć dostęp do ciepłych ust, które można całować w środku nocy. Leżeć obok mężczyzny, prawdziwego, z krwi i kości, którego chciałoby się lepiej poznać. Ma ochotę mu to powiedzieć, żeby zneutralizować tę niepotrzebną gadaninę o Kristianie, wyznać mu swoje myśli, ale wie, że jeszcze na to za wcześnie. Nie należy mówić wszystkiego w pierwszy wieczór. Na szczęście Peter ma dziewiętnastoletnią córkę z pierwszą żoną. Wie, jak wielka jest miłość rodzicielska, i zna udrękę wywoływaną świadomością, że twoje dzieci są smutne i nie da się im pomóc, bo można zrobić wiele, ale nie zwróci im się zmarłego ojca. Line wyczuwa, że Peter to rozumie. Spotkała mężczyznę i jest on autentyczny. Istnieje naprawdę. Okazuje się dla niej dobrym towarzyszem, miłym i czułym. Zaprosiła go do swojej sypialni i teraz leży tu obok niej, postanowił spędzić z nią tę noc, z własnej nieprzymuszonej woli! Line spotkała Petera i ma odwagę żyć dalej. Z kimś takim jak on nic jej niestraszne.

Grudzień

Cille

Rozwiązuje zbyt wiele testów w internecie, trudno jej się powstrzymać. Wyświetlają się na ekranie i kuszą, zupełnie jakby wyciągały do niej ręce i domagały się odpowiedzi. Nagłówki mrugają do niej znacząco, obiecują, że ujawnią o niej prawdę, do której sama nie jest w stanie dojść. „Jaki masz typ osobowości?”, „Masz depresję?”, „Jaka jest praca twoich marzeń?, „Masz w sobie urok?”, „Czy jesteś w zdrowym związku?”, „Czy twoje życie seksualne jest lepsze niż reszty?”, „Czy jesteś dobrą matką?”, „Czy mąż cię kocha?”, „Czy jesteś introwertyczką?, „Czy jesteś atrakcyjna jako partnerka?”, „Czy jesteś wierną przyjaciółką?”, „W jakim mieście powinnaś zamieszkać?”, „Czy żyjesz zdrowo?”, „Jaką rolę odgrywasz w swojej rodzinie?”, „Jakim jesteś typem rodzica?”, „Czy masz motywację do zmiany pracy?”, „Jesteś popularna?”, „Masz niskie poczucie wartości?”, „Czy jesteś atrakcyjna na rynku pracy?”. Przyciągają ją do siebie z taką siłą, jakby potrafiły rzucać czar. Cille musi rozwiązywać test za testem, chociaż wcale tego nie chce, musi odpowiedzieć na pytania, żeby przełamać ich moc – inaczej zawisną w próżni i będą wytykać ją oskarżycielsko palcami. O tak, masz depresję, jesteś złą matką, twój związek przeżywa kryzys. Twoje życie seksualne jest poniżej średniej, utknęłaś w niewłaściwym miejscu, jesteś krzyczącą porażką, nie cieszysz się zbyt wielką popularnością, nie masz w sobie ani krzty uroku, co ty sobie myślałaś? Gdy osiąga dobry wynik, trochę ją to uspokaja i na kilka minut może odetchnąć z ulgą. Nie zawsze wypada słabo – w skali od jednego do dziesięciu jest matką na ósemkę, w skali od jednego do pięciu mąż kocha ją na czwórkę, to nie tak źle, jest interesującą partnerką seksualną, mieszka we właściwym miejscu, jej wymarzona praca wiąże się z grafiką i projektowaniem. Zdarza jej się powtórzyć jakiś test, jeśli chce mieć całkowitą pewność co do wyniku, i wtedy algorytm potrafi zmienić zdanie. Znów staje się złą matką, która musi popracować nad swoim związkiem, jej życie intymne potrzebuje zastrzyku energii, powinna się realizować jako artystka albo pielęgniarka i mieszkać w Paryżu, musi też pamiętać, żeby nie zaniedbywać przyjaciół. W takich sytuacjach nie ma innego wyjścia, niż powtórzyć test i udzielić takich odpowiedzi, żeby uzyskać wynik, który będzie w stanie zaakceptować. Podchodzi do tych wszystkich testów jak do drogowskazów. Dobry wynik zapewnia jej coś w rodzaju gruntu pod nogami, kruchego fundamentu, na którym mogłaby się ustawić niczym pomnik. Po spędzeniu całego przedpołudnia na rozwiązywaniu testów Cille ogarniają agresja i zmęczenie. Dokucza jej ból głowy, nie może znaleźć sobie miejsca i trudno jej się zdecydować, czy powinna coś zjeść, zdrzemnąć się czy wyjść na spacer. Kładzie się na godzinę, zanim pójdzie odebrać dzieci.

***

Dokładnie czyta każdą otrzymaną odmowę. Są przerażająco identyczne. Jakby produkowano je masowo i wysyłano z jednego biura głównego, gdzie raz na zawsze uznano, że Cille jest niezdatna do pracy. Jakby stała się ofiarą jakiegoś spisku na wielką skalę, podjętej we wspólnym skorumpowanym gronie decyzji, że ta oto kobieta do niczego się nie nadaje.

Szanowna Pani, na wstępie dziękujemy za Pani zainteresowanie. Otrzymaliśmy trzysta osiemdziesiąt dziewięć podań i z przykrością zawiadamiamy, że postanowiliśmy zatrudnić na tym stanowisku innego kandydata. Życzymy Pani powodzenia w dalszym poszukiwaniu pracy.

Szanowna Pani, dziękujemy za zainteresowanie pracą w naszym koncernie. Otrzymaliśmy pięćset dwadzieścia jeden podań i z przykrością zawiadamiamy, że postanowiliśmy zatrudnić inną kandydatkę. Życzymy powodzenia.

Szanowna Pani, bardzo dziękujemy za zainteresowanie. Otrzymaliśmy czterysta siedemdziesiąt dwa podania i z przykrością zawiadamiamy, że na stanowisku zatrudniono inną osobę. Życzymy Pani powodzenia w dalszym poszukiwaniu pracy.

Raz zadzwoniono do niej, kiedy była z dziećmi w Ikei. Dyrektor Działu PR Gminy Hvidovre chciał jej osobiście przekazać, że kilkukrotnie wracali do jej podania, była wśród dziesięciorga najlepszych kandydatów spośród wielu, którzy nadesłali zgłoszenie. Cille zdążyła przez krótką chwilę uwierzyć, że dzwonią do niej z propozycją pracy albo z zaproszeniem na rozmowę, do momentu, aż dyrektor dokończył: „…ale niestety wybraliśmy kogoś innego na to stanowisko. Pani profil jest jednak na tyle ciekawy, że umieściliśmy panią w naszej bazie danych. Uznałem, że powinna pani o tym wiedzieć. Życzę udanego dnia!”. Cille osunęła się na czerwoną sofę Klippan za tysiąc czterysta dziewięćdziesiąt dziewięć koron. Dzieci urzędowały w dziale sypialnianym, była sama w wielkim pomieszczeniu z ekspozycjami. Położyła się na sofie i wybuchnęła płaczem. Potem zamknęła oczy i prawie zasnęła. Dzieci wciąż się bawiły, kiedy doszła do siebie, wdzięczna za to, że może tu sobie poleżeć w spokoju, przez tę krótką chwilę. Tylko pięć minut na obcej czerwonej kanapie.

Kaare

Kaare puka krótko do drzwi pokoju Lukasa, potem zagląda do środka. Chłopak leży w ciemnościach na łóżku, patrzy w ekran laptopa i słucha muzyki. W tle gra telewizor.

– Mogę wejść? – pyta Kaare.

– Już wszedłeś.

– Ale najpierw zapukałem, chyba słyszałeś? Mniejsza z tym… Chciałem tylko spytać, czy nie wybierzesz się ze mną do Klampenborga, obejrzeć dom, który tam buduję. Mama też pojedzie.

– Teraz to nie najlepszy moment, piszę wypracowanie na angielski.

– To zajmie tylko godzinę… Bardzo chciałbym wam go pokazać. Mówię ci, jest ekstra.

– Tak, tato, wierzę ci na słowo, ale dziś nie mogę. To źle?

– Nie, nie, oczywiście nie powinieneś zaniedbywać szkoły.

Kaare kiwa głową, pociera brodę, ale nie rusza się z miejsca. Uśmiecha się, lekko się kołysze na stopach rytmicznym ruchem od pięt do palców i z powrotem. Chciałby porozmawiać z synem i próbuje przypomnieć sobie o czymś, co go interesuje, czymkolwiek, lecz nie potrafi na nic wpaść.

– A co poza tym? Zajmujesz się ostatnio czymś ciekawym? Masz jakieś hobby?

– Tato, nikt już tak nie mówi! Odrabiam lekcje na jutro.

– Okej, okej. To dobrze. Widzisz coś w tych ciemnościach?

– Bez problemu.

– No dobrze… Jeśli będziesz potrzebował, to wiesz, gdzie włączyć światło. Pracuj w takim razie, do zobaczenia później.

Zdarza się, że na krótką chwilę potrafią się porozumieć, mają lepsze momenty, ale są one bardzo rzadkie. Może tak już po prostu jest? Powinno się to zaakceptować i zostawić go w spokoju, licząc na to, że sam kiedyś wyjdzie z tego pokoju? O ile Kaarego pamięć nie myli, on miał bliższą relację z własnym ojcem. Często urządzali sobie z Karlem niedzielne wycieczki. Jechali z Brøndby na północ Zelandii pooglądać samochody i domy bogaczy. Mieli wspólne zainteresowania, przynajmniej coś razem robili. Lubili wspólnie zaglądać do tego innego świata, czytać ogłoszenia o sprzedaży nieruchomości, przeglądać katalogi samochodowe i marzyć o wszystkich tych pokusach. Godzinami dyskutowali o tym, gdzie chcieliby mieszkać, gdyby trafili szóstkę w lotto – w Hellerupie, Vedbæku, Rungstedzie albo aż w Humlebæku. Śmiali się, że nauczyliby się wtedy pić różowe wino, żeglować i pływać na nartach wodnych. Obaj uznawali to za mało prawdopodobne, ale Kaare dobrze się bawił, siedząc w należącym do ojca starym fordzie cortina i budując swoje wielkie marzenia. Właśnie podczas tych wycieczek narodziła się i podsyciła ambicja Kaarego. Widział, jak się mieszka za furtkami z kutego żelaza w Klampenborgu, za gęstymi bukowymi żywopłotami w Hellerupie i w willach w Vedbæku. Podziwiał imponujące pałacyki położone tuż przy Strandvejen. Też chciał tak żyć – na najwyższych obrotach i poziomie, mieć wielki dom w dobrej lokalizacji, piękną żonę i parę dużych samochodów zaparkowanych na podjeździe. Kiedyś było właściwie o wiele fajniej, Kaare zaczął to rozumieć, jeszcze zanim sam dorobił się pełnego pakietu dóbr. Ambicja oraz dążenie do wspięcia się po drabinie społecznej i opuszczenia na zawsze bloków Brøndby zostały w nim zasiane, gdy był jeszcze dzieckiem. Podłogi z linoleum, okna wychodzące na przedmieścia, ogrzewanie elektryczne, mielone mięso cielęce i wieprzowe w najróżniejszych wariantach mogą być dobrym motorem napędowym. Kaare i Caroline mają natury wojowników. Pokonali długą drogę awansu społecznego, wykorzystując swoje umiejętności i predyspozycje. Ciężko pracowali i poradzili sobie w najtrudniejszych chwilach, jak mogli najlepiej. Dlaczego ich syn nie odziedziczył nic z tej zaciekłości w dążeniu do celu? Dlaczego trafił się im taki Śpiący Królewicz? Jak do tego doszło? Zupełnie jakby nie słuchał, nie słyszał tego, co on i Caroline do niego mówią. Jakby to do niego nie docierało. Jak pobudzić młodego człowieka do działania? Jak wyciągnąć go z łóżka? Jak dać kopniaka komuś, kto wiecznie leży? Cholera jasna, coś musi dać się zrobić.

Caroline

Parkuje przy torze wyścigów konnych. Chce przejść przez Zwierzyniec od strony południowej, może aż do klubu golfowego i z powrotem, sprawdzić, dokąd uda jej się dotrzeć. Iść bez żadnego innego celu niż samo chodzenie – to dla niej zupełnie nowa dyscyplina. Caroline czuje w sobie coś, nad czym nie może zapanować, jakiś niepokój pchający ją ku temu miejscu. Myśli o zamkniętych drzwiach do pokoju Lukasa i na krótką chwilę ogarnia ją nastrój zmartwienia i tęsknoty. Za czym? Przecież syn chce, żeby zostawić go w spokoju. Nie widać u niego chęci częstszego przebywania z matką. Czyżby żałowała, że Lukas wkrótce wybędzie z domu? Czas mija tak szybko, jej własne dzieciństwo też trwało krótko. Jakby nigdy do końca nie zrozumiała, na czym polega macierzyństwo. Nagle narasta w niej panika, ma ochotę zawrócić do domu i kopniakiem wyłamać te drzwi, usiąść obok niego, objąć go, zacząć wszystko od nowa. Czy ona w ogóle zna własnego syna? Kiedy przychodzi, żeby z nim porozmawiać, on zawsze próbuje się jej pozbyć. Kiedy wypytuje go o szkołę, jak mu minął dzień, o jego plany, nastrój, udziela krótkich odpowiedzi. „Wporzo”, „Tak, tak”, „Okej”, „Nie bardzo”, „Dziękuję, dobrze”. Caroline się wtedy wycofuje, a może powinna poświęcić więcej czasu na przedarcie się przez te skąpe powolne odpowiedzi, tak jak to robi ze swoimi klientkami? Jakim on jest człowiekiem? O czym myśli? Co robi za tymi zamkniętymi drzwiami? Czyżby się przed kimś chował? Może jest mu przykro z jakiegoś powodu? Czy coś się stało? Czy to normalne u nastolatków? Czy wystarczy zostawić ich w spokoju, a sami sobie ze wszystkim poradzą, a może powinno się siłą wedrzeć do ich pokoju? Dlaczego on tam ciągle siedzi? Kiedy to stało się nagminne? Czyżby wszyscy troje przywykli do nienormalnej sytuacji, uwierzyli w bajeczkę, z którą łatwiej jest im żyć, bo byli zbyt zajęci własnymi sprawami? Czy Kaare był dobrym ojcem? Czego tutaj zabrakło? Zdaniem Caroline obydwoje harują i starają się, jak mogą. Jej klientki opowiadają dokładnie to samo, kiedy przychodzą do niej z płaczem: „Moim zdaniem robiłam wszystko, co w mojej mocy, przez ponad dwadzieścia lat poświęcałam się jemu i rodzinie, a teraz on mnie zostawił”. „Z całą pewnością tak było” – odpowiada Caroline, rutynowym ruchem przesuwając w stronę rozmówczyni pudełko z chusteczkami higienicznymi. „Tyle że czasami potrzeba czegoś innego. Czasami wszystko, co w naszej mocy, nie wystarcza”. Jej rozmówczynie z rezygnacją kręcą głowami i patrzą nieobecnym wzrokiem, aż za dobrze wiedzą, co Caroline ma na myśli. Dzięki pracy ma okazję zajrzeć ukradkiem w życie rodzinne innych ludzi. Widzi mnóstwo rozbitych rodzin, na jej oczach małżonkowie wymiatają z zakamarków ukrywane przez lata brudy, i zaczyna sądzić, że to wszystko się do niej przykleja. Musi pomóc innym uporać się z nieporozumieniami i zdradą, a prawda jest taka, że sama sobie z tym nie radzi. Kim jest dla swojego syna? Jeszcze chwila, a będzie dorosły, czas powoli się kończy, ale czy dobrze go wykorzystali? Gdy Lukas był młodszy, ona i Kaare pozwolili na to, by w sprawach codziennych stery przejęły au pair, podczas gdy każde z nich zajęło się rozbudowywaniem własnej firmy. Podział pracy wyglądał tak, że ona i Kaare zajmowali się dużymi sprawami, a opiekunki – tymi najmniejszymi. Może tutaj popełnili błąd, źle oszacowali proporcje? Co w takiej sytuacji Caroline powiedziałaby klientce? Coś w stylu: „Co innego możemy zrobić niż dawanie tego, co mamy, i bycie tym, kim jesteśmy?”. Rodzina to skomplikowana sprawa, w której trzeba brać pod uwagę wiele różnych czynników, wymagająca długiej praktyki, dokładnej znajomości obsługi niezliczonej ilości małych przycisków, które nie zawsze widać, trzeba wiedzieć, że tam są, tylko skąd? Camilla to wie, Susan też, Caroline nie zawsze, często ich nie dostrzega, a Kaare już w ogóle. Rodzina to reality show, w którym chodzi o to, kto przeżyje i czyim kosztem. W rodzinie Kristiansenów brakuje jakiegoś składnika. Właściwie Caroline zawsze miała tego świadomość.

Stawia zdecydowane kroki na historycznych szutrowych ścieżkach, jakby odpowiedzi na jej pytania kryły się gdzieś w pobliżu i tylko musiała je znaleźć. Kiedy tutaj przebywa, zaczyna myśleć w inny sposób. Las ją zmienia. Głębiej się tu oddycha, ramiona wracają na normalną wysokość, przychodzą jej do głowy nowe rozwiązania. Caroline zaczyna dostrzegać rzeczy, którym wcześniej nie poświęcała uwagi. Takie jak własny oddech. Mięśnie brzucha. Długość kroków. Nogi. Kiedy tędy idzie, odczuwa je w zupełnie inny sposób. Są silne i chcą, żeby ich używać. Lubią chodzić. Sposób, w jaki jej stopy dotykają ziemi i się od niej odrywają. Niebo. Kiedy ostatnim razem patrzyła w górę i o nim myślała? Niebo ma czysty błękitny kolor, zupełnie niepasujący do tej pory roku. Grudniowa przyroda jest zmęczona, ale niebo promienieje. Caroline patrzy na rozłożyste stare drzewa, których widok dziwnie ją wzrusza. Są żywymi i cierpliwymi olbrzymami, których korzenie sięgają głęboko w ziemię i rozgałęziają się równie daleko jak ta część, która rośnie nad ziemią. Caroline wyobraża sobie system korzeniowy, jaki ma każde drzewo, to, jak daleko się ciągnie w każdą stronę niczym armia szturmem wdzierająca się w podziemny świat. Aby utrzymać się przy życiu, pracowite korzenie niezmordowanie zdobywają nowe terytorium, skąd pobierają wodę, substancje odżywcze, związki mineralne – to procesy, których nie widać gołym okiem. Drzewa kilkakrotnie przewyższają wiekiem ludzi, doświadczyły polowań, wojen, surowych zim, gwałtownych burz, letnich powodzi. Przyjmują, co się im daje, akceptują warunki swojej egzystencji, dopasowują się, bo nie mają innego wyboru. Zostają w pozycji stojącej i nie przerywają walki. Ta myśl zapiera dech w piersiach Caroline, nienawykłej do przeżyć wywoływanych zjawiskami przyrody. Uświadamia to sobie dopiero teraz, widocznie na niektóre rzeczy potrzebuje więcej czasu. Drzewa mają sekretne życie pod powierzchnią ziemi, są żywymi organizmami walczącymi o przetrwanie każdego dnia, przez cały rok. Piją, oddychają i krwawią jak inne istoty. Liczne funkcje drzew, ich wiek, wzrost nad i pod ziemią, wszystko, co potrafią, samo ich istnienie, stanowią dla Caroline objawienie. Drzewa działają na nią kojąco. To w jakiś sposób wzruszające, że tak po prostu tutaj rosną, niezłomne i pełne godności, i przyjmują wszystkie dary losu. Że sobie radzą. Dopóki tutaj będą, dopóty będzie nadzieja. Caroline zdobywa się na coś wariackiego tylko dlatego, że nikogo nie ma w pobliżu. Podchodzi do wielkiego starego dębu i klepie go po pniu. Czuje pod palcami szorstką pobrużdżoną korę i chce jej się płakać. Opiera głowę o pień i obejmuje go rękoma, czując jednocześnie rozpacz i ukojenie, zupełnie jakby nie była sobą. Caroline nigdy wcześniej nie doceniała drzew. Nie miała żadnych szczególnych przemyśleń na temat słońca, deszczu, trawy, ziemi, nieba. Dopiero teraz uderza ją, jak piękny i skomplikowany jest ten świat, te wszystkie elementy przyrody, tak idealnie do siebie pasujące i współżyjące, przywodzące na myśl mechanizm działający bez zarzutu, według dokładnie obmyślonego planu. Te silne wiekowe dęby stanowią część niezawodnego systemu. Mają wiedzę i doświadczenie, których jej samej brakuje. Rosną tutaj, cierpliwe i żywotne, opowiadając sobie szeptem różne sekrety. Ciekawe, co takiego mówią, co to za wiedza, którą dzielą się tylko ze sobą.

***

W drodze powrotnej Caroline zatrzymuje się przy barze Joe & The Juice. Ma ochotę sprawić Lukasowi miłą niespodziankę. Wczoraj wieczorem był na imprezie i wrócił późno do domu, więc kiedy się obudzi, na pewno będzie chciał trochę się wzmocnić. Nie odpowiada na pukanie, drzwi do jego pokoju są zamknięte na klucz. Caroline zostawia przed nimi różową papierową torbę z sokiem, sandwiczem i ciastkiem. Niech się wyśpi, kiedyś w końcu wstanie i stamtąd wyjdzie.

Cille

Nie przepada za tym, żeby wieczorem powierzać komuś opiekę nad dziećmi, ale Askowi najwyraźniej bardzo zależy na tej kolacji, zresztą niewykluczone, że ma rację – może takie wspólne wyjście dobrze im zrobi. Mieszkanie mieści się w ekstremalnie zadbanej kamienicy, idzie się do niego szerokimi schodami o marmurowych stopniach i mahoniowych poręczach.

– Cudownie was widzieć!

Eduardo i Moritz witają ich razem przy wejściu. Odzywa się Eduardo, który wygląda na szczerze uradowanego ich widokiem. Ma na sobie nieformalną białą koszulę i ciemną marynarkę. Jego czarne włosy zaczesane do tyłu lśnią w świetle bijącym od kryształowego żyrandola. Moritz ma jasne, krótko ostrzyżone włosy, nosi jasnofioletową koszulę pod kaszmirowym swetrem w innym odcieniu fioletu. Tworzą piękną parę – dwóch mężczyzn mniej więcej tego samego wzrostu, w podobnym wieku, dobrze zbudowanych, o szerokich białych uśmiechach, tryskających zdrowiem i dobrobytem, gustownie ubranych i zrelaksowanych. Cille i Ask wchodzą do jednego z najpiękniejszych mieszkań, jakie widzieli, i zostają przedstawieni reszcie towarzystwa liczącego mniej więcej czternaścioro gości. Są wśród nich single i pary, wszyscy mają od trzydziestu do czterdziestu lat, drogie buty, dobre geny, wyglądają na starannie wyselekcjonowane grono. Chodzą po mieszkaniu i rozmawiają po trochu z każdym, popijając podany im koktajl na bazie szampana. Kiedy witają się z innymi, przedstawiają się z imienia, ale rozmawiają w sposób serdeczny, bez grama sztuczności, jak w kręgu dobrych przyjaciół. Muzyka gra zbyt głośno, to wszystko wydaje się Cille trochę dziwne. A może po prostu zbyt rzadko wychodzi do ludzi? Potrzebuje chwili, żeby dojść do siebie po tym, jak wciągnięto ją w wir Eduardowego świata, i prowadzi Aska na duży balkon. Ukazuje się im panorama na plac Kongens Nytorv, hotel D’Angleterre, luksusowy dom towarowy Magasin du Nord, Teatr Królewski, kanał biegnący wzdłuż Nyhavn.

– Co za miejsce! Niesamowicie tu, prawda? Kochanie, za ten wieczór. – Ask unosi kieliszek.

– Tak, za ten wieczór. – Cille wypija wszystko, co ma w kieliszku i odwraca się w jego stronę. – Kim są ci ludzie, Ask?

– Nie wiem, ale są mili, prawda?

– Z całą pewnością, tylko dlaczego my tu jesteśmy? Co tutaj robimy? – Rozgląda się wokoło, wiedzie wzrokiem od Aska do D’Angleterre, stamtąd do teatru, z teatru do okna salonu, gdzie widać grupę obcych osób, których zabawia tryskający humorem Eduardo. Stoi pośród nich i coś im opowiada, zamaszyście gestykulując. Używa rąk, nóg, którymi śmiesznie stawia kroki. Wygląda jak zapracowany impresario, młodsza, bardziej sprężysta i spontaniczna wersja piosenkarza Johnny’ego Reimara. Cille mimowolnie wybucha śmiechem.

– Spytał, czy chcemy przyjść… – szepcze jej Ask na ucho. – Muszę przyznać, że go lubię. – Składa dłonie, jakby zamierzał wygłosić podsumowanie, jego lewa powieka drga. – Po prostu dobrze się bawmy i spędźmy tutaj miły wieczór. Chodźmy do reszty.

Po powrocie do salonu okazuje się z całą jasnością, że obecni tu goście nigdy wcześniej się nie spotkali. Każda rozmowa musi się rozpoczynać zupełnie od zera. Nie istnieją między nimi żadne połączenia, żadne wspólne historie, których można by się uchwycić. Średniego wzrostu mężczyzna o intensywnie niebieskich oczach, ubrany w sportową kurtkę, przejmuje odpowiedzialność za sytuację i brzdęka nożem o kieliszek.

– Chciałbym powiedzieć, że miło mi was wszystkich poznać. Wznieśmy toast za naszych gospodarzy, Eduarda i Moritza. Dziękujemy za zaproszenie do waszego pięknego mieszkania. Nie znam was dobrze, ale wiedzcie, że obydwaj wyglądacie obłędnie. Jaka jest wasza recepta na sukces? Może w ciągu tego wieczoru odważycie się zdradzić, jakie witaminy zażywacie i kogo trzeba znać w rządzie albo w rodzinie królewskiej, żeby zamieszkać w takim miejscu jak to. Wydaje mi się, że wielu z nas chciałoby poznać waszą tajemnicę.

Reszta towarzystwa oddycha z ulgą. Przez krótką chwilę mają ze sobą coś wspólnego, punkt wyjścia do dalszych rozmów, nadzieję, że mówca za pomocą słów wykrzesze małą iskierkę, z której może uda się rozniecić sensowną konwersację między tymi nieznajomymi paniami i panami. Stoją w półokręgu pod kryształowym żyrandolem, czekając na zaproszenie do stołu.

– Możecie siadać, gdzie chcecie, ale proszę was, nie zajmujmy miejsc obok swoich partnerek i partnerów. Nie bądźmy nudni! – zachęca ich Eduardo i posyła palcami pocałunek w stronę Moritza.

Gospodarze siadają każdy na swoim końcu gustownie nakrytego długiego stołu ze srebrnymi talerzami, serwetami z materiału i bukietami róż.

– Z kwiaciarni Beringa? – ośmiela się spytać któryś z gości.

– W rzeczy samej – śmieje się Eduardo. – Ktoś mi powiedział, że dostarczają kwiaty na dwór królewski, więc pomyślałem, że dla nas też będą dobre.

Wszyscy się uśmiechają, kiwają głowami i podziwiają stojące przed nimi bukiety.

– Przepiękne.

– Naprawdę.

– Są niezwykle utalentowani. Pracują tam najlepsi floryści w mieście. Masz dobry gust, Eduardo. Tak, tak.

– Tylko spójrzcie na kolory – komentuje ktoś po angielsku z silnym duńskim akcentem. – Po prostu wspaniałe.

Jakaś blondyna zabiera głos. Jej piersi w obcisłej czarnej sukience leżą podane niczym owoce na paterze. Potrząsa lekko głową, długie kolczyki tańczą.

– Uwielbiam kwiaty!

Rozgląda się wymownie po reszcie zgromadzonych, jakby dzieliła się z nimi epokowym odkryciem. Cille spostrzega, że Ask uśmiecha się ciepło do tej kobiety, i przywołuje go do porządku karcącym spojrzeniem. „Kim są ci ludzie?” – pyta całą swoją mimiką, językiem ciała. „Co my tutaj robimy?” Ask sprawia wrażenie tak pochłoniętego tamtą kobietą, jedzeniem, winem, towarzystwem, że nie zauważa żony.

Caroline

We wtorki i w piątki Natia sprząta dom z inżynierską starannością i precyzją. Gdy Caroline wraca z pracy, witają ją czyste powierzchnie, ozdobne poduszki ułożone w pedantycznie równym szeregu, sterty ręczników poskładanych w kwadraty i przyjazna woń płynu do mycia podłóg. Te dwa dni są najlepsze w całym tygodniu. Polska pomoc domowa pierze i prasuje ich ubrania, aż kołnierzyki i plisy mają ostre jak brzytwa kanty, a po zmianie pościeli na czystą prześcieradła leżą idealnie napięte, bez żadnej zmarszczki, jak w żołnierskim łóżku. Natia sprząta, myje okna, układa w szufladach i w szafach. Po południu robi zakupy i przygotowuje kolację łatwą do odgrzania. Czasami ma nawet czas, żeby upiec ciasto. Caroline zatrudniła ją do sprzątania, ale tak naprawdę Natia robi dużo więcej. Dzięki jej energii ich życie toczy się bez problemu, a jej pracowitość i staranność sprawiają, że łatwiej im zapanować nad codziennością. Płacą jej sto koron na godzinę, na czarno. To trochę ryzykowne i gdyby się wydało, ucierpiałaby na tym reputacja Caroline, ale co ma zrobić? Zatrudniając duńską pomoc domową, zapłaciłaby trzy razy więcej, a nikt nie sprząta tak dobrze jak Natia. Jest najlepsza ze wszystkich. Caroline zastanawia się, czy nie podwyższyć stawki do stu dwudziestu koron, z własnej inicjatywy. Raz na jakiś czas razem z wynagrodzeniem za pracę w danym dniu zostawia dla Natii na stole w kuchni jakiś drobny prezent – bilet do kina, torebkę, której już nie nosi, krem do rąk. Chce tym zasygnalizować, że docenia jej wysiłki, poza tym jeśli Natia będzie zadowolona z pracy, nie puści nikomu pary z ust na temat formy swojego zatrudnienia. Caroline nie chciałaby się znaleźć na pierwszej stronie brukowca „Ekstra Bladet” pod nagłówkiem: „Znana adwokatka od spraw rozwodowych zatrudnia na czarno pomoc domową w swojej willi w Hellerupie”. Taki skandal by ją zniszczył – reprezentantce systemu sprawiedliwości nie wolno stać po niewłaściwej stronie, powinna być czysta jak łza albo jeszcze bardziej, to oczywiste, ale gdy kilka lat temu odesłała do domu obie au pair, uświadomiła sobie, jak wiele różnych obowiązków pociąga za sobą posiadanie tak wielkiego domu. Jego utrzymanie w czystości i dopilnowanie, by w życiu codziennym wszystko grało, wymaga pracy prawie na pełen etat. Nie poradziliby sobie bez pomocy Natii. Dania dopiero teraz powoli wychodzi z kryzysu, który kilka lat temu wybuchł niespodziewanie i uderzył z wielką siłą. Wielu walczyło o zachowanie domów i stanowisk, niektórzy stracili wszystko, co mieli. Kaare harował dzień i noc, żeby po bankructwie firmy odbudować bazę klientów. Jednak kryzys gospodarczy nie zaszkodził wyłącznie ich finansom, bo gdy portfel jest pusty, cierpi na tym także miłość małżeńska. Badania wykazują zależność między liczbą rozwodów a recesją gospodarczą – Caroline nawiązuje do tego w wielu swoich wykładach. Specjalizacja w zakresie rozwodów i podziału mienia spowodowała, że ostatnie pięć lat było najbardziej pracowitym okresem w jej karierze. To do niej dzwonią kobiety, gdy kończy się małżeńska sielanka. Caroline wie, jak działać w sytuacji kryzysu i zabezpieczyć swoje klientki przed oszustwami przebiegłych eksmężów. Żelazna Cipa nie składa broni i właśnie dlatego tak długo czeka się na wizytę w jej kancelarii. Odsetek rozwodów na północy Zelandii w ostatnich latach był jeszcze wyższy niż w innych częściach kraju, Caroline przeżywa prawdziwy boom. Eksżony ustawiają się do niej w kolejce. Biblioteki, domy kultury, stowarzyszenia kobiece zamawiają u niej wykłady jak nigdy przedtem, wszystkie terminy są zabukowane na dwa lata do przodu. Wydawnictwo namawia ją do napisania kolejnej książki. Aby wszystkich zadowolić, Caroline musi być bezwzględna w przyznawaniu priorytetu poszczególnym sprawom. W każdy wtorek i piątek przed wyjściem do pracy zostawia Natii tysiąc koron na stole w kuchni, jednak dziś dostała esemes z informacją, że pieniędzy nie ma. Jest przekonana, że je tam kładła, ale nachodzą ją wątpliwości. Nigdy wcześniej nie zdarzyło się jej zapomnieć. A może banknoty zwiał ze stołu przeciąg i wpadły gdzieś między meble albo sprzęty kuchenne? Albo King, to żarłoczne bydlę, porwał je z blatu? To jasne jak słońce! Na pewno wszystkiemu jest winien ten durny pies. Kaare musiał zapomnieć zamknąć go rano w suterenie. Inaczej nie da się tego wyjaśnić, King musiał pożreć pieniądze. Caroline przeprasza Natię, następnym razem zostawi podwójną kwotę, naprawdę jej przykro z tego powodu. Wieczorem odbędzie poważną rozmowę z Kaarem w sprawie tego psa.

Ask

To bardzo ożywcze znaleźć się w towarzystwie, gdzie trzeba zadać sobie trochę trudu, żeby skierować swoje myśli na inne tory. Przy stole rozmawia się mieszaniną duńskiego i angielskiego. Miło spotkać ludzi, których Ask normalnie nie miałby szansy poznać. Reprezentują zupełnie inne branże i pochodzą z innych miejsc niż osoby, z którymi obcuje na co dzień. Fascynuje go zwłaszcza para gospodarzy. Moritz ma jasne włosy i jest milczący, Eduardo – ciemnowłosy i rozgadany. Wyglądają na idealnie dopasowanych i świetnie się czujących w swoim towarzystwie. Każdy z nich na swój sposób robi duże wrażenie, niezapomniane, absolutnie niepowtarzalne. W tym gronie Cille też zostaje zmuszona do większej otwartości, a może dzięki takim wyjściom poszerzy krąg znajomych i znajdzie pracę? Przez ten długi okres bezrobocia coraz bardziej stroni od ludzi. Zbyt dużo czasu spędza na siedzeniu w domu, w jej życiu jak najprędzej powinien nastąpić jakiś zwrot. Dzisiejszy wieczór może być dobrym początkiem. Jak często je się kolację w towarzystwie dwóch gejów z wyższych sfer, w samym sercu Kopenhagi, przy stole zastawionym srebrnymi talerzami i udekorowanym bukietami od Beringa? „Wyluzuj i uśmiechnij się” – wysyła jej czytelne sygnały. W odpowiedzi dostaje puste spojrzenie.

Eduardo i Moritz podają wytworną kolację składającą się z trzech dań i dobranych do nich win, bez większych przeszkód kierując konwersacją każdy ze swojego końca jadalni. Moritz dba o to, żeby nikomu nic nie brakowało, podczas gdy Eduardo stara się wciągnąć każdego do rozmowy. Wraz z upływem czasu nawet Cille sprawia wrażenie radosnej i podekscytowanej. Ask słyszy, że rozmawia z kobietą ze Szwecji na świetnie znany jej temat przedszkoli i szkół. Dopiero teraz dostrzega, że bardziej niż zwykle przyłożyła się do fryzury i makijażu. Naprawdę jej z tym do twarzy, jak dobrze, że wyszli z domu. Mieszkanie jest przestronne i wysokie, urządzone w wyszukany sposób. Na pewno kosztuje jakieś czterdzieści pięć, może nawet pięćdziesiąt tysięcy miesięcznie. Ask próbuje odgadnąć, ile Moritz zarabia, ale rachunek mu się nie zgadza. Eduardo nie pracuje, więc skąd mają tyle pieniędzy? Żyją jak książęta, czy to możliwe, żeby Eduardo pochodził z jakiejś latynoamerykańskiej szlachty? Ze względu na pracę Moritza jeżdżą od kraju do kraju, jeśli nie spędzają wakacji w Rio de Janeiro, Paryżu czy w Nowym Jorku. Nikt spośród gości nie wygląda, jakby znał się dobrze z gospodarzami. Nikt nie był wcześniej w tym mieszkaniu i wszyscy słuchają z uwagą, gdy Eduardo opowiada siedzącej obok kobiecie o tym, jak dorastał w północnym Meksyku wraz z sześciorgiem rodzeństwa, bo nikt nic nie wie o jego pochodzeniu. Mówi, że jego ojciec prowadzi własną firmę, cokolwiek to oznacza. Czyżby parał się jakąś działalnością przestępczą? A jeśli zebrane tu towarzystwo je i pije za pieniądze zarobione w meksykańskim kartelu narkotykowym? A może przez ręce Eduarda i Moritza przechodzą nielegalne pieniądze ze Szwajcarii? Kim naprawdę są ci dwaj?

Cille

W toczącej się przy stole rozmowie występuje mnóstwo dłuższych pauz i chwil milczenia. Ludzie chwytają się kurczowo kieliszków jak sprzętu ratunkowego na niebezpiecznym morzu. Ktoś proponuje, żeby wszyscy po kolei się przedstawili. Cille tego nienawidzi. Konieczność zaprezentowania się innym wywołuje u niej zdenerwowanie i podnosi świadomość własnej sytuacji. Czy powinna powiedzieć, że jest bez pracy? Cała reszta wygląda na dobrze ustawioną. Znajdują się wśród nich architekt wnętrz, właściciel agencji reklamowej (żonaty), szwedzka pielęgniarka (żona tego od reklamy), pisarz (w związku), makijażystka (singielka), dyrektor jakiejś firmy – „zajmujemy się pompami od A do Z” – który kiwa głową i przygryza z dumą dolną wargę, jakby pracował na rzecz pokoju na świecie, a nie produkował urządzenia pompujące. Ktoś inny mówi przewrotnie, że żyje z kupowania tanio, a sprzedawania drogo (singiel). Wszyscy najwyraźniej robią coś, z czego są dumni. Cille nie ma ochoty stać się w tym towarzystwie samozwańczą looserką, ale chce dać do zrozumienia właścicielowi agencji reklamowej, że poszukuje pracy. Poza tym nie ma żadnego powodu do wstydu, kryzys gospodarczy w całym zachodnim świecie nie zdarzył się przecież z jej winy. Gdy wypada jej kolej, przeczesuje włosy dłonią i wstaje.

– Cześć, mam na imię Cille. Jestem projektantką graficzną i żoną Aska, który tam siedzi. Mieszkamy w Hellerupie i mamy dwoje dzieci, chłopca i dziewczynkę, więc… no tak – mówi i zamierza usiąść z powrotem na krześle.

– Och, to wspaniale – komentuje ktoś.

– I… eee… mam okres przejściowy w zatrudnieniu. Kryzys ciężko dotknął moją branżę, więc jeśli znacie kogoś, kto potrzebuje graficzki, możecie dać mi znać, kiedykolwiek. Dziękuję, miło mi was poznać.

Uśmiecha się do wszystkich po kolei, patrzy na Aska, żeby wyczytać z jego twarzy, czy postąpiła dobrze, a może się wygłupiła, jak mu się wydaje? On się uśmiecha i unosi kieliszek. Po skończonej rundzie rozmowa znów zamiera. Goście jeszcze głośniej niż przedtem zachwycają się winem i po raz kolejny wychwalają jedzenie pod niebiosa.

Jeden z zebranych ma fatalne wyczucie chwili i nazywa rzeczy po imieniu:

– Nastała martwa cisza!

Eduardo wybucha śmiechem i pyta go, co ma na myśli. Zadziera głowę i patrzy na sufit, jakby szukając odpowiedzi.

– Nie widzę żadnych ulatujących z was dusz – stwierdza, a zebrani śmieją się z pobłażaniem i z wdzięcznością, bo niezręczny moment został przezwyciężony, a Eduardo wykazał się dużą charyzmą i odwagą. Należą mu się za to słowa uznania.

Na stole pojawia się nowa potrawa, a wraz z nią kolejne wino, którym towarzyszą dalsze słowa. Jakaś para litościwie opowiada o hicie kasowym, który właśnie widzieli w kinie, absolutnie wartym polecenia, bo „to niesamowita rozrywka, zapomina się o wszystkim, kiedy się siedzi w ciemnościach, no i…”.

– Aha… w takim razie też musimy się wybrać.

Wszyscy wykazują inicjatywę, żeby pomóc parze gospodarzy w podtrzymywaniu konwersacji. Słuchają opowieści obcych ludzi o naderwanych mięśniach, nogach zwichniętych w kostce, użeraniu się z robotnikami remontującymi dom, problemach z przedszkolami, leniwych au pair, skomplikowanych stosunkach rodzinnych, sąsiedzkich sprzeczkach, planach na święta Bożego Narodzenia i na sylwestra. Każdy kiwa głową i pokazuje się od najlepszej strony: „Tak, tak, to oczywiste”. Takt, tak się to nazywa, bo stół i mieszkanie prezentują się przepięknie, a oni chcą się okazać gośćmi na poziomie. Jedzenie jest przepyszne, Eduardo i Moritz wykazali niesamowitą inicjatywę, po prostu czapki z głów, o tak. Tych dwóch dopiero co wylądowało w Kopenhadze i od razu zaczęło się aklimatyzować. Kto na ich miejscu zdobyłby się na taki gest, sam w nowym mieście, w nowym kraju? Naprawdę, kto by pomyślał, że można być tak otwartymi i sympatycznymi, Duńczycy mogliby się od nich uczyć.

