Spis treści

Karta tytułowa

Karta redakcyjna

Rozdział 1

Rozdział 2

Rozdział 3

Rozdział 4

Rozdział 5

Rozdział 6

Rozdział 7

Rozdział 8

Rozdział 9

Rozdział 10

Rozdział 11

Rozdział 12

Rozdział 13

Rozdział 14

Rozdział 15

Rozdział 16

Rozdział 17

Rozdział 18

Rozdział 19

Rozdział 20

Rozdział 21

Rozdział 22

Rozdział 23

Rozdział 24

Rozdział 25

Rozdział 26

Rozdział 27

Rozdział 28

Rozdział 29

Rozdział 30

Rozdział 31

Rozdział 32

Rozdział 33

Rozdział 34

Rozdział 35

Rozdział 36

Rozdział 37

Rozdział 38

Rozdział 39

Rozdział 40

Rozdział 41

Rozdział 42

Rozdział 43

Rozdział 44

Rozdział 45

Rozdział 46

Epilog

Okładka

Tytuł oryginalny
El somni de Tarraco

Okładka, strony tytułowe
Radosław Krawczyk

Redaktor prowadzący
Agata Paszkowska-Pogorzelska

Redakcja, korekta
Hanna Śmierzyńska

Redakcja techniczna
Elżbieta Bryś

Copyright © for the Polish edition and translation by Bellona SA,
Warszawa 2015
© d’aquesta edició: Edicions 62, s. a.
c. Peu de la Creu, 4, 08001 Barcelona
info@edicions63.cat
www.grup62.cat

Translation rights arranged by Sandra Bruna Agencia Literaria, SL
All rights reserved

Tłumaczenie książki dofinansowane przez Institut Ramon Llull

Dołącz do nas na Facebooku www.facebook.com/Wydawnictwo.Bellona

Zapraszamy na strony
www.bellona.pl
www.ksiegarnia.bellona.pl

Nasz adres: Bellona SA
ul. Bema 87, 01-233 Warszawa
Dział wysyłki: tel. 22 457 03 02, 22 457 03 06, 22 457 03 78
Faks 22 652 27 01
biuro@bellona.pl

ISBN 9788311139077

Skład wersji elektronicznej: pan@drewnianyrower.com

Dla Misericòrdii

Miłość jest architektem wszechświata.

HEZJOD

Smutniejszym od śmierci jest sposób, w jaki się umiera.

MARCJALIS

Starożytne Tarraco

1.

Tarraco, lato 26 r. p.n.e.

Sulla Likinos, jak przez wiele ostatnich dni, bez przeszkód przemierzał znajomą drogę. Przebiegł w dół uliczkami, kryjąc się w cieniu murów i dotarłszy do zamkniętego o tej porze forum, pochylił się, jakby wykonywał jakieś ćwiczenia gimnastyczne, i ruszył dalej na czworakach. Znajdował się w za dużej odległości od strażników, żeby zauważyli, skąd przyszedł, ale wolał nie ryzykować. Po raz pierwszy czuł się wolny i oprócz nieprzewidywalnego gniewu bogów wolał unikać wszelkich innych przeciwności losu.

Na wszelki wypadek starał się ukryć swą szczupłą postać przed czujnym spojrzeniem żołnierzy, chociaż z daleka mógł przypominać przemykającego psa czy owcę. Niemal przywierając do ziemi, obserwował jak stali nieruchomo przed wejściem na teren miejskiego forum, dzierżąc w rękach swoje włócznie.

Wiedział, że strażnicy nie pilnowali znajdujących się tam świątyni czy tawern, a tym bardziej tabularium, czyli archiwum, które Rzymianie zapełniali zwojami, tabliczkami i papirusami pochodzącymi nawet sprzed dwustu lat, uważając, iż dobre rządy miały wiele wspólnego ze skrupulatnym zapisywaniem w rejestrach informacji związanych ze wszystkimi sferami życia ich obywateli.

