Tadeusz Boy-Żeleński

SŁÓWKA

ZBIÓR WIERSZY I PIOSENEK

Wydawnictwo Avia Artis

2021

ISBN: 978-83-8226-402-9

Ta książka elektroniczna została przygotowana dzięki StreetLib Write (https://writeapp.io).

spis treści

Słówka

Gdy coś mnie nadto wzruszy

Lub serce mi podrażni,
Chowam się aż po uszy
Do swojej wyobraźni.

Tam, o każdziutkiej porze,
Schronienie mam zaciszne,
Gdzie myśl wyprawiać może
Przeróżne rzeczy śmiszne.

Miast czerpać próżną chwałę
W tem, że jak z książki gada,
W głupiutkie słówka małe
Calutka się rozpada.

Te słówka mi uciechy
Sprawiają nieraz mnóstwo,
Lubię ich puste śmiechy
I ducha ich ubóstwo.

Jak błazenkowie mali
Słówko się z słówkiem cacka,
To jęzor mu wywali,
To szczypnie je znienacka.

Jedno przez drugie hasa
Wydając kwik wesoły,
Niby dzieciaków masa
Gdy wyrwie się ze szkoły.

Jednemu w tej pogoni
Pąsem nabiegną lice,
Gdy żywszy ruch odsłoni
Młodziutkich płci różnice;

Inne troszeczkę z boku
Przystanie gdzieś nieśmiele
I stoi z mgiełką w oku
Jak zadumane ciele;

Te dwa w pustocie nowej
Objęły się przyjemnie
I same w rym gotowy
Splatają się bezemnie;

Ja patrzę na niewinne
Figielki miłych dziatek
I wolę niźli inne
Ten mały, własny światek...

O bardzo niegrzecznej literaturze polskiej i jej strapionej ciotce

J.E. Prof. Dr Hr. St. Tarnowskiemu poświęcam.

I.

Pełna gracyi, zacna, słodka,
Żyła sobie stara ciotka.
Bez zbytków, lecz i bez braku,
Miała swój domek na Szlaku.
Oprócz cnót rozlicznych wieńca
Hodowała też siostrzeńca.
Brzydki chłopiec z krzywą buzią
Zwał się — dajmy na to — Józio.
Ciotka była panną czystą,
A Józio był modernistą.
(Modernista — znaczy chłopak,
Co wszystko robi na opak;
Każdego się głupstwa czepi,
A zawsze chce wiedzieć lepiej).
Z tym smarkaczem ciotka stara
Miała strapień co niemiara.
Zawsze jej czemś umiał dopiec.
Taki był już brzydki chłopiec.

Próżno ciotka mu wymienia
Albo Lucka, albo Henia,
Co ich przykład wszystkim świeci
Jako grzecznych dobrych dzieci;
On rozeprze się wygodnie,
Obie ręce włoży w spodnie,
Śmieje się i kiwa głową
Jakby mówił: gadaj zdrowo!

II.

To rzecz nie do uwierzenia
Co on ma za przywidzenia!
Czasem coś bez sensu maże
I mówi że to witraże.
To znów wieczór biega nago
I rozbija wszystkich lagą.
Ciotka krzyczy: Joseph! arrête!
A on: Ciociu to kabaret!
Wszystkie meble w domu psuje,
Mówi, że sztukę stosuje.
Wszędzie wlezie, wszędzie dotrze,
Deprawuje dzieci młodsze.
To rzecz w Polsce niesłychana:
Nie chcą wierzyć już w bociana!
— Ciociu, jestem rotomanka!
„Któż cię tak nauczył?!” — Józio
Mówi z rozpaloną buzią.

„A ja — szepleni Ludwiczka —
Jestem święta pla-samiczka”.
Chociaż zwykle dobra, słodka,
Zawyła ze zgrozy ciotka,
Raziła ją nakształt gromu
Taka hańba w polskim domu!

III.

Czasem dobra ciotka woła:
„Usiądźcie dzieci dokoła,
Powiem wam o dawnych dziejach,
O hetmanach, kaznodziejach,
Potem każde z was wymieni,
Którego najwyżej ceni”.
A Józio ze śmiechu kona
I krzyczy: Ciociu! Kambrona!

IV.

Czasem, a najczęściej w poście,
Przychodzą do ciotki goście
„Józiu, przywitaj się z Panem!
Co ty tam za parawanem?!
Wyłaź stamtąd puść Haneczkę
I powiedz gościom bajeczkę”.
Wylazł Józio, głową kiwa
I w te słowa się odzywa:

Bajeczka pana Jachowicza.
Staś na sukni zrobił plamę,
Oblał bowiem ponczem mamę;
A widząc ją w srogim gniewie,
Jak przepraszać, sam już nie wie.
Plama głupstwo, mama doda,
Ale ponczu, ponczu szkoda!

Skończył Józio, gość się śmieje,
A ciotkę wnet krew zaleje;
Biedaczka dostała mdłości
I ze wstydu i ze złości.
Tak ten niegodziwy chłopiec
Zawsze ciotce umiał dopiec.

V.