Po kolacji towarzystwo przechodzi do drugiego pokoju i w miękkich objęciach sof umiera powolną śmiercią. Biały obrus, srebrne talerze, wyprostowane plecy na krzesłach w jadalni prowokowały ich do kulturalnego zachowania, a jedzenie i wino wyostrzały zmysły. Teraz pozostawiono ich samym sobie. Anegdoty o międzynarodowym sznycie, zrozumiałe i bawiące każdego, zdążyły się wyczerpać. Błyskotliwość i takt słabną z każdą minutą. Tylko kilka najbardziej upartych dusz nie daje za wygraną i próbuje podtrzymać coś w rodzaju rozmowy, której reszta gości woli tylko się przysłuchiwać, pasywnie, nie czując się na siłach w niej uczestniczyć.

– A co się działo z tobą? Czym się wcześniej zajmowałaś? A jeszcze wcześniej? Przypomnij mi, gdzie mieszkacie: w Virum, Holte? Ahaaa, okej… A ile macie dzieci? Dwoje? Ach, to wspaniale!

Ludzie mrugają oczami i z ledwością powstrzymują się od ziewania, gdy tamci powtarzają swoje nieco zbyt długie i zbyt nudne odpowiedzi. Trudno sprawiać wrażenie szczerze zainteresowanych, bo w rzeczywistości nikogo przecież nie obchodzi, gdzie mieszkają ci obcy ludzie, ile mają dzieci i w jakich szkołach, jakie diagnozy im postawiono, jak sobie dają radę z czytaniem i pisaniem, a także jak zareagowały na reformę szkolnictwa. Trudno zaangażować się w rozmowę, gdy nikogo się tu nie zna, zwłaszcza teraz, tuż przed północą, po sześciu kieliszkach wina, w obcym apartamencie, gdzie muzyka jest zbyt głośna, a światło tak ściemnione, że każdy najchętniej poszedłby spać. Moritz podgłaśnia muzykę i robi mocniejsze drinki. Eduardo wychodzi do pokoju obok, po czym wraca ze skórzaną walizeczką zawierającą zestaw do gry w tryktraka.

– Wiecie co? Czas na gręęę! – oznajmia z entuzjazmem gospodarza programu telewizyjnego i z dużą wprawą wykonuje taniec czirliderski z walizką zamiast pompona.

Hormony snu coraz bardziej wszystkich obezwładniają. Doskonale wiedzą, że więcej się nie zobaczą, tylko tego jednego wieczoru, w tym barwnym towarzystwie, w ciemnym pokoju, wśród głośnej muzyki ich historie i doświadczenia mają się wymieszać. Cille sygnalizuje Askowi, że chce wracać do domu. Podnosi do ucha dłoń, jakby trzymała telefon, na znak, żeby zadzwonił po taksówkę. On kręci głową, gestami i mimiką twarzy pokazując, że to za wcześnie. „To niegrzeczne wyjść jako pierwsi”. „Jestem zmęczona, chcę wracać teraz. Opiekunka też nie może zostać u nas za długo”. „Daj spokój, tak rzadko gdzieś wychodzimy, poczekaj jeszcze godzinę”. „Nie, Ask. Wychodzę teraz i nie zmienię zdania!” Prowadzą ze sobą długą milczącą rozmowę opartą na telepatii, niewidocznej mimice, dyskretnych gestach, subtelnym czytaniu z ruchu warg po przeciwnych stronach stolika kawowego, podczas gdy dzielni uczestnicy turnieju tryktraka koncentrują się na grze, a pozostali leżą wymęczeni na sofach, gapiąc się przed siebie albo w ekrany swoich telefonów.

Ask

– Naprawdę pociągają cię takie imprezy? – dopytuje Cille w taksówce. – Jeśli chodzi o mnie, czułam się tam jak statystka w filmie bez akcji. Chyba zgodzisz się ze mną, że to towarzystwo sprawiało dziwaczne wrażenie.

– Zawsze wszystko krytykujesz. Spróbuj spojrzeć na to w inny sposób. Kiedyś byłaś otwarta, odważna, ale od jakiegoś czasu zamknęłaś się w sobie i, przykro mi to mówić, ale masz pretensje do całego świata.

– Ja tylko nie chcę, żeby otaczał mnie fałsz! Widujesz się z tym Eduardem, bo gołym okiem widać, że ma dostęp do jakiejś tajemniczej żyły złota. To takie płytkie. Ty też się zmieniłeś, odkąd kupiliśmy dom. Hellerup tak na ciebie wpłynął.

– Mylisz się, Cille. To nie Hellerup, tylko wszystkie te bezsenne noce, ciągły lęk o naszą przyszłość, koszmar, przez który przeszliśmy. Już o tym zapomniałaś?! Przez ostanie lata nie wiedziałem, czy będziemy mogli zostać w naszym domu, ale ci o tym nie mówiłem. Próbuję znaleźć rozwiązania, nie obciążając cię tym, bo jest ci wystarczająco trudno pozbierać się po stracie pracy.

Cille odwraca się od niego i wybucha płaczem, a wtedy on znów się odzywa, tym razem łagodniejszym tonem:

– Przepraszam, nie to miałem na myśli. Chciałbym trochę więcej korzystać z życia, razem z tobą. Ciekawie było spotkać zupełnie innych ludzi niż ci, z którymi normalnie się widujemy. Nie możemy się czasem rozerwać? Pyszne jedzenie, dobre wina, nowe towarzystwo. Nie ma w tym żadnego fałszu.

– Trudno mi to inaczej nazwać. Nikt nie wiedział, co powiedzieć, gdy skończyły się rozmowy o różach i pogodzie. Jedynym pozytywem tego wieczoru był ten właściciel agencji reklamowej i jego żona. Rozmawiałam z obojgiem, bardzo przyjemni ludzie. Poprosił mnie nawet o numer telefonu i obiecał, że zadzwoni, jeśli będzie potrzebował graficzki.

– A widzisz! Kochanie, to może być przełom! Takie spotkania są niezwykle ważne. Może się okazać, że ten wieczór był tego wart.

– Może. – Cille wzdycha i chłodzi czoło o szybę, na której osiadła skroplona woda. Chyba za dużo wypiła.

***

Po tym, jak Cille kładzie się spać, Ask siada w salonie z laptopem na kolanach. Eduardo otagował go na zdjęciu zamieszczonym o dwudziestej trzydzieści sześć. Podpisał je: „Kolacja w Kopenhadze z przyjaciółmi”. Widać na nim wszystkich gości tuż przed podaniem jedzenia na stół. Zgromadzeni uśmiechają się i wznoszą toast kieliszkami z szampanem. „A teraz cheeese” – polecił im Eduardo tuż przed pstryknięciem fotki. Prezentują się wspaniale, Cille wygląda jak milion dolarów. W ostatnim czasie przytyła i przestała o siebie dbać, ale jeśli chce, potrafi być piękna. Towarzystwo wygląda zjawiskowo, stół jest zastawiony po królewsku. Eduardo i Moritz stworzyli wokół siebie bańkę, w której wszystko jest dobre i pełne powabu. Każdy chciałby się dostać do środka. Tych dwóch nie ma żadnej styczności z szarą rzeczywistością – tylko jak to możliwe? Ask nie może przestać myśleć o Eduardzie i jego luksusowym życiu. W ustach tego złotego chłopca z Meksyku wszystko wydaje się banalnie proste. Ask spróbował policzyć roczny koszt takiego życia i wyszło mu około trzech, czterech milionów. Mieszkanie przy Kongens Nytorv, ubrania, zamiłowanie do wina i wykwintnego jedzenia, podróże klasą biznesową, pięciogwiazdkowe hotele na całym świecie. A przecież ten mężczyzna nie ma żadnego dochodu! Nie daje mu spokoju, jak takie życie jest możliwe i – patrząc na to z moralnego punktu widzenia Cille – uczciwe. Może Eduardo utrzymuje się z czegoś w rodzaju apanaży? Czy istnieje choć odrobina przyzwoitości w tym, że dwóch dorosłych mężczyzn w wieku produkcyjnym spędza większość czasu na luksusowych wakacjach nad morzem, imprezach przy grillu na egzotycznych plażach, przyjęciach, imprezach, spotkaniach i degustacjach win, podczas gdy reszta świata musi ciężko pracować, dwojąc się i trojąc, żeby związać koniec z końcem? Ask czytał o Carlosie Slimie Helú, inżynierze i jednym z najbogatszych ludzi na świecie. Zbił fortunę w latach dziewięćdziesiątych na meksykańskim rynku telekomunikacyjnym. Prezydent Meksyku przeprowadził szeroko zakrojony program prywatyzacyjny państwowych spółek z korzyścią dla swojego dawnego przyjaciela Carlosa. W specjalnie zorganizowanym przetargu przyjaciel prezydenta dostał monopol na świadczenie usług telekomunikacyjnych obywatelom Meksyku na okres pięciu lat. Slim podniósł ceny o dwieście procent, dzięki czemu wsparł finansowo kampanię prezydenta o reelekcję. Ręka rękę myje. Czy to możliwe, że Eduardo Macedo jest w jakiś sposób skoligacony ze Slimem Helú? Pochodzą z tego samego miasta w północnym Meksyku, jedynie tyle udało się Askowi ustalić. Czy to tylko zwykła zbieżność, czy też jego nowy znajomy rzeczywiście ma coś wspólnego z magnatem telekomunikacyjnym? Ask wpisuje w wyszukiwarkę kolejne hasła, czyta jak w gorączce, ale wszystko to czyste spekulacje, nie znajduje nic. A może naprawdę nazywa się inaczej? Ask zdaje sobie sprawę, że błądzi w ciemnościach, lecz potrzebuje jakiegoś wyjaśnienia. Eduardo Macedo jest zagadką, a jego najwyraźniej niewyczerpane zasoby pozostają tajemnicą. Aska dręczy ta niewiedza, lecz nawet gdyby kiedyś się zbliżył do Eduarda i stał się jego prawdziwym przyjacielem, nigdy nie odważyłby się spytać wprost, skąd pochodzą jego pieniądze. Nie byłby w stanie przekroczyć tej granicy. Pieniądze zapewniają dostęp do najwyższych stanowisk, stanowią o władzy, niezależności i decydują o możliwościach. Z jednej strony są wszystkim, z drugiej – nie mówi się o nich, wstydzi się ich i trzyma je w ukryciu. Pochodzenie i rozmiar czyjegoś majątku to ostatnie tabu na tym świecie.

Caroline

Kiedy na dworze robi się ciemno, wyciąga z szafki sportowe buty. Biega. To znaczy… jogging jest chyba lepszym słowem, żeby opisać to, co robi. Tak czy owak dociera do Fortu Charlottenlund trochę szybszym tempem niż zwykły chód. Pokonuje całą trasę. Ciężko oddychając, przemieszcza się chodnikami i ścieżkami. Przystaje, gdy czuje, że zaraz zaleje ją pot. We wtorki nie dołącza do innych biegaczy z dzielnicy. Póki co to dla niej zbyt wiele. Nawet jeśli tego, co robi, nie można nazwać bieganiem, kilka razy w tygodniu, kiedy się ściemni, pokonuje dystans do fortu i z powrotem – w prawdziwych butach do biegania. Camilla pomogła jej je wybrać. Wciąż jeszcze nie dotarła w nich do Zwierzyńca, zostawia też w domu czołówkę i bidony, bo jej trasa wynosi niecałe trzy kilometry. Doświadczenie euforii biegacza również jeszcze przed nią. Caroline raczej nigdy nie poczuje przyjemności z tej formy zażywania ruchu, ale mimo to nie rezygnuje. Kiedy coś sobie postanowi, nie ma dla niej odwrotu.

Kaare

Nigdy nie przepadał za budownictwem wielorodzinnym. Dorastał pod opieką ojca w niewielkim mieszkanku w Brøndby i można powiedzieć, że właśnie to ugruntowało jego niechęć. Gdy kilka lat temu kryzys uderzył z całą mocą, Kaare musiał skupić się na czymś innym niż sprzedaż luksusowych domów. Mieszkaniami własnościowymi łatwiej było obracać na dotkniętym recesją rynku nieruchomości i ich ceny tak bardzo się nie wahały. Dopiero teraz Kaare powoli zaczyna odzyskiwać grunt pod nogami i odbudowywać swoją markę. Ciągnie go znów w stronę nieruchomości dla koneserów. Działalność na rynku willowym jest dużo przyjemniejsza niż sprzedawanie ciasnych dwupokojowych klitek zubożałym rodzinom z obrzeży gminy albo stawanie na rzęsach, żeby namówić bogatych rodziców na zakup mieszkań studenckich dla ich leniwych pociech. Na obrocie willami można zarobić dużo więcej, jeśli w odpowiednim momencie trafi się dom w dobrej lokalizacji. Rynek powoli zaczyna rosnąć. Chociaż daleko mu do fiesty sprzed kryzysu, „mało” nie znaczy „nic”. Kaaremu udało się poza tym odchudzić swoją firmę i koszty, więc każda sprzedaż jest dla niego odczuwalna. Patrzy w przyszłość z optymizmem. Wynajął małe pomieszczenie przy Strandvejen i sam obsługuje biuro. Zawsze działał w pojedynkę i wciąż ma dobrego nosa do tego, gdzie i kiedy przystąpić do ofensywy. Caroline protestuje, jej zdaniem nie powinien się angażować w spekulacje nieruchomościami, ale on jej nie słucha. W zeszłym roku mu się poszczęściło. Kupił stary dom niedaleko Zwierzyńca. Optymalna lokalizacja, widok na morze, jelenie prawie wbiegające do ogrodu, z tarasu słychać było ich porykiwania. Grunt oferował mnóstwo możliwości, jednak sama nieruchomość nadawała się tylko do rozbiórki. Kaare zrównał to wszystko z ziemią i stawia na działce nowy dom. Firmy budowlane wręcz rzucają się na zlecenia, a on dobrze odrobił lekcję. Decyzję o budowie nowej willi podejmował w dużym pośpiechu, ale wyliczył, że uda mu się zmieścić w pięciu milionach. Na czysto zarobi na tym co najmniej cztery, w dodatku mieszkańcy Klampenborga powinni mu dziękować, że uwolnił ich od widoku tej szpecącej rudery. Przedsiębiorczość Kaarego przyczynia się do rozwoju królewskiego kurortu, jak zaczął nazywać w swoich ogłoszeniach tę dzielnicę na przedmieściach Kopenhagi, żeby przydać jej nieco świeżości. Jeśli wszystko pójdzie po jego myśli, rynek wróci do dawnego poziomu, akurat gdy budowa zostanie ukończona. Kaaremu dobrze robi ten powrót do gry. Potrzebuje sukcesu finansowego, zbyt długo żył na utrzymaniu żony. Który szanujący się mężczyzna chciałby być zdany na łaskę małżonki, mieszkać w jej domu i spożywać jedzenie, za które ona zapłaciła? Niedługo koniec z tym. Kaare zamierza ostatecznie rozprawić się z pokłosiem kryzysu i powrócić do kręgów, w których zarabia się prawdziwe pieniądze – duńskiej mekki finansowej. Kiedyś się w nich obracał i chciałby znów się tam znaleźć. Jego plan polega na oferowaniu nowych nieruchomości wzdłuż północnego wybrzeża Zelandii, w dzielnicach Klampenborg, Taarbæk, Skodsborg, Vedbæk i Rungsted. W Hellerupie nie ma już miejsca pod nowe inwestycje, pomyślane z rozmachem. Niezabudowane grunty i pieniądze znajdują się dalej na północ. Kaare nie wyklucza wynajęcia większej przestrzeni pod biuro, ma zresztą wiele innych pomysłów, ale jedno jest pewne: Caroline nie może się o niczym dowiedzieć. Nie chce, żeby żona pokrzyżowała mu jego epokowe plany ekspansji. Nie będzie mu wymachiwać przed nosem wyliczeniami opłacalności i straszyć go kruczkami prawnymi. Nadzór i ciasne ramy tłamszą każdy przejaw przedsiębiorczości. Były lata, gdy Kaare nie potrafił spojrzeć sobie w oczy, ale teraz powolutku wracają mu energia i chęć działania. Dawni klienci znów zaczynają do niego dzwonić z prośbą o wycenę albo z pytaniami o oferty domów. Mówi się, że silnego człowieka nie da się złamać, a Kaare dochodzi do wniosku, że napisano to jakby z myślą o nim. Wielu próbowało wcześniej rzucać mu kłody pod nogi, niektóre być może rzucił sobie sam, ale z przyczyn zrozumiałych tylko dla niego zawsze był w stanie się podnieść. Ta umiejętność jest jego wielką siłą i towarzyszyła mu zawsze. Spłacił wszystkie długi, nawet Caroline nie może twierdzić, że jest jej coś winien. Czuje się jak jeden z osadników, którzy przybyli do Nowego Świata bez żadnego innego kapitału niż nadzieja i odwaga, i ruszyli na zachód, by stać się kowalami własnego losu. Kaare patrzy na północ, coś mu mówi, że to właśnie tam nastąpi jego powrót na północnozelandzki rynek nieruchomości, poczekajcie, a zobaczycie.

***

Raz na jakiś czas jemu i Królowej zdarza się leżeć obok siebie. Wymyślił jej takie przezwisko po przeprowadzce do domu przy Hambros Allé. „Będziesz się tu czuła jak królowa” – oznajmił, nie wiedząc, jak prorocze okażą się te słowa. Pod względem finansowym żona zyskała w ich domu władzę absolutną. Kiedy Caroline nie może spać albo gdy z rzadka ma ochotę na nocne towarzystwo, leżą obok siebie w ciemności jak brat i siostra w satynowej czarnej pościeli, jego ulubionej. Kolejną zaletą spania w osobnych sypialniach jest decydowanie o tym, w jakiej pościeli chce się spać. Trochę ze sobą rozmawiają, dużo patrzą w sufit, aż udziela im się panujący dookoła spokój. Wraz z biegiem lat Kaare doszedł do tego samego wniosku co Caroline: seks nie jest integralną częścią małżeństwa, które stanowi coś dużo większego. Dlaczego upierać się przy tym, że wszystko musi być tak jak u sąsiadów? Kto zresztą – poza samymi sąsiadami – wie, jak tam naprawdę się u nich układa. Małżeństwo polega na partnerstwie i wspieraniu się. Jest racjonalnym modelem rodziny i odpowiednimi ramami dla zbudowania kariery. Zapewnia spokój i stabilność. O tym wszystkim mówi Caroline podczas swoich wykładów i Kaare nauczył się przyznawać jej rację. Do fizyczności przykłada się stanowczo zbyt dużą wagę. To znaczy, seks jest okej, to superzabawa, której Kaare sobie nie żałuje, ale pogląd, że jedna osoba powinna wystarczyć do zaspokojenia wszystkich naszych potrzeb przez całe życie, uważa za absolutnie nierealistyczny. Właśnie dlatego Kaarego złączyła praktyczna relacja z Jeanne i innymi kobietami, które były przed nią. On i Caroline zawarli coś w rodzaju milczącego porozumienia, dżentelmeńskiej umowy, zręcznie omijają ten temat, nie poruszają go. Choć nie mówią o tym zbyt wiele, obydwoje wiedzą, że razem mogą więcej niż w pojedynkę i że wszystko ma swoją cenę. Właśnie dlatego tak dobrze się ze sobą dogadują. Udaje im się, bo żyją w prawdziwym świecie, bo są realistami, do cholery.

***

Jeanne zawsze się cieszy na jego widok, kiedy ją odwiedza. Nie ma między nimi żadnych kłamstw, fałszywych nadziei, oczekiwań. Czasem najpierw wypijają po piwie albo po kieliszku wina. Kaaremu zdarza się też zaprosić ją do restauracji. Jadą wtedy do Helsingøru, do Roskilde, nawet aż do Sorø, gdzie na pewno nie spotkają nikogo znajomego. Dzięki temu Caroline może żyć w zgodzie ze swoim rytmem dobowym, a on po powrocie do domu nie musi się niczym martwić. Jeanne mówi bez ogródek, że nie jest w nim zakochana, widuje się z Kaarem tylko po to, żeby nie wyjść z formy z tymi sprawami, dopóki mąż nie wróci do domu. Obydwoje trochę się z tego podśmiewają, jej formie z pewnością niczego nie brakuje. Taki układ jest doskonały i pod każdym względem nieskomplikowany. Jeanne jest niska i krągła, nienasycona w seksie i w rozmowie. Właśnie za takimi kobietami przepada Kaare: zadowolonymi z życia, które nie zapomniały, dlaczego przyszły na ten świat, pierwotnymi w swoich naturalnych instynktach. U każdej rozpoznaje bez pudła tę niepohamowaną radość z doznań zmysłowych – jedzenie, wino, ciepło, czucie się dobrze we własnym ciele. W osobie Jeanne spotkał niekwestionowaną czempionkę wśród zmysłowych kobiet. Wiedział o tym, gdy tylko usiadła obok niego przy stole podczas przyjęcia, na którym się poznali. Zaraz po podaniu przystawek stwierdził, że musi ją lepiej poznać. Było to przyciąganie od pierwszego kęsa, pożądanie i tęsknota od pierwszego łyku. Ze sposobu, w jaki jadła i piła, można było wyczytać jej apetyt seksualny. Nawet łyk upitej wody potrafi sprawić Jeanne tak ekstatyczną przyjemność, że samemu nabiera się chęci na podstawienie szklanki pod ten sam kran. Delektuje się wodą, winem, jedzeniem, kutasem. Wszystko, co dostaje, połyka z wielkim apetytem. Rozkoszuje się smakiem, konsystencją, kolorami, podczas gdy jej pełne wargi przyjmują duże dawki wina, jedzenia, mężczyzny i pochłaniają je z pożądaniem i nienasyceniem, których Kaare ma szczęście doświadczać osobiście. Delektuje się jej zmysłowością, widoczną radością z dawania ciału tego, czego potrzebuje. Gdy o niej myśli, od razu nabiera ochoty na przejażdżkę do Dyssegårdu i wyważenie drzwi do jej sypialni. Kiedy Jeanne je, pije, pieprzy się, jest niczym dziecko w sklepie ze słodyczami. Zupełnie traci głowę, gdy dostaje to, czego chce. Mało brakuje, żeby stała się zbyt łapczywa, a jej zachowanie nie do zniesienia, wręcz graniczące z niesmakiem. Wzbudza w Kaarem jednocześnie fascynację i lekką odrazę. Kiedy ją odwiedza po tygodniu niewidzenia się, ona rzuca się na niego wygłodniale. Jakby była przeciekającą rurą, a przyrodzenie Kaarego stanowiło właśnie to narzędzie, którego na gwałt potrzebuje. Jeanne dokładnie wie, czego chce, i to ona decyduje, kiedy to dostanie. Można powiedzieć, że Kaare dostarcza tylko sprzętu do prac hydraulicznych. Nie ma w tym żadnej sztuczności, Jeanne jest szczera i prosta. Chce jego organu, jego młotka, topora, który ma między nogami. Większość żonatych mężczyzn zdążyła zapomnieć o doznaniu prawdziwego pożądania ze strony kobiety, tego, że ktoś traktuje cię jak mężczyznę i zaprasza do epicentrum swojej chuci. Bo tak właśnie jest z kobietami – pożądanie tkwi u nich w całym ciele, a nie tylko między nogami, i niektóre pragną cię też każdym kawałkiem ciała! Mają jednak tę przypadłość, że po wyjściu za mąż zapominają o swoich tajnych strefach i erogennych ładunkach wybuchowych. Kobiety potrafią pozostać żarłoczne, jeśli wiesz, jak je trzymać na dystans, i odwiedzasz tylko raz na jakiś czas. Z partnerkami seksualnymi nie wykupuje się wspólnego ubezpieczenia, nie bierze kredytu i nie dzieli rachunku za prąd. Caroline ma rację – małżeństwo i seks nie mają ze sobą nic wspólnego. Aby zidentyfikować to, co podano nam na talerzu, trzeba pooddzielać od siebie wszystkie składniki, posegregować i nazwać, co jest czym. Gdy będziemy wiedzieć, czego możemy oczekiwać, każdy będzie nam lepiej smakował. Właśnie tak należy podejść do tego ciastka. Kaare uważa, że ma cholerne szczęście w życiu. Jest żonaty z najlepszą adwokatką od rozwodów w całej północnej Zelandii, wnikliwą pisarką i prelegentką, a co drugi weekend może sobie do woli poużywać z najbardziej napaloną kobietą w Gentofte. Z jednej strony rozsądek i chłodna kalkulacja, z drugiej – pożądanie i ognisty temperament. Kaare czerpie z obu światów to, co najlepsze. Po obchodach Hubertusa przyszedł mu do głowy pewien pomysł. Wie, że z Jeanne może pozwolić sobie na wiele, zatem sprawi sobie szpicrutę i sprawdzi, do czego da się jej użyć. Nie boi się eksperymentować, dodawać życiu pikanterii. Na Jeanne zawsze można liczyć, ona nigdy nie odmawia.

Ask

Minął tydzień od kolacji w mieszkaniu przy Kongens Nytorv. Eduardo jest w Budapeszcie w hotelu spa. Postuje kilka razy dziennie, zamieszczając serie trzech, czterech zdjęć przedstawiających wszystkie rozkosze oferowane w węgierskiej stolicy. Moritz i Eduardo spędzają całe dnie w białych szlafrokach i w maskach pielęgnacyjnych nałożonych na twarze. Pozują w pięknych zabytkowych pomieszczeniach łaźni przed kunsztownymi łukami i marmurowymi posągami. Białe zęby i promienne oczy na tle zaschniętego błota. Obmywają się pod przezroczystymi strumieniami wody płynącej ze szczodrych złotych kranów albo siedzą obok siebie z kieliszkami szampana w dłoniach na brzegu basenu w kształcie nerki. Eduardo zamieszcza serię zdjęć luksusowej łazienki z kominkiem. Moritz relaksuje się w wannie przy lekturze książki. Jacy ludzie tak żyją? Kto mieszka w hotelach, gdzie łazienki są oświetlane prawdziwym ogniem? Czy Eduardo ma jakiegoś wpływowego przyjaciela, a może jest spokrewniony z kimś takim? Czy może to być jakaś forma korupcji? Nepotyzmu? Czy Eduardo wyświadcza komuś podejrzane przysługi, aby żyć na tym poziomie ze swoim Moritzem, czy też jest odwrotnie i obydwaj utrzymują się za pieniądze Moritza? Aska w pewien sposób podnieca myśl o tym, że Eduarda coś łączy ze Slimem Helu, chociaż nie ma żadnych podstaw do takich podejrzeń. Ta sprawa pachnie mu trochę ciemnymi interesami, łapówkarstwem, transakcjami wiązanymi. Nie może podzielić się swoimi hipotezami z Cille, bo za każdym razem, gdy o tym wspomina, ona odpowiada tak samo.

– Przestań w kółko o tym gadać! Nie robisz nic, tylko szpiegujesz tego Meksykanina i jego demonstracyjne rozbuchaną konsumpcję! Moim zdaniem to po prostu rozpieszczony chłopak z wyższych sfer, który obnosi się ze swoim pustactwem. Czy to nie wszystko jedno, kto go sponsoruje? Mnie osobiście bardziej interesuje, jak mogłabym zarobić własne pieniądze w rzetelny i uczciwy sposób. Zamiast gapić się na jego życie, może zaangażowałbyś się we własne? Rozejrzał się wokół siebie, w prawdziwym świecie.

I kto to mówi? Ona, która zawsze siedzi z nosem w cudzych blogach opisujących ucieczkę od codzienności i szukanie szczęścia w lesie głęboko na szwedzkim pustkowiu.

***

Cille pojechała do Kopenhagi, żeby spotkać się z przyjaciółką i kupić prezenty gwiazdkowe. Dzieci się bawią, Ask zapomina przygotować dla nich posiłek, bo musi się przecież dowiedzieć, co Eduardo i Moritz zjedzą na lunch w Budapeszcie. Pierwszym daniem jest gorąca zupa kasztanowa przybrana kawałkiem foie gras, następnym – sałatka z owoców morza podana ze schłodzonym chablis. Popołudnie spędzili na masażu i w jacuzzi, więc siadają głodni do stołu – raportuje Eudardo. Na deser zamawiają francuskie sery z figami, czarnymi winogronami, orzechami włoskimi w miodzie akacjowym i krakersami oraz porto. Ask siedzi z nimi przy stole, czerpiąc przyjemność podglądacza z każdej spożywanej przez nich potrawy i każdego wypitego kieliszka wina. Gdy odrywa wzrok od komputera, okazuje się, że dzieci zniknęły. Znajduje je w pokoju Tobiasa, każde wpatrzone w swojego iPada. Zjadły na spółkę całą paczkę ciasteczek znalezionych w kuchni.

– Oj, przepraszam, miałem pilną pracę do zrobienia. Co powiecie na wyjście na plac zabaw? Później skoczymy do biblioteki na ciepłe kakao.

– Taaak! – piszczy Tara i już zaczyna wkładać buty.

Jej brat ma sceptyczną minę.

– Tato, naprawdę masz tyle czasu?

Tobias jest starym mądrym mężczyzną w szczupłym chłopięcym ciałku. Zbyt małym i zbyt niezepsutym, żeby powiedzieć coś z sarkazmem, ale Ask mimo wszystko woli odebrać jego słowa jako przywołanie go do porządku. Przez następne kilka godzin chce się skoncentrować wyłącznie na dzieciach. Ubierają się ciepło i idą do Øregårdsparken. Cille często tam z nimi spaceruje. Ask wymyśla dla nich różne konkurencje: kto dojdzie dalej, wisząc na drabince i nie dotykając nogami ziemi, kto szybciej obejdzie po murku całą piaskownicę, nie tracąc równowagi, kto wzbije się wyżej na huśtawce i tak dalej. Tara nie ustępuje w niczym starszemu bratu. Gdy po zakończonej zabawie przechodzą przez park w drodze do biblioteki, Ask uczy ją liczyć do dziesięciu po angielsku. Tobias dostaje takie samo zadanie, ale po niemiecku. Obydwoje błyskawicznie wszystko zapamiętują! Ask wymawia po kolei wszystkie liczby, dzieci za nim powtarzają. Po trzech razach potrafią powiedzieć je samodzielnie. Patrzą na niego z wyczekiwaniem, czekają na więcej. Ask uczy Tobiasa tabliczki mnożenia do sześciu, potem pyta Tarę, co jej zostanie, jeśli z dziesięciu jabłek odda Tobiasowi trzy gruszki. Ona przystaje na krótką chwilę, zastanawia się, potem wybucha śmiechem i zamachuje się ręką w jego stronę. Ask przygląda się im z zadowoleniem. Pojemność tych małych głów jest niebotyczna. Należy ciągle je zapełniać, karmić wiedzą i umiejętnościami, budzić ciekawość, stymulować wrodzoną energię do działania. Citius, altius, fortius, na okrągło. Towarzystwo dzieci podnosi go na duchu, jak dobrze, że wyszli z domu. W bibliotece, po zdjęciu kurtek, Tobias i Tara pędzą każde do swojego komputera. Ask mówi, że wolno im grać przez najwyżej pół godziny, a później mają znaleźć sobie książkę, którą zabiorą ze sobą do kafeterii i będą czytać, podczas gdy on przyniesie im kakao. Ask jest dumny ze swoich dzisiejszych decyzji i zdolności przewidywania. Cille byłaby pod wrażeniem tego, w jaki sposób udaje mu się zaprowadzić równowagę między zabawą, przyjemnością i przyjmowaniem duchowej strawy. Nachodzi go chęć, żeby zrobić zdjęcie Tarze i Tobiasowi i zamieścić je na Facebooku oraz Instagramie z komentarzem: „Czas dla rodziny: wyjście do biblioteki”, ale zostawia telefon w kieszeni. Dzieci mają pięć i osiem lat, kiedy Ask dużo pracuje, gdy przerwy między chwilami takimi jak ta stają się zbyt długie, zdarza mu się zapomnieć, jak głęboko je kocha i że są doskonałe. Bycie ich ojcem to dla niego wielka sprawa. Każde z nich jest zupełnie inną niesamowitą istotą o odrębnej osobowości i własnych cechach charakterystycznych, ale łączy je bardzo bliska więź. Ich niekończące się rozmowy, pytania, dziwienie się, pragnienie zrozumienia świata i nadania mu sensu. Te cudowne delikatne twarzyczki i bystre oczy, które widzą wszystko. Ufne, małe dłonie, które chwytają go za ręce po obu stronach, kiedy idą gdzieś razem. Ask siedzi z dziećmi w kafeterii i czuje się szczęśliwy. Zapomina o czasie, od wyjścia z domu nie spojrzał na telefon. Dopóki nie wrócą do domu, nie poświęci Eduardowi ani jednej myśli.

***

Kolacja składa się z czterech dań: jajek z czarnymi truflami, kaczki z chrupiącą skórką, pieczonej ryby oraz ciasta i owoców na deser. Eduardo dokumentuje wszystko, talerz za talerzem. Czasami pozwala zdjęciom mówić za siebie, innym razem opatruje je jakimś wymownym wykrzyknikiem albo komentarzem. Jego posty nigdy nie wydają się pozerskie, wyrażają jedynie przyjemność i radość. Zdjęcia są robione tuż po przyniesieniu dań na stół, przez co potrawy wyglądają pięknie pod względem estetycznym, tak jak zaaranżował je kucharz. Do tego zawsze dobre wina i piękny widok za oknem. Ask nigdy nie był w Budapeszcie, ale teraz nabrał ochoty na weekendowy wypad razem z Cille. Nie miałby nic przeciwko temu, żeby zanurzyć się w takiej wannie przy kominku i zaznać odrobiny przyjemności z życia. Czy to naprawdę aż tak łatwe? Ask nie ma prawie żadnych konkretnych danych, na których mógłby oprzeć swoje wyliczenia, a mimo to nieustannie dodaje w głowie kolejne wielocyfrowe kwoty, nad którymi coraz trudniej mu zapanować, więc ostatecznie tworzy arkusz w Excelu i nazywa go po prostu „Eduardo Macedo”. Na podstawie własnych szacunków wpisuje weń koszty podróży z ostatniego miesiąca – transportu, hoteli, posiłków. Następnie wylicza średnią dzienną kwotę, którą umieszcza tam, gdzie nie wiadomo, czym tego dnia zajmuje się Eduardo. Arkusz dotyczy zarówno Eduarda, jak i Moritza, bo Ask ma podejrzenia, że to pierwszy z nich sponsoruje te wszystkie przyjemności. Dlaczego jego własne życie bardziej nie przypomina tego, co robi Meksykanin – dlaczego? Czy czuje tłumiony gniew, czy zazdrość, kiedy dodaje te wszystkie liczby? A może bezsilność? Dreszcz ekscytacji, nudę, ciekawość? Sam do końca nie wie. Najważniejsze pytanie brzmi: jak, do cholery, to jest możliwe? Czy Eduardo spekuluje na giełdzie? Trwoni odziedziczony majątek? Czy mówił prawdę o swoim pochodzeniu? Kim jest Moritz i jaką rolę odgrywa w tym reality show, które odstawiają dla wszystkich swoich obserwujących? Eduardo Macedo nie daje Askowi spokoju. To idiotyczne, ale sprawdza jego profil wiele razy dziennie, niekiedy co godzinę. Musi rozgryźć, o co w tym wszystkim chodzi.

***

Kryzys osiadł w nim jak głód, którego nie można się wyzbyć, objawiający się ciągłym lękiem przed niedostatkiem. Kupili dom w szczycie fali i wciąż mają do spłacenia więcej, niż jest wart. Nazywa się to „niewypłacalnością techniczną” – termin, który już piąty rok przyprawia Aska o dreszcz. Nie jest w stanie powiązać siebie z tą przyprawiającą o rozpacz porażką, pułapką finansową, bez względu na to, jak bardzo nie byłaby realna. Ostatnie kilka lat upłynęło mu na zamartwianiu się i tworzeniu kolejnych przygnębiających arkuszy w Excelu, spędził wiele bezsennych nocy na analizowaniu ich finansów, perspektyw na przyszłość, zaciągniętego kredytu, wizji bankructwa. Może właśnie dlatego śledzenie konsumpcji Eduarda tak bardzo podnosi go na duchu i jednocześnie przygnębia. Meksykanin korzysta z życia bez umiaru i małostkowości. Ze wszystkiego czerpie to, co najlepsze, nadając pojęciu „przyjemność z życia” zupełnie nowy sens. Jest jak ten tajemniczy Gatsby z powieści, którą Ask czytał w liceum. Zapomniał nazwisko pisarza, ale nie rozpasanie głównego bohatera i huczne imprezy w West Egg. Podobnie jak on, Eduardo Macedo otacza się pięknymi interesującymi ludźmi, prowadząc żywot szczęśliwego człowieka. Przyjęcia Gatsby’ego miały ukryty cel, chciał zaimponować Daisy. Ciekawe, co jest celem Eduarda. Czy Moritz jest dla niego jak Daisy? Prawie każdego dnia zamieszcza nowe selfie, jego oczy promienieją szczęściem! Nie wygląda to na żaden fałsz. Ten mężczyzna ma dostęp do jakiegoś życiodajnego źródła i pije z niego łapczywie razem ze swoim milczącym mężem ze Szwajcarii, w dodatku jest dość szczodry, żeby dzielić się tym luksusem z ludźmi, których spotyka na swojej drodze. Bycie świadkiem tego nieskrępowanego oddawania się przyjemnościom fascynuje i prowokuje. Ciekawe, czy Eduardo zna tę powieść o Gatsbym. Ask miałby ochotę napisać do niego i mu ją polecić. Cille uważa za dziwne, że mąż dzień za dniem śledzi cudze życie, ale ona przecież robi to samo z tą swoją Andreą Hejlskov ze szwedzkiego lasu. Przeczytała jej książkę Wielka ucieczka i z uwagą śledzi jej bloga. Twierdzi, że ma wielki szacunek do tej kobiety. Andrea i jej mąż czuli się wypaleni – pracowali za dużo, byli chronicznie zmęczeni, rzadko widywali dzieci, które spędzały czas przy komputerach, każde w swoim pokoju. Życie ich nie cieszyło i nie widzieli sensu w tym, co sami stworzyli. Musieli utrzymywać czworo dzieci i dwa samochody, coraz bardziej dawały im się we znaki stres, nadwaga, zgorzknienie i uczucie zagubienia. Czuli się jak nieproszeni goście we własnym życiu. Ich najmłodszy syn chodził do żłobka, podczas gdy oni dokładali starań, żeby na to zarobić. Każdego dnia pragnęli tylko, żeby nastał wieczór i mogli położyć się spać. Stopniowo zaczęli sobie uświadamiać cały absurd tej sytuacji. Zaczęli pytać samych siebie, czy naprawdę powinno tak być i czy dla tej niewoli nie ma jakiejś alternatywy. Cille na okrągło o tym mówi. Jest zafascynowana tą kobietą i jej odwagą. Prosiła Aska, żeby przeczytał jej książkę, czego on nie zrobił do tej pory, ale z opowieści żony wie, że rodzina Andrei postanowiła uciec. Sprzedali wszystko, co posiadali, i zamieszkali w lesie w Szwecji. Zbudowali tutaj dom z bali i próbują żyć w sposób samowystarczalny, w większości bez pieniędzy, sprzętów elektronicznych i AGD. Wypisali się ze społeczeństwa w ramach protestu przeciwko rozbuchanemu konsumpcjonizmowi. Uprawiają własne warzywa i chodzą do lasu na polowania, w stylu dawnych hippisów. Zdaniem Aska ci ludzie wykazują się kompletnym brakiem odpowiedzialności. Jak można wypisać dzieci ze szkoły i zabrać je ze sobą do lasu? Rodzice czworga dzieci powinni być dla nich wzorem, pokazywać im drogę, a nie uciekać z podkulonym ogonem w żałosnej próbie cofnięcia się w czasie, udając wikingów albo przedpotopowych rolników. Ask ma uzasadnione wątpliwości. Nie przeszkadza jednak Cille w śledzeniu wielkiej ucieczki Andrei Hejlskov, woli zająć się swoimi tabelkami w Excelu. Sprawia mu dziwną przyjemność dręczenie się kolejnymi radosnymi postami Meksykanina i jego estetycznymi kolażami ze zdjęć. Eduardo i Moritz podróżują, imprezują, szastają pieniędzmi, bo dlaczego mieliby tego nie robić, skoro mają szczęście je posiadać, Ask też by tak postąpił. Cille się wkurza, kiedy jej o tym mówi.

– Jeśli to twoje marzenie, na mnie nie licz. Nie widzę nic dobrego w takim życiu. Nie tego pragnę dla nas i dla dzieci.

– Sylwester w Brazylii, wyjazd na narty do Chamonix, wiosna w Sewilli, ostrygi i opera w Paryżu… Rzeczywiście, coś obrzydliwego, no po prostu sodoma i gomora, brrr… Ale pragnę cię uspokoić, kochanie: prędko to nie nastąpi. Jesteśmy skazani na Hambros Allé, utknęliśmy na dobre w tym raju.

Line

Line wraca od swojej fryzjerki z salonu przy Jægersborg Allé. Przechodząc przez ulicę, widzi własne odbicie w szklanych fasadach budynków. Nieświadomie zarzuca lekko włosami jak młoda dziewczyna. Jej chód odzyskał dawną energię, to zasługa Petera. Wczoraj wieczorem przyszedł do niej na kolację, a rano zawiozła go na lotnisko. Leci do Zurychu na umówione spotkania w głównej siedzibie ECRF, zobaczą się za trzy dni. Zaprosił ją na sylwestrowy wyjazd do Norwegii, zamieszkają w ślicznym domku nad fiordem. Będą chodzić na górskie wycieczki, jeździć na biegówkach, delektować się dobrym winem i jedzeniem. Przede wszystkim jednak chcą się zrelaksować, cieszyć się sobą i panującą wokół ciszą przy płonącym kominku. O tej porze roku Norwegia jest surowa i zimna, ale także przepiękna. „Nie mogę się doczekać, kiedy ci to wszystko pokażę” – powiedział jej Peter. W Line wstąpiło nowe życie, jej ciało tętni radością, już dawno nie czuła się tak dobrze. Zdążyła zapomnieć, jak to jest znowu żyć. Wchodzi do sklepu na rogu ulicy, sprzedają tam włoskie torebki i buty. Mierzy parę czarnych kozaków z miękkiej skórki cielęcej, leżą na niej jak ulał, powita w nich Petera na lotnisku. Po wyjściu na ulicę patrzy w stronę chodnika i nawiązuje kontakt wzrokowy z dawną znajomą, która idzie w jej stronę. Nie widziała Heleny od długiego czasu, ich dzieci chodziły do tej samej klasy i kiedy były młodsze, obie często umawiały się na kawę. Przychodzili też całą rodziną na kolację do białej willi przy Hambros Allé 13, gdy w domu Hvidtów wciąż dobrze się działo. Line uśmiecha się do Heleny, macha do niej i kieruje się w jej stronę, ale znajoma spuszcza wzrok i zaczyna jej się spieszyć – nagle zawraca i skręca za najbliższy róg. Line najpierw musi przystanąć i ochłonąć. Co się przed chwilą stało? Jak to możliwe? Czyżby wciąż uważano ją za nieodpowiednie towarzystwo, a spotkanie jej na ulicy po tylu latach ciągle wywoływało konsternację? Kiedyś odeszłaby stamtąd z uczuciem upokorzenia. Żyłaby ze wstydem z powodu odrzucenia, pozwoliłaby na piekący ból, przypominający jej o nowym porządku świata. Dziś się tak jednak nie stanie, Helena się tak łatwo nie wymiga. Znajduje ją na tyłach supermarketu Irma. Wzdryga się nerwowo na widok Line zmierzającej ku niej zdecydowanym krokiem.

– Cześć, Helena. Ukrywasz się przede mną? Jestem tak niebezpieczna, że nie możesz się już ze mną przywitać?

Głos jej drży. Helena wygląda na zakłopotaną, ale próbuje zachować twarz.

– Nie, ależ skąd! Przypomniałam sobie, że muszę zadzwonić, i dlatego tu przyszłam – mówi i zaczyna grzebać w torebce w poszukiwaniu telefonu.

– Jesteś naprawdę żałosna. Nie wierzę, że można upaść aż tak nisko. Gdy u mnie i u Kristiana wszystko działo się dobrze, nie miałaś nic przeciwko przychodzeniu do nas, ale teraz nie poznajesz mnie na ulicy. Że też ci nie wstyd.

Robi pierwszy krok, żeby odejść, ale nagle znów odwraca się twarzą w stronę Heleny, która stoi jak przyklejona do ściany sklepu, z przerażonymi oczyma. Line podchodzi do niej bardzo blisko.

– Możesz mi powiedzieć, co ja takiego zrobiłam? – Jej gardło ściskają wściekłość i zduszony płacz. Ma ochotę chwycić Helenę za ramiona, uderzyć ją, opluć, wyrwać jej włosy z głowy; wszystko, czego robienie nie przystoi na Jægersborg Allé, co jest tutaj zakazane. – Co ja takiego zrobiłam? Powiedz mi to! Powiedz mi, co ja, kurwa, zrobiłam!

Helena wbija wzrok w ziemię, nie odzywa się. Line nie powinna była tu za nią przychodzić, nie do twarzy jej z takim brakiem kontroli nad sobą. Nogi się pod nią trzęsą, gdy wycofuje się z podwórka na tyłach sklepu i wraca na elegancką ulicę, mija witryny kawiarni, kwiaciarni, delikatesów, biur nieruchomości, filii banków i sklepów z futrami. Wsiada do czarnego mini coopera, rzuca reklamówkę z kozakami na podłogę i wraca do domu, wściekła, jadąc na oślep i zdecydowanie za mocno wciskając pedał gazu.

***

Gdy Line straciła wszystko, ludzie zaczęli się jej obawiać. Ci, którzy wcześniej bywali u nich w domu, teraz zerwali z nią kontakt. Jeśli przypadkiem gdzieś ich spotkała, tłumaczyli się nieskładnie, że chcieli zostawić ją w spokoju, dać jej czas na dojście do siebie po tym, przez co przeszła razem z dziećmi. „Ale pamiętaj, że zawsze możesz zadzwonić! Koniecznie daj znać, jeśli możemy coś dla ciebie zrobić, okej?” – mówiły ich usta, podczas gdy spojrzenia błądziły w poszukiwaniu miejsca ucieczki, wykrętów, pretekstów. Line widziała, jak dawni przyjaciele chowają się na jej widok w sklepach i w samochodach. Nie chcieli, żeby ich widziano razem z nią, woleli się z nią witać, bo nie wiedzieli, co o tym wszystkim myśleć i o czym z nią rozmawiać. Bo ile ona właściwie wiedziała, jak bardzo była świadoma, współwinna, w jakim stopniu ponosi odpowiedzialność za tych, którzy przez Kristiana stracili pieniądze? W jej obecności czują dyskomfort i nie wiedzą, po której stronie się opowiedzieć. Utratą majątku i społeczną degradacją można się zarazić. Do tych, którzy będą się widywać z Line Hvidt, też przylgnie bankructwo i towarzyszący mu skandal. „Żona tego właściciela fabryki, który zastrzelił się w Cottageparken, nie pamiętacie? Defraudacja, oszustwa, musiała wyprowadzić się z domu, sprzedać samochody, dom letniskowy, mieszkanie w Cannes, straciła wszystko, nie zostało jej zupełnie nic”. Line wie, co o niej opowiadają, i że te plotki są podszyte źle ukrywanym zadowoleniem z cudzej krzywdy. Ona, kiedyś rozpieszczana przez męża, ta od imprez i gości, stała się persona non grata, wykluczona z towarzyskich kręgów. Chociaż o niczym nie wiedziała, grzechy Kristiana przypadły jej w spadku. Line skryła się w swoim pięknym domu, w życiu bez trosk, pozwalając mężowi zajmować się rodzinnymi finansami. Owszem, nie była dość czujna, i nie do końca lojalna, ale nie popełniła żadnego przestępstwa. O niczym nie wiedziała.

Ask

– Nie masz ochoty?

– To przeze mnie?

– Czy coś robię coś źle?

– Nie pociągam cię już?

O to go pyta.

– O czym marzysz?

– Dlaczego nic nie mówisz?

– Przecież musi być jakiś powód?

– Masz kogoś?

Żąda odpowiedzi.

Tuż przed pójściem spać potrafi go pytać o najbardziej irytujące rzeczy. Ask nie ma pojęcia, co odpowiedzieć, a raczej – na jaką odpowiedź sobie pozwolić. Nie powie przecież, że tęskni za dawną Cille, pełną energii, na którą zawsze mógł liczyć, której słodyczą i witalnością upajał się przez prawie dziesięć lat. Tą, która wszystko ze sobą scalała, nadawała życiu sens. Właśnie za nią tęskni i o niej marzy. Wiecznie skwaszone babsko, które prawie nie zwraca na niego uwagi, kiedy on wraca do domu, nie jest jego Cille. Pozbawiona wdzięku olbrzymka siedząca przed telewizorem w niechlujnym ubraniu i tęskniąca za ucieczką do szwedzkiego lasu nie jest jego żoną. Za dnia praktycznie go nie zauważa, dopiero wieczorem, już w sypialni, gdy dzieci śpią, a w domu panuje cisza, dopiero wtedy wyraz jej twarzy mięknie, staje się bardziej otwarta, a strefa nietykalności wokół niej się neutralizuje. Potrafi przysunąć się do niego całym ciałem, oczekując, że będzie nadawał na tej samej częstotliwości. Cille nie rozumie, że właśnie w tym momencie, dokładnie w tej chwili, Ask nie może tego zrobić, jak by to ująć – to dla niego fizycznie niemożliwe. Dlatego gdy żona go pyta, o czym marzy, nie ma pojęcia, co odpowiedzieć. Bo przecież marzy o tym, żeby na powrót stała się sobą, żeby odzyskać swoją kobietę, że wszystko kiedyś wróci do normalności. A gdy zupełnie popuszcza wodze fantazji i w niczym się nie ogranicza, marzy o jednej nocy spędzonej z jakąś atrakcyjną nieznajomą w domku letniskowym w Toskanii, mercedesie klasy e w kolorze czarnym albo metalik, wypadzie na narty z dawnymi kolegami z kopenhaskiej Szkoły Biznesu, marzy o staniu się partnerem w spółce, o dobrobycie i karierze, o szczęśliwej rodzinie. Pragnie chyba tego, co każdy – chce mieć wszystko, cały pakiet.

– Jest coś, czego pragniesz?

– Coś, czego nie robimy?

– O czym myślisz?

– O czym marzysz? No, powiedz.

Nie daje mu spokoju. Leży oparta na łokciu, ze zmarszczką na czole, i zasypuje go pytaniami, gotowa do walki, zdesperowana, nie przestając świdrować go wzrokiem. Ask nakrywa się kołdrą po szyję i patrzy bezradnie na sufit. Chciałby stać się malutki i niewidzialny, ale ona czyha na niego jak drapieżnik. To jeden z tych wieczorów, kiedy nie da rady się wykręcić. Jest zmęczony, jutro rano ma spotkanie w Ministerstwie Finansów, musi udzielić jej jakiejś odpowiedzi, żeby wreszcie zostawiła go w spokoju.

– O czym marzę… Hmm, no tak… O czym ja właściwie marzę? Chyba o tym samym co wszyscy. Żeby dobrze nam się wiodło, o szczęściu, zadowolonej żonie, spokoju, jakimś ciepłym kraju na południu.

– Halo, co to za wykręty?! Miałam na myśli: pod względem seksualnym.

W jej ustach brzmi to jak groźba, maszynowo i mechanicznie. Askowi przychodzi na myśl sprzęt rolniczy. Stal. Ciężkie urządzenia, niemieckie stocznie, brudny łańcuch od roweru.

– Czy pragniesz czegoś, czego nie robimy? Może mi czegoś nie mówisz?

„Czy ona nigdy nie skończy?!”

– Nie, to… – Ostatnie słowo stawia mu opór i nie chce się wydostać z gardła, aż na koniec zupełnie zamiera. Wymawiając je bezgłośnie, na wydechu, Ask ma nadzieję, że nie będzie musiał dokańczać tego zdania. Nie wie, co powiedzieć. Wyłącza lampkę do czytania po swojej stronie łóżka, zaciska powieki i ciemność pochłania spojrzenie Cille, zmartwioną zmarszczkę na czole, późniejsze płacz i wymówki. Ask wciska się ciałem w materac, liczy na to, że wszystko samo przeminie. Tchórz. Nie jest z siebie dumny, ale prawda to niebezpieczne zwierzę, którego nie można wypuścić na wolność o tej porze. Ask marzy o tym, żeby znów kochać żonę.

Cille

Kiedy Ask śpi, ona znajduje pociechę w niebieskawej poświacie komputerowego monitora. Zawsze pamięta o usunięciu historii przeglądania, żeby dzieci albo Ask przypadkiem nie odkryli jej sekretnych stron internetowych. Cille trzyma swoje pożądanie w tajemnicy. Powtarza sobie, że orgazm jest ludzkim prawem, jedynym luksusem w jej życiu. Tęskni za Askiem, ale i nie tęskni. Ogląda kilka minut filmu na Redtube.com. Rosyjski biznesmen spotyka się w pokoju hotelowym z rudowłosą kobietą. Ma dla niej prezent – komplet różowej bielizny. Kobieta natychmiast go wkłada tylko po to, żeby po paru sekundach znów go z siebie zrzucić – przyszedł czas podziękować za podarunek. Gra tocząca się między obojgiem nie jest szczególnie podniecająca, aktorzy wyglądają, jakby trochę się nudzili. Mimo to Cille czuje podniecenie wywołane ich przerysowanymi pieszczotami, chociaż sama nie rozumie dlaczego. Rosyjski biznesmen wydaje się gburowaty i zblazowany, a rudowłosa kobieta nazbyt gorliwa w sprawianiu mu przyjemności – uśmiecha się z wdzięcznością i wije się na pościeli jak kotka za każdym razem, gdy mężczyzna o kamiennej twarzy zaszczyci ją spojrzeniem. Kiedyś mieli z Askiem bogate życie intymne, teraz najczęściej uprawiają seks osobno. Cille odzwyczaiła się od rąk męża i używa własnych. Nie spytała go wprost, czy robi to samo podczas pobytów w hotelach w Londynie, Dublinie albo Nowym Jorku, ale na pewno tak jest. Rosyjski biznesmen właśnie wszedł w odbyt rudowłosej kobiety i wygląda, jakby trochę go to rozbudziło, jego ruchy przestały być leniwe, a spojrzenie martwe. Z prawej strony ekranu w osobnym okienku wyskakuje reklama: „Przestań się onanizować. Poszukaj prawdziwych przeżyć”. Chodzi o stronę, której użytkownicy umawiają się na seks. Cille ma ochotę przeczytać więcej, ale na razie to zostawia. Wyłącza komputer i wsuwa go głęboko pod łóżko.

Line

Z okazji dwudziestych urodzin córki Peter zaprosił większe grono osób na kolację w restauracji Pluto w centrum Kopenhagi. Line towarzyszy mu przez cały czas. Po raz pierwszy spotyka jego rodzinę i przyjaciół. Dokłada starań, żeby porozmawiać ze wszystkimi, którzy najwięcej dla niego znaczą. Zaczyna zajmować ważne miejsce w jego życiu i wie, czego do tego potrzeba. Po deserze, koniaku i kawie idą do klubu, w którym zarezerwował stoliki i zaprasza na drinki. Bawią się razem z młodymi, wypijają trochę za dużo. Peter stwarza wokół siebie wyjątkową atmosferę, gdziekolwiek się z nim nie pójdzie, wszędzie witają ich jak długo wyczekiwanych gości. Nie ma dla niego rzeczy niemożliwych. Na koniec zorganizował dla wszystkich zupę w małej tajskiej restauracji przy Bredgade. W środku nocy on i Line padają na sofę w jego domu w Rungstedzie, zbyt zmęczeni, żeby pójść do łóżka.

– Cudowny wieczór! Wyprawiłeś córce niesamowite przyjęcie. To naprawdę wspaniały prezent, mam nadzieję, że to doceniła.

– E tam, nie ma o czym mówić. Zasługuje na wszystko, co najlepsze! Dwadzieścia lat! Cały świat stoi przed nią otworem, właśnie dostała pierwszą piątkę na studiach prawniczych, w weekend pojedziemy obejrzeć dla niej mieszkanie, poza tym niedługo święta, a wy się właśnie poznałyście. Jest wiele powodów do świętowania. Zresztą firma za wszystko płaci.

Zaczyna mówić niższym głosem i przesadnie gestykulować z miną ważnego dyrektora. Obydwoje wybuchają śmiechem i próbują się pocałować, ale siedzą zbyt daleko od siebie, jest zbyt późno, a oni zbyt pijani. Line kręci się w głowie, wstaje i chwiejnym krokiem idzie do łazienki. Kristian też potrafił zaprosić na kolację przyjaciół i rodzinę, dopisując rachunek do firmowych kosztów. Granica między prywatnym a biznesowym spotkaniem jest niezwykle cienka, wiedzą o tym wszyscy, którzy rozporządzają funduszem reprezentacyjnym. Trudno jest rozróżnić, co jest czym – kiedy załatwiasz interesy i dbasz o kontakty biznesowe, a kiedy spędzasz całkowicie prywatny wieczór. Tak naprawdę wszystko się ze sobą łączy i rozmywa. Gdy spotykają się przyjaciele i koledzy z pracy, rozmowy często schodzą na sprawy zawodowe i osobiste, i właśnie w takich sytuacjach często wpada się na najlepsze pomysły. Bo kto, jeśli nie twoja żona, twój ojciec, brat, dobry przyjaciel i kolega ze studiów doradzi ci najlepiej? Ten rodzaj przyjęć z pewnością można nazwać inspiracją, networkingiem, badaniem rynku, sparringiem – o ile korzysta się z usług sensownego rewizora, który żyje w prawdziwym świecie. Oczywiście należy znać granice, ale każda z nich jest podatna na interpretacje. Kristian już nie żył, gdy Line odkryła, że na sam koniec przestały dla niego istnieć wszelkie granice. Pożyczał i inwestował prywatne środki, aby pokryć straty swojego przedsiębiorstwa. Stracił majątek, którego dorobienie się zajęło jego rodzinie trzy pokolenia. Chwytał się nielegalnych działań, żeby zatuszować własne błędy. Granice przestały dla niego istnieć. Przepisy można naginać i interpretować, ale oczywiście w ramach istniejącego prawa, żeby nikt nie mógł się do niczego przyczepić. Line ufa Peterowi i jego zdolności osądu. Jest zbyt mądry, żeby przekroczyć swoje uprawnienia, to lekarz, a nie biznesmen. Nie popełnia tego rodzaju błędów.

***

Peter wie, jak pokazać swoim kobietom, ile dla niego znaczą. Dba nie tylko o córkę, ale też o Line. Zaprasza ją do swojego życia. Interesuje się sztuką i razem chadzają na wernisaże, zabiera ją do teatru, a jego krąg znajomych akceptuje ją bez zastrzeżeń. Razem z nim życie znów jest dobre. Przez tak długi czas Line czuła się zrozpaczona i samotna, ale teraz otwiera się w jej życiu zupełnie nowy rozdział, nowa opowieść. Nazywa Petera swoim osobistym lekarzem, dzięki niemu wszystko nabiera sensu. Trudno jej tylko pracować, szczęście nie jest dobrym paliwem dla pracy twórczej. Musi się nieustannie upominać, że powinna walczyć o swoją sprawę. Osobie zakochanej trudno się wściekać na stan świata. Niektórzy nazywają ją ekobojowniczką. Napisała dwie bestsellerowe książki o zachowywaniu zdrowego rozsądku w czasach kryzysu: Sto pokrzepiających posiłków za sto koron i Myśl na wielką skalę, żyj na małą – ale piękną. Tytuł roboczy jej nowej książki brzmi To ty bądź zmianą. Zasięg jej przesłania wykracza poza granice Danii, Line pisze o jakości życia, ekologii i zaangażowanej postawie w czasach, gdy wielki potwór konsumpcji powoli zaczyna budzić się ze snu. Na pewien czas uśpił go kryzys, ale w tym roku po raz pierwszy od pięciu lat prognozuje się wzrost sprzedaży w okresie przedświątecznym. Jednocześnie więcej rodzin niż kiedykolwiek potrzebuje pomocy materialnej. Bogaci stali się jeszcze bogatsi, a biedni zbiednieli jeszcze bardziej. Line dostrzega kilka wyraźnych tendencji, które zamierza opisać w odniesieniu do tego, o czym wie najwięcej – prowadzeniu gospodarstwa domowego, kwestiach jakości i smaku. Zdrowym rozsądku i niezgodzie na łatwe rozwiązania.

Cille

Wnętrze jej domu nie olśniewa tak, jak powinno. Cille dekoruje tylko te okna, które widać z ulicy. W tym roku nie zrobiła razem z dziećmi ozdób świątecznych. Ask ją pyta, czy upieką ciasteczka z Tarą i Tobiasem. Rzeczywiście przeszła jej przez głowę taka myśl, ale na tym się skończyło. Jedna z matek ucznia z klasy Tobiasa bierze urlop na cały grudzień, „bo to taki przyjemny miesiąc dla niej i dla dzieci” – wyjaśnia, wzbudzając u Cille wyrzuty sumienia. „Grudzień jest pełen tradycji, istnieje tyle przyjemnych rzeczy, które chciałoby się robić w rodzinnym gronie, prawda?” Matka Magnusa szyje obrusy świąteczne i serca z materiału, dzieci mają kilka dni wolnego od szkoły, podczas których przy kuchennym stole zajmują się wytwarzaniem prezentów i przepięknych wieńców adwentowych. Cille widziała zdjęcia na Facebooku, Instagramie, Pintereście. A skoro już zabrali się do pracy, mama Magnusa przy okazji robi ozdoby do udekorowania klasy syna, dla sąsiadów „i dla ciebie” – mówi, wręczając Cille elegancki świąteczny stroik, gdy ta przychodzi odebrać od nich Tobiasa. Widok estetycznej kompozycji mchu, gałęzi świerku i świecy wprawia Cille w tak wielkie zakłopotanie, że aż zapomina podziękować. Wyobraża sobie matkę Magnusa z gromadką dzieci zbierających w lesie mech i szyszki. Obraz kłuje ją w oczy. Spuszcza wzrok na jedwabne wstążeczki, grubą ręcznie odlaną świecę w złotym kolorze i czuje się jak faryzeuszka. Jest czarną plamą na szkle okularów, tą, która zakłóca idyllę, której nie można zetrzeć. Jak te inne matki to robią? Skąd czerpią energię do tych wszystkich robótek ręcznych? W jaki sposób udaje im się sięgać tak wysoko zawieszonej poprzeczki? Umawiają się z rodzinami i przyjaciółkami na wspólne robienie dekoracji i świątecznych słodkości. Cille ogląda na Facebooku ich posty ze zdjęciami i czuje się beznadziejnie z powodu własnej apatii. Inne matki udzielają się kreatywnie razem ze swoimi dziećmi, wycinają i kleją najróżniejsze cuda z błyszczącego papieru i filcu, malują sprayem na srebrny i złoty wszystko, do czego się zbliżą, i dekorują pokoje u siebie w domu martwą naturą znalezioną na plaży, w lesie i w ekskluzywnym domu towarowym Illums Bolighus. Smażą faworki, pieką bułeczki z okazji Dnia Świętej Łucji, na gwiazdkową zabawę ubierają swoje dzieci w jednakowe stroje, pracując przy tym na pół etatu, trenując i biegając przed zachodem słońca. Ich paznokcie mienią się pięknymi kolorami, pasującymi do koloru ich ust, bluzek, spinek do włosów, torebek. W ich domach pachnie cynamonem. Ze względu na dzieci Cille nabywa w połowie grudnia adwentową świecę kalendarzową i wtyka ją w kulkę plasteliny, którą owija folią aluminiową. Chce, żeby ładnie to wyglądało, zwłaszcza gdy będą pocierać zapałką o draskę i przyglądać się płonącemu knotowi. W grudniu nie może im niczego zabraknąć, bo o tej porze roku brak odczuwa się dużo dotkliwiej i brutalniej. Grudzień działa jak wzmacniacz – wszystko sprawia ci większy ból, jeśli znajdziesz się poza kręgiem wtajemniczonych. A ci, którzy mają wszystko, dostają jeszcze więcej. Grudniowe życzenia są wielkie i ważkie: żeby wszyscy się radowali. Żyli w harmonii. Kochali i byli kochani. W grudniu spełniają się wszystkie życzenia, a jeśli nie do końca tak jest, trzeba udawać, żeby nie zepsuć tej niezwykłej atmosfery. Boże Narodzenie to święto szczęśliwych ludzi. Cille pisze esemes do matki Magnusa: „Zapomniałam podziękować za przepiękną dekorację. Niesamowicie miło z Pani strony. Dziękuję i przesyłam życzenia Wesołych Świąt”. Musi uczestniczyć w tej zabawie, ze względu na dzieci.

Caroline

Camilla i Frank przyjeżdżają przed południem. Ponieważ transport gotowych pieczeni wieprzowych i nadziewanych kaczek z Herlev do Hellerup byłby zbyt uciążliwy, Camilla postanawia przygotować kolację wigilijną w kuchni Caroline. Siostry umówiły się na to już wiele miesięcy wcześniej.

– Spokojnie ogarniemy wszystkie potrawy i przy okazji będziemy sobie mogły pogadać, a w tym czasie nasi mężowie i dzieci nakryją do stołu i udekorują choinkę – stwierdza Camilla, z rutyną wiążąc na plecach fartuszek.

Frank wnosi do domu kartony i plastikowe pojemniki z produktami, a Camilla wykłada na kuchenny stół foremki z folii aluminiowej i ustawia jedną na drugiej, po kilka sztuk. Na wszystkim widać ponaklejane żółte karteczki. Większość składników Camilla przygotowała już wcześniej. Migdały i warzywa równo posiekane, dokładnie odmierzone i estetycznie poukładane.

– Co tam, siostro, jak leci? – pyta.

– Chyba dobrze. – Caroline wzrusza ramionami. – Musisz mną pokierować. Czym się mogę zająć?

– Może deserem migdałowym? Ale nie musisz koniecznie czegoś robić, wystarczy, że zaparzysz nam kawy i dotrzymasz mi towarzystwa. To cudownie, że spędzimy razem święta, Caro. Cała nasza czwórka nie mogła się doczekać.

Camilla uśmiecha się i kiedy przechodzi obok niej, całuje ją przelotnie w policzek. W każdej rodzinie zawsze jest jedna promienna osoba, jeden samotnik, jeden pajac i jedna zdolna dziewczynka i każdy zrasta się z przydzieloną mu rolą. „Wystarczy spojrzeć na nas” – myśli Caroline. Ich matka zawsze powtarzała: „Camilla jest niesamowicie bezpośrednia, ma cudownie pogodne usposobienie. Za to Caroline nauczyła się czytać w wieku czterech lat i zawsze siedzi z nosem w książce. Dam sobie rękę uciąć, że wyrośnie z niej kiedyś jakaś profesorka”. Najniebezpieczniejsze w tym wszystkim jest to, że rodziny najczęściej okazują się mieć rację. Kiedy od wczesnego wieku do znudzenia powtarza się dziecku, że jest typem mola książkowego, który stroni od ludzi, proroctwo w końcu się spełnia. Rodzina trzyma cię w potrzasku. Trudno zmienić wydany przez nią wyrok, uzyskać pozwolenie na stanie się kimś innym. Camilla kończy przygotowywać wieprzowinę, posypując ją gruboziarnistą solą i listkami laurowymi, następnie wstawia mięso do piekarnika i natychmiast wraca do siekania i krojenia, mieszania w rondlach, wyjmowania z szafek kolejnych miseczek. Sprawia, że otaczająca ją kuchnia ożywa. „Camilla potrafi zrobić wszystko, jej ręce zawsze są czymś zajęte”. Sposób, w jaki panuje nad sytuacją, budzi głęboki szacunek. Wszystko jest poustawiane w logicznym porządku, akurat w tym punkcie są do siebie podobne.

– Było dużo ekscytacji aż do samych świąt z tymi testami, ocenami i całą resztą, prawda? – pyta nagle Camilla. – Amalie strasznie się denerwowała! A jak poszło Lukasowi?

– Ocenami? Nie mam pojęcia. Dostali ostatnio jakieś oceny? Nic takiego nie mówił.

– Aha? Może tutaj odbywa się to w inny sposób? Czyżby Lukas chodził do jednej z tych klas bez ocen?

– Klasy bez ocen…? Co to znaczy? Nie, nie sądzę.

Caroline marszczy brwi i przewija wstecz całą swoją pamięć w poszukiwaniu informacji o Lukasie. Nie znajduje nic. Nic jej nie powiedział, w każdym razie Caroline nie przypomina sobie, żeby słyszała albo widziała coś, co miałoby związek z ocenami lub klasami bez ocen.

– W niektórych liceach tworzą na próbę takie klasy, w których uczniów się nie ocenia. Nie wszyscy młodzi ludzie wytrzymują presję i rywalizację. W tym rozwiązaniu chodzi o to, żeby mieli odwagę popełniać błędy i zadawać głupie pytania, nie obawiając się, że nauczyciel źle ich oceni z tego powodu. Niektórzy uważają, że dzięki temu dzieci lepiej i efektywniej się uczą. Ale skoro o tym nie rozmawialiście, to znaczy, że Lukas chodzi raczej do zwykłej klasy. Pewnie zapomniał pokazać wam stopnie, powinniście się dowiedzieć w ciągu najbliższych dni.

– Tak sądzę.

– Amalie bardzo się ucieszyła ze swoich. Jej ciężka praca została nagrodzona. Nie można jej oderwać od książek, przypomina ciebie pod tym względem.

– Amalie ma wrodzony talent, ale co do Lukasa nie byłabym już taka pewna… Z pewnością jest bystry, ale nie chce mu się pracować. Nie mówi nam zbyt wiele. Przez większość czasu siedzi w swoim pokoju i gra na PlayStation. Prawie go nie widujemy. Nie wiem, czym się zajmuje poza szkołą, i wścieka się na mnie, gdy go o to pytam. Wygląda, jakby był ciągle zmęczony. Czasami rano nie mogę go dobudzić. Według ciebie to normalne? Amalie i Victor też tak mają?

Camilla odkłada nóż i nalewa każdej z nich więcej kawy.

– Próbowałaś z nim szczerze porozmawiać? Zabrać go gdzieś, spędzić wspólnie czas na czymś, co lubi? O ile pamiętam, wcześniej zdarzało się wam razem wychodzić.

– Tak, ale od tamtej pory upłynęło dużo czasu.

– Może da się do tego wrócić? Przebywanie ze starszymi dziećmi sprawia naprawdę wielką frajdę! Okazuje się, że wiedzą mnóstwo rzeczy i mają własne zdanie dosłownie na każdy temat. Nie możemy jednak podchodzić do nich tak, jakbyśmy chcieli je dalej wychowywać, trzeba je po prostu zaakceptować takimi, jakimi są.

W ustach Camilli zawsze wszystko brzmi niezwykle prosto. Caroline przygląda się siostrze. Obydwie odziedziczyły po matce budowę ciała, dłonie. „Nie jesteśmy grube” – pocieszały się, kiedy były nastolatkami. „Mamy po prostu solidne kości”. Caroline jest starsza o dwa lata i wyższa o dziesięć centymetrów od Camilli, ale szczerze ją podziwia. Nie zawsze tak było. Zupełnie jakby wraz z wiekiem umiejętności młodszej siostry zyskały w jej oczach większą wartość. Zaradność, pogodne usposobienie, sposób bycia, dzięki któremu wszyscy do niej lgną. Świetne wyczucie najróżniejszych drobnych spraw. Kontakt, jaki ma z Amalie i Victorem, prostota i oczywistość cechujące ich relacje. Podobnie podchodzi też do Franka – z serdecznością i dużą dozą cierpliwości. Wszystko w niej wydaje się naturalne. W dodatku potrafi przygotować całą kolację wigilijną, nie zerkając ani razu do książki kucharskiej. Zawiązuje fartuszek, dmuchnięciem odgarnia grzywkę z czoła i zabiera się do pracy. Jej zręczne dłonie i zdecydowane ruchy przypominają ich własną matkę w kuchni. Camilla nie próbuje zachowywać się w jakiś określony sposób, ona po prostu taka jest.

Kaare

Camilla i Frank nie są zamożni, ale, kurczę, przyjemni z nich ludzie. Obydwoje pracują w szkole, Camilla chyba uczy duńskiego, a Frank matematyki i jakiegoś przedmiotu związanego z geografią albo historią. Mieszkają w szeregowcu w Herlev czterysta metrów od szkoły, w której pracują. Mają starą toyotę, której prawie nie używają. Najchętniej wszędzie jeżdżą rowerami, w sumie to dość zabawne, trochę jakby czas się u nich zatrzymał. Urządzili swój dom w sposób, który woła o pomstę do nieba, meblami wyglądającymi jak z akademika. Camilli i Frankowi wystarcza, że stół ma cztery nogi, a reszta nie ma znaczenia. Nie obchodzą ich najnowsze trendy, nie dostrzegają panującej od jakichś dwudziestu lat mody na urządzanie wnętrz w stylu minimalistycznym, malowanie ścian i podłóg na biało. Uniknęli za to skutków kryzysu gospodarczego i wszystko w ich życiu wygląda dokładnie tak jak wcześniej. Tych dwoje zatrudnionych na etatach w budżetówce nie miało oczywiście żadnych nadwyżek finansowych do inwestowania. Ich dom jest pełen brzydkich rzeczy – należących do Franka plakatów z motylami i wypchanych ptaków albo wieszanych przez Camillę zdjęć dzieci w ramkach z Ikei, półek z rzędami zakurzonych książek. Kaare często proponował, żeby znana mu ekipa polskich fachowców wyremontowała im całą chałupę, ale oni woleli zająć się tym sami. „Zrobimy to po kawałku, tak będzie najlepiej” – stwierdził Frank. „Nie ma żadnego pośpiechu”. Nie dzieje się jednak nic, obydwoje zachowują trochę dziwnie w tej kwestii. A mógłby to być całkiem ładny domek, gdyby go trochę odpicować z zewnątrz i w środku. Dla Kaarego pozostaje zagadką, że dwie siostry mogą się aż tak różnić. Gdy były młodsze, nie widywały się zbyt często. Caroline miażdżyła przeciwników w Sądzie Rejonowym w Kopenhadze i wygłaszała wykłady przy pełnej publiczności, podczas gdy Camilla nie ruszała się z Herlev, zajęta sprawami domowymi i wychowywaniem dwójki małych dzieci. Zmieniło się to w ciągu ostatnich pięciu, może sześciu lat. Caroline coraz częściej widuje się z siostrą, Kaare właściwie też lubi się spotykać ich rodziną. Frank to miły facet, trzeba tylko przywyknąć do jego powolności i drobiazgowego podejścia do wszystkiego. Mają dwoje bystrych dzieci, i to bardzo, nigdy nie sprawiają kłopotów i wywierają dobry wpływ na Lukasa. Ożywia się w widoczny sposób na widok kuzynki i kuzyna, wszyscy troje są mniej więcej rówieśnikami. Przyjemnie jest na nich popatrzeć. Podczas wigilijnej kolacji Caroline też tryska humorem.

– Zaczęłam chodzić do Zwierzyńca na długie spacery – opowiada. – Pomyśleć tylko, że mieszkamy tutaj przez te wszystkie lata, a ja dopiero teraz odkryłam, jakie to niezwykłe miejsce. Frank, ty pewnie wiesz na ten temat wszystko? Wyobrażam sobie, że każdy nauczyciel biologii marzy o zabraniu tam swoich uczniów.

– Owszem, chodzę się tam czasem z najmłodszymi klasami, żeby popatrzeć na jelenie. Zwierzyniec jest jedyny w swoim rodzaju. Ale gdybym miał wybrać, wolałbym pójść do prawdziwego lasu.

– Prawdziwego lasu? – dziwi się Kaare.

– Cały rezerwat jest pod kontrolą łowczych i leśniczych doglądających populacji zwierząt. Zimą jelenie karmi się sianem i burakami cukrowymi, nie ma w tym nic dzikiego. Za piękno, którego doświadczamy w Zwierzyńcu, odpowiada cały sztab ludzi. Jest to środowisko ukształtowane i zaplanowane przez człowieka, a nie coś, co istnieje samo z siebie. Z drugiej strony jelenie nie mają o tym pojęcia, więc czy to ważne? Przeżuwają w spokoju przynoszone im siano i żyją jak pączki w maśle, dopóki leśniczy będzie pamiętał, żeby je nakarmić.

Kaare i dzieci wybuchają śmiechem. Frank ma zdziwioną minę, uśmiecha się i poprawia okulary w stalowej oprawce, wdzięczny wszystkim za zainteresowanie.

– Nawet jeśli ukształtował je człowiek, wciąż jest to dla mnie najpiękniejsze miejsce na świecie. – Caroline uśmiecha się do Franka. – Wypijmy za Zwierzyniec! Życzę wam wesołych świąt. Tak się cieszę, że jesteście tu z nami.

– Wzajemnie! Jak dobrze, że chodzisz na te spacery. W takim razie może dacie się skusić na wyjazd z nami do Szwecji w najbliższe wakacje?

– O tak! Chcemy, żeby Luke z nami pojechał!

Rozradowani Victor i Amalie poklepują Lukasa po ramieniu, a on odpowiada uśmiechem i coś do nich mruczy w odpowiedzi. Caroline kiwa głową i patrzy na Kaarego.

– Co o tym sądzisz? Może by nam się spodobało? – pyta z uniesionymi brwiami, jakby koniecznie musieli podjąć tę decyzję tu i teraz.

– Niewykluczone – odpowiada Kaare wyraźnym głosem. Myśl o tym, że oni – rodzina Kristiansenów – mieliby się wybrać na dwutygodniową wycieczkę w góry, wędrować z plecakami i spać w przypadkowych prymitywnych miejscach noclegowych, jest trudna do wyobrażenia. To nie może się udać. Z drugiej strony… W towarzystwie Camilli i Franka wszystko w dziwny sposób wydaje się prostsze. Problem w tym, że gdyby Kaare miał spędzić z rodziną czternaście dni w jakiejś dolinie polodowcowej, na pewno zatęskniłby za Jeanne. Polubił ją, i to bardziej, niż chciałby przyznać.

– Jak wspominałem, realizuję teraz duży projekt budowlany w Klampenborgu. Z tego powodu nie mogę tak po prostu wyjechać na dłuższy czas, ale do lata dom powinien stać gotowy. Wtedy zobaczymy, jak to będzie. Wakacje w szwedzkich górach, ha, ha, czegoś takiego się nie spodziewałem. Ale niczego nie wykluczam, absolutnie.

Line

Zanim wszystko straciła, wydawało jej się, że mogłaby bez tego żyć i czuć się szczęśliwa. Dzieci pozostałyby dla niej niewyczerpanym źródłem radości, podobnie jak upieczenie złocistego chleba, zrobienie dobrej zupy minestrone czy poranna kąpiel w morzu. Maksymalne wykorzystywanie posiadanych zasobów daje dużą satysfakcję. Największe radości nic nie kosztują, dobrobyt i szczęście tkwią w nas samych. O tym pisze w swoich książkach, tak powinno być i wydawało jej się, że tak jest. Dopiero gdy wylądowali z Johanem w mieszkaniu, które musiał jej kupić teść, zrozumiała, że okłamywała samą siebie. Nie ma nic atrakcyjnego w pieczeniu chleba i ugotowaniu zupy, którą możesz wykarmić wszystkich domowników, jeśli robisz to z braku innego wyjścia. To możliwość wyboru przydaje prostocie i wyrzeczeniu aury atrakcyjności. Gdy Johan uparł się, że chce pójść do elitarnego liceum w Sorø, a Line trudno było zapłacić czesne, znów musiała zwrócić się do teścia z prośbą o pomoc. Doświadczyła sytuacji, w których trzymała w ręce plik niezapłaconych rachunków i nie miała pojęcia, skąd wziąć na to pieniądze. Teraz, gdy znów ktoś ją rozpieszcza, uświadamia sobie, jak bardzo brakowało jej luksusu. Tego, że ktoś zaprasza cię do restauracji, kupuje kwiaty, prezenty, za pomocą różnych drobiazgów okazuje ci zainteresowanie. U boku Petera jest jej aż za dobrze. Na lotnisku, w drodze do Norwegii, ciągnie ją do sklepu Louisa Vuittona, bo chce jej sprezentować torebkę. Line przygląda się wielu modelom, ale cały czas wraca do pięknego czarnego z nowej kolekcji.

– Pasuje ci – stwierdza Peter, gdy lśniąca nowością torebka zawisa na jej nadgarstku.

Jej stara torebka od Mulberry ląduje w reklamówce, Line ma w zwyczaju od razu używać wszystkich nowo zakupionych rzeczy.

– Naprawdę nie wiem, co powiedzieć, bardzo ci dziękuję – zwraca się do niego po wyjściu ze sklepu. – Nie musiałeś tego robić. Czy to aby dobry pomysł? Za nic nie chciałabym, żebyś zastawiał dom z mojego powodu, zwłaszcza że całkiem niedawno dostałam od ciebie piękny prezent gwiazdkowy. Nie powinieneś mi dawać tak drogich rzeczy, to naprawdę zbyt wiele.

Mówi to chyba zbyt pouczającym tonem, bo natychmiast wyczuwa zmianę nastroju. Zatrzymuje się i uśmiecha, chce go pocałować, ale Peter idzie dalej. Musi go chwycić za ramię i zapytać, o co chodzi, czy powiedziała coś nie tak.

– Daję ci prezenty, które chcę ci dać. Więcej nie mam do powiedzenia.

Wydaje się zgorzkniały i obcy. Line czuje się mała i głupia, gdy drepcze za nim do bramki.

– Przepraszam, Peter. Źle się wyraziłam. Po prostu chodziło mi o to, że się cieszę, i to bardzo. Torebka jest przepiękna. Dziękuję.

Kiedy idą, zerka na jego profil i ma nadzieję, że odwzajemni jej przyjazne spojrzenie. To ich pierwszy wspólny wyjazd. Line musi zajrzeć do toalety, żeby wytrzeć oczy. Bierze kilka papierowych ręczników i wkłada je do nowej torebki. Na wszelki wypadek.

***

Kochają się we wszystkich trzech sypialniach i przed kominkiem. Line przygotowuje dla nich wyszukane posiłki, chodzą na długie wycieczki w wełnianych czapkach i ciężkich butach. Pieką jabłka w kominku i piją czerwone wino. Po gorącej kąpieli wybiegają na dwór i tarzają się w śniegu. Są Adamem i Ewą w norweskich górach. Afera z torebką odeszła w zapomnienie. Zaczynają od początku, to, co ich łączy, jest nowe i obiecujące, nie ma rzeczy niemożliwych. Termometr pokazuje minus dwadzieścia stopni na dworze, ale w drewnianej chatce temperatura jest bliska wrzenia. Snują wspólne plany. Wiosną Peter pokaże Line swoje mieszkanie w Rzymie, chce ją też zabrać do Umbrii. Zna kilka dobrych miejsc, w których mogliby zamieszkać, a w pewnej małej restauracji w Albie podają makaron z białymi truflami, którego absolutnie powinna spróbować.

– Nie ma lepszego. Tak jak ciebie. Nie ma lepszej ciebie, Line. Jestem ci niezwykle wdzięczny za to, że się tu ze mną wybrałaś. Nie masz pojęcia, jak się cieszę, że cię poznałem.

Głos mu chrypnie w sposób, który bardzo na nią działa. Całuje go, a on przynosi nową butelkę wina, Line już nie pamięta, czy to druga czy trzecia. Dzień był długi, a oni są na wakacjach, więc mogą sobie pozwolić na odrobinę szaleństwa.

– Powinniśmy wznieść toast za nas oboje – mówi Peter. – I za Elitedaters. To niesamowite, że niewinna wymiana zdań na portalu randkowym może przynieść tyle dobrego. Kurczę, naprawdę myślę, że cię kocham, Line Hvidt.