Tak się trapi dobra ciotka,
Pełna gracyi, zacna, słodka,
Lecz największą ma subjekcyę
Gdy rozpocznie z Józiem lekcyę.
Dojdźże ładu z taką głową:
Zawsze ma ostatnie słowo!
Ciotka prawi o Trzech Psalmach:
Józio o „tańczących palmach”;
Ciotka mu o apostołach,
On jej o spermatozoach;
Ciotka uczy kto był Gallus,
On poprawia: Ciociu, „Phallus!”
Ciotka znów z innego wątku
Baje o świata początku,

Józio się ząb za ząb kłóci,
Że świat cały powstał z CHUCI.
(Mruknie ciotka w pasyi szewskiej:
Wciąż ten łajdak Przybyszewski!)
Ciotka znów o ideałach —
Józio: ciociu, co to wałach?
Taką ciotka ma subjekcyę,
Gdy rozpocznie z Józiem lekcyę.

VI.

Kiedy wieczór już zapada,
Ciotka do snu się układa:
Józiu! zostaw ten rozporek
I chodź odmówić paciorek.
Niech Józio przy łóżku klęknie
I powtarza głośno, pięknie:
„Boziu, usłysz głos chłopczyny,
Odpuść synów naszych winy!
Polska cię na pomoc woła!
Niech tradycyi i Kościoła
Pozostanie sługą wierną!
Erotyzmem, ni moderną
Niech się naród ten nie spodli!”
Teraz Józio się pomodli,
Za mamusię, za tatusia,
Potem grzecznie się wysiusia
I spokojnie, cicho zaśnie.
Brzydki chłopak mruknął: „Właśnie!”

Ach! co za prześliczne abecadło

(Fragment zamierzonego dzieła).

B, b.

Barbara się bawiła z Bernardynem bardzo,
Lecz że taką zabawą zacni ludzie gardzą,
Teraz każde z osobna winy swoje maże,
Bernardyn beczy Bogu, a bęben Barbarze.

C, c.

Certował się conocy z Cecylią Celestyn
Z ilu dań ma się składać ich miłosny festyn;
Dziś błąd swój po niewczasie pojmować zaczyna
Cesia, całując chłodne ciało Celestyna.

D, d.

Długą dyskusyę z durniem dorzeczna Dorota
Wiodła, co jest ważniejsze, czy miłość czy cnota;
Tymczasem się zciemniło: gdy weszli rodzice,
W dłoniach durnia dostrzegli Dorotę dziewicę.

E, e.

Excytowała Edzia eteryczna Emma
Iż przewrotnej miłości chce poznać dilemma;
Póty się naprzykrzała, aż wreszcie, znudzony,
Edward ewakuował Emmy edredony.

Dziadzio

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Stefania

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Ernestynka

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Franio

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Z nastrojów wiosennych

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Naszym hymenografomanom

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Litania ku czci p. t. matrony krakowskiej

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Pieśń o mowie naszej

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

List otwarty kobiety polskiej

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Replika kobiety polskiej

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Jak wygląda Niedziela oglądana przez okulary Jana Lemańskiego

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Nowa wiara

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Krakowski jubileusz

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Z podróży Lucyana Rydla na Wschód (Grób Agamemnona)

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

O tem co w Polszcze dzieyopis mieć winien

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

„Trudno inaczej...“

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

List prywatny do Kornela Makuszyńskiego

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Gdy się człowiek robi starszy

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Spleen

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Pochwała wieku dojrzałego

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

W Karlsbadzie

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Polały się łzy me czyste, rzęsiste

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Spowiedź poety

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Kilka słów o piosence

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Wiersz inauguracyjny na otwarcie piątego sezonu „Zielonego Balonika“

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Nowa pieśń o rydzu, czyli jak Jan Michalik został mecenasem sztuki

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Co mówili w kościele u Kapucynów

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Pochwała ojcostwa

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Opowieść dziadkowa o zaginionej hrabinie

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Pieśń o naszych stolicach i jak je Opatrzność obdzieliła

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Zur Hebung des Fremdenverkehrs

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Dzień p. Esika w Ostendzie

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Pieśń o stu koronach

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Opowieść dziadkowa o cudach jasnogórskich

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Piosenka sentymentalna, której jednak nie trzeba brać zanadto seryo

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Joie de vivre

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Głos rozjemczy w sprawie p. Wilhelma Feldmana

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Kilka słów w obronie świętości małżeństwa

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Piosenka w stylu klasycznym

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Zielony Balonik — Muzeum Narodowemu

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Mistrzowi Styce

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Pobudka banderyi krakowskiej

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Piosenka wzruszająca

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Pieśń o domu malarskim

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Proroctwo królowej Jadwigi

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Dobra mama

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Pieśń o lwowskim Rafaelu

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Historya „Prawicy Narodowej“

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Kuplet posła Bataglii

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Z niewydanej Szopki Krakowskiej na rok 1908

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Opowieść dziadkowa o cudach Rapperswylskich

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Pożegnanie

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

ODSIECZ WIEDNIA CZYLI TUALETKA KRÓLOWEJ MARYSIEŃKI

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

DZIWNA PRZYGODA RODZINY POŁANIECKICH

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Podziękowania

Wydawnictwo Avia Artis dziękuje serdecznie wszystkim ludziom zaangażowanym w powstanie tej książki.

*****

Tadeusz Boy-Żeleński

SŁÓWKA

ZBIÓR WIERSZY I PIOSENEK

Projekt okładki: Avia Artis

W projekcie okładki wykorzystano portret Tadeusza Boya-Żeleńskiego

Autor: Anonim

Wszystkie prawa do tego wydania zastrzeżone.

©Wydawnictwo Avia Artis

2021