Styczeń

Ask

Za szklanymi ścianami, w piwnicy pod wysokimi pomieszczeniami, w których znajdują się biura firmy McKinsey & Company, urządzono siłownię. Kierownictwo uznało, że konsultanci nie są niezniszczalni. Jeśli mają wytrzymać sześćdziesięcio-, a nawet sześćdziesięciopięciogodzinny tydzień pracy, muszą być w dobrej formie. Trzeba im zapewnić miejsce na sport i sen, może nawet na rodzinę, w końcu doradcy od McKinseya także są ludźmi. Tę wysoko wyspecjalizowaną firmę konsultingową nazywa się wylęgarnią władzy, oferującą elitom biznesowym usługi najbystrzejszych umysłów w całym kraju, gotowych zapewnić ich organizacjom miejsce w ścisłej czołówce. Właśnie stąd rekrutują się oddziały do zadań specjalnych, gdy wzywają posiłki rządy, rodziny królewskie, Ministerstwo Finansów, Watykan, Biały Dom, przedsiębiorstwa takie jak Mærsk czy Lego. Eksperci z firmy McKinsey & Company specjalizują się w zmianach, ale dla tych wybrańców losu, którym udało się dostać tu pracę, codzienność prawie się nie zmieniła od niemal stu lat. Do tego sekretnego kręgu wstęp mają tylko nieliczni. Oczekuje się od nich, że każdego dnia wzniosą się ponad szczyty swoich możliwości. Są niczym komandosi świata biznesu wytrenowani w strukturach, finansach i technologiach. Stanowią część globalnej sieci, która żąda całkowitej dyskrecji i całkowitego poświęcenia się wszystkiemu, czym się zajmują. Podczas przerwy na lunch nie gra się tutaj w tenisa stołowego i nie siada w miękkich fotelach z nogami na stole. Nikt się nie bawi macbookiem, słuchawkami ani maszyną do popcornu. McKinsey & Company to fabryka dyrektorów, a nie klub młodzieżowy. Do pracy nie przychodzi się w jaskrawej koszuli i w kolorowych skarpetkach. Prawdziwi profesjonaliści chodzą neutralnie ubrani w jednokolorowe koszule i ciemne garnitury emanujące tym samym chłodnym autorytetem co śnieżnobiałe fartuchy lekarskie. W tym miejscu zawsze nosisz przy sobie paszport i czarną kartę MasterCard, bo nigdy nie wiesz, kiedy cię wezwą do Nowego Jorku, Singapuru, Dubaju czy Reykjaviku, aby zażegnać jakiś nagły kryzys. Musisz być przygotowany.

***

Ask uważa trening za zwykłe ćwiczenia rozciągające po długim dniu w biurze. Kiedy przychodzi do pracy, często nadkłada drogi, żeby sprawdzić, kto właśnie ćwiczy na siłowni. Przygląda się kolegom i koleżankom – wysokim mężczyznom i smukłym kobietom – jak ci najdrożsi i najpotężniejsi konsultanci od zarządzania przedsiębiorstwami staczają walkę ze swoimi ciałami na bieżniach, leżą na matach do jogi w różnych niemożliwych pozycjach służących poszerzeniu świadomości albo przykucają i podnoszą ciężary przed oświetlonymi ścianami luster. Gdy widzi swoich współpracowników w akcji, czuje ukłucie tęsknoty za tym, żeby dołączyć do toczącej się tam walki. Trening jest dla niego marchewką, którą serwuje sobie na koniec dnia, codzienną nagrodą, na którą się cieszy, gdy wstaje rano z łóżka. W pomieszczeniu siłowni jest produktywny i użyteczny, udaje mu się coś zbudować. To tutaj czuje, że żyje – zauważa w duchu, ale wie, że nie powinien za bardzo się z tym obnosić, ani w domu, ani w pracy. Od dwóch, trzech lat przychodzi tu coraz częściej. Tobias i Tara już podrośli, a Cille i tak siedzi przez cały dzień w domu. On natomiast potrzebuje ruchu. Trening daje mu coś w rodzaju uzdrowienia. Siłownia to centrum mocy, skąd Ask czerpie ochotę do życia. Schodzi tutaj każdego dnia po pracy, niekiedy zdarza mu się nawet zafundować sobie małą sesję z samego rana, tuż po przyjściu, jako rodzaj preludium do szerzej zakrojonego programu ćwiczeń w godzinach wieczornych. Raz na jakiś czas przyjeżdża na siłownię także w weekendy, ale wtedy musi się przygotować na kilka dni zaciekłego milczenia ze strony Cille, co jest stosunkowo wysoką ceną za półtorej godziny treningu. Wysiłek fizyczny dostarcza mu energii, dzięki niemu czuje się silniejszy i przez jakiś czas ma wrażenie, że w jego życiu wszystko gra. Daje z siebie wszystko, codziennie stawia sobie poprzeczkę ciut wyżej i potem może wrócić do domu w lepszym nastroju. Na sam koniec zawsze robi deskę. Spocony i pobudzony po treningu leży przodem, opierając się na przedramionach i palcach stóp. Napina mięśnie brzucha i unosi ciało nad podłogą, sztywne niczym deska od karku do kostek. Ćwiczenie wygląda na łatwe, kiedy robią je inni, ale okazuje się zaskakująco trudne, gdy chce się utrzymać w tej pozycji przez dłuższy czas. Jest to prawdziwe ćwiczenie dla pracowników McKinseya – stwarza widoczną zmianę i załatwia wszystko za jednym zamachem: płaski brzuch, sześciopak, prawidłową postawę, wytrzymałość, widoczne rezultaty. Błyskawiczny sukces. Ask lubi tę codzienną próbę sił, to, że przechodzi samego siebie i z każdym dniem zwiększa przewagę nad kolegami. Po kilku miesiącach treningu jest w stanie utrzymać się w pozycji deski przez osiem minut. Przez osiem minut dziennie leży rozciągnięty między ciałem i umysłem, fizycznością i wolą. Przez osiem minut dziennie Ask Beckmann staje się ostrą przekątną w przestrzeni, żywym pomnikiem wytrzymałości i mocy, pomostem łączącym pracę i dom, ciało i psychikę. Przez osiem minut dziennie jest bardziej mężczyzną niż kimkolwiek innym. To właśnie on, ten mężczyzna w piwnicy, niepodzielnie decyduje o tym, jak długo będzie tak leżał, tylko on rozstrzyga, kiedy walka jest wygrana, kiedy może opaść zwycięsko na podłogę. Potem poklepuje się po ramieniu, bierze prysznic, przebiera się w dżinsy i koszulkę i jedzie do domu, czując się silny i zintegrowany, przynajmniej przez jakiś czas. Kiedy leży w pozycji deski, nie myśli o niczym innym niż: „Wytrzymaj, jeszcze trochę, wiem, że możesz”. Po kilku minutach mięśnie zaczynają lekko drgać i powoli się zakwaszać, ale on się nie poddaje, opanowuje sytuację i wytrzymuje do końca. Czuje, jak jego ciało i umysł razem pracują nad tym zadaniem. Właśnie tak się to zaczęło. Po przeprowadzce do nowego domu problemy tak ich przytłoczyły, a ich finanse były do tego stopnia niepewne, że Ask zaczął cierpieć na bezsenność. Trening i skupienie się na coraz większych osiągnięciach, zmęczenie fizyczne pomagały mu zasnąć. Kiedy leży w pozycji deski, cała jego egzystencja kręci się wokół tego, żeby wytrzymać jeszcze minutę, jeszcze dziesięć sekund, jeszcze dwie. Obecnie pobił rekord w całym biurze, chociaż jego koledzy to szczeniaki przed trzydziestką o młodych ciałach buchających testosteronem. Nigdy nie zdarzyło im się spędzić bezsennych nocy z powodu jakiegoś problemu. Są młodzi i głupio odważni, zrekrutowani zaraz po ukończeniu studiów albo po doktoracie ze szkół biznesowych i uniwersytetów na całym świecie. Ale żaden z nich, po prostu żaden, nie potrafi wytrzymać w pozycji deski tak długo jak on. Jako jedyny w firmie wytrzymuje dłużej niż osiem minut. Osiągnął rekord, codziennie dodając jedną sekundę. Tylko jedną, dzień po dniu. Ask żyje według zasad panujących w firmie: każdego dnia wznosi się ponad szczyty swoich możliwości. Codziennie wytrzymuje w pozycji deski o sekundę dłużej i kiedy wraca samochodem do domu, czuje, że coś osiągnął. Jest o sekundę silniejszy i bardziej wytrzymały niż dzień wcześniej. Ma w sobie mnóstwo siły, mnóstwo mężczyzny, wciąż jeszcze potrafi.

Caroline

Trudno jest być rodziną, jak to osiągnąć? Caroline zadaje sobie to pytanie od wielu lat. Tyle wyobrażeń, nadziei na to, jak powinno wyglądać wspólne życie. Obserwuje się, co robią inni, czyta się o ich relacjach, aktywnych i pełnych czułości. Wspólne przygotowywanie posiłków, wspólna praca, wspólne wakacje pełne przygód, wieczory dyskusyjne, całe niedziele spędzane na grach planszowych albo zbieraniu grzybów sprawiają wrażenie czegoś oczywistego. Ale gdy Caroline wraca do domu, do własnej rodziny, i podczas wspólnej kolacji rzuca propozycję, z miejsca wydaje jej się ona czymś nietrafionym. Nabiera dużo powietrza w płuca, po czym wyjaśnia Kaaremu i Lukasowi, że raz w tygodniu powinni się spotykać na rodzinnej naradzie.

– To bardzo ważna sprawa – dodaje z lekkim skinieniem głowy i patrzy na twarze obecnych.

– Ale dlaczego? – wchodzą sobie w słowo obydwaj głupi mężczyźni.

– No jak to? Będziemy mogli porozmawiać o tym, co się u nas dzieje, jak się czujemy, i tak dalej – wyjaśnia.

Z każdym jej słowem Kaare i Lukas jakby coraz bardziej zapadają się w sobie. Caroline sama słyszy, że ten scenariusz jest niemożliwy do zrealizowania.

– Czy to aby konieczne? – pyta Kaare. – Spotykamy się przy kolacji trzy razy w tygodniu, chyba powinno nam to wystarczyć?

Posyła im swój uśmiech sprzedawcy i wraca do jedzenia, a Lukas kiwa głową w milczeniu. Caroline nie wie, jak ich przekonać. Nagle sama przestaje rozumieć swój pomysł, może rzeczywiście mają rację.

– Camilla i Frank robią u siebie takie narady i u nich to działa – tłumaczy. – Po prostu pomyślałam, że takie rozwiązanie mogłoby nam wyjść na dobre.

Wcześniej próbowała namówić ich na wspólne wycieczki do muzeum („O nie, tylko nie muzeum!” – wykrzykują chórem mąż i syn), weekendowy wyjazd do Hamburga („Kiedy by to miało być? Nie mogę wziąć wolnego w niedzielę, przecież domy się same nie sprzedadzą, poza tym kto się zajmie Kingiem?”). Caroline proponowała też, żeby wszyscy troje nauczyli się grać w tenisa („Jeśli już, wolałabym na jazdę konną” – stwierdza Kaare. „A ja codziennie jeżdżę do szkoły na rowerze i naprawdę dużo się ruszam” – dodaje Lukas). Próbuje na wszelkie sposoby, lecz rodzina stawia opór. Jej przyjaciółka Susan ma troje dzieci i w każdy czwartek jeżdżą razem na badmintona do hali sportowej w Farum. Raz do roku lecą na Lanzarote, gdzie wszyscy pięcioro uprawiają windsurfing od rana do wieczora. Czasami chodzą też na kręgle na kilka godzin w weekendy, a później jedzą wspólny lunch. Zawsze dzieje się u nich coś ciekawego, czyli mąż i dzieci Susan mają ochotę spędzać czas całą rodziną! Susan twierdzi, że najlepszym wyjściem jest sport, trzeba tylko wymyślić dyscyplinę, w której wszyscy są dobrzy i którą naprawdę lubią. Caroline nie jest w stanie wpaść na choćby jedną rzecz, która w równym stopniu przypadłaby do gustu im trojgu. Może poza jedzeniem sushi na wynos i oglądaniem filmów sensacyjnych – tylko na tym zdarza im się spędzić razem czas, jeśli któreś z nich akurat nie ma innych planów. Camilla i Frank ze swoimi nastoletnimi dziećmi stawiają na aktywny wypoczynek polegający na chodzeniu po dwadzieścia kilometrów dziennie z ciężkimi plecakami na plecach. Wyjeżdżają do Szwecji albo północnej Norwegii, w okolice kręgu polarnego, gdzie wśród Saamów i reniferów wędrują marszowym krokiem jak dobrze zgrana drużyna. Caroline podziwia siostrę za cierpliwość okazywaną dzieciom i mężowi. Może problem tkwi w tym, że Lukas jest jedynakiem i przy jednym dziecku nie odczuwa się tak wielkiej przynależności stadnej? Zupełnie jakby nigdy nie stali się prawdziwą rodziną. Najwidoczniej nie dzieje się to automatycznie. Rodzina to połączenie praktyki i niezrealizowanych tęsknot, plątanina wypowiedzianych i niewypowiedzianych żądań lub oczekiwań. Nie można zapominać o rozczarowaniu wywołanym tym, że nasze życie wygląda inaczej niż u przyjaciółki, siostry albo w rodzinie pary książęcej z ich dwiema córkami i dwoma synami zawsze gustownie ubranymi, o dźwięcznych głosach i z łobuzerskim błyskiem w oku. Caroline spotyka w swojej kancelarii wiele nieszczęśliwych kobiet i niedobranych par. Może dlatego uczepiła się kurczowo Camilli i Franka, Susan i Gerta, Mary i Frederika. Dzięki nim wciąż wierzy w to, że małżeństwo może się powieść. Reprezentować trwałą wartość. Że istnieją rodziny związane miłością, tradycjami, wspólnotą i nie wszystko musi się kręcić wokół własnego interesu. Że wciąż istnieje coś tak prostego i staroświeckiego jak przyzwoitość. Caroline lubi przyglądać się zdjęciom Mary i Frederika, kiedy razem uczestniczą w uroczystym otwieraniu nowych instytucji, chodzą na premiery albo przekazują nagrody i pieniądze utalentowanej młodzieży. Powtarza sobie, że interesuje się nimi ze względu na swoje badania na temat rodzin i wspólnot. Interesuje ją ich wewnętrzna spójność – które z nich przetrwają i co o tym decyduje. Ten temat ma potencjał, mogłaby na jego podstawie stworzyć świetne wykłady uzupełnione zdjęciami i przykładami z różnorodnej działalności pary książęcej. Przyciągnęłoby to wielu słuchaczy. Sprawdza stronę internetową rodziny królewskiej, przegląda jej kalendarz, czyta wszystko, co może znaleźć na ten temat, i ogląda wszystkie dostępne programy telewizyjne. Nie ma w tym żadnego ukrytego celu i nie chodzi jej o żałosne podglądactwo. Caroline interesuje się parą książęcą wyłącznie z przyczyn zawodowych, a do zadania, jakim jest napisanie nowej książki o rodzinach i spójności, podchodzi w sposób zdyscyplinowany. Planując swoją trzecią publikację o kobietach i pieniądzach, zastanawia się, czy nie posłużyć się Mary jako przykładem. Księżniczka zdążyła już na dobre zagościć w sercach Duńczyków, swoją supernormalnością przekonała do siebie cały naród. Z absolutnym zaangażowaniem wchodzi w rolę przyszłej królowej, chociaż nie traktuje się jej w sposób należny takiej pozycji. Kilka lat temu wprowadzono zmianę w umowie małżeńskiej między nią a Frederikiem. Miała nie wyjść na jaw, jest to jedna z rzeczy, której wolelibyśmy nie wiedzieć o rodzinie królewskiej, ale stała się tajemnicą publiczną. Treść pierwszej umowy sformułowano precyzyjniej, zapewniając Mary więcej praw. Nowa umowa jest pełna niejasności, przez co z prawnego punktu widzenia nie można wykluczyć żadnej możliwości. W pierwszej umowie wyraźnie określono, co będzie przysługiwało Mary w razie rozwodu, między innymi że należne jej środki powinny starczyć na pokrycie kosztów „odpowiedniego miejsca zamieszkania”. Według nowej umowy sytuacja księżniczki będzie zależna od tego, czy obie strony dojdą do porozumienia. W razie rozwodu na jej przyszłości zaważą wola byłego małżonka, rządu i narodu, czyli umowa małżeńska dodatkowo wzmacnia istniejącą między nimi nierówność z racji urodzenia. Frederik i Mary nie są równi. Wewnętrzne poczucie sprawiedliwości Caroline każe jej uważać, że w tej sprawie szalki na wadze Iustitii są niesprawiedliwie obciążone. Mary i Frederik stanowią dla Caroline przykład silnej rodziny i dobrego małżeństwa, ale także tego, czego kobiety powinny unikać, wychodząc za kogoś o wyższym statusie społecznym. Caroline chciałaby zagwarantować sprawiedliwość i równość wobec prawa wszystkim kobietom, również księżniczce. Jest to kontrowersyjny temat, ale jej ostatnia książka o sensownym partnerstwie też taka była i wzbudziła wielkie zainteresowanie. Dylemat Mary i Frederika to jeden z tytułów, które bierze pod uwagę.

Cille

Gdy dzieci śpią, Cille przychodzi do salonu i siada obok Aska. Mąż czyta coś na komputerze, ale na jej widok zamyka laptop.

– Nie myślisz czasem o tym, że całe nasze życie to wyścig szczurów? – zwraca się do niego. – Wstajemy jeszcze przed wschodem słońca, budzimy dzieci, ja robię im kanapki i jeśli jesteś w domu, odwozisz je do szkoły i do przedszkola. Potem jedziesz do pracy, a kiedy wracasz, znów jest ciemno. Tara i Tobias są zmęczeni, my też, jemy kolację, kąpiemy dzieci, czytamy im na dobranoc, potem siedzimy każde przy swoim komputerze i na koniec kładziemy się spać. Jutro zrobimy dokładnie to samo, podobnie jak pojutrze. – Mimowolnie zaczyna się śmiać. – Kiedy mówię o tym głośno, brzmi to jak jakiś absurd.

– Wszystko może tak zabrzmieć, jeśli taka jest nasza intencja. Moim zdaniem chodzi o to, jak chcemy patrzeć na rzeczywistość, jakich słów używamy. Sami wybraliśmy życie, które opisujesz. Postanowiliśmy mieć dwoje dzieci, co wymaga stałego planu dnia i różnych rutyn, a ja oczywiście muszę chodzić do pracy. To zwykła kolej rzeczy.

Ask wzdycha, drga mu lewe oko. Cille się nie poddaje, przecież ma prawo wyrazić swoje zdanie.

– Ja nie krytykuję, tylko… życie jest takie dziwne, jeśli przyjrzeć mu się z pewnej odległości. Wydajesz na świat dzieci, których prawie nie widujesz, bo jesteś zajęty zarabianiem pieniędzy, aby je utrzymać i nie dopuścić do zatrzymania się całej rodzinnej maszynerii. To jakby gryźć własny ogon, prawda? A weź na przykład rodzinę Andrei Hejlskov. Chcieli się wyłamać z tego wyścigu i dlatego osiedlili się w lesie. Postanowili sami kształtować i wychowywać swoje dzieci. Więcej się widywać. Byli zmęczeni staniem w korkach na autostradzie, każde w swoim samochodzie, podczas gdy ich dzieci albo znajdowały się pod opieką instytucji, albo siedziały same w swoich pokojach. Chcieli przywrócić swojemu życiu sens, znowu stać się ludźmi.

– Sorry, Cille, ale ten ich projekt, o ile dobrze zrozumiałem, to tylko kolejny wyścig szczurów. Współczesna rodzina gania po lesie i udaje ludzi z epoki kamienia. Palą ognisko, pieką chleb na patyku i bawią się w Domek na prerii, ale co zrobią, gdy któreś z nich poważnie zachoruje albo dzieci się zbuntują i będą chciały wrócić do zwykłego życia, do kolegów, klubów sportowych i seriali telewizyjnych? Podjęli decyzję brzemienną w skutki, także w imieniu dzieci.

– Łączą ich wspólne rozmowy i czas spędzany razem, czego brakuje nam wszystkim. A jeśli oni mają rację? Jeśli są odważniejsi od nas? To nam się wydaje, że w życiu chodzi o zarobienie trochę więcej niż w poprzednim roku, ale nie zastanawiamy się nad tym, na co poświęcamy cały swój czas.

– Dobrze, powiedz mi zatem, ale szczerze: chciałabyś poświęcić cały swój czas na zbieranie jagód i polowania? Chciałabyś mieszkać w małej drewnianej chatce zbudowanej własnymi rękami, prać ubrania w rzece i sama uczyć swoje dzieci? Masz ochotę być samowystarczalna, uprawiając własne warzywa i pozyskując sok z brzozy? Naprawdę pragniesz czegoś takiego? Daj spokój, Cille. Kiedy miałaś pracę, coś takiego nie przychodziło ci do głowy. Marzysz o tym tylko dlatego, że masz za dużo czasu.

Cille zaciska mocno zęby, próbuje powstrzymać płacz.

– Widać jak na dłoni, że ty i ja nie umiemy już ze sobą rozmawiać. Każda wymiana poglądów kończy się pretensjami pod moim adresem, że nie mam pracy.

– Nie mam pretensji. Próbuję tylko ukazać ci tę twoją bohaterkę ze szwedzkiego lasu w nieco innej perspektywie i zastanowić się nad zasadnością jej decyzji, podejmowanych także w imieniu jej dzieci. Uważam, że dobrze by ci zrobiło, gdybyś częściej wychodziła z domu.

– Co w takim razie chciałbyś, żebym zrobiła?! Mam zwariować na punkcie fitnessu, kandydować do rady rodziców w szkole Tobiasa albo zostać trenerką pomocniczą w jego drużynie piłki ręcznej? A może zacząć odwiedzać starsze i samotne osoby z ramienia Czerwonego Krzyża? Co mam wymyślić? Wiem, mogłabym zacząć pisać bloga o naszym życiu intymnym! Chociaż lepiej nie, bo ta historia będzie bardzo krótka. Możesz mi powiedzieć, Ask, jakie masz oczekiwania względem mnie, co według ciebie powinnam zrobić? Chcę to usłyszeć.

On wstaje i wychodzi, nie patrząc na nią. Nie trzaska drzwiami wejściowymi, tylko cicho je zamyka. Kiedy ona wreszcie nauczy się trzymać gębę na kłódkę?

Ask

„Impotencja (dysfunkcja wzwodu) to niemożność osiągnięcia lub podtrzymania erekcji umożliwiającej odbycie zadowalającego stosunku seksualnego” – napisano na stronie internetowej Netdoktor.dk. „Ten stan stwierdza się u około trzydziestu procent mężczyzn w wieku powyżej sześćdziesięciu pięciu lat, natomiast wśród mężczyzn po czterdziestce występuje na poziomie od pięciu do dziesięciu procent. Częściej niż impotencję obserwuje się lekkie obniżenie zdolności osiągnięcia lub podtrzymania erekcji, a najczęściej – krótkotrwałe zaburzenia wzwodu”. Dysfunkcja. Askowi nie podoba się wiązanie jego osoby ze słowem zaczynającym się na „dys”. Ten przedrostek oznacza jakąś chorobliwą właściwość, ułomność albo anomalię, czyli wszystko, od czego najchętniej trzymalibyśmy z daleka. Lepiej już brzmią „trudności z osiągnięciem erekcji”, nie aż tak chronicznie, kojarzą się bardziej z przelotnym problemem, na który można coś zaradzić. Wśród przyczyn fizycznych wymienia się miażdżycę, choroby serca, nadciśnienie i palenie papierosów. Aska to na szczęście nie dotyczy. Jest w znakomitej, wręcz szczytowej formie. Wśród przyczyn psychicznych wskazuje się konflikty w związku, niechęć do partnerki, niepewność, strach przed stosunkiem, depresję. Na tę ostatnią Ask na pewno nie cierpi. Istnieje wiele metod leczenia, wśród nich viagra jako najbardziej skuteczna. Ask ogląda wyświetlone przez wyszukiwarkę zdjęcie niebieskich tabletek. Wyglądają jak trujące cukierki. Co powinien zrobić? Skontaktować się z lekarzem rodzinnym? A może jeszcze poczekać? Powszechnymi skutkami ubocznymi leczenia tabletkami są problemy z trawieniem, rumień na twarzy, zatkany nos, uderzenia gorąca, zawroty głowy, zaburzenia wzroku oraz zmiany w recepcji barw (widzenie na niebiesko). Widzenie na niebiesko? Ask siedzi pochylony nad ekranem iPada oświetlającym mu twarz niebieskawą poświatą. Wygląda, jakby już zaczął brać te tabletki. Viagrę należy zażyć godzinę przed aktywnością seksualną. Atmosfera u nich w domu jest niestabilna. Przewidywanie z godzinnym wyprzedzeniem, czy zanosi się na seks, nie będzie łatwe. W ciągu godziny iskra może wielokrotnie zgasnąć. Erotyka w połączeniu z trafieniem w dobry moment są jak niezwykle wrażliwy motyl, któremu trudno będzie przeżyć, jeśli Cille zacznie rozsiewać wokół siebie mrożący chłód i paraliżujący jad. W dziewięciu na dziesięć przypadków Ask połknie niebieską tabletkę, po czym Cille, która potrafi przejść do ataku w najmniej spodziewanej chwili, znajdzie ten czy inny powód, żeby go skrytykować. Ask naraził się na długą listę skutków ubocznych, nie realizując swojego zamierzenia i nie dostając nic w nagrodę. Naładuje akumulator na próżno i skończy z zatkanym nosem, zawrotami głowy, problemami trawiennymi oraz zaburzeniami wzroku. Z penisem we wzwodzie w połączeniu z widzeniem na niebiesko. Nie jest to prosta sprawa. Chyba lepiej zaczekać i zobaczyć, co się stanie. Tylko kiedy nastąpi odpowiedni moment, żeby coś zrobić?

Kaare

Idealna doba Jeanne składa się z sześciu godzin pracy, sześciu godzin czasu wolnego, sześciu godzin snu i sześciu godzin seksu. Jeanne śmieje się, kiedy o tym mówi, ale kurczę, ona naprawdę nie żartuje. Wie, że z przyczyn praktycznych nie da się tego zrealizować w dni powszednie, natomiast w weekendy chciałaby przynajmniej spróbować.

– Potrzeba mi tylko wytrzymałego mężczyzny – mówi, patrząc wyzywająco na Kaarego.

Chwali się, że jej były mąż potrafił się sprawić i dlatego tak trudno go zastąpić. Niewielu mężczyzn jest w stanie sprostać jej oczekiwaniom, Jeanne twierdzi jednak, że dokonania Kaarego ją satysfakcjonują. Ta tryskająca bezpośredniością i zdrowym pożądaniem kobieta stanowi bujny falisty krajobraz możliwości o nieskończonej liczbie tras do obrania. Nie ma tam żadnych znaków stopu ani miejsc, do których wzbrania się wstępu.

– Nie hamuj się, mój ty wielki mężczyzno – szepcze mu ochryple do ucha, gdy wyruszają na wspólną przejażdżkę. – Mów o wszystkim, co tylko przyjdzie ci do głowy, mów do mnie, gdy mnie bierzesz. I myśl głęboko, kochanie. Pokaż, co masz. Musisz myśleć głęboko, gdy wchodzisz w Jeanne. Nie oszczędzaj mnie, niczego nie zatajaj, daj mi wszystko, co masz, wszystko, ty wielki niegrzeczny facecie. Myśl głęboko i się nie hamuj, ze mną możesz, jesteś tu bezpieczny. O tak, właśnie tak.

Słowa szeptane do niego przez Jeanne potrafią go wręcz zawstydzić. W weekendy i w nieparzyste tygodnie jest jego władczynią i boginią seksu. Na co dzień pracuje w gminnym ośrodku pomocy społecznej i jeździ jednym z ich małych białych samochodów. Gdyby Kaare minął ją na ulicy albo spotkał w pracy, z pewnością nie zwróciłby na nią uwagi, ale sypialnia to jej niepodzielne terytorium i trudno ją tutaj zignorować. Staje się nienasycona, niepowstrzymana, pogrążona we własnym świecie. Promieniuje wręcz kosmiczną aurą. Kaare robi, co w swojej mocy, mobilizuje wszystkie siły, a kiedy się wyczerpują, kiedy po prostu chce poleżeć na wznak ze wzrokiem utkwionym w pożółkły sufit z płyt gipsowych, Jeanne bierze odświeżającą kąpiel, zjada naprędce przygotowaną kanapkę, po czym wślizguje się do niego pod kołdrę, gotowa na więcej. Pieści go palcami z długimi czerwonymi paznokciami w sposób, który sprawia mu przyjemność, doprowadzając go prawie do bólu, ale i do rozkoszy. Kaare wybudza się z hibernacji, w którą wprawiają go dłużące się w nieskończoność parzyste tygodnie i otaczająca go szara codzienność. Dotyk Jeanne balansuje między rozkoszą a niebezpieczeństwem, trzeba pozostawać czujnym, mieć się na baczności. Jednoczesne podniecenie i strach, z tą kobietą nigdy nie można się nudzić. Za każdym razem, gdy się z nią spotyka, ma dla niego coś nowego w zanadrzu. Kaare musi przyznać, że ta niska pulchna partnerka przewyższa go na polu seksualnym. Z nią każdy raz wydaje się pierwszy.

Caroline

Oddała auto do warsztatu i po raz pierwszy od wielu lat jedzie do pracy kolejką. Lubi wolność i autonomię, jakie zapewnia własny środek transportu w postaci samochodu. Opóźnienia, odwołane połączenia, bliski kontakt z obcymi ludźmi i zapachem ich ciał nie są dla niej. Kichanie, wybuchy gwałtownych uczuć, głośne rozmowy telefoniczne i dziwne zwierzęta domowe – o nie, dziękuję bardzo. Woli spokój i czystość panujące we wnętrzu jej czarnego audi. Dziś nie ma jednak wyboru. Jedzie w stronę węzła komunikacyjnego Nørreport, gdzie przesiądzie się na metro, którym dojedzie w pobliże swojej kancelarii przy Bredgade. Tuż przed dotarciem na miejsce przychodzi jej do głowy pewna myśl. Zaraz może nastąpić koniec. Czy właśnie nadeszła ta chwila? Zwykły poniedziałek, pełen porannego pośpiechu, jest idealnym momentem do ataku. Caroline wyobraża sobie tłumy przewalające się przez Nørreport. Setki ludzi podążają zdecydowanym krokiem, każdy skupiony tylko na tym, żeby dojechać na miejsce o czasie. Właśnie teraz byłby doskonały moment, żeby gdzieś w pobliżu zostawić przyniesiony plecak i zdetonować ładunek wybuchowy o wielkiej niszczącej sile rażenia. Z niezrozumiałych przyczyn ta myśl wyzwala w niej krótką intensywną tęsknotę. W jednej chwili wszystko może się skończyć. Zwierzęcy strach, sekundowy paraliż i to króciutkie ukłucie tęsknoty za tym, żeby mieć to już za sobą. Atak z zaskoczenia, nagła śmierć, całkowite zniszczenie w podziemnych tunelach, krew i okaleczenia w samym sercu Kopenhagi. Ta myśl nie pojawiła się pierwszy raz. Nikt nie jest w stanie się ochronić przez takim nagłym śmiercionośnym zdarzeniem. Pożar, krzyki, chaos. Potłuczone szyby, porozrywane ciała. Stan wyjątkowy, zwolnienie od odpowiedzialności – nikt nie mógł temu zapobiec, kontrolować sytuacji. Życie, jakie znaliśmy do tej pory, przestało obowiązywać. Rządzi teraz walka o przetrwanie, jest tylko ta chwila i nic więcej, to się po prostu zdarzyło. Otwierają się drzwi pociągu i Caroline wychodzi na peron. Podąża z falą idących przed siebie pasażerów. Orientując się dzięki tabliczkom wskazującym drogę, zmierza w stronę ruchomych schodów prowadzących jeszcze niżej pod ziemię. Gdzie nie spojrzeć, wszędzie stoją ludzie. Z głośnika płyną rzeczowe informacje, kolejne pociągi wjeżdżają na stację i z niej wyjeżdżają w odstępie kilku, kilkudziesięciu sekund. Hamują z piskliwym zgrzytem, a potem ruszają z miejsca, wszystko odbywa się w sposób systematyczny i rytmiczny, według jakiegoś nadrzędnego planu. Zniknęła groza wywołana myślą o sile, która potrafiłaby wysadzić to wszystko w powietrze, podobnie jak zniknęła tęsknota za tym, żeby nastąpił koniec. Caroline chce tylko dotrzeć do pracy. Zjeżdżając coraz niżej na peron metra, nie widzi nigdzie niczego niezwykłego. A może jednak. Jakiś mężczyzna uśmiechnął się do niej i ustąpił miejsca, żeby mogła przed nim wejść na stopnie. W tunelu prowadzącym ze stacji kolejki na kawałku kartonu siedziała młoda bezdomna w cienkim sweterku. Próbowała nawiązać kontakt wzrokowy z przechodzącymi obok ciałami obleczonymi w zimową odzież. Niektórzy zatrzymywali się, poświęcając chwilę czasu na pomoc. Z kieszeni i torebek wyjmowali monety, niekiedy nawet banknoty, i wrzucali je do pustego kubka po kawie, który postawiła przed sobą na ziemi. W wagonie metra młody mężczyzna z tatuażami na szyi i dłoniach ustępuje miejsca starszej pani. Pomaga jej usiąść na krzesełku przy oknie i przez całą drogę przytrzymuje jej chodzik na kółkach. Kobieta kilkakrotnie mu dziękuje: „Naprawdę miło z pana strony”. Dzieci z przedszkola jadą gdzieś na wycieczkę, a może to jedna z młodszych klas podstawówki, Caroline nigdy nie była dobra w zgadywaniu wieku. Dzieci chcą przejść na początek wagonu, żeby śledzić jazdę pociągu przez tunel. Ludzie robią im miejsce, niektórzy wstają i pomagają, wszyscy pasażerowie współpracują, żeby zapewnić najmłodszym ekscytujące przeżycie. Opiekunowie dziękują z uśmiechem, rozmawiają cierpliwie z podopiecznymi, dbając o to, żeby każde z nich miało widok na podziemny świat. Ta przyjazność napawa Caroline otuchą. W radosnej euforii wysiada na stacji przy Kongens Nytorv. Uśmiecha się i ma wrażenie, że reszta miasta odwzajemnia jej się tym samym. Ma ochotę porozmawiać z Lukasem. Dawno nie zrobili nic razem. Nie musiałoby to być nic wielkiego, wystarczyłoby kilka godzin, sam mógłby wybrać, na przykład wypad do Kopenhagi na burgery i film. Może uda się go namówić. Caroline wybiera jego numer.

– Mamo? – słyszy jego szept.

– Cześć, kochanie. Masz teraz lekcje?

– Tak.

– To dlaczego odbierasz?

– No bo dzwonisz.

– Nie odbieraj telefonu podczas lekcji!

– Ale ty dzwonisz, kiedy mam lekcję.

– Powinieneś go wyłączyć w czasie zajęć.

– To dlaczego do mnie dzwonisz, skoro wiesz, że jestem w szkole?

– Mówię tylko, żebyś nie odbierał w czasie lekcji.

– Mam w takim razie nie odbierać, kiedy dzwonisz? – Ma zmęczony głos.

– To prawda, głupio zrobiłam. Chciałam tylko… Przepraszam… Już się rozłączam.

– Ale co chciałaś?

– Nic takiego. Szybko się rozłącz, porozmawiamy później. No już!

Lukas wzdycha.

– Na razie, mamo.

Line

Spędziła cały dzień na przygotowaniach. Chce im to zakomunikować w miłej atmosferze. Odwagi dodała jej butelka różowego wina, którą otworzyła w porze lunchu. Przygotowała ulubione danie chłopców – polędwicę wołową z domowymi frytkami i sosem bearneńskim. Ze względu na Sofie uzupełniła menu humusem i grillowanymi warzywami, bo córka od dłuższego czasu stosuje dietę wegańską. Sebastian przyszedł z dziewczyną, mimo że nie była zaproszona.

– Chyba nie masz nic przeciwko temu? – pyta ją syn.

Line posyła mu szybkie spojrzenie i dostawia jedno nakrycie.

– Oczywiście, że nie. Wasi przyjaciele są tu zawsze mile widziani, przecież wiesz.

Kiedy Sebastian tak stoi, trzymając Emmę za rękę, Line nie może postąpić inaczej, niż się uśmiechnąć i powitać ją u siebie w domu. Tylko jak im to teraz powie? Dlaczego ta dziewczyna musi uczestniczyć we wszystkim, co dotyczy ich rodziny, nawet w najbardziej osobistych momentach? Emma jest miła i Sebastian wygląda na bardzo do niej przywiązanego, jednak… Coś się w niej Line nie podoba. Może chodzi o ten zawłaszczający sposób, w jaki go obejmuje. Nawet gdy siedzą przy stole i jedzą. Jakby chciała zasygnalizować, że syn Line należy teraz do niej, a ona ma się odsunąć, zachować odległość. Sposób, w jaki podkreśla swoją kobiecość, wypina pupę, obciąga bluzkę, żeby podkreślić sterczące piersi, przechyla głowę i zarzuca włosami. To, jak podnosi widelec do ust, bezwstydnie sięga językiem po jedzenie, patrząc w oczy Sebastianowi. „Spójrz na mój język, na moje usta, na mnie całą i pomyśl, co mogę dla ciebie zrobić, kiedy będziemy sami”. Ta młoda dziewczyna przywołuje do siebie syna Line, jej pięknego chłopca, zaledwie dwudziestojednoletniego. A on się temu poddaje. Mężczyźni czują niezwykłą wdzięczność za rozkosz dawaną im przez kobiety i znajdują się w tak wielkiej niewoli swoich żądz, że nie potrafią przejrzeć kryjącej się za tym gry. Nie rozumieją, że się nimi manipuluje i mami najróżniejszymi trikami, od momentu, gdy budzą się rano, do chwili, gdy wieczorem leżą bezwładnie w łóżku, ulegli i pozbawieni czujności. Kiedy Emma wychodzi do toalety, Line prostuje się nieco na krześle, uznając, że nadeszła odpowiednia chwila.

– Chciałabym się z wami czymś podzielić. Mam oczywiście nadzieję, że ucieszy was ta wiadomość. Odkąd tata zmarł, czułam się trochę samotna, sami dobrze wiecie. Ale niedawno spotkałam kogoś, kogo z każdym dniem poznaję coraz lepiej. Jest bardzo miłym człowiekiem! Ma na imię Peter. – Po wypowiedzeniu jego imienia wzbiera w niej fala ciepła. Mimowolnie się uśmiecha. – Dobrze się czujemy w swoim towarzystwie i… dlatego chciałabym, żebyście o tym wiedzieli. To świeża sprawa, jesteście pierwszymi osobami, którym o tym mówię. Nie znamy się zbyt długo.

Line odchrząkuje i nalewa sobie więcej wina. Twarz Sofie rozjaśnia się w uśmiechu. Córka wstaje, żeby uściskać matkę.

– Mamo, to świetna wiadomość, gratulacje! Przeczuwałam, że coś się dzieje, ostatnio zachowywałaś się trochę inaczej niż zwykle. Cieszymy się bardzo, prawda? – zwraca się do braci.

– No pewnie! – Sebastian reaguje od razu. – Bez dwóch zdań. Mamo, to wspaniała wiadomość!

Johan, jej najmłodszy syn, najpierw się w nią wpatruje, jakby nie wierzył w to, co słyszy. Potem wbija wzrok w stojący przed nim talerz. Line podchodzi do niego, staje za nim i kładzie mu ręce na ramionach.

– Na pewno dziwnie się czujecie z tym, że wasza mama sobie kogoś znalazła. Otóż wierzę szczerze w to, że życie powinno się z kimś dzielić. Mam oczywiście was, z drugiej strony wy też macie własne sprawy. Mieszkam tutaj sama, a w jego towarzystwie czuję się szczęśliwa. Na pewno go polubicie! To przemiły człowiek, mądry i miły w obyciu. Z zawodu jest lekarzem, obecnie kieruje dużym funduszem do walki z rakiem i dobrze mu to wychodzi. Może za jakiś czas, kiedy trochę się oswoicie z tą wiadomością, chcielibyście go poznać? Ma córkę w twoim wieku, Johan. Wydaje mi się, że moglibyście go polubić.

– Nie, dziękuję! Nie chcę żadnego zastępczego ojca! Wciąż tęsknię za tatą. Prawie w ogóle o nim nie rozmawiamy, zupełnie jakby nigdy nie istniał. A ja myślę o nim każdego dnia. Zastanawiam się, dlaczego to zrobił, dlaczego nie poprosił nas o pomoc, jak to możliwe, że posunął się aż tak daleko. Wciąż dziwnie się czuję z tym, że go tu nie ma. A teraz zjawia się jakiś mężczyzna i ot tak zajmuje jego miejsce! To chore.

– Johan, nie wolno ci tak mówić. Mama jest sama już od pięciu lat. Nie chodzi jej o to, żeby ten nowy partner zajął miejsce taty. Mama ma prawo z kimś być i wrócić do normalnego życia jak my wszyscy.

– Uważam, że godniej jest żyć samej, kiedy straciło się męża w taki sposób. Silna osoba nie potrzebuje żadnego partnera. Można żyć w pojedynkę. Ja też jestem sam! Wszyscy, kurwa, jesteśmy sami! Można postanowić, że chce się żyć samemu, bez żadnych innych osób. Ja tak zrobiłem, więc mama chyba też potrafi.

Odsuwa się, kiedy Line chce go objąć. Emma wraca z łazienki.

– Co się dzieje? O co się kłócicie?

– Mama sobie kogoś znalazła – odpowiada Sofie.

– Kochanie, myślę, że będzie najlepiej, jeśli teraz pójdziemy, żeby mama i Johan mogli porozmawiać w spokoju – odzywa się Sebastian. – Mamo, dziękujemy. Kolacja była przepyszna.

– Chcecie już iść? Nie podałam jeszcze deseru!

– Wpadniemy innym razem, jesteśmy umówieni na mieście. Mamo, było naprawdę miło i moim zdaniem to super, że spotkałaś tego… zapomniałem jego imię…

– Petera. Petera Rønnowa. Mieszka w Rungsted. W pięknym domu nad samą wodą.

– Na pewno będzie ci tam wygodnie – mruczy Johan.

Line sztywnieje. Dlaczego on się tak zachowuje? O co ma do niej pretensje?

– Ja też już idę. Wracam do internatu. – Syn wstaje od stołu.

– Kochanie, myślałam, że chcesz zostać na noc? Przecież miałam cię zawieźć jutro na stację. – W jej głosie słychać tłumiony płacz.

– Zmieniłem zdanie, chcę wrócić dzisiaj.

Na jego delikatnej twarzy sprzeczne uczucia toczą ze sobą walkę. Czoło zmarszczone gniewem, twardy wyraz oczu, trzęsące się wargi, wibrujące nozdrza. Jest chłopcem i mężczyzną w jednym ciele. Targanym wątpliwościami, gotowym do walki, skłóconym z całym światem, rodziną i sobą samym. To wszystko można wyczytać z jego twarzy. Line chce go chwycić za rękę, ale on ją odpycha. Johan jest w trzeciej klasie liceum elitarnej Akademii w Sorø. Chodził do dziewiątej klasy podstawówki, gdy Kristian popełnił samobójstwo, i musiał ją powtórzyć. Gdy wreszcie ukończył szkołę, potrzebował się stamtąd oddalić. Okazało się, że uczniowie przekazywali sobie pierwsze strony gazet i artykuły dotyczące ojca, że rozmawiano o tej sprawie za plecami Johana. Kiedy się to działo, nie wspomniał o tym ani słowem. Dopiero później Line dowiedziała się, że koledzy i koleżanki, a także ich dawne otoczenie, żywo na ten temat rozprawiali, głównie rozpowszechniając złośliwe plotki, pełne jadowitych komentarzy. Kiedy Johan chciał zapłacić za obóz albo kupić kanapkę w czasie przerwy, szeptano tak, aby usłyszał, albo przesyłano mu karteczki: „Ciekawe, skąd ma pieniądze”, „Kto za to płaci?”, „Czy ta kasa pochodzi z kradzieży?”. W szkole z internatem stworzył swój własny świat, a Line straciła z nim bliski kontakt. Rzadko przyjeżdża do niej na weekend i prawie nic jej nie mówi. Trzeba zacząć spędzać z nim więcej czasu, ale najpierw niech się trochę uspokoi. Od tej pory będzie musiała bardziej się pilnować, wspominając o Peterze. Sofie pożycza samochód Line i zawozi Johana na dworzec, bo mama tak dużo wypiła, że sama nie może go podrzucić.

– Mamo, powinnaś trochę mniej pić – rzuca jej Johan na odchodnym.

Równie dobrze mógłby ją mocno uderzyć w twarz.

Lukas

Konrad, William, Samuel i Lukas – zawsze razem, zawsze we czwórkę. Zrywają się ze szkoły po śmiertelnie nudnej lekcji i jadą rowerami do Lukasa. Nauczycielka angielskiego nazywa ich „bandą czterech” i nie ma na myśli nic miłego. Nazywa się Jane Degn, ale każe im wymawiać swoje imię „dżejn”. To megazmanierowane mieć tak przyziemnie na imię i upierać się przy anglojęzycznej wymowie, jakby razem z Tarzanem skakała na lianach po dżungli, ubrana w cętkowane bikini. W dodatku stara z niej babka, starsza od mamy. Nigdy nie nazywają jej inaczej niż Jane Dren albo „wydrenowana”, wymawiając jej imię wyraźnie po duńsku. Ta kobieta na okrągło wygłasza umoralniające gadki, jakby nie potrafiła skumać, że uczy ich tylko angielskiego. Właściwie to nie kuma, że nie jest w stanie ich niczego nauczyć, bo większość uczniów mówi po angielsku dużo lepiej niż ona.

Koło południa idą do Netto po piwo, biorą po dwa dla każdego. Potem kierują się do nowej pizzerii, którą otworzyli trochę dalej przy Strandvejen. Butelki pobrzękują w reklamówce, gdy cała czwórka siada przy jedynym stoliku. Nie byli tu wcześniej, zdaje się, że to miejsce prowadzi jakiś Kurd. Po krótkim czasie pizze są gotowe. Nie mają prawie żadnych dodatków, ser wygląda blado i lśni od tłuszczu, spodów nie wypieczono do końca. Chłopacy wpatrują się w cztery talerze, które przed nimi postawiono.

– To najobrzydliwsza pizza, jaką widziałem – komentuje szeptem Konrad. – Kurwa, nie mogą nam wciskać czegoś takiego.

– Pogadam z nim. – Samuel wstaje. Podchodzi do lady i pyta, czy można podpiec te pizze nieco dłużej.

Właściciel podnosi na krótko wzrok, którym omiata cała czwórkę, a potem kręci głową.

– W ten sposób pieczemy swoje pizze. Jeśli nie jesteś zadowolony, idź jeść gdzie indziej.

Samuel odwraca się do reszty kolegów i patrzy na nich pytająco. Konrad pochodzi do lady i z głośnym brzękiem stawia na niej talerz.

– Sam sobie zjedz to gówno, ja na bank tego nie tknę. – Konrad jest wyższy od reszty o dziesięć centymetrów i starszy o rok. – Ej, no co z wami? Macie zamiar zeżreć te krowie placki, które on wam tu podał?

Lukas i William kręcą głową i wstają od stolika. Właściciel pizzerii odkłada nóż, który trzymał w ręce.

– Nie będziesz się tak odzywał w mojej restauracji. Wynocha stąd, natychmiast!

– Restauracji! Nazywasz to restauracją? – Konrad uśmiecha się szyderczo i rozgląda się po lokalu. – Byłem w kiblach ładniejszych niż ta twoja restauracja.

– To jakaś paranoja – odzywa się William. – Zapłaciliśmy dwieście pięćdziesiąt koron za niejadalne pizze, a ty jeszcze nas stąd wyrzucasz. Najpierw oddaj nam pieniądze! Inaczej rozgłosimy po całym mieście, żeby trzymać się z daleka od tego miejsca, wrzucimy zdjęcia tych pizz, żeby każdy obejrzał sobie gówno, jakie podajesz klientom. Napiszemy wszędzie, gdzie się da, że robisz najohydniejsze żarcie w okolicy. Moi rodzice prowadzą tutaj kilka restauracji i hoteli, więc lepiej niż ty wiem, o co biega w tym biznesie. Nie masz szansy, więc lepiej nas przeproś i zwróć nam forsę.

– Spokojnie, dziewczynki. Lepiej wracajcie do domu, do mamy i taty, a ja dziękuję za wizytę.

William robi mężczyźnie zdjęcie swoim telefonem. Oczy właściciela ciemnieją. Prostuje plecy, unosi ramiona i zaczyna rozwiązywać fartuch. Chłopacy się wycofują, nawet Konrad robi kilka kroków w tył. Wychodząc z lokalu, William kopie stojący obok drzwi kosz na śmieci. Na chodnik sypią się pomięte papierowe serwetki, puste pudełka po pizzy i kubki po coli. Konrad pluje na szybę, po czym stamtąd uciekają.

Kaare

Kaare przyjął zaproszenie Jeanne na kolację u niej w domu. Nie jest to dla niego zwykła sytuacja, można powiedzieć, że nie mieści się ona w ramach, jakie wytyczył dla ich relacji. Ale akurat w tym samym czasie Caroline zaplanowała wypad do Kopenhagi z Lukasem, któremu pozwolono wybrać, w jaki sposób spędzą czas. Skończyło się na sushi i nowym filmie Quentina Tarantino. Dzięki temu Kaare ma wolny wieczór i bardzo się cieszy na spotkanie. Jeanne to naprawdę wyjątkowa kobieta i jest mu z nią superdobrze, chociaż lepiej w tej kwestii trzymać język za zębami, żeby to, co ich łączy, nie stało się zbyt skomplikowane. Kaare nie ma specjalnych oczekiwań co do umiejętności kulinarnych Jeanne, lecz przez cały tydzień kumulowało się w nim pożądanie. Kupił butelkę szampana i duży bukiet kwiatów. Po drodze zajrzał także do sklepu z akcesoriami jeździeckimi przy Orddrupvej. Kupił tam szpicrutę i poprosił sprzedawcę, żeby mu ją zapakował na prezent. Nie wie, o co dokładnie mu chodzi, do czego mogliby jej użyć, ale na pewno będzie ekscytująco pobawić się z Jeanne w konia i jeźdźca. Naciska dzwonek, zerkając z zadowoleniem na przyniesione prezenty. Drzwi się otwierają. Nie otwiera ich jednak Jeanne, tylko pulchna nastolatka o długich zmierzwionych włosach i mocnym makijażu.

– Dzień dobry – wita się niepewnie Kaare. – Masz na imię Emilie, prawda?

Mruży lekko oczy i ma nadzieję, że grymas na jego twarzy przypomina uśmiech.

– Tak – odpowiada krótko dziewczyna. Odwraca się na pięcie i wraca do domu.

Jeanne wychodzi z kuchni z rozpalonymi policzkami i roześmianymi oczami. Ma na sobie czerwony fartuszek. Na wysokości piersi napisano na nim wielkimi literami: „Jedzenie jak u mamy” z sercem zamiast „a” w ostatnim słowie. Jakie to słodkie.

– Przepraszam, że ci nie otworzyłam. Kiedy zadzwoniłeś, akurat smażyłam mięso, za to poznałeś Emilie – mówi, przybliżając do niego usta, żeby ją pocałował.

Kaare wręcza jej kwiaty i butelkę, sygnalizując bezgłośnie, że muszą porozmawiać na osobności. Jeanne pokazuje w stronę kuchni i obydwoje się tam zamykają.

– Jeanne, mówiąc szczerze… Nie tego się spodziewałem. Co z naszym wspólnym wieczorem? Dlaczego twoja córka jest w domu? Przecież wiesz, że nie chcę w to mieszać naszych rodzin. Uważam, że lekko przesadziłaś, naprawdę.

– Nie planowałam tego, ale Emilie pokłóciła się ojcem i właśnie tu przyszła. Nie mogę jej zmusić, żeby tam została, a przecież nie wyrzucę jej z domu. Jakoś chyba damy radę? Kolację zjemy we troje, później Emilie ma gdzieś wyjść z koleżankami. Spędzimy miły wieczór, tylko się odpręż, nalej sobie wina, a ja skończę przygotowywać jedzenie. Naprawdę się postarałam, jest się na co cieszyć!

– Jeanne… Powinnaś była do mnie zadzwonić, nie podoba mi się ten atak z zaskoczenia.

Jeanne patrzy na niego z uśmiechem i kręci głową. Potem wspina się na palce, całuje go szybko w policzek, mierzwi mu włosy i wraca do nakładania mięsa oraz ziemniaków na duży półmisek. Chwali się, że przygotowała pieczeń culotte. Wymawia to obce słowo w taki sposób jak Kaare, zanim poznał Caroline.

– Do tego będą pieczone ziemniaki Hasselback, sos pieczeniowy i trochę zieleniny – opowiada z dumą. – A na deser kupiłam czekoladki od Antona Berga. Niczego nam nie zabraknie. – Mruga do niego porozumiewawczo. – Zapraszam do stołu. Emilie, jedzenie! No, siadajcie i smacznego.

Córka nie zdążyła usiąść na krześle, gdy znów się podrywa, żeby przynieść keczup z kuchni.

– Ależ, Emilie… – Jeanne się śmieje, kręcąc głową. – Czy twój syn też jest taki? Je wszystko z keczupem?

– Nie wydaje mi się – odpowiada Kaare. Wciąż nie ma ochoty na udział w rozmowie. – W każdym razie nie zauważyłem czegoś takiego.

Emilie wyciska keczup z butelki, tworząc skomplikowany wzór na swoim jedzeniu. Jeanne wodzi wzrokiem od córki do Kaarego i z powrotem.

– Skoro już tu razem siedzimy, możecie się lepiej poznać. – Uśmiecha się i wznosi toast za udany sobotni wieczór. Potem zaczyna opowiadać o szczeniaku, którego dziś widziała przed wejściem do Netto, przemiłym, o jedwabiście miękkiej sierści, po prostu musiała podejść i go pogłaskać.

Kaare słucha tylko jednym uchem.

– Kaare też lubi psy, prawda? Tak jak my, Emilie. Ma nawet jednego, mówiłam ci o tym?

Emilie unosi nieznacznie brwi i obrzuca Kaarego krótkim spojrzeniem.

– Aha?

Jeanne drąży dalej temat psa, wydaje się bardziej gadatliwa niż zwykle.

– Emilie od zawsze męczyła mnie o psa, ale przecież byłoby szkoda zostawiać go samego w domu na tak długi czas. Nie ma nas przez osiem, dziewięć godzin dziennie, jakie życie miałby taki zwierzak? Uważam, że ci, którzy trzymają w domu jakieś żywe stworzenie, mają obowiązek zapewnić mu godziwe życie. Trzeba je wyprowadzać na spacer i tresować, nie lubią też być same. W tym punkcie przypominają nas, ludzi. Nie są stworzone do samotności, chciałyby mieć towarzystwo, a my jesteśmy im to winni, nie mam racji?

Ani Kaare, ani Emilie nie czują się wywołani do odpowiedzi, więc tylko kiwają głowami na potwierdzenie i sprawdzają pod stołem swoje telefony, powoli przeżuwając mięso. Jeanne po raz drugi podaje im półmiski. Emilie nakłada sobie kolejną porcję, podczas gdy Kaare nie jest nawet w połowie tego, co ma na talerzu. Dziewczyna sięga po największy stek, zamiast wziąć ten, który leży najbliżej. Nie żałuje sobie ziemniaków i sosu, a potem znów kunsztownie ozdabia wszystko keczupem. Jeanne ponownie unosi kieliszek, ściskając pod stołem nogę Kaarego. Pyta Emilie, czy chce spróbować wina – mama pozwala.

– Nie, dziękuję, ale wypiłabym jeszcze jedną colę.

Jeanne biegnie w podskokach do kuchni po colę dla córki, a Kaare prawie nie wierzy własnym oczom, gdy dziewczyna już trzeci raz wyciąga ręce po półmisek. Przecież jest niewysoka, tak jak matka.

– Masz niezły apetyt – komentuje. – Ale twoja mama też świetnie gotuje, bez dwóch zdań. – Uśmiecha się do Emilie, a Jeanne posyła znaczące spojrzenie. Nie może się doczekać, kiedy zostaną sami i ona rozpakuje swój prezent.

Po sprzątnięciu ze stołu Emilie całuje matkę na pożegnanie.

– To na razie – żegna się, rzucając Kaaremu szybkie spojrzenie, po czym znika za drzwiami.

Kaare wie, że powinien siedzieć cicho, nie jest aż tak głupi, ale nie może się pohamować.

– To nie moja sprawa, Jeanne, ale czy Emilie nie zjadła strasznie dużo na kolację?

Jeanne stoi przy zlewozmywaku i momentalnie zastyga w pół ruchu. Odkłada ścierkę, odwraca się i patrzy mu prosto w twarz.

– Co masz na myśli?

– No, nic takiego, po prostu uważam, że Emilie nakładała sobie ogromne porcje jedzenia. Zjadła więcej niż ja, a w końcu jestem dorosłym dwumetrowym facetem. – Śmieje się trochę głupkowato. – Przecież jest niewysoka. Naprawdę myślisz, że powinna jeść tak dużo? Tobie nie przyszło to do głowy?

Jeanne siada przy stole kuchennym. Wciąż się w niego wpatruje, na jej czole widać zmarszczkę. W oczach błyszczą łzy.

– Przepada za culotte. Po prostu ma dobry apetyt i szybko rośnie. To chyba nie takie dziwne?

– Wymawia się to „kiulot” – wyjaśnia Kaare z uśmiechem. – Nie pytaj mnie dlaczego, zresztą to wszystko jedno. A jeśli chodzi o twoją córkę, tylko się nie obraź, ale nie jest zbyt szczupła. Chodzi mi o to, że mogłabyś trochę ją naprowadzić na to, jak dużo powinna jeść, i tak dalej. Absolutnie nie kwestionuję twoich zdolności rodzicielskich, wiem, jak bardzo ją kochasz i jak dużo dla niej robisz. Jednak tyle się teraz pisze o tych wszystkich chorobach i obsesjach związanych z jedzeniem, jakich można się nabawić w tym wieku… anoreksja, bulimia… czy jak to się nazywa. Nadmierne objadanie się u dzieci uznaje się wręcz za rodzaj zaniedbania, to znaczy: jest to zaniedbanie. Trzeba nazwać rzecz po imieniu.

Jeanne wstaje z krzesła. Policzki jej płoną tak jak w chwilach ekstremalnego podniecenia w łóżku. Na jej twarzy maluje się wściekłość, ale Kaare doskonale wie, że ma naturę łagodną jak baranek.

– Kochanie, nie denerwuj się. Nie ma sensu się o to kłócić, lepiej oszczędzaj siły, czekają na nas ważniejsze sprawy. Zostawmy to, przyniosłem ci coś naprawdę elektryzującego.

Wyciąga rękę w jej stronę, ale ona jej nie widzi.

– Dość tego! Znalazł się wielki pan! Nie znasz mojej córki! Nie wolno ci tak o niej mówić, rozumiesz? Nie obchodzi mnie, co masz do powiedzenia na temat tego, jak dużo albo jak mało Emilie powinna jeść, kapujesz? – Przechodzi obok niego, kierując się w stronę drzwi wejściowych, które szeroko otwiera. – A teraz proszę cię, żebyś sobie poszedł. Nie będziesz tak mówił o mojej córce. Nie mam absolutnie żadnej ochoty na twoje towarzystwo. Do widzenia. Wielkie dzięki za twoje chamstwo.

– Jeanne, proszę cię, wyluzuj… Nie powiedziałem tego, żeby cię krytykować… ale żeby pomóc! Przepraszam. Przecież wiesz, że chciałbym dla ciebie jak najlepiej. Przestań z tym dramatyzowaniem. No jak? Zgoda?

Próbuje ją objąć, ale ona go odpycha.

– Powiedziałam: do widzenia.

– Jeanne… kochanie… Nie możesz tak brać wszystkiego do siebie, to nie w twoim stylu. Zapomnij o tym, co powiedziałem. Musiałem coś źle zrozumieć. Nie możemy kontynuować naszego wieczoru? Proszę cię.

Jego błagania na nic się nie zdają, Jeanne jest zimna jak lód i niewzruszona jak skała. Kaare wraca do salonu po szpicrutę, lepiej jej tu nie porzucać, skoro on sam jest niemile widziany. Niezła z niej histeryczka. Zostawia kwiaty i szampana, za jakiś czas powinna się uspokoić.

Caroline

Pomysł wykorzystania rodziny królewskiej jako przykładu nie daje Caroline spokoju. Tylko jak się do tego zabrać? Złośliwi nazywają Frederika i Mary „królem i królową Hellerupu”. Kaaremu i Lukasowi też zdarza się tak powiedzieć, głównie po to, żeby zagrać jej na nerwach. Mówienie w ten sposób o parze książęcej jest niedopuszczalne. Caroline, która ukończyła wyższe studia prawnicze, zna wartość konstytucji i rodziny królewskiej. Niektórzy nie ustają w głoszeniu tyrad o apanażach i trwonieniu pieniędzy podatników, głośno wyliczając, ile kosztuje utrzymanie pałaców i innych nieruchomości, i rozwodząc się nad torebkami, butami i ubraniami Mary, nad całą armią służących, opiekunek, kamerdynerów, nad willami w Hellerupie i w Klampenborgu należącymi do rodziny księcia Joachima, nad utrzymywaniem, pasywnym wsparciem, próbują odgadnąć wydatki na wielkie królewskie przyjęcia, plotą trzy po trzy o prywatnych samolotach i przyjacielskich przysługach to tu, to tam. Caroline z miejsca ucina tego rodzaju małostkową gadaninę – zarówno przy stole u siebie w domu, jak i podczas spotkań ze słuchaczami. Gdy wypowiada się publicznie, na przykładzie rodziny królewskiej stara się wytłumaczyć, jak ważna jest rodzina dla spójności społecznej. Niekiedy rodzi to krytyczne komentarze ze strony publiczności. Caroline wstydzi się bycia reprezentantką narodu, który bez szacunku wypowiada się o panujących. Duńczycy powinni się cieszyć, że mogą się skupić wokół takich centralnych postaci o długim rodowodzie. Rodzina królewska pokazuje nam właściwą drogę, stanowi życiodajny i jednoczący punkt wśród chaotycznych prymitywnych ludzkich mas, gdzie zawsze obowiązują najniższe standardy. Rodzina królewska jest wolą i nadzieją w prostackim świecie bezguścia, kiepskiego jedzenia, obraźliwego języka, wulgarności i braku korzeni. Gdy Caroline na dobre się rozgada, ciężko ją uciszyć. Jej zdaniem człowiek nie posunął się za daleko na drodze ewolucji, a nawet powiedziałaby, że następuje regres. Patrząc na taki pałac Eremitage i uświadamiając sobie, co potrafiono stworzyć ponad trzysta lat temu, podziwiając ówczesne piękno i przepych, dochodzi się do wniosku, że ludzkość cofnęła się w rozwoju. Wystarczy porównać dokonania minionych wieków z sobotnim przedpołudniem w centrum handlowym Field’s pełnym ludzi podgryzających parówki w cieście, popijających kwaśną lurowatą kawę w jednorazowych kubkach i przyglądających się jakiejś tandetnej rozrywce dla niewymagających. Duńczycy z nadwagą popychają olbrzymie wózki z zakupami, jakby od tego zależał ich byt. Rodziny na zakupach w spodniach dresowych i plażowych klapkach, w wiecznej pogoni za tym, żeby było dużo, nowo, tanio. Wózki pełne coli i piw w puszkach, napompowanej szynki, białego chleba tostowego – „a przy kasie weźmy jeszcze jakieś kolorowe pisemko”. Umięśnieni dominujący mężowie, którzy pomiatają swoimi pokornymi żonami o wyblakłych matowych włosach na zmęczonych głowach, małe dzieci, którym trzeba zmienić pieluchę, nastolatki z amatorskimi tatuażami i włosami pofarbowanymi na zielono – wszyscy oni tkwią w ślepych uliczkach, w które sami się zapędzili. Gdzie nie spojrzeć, wszędzie nuda, pustka i bezcelowość. Carolinie robi się ciepło koło serca na widok rzetelności i porządku, a właśnie to uosabia dla niej księżniczka Mary. Tylko czy posługując się przykładem kobiety pochodzącej z Tasmanii, będzie w stanie potrząsnąć duńskim społeczeństwem? Czy uda się dopasować ten materiał do walki o sprawiedliwość dla kobiet w połączeniu z wiarą w rodzinę – także tę królewską? No i czy jej postulaty wywołają szeroki oddźwięk, krótko mówiąc, czy takie ujęcie sprawy okaże się na tyle atrakcyjne, żeby się sprzedać?

Line

Wieczór jest zimny i bezwietrzny, morze gładkie jak lustro. Do sypialni Petera wpada księżycowa poświata. Leżą wtuleni w siebie jak para nastolatków. Jego nogi splatające się z jej, jej głowa na jego piersi, jego dłoń na jej biodrze, złączone palce, senne oddanie. Small talk na wilgotnej pościeli, delirium po seksie. Ich dzień toczy się według tego samego rytmu co u lwów w okresie godowym. Seks, sen, seks, sen, polowanie, jedzenie, seks, sen. Przepływa między nimi swobodny potok mowy i miłości. Gaworzą jak dzieci w cichym strumieniu słów i dźwięków. W ich głosach słychać ulgę z powodu czucia się kochanymi. Radość z tego, że nie są już sami. Upojenie wywołane zbliżeniem, przyjęciem, akceptacją. Tym, że to naprawdę możliwe. Wdzięczność, że są we dwoje.

„Pamiętasz tę niedzielę, kiedy spotkaliśmy się w kawiarni w halach targowych? Pamiętasz chwilę, gdy po raz pierwszy spojrzeliśmy sobie w oczy – bo dla mnie to był absolutnie wyjątkowy moment?”, „Tak, często odtwarzam sobie tę scenę na zwolnionych obrotach”. „Odtwórz ją jeszcze raz i opowiedz, co widzisz”. „Widzę piękną kobietę, która wchodzi do środka, jest trochę zdenerwowana, ale się uśmiecha, wygląda zdecydowanie, wyprostowana sylwetka, ruchy pełne gracji. Od razu mi się spodobałaś”. „Jesteś przemiły. A wiesz, że potrafię upiec struclę cynamonową według przepisu babci? Dorośli mężczyźni płaczą nad nią z rozkoszy”. „Koniecznie muszę jej spróbować. Skąd masz tę bliznę?” „Kiedy miałam sześć lat, spadłam z drabinki i uderzyłam się o ostry kamień”. „Szkoda, że mnie tam nie było, żeby cię złapać”. „Opowiedz mi jakiś sekret”. „Nie mam przed tobą żadnych tajemnic”. „Eee, przestań, wiesz, co mam na myśli”. „Znasz to uczucie absolutnego spokoju, tak wielkiego, aż czujesz coś w rodzaju upojenia? Właśnie tak się teraz czuję”. „Co powiesz na śniadanie z szampanem? Uważam, że na nie zasłużyliśmy”. „Jesteś cudowną kobietą, urodziłaś się taka?” „Nie rodzisz się kobietą, tylko się nią stajesz”. „To piękne… Sama to wymyśliłaś?” „Nie ja, tylko Simone de Beauvoir”. „Wiesz tak dużo różnych rzeczy. Dlaczego nie sprzedasz swojego mieszkania i nie wprowadzisz się do mnie? Proszę cię, zróbmy ten ostatni krok”. „Przecież i tak spędzam tutaj większość czasu”. „Chcę, żebyś tu była ciągle, żebyś naprawdę ze mną zamieszkała. Przenieś się do Rungsted!”

Lukas

Szukają miejsc, gdzie mogą być sami. Spotykają się w domach kolegów, których rodzice przez większość zimy mieszkają w Hiszpanii albo w południowej Francji albo których rodzina wyjechała na urlop, na weekend, wyszła z domu, jest chwilowo nieobecna. Ciągną tam, gdzie nikt im nie będzie przeszkadzał. W sobotę wieczór znów wypada na niego. Chłopacy chcą się zemścić na właścicielu pizzerii. Zdaniem Konrada to Lukas powinien zadzwonić, bo jako jedyny nie odezwał się tamtego dnia, więc nikt nie rozpozna jego głosu. Rozłożyli się na narożnej sofie, kupili piwo i wódkę. Samuel przyniósł kieliszki do shotów i alkohol o smaku lukrecji. William wie o jakiejś imprezie w Skovshoved, która zacznie się trochę później. Solenizantka kończy osiemnaście lat, zdaje się, że w ogrodzie będzie darmowy bar i podgrzewane jacuzzi, William spróbuje tam wkręcić całą czwórkę. Lukas bierze z pokoju swój stary telefon i wraca do salonu. Odchrząkuje przed wybraniem numeru, a kiedy mówi, unika kontaktu wzrokowego z chłopakami.

– Dobry wieczór, chciałbym zamówić trzydzieści pizz. Tak, trzydzieści, trzy i zero. Najlepiej każdą z innymi dodatkami, już pociętą w trójkąty. To na imprezę klasową. Może być z dowozem? Dziękuję. Możemy zapłacić po przywiezieniu? Zamawiająca to Jane Degn, D-e-g-n, adres Erikavej osiem A w Vangede. Na dziewiątą… idealnie, w takim razie dziękuję bardzo.

Reszta chłopaków pokłada się ze śmiechu.

– Zajebiście, Luke! Dwie pieczenie na jednym ogniu. Kurwa, ale jesteś dobry!

– Skąd miałeś jej adres?

Lukas uśmiecha się krzywo, machając telefonem. Potem patrzy na swoje ręce, widzi, jak się trzęsą, serce wali mu w piersi jak młotem – ma nadzieję, że nie widać tego po nim. To on wpadł na pomysł, żeby załatwić „Drena”. Ta feminazistka faworyzuje dziewczyny, a chłopaków ciągle się czepia. Ciekawe, czy zadzwoni na policję, a może zrobi to właściciel pizzerii. Pewnie zależy od tego, które z nich poniesie koszty i komu uda się postawić na swoim. Telefon jest na kartę, nie da się namierzyć lokalizacji. Policja nie zajmuje się zresztą takimi sprawami, to tylko wygłup, zwykły dowcip, takie rzeczy dzieją się non stop.

– Dostanie zawału, kiedy zapuka do niej dostawca z trzydziestoma pizzami, ha, ha. Szkoda, że nie zobaczymy, jak skaczą sobie do gardeł, kto ma za to zapłacić. Ciekawe, jak to rozwiążą. Czy szanowna pani od angielskiego z pieprzonego Vangede coś na to poradzi?

William patrzy na pozostałych. Trochę się śmieją, ale szybko nastaje cisza.

– Czekajcie… Ona chyba nie ma konta na fejsie. Pomożemy jej wejść w dwudziesty pierwszy wiek? Założymy jej profil.

William i Konrad siadają razem na rogu sofy. Co chwilę wybuchają śmiechem i wydają entuzjastyczne okrzyki.

– Ej, no co tam? Co piszecie? – pyta Samuel.

– Chodź i zobacz, zaraz jebnę ze śmiechu. Później możemy dodać więcej zdjęć. To będzie mega.

Jako zdjęcie profilowe wykorzystują fotografię ściągniętą ze strony szkoły. W miejscu „zawód” piszą sugar mommy. Dodali także post: „Czy są tu jakieś słodkie dziewczynki? Chodźcie do Mamusi!”. Na wallu opublikowali jedno ze zdjęć z telefonu Konrada przedstawiające półnagie dziewczęce ciało. Nie wiadomo, kto to jest – twarz została ucięta, ale widać brzuch, majtki, uda.

– Kurwa, przegięliście z tym zdjęciem! Musicie to usunąć. – Głos Lukasa lekko się trzęsie. Wie, że posunęli się za daleko. Najgorsze, że sam wszystko zaczął.

Samuel przyznaje mu rację skinieniem głowy i staje za Lukasem. William i Konrad kwitują to śmiechem.

– Ale z was cipy. Przecież to dla zabawy. Niech podziała przez chwilę i zobaczymy, co się stanie. Może posypią się lajki i atrakcyjne propozycje. Może Dren ucieszy się z naszej pomocy.

– No właśnie, może o to jej chodzi. Żeby ktoś się nią zainteresował, poświęcił jej więcej uwagi, nawiązał z nią kontakt. Kto wie, czy nie wydrenowała wszystkich ze swojego otoczenia i nie czuje się teraz samotna.

William i Konrad ze śmiechem przybijają żółwika, wydaje im się, że są zajebiści.

– Nie będę w tym uczestniczył. Kurwa, usuńcie to! Wyrzucą nas ze szkoły, zupełnie im odbije, kiedy to odkryją! Nie mam nic wspólnego z tym profilem, to w chuj nielegalne.

– Wyluzuj trochę… Chcemy dać jej szansę, tylko na ten wieczór. Jutro to skasujemy.

Konrad wstaje i kilkakrotnym klaśnięciem w dłonie daje znak, że czas ruszać dalej.

– No co tam, chłopaki, idziemy poszukać Potheada? Dziś sobota, trzeba porządnie przygrzać. Stawiam!

Lukas źle się czuje. Reszcie mówi, że jest zbyt zmęczony na jazdę rowerem do Charlottenlund. Idzie na górę do swojego pokoju. Może zobaczą się później.

Cille

Ask siedzi z iPadem po swojej stronie łoża małżeńskiego. Cille zerka, co czyta, i widzi, że mąż jest w Namibii razem ze swoim meksykańskim przyjacielem. Przepiękne zdjęcia pustyni w obłędnych kolorach, młode słonie spragnione zabawy, lwice podczas polowania w ściśle skoordynowanych zespołach, pięciometrowe krokodyle zagrzebane w czerwonym błocie. „Superzabawa przy fotografowaniu namibijskich lwów i krokodyli. Nigdy nie odwracajcie się plecami do króla drapieżników” – pisze Eduardo. Pozuje na tle ujścia jakiejś rzeki w spodenkach khaki, rozpiętej koszuli, kapeluszu o szerokim rondzie i traperach. Na szyi wisi mu aparat z teleobiektywem. Eduardo stoi ramię w ramię z Moritzem i lokalnym przewodnikiem wyglądającym jak uzbrojony strażnik.

– Nigdy ci się nie znudzi ta jego opowieść o własnym szczęściu? Nie robi ci się niedobrze na ten widok?

Próbuje powiedzieć to z lekkością, nadać głosowi wesołe brzmienie. Nie zamierza go krytykować, chciałaby tylko pogadać.

– To zabawne, że to mówisz, bo właśnie dziś pomyślałem: „Dość już tego! Zacznij żyć prawdziwym życiem”. Trudno mi wyjaśnić, dlaczego teraz na to patrzę. Jego katalogi wypoczynkowe zaczynają mnie nudzić.

Cille posyła mu uśmiech.

– Wspominałam ci o tym, że zgłosiłam się do wolontariatu w Czerwonym Krzyżu? W poniedziałek idę do starszej pani o imieniu Rita, która ma problemy ze wzrokiem. Mieszka w Charlottenlundzie. Ale naszły mnie teraz wątpliwości, może to była głupia decyzja. Myślisz, że się nadaję do czegoś takiego? Przyjść do czyjegoś domu i siedzieć z zupełnie obcą osobą? O czym będę z nią rozmawiać?

Ask podnosi wzrok.

– Wszystko będzie dobrze. Świetnie sobie radzisz w rozmowach ze starszymi osobami.

– O co ci chodzi? Uważasz, że jestem nudna?

– Nic takiego nie powiedziałem. – Ask odkłada iPada. – Potrafisz rozmawiać ze wszystkimi, to miałem na myśli. Moim zdaniem możesz dużo na tym zyskać.

– Na przykład co? Co miałabym zyskać, odwiedzając jakąś starszą panią?

Ask wzdycha.

– Nie wiem dokładnie, Cille. Pewnie wiele różnych rzeczy. Już samo to, że sprawisz jej radość, a dzięki tobie jej dni nabiorą więcej treści i struktury, jest warte zachodu. Z pewnością czuje się samotna, może twoje wizyty będą dla niej najważniejszym punktem dnia? Z drugiej strony ty też potrzebujesz jakiejś zmiany, prawda? Bo przecież dlatego się do nich zgłosiłaś, hm? Kochanie, wyglądasz, jakbyś była zmęczona. Zgasimy światło, żebyś się wyspała?

Mówi cierpliwym głosem, widać, że się stara, ale jego lewe oko drga. I ten wzrok, którym na nią patrzy… Neutralny. Pusty. Bez żadnego błysku ani ciepła, które mogłaby odwzajemnić. Cille tęskni za jego dawnym spojrzeniem, tym, dzięki któremu wszystko zawsze się układało i wracało na swoje miejsce. Kiedy tak na nią patrzył, potrafiła być sobą w lepszym wydaniu. Kiedyś nie mogła się nim nasycić, pragnęła go więcej, niż mogła dostać, być jeszcze bliżej, niż to możliwe. Wszystko, co od niego pochodziło, było dobre. Teraz dawki, jakie Cille dostaje, są tak skąpe, że bardziej jej przeszkadzają. Prowadzone przez nich rozmowy są niezaangażowane i nieporadne, poufałość i intymność zniknęły. Ciągle dochodzi między nimi do nieporozumień. Cille wstrzymuje oddech i pragnie znaleźć się jak najdalej stąd. Czeka, aż coś się zdarzy, cokolwiek, telefon od kogoś, wygrana w lotto, spadający meteoryt, nagła choroba, pożar, ucieczka, force majeure. Zgłosiła się do Czerwonego Krzyża, w poniedziałek ma odwiedzić niewidomą starszą panią, ale poza tym nie dzieje się nic. Zupełnie nic.

***

Ask śpi odwrócony do niej plecami. Cille obejrzała film na Redtubie i wsunęła laptop z powrotem pod łóżko. Wpatruje się w ciemność. Nagle przypomina jej się mysz, która złapała się w ich kuchni, kiedy Cille była dzieckiem. Głowa tkwiła zatrzaśnięta w pułapce, czarne ślepia wpatrywały się w nią i w jej dwoje młodszego rodzeństwa. Oczy wyglądały, jakby zaraz miały pęknąć, z pyszczka ciekła krew. Mysz wierzgała desperacko nogami i udało jej się przesunąć spory kawałek po podłodze w niemożliwej próbie ucieczki. Wtedy ojciec Cille chwycił gołymi rękami pułapkę z myszą i wyszedł z nią do ogrodu. Zabronił dzieciom iść ze sobą. Na dworze wyjął mysz z pułapki i nadepnął ją dwa razy drewniakiem, a potem wyrzucił do kosza na śmieci. Cille widziała to wszystko z okna i płakała rzewnymi łzami nad biedną myszką. Gdy ojciec wrócił do domu, dzieci siedziały pochylone nad kolorowankami. Mył ręce przez długi czas, a potem zastawił pułapkę w tym samym miejscu co wcześniej. Jako przynętę włożył plasterek kiełbasy. „Przestańcie płakać, zrobiłem to, żeby jej pomóc. Idźcie na dwór się pobawić” – powiedział. Tylko to, nic więcej. Dzieci siedziały przy stole i zerkały na siebie. Nie miały odwagi się odezwać. Otarły z nosa łzy i gile, udawały, że kolorują. Patrzyły na plecy ojca, który znów wyszedł do ogrodu. Nie rozumiał, dlaczego tak się zachowują, kiedy on zdążył już powrócić do innych zajęć wokół domu. Nie zawsze potrafisz wyjaśnić dorosłym mężczyznom, jak bardzo jest ci przykro, że jesteś mała i przestraszona. Oni tego nie rozumieją. Nie chcą zrozumieć. Nie pojmują takiej małości, takiego strachu. Nie potrafią i nie chcą udać się z tobą w miejsce, gdzie nie ma się czego uchwycić. Tam, gdzie ciałem wstrząsają spazmy, a płacz zalewa oczy, nos, usta. Ten rodzaj bycia małym, ten rodzaj strachu są dla dorosłych mężczyzn destrukcyjne i niebezpieczne. Przypominają bagno krępujące ich ruchy. Gubią się w nim, tracą rozpęd i zdolność przetrwania. Dlatego odwracają się do ciebie plecami i mówią: „Kochanie, wyglądasz, jakbyś była zmęczona. Zgasimy światło, żebyś się wyspała?”. Nie potrafią postąpić inaczej. Odwracają się plecami do problemów, których nie mogą rozwiązać, i zachowują się, jakby nic się nie stało. A wyjściem z bagna musisz zająć się sama. Postępują tak, bo nie znają innej drogi. Oto mroczna materia, z której ulepieni są mężczyźni. Robią to, co leży w sferze ich działalności, pozwalając światu wchłonąć płacz i smutek, którym nie potrafią zaradzić. Nie wejdą w grząskie bagno, bo to wbrew ich naturze. Milczą, święcie przekonani, że postępują słusznie, że nie ma w tym nic złego.

Kaare

Zaczęła pukać nocą do jego drzwi. Nie dzieje się to często, ale o co może jej chodzić? Kilka lat temu Caroline przedefiniowała ich małżeństwo. Gdy Kaare zbankrutował, odkupiła od niego jego połowę domu i zażądała, żeby odtąd mieli oddzielne finanse i spali w osobnych sypialniach. Najpierw musiał do tego przywyknąć, ale wszystko się ułożyło lepiej niż w jego najśmielszych oczekiwaniach. Obecnie dostrzega praktyczność takiego rozwiązania. Caroline chodzi spać dużo wcześniej niż on i wstaje skoro świt. Przedtem Kaarego często budził alarm nastawiony przez nią w telefonie i jej poranne rytuały. Dzięki osobnemu spaniu unikają tych i innych momentów irytacji. W ten sposób jest im łatwiej. W ich łożu małżeńskim i tak nie działo się zbyt wiele, żeby to robiło specjalną różnicę. Kaare nie należy do osób, które czepiają się drobiazgów, zwłaszcza że inne obszary ich życia funkcjonują bez zarzutu. Caroline jest mądrą i przedsiębiorczą kobietą, Kaare bardzo ją szanuje, bez dwóch zdań. Niejednokrotnie odbywa z nią treściwe inspirujące rozmowy, żona potrafi świetnie wszystko zorganizować, sprawić, że rzeczy działają bez zarzutu. Gdy w jego firmie pojawiają się problemy, Kaare zawsze może się do niej zwrócić, zamiast zasięgać wątpliwej porady w jednej z wielu kancelarii, które kasują za taką usługę trzy tysiące koron na godzinę. Także to ma swoją wartość. Zawarł z Caroline kompromis, który Kaaremu odpowiada, zwłaszcza że znajduje inne sposoby na zaspokojenie bardziej intymnych potrzeb. Nie ma pojęcia, czy Caroline postępuje tak samo, ale zdziwiłby się, gdyby tak było. Sama twierdzi, że seks w jej życiu odgrywa drugorzędną rolę. Czasami zdarza się jednak święto lasu, chyba tak się to mówi, i raz na jakiś czas Caroline ostrożnie puka do jego drzwi. On mówi: „Wejdź”, przesuwa się i unosi kołdrę, żeby się wślizgnęła do łóżka obok niego. Szkopuł w tym, że nie jest w stanie zrobić nic więcej. Ciało go nie słucha. Może tylko pogłaskać ją uprzejmie po plecach, potrzymać za rękę i porozmawiać o tym, co jej leży na sercu. Nie żeby się nie cieszył na jej widok, jest mu przyjemnie, że przytula się do niego w ciemnościach, i odpowiada mu jej towarzystwo. Caroline nie gniewa się o jego niemoc, tylko milczy przez krótką chwilę. W te noce Kaare stara się być dla niej wyjątkowo miły, przyjmuje rolę pocieszyciela.

– Kochanie, to nie twoja wina, tylko moja. Niestety ostatnio mam z nim kiepską łączność. Chyba przez to, że tak dużo myślę o tej budowie.

I tak leżą obok siebie w czarnej satynowej pościeli. Patrzą na sufit i rozmawiają o zwykłych sprawach. Caroline martwi się Lukasem, a Kaare ją uspokaja. Niepotrzebnie wynajduje sobie problemy.

– Chłopcy już tacy są! Kiedy mają czternaście lat, wchodzą do swoich pokojów i wychodzą z nich jako dwudziestolatkowie. Przez te sześć, siedem lat pomiędzy nie mają specjalnej ochoty na rozmowy, to normalne. Lukas wie, co robi. Musimy wierzyć w jego rozsądek. Staramy się, jak możemy, mamy go na oku, a on wie, że w każdej sprawie może się do nas zwrócić. Szuka własnej drogi, tak jak wszyscy młodzi mężczyźni. Ze mną też tak było.

Zaczyna opowiadać o tym, jak to sam włóczył się kiedyś po Brøndby. Nie wszystko potoczyło się tak, jak powinno, a mimo to wyszedł na ludzi, prawda? Caroline słucha, kładzie mu głowę na piersi. Dookoła panuje idealny spokój, jest mu dobrze tak po prostu z nią leżeć, w końcu są mężem i żoną, jakżeby inaczej.

***

Kaare zna ekipę polskich fachowców, z których usług zawsze korzysta przy różnych projektach remontowo-budowlanych. Polacy wykonują większość prac związanych z domem w Klampenborgu, ale musi też zatrudnić Duńczyków, żeby móc przedstawić jakieś faktury, inaczej będzie to podejrzanie wyglądało. Niektórzy nabywcy nieruchomości potrafią zażądać atestów tego i owego, Kaare chce być kryty, żeby później nie mieć problemów ze sprzedażą. Zawarł umowę z lokalnym cieślą. Nazywają go Złotym Heblem. Kaare ma na niego haka związanego z błędem popełnionym na innej budowie i wie, że tamten nie zedrze z niego skóry. Dziś, gdy zjawił się rano na budowie, zaczepił go jeden z młodych cieśli zatrudnionych u Złotego Hebla i poinformował, że jest problem z dachem. Żeby zaoszczędzić, Kaare zlecił polskiej ekipie wykonanie całej konstrukcji, i teraz okazuje się, że brakuje pustej przestrzeni między warstwą izolacji a pokryciem.

– Musi być przynajmniej dziesięć centymetrów, inaczej nie zapewni się odpowiedniego przepływu powietrza – powiedział młody czeladnik. – Teraz są tylko dwa, osobiście to zmierzyłem. Wiem, że to nie moja sprawa, ale odkryłem to przez przypadek. Tak czy owak, ten dach trzeba unieść o osiem centymetrów, inaczej będzie pan miał problemy z grzybem.

– Nie możemy! – ucina Kaare. – Zbudowaliśmy to w zgodzie z projektem, co do centymetra. Co pan sobie wyobraża?! Przecież dobrze pan wie, że nie podwyższę dachu o osiem centymetrów! Mógłby pan równie dobrze kazać mi podnieść wieżę Eiffla! Skąd w ogóle ta propozycja, to jakaś kompletna bzdura, i to cztery miesiące przed oddaniem budynku do użytku! Wydaje się panu, że to zabawne?

Czeladnik wzrusza ramionami.

– Po prostu uważam, że powinien pan o tym wiedzieć. Jeśli chce pan wziąć na siebie odpowiedzialność, okej, jak dla mnie nie ma problemu, ale od tego świństwa można się poważnie rozchorować. W rodzinie mojego brata był taki przypadek. Wszyscy mieli problemy z oddychaniem, przez dwa lata kaszleli, męczyły ich duszności, aż odkryli, co jest grane. Musieli się wyprowadzić, znaleźć sobie jakiś lokal zastępczy. Specjalistyczna ekipa zdarła wszystko od środka i potraktowała chemią, ale po wszystkim okazało się, że rodzina brata i tak nie może tam mieszkać. Ostatecznie sprzedali mieszkanie za śmieszną cenę, a później się rozwiedli. Trudno w to uwierzyć, ale to prawda. Kiedy to świństwo dostaje się do organizmu, nie da się go pozbyć. Mówię tylko, że to cholernie niebezpieczne. Może lepiej niech pan sprawdzi w gminie, czy nie da się uzyskać zwolnienia z konieczności podniesienia dachu o kilka dodatkowych centymetrów, to chyba lepsze, niż wybudować dom, w którym nie da się zamieszkać.

Wkurzający typek, piekielnie przemądrzały, chociaż nie skończył nawet dwudziestu pięciu lat. Co taki młokos może wiedzieć o czymkolwiek? Kaare leży w ciemności, obejmując ramieniem Caroline i nie może przestać o tym myśleć. Jeśli zwróci się do gminy, trup wypadnie z szafy. Kaare ryzykuje, że dostanie odmowę, a jednocześnie wada budynku zostanie oficjalnie odnotowana. Jeśli natomiast podniesie dach bez odpowiedniego pozwolenia, może się okazać, że jakiś czepialski geodeta budowlany uzna budynek za zbyt wysoki i trzeba będzie rozebrać całą konstrukcję, zacząć zupełnie od nowa. Kaare stoi przed trudnym dylematem. Gdyby tylko ten durny czeladnik nie wtykał nosa w nie swoje sprawy. Nie da się pozwać polskiej ekipy, bo wykonali całą robotę na czarno, bez żadnych papierów. Nie może pociągnąć ich do odpowiedzialności i zmusić do przebudowy. To cholerna niesprawiedliwość. Kaare jest przedsiębiorczą jednostką, ale ograniczają go wszystkie te kretyńskie przepisy. Jak wielki silny ptak powinien swobodnie latać w przestworzach. Nikt nie będzie podcinał mu skrzydeł, wpychał go do klatki. Jest inwestorem, dzięki któremu powstają nowe budynki, a gmina staje się piękniejsza. Przyczynia się do podniesienia jej poziomu, nakręca jej atrakcyjność. To on tu decyduje! Leżąc w łóżku, stwierdza, że jakoś to będzie. Na początku gorliwie przytaknie wszystkim uwagom młodego cieśli, a potem pociągnie za właściwe sznurki i zatroszczy się o to, żeby zniknął z jego budowy. Mistrz będzie musiał mu znaleźć fuchę gdzie indziej. Kaare każe polskiej ekipie znaleźć inne wyjście, bardziej prowizoryczne. Może da się położyć na izolacji cienkie metalowe szyny, które trochę ją przygniotą, co stworzy większą przestrzeń. Niech ruszą głową i pokombinują, powinni po sobie posprzątać najlepiej, jak potrafią. Grzyb nie atakuje metalu, Kaare trochę o tym poczytał. A może uda im się unieść dach o dwa centymetry? Zapewni to pewien prześwit, ale tak mały, że geodeta z gminy, gdyby się tu przypałętał, machnąłby na to ręką. Kaare nie zaszedł tak daleko na ostrożności, tylko na wymyślaniu rozwiązań. Otóż to, Kaare Kristiansen zawsze coś wymyśli! Nikt jeszcze się nie rozchorował od tego, że nie przestrzega się co do milimetra przepisowych wymiarów. Mogą mu nastukać. Współcześni ludzie są tacy krusi i rozpieszczeni, kiedyś to człowiek się cieszył, że ma dach nad głową. Teraz nagle w domu uważanym za nadający się do zamieszkania wymaga się systemu wentylacji, ogrzewania geotermalnego, dokładnie siedmiu centymetrów izolacji i dziesięciu centymetrów wolnej przestrzeni pod dachem. Ludzie, czy wyście poszaleli?! Skupcie się na tym, co najważniejsze. Kaare chętnie stanąłby w szeregu orędowników liczenia się z rzeczywistością i z rachunkiem finansowym. „Halo, tu ziemia! Przecież musi nam się to jakoś opłacać!” Myśli o tym wszystkim, podczas gdy Caroline przytula się do niego w ciemności. Jest to jedna z nocy, kiedy potrzebuje się znaleźć w jego objęciach. Przesuwa dłonią po jego torsie, zachowuje się bardziej ofensywnie niż zwykle, ale Kaare jest w stanie myśleć tylko o grzybie na dachu i z wielką delikatnością usuwa jej dłoń z dolnych regionów swojego ciała.

– O czym myślisz? – pyta go Caroline.

– O grzybie strzępkowym, kochanie. Ostatnio coś o tym słyszałem.

– Podobno jest trujący dla ludzi – mruczy Caroline sennym głosem w stronę jego klatki piersiowej. – Zżera cię od wewnątrz. Płuca, pamięć, cały system operacyjny organizmu. To naprawdę nie przelewki.

Cille

Rasmus stoi przed drzwiami wejściowymi w czarnych roboczych spodniach i koszulce, która kiedyś z pewnością była biała. Jej kuzyn o jasnym spojrzeniu i z wiecznie sterczącymi włosami, którego ona zna od zawsze, tym razem wyjątkowo bez towarzyszącej mu Niny. Cille wita go uśmiechem.

– Zaprosisz mnie na kawę? – pyta Rasmus, machając białą papierową torbą z piekarni.

– Pewnie. Wejdź. Przepraszam za lekki bałagan, nie zdążyłam się jeszcze wykąpać. Pisałam właśnie podanie o pracę. A właściwie przymierzałam się do tego. Czymś w końcu się muszę zająć.

– No właśnie, między innymi dlatego też przyszedłem.

Kiwa głową z dobrotliwym wyrazem twarzy i patrzy na nią. Cille czuje się zmęczona na samą myśl o temacie rozmowy, który właśnie zasygnalizował. Może uda jej się jakoś z niej wymanewrować, wrócić do ich dawnych pogawędek i nie skupiać się specjalnie na jej sytuacji. Może po prostu napiją się kawy, może ją zostawi w spokoju, może posiedzą sobie tylko przez chwilę. Rasmus stoi już w kuchni, za późno na zmianę zdania. Cille otwiera torbę i wybucha śmiechem. Kupił tradycyjną tartę malinową – cztery solidne kawałki zbite jak cegły, ciężkie od lukru i marmolady.

– Brawo! Prawdziwa tarta domowej roboty! Gdzie ty ją znalazłeś? Tu w okolicy można dostać tylko ekologiczne wypieki na zdrowej bornholmskiej mące, bez lukru i dekoracji. Zupełnie inne niż te, którymi zawsze częstowała nas babcia, pamiętasz?

– Właśnie dlatego kupiłem cztery. Niech Tara i Tobias spróbują oryginalnego rzemieślniczego produktu. Byłem dziś rano w Brønshøj wymierzyć miejsce pod taras. Ostatnio często tam jeżdżę, to naprawdę miły facet. Prowadzi własne biuro podróży w centrum Kopenhagi, Baśniowe Podróże, może o nim słyszałaś? Wyremontowałem mu piwnicę i pomalowałem fasadę sklepu. No, mniejsza z tym. W tej części Brønshøj, gdzie mieszka, znajduje się piekarnia. Jak widzisz, pieką tam prawdziwą tartę malinową.

Cille zaparza kawę. Naprawdę miło, że Rasmus do niej zajrzał. Potem siada naprzeciwko niego i widzi, jak kuzyn spuszcza wzrok i drapie się po karku.

– Cille, chodzi mi o to, że… Dużo o tobie myślałem, odkąd byłem tutaj ostatnio. Tak bardzo chciałbym coś zrobić. Jakoś ci pomóc, tylko nie wiem jak. Musisz mi obiecać, że dasz znać, gdybyś czegoś potrzebowała.

– Dziękuję ci, to naprawdę miło z twojej strony, ale nie pozostaje mi nic innego jak ciągłe wysyłanie podań.

– Jestem pewien, że coś znajdziesz. Coś pojawi się ni stąd, ni zowąd i znów będziesz pracować, nie ma innej opcji.

– Problem w tym, że zajmuje to strasznie dużo czasu… i nic się nie dzieje.

– Obiecaj mi, że się nie zmienisz.

– Co masz na myśli?

– Żebyś była taka jak wtedy, gdy wciąż mieszkałaś u rodziców. Kimś, na kogo patrzy się z podziwem. Kuzynką, obok której zawsze chciało się siedzieć na imprezie rodzinnej. Za nic w świecie nie chcę się mieszać w nie swoje sprawy, ale Cille, którą ostatnio widzę, nie jest tą, którą znam. Tylko to chciałem ci powiedzieć, szczerze, od serca.

Cille czuje, że łzy napływają jej do oczu. Sięga po serwetkę i podnosi wzrok na Rasmusa. Ta jego twarz, ten ogrom dobrej woli, ten północnojutlandzki dialekt z charakterystyczną przeciągłą wymową samogłosek, urwanymi końcówkami, „w” wymawianym jak „ł”. Na północy Jutlandii mówi się: „Daj mi trochę łody”, „Kłaśna ta kapusta”, „W lesie rośnie dużo drzeł”. Gdy Rasmus się odzywa, jego słowa brzmią jak wezwanie. Cille czuje ciepło rozchodzące się po ciele, kiedy słyszy to lekko opryskliwe monotonne brzmienie kojarzone z dzieciństwem, bezpieczeństwem, pewnością, spokojem. Wcześniej, gdy Rasmus przeprowadził się do Kopenhagi i pomagał im z remontem, zawsze tu siedzieli. Ona była na urlopie macierzyńskim z Tarą. Razem jedli posiłki i popijali kawę. Rasmus, z zawodu cieśla, akurat stracił pracę i zaoferował im swoją pomoc, gdy okazało się, że Cille i Ask kupili prawdziwą ruinę. W pojedynkę wyremontował cały dom, żeby mogli w nim zamieszkać i mieć nadzieję, że kiedyś uda im się zarobić na spłatę kredytu. Pomógł im, gdy zrealizował się najczarniejszy scenariusz.

– Przepraszam cię, Rasmus. Ostatnio trochę mi ciężko. Sam byłeś bez pracy, więc na pewno pamiętasz, jak to jest. Masz wrażenie, jakby wszyscy o tobie zapomnieli i jakby coś było z tobą nie tak. Jakbyś zostawał w tyle. Stajesz się kimś innym, kim wcale nie chcesz być, ale nie potrafisz wrócić do swojej dawnej osoby. Cille, o której mówisz… można powiedzieć, że zniknęła. Nie ma jej już.

– Owszem, jest! I nie siedzi w domu, użalając się nad sobą. Jesteś za dobra na to, żeby tkwić tu miesiącami w szlafroku, ukryta za ekranem komputera. Musisz znaleźć w sobie dawną Cille. To znaczy, jeśli chcesz znać moje zdanie.

Po wyjściu Rasmusa Cille idzie na sam koniec ulicy i siada na murku tuż przy plaży. Myśli o kuzynie i o rodzinie z północnej Jutlandii. Nagle zaczyna tęsknić za swoim dawnym nazwiskiem. Cille Lund Johannesen. Tak, to właśnie ona. W tym nazwisku mieści się jej historia, glina, z której ją ulepiono. Cille Lund Johannesen brzmi sympatyczniej i przyjemniej się to wymawia. Cille tęskni za dawnym nazwiskiem. Po ślubie automatycznie przyjęła nazwisko Aska. Nie myślała o tym wtedy zbyt wiele, zmiana wydawała jej się słuszna. Chciała się nazywać tak jak mąż i dziecko, którego oczekiwali. Mieli zostać prawdziwą rodziną i Cille uważała tę zmianę za pierwszy krok. Podpisywała się nowym nazwiskiem, ale być może nigdy nie stała się prawdziwą Cille Beckmann. Brzmi to ostro, kanciasto. A jeśli ta forma zupełnie do niej nie pasuje, jeśli Cille nie jest żadną Beckmann? Szybko wraca do domu, chce rozwiązać test. Jest ich wiele do wyboru: „Przetestuj się: czy masz nazwisko nieudacznika?”, „Co mówi o tobie twoje nazwisko?”, „Jakie skłonności przestępcze zdradza twoje nazwisko?”, „Co znaczy twoje nazwisko?”. Cille wybiera trzy różne i w każdym z nich Cille Lund Johannesen wypada lepiej niż Cille Beckmann. Cille Lund Johannesen jest mężatką, ma dzieci, skłonności przestępcze poniżej średniej i lepiej zarabia. Cille Beckmann jest o pięć lat starsza od Cille Lund Johannesen, mieszka sama w wynajmowanym mieszkaniu, ma skłonności przestępcze powyżej średniej, mniej przyjaciół i niższy roczny przychód. Jeśli się weźmie pod uwagę kilka różnych parametrów, Cille Lund Johannesen zdobywa lepszy wynik, jest trochę młodsza i bardziej atrakcyjna, ni mniej, ni więcej. Cille lubiła swoje dawne nazwisko, wciąż podoba jej się jego brzmienie i obrazy, które przewijają jej się przed oczami, gdy mówi je na głos. „Cille Lund Johannesen” brzmi łagodniej i melodyjniej, nie ma tam żadnych twardych kantów, żadnych ostrych rogów, o które można się uderzyć. Czy powinna coś z tym zrobić, a może to kolejny dziwaczny pomysł? Czy może zaprezentować Askowi wyniki uzyskane w testach? Czy mąż nie zinterpretuje tego jako chęci rozwodu? A dzieci, co one powiedzą? Czy jest to krok we właściwym kierunku, czy chwytanie się kurczowo nikłej nadziei?

***

Po przyprowadzeniu dzieci do domu Cille zrywa w ogrodzie przebiśnieg. Potem znajduje kartkę pocztową i w prawym rogu przykleja do niego kwiatek.

Kochani Rasmusie i Nino, nie mielibyście czasu/ochoty zjeść z nami kolacji w sobotę wieczorem? Miło by było się z Wami zobaczyć. Serdecznie pozdrawiamy, Cille i Spółka

Caroline

Wyjeżdża z Fabritius Allé, mija domy szeregowe w angielskim stylu. Wraca od nowej klientki. Spotkanie przebiegło dobrze, Caroline zgodziła się na poprowadzenie sprawy, która wygląda na pewną wygraną. Teraz ma ochotę przejechać się po okolicy, bo do następnego spotkania zostało jej jeszcze trochę czasu. Razi ją światło odbijające się od czarnych glazurowanych dachów, więc zjeżdża na bok, żeby wyjąć z torebki okulary przeciwsłoneczne. Z Dyrehavevej skręca w Strandvejen, którędy chce dojechać do Gammel Strandvej, żeby nasycić się widokiem plaży i położonych nieopodal białych pałacyków. W bezchmurny dzień taki jak dziś na horyzoncie widać nawet Szwecję i most nad Sundem, który spokojną linią łączy ze sobą oba kraje. Caroline przejeżdża obok budowy Kaarego. Nie można mu odmówić dobrego nosa do topowych lokalizacji. Dom powstaje w niedużej odległości od rezydencji amerykańskiego ambasadora, można stąd dojść do Zwierzyńca w zaledwie kilka minut. Bliskość przyrody stała się dla Caroline ważna jak nigdy przedtem. To dla niej coś zupełnie nowego, co nie daje jej spokoju. W zielonym otoczeniu lasu potrafi się wyciszyć, głębiej oddychać, poczuć ład i harmonię. Nie wchodzi na budowę, przygląda się robotnikom z samochodu. Wygląda na to, że trwają prace nad dachem. Kaare, tak jak inni, zdecydował się na czarną glazurowaną dachówkę. Dopasowuje się do reszty, nie chce być gorszy od sąsiadów. W tym projekcie jest coś pociągającego – zupełnie nowy dom, w którym można by zacząć od zera. Jest mniejszy i lepiej rozplanowany od ich własnego, co oferuje zupełnie nowe możliwości. Caroline rusza z miejsca, jedzie Slotsalléen, gdzie białe pałacyki prężą się niczym królowe piękności na oświetlonej scenie, rywalizując o to, która z nich jest najlepsza i najpiękniejsza, która ma najwięcej pieniędzy i która zwycięży. Klampenborg to zarazem dziwne i przepiękne miejsce. Już samo słowo ma urokliwe wytworne brzmienie. Nawet teraz, w styczniu, dźwięczy słońcem, latem, bryczkami, piknikiem, ludźmi w lnianych kurtkach i długich, białych sukniach. Klampenborg jest niedzielnym słowem, tutaj niebo zawsze ma kolor błękitu. To słowo niemalże wymaga uniesienia podbródka i postarania się o właściwą artykulację. W tym miejscu się nie mamrocze, nie wypowiada w niedbały sposób, ze spuszczonym wzrokiem. Klampenborg to ukryte w zieleni pałacyki, olśniewająco piękne rezydencje zwrócone oknami w stronę srebrnoniebieskiej kurtyny Sundu, porośnięte trawą wzniesienia i jelenie pasące się w ogrodach zabezpieczonych systemami monitoringu. Wróg czai się bowiem tuż za płotem, nie każdy uważa, że tutejszym mieszkańcom należą się ich przywileje. Klampenborg chroni się przed zazdrością i zawistnymi spojrzeniami. Na zewnątrz tli się pragnienie zemsty na bogatych sukinsynach ukrytych za wysokimi murami, burżujach, rozpuszczonych gnojkach z wyższych sfer, tych, którzy dorwali się do koryta. Z jednej strony stoją wypielęgnowane i skupione na sobie babsztyle z Gentofte i ich żądni władzy mężowie kapitaliści, z drugiej – Romowie, narkomani, bandy z Europy Wschodniej i reszta przestępców o pochodzeniu innym niż duńskie, życiowi wykolejeńcy, można powiedzieć – cała reszta świata. Uprzedzenia żyją w najlepsze po obu stronach zamkniętych żelaznych bram. Klampenborg wyposaża się w prywatne firmy ochroniarskie, monitoring, alarmy, stalowe ogrodzenia z drutem kolczastym na wysokości czterech metrów. Ten drogi trójkąt na mapie Danii jest zamknięty na kłódkę, pilnie strzeżony i nie do ruszenia. Wszystko ma tutaj długą historię i głębsze znaczenie, które mieszkańcy zachowują tylko dla siebie, bo tak właśnie chcą. Ciągłość, charakter, klasa. Kilka lat temu przyjaciółka Caroline kupiła tu stary dom. Gdy zaproponowano jej awans na młodszą partnerkę w spółce adwokackiej Bech-Bruun, postanowiła wrócić do Klampenborga, żeby zapewnić własnym dzieciom te same możliwości, które miała ona. Zatrudniła konserwatora zabytków i architekta specjalizującego się w renowacji historycznych budynków, aby przywrócić nieruchomości dawny blask. Bo tak się to tutaj robi. Klampenborg to rodowód ciągnący się wiele pokoleń wstecz, to miejsce, do którego się wraca. To matka, która jako dziecko grała w karty i piła herbatę przy Hambros Allé, to dziadkowie, którzy znali Karen Blixen, Nielsa Bohra i jedli kolacje z Jensem Otto Kragiem w jego rezydencji premiera. To dziadek – były mistrz olimpijski w żeglarstwie – i babcia, która kiedyś była gwiazdą filmową i spędzała Boże Narodzenie z Clarkiem Gable’em w Hollywood. Klampenborg to wizyty i przyjęcia noworoczne, które przewyższyć mogą tylko te wydawane przez królową. Mieszkańcy Klampenborga delektują się problemami, bo zawsze sobie poradzą. Medicus. Justiticus. Politico. Imperio. Rex. Tutejsi biegle władają łaciną, której nauczyli się na uniwersytecie, to znakomite osobistości żyjące w pomieszczeniach pełnych przepychu. Kulturalni ludzie wciąż grają tutaj w szachy i brydża. Zrzeszają się w grupach czytelniczych i klubach, gdzie dyskutują o literaturze i sztuce w kilku różnych językach. Chodzi w tym o korzenie i integralność – jak daleko wstecz i jak głęboko sięga historia twojej rodziny, kim był twój pradziadek, jak brzmi twoja własna opowieść, czy należysz do tego świata i czy potrafisz to udowodnić? Czy jesteś prawdziwą księżniczką, czy tylko kolejną wydmuszką? Klampenborg z miejsca przejrzy cię na wylot. Wielu chciałoby tam zamieszkać, stać się częścią tego świata – rezerwatu dla najwyższego rangą promila społeczeństwa, ludzi kulturalnych, na poziomie, pięknych, bogatych i zdrowych. Wszyscy pilnują tutaj regularnych wizyt u stomatologa i gruntownej kontroli stanu zdrowia co pięć lat, wykupują prywatne ubezpieczenia – to konieczność w ich wieku i w tych czasach. Klampenborg stanowi niczym nieskażone serce Danii, geodezyjną mapę wspaniałości. Rosavej, Zicavej, Christiansholms Parkvej, Vitus Berings Allé, Kongehøjen, Sølystvej, Schimmelmannsvej. W pałacu przy Hvidørevej mieszkała Dagmar, była caryca Maria Fiodorowna, razem z siostrą. Przy Emiliekildevej osiedlił się książę Joachim z żoną Marie i wszystkimi dziećmi. Klampenborg to ludzie z wyższych warstw, ale nie brakuje tutaj też dyrektorów banków – tych, którzy się ostali – pojawiających się i znikających razem z maklerami giełdowymi i najprężniejszymi handlowcami. W Christiansholmie, posiadłości wiejskiej z osiemnastego wieku, mieszka biznesmen Fritz Schur. Klampenborg to fundusze opływające w pieniądze, czcigodni znajomi, sąsiedzka troskliwość, pragnienie życia w przepychu i z pompą za każdą cenę. Nuworysze też kupują tutaj domy, jeśli tylko ich na to stać. Jednego dnia wprowadzają się z niewyczerpanymi zasobami finansowymi, a następnego znikają z gigantycznym długiem. W Klampenborgu rządzą skrajności. Najważniejsze jest jednak to, że Caroline nie brakowałoby tu klienteli. Same sprawy kobiet z Klampenborga wystarczyłyby jej do prowadzenia lukratywnego biznesu, a mieszkając tutaj i stając się częścią tego środowiska, wzmocniłaby dodatkowo swoją pozycję. Wszyscy wiedzą, że dzielnicą lekarzy jest Charlottenlund, a adwokatów właśnie Klampenborg. To oczywiste, że musi tu zamieszkać.

***

Kobieta z Fabritius Allé poprosiła Caroline o jak najszybsze spotkanie u siebie, bo była zbyt roztrzęsiona, żeby przyjechać do centrum. Okazuje się, że od Wigilii nie opuściła domu. Otworzyła jej drzwi w ciemnych okularach, które podniosła na czoło dopiero po kilku minutach rozmowy. Caroline zauważyła nerwowe tiki wokół zmęczonych oczu rozmówczyni. Z rękawów jedwabnej koszuli zwisały bezwładnie jej dłonie, białe jak wosk. Trzęsły się nerwowo, gdy zaczęła rozlewać herbatę do filiżanek. Klientka kluczyła i przejście do meritum zajęło jej dużo czasu. Trudno było jej przyznać, że na idealnym obrazie pojawiła się rysa. W końcu Caroline nie wytrzymała i zapytała wprost, w czym może pomóc. No tak, otóż chodzi o to, że mąż kobiety, znany przedsiębiorca publikujący felietony w dzienniku „Børsen”, wyjechał w pierwszy dzień świąt. Spakował się po kłótni, do której doszło w Wigilię. Przed wyjściem z domu oznajmił, że zakochał się w szwedzkiej piosenkarce. Równie dobrze mógł jej powiedzieć o tym teraz: ma plany na przyszłość, które nie uwzględniają żony. Kupił wielkie mieszkanie na najwyższym piętrze budynku przy nabrzeżu Langelinje i właśnie je remontuje. Zamieszka tam ze swoim szwedzkim skowronkiem. Zabawne, że gdy w listopadzie obchodzili z żoną srebrne gody, w mowie, którą wygłosił dla stu dwudziestu gości, nie wspomniał ani słowem o żadnym mieszkaniu. Rozwodził się nad staniem za sobą murem w chorobie i zdrowiu oraz nad jej niewyczerpanymi pokładami troskliwości. „Moja piękna jubilatko, dziękuję za te dwadzieścia pięć lat, najdroższe kochanie” i tak dalej. Kobieta prychnęła. Obracała w palcach bransoletkę, płacząc prosto w filiżankę z białą herbatą. Kiedyś już tak postąpił, ale wtedy do niej wrócił, tym razem wygląda to jednak poważniej, od ostatniej rozmowy nie dał znaku życia. Jeśli ma być szczera, ona też już go nie kocha, w każdym razie nie z tych powodów, z których powinna. „Ale czy bez niego mam jakąś szansę?” – załkała. „Co się ze mną stanie? Mąż ma duże wpływy, jest uparty i przyzwyczajony do tego, że wszystko układa się po jego myśli. Czy mnie wyrzuci jak zużyty mebel? Czy uda mi się zatrzymać swoją część majątku? Mogłaby mi pani pomóc w tej sprawie?” Owszem, Caroline może i chce jej pomóc. To jedna ze spraw, w których wręcz płonie żądzą wygranej. Właśnie wobec takich mężczyzn najbardziej chciałaby dowieść sprawiedliwości. Wielu wpływowych małżonków ujrzało na własne oczy swój topniejący majątek po tym, jak Caroline wykonała swoją powinność. Bo o ile nie ma się do czynienia z intercyzą albo umową o wyłącznej własności, żonie należy się połowa bez względu na to, ile lat życia jej mąż poświęcił prowadzonemu przedsiębiorstwu. Nawet jeśli okaże się, że sama kobieta – dręczona samotnością i sfrustrowana niewiernością małżonka – także złamała przysięgę małżeńską podczas prywatnych lekcji jazdy konnej z młodszym instruktorem, połowa majątku wciąż należy do niej. Tak przewiduje prawo, a zadaniem Caroliny jest dopilnować jego przestrzegania. Przy pożegnaniu kobieta wyglądała na mniej znękaną. Caroline widziała już wszystko, nie szokują jej wyznania, których musi wysłuchiwać. Na historie o kłamstwach i zdradach reaguje skinieniem głowy, zachowując profesjonalny dystans. Nie robią na niej wrażenia najpodlejsze cechy charakteru, ukryte strony osobowości, wychodzące na jaw ciemne sprawki. Gdy miłość zmienia się w pogardę, a małżeństwo w strefę działań wojennych, nie ma granic tego, jakie rzeczy mogą wyjść na światło dzienne. Upadek ze szczytu najwyższego ucywilizowania, popadnięcie w brutalność i barbarzyństwo następują niespodziewanie szybko. Caroline zna to na wylot, słyszała i widziała już wszystko. Jej doświadczenie, lojalność w stosunku do kobiet i brak ekscytacji sensacyjnymi historiami wzbudzają zaufanie klientek i napawają otuchą. Podobnie jak drobne oznaki solidarności, przyjazne spojrzenie, zdecydowanie i odpowiednia postura. Czują, że są w dobrych rękach.

***

„Rozwód sprawia ból. Trzeba mieć nadzieję na najlepsze, ale przygotować się na najgorsze. Przede wszystkim jednak musi pani zacząć żyć dalej. Kim była pani przed ślubem? Trzeba odnaleźć w sobie tę kobietę. Ona wciąż tam się znajduje, pytanie natomiast brzmi, kim jest i czego pragnie” – powiedziała Caroline klientce z Fabritius Allé tuż przed wyjściem. Sama też potrzebuje pchnąć swoje życie do przodu. Dom przy Hambros Allé nie pasuje do ich rodziny. Zupełnie jakby nie potrafili się odnaleźć w tym żółtym pałacyku, który Kaare ochrzcił Happylandem. Wymalowana czarnymi literami nazwa widnieje na szczytowej ścianie domu. Caroline nigdy się nie podobała, nie rozumie, dlaczego nie kazała jej usunąć po tym, jak spłaciła męża. W tym wielkim domu wszyscy się gubią i nie umieją się ze sobą komunikować – kiedy to się zaczęło i czy było tak od samego początku? Nowy dom Kaarego ma rozmiar lepiej nadający się dla trojga ludzi. Caroline chce zamieszkać w cichym majestatycznym Klampenborgu. Chce mieć widok na morze i otwarte przestrzenie, znaleźć się bliżej Zwierzyńca, przenieść się jeszcze dalej na północ. Mieszkają tutaj kobiety, pomaganiu którym postanowiła poświęcić karierę. Być może Klampenborg okaże się właśnie tą zmianą, której szuka. Może gdyby się tu przeprowadzili całą rodziną, znaleźliby potrzebny im spokój. W jej sercu pojawia się cień nadziei, musi tylko przekonać Kaarego.

Cille

Parkuje przed dużym białym domem z czerwonym dachem. Kolumny przy schodach prowadzących do wejścia przywodzą jej na myśl grecką świątynię. Idąc przez ogród ku frontowej części domu z ciężkimi mahoniowymi drzwiami, mija oczko wodne z żywymi rybami. Na mosiężnej tabliczce ozdobnymi literami wyryto „Leif Schepelern”. Ludzie z Czerwonego Krzyża nie wspomnieli o żadnym Leifie, tylko o Ricie Schepelern w wieku osiemdziesięciu czterech lat, wskutek choroby oczu prawie niewidomej, której przydałoby się towarzystwo i pomoc w czytaniu. Cille naciska dzwonek. Drzwi otwiera niska, drobna kobieta. Uśmiecha się i zaprasza ją do wysokiego holu z marmurową podłogą i antycznymi meblami.

– Jestem bardzo wdzięczna, że poświęca pani swój czas, aby trochę mi pomóc. Próbuję się orientować w tym, co się dzieje, na tyle, na ile jestem w stanie, i dlatego prenumeruję dwie gazety. Jeśli zostanie trochę czasu, chciałabym też odświeżyć sobie niektóre klasyki. Nie wszystkie książki można dostać w bibliotece jako audiobooki, poza tym to zupełnie coś innego siedzieć obok żywego człowieka, który czyta na głos.

W domu jest ciemno i cicho. Przyjemnie się tu przebywa. Cille ma wrażenie, jakby znajdowała się w muzeum. Jakby każdy mebel, obraz na ścianie, każde zdjęcie rodzinne, każda roślina doniczkowa na parapecie znajdowały się tutaj, bo to coś znaczy. Rita prowadzi ją do ogrodu zimowego. Dzięki światłu wpadającemu do środka z trzech stron wciąż jest w stanie dojrzeć wyraz czyjejś twarzy i rozpoznać litery. Dlatego kiedy czyta albo przyjmuje gości, najbardziej lubi siedzieć w tym miejscu.

– Wciągnęłam flagę na maszt, widzi ją pani stąd? Mój najmłodszy wnuk ma dziś urodziny. Wieczorem wybieram się do nich na przyjęcie, przyjadą po mnie o osiemnastej. A tam widać las Ermelunden, prawda, że piękny?

Rita ma elegancką fryzurę na pazia, a w uszach nosi kolczyki od Georga Jensena w kształcie margerytek, które pobłyskują białymi płatkami i żółtym środkiem obok jej twarzy. Jej mąż zmarł na zawał serca dziesięć lat temu. Opowiada o nim z błyszczącymi oczami.

– Miał własne biuro architektoniczne, które prowadził w domu. – Pokazuje w stronę biblioteki. – Uwielbiał to miejsce i dlatego będę tu mieszkać, dopóki dam sobie radę. Leif był znakomitym architektem i tak jak ja molem książkowym. Czytał wszystko, co uważał za warte lektury. Książki należały do naszych wspólnych zainteresowań. Poznaliśmy się, gdy pracowałam w domu u pewnych państwa w Aarhus. Odwiedzał ich towarzysko i zachwycił mnie od pierwszego wejrzenia.

Rita prenumeruje konserwatywne dzienniki „Berlingske” i „Kristeligt Dagblad”, które zawsze czytano w rodzinie Schepelernów. Kiedy jest sama, daje radę zapoznać się z nagłówkami dzięki lupie i silnemu światłu, ale treść artykułów pozostaje dla niej niedostępna. Cille czyta wszystko, co wybrała Rita – interesują ją zwłaszcza wiadomości z zagranicy i materiał o kulturze.

– I jeszcze sport, jeśli nie ma pani nic przeciwko temu.

Po przeczytaniu „Berlingske” Rita uważa, że zasłużyły na filiżankę herbaty. Cille idzie za nią do kuchni. Dom jest pogrążony w zimowej ciemności, ale ta niska kobieta jakby jaśniała własnym światłem, przechodząc przez kolejne pokoje i stukając obcasami o podłogę. Granatowa sukienka, różowy rozpinany sweter, sznur pereł na szyi. Zaparza herbatę i wyjmuje z puszki ciasteczka – kładzie dwa na każdą podstawkę filiżanki. Cille niesie tacę, wracają do ogrodu zimowego, żeby zabrać się do lektury „Kristeligt Dagblad”.

– Jak pani sobie radzi na co dzień ze wszystkimi pracami domowymi?

– Dwa razy w tygodniu przychodzi ktoś do pomocy, poza tym dzieci i wnuki są tak miłe, że wyręczają mnie w tym, czego sama już nie zrobię. Najmłodsza córka, która mieszka w Vedbæku, zabiera mnie na zakupy. Niestety nie jestem w stanie jeść posiłków przywożonych mi z gminy. Próbowałam, ale są po prostu wstrętne. Nie mogłam tego przełknąć, więc ostatecznie poprosiłam o anulowanie tej usługi. Teraz sama odpowiadam za swój jadłospis. Córka mi pomaga, to dobra dziewczyna. Ma trzy córki, które niedługo będą dorosłe. A pani? Ma pani dzieci?

– Tak, mam córkę o imieniu Tara, która ma pięć lat, i syna Tobiasa, ośmiolatka. Tara chodzi do przedszkola, a Tobias do drugiej klasy.

– Pięć i osiem lat to wspaniały wiek. Niech się pani nimi nacieszy, to najlepsze lata, kiedy dzieci są małe. Tak szybko dorastają.

W salonie rozlega się dzwonek telefonu stacjonarnego. Rita się nie podnosi.

– Mam odebrać? – pyta Cille.

– Nie ma potrzeby. Niech dzwoni, później na pewno jeszcze się odezwie. Tak nam tu miło, nie chcemy, żeby nam przeszkadzano.

Wysłannicy Czerwonego Krzyża spędzają zwykle u odwiedzanych osób od półtorej godziny do dwóch, ale Cille zapomina o czasie. Przyjemnie jej słuchać Rity, w towarzystwie tej staruszki jest coś podbudowującego, podoba jej się spokój panujący w tym domu, przyjazny ton, staranność. W tym miejscu herbatę parzy się dokładnie przez osiem minut, gazety są czytane od początku do końca, a wiekowa wdowa wciąga flagę na maszt dla swoich wnuków i odbiera telefony, gdy ma możliwość zrobić to jak należy. Wszystko w odpowiednim czasie.

Kaare

Jego małżonka chce się nagle przeprowadzić! Wymyśliła sobie, że zamieszkają w jego domu w Klampenborgu. Twierdzi, że pragnie być bliżej przyrody, że potrzebują zmiany, że w ich życiu musi się zdarzyć coś nowego, cokolwiek by to miało znaczyć, do cholery. Przedstawia mu listę dziesięciu dobrych powodów do przeprowadzki. Mogą zarobić na sprzedaży domu przy Hambros Allé, bo rynek powoli zaczyna wracać do dawnego poziomu. Nowy dom jest mniejszy, więc sporo zaoszczędzą na jego utrzymaniu. Zamieszkają w jeszcze lepszej lokalizacji, a Caroline zawsze marzyła o widoku na morze ze swojego pokoju. Lukas będzie miał bliżej do szkoły. „Wybudowałeś naprawdę piękny dom” – chwali Kaarego żona. „Dlaczego podarowywać komuś taką perłę? Sami powinniśmy w nim zamieszkać”. Kaare jest zdezorientowany, chociaż, z grubsza rzecz biorąc, się z nią zgadza. Świetnie rozumie, o co jej chodzi – sam też chciałby mieszkać w Klampenborgu, czuć rześką bryzę znad Sundu, upajać się widokiem historycznych zabudowań Rydhave i toczącym się tam luksusowym życiem. Rezydencja amerykańskiego ambasadora liczy ponad tysiąc metrów kwadratowych pełnych przepychu. Pałacyk otaczają ogrody różane, jabłonie, kort tenisowy, basen, pole golfowe. Kaare jak najbardziej widziałby siebie przeszczepionego na ten grunt, od dawna pociągały go północne tereny przy wybrzeżu. Nie w tym rzecz. Marzenie Caroline o Klampenborgu stawia go przed ogromnym dylematem. Nie mogą przeprowadzić się do domu, gdzie pod dachem czai się grzyb. Nie może narazić na takie ryzyko siebie ani swojej rodziny. Nie dzieli się z nikim tymi przemyśleniami, ale co ma teraz zrobić? Podczas długich spacerów z Kingiem rozważa wszystkie za i przeciw. Czy zamiast obrony powinien przejść do ataku i natychmiast wybić jej z głowy ten pomysł? Czy powinien powiedzieć całą prawdę, prosto z mostu, czy może spróbować ugrać trochę czasu? Caroline na niego naciska. Chce mieć dostęp do planu prac i rzutów budynku, zamierza zamówić ogrodnika na wczesnym etapie, żeby od samego początku wykonać wszystko jak należy. Zaczęła już przygotowywać sprzedaż domu przy Hambros Allé, żeby nie musieli utrzymywać dwóch nieruchomości. Wszędzie jej pełno, wręcz tryska energią i wywiera na nim presję w ten swój denerwujący sposób.

– Lukas odniósłby dodatkową korzyść, miałby bliżej do szkoły. Moglibyśmy urządzić mu własną przestrzeń z osobnym wejściem, przecież nie musi już spać na tym samym piętrze co my. Kaare, ten dom po prostu lepiej do nas pasuje. Nowy początek w nowym miejscu, naprawdę tego nie widzisz?

Co ma odpowiedzieć? „Wyrzuciłaś mnie z sypialni, objęłaś nadzorem, płacę czynsz własnej żonie, jakbym mieszkał w pensjonacie, a teraz chcesz samodzielnie zdecydować, kiedy i dokąd się przeprowadzimy. Caroline, koniec z tym. Po kilku latach życia na twojej łasce w końcu znalazłem swoją niszę: chcę budować i sprzedawać nieruchomości na północ od Kopenhagi. Nie pozwolę, żebyś zgarnęła pierwszy dom, który wybudowałem. Jest mój! Słyszałaś – to mój dom! Dlatego proszę cię, kobieto, żebyś się odsunęła. Przyszła kolej na tatusia”.

A może powinien się zgodzić, bo pomysł wcale nie jest taki głupi? Jego także pociąga myśl o przeprowadzeniu się z jej domu do jego. Wymagałoby to jednak całkowitej przebudowy dachu, co dodatkowo opóźniłoby prace, a mogłoby kosztować nawet i pół miliona, którego Kaare nie ma. Diabli nadali, że wszystko tak się pokomplikowało. Musi wcisnąć Caroline jakiś kit i pogadać z robotnikami. Może Złoty Hebel wpadnie na dobre rozwiązanie. Nie ma sensu się złościć, trzeba myśleć pozytywnie. Kaare zawsze to powtarza: ten, kto nie popełnia błędów, nic nie robi. Coś się wymyśli.

Cille

Rita jest na nogach już od rana. W drodze do pracy zajrzała do niej córka, żeby zostawić w lodówce miskę z puddingiem ryżowym i tym samym zapewnić matce ciepły posiłek przez kolejne dwa dni. Zjadły razem śniadanie, poczytały gazety i córka pojechała na spotkanie w Ministerstwie Sprawiedliwości.

– Dlatego pomyślałam, że może dziś poczytamy Panią Bovary? Sięgam po nią każdego roku o tej porze, ostatnim razem pomogła mi moja kochana wnuczka. Książka stoi na regale, jest bardzo zabawna, a jednocześnie potwornie smutna. To jedna z moich ulubionych powieści. Zna pani twórczość Flauberta?

– Kogo…? Flauberta? Muszę przyznać, że nie, ale bardzo chętnie przeczytam tę książkę.

Język powieści nie nastręcza jej trudności, Cille szybko wpada we właściwy rytm. Rita przysuwa bliżej swoje krzesło, żeby niczego nie stracić. Chociaż czytała tę powieść wiele razy, zanurza się całkowicie w historii o prowincjonalnym lekarzu i jego głodnej rozrywek żonie, którzy zupełnie się nie rozumieją. Zanosi się śmiechem aż do łez. Cille musi często robić przerwy, żeby starsza pani wyśmiała się do końca. Młoda Emma, marząca o wielkiej miłości, rozczytuje się w powieściach. Z nudów poślubia Karola, ale szybko popada w niezadowolenie z powodu swojego pospolitego życia i małomieszczańskiej idylli. Emma chciałaby chodzić na bale arystokracji, marzy o konkurach, prawdziwej miłości, pełni życia. Nie zamierza siedzieć w domu z dzieckiem i cerować pończoch, podczas gdy mąż lekarz w kółko biega do chorych. Gdy tylko nadarza się okazja, Emma wymyka się z domu i wędruje między łanami zbóż, ucieka od bezbarwnego życia i od męża z brudnymi paznokciami. Szuka szczęścia poza domem. Chodzi na zakupy i pożycza pieniądze, bo jej wydatki nieustannie rosną. Ma różnych kochanków, ale oni też nie zaspokajają jej pożądania.

– W sumie dobrze ją rozumiem. Trudno jej nie współczuć, ale ma się też ochotę nią potrząsnąć, wybudzić ją z tego snu na jawie – odzywa się Rita po kilku godzinach słuchania.

– Chyba tak. To naprawdę dobra powieść. – Tylko tyle Cille jest w stanie wymyślić.

– Mam nadzieję, że w poniedziałek poczytamy sobie dalej. Chciałabym rzec, że po tylu godzinach wspólnej lektury powinnyśmy chyba przejść na ty.

– Z przyjemnością. – Cille kiwa głową z uśmiechem. Bardzo lubi Ritę i lubi przebywać u niej w domu, tylko nie zawsze wie, jaki wkład wnieść w rozmowę, gdy starsza pani opowiada o książkach. Dlatego przede wszystkim słucha.

– Z Flaubertem czujesz się zawsze w dobrym towarzystwie, prawda? A to była jego debiutancka powieść, wiedziałaś o tym? To wprost nie do wiary, że napisał coś takiego i wydał jako swoją pierwszą książkę. – Rita sięga po Panią Bovary i kładzie ją sobie na kolanach. Gładzi okładkę i grzbiet, jakby była żywym stworzeniem. – Jakim cudem taki młody człowiek potrafił oddać myśli młodej dziewczyny? Skąd czerpał wiedzę? Tak trafnie, precyzyjnie, z niebywałym wyczuciem i humorem. Jak to możliwe? Zupełnie tego nie pojmuję. Zastanawiam się nad tym za każdym razem, gdy czytam tę powieść.

Cille słucha, przytakuje, ale niestety nie może pomóc Ricie w znalezieniu odpowiedzi. Jedyne, co ciśnie jej się na usta, to banalne „Naprawdę?” albo „Łał, to niesamowite!”. Lubi czytać, ale nic nie wie o pisarzach i tym podobnych. Może sprawia wrażenie głupiej? Co się mówi w takich sytuacjach?

– Bez względu na to, ile razy nie przeczytałabym Pani Bovary, wciąż zachwycam się językiem i znajduję w niej coś nowego. Za każdym razem irytują mnie głupstwa Emmy, a z drugiej strony czuję do niej sympatię. Potrafi mnie tak rozbawić, że śmieję się na cały głos. Najważniejsze pytanie brzmi: czego pragnie Emma Bovary? Czego jej brakuje?

Czy Rita oczekuje, że Cille jej na to odpowie? Ależ ona nie ma żadnego przygotowania, żeby uczestniczyć w takiej rozmowie, nie operuje takimi pojęciami, nie wie, co powinna mówić! Powieść jej się podobała, była dobra, zabawna, ma ochotę przeczytać dalszy ciąg, ale co tu więcej omawiać? Cille czyta głównie podczas urlopu i kiedy odkłada książkę, w duchu dokonuje sądu, czy lektura jest dobra, czy kiepska. Jeśli ją nudzi, nie czyta jej do końca, czasem wystarczy tylko pięć stron. Pani Bovary, a przynajmniej ta część, którą przeczytały do tej pory, wzbudziła w niej ciekawość i cieszy się na poznanie dalszych losów bohaterki w poniedziałek. Problem w tym, że Cille nie jest przyzwyczajona do rozmawiania o książkach w ten sposób, razem z kimś. Może mogłaby się tego nauczyć? Próbuje odpowiedzieć na zadane przez Ritę pytanie.

– No właśnie, czego ona pragnie? Chyba tego wszystkiego, tak jak my? – zaczyna niepewnie. – Chce kochać dziecko i męża, ale dręczy ją niepokój, bo coś jest w niej nie na swoim miejscu. To znaczy… nie wiem, jak to nazwać, ale w zasadzie dobrze ją rozumiem.

– Mój ojciec zawsze mawiał: „Ożeń się albo nie, w obu przypadkach będziesz tego żałował”. Ja nigdy nie żałowałam, że wyszłam za Leifa. Oczywiście były dni, gdy miałam ochotę powiedzieć, żeby się wynosił, ale był dobrym człowiekiem, biorąc pod uwagę wszystkie jego wady i zalety, muszę to przyznać. Nie, o rzeczy, których teraz żałuję, mogę mieć pretensje tylko do siebie.

Jako dziecko Rita chodziła do prywatnej szkoły w Næstved, ale tylko do szóstej klasy. Potem posłano ją do szkoły dla gospodyń domowych. Ojciec uważał zrobienie smacznego sosu za ważniejsze od rozwiązania równania drugiego stopnia. Nie widział powodu, dla którego dziewczynki miałyby kontynuować naukę w szkole, skoro ich przeznaczeniem było wyjść za mąż i zajmować się domem. W klasie Rita nie miała sobie równych z duńskiego i rachunków, chciała pójść do szkoły realnej, gdzie kontynuowało się naukę do dziewiątej klasy. Marzyła o pracy w bibliotece dla młodzieży, bo lubiła czytać i przebywać z dziećmi. Jej ojciec pracował w banku i niczego im nie brakowało, ale tylko braciom pozwolono zdobyć wykształcenie.

– Takie były czasy. Nigdy nie miałam pretensji do ojca, że podjął taką decyzję. Ale czasem trochę zazdroszczę wam, młodym, wykształconym, pracującym i opiekującym się dziećmi, i was podziwiam. Mam wielki szacunek dla współczesnych kobiet, ogromny. Moim zdaniem świetnie sobie radzicie.

– Niestety nie pracuję już od dłuższego czasu, więc w moim przypadku nie ma czego chwalić. Nie jestem zbyt dobrym przykładem.

– Masz tylko przerwę w pracy, nie z własnej winy, poza tym opiekujesz się dziećmi. Przyjdzie jeszcze twój czas, wystarczy poczekać! Skończyłaś dobre studia i zdążyłaś pokazać, co potrafisz. Ja się nigdy nie wykształciłam, chociaż powinnam była to zrobić, ale urodziło nam się czworo dzieci i klamka zapadła, ktoś musiał nad tym wszystkim zapanować. Później zatrudniliśmy kogoś do pomocy, ale w tamtych czasach nie było żłobków, przedszkoli, nowoczesnych sprzętów kuchennych. Większość kobiet zajmowała się domem, podczas gdy mężczyźni chodzili do pracy. Sprzątałyśmy i robiłyśmy zakupy przed południem, o piętnastej powoli zaczynałyśmy szykować kolację, żeby wszystko było gotowe na powrót męża. – Odchyla głowę i zaczyna się głośno śmiać. – Ha, ha, zdaję sobie sprawę, jak dziwnie to brzmi w twoich uszach. Ale tak to wtedy było, sprawy nie podlegały dyskusji. – Ociera łzy i po chwili poważnieje. – O tak, bardzo chciałam się dalej kształcić. Dużo o tym myślałam, ale na tym się skończyło. Gdy dzieci podrosły na tyle, że mogłam wychodzić na dłużej z domu, wydawało mi się, że już na to za późno. Ale gdybym mogła, zostałabym bibliotekarką, było to moje wielkie marzenie.

***

Cille widziała kiedyś w telewizji program o starych samicach słoni. Mają wysoki status w stadzie, są niezbędne do przetrwania ze względu na długie życiowe doświadczenie. Wiedzą, jak postąpić w chwilach zagrożenia. Pomagają stadu przeżyć w okresie suszy, bo pamiętają, gdzie znajduje się woda, chronią młode, ponieważ umieją rozpoznać, czy obce słonie są przyjaźnie czy wrogo nastawione. Stare słonice przekazują swoją wiedzę i doświadczenie młodszym członkom stada i ostrzegają ich o zagrożeniu. Znają sekretne sposoby na przetrwanie i zabezpieczenie bytu. Siedząc w samochodzie, Cille odwraca głowę w stronę ścieżki ogrodowej. Patrzy na ten wielki biały dom, w którym Rita spędziła większość życia od czasu, gdy zamieszkała tu jako młoda gospodyni. W tym miejscu dorastały jej dzieci, tutaj upływał jej czas. Nie wszystko ułożyło się tak, jak chciała, być może podjęła niewłaściwe decyzje i popełniała błędy, ale nie sprawia wrażenia zgorzkniałej. Rita wybrała podejście do życia pełne miłości, które Cille podziwia. Ta starsza pani jest dumna ze swojej rodziny i cieszy się z każdego dnia – z popołudniowej wizyty, z dobrej książki, z puddingu ryżowego, który przyniosła jej rano córka, ze wspomnień o Leifie. Zachwyca się światłem w zimowym ogrodzie i planuje wielkie przyjęcie w marcu, kiedy skończy osiemdziesiąt pięć lat. Cille dostała zaproszenie, które wiezie ze sobą do domu. Ask i dzieci też są tam wymienieni. Uruchamia silnik i jedzie po Tarę i Tobiasa. Po powrocie do domu dzieci nakrywają elegancko do stołu, podczas gdy ona przygotowuje świąteczny ryżowy pudding okraszony masłem i posypany cynamonem, a do picia kompot. Nadrabiają to, czego nie zdążyli zrobić w grudniu.

Caroline

W niedzielę Kaare zawsze ma najwięcej pracy. Tego dnia zaprasza wszystkich chętnych na oglądanie nieruchomości – mieszkań, willi, domów szeregowych – od Charlottenlundu po Østerbro i Emdrup. Obszar, na którym działa, jest ogromny, a każda pojedyncza transakcja wymaga ogromnego nakładu pracy. Czasem wraca do domu, od progu pogwizdując z zadowoleniem, co znaczy, że doprowadził do podpisania umowy. Innym razem wlecze się niemrawo ku wejściu po całym długim dniu, opada z ciężkim westchnieniem na sofę, jakby sam był meblem, i przez resztę wieczoru ogląda telewizję. Lukas siedzi w swoim pokoju. Caroline przyzwyczaiła się, że niedziela to dzień taki sam jak inne. Ale dziś sprawy wyglądają inaczej. Musi zakłócić synowi spokój w jego odosobnieniu. Nasłuchuje przy drzwiach, ma nawet ochotę pochylić się, żeby zajrzeć do środka przez dziurkę od klucza, jednak w porę się upomina, że dla dorosłej kobiety takiej jak ona, profesjonalistki, skradanie się we własnym domu jest poniżej godności. Tylko dlaczego on tam leży przez cały czas? Co go tak zajmuje? Śpi? Uczy się? Gra w tę grę, której nazwy nigdy nie pamięta? Caroline prostuje się, odchrząkuje i puka do drzwi.

– Tak? O co chodzi? – dochodzi ze środka jego głos.

– To tylko ja – mówi niepewnie i wchodzi do pokoju. – Co robisz?

– Nic takiego. Odpoczywam, bawię się telefonem.

Caroline siada na samym skraju łóżka, krzyżuje ręce i nogi. Próbuje przybrać wyraz twarzy i ton głosu, które zmniejszą dzielący ich dystans i pozwolą przeskoczyć tę pustkę. Czasami ci, którzy są nam najbliżsi, znajdują się tak strasznie daleko od nas – to naprawdę dziwne, dlaczego tak się dzieje? Nigdy wcześniej o tym nie myślała. Z powrotem rozkłada ręce, ta pozycja wydaje się jej naturalniejsza, swobodniejsza, chciałaby tylko porozmawiać o czymś z synem, do cholery, jako siostra Camilli powinna to potrafić! Camilla nie miałaby problemu z pozbyciem się tej dziwnej sztuczności, wystarczyłoby powiedzieć coś rozbrajająco serdecznego, zachęcającego, zachowując przy tym autorytet rodzica niemożliwy do zignorowania. Na pewno zaparzyłaby herbatę, przy której mogliby porozmawiać szczerze, od serca. Camilla umie odpowiednio zaaranżować taką sytuację i doprowadzić do pomyślnego końca. Zawsze wie, co powiedzieć Frankowi i dzieciom, żeby nie brzmiało to zbyt negatywnie i oskarżycielsko, i za każdym razem dopina swego. Lecz Caroline nie jest Camillą. Nie wie, jak zacząć, boi się tej przepaści, którą wyczuwa przed sobą, poza tym, jakby nie było dość, jutro rano ma też ważne spotkanie, do którego się jeszcze nie przygotowała. Liczyła, że zostanie jej na to cały dzień, nie przewidziała, że będzie konieczna taka rozmowa. Dlaczego to musi być tak skomplikowane? Co zrobić z dłońmi? Przekrzywia lekko głowę i próbuje się uśmiechnąć.

– Chciałabym się dowiedzieć, co u ciebie słychać. Jak ci idzie w szkole?

Znów odchrząkuje, rozgląda się po pokoju. Paznokieć środkowego palca wbija się w spód dłoni.

– Wporzo. – Lukas nie odrywa wzroku od telefonu.

– Nie jest ci ciężko ze wszystkim się wyrobić? Dużo macie zadawane? Nie opowiadasz mi za wiele, a chciałabym wiedzieć, jak ci idzie.

– Wszystko okej.

– A angielski? Jak sobie radzisz z angielskim?

Znów odruchowo odchrząkuje – no nie, dość już tego!

– W miarę. To tylko język, zresztą dobrze mówię po angielsku. Dlaczego pytasz?

– Jaka jest wasza nauczycielka?

Lukas wzrusza ramionami.

– Skąd to pytanie?

– Po prostu jestem ciekawa.

– Jest okej, może trochę surowa.

– Lukas, chodzi o to, że… – Caroline zapomina się i znów krzyżuje ramiona na piersi. – Dziś rano zadzwoniła do mnie twoja nauczycielka angielskiego.

Lukas prostuje plecy i po raz pierwszy na nią patrzy. Na jego twarzy maluje się niepokój, mruga powiekami nieco za szybko.

– Jane, tak się chyba przedstawiła. To ona? Jest Angielką?

– Nie, tylko wymawia swoje imię po angielsku.

– Dziwne… dlaczego?

– Pewnie uważa, że tak brzmi lepiej.

– Aha? Powiedziała, że narażono ją na szykany i jej zdaniem to sprawka uczniów. Wiesz coś może o wielkim zamówieniu na pizzę, które ktoś zrobił w jej imieniu wczoraj wieczorem?

– Co? Nie! Nic o tym nie wiem. Co ona sobie myśli? Jak tylko dzieje się coś złego, od razu podejrzewa mnie.

– Nie ma żadnych dowodów ani nic konkretnego, na czym mogłaby oprzeć swoje domysły. Dzwoniła do różnych osób, żeby się dowiedzieć, czy ktoś przypadkiem o czymś nie wie. Muszę powiedzieć, że wydawała się dość zdesperowana. Zrobiło mi się jej żal, to rzeczywiście bardzo nieprzyjemne doświadczyć podobnego nękania pod prywatnym adresem.

– Dobra, ale ja nic nie zrobiłem! O niczym nie wiem, nie mam pojęcia, o co chodzi.

– Co robiłeś wczoraj?

– Spotkałem się tutaj z chłopakami, kiedy was nie było w domu. Wypiliśmy parę piw, potem oni pojechali, bo czułem się zmęczony. Wieczorem poszliśmy na imprezę do kogoś ze Skovshoved.

– Czyli nie zamówiliście pizz w lokalu przy Strandvejen z dowozem do Vangede? Nic o tym wcześniej nie wiedziałeś?

– Mamo, to naprawdę nie ja! Daj mi spokój, zawsze podejrzewasz mnie o najgorsze.

Wzdycha i odwraca się do niej plecami. W jego głosie, w tym mruganiu i sposobie oddychania jest coś przykuwającego uwagę. Wydaje się zbyt oburzony, a jego reakcje za szybkie. Mimo że leży do niej tyłem, wygląda, jakby rejestrował jej każdy ruch. Przesuwa palcem po nierówności na ścianie, oczekuje jej kolejnego kroku, zachowuje czujność. Czy powinna polegać na swoim instynkcie co do winy bądź niewinności, kazać mu się odwrócić i zażądać wyjaśnień, sprawdzić wszystkie szczegóły, godziny, rozmowy telefoniczne, przyjaciół, skontaktować się z ich rodzicami, udać się do tej pizzerii, oddzwonić do nauczycielki, ryzykować narażeniem Lukasa na dalsze problemy, odepchnąć go od siebie, zwiększyć dzielący ich dystans? Czy powinna się zachować jak surowa czy jak serdeczna matka? Czy powinna poświęcić mnóstwo czasu i energii, aby dowieść, że syn kłamie, czy może wierzyć jego słowom? Kiedy był młodszy, wszystko wydawało się łatwiejsze. Ma ochotę nim potrząsnąć, wybudzić go z tego otępienia, co, u diabła, mu dolega? Przychodzi jej do głowy, że najlepiej byłoby go stąd odesłać na jakiś czas – do szkoły z internatem albo do jakiejś instytucji wychowawczej za granicą, na przykład Fulton albo innej wymagającej i dyscyplinującej szkoły, gdzie doświadczyłby twardej ręki. Może jakiś surowy wojskowy albo dyrektor byłby w stanie zrobić z niego dorosłego człowieka, naprostować go, sprawić, żeby zrozumiał sens życia. Najchętniej odesłałaby go daleko stąd, na długi czas, a jednocześnie tęskni za tym, żeby się do niego zbliżyć. Gdyby tylko mogła objąć go mocno i spytać: „Dlaczego? Co się dzieje? O czym myślisz? Mogłabym ci w czymś pomóc?”. Chciałaby go przytulać tak jak kiedyś, ale od tamtej pory jego ciało urosło i stało się obce. Kiedy do tego doszło? Co na jej miejscu zrobiłaby Camilla? I gdzie jest ojciec tego chłopca w chwili, gdy się go potrzebuje? Pewnie próbuje opchnąć komuś za zbyt wysoką cenę ten czy inny szeregowiec w Vangede, wielka prowizja i wielkie wymachy rąk – na tym się zna najlepiej. Caroline usiłuje sprawiać wrażenie opanowanej i pewnej siebie, ale wymyka jej się głębokie westchnienie, które brzmi jak odgłos powietrza ulatującego z przedziurawionej dętki. Klepie Lukasa lekko w nogę w taki sposób, jakby chciała go zachęcić do mówienia, i próbuje jeszcze raz głosem słodkim jak miód.

– A twoi koledzy z klasy… lubisz ich?

– Są okej.

– Przyszło mi coś do głowy. Przejedziemy się do Zwierzyńca, tylko we dwoje? Dobrze nam zrobi odrobina świeżego powietrza. Nie wiem, czy wyglądałeś dziś przez okno, ale spadł śnieg.

– Na spacer…? Teraz?

– Tak, a dlaczego nie? Moglibyśmy obejrzeć po drodze dom, który tata buduje w Klampenborgu, a na sam koniec skoczyć na lunch do Café Jorden Rundt. Miałbyś ochotę?

Lukas powoli siada na łóżku i odkłada telefon. Caroline odbiera to jako zgodę.

***

Śnieg skrzypi, kiedy idą w stronę pałacu Eremitage. Lukas ma na sobie tylko cienką bluzę z kapturem. Dlaczego nie kupi porządnej kurtki zimowej? Dostaje przecież co miesiąc mnóstwo pieniędzy na ubrania. Caroline ma dość zadawania mu tych samych pytań, które donikąd nie prowadzą. Temperatura jest poniżej zera, a ten spaceruje jakby nigdy nic z rękami w kieszeniach powyciąganej bawełnianej bluzy. Ukrywa się głęboko w ciemnym kapturze, a mimo to z jego ruchów można wyczytać jakiś rodzaj wyczekiwania, uważności, podatności, cień szansy na porozumienie. Właśnie teraz nadarza się okazja do odbycia z nim prawdziwej rozmowy. Już samo to, że z nią tutaj przyjechał. To od niej zależy, czy wykorzysta tę możliwość. Problem w tym, że Caroline nie wie, co powiedzieć. Zapomniała, jak z nim rozmawiać, albo raczej ten dawny sposób już nie działa. Uświadamia sobie, że jeśli chce się porozumieć z synem, musi znaleźć nowy język. Tylko nie zna nikogo, kto by ją tego nauczył, a od tego wysokiego szczupłego chłopaka nie ma co oczekiwać pomocy. Idzie obok niej lekko przygarbiony, z twarzą ukrytą w kapturze. Prawie nie widać mu twarzy.

– O czym myślisz? – pyta go ostrożnie.

– O niczym specjalnym. Po prostu idę. Nie mieliśmy się przejść?

– Jeśli chciałbyś o czymś porozmawiać, to mam wielką nadzieję, że zwrócisz się z tym do mnie. Albo do taty. Wystarczy jedno z nas, albo oboje, to zależy od tego, co ci bardziej odpowiada.

– Już powiedziałem, że nie ma nic takiego. Dlatego wyciągnęłaś mnie na ten spacer? Bo podejrzewasz mnie o różne ciemne sprawki? Czyli mam się teraz złamać i przyznać do wszystkiego, a wtedy będziemy mogli szczerze porozmawiać, we trójkę, i wszystko znów będzie dobrze. O to ci chodzi? Dlatego tu jesteśmy?

– Nie. Chciałam się z tobą przejść, chociaż oczywiście nie jest mi miło, że dostaję telefony od nauczycielki, która czuje się pokrzywdzona. To przykre, kiedy rozmawiasz w niedzielę rano z zapłakaną obcą osobą. Kto by się czuł z tym dobrze?! Chcę wierzyć w twoje wyjaśnienia, ale muszę spytać, czy coś ci o tym wiadomo.

– Już powiedziałem, że nie! Nie miałem pojęcia, że Dren mieszka w Vangede!

– Dren?

– Tak ją nazywamy. Nie chcę, żebyś się wtrącała w cokolwiek, co ma związek ze szkołą! Sam wszystko ogarniam. I tak nie zrozumiecie, jak to jest. Wydaje się wam, że wiecie, ale nie wiecie nic. Kompletnie nic!

– W takim razie opowiedz, jak to jest. Powiedz mi o czymś, czego nie wiem.

– Jest tyle różnych rzeczy… To skomplikowane. Próbuję przetrwać każdy dzień, doczekać do piątku i soboty. Tak ja to widzę. Weekendy są dla mnie przynętą, o której staram się myśleć w tygodniu. Dzięki niej jakoś się trzymam.

– A potem w weekendy siedzisz przez większość czasu w swoim pokoju. Nie myślałeś o tym? Dlaczego zawsze jesteś tak zmęczony? Zastanawiałam się, czy nie umówić wizyty u lekarza. Może brakuje ci jakichś witamin? Nie wysypiasz się porządnie, a to ważniejsze, niż ci się zdaje. Camilla też tak twierdzi. Kiedy właściwie kładziesz się spać?

– Weź spróbuj posłuchać samej siebie. Nastolatki zawsze są zmęczone, takie jest prawo natury. Wszyscy to wiedzą. – Kręci głową. – Nie mam zamiaru iść tutaj obok swojej matki i rozmawiać o porze chodzenia spać.

– Nie wiem, czy to mądre z mojej strony, że pozwalam ci na ten wyjazd na narty, skoro nie jesteś w dobrej kondycji. Naprawdę uważasz, że to rozsądne? Nie jedzie z wami nikt z dorosłych, będziecie musieli radzić sobie sami.

– Mamo, nic mi nie dolega! Planujemy ten wypad od kilku miesięcy, strasznie się na niego cieszę! Ustaliliśmy już, kto będzie z kim mieszkał, i całą resztę. Kurczę, nie możesz teraz zmienić zdania. Potrafię o siebie zadbać, mam szesnaście lat!

Gwałtownie przyspiesza i zostawia ją samą w tyle. Caroline czuje w sobie pustkę i zagubienie. Co się przed chwilą stało? Kiedy zrobiła niewłaściwy krok? W pracy potrafi podejmować szybkie trafne decyzje w imieniu innych rodzin, ale gdy przychodzi do jej własnej, nie umie trzeźwo ocenić sytuacji, dokonać właściwego wyboru. Postępuje zbyt surowo czy zbyt miękko? Lepiej się kierować sercem czy rozumem? Czy teraz powinna go dogonić i nie pozwolić mu na takie zachowanie czy zostawić go w spokoju? Powiedzieć, co myśli, czy działać strategicznie? Jak postąpić w takiej sytuacji? Dlaczego nikt nie przygotowuje przyszłych rodziców do radzenia sobie w podobnych momentach?

– Lukas! – krzyczy za nim. – Czy to nasza wina?! Robimy coś źle?! – Głos jej się załamuje, nie tak miał wyglądać ich wspólny spacer. Chciała jedynie porozmawiać z synem, spokojnie i bez nerwów… Dlaczego nic nie układa się tak, jak zaplanowała? Zupełnie jakby znany jej świat rozpadał się na jej oczach. To, co wydawało się normalne, wcale się takie nie okazuje. Przyspiesza kroku i dogania syna. – Lukas, mam wrażenie, że dzieje się coś bardzo złego, a my o tym nie rozmawiamy. Nie wiem, co to jest, nie widzę tego, ale na pewno coś się dzieje. Czegoś mi nie mówisz. Dręczy cię coś, jakaś sprawa, o której milczysz. Z każdym dniem coraz bardziej. Powiedz, co się dzieje. Musisz mi pomóc, bo ja tego nie rozumiem.

Caroline brakuje tchu. Zaczyna płakać, bo kiedy słowa już padły, widzi po Lukasie, że przeczucia jej nie mylą. Od ponad dwudziestu lat ma do czynienia z mówieniem prawdy i mijaniem się z nią, prawem i praktyką życia. Jej instynkt wykrywający kłamstwa i przemilczenia wciąż działa bez zarzutu. Zatrzymuje się przed pałacem, podchodzi do syna i obejmuje go ramieniem. On też nie może powstrzymać łez. Jej duży chłopiec. Od kilku lat nie widziała, żeby płakał.

– Czasem chciałbym, żeby wszystko było trochę bardziej normalne… Zwykłe… A momentami jest megapojebane. Jak pieprzony labirynt, z którego nie da się wyplątać. Nie chodzi o was, nie ma to z wami nic wspólnego, okej?

Caroline zgarnia śnieg ze stojącej przy ścieżce ławki i ciężko na nią opada. Nie ma pod ręką żadnego doraźnego rozwiązania. Siedzi tu, zmęczona i ogarnięta złymi przeczuciami. Może dlatego to robi, bo nie ma nic do stracenia: wyrzuca z siebie coś, co od jakichś dwóch, trzech lat nie daje jej spokoju. To żałosne, matka nie może zadawać takich pytań, robiąc to, popełnia zasadniczy błąd. Ona jednak pyta i wraz z tym wymaga od swojego szesnastoletniego syna, że to on ma zapanować na sytuacją i nią pokierować. Sama potrzeba zapytania o to zawiera już w sobie odpowiedź, jest tą odpowiedzią. Caroline o tym wie, ale nie może się powstrzymać, musi to usłyszeć od niego.

– Lukas, powiedz… Czy poświęcamy ci dość czasu? Czujesz, że możesz na nas polegać? – wypowiada to prawie szeptem.

– Jasne, że tak – odpowiada syn, kręcąc głową.

Cille

– Czy tata tutaj mieszka?

Tara siedzi przy stole w kuchni i przegląda zdjęcia na telefonie Tobiasa. Zatrzymała się na wakacyjnej fotografii przedstawiającej wszystkich czworo. Cille, przerażona jej pytaniem, odkłada nóż i siada naprzeciwko córki.

– Oczywiście, że tata tutaj mieszka! Dlaczego o to pytasz?

Tara marszczy brwi i otwiera usta, jakby chciała coś powiedzieć, ale zamiast tego wraca do przewijania zdjęć wprawnym ruchem palca. Cille ogląda je razem z nią. Dziewczynka należy do tych szczęśliwych osób, które urodziły się z uniesionymi kącikami ust. Sprawia wrażenie zadowolonej, bo tak ją stworzyła natura. Cille chce, żeby córka pozostała radosnym dzieckiem, w końcu ma tylko pięć lat i nie powinna się niczym martwić.

– Tara, powiedz mi… Gdzie tata miałby mieszkać, jeśli nie tutaj? Mogę ci przysiąc, że przez całą noc spał obok mnie.

– Okej.

– Dlaczego o to pytasz? Brakuje ci go?

Tara wzrusza ramieniem, potem kręci głową.

– Kiedy będą naleśniki?

– Zabawne, że o tym wspominasz, bo właśnie zamierzałam usmażyć nam całą stertę. Pomożesz mi?

Cille szybko wstaje z krzesła, ma nadzieję, że w lodówce znajdzie jakieś jajka.

***

Cille przegląda zdjęcia, ma ich tysiące na telefonie i na komputerze. Tara tuż po narodzinach, Tobias jako niemowlę, obydwoje na trampolinie w ogrodzie, Ask przed swoim białym płotem zaraz po tym, jak się tu wprowadzili – tyle wcześniej mówił o tym ogrodzeniu i w końcu stał się jego właścicielem, nareszcie się tutaj znaleźli. Śpiąca Tara, Tobias uczący się jeździć na rowerze, ona sama w zaawansowanej ciąży na spacerze we Frederiksberg Have. Cille szuka czegoś, czego nie potrafi nazwać. Jakiegoś wzoru, historii, wyjaśnienia. Dzielimy życie na lata, miesiące, tygodnie, dni, godziny, ale jak nadać temu upływającemu czasowi sens? Z kim przebywamy podczas tych minut i sekund, które są dla nas najważniejsze? Kto dla nas coś znaczy? O co w tym wszystkim chodzi? Cille chciałaby podarować dzieciom prezent na lata, chciałaby im ukazać wielki całościowy obraz, połączyć ze sobą dni, zebrać te wszystkie ulotne chwile, z których składa się dzieciństwo, opowiedzieć historie, które inaczej odeszłyby w zapomnienie. Postanawia, że podaruje im album. Będzie to opowieść o ich rodzinie. Cille chce pokazać dzieciom, że są bardzo przez nich kochaną częścią łańcucha o wielu ogniwach. Przygląda się zdjęciom. Tobias między jej rodzicami podczas świąt Bożego Narodzenia, Tara w bawełnianym kapelusiku i z książką o ptakach na kolanach ojca Aska, kiedy w zeszłym roku pojechali nad Morze Wattowe. Obydwoje w lesie z psem matki Aska. Cille przynosi z piwnicy stare kartony i albumy. Poświęca na to dużo czasu, nikomu nie mówi ani słowa. Układa zdjęcia w estetyczną kompozycję i opatruje je krótkimi tekstami. Skanuje rysunki dzieci, zaproszenie na ślub jej i Aska, dopisuje krótkie cytaty, zabawne rzeczy powiedziane przez Tarę i Tobiasa, wylicza małe i duże zwycięstwa: dzień, w którym nauczyły się chodzić, ich pierwsza Gwiazdka, pierwszy dzień w przedszkolu, pierwszy skok do basenu z wysokości trzech metrów. Równocześnie sama odbywa nostalgiczną podróż w czasie i pracuje przez cały tydzień od rana do późnego wieczora, prawie jak w gorączce, zdjęta dziwnym wzruszeniem. Zdarza jej się płakać z tego powodu, że jest tylko malutkim trybikiem w wielkiej historii, matką spoglądającą wstecz na swoich rodziców i dziadków, patrzącą tu i teraz na własne dzieci i próbującą wejrzeć w przyszłość, której wciąż nie widać. Płacze z wdzięczności i troski, nad przemijającym czasem i nad wszystkim naraz, także dlatego, że wzrusza ją jej własny projekt. I jeszcze coś – pokrewieństwo. Tara i Tobias nie tylko są dziećmi jej i Aska, ale też stanowią część większej całości. Chce im to wszystko pokazać, otworzyć ich oczy na coś, co sama ledwo rozumie. Pochodzenie. Historię. Rodzinę. Dużo czasu zajmuje jej narysowanie kwitnącego, rozgałęzionego drzewa genealogicznego, które umieszcza na okładce. Po lewej szkicuje własną rodzinę do czterech pokoleń wstecz, potem dzwoni do teściowej, żeby dowiedzieć się szczegółów dotyczących rodziny Aska, która zajmie prawą stronę. Najwyżej, na koronie drzewa, umieszcza Tarę i Tobiasa w czerwonym sercu. Od niego prowadzą strzałki do niej i do Aska. Cille myśli, że oto dokumentuje ich miłość i wzajemne powiązania, i znów trochę nad tym popłakuje. Przecież ona i Ask należą do siebie, mimo wszystko, czyż nie? Daje albumowi tytuł To, co mam najlepszego i znów musi się porządnie wypłakać, zanim weźmie się w garść i pośle całość do druku. W nocy budzi się zlana potem i przerażona. Wie, że popełniła straszny błąd. Z samego rana dzwoni do drukarni i prosi, żeby zatrzymać realizację zamówienia. Poprawia tytuł na To, co mamy najlepszego. Gdy książki przychodzą z drukarni, wkłada je do trzech pudełek, które opakowuje czerwoną bibułą i przewiązuje złotą wstążką. Ask też dostanie jeden egzemplarz. Miłość i iskra namiętności, nad którymi sami nie panują, obecnie się schowały, ale na pewno nie zgasły, obydwoje muszą tylko pamiętać, żeby je dostrzegać, bo one wciąż tam są, na pewno, w ukryciu, ale są, muszą tam być, nie ma innej opcji.

Luty

Line

Słowa przeszywają ją głęboko. Na widok pierwszej strony „Ekstra Bladet” Line traci panowanie nad kierownicą. To nie może być prawda! Jakby ktoś poraził ją prądem. „Owiany skandalem dyrektor funduszu sprzedaje luksusową willę”. Ogarniają ją coraz gorsze przeczucia, w głowie wszystko dzwoni na alarm. Line wciska hamulec. Co to ma znaczyć? O kogo chodzi? Na pewno o kogoś innego, przecież to niemożliwe. Zjeżdża na pobocze i siedzi przez kilka minut, próbując zapanować nad kłębowiskiem myśli, zanim odważy się wyjść z auta i podejść do kiosku. Nagłówek w gazecie wzbudza w niej niepokój, który do tej pory próbowała ignorować. Po przeczytaniu artykułu ogarnia ją wstyd. Oczywiście nie dotyczył tego, co jej się wydawało. Line próbuje się przywołać do porządku, wmawia sobie, że wciąż w niej tkwi historia Kristiana i stąd taka, a nie inna reakcja. Jej życie w końcu zaczyna się układać, boi się stracić wszystko, co znalazła u boku Petera, i tego, że znów będzie sama. Dlatego reaguje zbyt gwałtownie. A może… może jest coś, czego nie chce dostrzec? Ten nagłówek poruszył ukrytą czułą strunę, wydobył na wierzch strach, który próbowała zasypać w głębokim dole. Line toczy ze sobą walkę, nie ma odwagi uruchomić silnika i pojechać dalej, zanim czegoś nie postanowi. Czuje się tak, jakby jakaś jej część o czymś wiedziała, i musi się dowiedzieć, co to jest. Ma wyrzuty sumienia, że działa za plecami Petera, ale nie pozostaje jej nic innego, niż sprawdzić, jak się rzeczy mają. Po powrocie do domu znajduje w internecie sprawozdanie finansowe ECRF za ubiegły rok. Roczne wynagrodzenie dyrektora zarządzającego wynosi milion koron. Line nie zna się aż tak dobrze na ekonomii, ale wie, że miesięczna pensja w wysokości osiemdziesięciu tysięcy koron nie pokryłaby konsumpcji Petera, chyba że korzystałby z oszczędności. Dzieła sztuki, podróże, restauracje, przyjęcia, willa w Rungstedzie, mieszkanie w Rzymie, samochody, zegarki, telewizor, który kupił w zeszłym tygodniu, zajmujący w salonie całą boczną ścianę, nieprzerwany ciąg prezentów, jakimi obdarowuje córkę i Line – ten rachunek za nic się nie zgadza. Strach przed tym, co jest prawdą, a co wytworem jej wyobraźni, kładzie się jej ciężko na piersi, jakby przysypano ją stertą mokrego piasku, blokuje jej drogi oddechowe. Line nie będzie w stanie swobodnie zaczerpnąć powietrza, dopóki się nie upewni, a jednocześnie nie ma odwagi spytać, bo perspektywa życia w samotności wydaje jej się tak samo przerażająca. Co powinna zrobić? Jak się zdobyć na taki krok? Snując takie podejrzenia, nie będzie mogła spojrzeć Peterowi w oczy, nie zniesie też ewentualnego rozstania – czyżby zmierzała ku zniszczeniu wszystkiego, co ich łączy? Musi mu pokazać, że mu ufa, oczywiście, że tak. Na pewno źle coś zrozumiała. Powinna go spytać, ale ostrożnie, od niechcenia, tylko jak to sformułować? Jak wypowiedzieć takie słowa? Następnego dnia Line rezygnuje jednak z udawania i pyta wprost, dodawszy sobie odwagi dwoma mocnymi ginami z tonikiem.

– Peter, kochanie, myślałam o czymś ostatnio… Chciałabym cię o coś spytać, jeśli nie masz nic przeciwko.

– Ależ oczywiście, pytaj, o co chodzi?

– Wybacz moją bezpośredniość, być może to nie moja sprawa, ale coś mnie nurtuje. Nie dlatego, że ci nie ufam, chyba po prostu jestem przeczulona na punkcie wydatków i finansów po tej historii z Kristianem. Tak mi się wydaje. Chodzi o to, że… czy skoro zapraszasz mnie do Norwegii i Włoch, kupujesz dzieła sztuki, nowy telewizor i wyprawiasz wielkie przyjęcie dla córki, to znaczy, że przez twój ogród przebiega żyła złota? Czy jest coś, o czym nie wiem? Jak możesz to wyjaśnić? – Line uśmiecha się z zakłopotaniem, przekrzywia głowę i dodaje cienkim głosikiem: – To znaczy… Nie wydajesz pieniędzy należących do funduszu, prawda?

Czuje się tak głupio, że aż zaczyna płakać. Co ona najlepszego wyprawia, przecież w ten sposób odpycha go od siebie! Ten mężczyzna jest najlepszym, co się jej przydarzyło od wielu lat, a ona śmie go osądzać. Chyba postradała zmysły, co ona robi? Peter patrzy na nią ze zdziwieniem, siada naprzeciwko niej.

– Oczywiście, że nie. Dlaczego tak uważasz?

– Ja niczego nie uważam. Przepraszam cię jeszcze raz, pytam tylko dlatego, że się boję, gdy widzę nagłówek taki jak ten we wczorajszym „Ekstra Bladet”. Widziałeś go? O tym dyrektorze funduszu. – Jej głos brzmi jak u małej dziewczynki. Kręci głową na własne słowa. – Po prostu nie jestem w stanie tak tego poskładać, żeby dojść do jakiegoś sensownego wniosku. Nie mam pojęcia, ile zarabiasz, i to nie moja sprawa, wiem natomiast, że nie można żyć w taki sposób jak my za zwykłą lekarską pensję. Właśnie przez to się boję. Nie oskarżam cię o nic, tylko pytam. Zrozum, że z powodu piekła finansowego, przez które przeszłam, jestem wyjątkowo czujna, jeśli chodzi o nieprzejrzyste liczby i rachunki. Muszę od ciebie usłyszeć, że wszystko jest tak, jak powinno.

Peter sięga ponad stołem i bierze ją za rękę.

– Line, posłuchaj… Mam podstawowe wynagrodzenie, które w każdej chwili można sprawdzić w naszym rocznym sprawozdaniu finansowym. W tej pracy jest jednak wiele mniej widocznych zalet i bonusów, z których mogę korzystać. Wiąże się to z zajmowanym przeze mnie stanowiskiem i nie ma w tym nic nielegalnego, nie można się absolutnie do niczego przyczepić. Mojego wkładu pracy i wyników, do których dochodzę, nie da się w rzeczywistości przeliczyć na pieniądze. Nie chodzi o to, żebym teraz zaczął wymieniać swoje kwalifikacje, ale realnie patrząc, jestem wart dużo więcej niż wypłacane mi co miesiąc wynagrodzenie. Wiedzą o tym w centrali ECRF, wiem o tym ja, wiedzą o tym wszyscy z mojej branży. Ale ponieważ jesteśmy funduszem badawczym, a w Danii płaci się najwyższe na świecie podatki, uzgodniłem z zarządem taką formę wynagrodzenia, że zamiast wyższej pensji mam dostęp do różnych dóbr, które mi to rekompensują. Gdyby mi zaproponowano milion więcej rocznie, nie odczułbym tego w jakiś specjalny sposób z powodu podatku od najwyższych dochodów, VAT-u i innych danin, jakie płacimy u siebie w kraju. Za te pieniądze nie mógłbym nawet kupić porządnego samochodu. Można zatem powiedzieć, że mam tak zwaną pensję podstawową, a oprócz niej dostęp do przywilejów stanowiących rekompensatę za mój wkład pracy. Dysponuję dużą kwotą na wydatki, firmowym samochodem, mieszkaniem-biurem w Rzymie, a kiedy Samsung wprowadza na rynek nowy rodzaj telewizorów, oczywiście powinienem go nabyć, bo moja praca zahacza o różne dziedziny i muszę mieć dostęp do wszystkich potrzebnych kanałów. Podróżuję klasą biznesową, żeby stawić się na spotkania wypoczęty i gotowy do rozmów. Podczas wyjazdów dostaję diety, mam darmowy telefon, prenumeruję różne gazety i czasopisma, z okazji pięciolecia pracy w funduszu dostałem szwajcarski zegarek. To typowe dla tego typu stanowisk. Musiałaś się zetknąć z czymś podobnym w środowisku Kristiana. Zdolny dyrektor jest na wagę złota. Jeśli jego renoma, sieć kontaktów, wiedza, zarządzanie są na odpowiednim poziomie, może zażądać każdej kwoty i zawsze będzie wart tych pieniędzy. W tym świetle powinnaś postrzegać dobra, z których korzystam. Nie tylko wypisałem sobie czek in blanco, ale i dostaję cały pakiet premium. Z drugiej strony jestem wart każdej wydanej na mnie korony, więc można powiedzieć, że to zasłużone wynagrodzenie.

Line wsłuchuje się w tempo i lekkość jego głosu, daje się zahipnotyzować rytmowi słów, gładkiej argumentacji, niezaprzeczalnej logice. Kołysze się wraz z tą falą, wyłącza myślenie, z jej ciała schodzi część napięcia. Wyjaśnienia Petera mają sens, może to nie aż tak skomplikowane, pewnie stało się takim tylko w jej głowie. Ściska mu dłoń i się uśmiecha. To dobrze, że sama zapytała, zresztą ich relacja powinna wytrzymać także rozmowy o sprawach mniej przyjemnych, no i muszą być wobec siebie szczerzy.

– A wyjazdy do Norwegii? Impreza urodzinowa dla córki? Czy to obciąża twój budżet na podróże i konto na wydatki?

– Wszystko zostało zatwierdzone. To część umowy. Bądź spokojna, nie ma w tym nic podejrzanego. Jeśli chcesz, mogę ci pokazać swoją umowę o pracę.

Dopiero teraz Line może się odprężyć. Wreszcie zrozumiała. Wszystko zostało zatwierdzone. Czyli gdy Peter mówi, że „firma płaci”, to rzeczywiście tak jest. Nie chodzi tu o żadne ciemne sprawki, nie ma w tym żadnego oszustwa. Według szwajcarskiego prawa taka umowa jest legalna, a Peter jest zatrudniony na tamtejszych warunkach. Wszystko zostało zatwierdzone. Line robi się przykro, że w niego zwątpiła, i chciałaby mu to jakoś wynagrodzić.

– Przepraszam, kochanie. Po prostu musiałam się tego dowiedzieć od ciebie. Chciałam zrozumieć, co się dzieje. Bardzo wiele dla mnie znaczy, że nie ma między nami żadnych podejrzeń. To znaczy… nie żebym cię kiedykolwiek o coś podejrzewała, mam nadzieję, że rozumiesz, o co mi chodzi.

– Niepotrzebnie się martwiłaś. Teraz wiesz, jak się sprawy mają. W mojej branży pieniądze są delikatną kwestią, bo oczywiście należy je wydawać na badania i leczenie, wszyscy się co do tego zgadzają. Z drugiej strony przysłużą się pacjentom tylko wtedy, gdy zdolni ludzie są zmotywowani i dobrze wykonują swoją pracę. Dlatego trzeba je także inwestować w zdolności, które tę wartość tworzą, rozumiesz? Czasami trudno zaprowadzić właściwą równowagę między tym, co jest rozsądnym wydatkiem, jak najlepiej wykorzystać pieniądze i jak zatrzymać zaangażowanych lekarzy i badaczy, żebyśmy nieprzerwanie osiągali dobre wyniki. Na papierze wyglądam jak kiepsko opłacany lekarz gryzipiórek, ale za pracę na rzecz nauki i chorych na raka mogę jeździć porządnym samochodem, zaprosić swoją przemiłą partnerkę do Norwegii i obejrzeć wiadomości na wielkim nowoczesnym telewizorze. Tak więc trochę na tym korzystam, nieprawdaż? Nie mogę narzekać. Jakoś sobie radzimy, jak powiadają tutaj w Rungstedzie. Starcza nam na wszystko.

Lukas

Zajmują mieszkanie w alpejskim domku z Augustą i Marie z ich klasy. Koleżanki już dawno ich zapytały, czy nie chcą z nimi mieszkać. Obydwie są megafajne, Lukas kilka razy wracał do domu z Marie, która mieszka niedaleko od niego. Ich lokum znajduje się blisko wyciągu narciarskiego i knajp, po prostu nie mogło być lepiej. Rozmawiali o tej wycieczce przez całą jesień. W Val Thorens aż się roi od duńskich licealistów. Wszyscy tu są, wszyscy imprezują, wszyscy mają ubaw. Wybrali się dziś na narty dużą grupą, a teraz siedzą w pokoju dziewczyn. Rozmawiają, słuchają muzyki, panuje spoko atmosfera. Napili się wódki i upalili haszyszem. Konrad przemycił karton nabojów z gazem rozśmieszającym. Augusta wstała, żeby otworzyć okno. Wdycha gaz z naboju, który podał jej Lukas.

– Kurwa, kręci mi się w głowie. Aaa, jak to łaskocze w twarz! – woła, machając rękami. Wybucha histerycznym śmiechem, chwyta się za głowę i kręci wokół swojej osi.

Nagle upada na plecy. Lukasowi nie udaje się jej chwycić. Dziewczyna uderza z całej siły głową o brzeg łóżka piętrowego. Rozlega się dziwny dźwięk, przez który wszyscy zamierają, podczas gdy ciało Augusty pada na podłogę. Każde z nich zastyga w pół ruchu i kieruje wzrok w dół. Potem patrzą po sobie. Konrad, jak jakiś debil, zaczyna się śmiać i kłuć dziewczynę palcem.

– Augusta, zaliczyłaś niezłą glebę. Bez jaj, wstawaj już, okej?

– Zamknij się, Konrad, ona się naprawdę uderzyła, nie widzisz?

Augusta leży z zamkniętymi oczami, na jej czole widać pot, z potylicy na podłogę sączy się krew. Lukas przyklęka obok niej i przykłada dłonie do jej policzków. Próbuje nawiązać z nią kontakt. Jest gorąca, jakby się gotowała. Konrad i William chichoczą głupkowato, bo wciąż są na haju. Rozglądają się, jakby czekali, aż zaraz ktoś im powie: „To tylko zabawa”, i będą mogli wrócić do imprezowania. Samuel i Marie tylko siedzą i się gapią. Lukas uświadamia sobie, że ta sytuacja wymaga od nich reakcji, której nie jest w stanie sprostać. Próbuje ułożyć Augustę w normalnej pozycji. Jest całkowicie nieprzytomna, wygląda przerażająco. Do oczu napływają mu łzy, kurczę, co tu jest grane, jeszcze minutę temu świetnie się bawili, a teraz wszystko zamarło i drży mu przed oczami.

– Hej, Augusta… Wszystko w porządku? Augusta?

Musi się skoncentrować na każdym swoim ruchu i słowie. Od wypalonego haszu ma zatkany nos, sam czuje, że mówi niewyraźnie, a jego reakcje i ruchy są opóźnione. Gdy obraca ją na bok, ledwo ma odwagę spojrzeć w dół. W poprzedniej szkole mieli kurs pierwszej pomocy, Lukas wie, co trzeba zrobić, musi tylko sobie przypomnieć. Najpierw się sprawdza, czy osoba oddycha, potem kładzie się ją na boku, żeby się nie udusiła własnymi wymiocinami, i dopiero wtedy dzwoni po pomoc.

– Chłopaki, kurwa, co robimy?

To znów Konrad.

– Według mnie coś sobie zrobiła. Musimy zadzwonić po pomoc.

„No zróbcie coś w końcu!” Gdyby tylko był wśród nich ktoś, kto wziąłby się w garść. Lukas czuje, że strzałka pokazuje na niego, ale on też nie wie, jak postąpić.

– Co, kurwa, robimy? Musimy zadzwonić po pomoc!

– Wtedy wszystko się wyda! Każą nam wracać do domu! Nie możemy tego zrobić, moi starzy się wściekną.

William jak zwykle ma wszystko w dupie, myśli tylko o sobie.

– Spójrzcie na nią! Nie możemy jej tak zostawić, a jeśli grozi jej śmierć?

Lukas potyka się, wybiegając do kuchni po woreczek z lodem. Po powrocie przykłada go ostrożnie do krwawiącego miejsca. Na bank nie robi tego, co trzeba, ale uważa stanie z założonymi rękami za tak samo niewłaściwe. Nie ma odwagi odgarnąć jej włosów i sprawdzić, jak duża jest rana, widzi tylko krew, która sącząc się, powoli barwi potylicę Augusty na czerwono. Nie wiadomo, czy dziewczyna odczuwa ból mimo utraty przytomności. A jeśli tracą cenne sekundy, nie podejmując żadnych kroków? Przecież nie mają pojęcia, co się stało i jak się zachować.

– Będziemy mieli megaprzejebane, jeśli wyjdzie na jaw, że tu jaramy i wdychamy gaz rozweselający. Rodzice mnie zabiją! Kurwa, nie zrobicie tego. Po co ta debilka gibała się przy oknie, na kompletnym haju? – Wiliam rozgaduje się aż do jakiejś kosmicznej paranoi.

– Zamknij się, William. Wszyscy zachowywaliśmy się tak samo!

– Może zrobimy jej sztuczne oddychanie albo coś w tym stylu – odzywa się niepewnie Marie prawie bezgłośnym szeptem.

– Zrobiła sobie dziurę w głowie, jest nieprzytomna! Nie mam pojęcia, co się wtedy robi. Wiem tylko, że to cholernie niebezpieczne i że nie może tak leżeć bez żadnej pomocy. A jeśli do jej mózgu nie dopływa powietrze, czy, kurwa, jak to się nazywa… tlen!

Lukas ma wrażenie, że zna odpowiedź na najważniejsze pytania, że są gdzieś w jego głowie i powinien wiedzieć, co zrobić, ale nie potrafi tego wyjaśnić pozostałym i samemu przejść do działania.

– Wynieśmy ją na drogę – rzuca William.

– Na drogę? Odbiło ci?

– No, wyniesiemy ją na drogę, na bank ktoś ją tam znajdzie, a my nie będziemy musieli się tłumaczyć. Augusta na pewno niczego nie pamięta, w każdym razie nie będzie w stanie nic powiedzieć, dopóki się nią nie zajmą. No daj, kurwa!

– Nie, zniesiemy ją na dół, ułożymy w bezpiecznej pozycji na jakimś kocu i zadzwonimy po karetkę. A potem uciekniemy.

Lukas musi zmobilizować wszystkie siły, inaczej wpakują się w niezłe bagno. Co powinno się zrobić w pierwszej kolejności? Czy w ogóle wolno przenosić osoby po urazie głowy?

– Marie, zadzwonisz po karetkę. Mówisz po francusku najlepiej z nas.

– Nie mogę… Co ja im powiem? Nigdzie nie dzwonię!

– Dzwonisz, bez gadania. Inaczej sytuacja skończy się tragicznie. Jeśli nie wierzysz, spójrz na nią.

Przez ciało Augusty przechodzą nieznaczne drgania, jakby zaraz miała dostać konwulsji.

– Ale jak… co mam zrobić? – Marie płacze. – We Francji też się dzwoni pod sto dwanaście?

– Sprawdzisz to, a my zniesiemy ją na dół.

Lukas obwiązuje głowę Augusty czystą ścierką i ostrożnie wkłada jej czapkę narciarską, która ma trzymać opatrunek. Potem wynoszą koleżankę do windy i na ulicę. Na wycieraczce przed jednym ze sklepów rozkładają duży ręcznik, na którym umieszczają dziewczynę. Marie idzie z nimi i dzwoni z ulicy po karetkę. Osoba, z którą rozmawia, zadaje jej mnóstwo pytań. Ona udaje, że nie rozumie, powtarza tylko adres i nazwę sklepu. Potem przerywa rozmowę i wyłącza telefon.

– Przyjadą za chwilę, więc lepiej się stąd zbierajmy. Boję się zostawić włączony telefon, żeby mnie nie namierzyli. Co zrobimy, jeśli jej się stało coś poważnego?

Łzy spływają Marie po policzkach, Augusta jest jej najlepszą przyjaciółką. Biegną z powrotem do mieszkania. Z okna pokoju dziennego obserwują, co się dzieje na ulicy. Lukas patrzy na nieruchomą dziewczynę na wycieraczce i czuje w sobie pustkę. Dopadają go zawroty głowy, zbiera mu się na mdłości i osuwa się na podłogę. Siada z głową między nogami, jeszcze chwila, a zwymiotuje. Marie stoi przy oknie i płacze, Samuel leży na sofie i gapi się w sufit. Konrad był tak pijany i ujarany, że zasnął na podłodze, kiedy reszta wynosiła Augustę na ulicę. Karetka przyjeżdża po kilku minutach, dźwięk sygnału odbija się echem w pokoju jeszcze długo po jej odjeździe z Augustą w środku. Siedzą przez jakiś czas, nie odzywając się do siebie, a potem rozchodzą się do łóżek, bo nie są w stanie wymyślić nic innego.

***

Lukas nie może spać, myśli kłębią mu się w głowie. Jak doszło do tego wszystkiego? Co teraz będzie? Wzbiera w nim coraz większa irytacja na Williama i Konrada. Wydaje im się, że są tacy supercool, ale jak przyszło co do czego, okazało się, że nie można na nich liczyć. Niszczą wszystko, czego się tkną, i mają w dupie cały świat. W pewien sposób on też się taki stał. Jane Dren nie pojawiła się w szkole, odkąd zamówił te pizze do niej do domu. Od kilku tygodni lekcje angielskiego się nie odbywają. Tamtego wieczoru na maksa przegięli. Konrad i William usunęli fałszywy profil następnego dnia, wciąż nikt się z nimi nie skontaktował, to naprawdę dziwne. Co się teraz stanie z Augustą? Czy przeżyje po tym urazie? Dlaczego bardziej nie uważali? Wyrzucą ich wszystkich ze szkoły? Zostaną ukarani? Czy Augusta kiedykolwiek dojdzie do siebie? A jeśli trwale ucierpi? Czy to była jego wina? Przecież to on podał jej ten durny nabój z gazem. Lukas czuje się jak uczestnik zabawy, która posunęła się za daleko, albo jakby tkwił w bagnie, z którego nie potrafi się wydostać. Trzęsie się na całym ciele i boi się tego, w jakim jest stanie. Czy to może być napad lęku? Wie, że stał się osobą, której sam nie lubi, do której czuje odrazę. Najłatwiejszym wyjściem byłoby skoczyć z balkonu i zostawić za sobą to wszystko. Co powiedzą jego rodzice? Ma wrażenie, jakby stał na samej krawędzi i musiał coś zrobić, tylko co? Gdzie postawić pierwszy krok? Zaczyna dyszeć i żeby się uspokoić, kładzie się na brzuchu z ramionami i dłońmi wciśniętymi pod ciało. Skręca się i przewraca, nie mogąc sobie znaleźć miejsca. Zwija się w kłębek i próbuje onanizować, myśląc o czymś innym, ale nie potrafi się pobudzić, nie ma w nim za grosz chęci, po prostu nie może. Jest mu wszystko jedno, chciałby tylko… no właśnie, co takiego? Czego on właściwie chce? Na pewno tego, żeby Augusta przeżyła, chciałby też zrobić coś dobrego, zacząć od nowa. Więcej rozmawiać z Marie, lepiej ją poznać. Szybko wstaje i zakrada się do pokoju koleżanek, nie wiedząc, skąd się wziął ten impuls. Przykuca obok dolnego posłania na łóżku piętrowym.

– Cześć, Marie… Śpisz?

– Nie, nie mogę. Cały czas myślę o Auguście. Kiedy zamykam oczy, widzę krew w jej włosach i głowę leżącą nieruchomo na podłodze.

– Ja też.

– Myślisz, że z tego wyjdzie? Jak ci się wydaje, co się teraz z nią dzieje?

– Nie wiem, ale na pewno mają tu dobrych lekarzy. O ile mi wiadomo, francuskie szpitale cieszą się dobrą opinią. Wiedzą, co robić w takiej sytuacji. Ktoś na pewno się nią zajął. Mam nadzieję, że jutro ją zobaczymy.

– Ja też. Chcesz tu spać?

– A mogę? Nie masz nic przeciwko temu?

Marie przysuwa się do ściany, robiąc mu miejsce na wąskim łóżku.

– Chodź.

Podnosi na niego wzrok, a on kładzie się obok niej i ostrożnie obejmuje ją ramieniem.

***

Następnego dnia Marie kilkakrotnie dzwoni do Augusty, ale ona nie odbiera. Później nagle przychodzi wiadomość. Augusta ma sześć szwów na potylicy. Doznała wstrząśnienia mózgu i położono ją w ciemnym pomieszczeniu, gdzie przebywa na obserwacji. Jej ojciec jest w drodze do Francji. Marie pyta, czy może ją zobaczyć, lecz okazuje się, że nie wolno jej przyjmować odwiedzin. Lekarze wiedzą, że piła i wąchała gaz rozweselający, ale nie ujawniła nic o reszcie. Każdy inny na pewno wypaplałby wszystko, wkopał przyjaciół, zrzucił na nich winę, próbując ratować własny tyłek, jednak nie Augusta. Leży w ciemnościach w szpitalnym pokoju i jest, kurwa, bohaterką.

Ask

Jego kolega z pracy, jeden z tych młodych szczyli po doktoracie jeszcze przed trzydziestką, został awansowany na młodszego partnera. Uczestnictwo w przyjęciu z tej okazji jest dla Aska torturą. Świeżo upieczony partner świeci potem i samozadowoleniem, stojąc pośrodku eleganckiej zabytkowej sali bankietowej, jakby do niego należała, jakby miał wszelkie prawo tu przebywać. Przyjmuje mowy i składane mu życzenia, nieświadomy tego, co taki awans w rzeczywistości oznacza, i przywilejów, jakie się z nim wiążą. Ekstatycznym tonem nawija jak katarynka ze wszystkimi po kolei, jakby się, kurwa, nawdychał helu. Jest znacznie za młody, żeby poświęcać mu aż taką uwagę, przyjmuje to zbyt lekko, zbyt radośnie. Ask wychyla kilka kieliszków z nalanym do połowy białym winem, po czym podchodzi do gwiazdy przyjęcia.

– Młodszy partner. Pasuje do ciebie ten tytuł. Gratulacje.

Dziecięca twarz tamtego rozciąga się w uśmiechu.

– Dziękuję! To dla mnie wiele znaczy, że wy, którzy tu pracujecie tak długo, naprawdę mnie wspieracie. Dobrze wiedzieć, że mogę liczyć na pomoc tak doświadczonych głów. Zatem ja też dziękuję, jest mi bardzo miło!

Młodzik klepie go po ramieniu, jakby chciał go pocieszyć i podzielić się odrobiną własnego dobrobytu. Potem wyciąga szyję i spogląda za jego plecy, żeby przyjąć gratulacje od kolejnej osoby. Co za nadęty gówniarz. Ledwie wyprowadził się z akademika, a już wkręca się tu jako partner. To, że każdy jajogłowy młokos może się nazywać partnerem, umniejsza wartość ich marki. „Młodszy partner – śmiechu warte! Partner na niby, to tylko taka zabawa”. Przecież ten koleś jest zwykłym bystrym uczniakiem, małym głupkiem z dobrymi ocenami, którego wszędzie pełno – „zobaczcie mnie, usłyszcie mnie, doceńcie mnie” – śliski bezosobowy typ, całkowicie pozbawiony treści, zajebiście biegły w teorii, ale bez doświadczenia i obeznania z praktyką. Kiedy ludzie zaczynają się rozchodzić, Ask nie jest w stanie wrócić do domu. Jedzie taksówką do restauracji Victor i pije dalej w części barowej. Siedząca obok para zamawia szampana i przypomina mu się Eduardo, którego profil sprawdzał kilka dni temu. Meksykanin przebywa obecnie w Ameryce Południowej. „Kolacja z winem w Peru” – napisał godzinę temu. Moritz i Eduardo siedzą w restauracji nad jeziorem Titicaca. Jedzą krwiste steki z bizonów preriowych i piją wino z rustykalnych kieliszków. „Jak wampiry” – myśli Ask i przewija kolejne zdjęcia.

„Doceniając uroki życia”.

– Mam was w dupie – mruczy z pijacką pogardą na widok zdjęcia, na którym Moritz i Eduardo stoją przed zabytkowym pociągiem przypominającym Orient Express.

Są identycznie ubrani w jasne kurtki z lnu i piaskowe spodnie z podwiniętymi nogawkami, na bosych nogach zabudowane skórzane sandały. Wydają mu się groteskowi z tym swoim „niech wszyscy zobaczą nas i to, co robimy, mamy wspaniałe życie, prawda?!”. O tak, wspaniałe do kwadratu, przekurwiście bajeczne. Dwaj wypielęgnowani geje na wycieczce – i co z tego? Co z tego, co z tego, co z tego? Wszystko na tę samą modłę. Jakby się wybierali na bal przebierańców w strojach nierozgarniętych turystów, przypomina to zabawę małych dzieci, co to, kurwa, ma być?!

„Titanic na szynach. Delektując się posiłkiem, suniemy przez Andy”. Moritz i Eduardo siedzą w wagonie restauracyjnym pociągu przejeżdżającego przez góry. Wnętrze jest wykończone czerwonym welurem, mahoniowymi panelami, ozdobione starymi portretami w złotych ramach. Łańcuch górski stanowi bujne zielone tło dla ich chorego dobrobytu. Srebrnymi łyżkami jedzą kremową białą zupę. Na zdjęciu widać ich idiotycznie wyprostowane małe palce u rąk. Jakby tego było mało, pod szyję włożyli sobie serwety, żeby nie pobrudzić ubrań, o la, la, jacy jesteśmy wyrafinowani. Światowcy ze śliniakami pod brodą. Ludzie, dorośnijcie w końcu, zacznijcie żyć normalnym życiem.

„Idealny poniedziałek, idealny wtorek, idealny każdy dzień”.

Ask zaczyna się głośno śmiać. Siedzący wokół niego ludzie najpierw się uśmiechają i zerkają z zaciekawieniem w jego stronę – chcieliby się dowiedzieć, co go tak rozbawiło. Ale gdy chichocze bez opamiętania, zaczynają się w niego wpatrywać albo zerkać wymownie. Siedząca obok para przenosi się dalej ze swoimi bąbelkami w kieliszkach, kobieta przewraca oczami, mężczyzna kręci głową i opiekuńczo obejmuje towarzyszkę ramieniem. Zupełnie jakby Ask był niebezpieczny, jakby stanowił zagrożenie dla ich zakrapianej szampanem randki z Tindera. Niech go pocałują gdzieś. Dziś pokazujecie się sobie z najlepszej strony, lecz jutro znów dopadnie was rzeczywistość. Obudzicie się z sińcami pod oczami i stertą pracy do zrobienia, z nierealistycznymi oczekiwaniami, żądaniami, presją czasu. Bez względu na to, jak bardzo byście się nie starali, i tak nikt nie doceni waszych wysiłków. W końcu uświadomicie sobie, że jesteście zupełnie zwykłymi ludźmi, szarymi przeciętniakami, a nie ponętnymi przerobionymi w Photoshopie maskami z Tindera, które stworzyliście dla siebie i dla ewentualnych partnerów. Jesteście nikim innym niż sobą, zwykłymi ludźmi, tak jak my wszyscy. I co, będziecie w stanie z tym żyć? Znajdziecie w sobie siły, żeby się jutro obudzić i skonfrontować z takim stanem rzeczy? Może najlepiej uciąć to na miejscu? Ask nie ma pewności, czy wypowiada to na głos, nie wie, co pozostaje w jego myślach, a co wydobywa mu się z gardła, jego umysł nie jest do końca trzeźwy. Nikt mu w każdym razie nie odpowiada, nikt nic nie mówi, nikt się już nie uśmiecha, ludzie traktują go jak powietrze i odwracają się do niego plecami. Czas wracać do domu, tylko dlaczego mieszka tak daleko stąd, to cholernie uciążliwe, nie jest w stanie się zmusić do wstania. Przewija agresywnie kolejne posty Eduarda z ostatnich miesięcy i głośno prycha z następnych idiotyzmów. Zachody słońca nad Morzem Karaibskim, namibijskie krokodyle, kolacje dla smakoszy w Rzymie, Wenecji, Paryżu. Szampan u stóp Wielkiego Sfinksa, blackjack w Las Vegas, „ach, jakże się bawimy, och, życie jest przewspaniałe, zobaczcie nas wszyscy, tu i teraz!”.

– Co ty sobie myślisz, że kim niby jesteś? Mamy totalnie gdzieś twoje wakacje w tym tygodniu, panie Eduardo pieprzony Macedo. Nic nas to nie obchodzi! Wsadź sobie w dupę te gówno warte wycieczki!

Czy on to mówi głośno, czy może ten głos brzmi tylko w jego głowie? Trudno stwierdzić, Ask sam do końca nie wie. Przez tego pojebanego Meksykanina i jego durny spektakl robi mu się niedobrze. Drogi Eduardo, czegoś tu brakuje. Jesteś świecącą gwiazdką bez żadnej treści. Ask nasycił się do obrzydzenia przesłodzoną autoinscenizacją Eduarda. Co za wstyd! Król Facebooka sam się zdetronizował wszystkimi swoimi selfie. Dlaczego Ask poświęcił temu człowiekowi więcej niż pięć minut, jak do tego doszło? Jeszcze chwila i się rozpłacze. Ogarnia go rozpaczliwa tęsknota za Cille i dziećmi. Chce wrócić do domu, do tego, co prawdziwe. Sam nie rozumie, co robi, wodzi nieporadnie palcem po wyświetlaczu, aż w końcu udaje mu się znaleźć to, czego szukał. Usuwa z grona znajomych tego meksykańskiego pączusia, który chwilę później wydaje mu się jedynie fatamorganą, złudzeniem optycznym, którego nigdy tak naprawdę nie było. Spoczywaj w pokoju, Eduardo Macedo. Ask zsuwa się ze stołka barowego, sprawdza, czy ma czucie w nogach, jakby wątpił, czy potrafi się na nich utrzymać. Chce wrócić do domu, jak najszybciej.

Cille

Cille śpi, gdy Ask się do niej przytula. Zaczyna gładzić ją po udach, jest spocony i śmierdzi alkoholem. Co się dzieje? W pewien sposób Cille jest to obojętne, gdy jego ciepła dłoń przesuwa się powolnym ruchem w dół po jej nodze, potem od nowa w górę. Gdy dochodzi do majtek, zawraca i wędruje w dół nogi, natarczywie, badawczo, pytająco, jakby leżała przed nim jakaś inna nowa kobieta. Gdzie on był? Cille pozwala sobie go przyjąć, nic z tego nie rozumiejąc. Leży na boku, dotyk jego dłoni sprawia jej przyjemność, teraz wsuwa się pod majtki i ściska pośladki. Dłoń nabiera coraz większej odwagi, zaczyna wędrować w górę pod koszulą nocną, stwardniałe sutki stykają się z miękkim materiałem, Cille wydaje z siebie westchnienie rozkoszy, ale wciąż leży nieruchomo. W tej bierności jest coś perwersyjnego. Śpi, a raczej udaje sen, nie wie, co się dzieje, dłoń jakiegoś obcego mężczyzny upatrzyła sobie jej ciało i robi z nim, co jej się żywnie podoba, bierze, co chce. Cille widziała film na Redtubie trochę przypominający tę sytuację. Obca dłoń eksploruje jej ciało, a ona tylko leży bezwolnie, nie musi odpowiadać ani odwzajemniać jego pieszczot – wygląda, jakby spała, i przyjmuje wszystko. Dłoń znajduje się teraz między jej udami, lekko je rozchyla. Cille jest biernym ciałem z ukrytymi żądzami, ciałem, które można zwabić i posiąść. Ma ochotę schwycić tego nieznajomego kochanka, ale nie na tym polegają reguły gry. Zostaje w nieruchomej pozycji, wstrzymuje swoje pożądanie, pozwala mu się skumulować, aż nieznajomy dłużej tego nie zniesie. Chce, żeby zdarł z niej koszulę jak jakiś obcy dzikus, który nie potrafi się opanować. Chce poczuć jego głód. On odwraca ją na plecy, ściąga z niej majtki, zbliża język do jej czułego miejsca, delikatnie, prawie go nie czuć. Jego głowa między jej nogami, jego dłonie na jej biodrach. Jej łono, miękkie i spięte, powoli się przed nim otwiera. On napawa się nią, rozwiera ją językiem, wie, co robi, jego ruchy stają się rytmiczne i wymagające. Ona jęczy jak zwierzę, próbuje zdusić krzyk, dzieci nie mogą się teraz obudzić, nie mogą, w innej sytuacji Cille zrobiłaby dla nich wszystko, ale nie teraz. Mimowolnie zaczyna płakać, tak dawno już tego nie robili. Ciała potrzebują siebie nawzajem, mają swoją własną wolę, czerpią od siebie moc, pragną tego samego, zapominają o całym świecie poza sobą. Ciała rozumieją, nie obchodzi ich, co było kiedyś, przebaczają i przechodzą do nowego rozdziału. Cille przywiera do męża. Teraz już jej wolno. Siada na nim, zdziera z siebie koszulę nocną. Biała poświata bijąca od śniegu w ogrodzie i blask latarni na ulicy rozjaśniają ją niczym snop reflektora. Ona chłonie światło i pożądanie Aska. Jej ciało fosforyzuje, piersi nabrzmiewają, a on patrzy na nią swoim dawnym spojrzeniem. Jego dłonie wędrują po jej całym ciele – przesuwają się po skórze, piersiach, brzuchu, biodrach, udach, łapczywie i zaborczo, jakby robiły to pierwszy raz. Cille czuje się piękna i silna, gdy zbliżają się w jednym miejscu, głęboko wewnątrz, gdzie nikt jej wcześniej nie dotykał. Zapomniała, jakie to uczucie. On przebija się przez jej zwątpienie i rozdarcie, dochodząc do tego, o co w tym wszystkim chodzi. Ich ciała rozrywają bezgłośne krzyki, jej ciało opada na jego. Leżą ciasno przytuleni, oddychając jednym rytmem, ale nie odzywając się ani słowem. Dookoła w powietrzu wirują strzępy tego, co kiedyś było między nimi, i na powrót zaczynają się składać w jedną całość. Cille zdążyła zapomnieć o tym, jakie to proste.

– Gdzie byłeś? Jesteś pijany?

– Prawie nie jestem trzeźwy… tfu… chciałem powiedzieć, że jestem prawie trzeźwy. To znaczy, trochę wypiłem. – Wzdycha i dopowiada szeptem: – Przepraszam, Cille. Zachowywałem się jak kretyn, ale zdałem sobie z tego sprawę dopiero teraz. Tęsknię za tobą.

– A ja za tobą – odpowiada ona tak cicho, że słowa słychać tylko w jej głowie. Szuka jego dłoni i widzi, że już zasnął.

Lukas

Słońce świeci jak lampa rentgenowska. W takim blasku nie można mieć tajemnic, prześwietla wszystko na wylot jak niebezpieczne promieniowanie. Świeżo spadły śnieg i błękitne niebo – właśnie po to tu przyjechali w zeszłym tygodniu. Teraz to wszystko wydaje mu się nie na miejscu, a miniony tydzień jakby zdarzył się wieki temu. Przez Val Thorens przewijają się tłumy roześmianych narciarzy w jaskrawych kombinezonach. Rodziny z Francji, Wielkiej Brytanii i Skandynawii siedzą w restauracjach i prowadzą wesołe rozmowy, jakby nic się nie stało. Zjechało tutaj około pięciu tysięcy duńskich licealistów, to oni pod wieczór zajmują większość barów. Licea z Herlufsholmu i Rungstedu przywiozły nawet własnego DJ-a, podobno jednego z tych znanych, chociaż Lukas nigdy o nim nie słyszał. Gra w lokalu La Folie Douce i rozkręca imprezę dla wszystkich pragnących zabawy po szaleństwach na stoku, w której uczestniczy ponad dwa tysiące duńskich nastolatków. Piją alkohol i tańczą na śniegu w dużych grupach. DJ i jego pomocnik stoją na balkonie i polewają szampanem tańczących na dworze. Dobra muzyka, mnóstwo drinków, ludzie w imprezowym nastroju, szampan lejący się strumieniami – w normalnych okolicznościach Lukas stałby pośród tego tłumu razem z kumplami i uczestniczył w zabawie. Dziś tylko przechodzi obok i przygląda się wszystkiemu z pozycji outsidera. Istne szaleństwo – muzyka, butelki z szampanem, grupki młodych ludzi poruszających się w ten sam rytm – przypomina to coś w rodzaju aktu inicjacji albo religijnego rytuału. Lukas wie, jakie to uczucie być częścią tego tłumu, ale w tej chwili nie widzi w tym sensu. William i Konrad, których próbował unikać przez cały ostatni tydzień, oczywiście tam są. Ma wrażenie, jakby stał się przeźroczysty, a jednocześnie jest mu dziwnie dobrze. Od wypadku z Augustą trzymał się z Marie albo ograniczał do własnego towarzystwa. Nie miał ochoty jeździć na nartach i kiedy reszta wychodziła, on zostawał w domu albo wybierał się na długie spacery z Marie drogami wokół miasta. Od tygodnia nie tknął haszu. Konrad i reszta wrócili do palenia, w jednym z barów znaleźli kogoś sprzedającego towar. Lukas nawet chciałby dołączyć do reszty, ale nie jest w stanie. Próbuje pisać. Formułuje zdania na telefonie i nie wie dlaczego, ale mu to pomaga i należy tylko do niego. Zapisuje swoje myśli, dla siebie, nie ma to nic wspólnego z nikim innym, chodzi wyłącznie o niego i czuje, że musi to robić. Dziś po raz pierwszy od tygodnia wybiera się na narty, Marie go namówiła, ale jeździ bez pary, ma głowę zajętą czymś zupełnie innym. Czeka, aż coś się stanie, choć nie wie co. Że przyjdą po nich uzbrojeni żandarmi, że w drzwiach stanie nagle ojciec albo matka Augusty, że zadzwoni dyrektor szkoły i wezwie ich na rozmowę, że wyrzucą ich z liceum – coś w tym stylu. Dni upływają jednak bez zakłóceń, prawie jakby nic się nie stało. Niedługo będą się zbierali do wyjazdu, ale wciąż nikt się z nimi nie skontaktował. Lekarze powiedzieli, że tamtego wieczoru życie Augusty było zagrożone i że miała szczęście, bo mogła się udusić. W takiej sytuacji powinno się szukać winnych, no kurwa, wdrożyć jakieś dochodzenie. Augusta wciąż leży w szpitalu, Marie codziennie się z nią kontaktuje. Czy to możliwe, że wywiną się tak niskim kosztem? Coś w nim głośno protestuje, jakby dotarł do jakiejś granicy, sam nie wie jakiej. Wrzuca w Google „młodzi”, „narkotyki”, „leczenie”, a wyszukiwarka pokazuje sto dziewięćdziesiąt pięć tysięcy wyników. Spędza prawie cały dzień na sprawdzaniu najróżniejszych stron internetowych i klinik odwykowych. Jego uwagę zwraca prywatny ośrodek z Tåsinge. Na zdjęciach wygląda naprawdę super – gospodarstwo na głębokiej wsi, są tam konie, kozy i inne zwierzęta. Przyjmuje tylko młodych ludzi. Lukasowi podoba się sposób, w jaki piszą o swojej działalności: „Wierzymy w nowy początek”. Zupełnie jakby wiedzieli, jak to jest. Nie skazują kogoś z góry na przegraną, przynajmniej takie można odnieść wrażenie z tego, co piszą. Mają ofertę odwykową skierowaną do osób między piętnastym a siedemnastym rokiem życia, którą nazwali „Bez narkotyków w sto dni”. Na stronie internetowej znajduje się rozkład zajęć w przykładowym tygodniu. Dni podzielono na stałe bloki z terapią, sportem, lekcjami, gotowaniem, wspólnymi zajęciami, czasem wolnym. Przypomina to pobyt na uniwersytecie ludowym albo kolonie letnie połączone z terapią odwykową. Trudno mu się przełamać, żeby zadzwonić. Na wstępie tłumaczy, że kontaktuje się z nimi w imieniu przyjaciela, ale zaczyna się jąkać, bo udając, że chodzi o kogoś innego, nie może zadać właściwych pytań. Ostatecznie przyznaje, że to on potrzebuje terapii. „Rozumiem, zdaję sobie sprawę, proszę się nie krępować” – komentuje jego rozmówczyni uspokajająco. Jak miło z jej strony. To dobrze, że zadzwonił, dodaje kobieta, zmierzenie się z własnymi problemami wymaga odwagi. Lukas dowiaduje się, że z ośrodkiem muszą się skontaktować jego rodzice, bo nie ma ukończonych osiemnastu lat. To znaczy, najprawdopodobniej mogliby go przyjąć, ale pobyt zaczyna się zawsze od rozmowy, w której uczestniczą też dorośli opiekunowie. Lukas pyta o koszty. Okazuje się, że trzeba je pokryć z własnej kieszeni, jeśli się nie wykupiło specjalnego ubezpieczenia. Potwornie tam drogo. „Osiągamy bardzo dobre wyniki z młodymi uzależnionymi takimi jak pan” – informuje go pani z ośrodka. Kiedy padają te słowa, Lukas ma wrażenie, jakby jego mózg się wyłączył: ciało zaczyna się bujać na krześle, a głowa kiwa mechanicznie, jakby postradał zmysły. Pani pyta, czy wciąż tam jest, czy potrzebuje pomocy z poinformowaniem rodziców, czy dobrze się czuje, co sądzi o ich ofercie, czy mogłaby mu w czymś pomóc tu i teraz. Kobieta z pewnością jest miła, problem w tym, że Lukas nie jest w stanie odpowiedzieć na te wszystkie pytania. Mówi, że nigdy wcześniej nie czuł się tak osamotniony, że chciałby ruszyć dalej ze swoim życiem i że potrzebuje pomocy – bo co innego miałby powiedzieć?

***

Czuje się beznadziejnie, ale wie, że nie ma wyboru. Jeśli im to powie przez telefon, będą mieli dobę na oswojenie się z wiadomością. Lepiej tak, niż obwieścić im to jutro na żywo.

– Cześć, mamo – mówi ostrożnie do telefonu. Głos mu lekko drży, brzmi tak, jakby nie należał do niego, tylko do małego chłopca, który przyznaje, że nabroił. – Masz chwilę, żeby porozmawiać?

– Cześć, kochanie, jadę właśnie do klientki. Nie odzywałeś się przez cały tydzień, wszystko w porządku?

– Mhm… To znaczy, nie… Nie bardzo. Mamo, możemy chwilę porozmawiać?

– Lukas, nie zawsze cię słyszę… Gdzie jesteś? Przylatujesz dopiero jutro, prawda? Możesz wyjść na dwór albo przejść w miejsce, gdzie jest lepszy zasięg? Dziwnie brzmisz. Słyszę tylko co drugie słowo z tego, co mówisz.

– Teraz jest lepiej?

– Odrobinę. To jakaś pilna sprawa czy możesz zadzwonić za kilka godzin? Właśnie gdzieś jadę.

– Wolałbym teraz, jeśli możesz. Chodzi o to, że… można powiedzieć, że mam pewien problem. Coś się stało. Muszę o tym z tobą porozmawiać, o czymś ci powiedzieć.

– Lukas, znowu cię tracę! Słyszysz mnie? Połączenie jest bardzo słabe, spróbuj podrzucić telefon w górę, podobno to pomaga. Możesz powtórzyć, co właśnie powiedziałeś?

– Mówię, że mam pewien problem. Poważny. Potrzebuję pomocy. – Jego głos nie ma żadnej mocy, znów ten sam cienki głosik małego dzieciaka i na dodatek się rozbeczał. – Mamo? Jesteś tam?

– Lukas, przepraszam, ale musisz powtórzyć, nie słyszałam, co powiedziałeś… Wszystko w porządku? Czy coś się stało?

– Mamo! Słyszysz mnie? Mówię, że mam problem. Potrzebuję pomocy.

Chciałabym podziękować:

Rodzicom za stworzenie mi azylu do pisania all inclusive i za to, że swoją troską, pomocą, odwagą i radością pokazują mi drogę.

Hanne za pierwszy wykład, siostrzeństwo i całą resztę.

Jensowi za braterskie wsparcie, wspólną pamięć i mądre komentarze.

Birgit za dobre rady zza Atlantyku. Zawsze byłyśmy nierozłączne: ty, ja i książki.

Madsowi, Mathiasowi i Alexandrowi za ich oczy pełne blasku i za to, kim są.

Larsowi za wierność i pragnienie przygody. Razem z Tobą mogę czuć się bezpieczna i wolna.

Mojemu redaktorowi Jacobowi za inicjatywę, bystrość i za Franzena.