Żołnierze otrzymali jedynie rozkaz czuwania nad materiałami budowlanymi potrzebnymi do rozbudowy miasta, które od kilku miesięcy piętrzyły się na placu. Od kilku dni ktoś regularnie je podkradał i jak na razie nie znaleziono sprawców.

Żółty marmur z Numidii czy czerwony porfir z Egiptu były bardzo cennymi materiałami, nie wspominając o stosach cegieł czy skalnych bloków pochodzących z kamieniołomów El Mèdol. Oktawian August miał zamiar zmienić Tarraco w drugi Rzym. Sulla nigdy nie był w stolicy imperium, ale z tego, co o niej słyszał, doszedł do wniosku, że cesarz miał przed sobą dużo pracy.

Pomijając zawsze ożywiony ruch w porcie, Tarraco było znane z panującego w nim spokoju. Tej nocy jednak na ulicach słychać było poruszenie, odległe nawoływania i odgłosy kroków w ciemnościach. Sulla przestraszył się, że to jego szukają, ale natychmiast odrzucił tę myśl. Od wielu już tygodni ryzykował, żeby spotykać się potajemnie z Adrianą. Znał na pamięć długość każdej uliczki, przemykał się między świątyniami i budynkami niczym ryba lawirująca między słupkami portowej przystani, na którą często chodził, żeby pomarzyć o dalekich krajach.

Z nadejściem lata miał utrudnione zadanie. Słoneczne światło do późna oświetlało ulice Tarraco i mógł spotkać się z Adrianą dopiero, kiedy z morskiej toni na niebo wychodził księżyc przypominający świecącą tarczę gotowego do walki wojownika. Początkowo intensywność jego światła skrywała się za pomarańczową zasłoną, ale w miarę jak księżyc wznosił się coraz wyżej nad horyzont, coraz bardziej przypominał płomień lampy oliwnej, zawieszonej przez bogów na niebie.

W dniu, w którym miało miejsce to wydarzenie, księżyc po raz pierwszy tego lata był w pełni. Wydawało się, jak gdyby chciał swą poświatą wskazać Sulli Likinosowi drogę wśród ciemności.

Chłopak postanowił nie wracać, jak to miał w zwyczaju, wzdłuż muru otaczającego miasto w jego górnej części.

Przez dwieście lat, od czasów założenia miasta przez Publiusza i Gnejusza Korneliuszy Scypionów jako bardziej wysuniętego niż Empúries przyczółku do walki z Kartaginą, Tarraco przeżywało wzloty i upadki. Obecnie, pod rządami Oktawiana Augusta uwarunkowanego w pewnym stopniu swoją chorobą, miasto stało się głównym punktem kampanii skierowanych przeciwko Kantabrom i Asturom z północnej Hispanii i weszło w fazę znaczącego rozwoju. W mieście kwitł handel, oddziały ariergardy zbudowały swoje koszary, a mędrcy i poeci licznie wychodzili na jego ulice w poszukiwaniu doznań wzbogacających ich dotychczasową wizję świata.

Idąc wzdłuż murów, schodziło się z niewielkiego wzgórza, by wkrótce poczuć słone powietrze zapowiadające bliskość morza. Likinos mieszkał niedaleko przystani morskiej w stosunkowo małym domusie, stojącym wśród najbiedniejszych domów czynszowych, tak zwanych insulae, w najbardziej ponurej i śmierdzącej części miasta. Dalej mieściły się już tylko składy towarów i port. W takim miejscu dom Likinosów z wewnętrznym atrium, którego wszyscy im zazdrościli, wyglądał niczym domus patrycjuszy. Wszyscy jednak wiedzieli, że panował w nim smutek. Matka Sulli zmarła kilka lat wcześniej na tajemniczą gorączkę, a jego ojciec, Kaenos, dowódca głównej floty handlowej pływającej pomiędzy Tarraco a leżącą niedaleko Rzymu Ostią, większość czasu spędzał w morskich podróżach.

Dlatego też jego syn mieszkał samotnie w rodzinnym domu tylko w towarzystwie dwóch niewolników, którzy jednak mieli nadzieję, że będą mogli kiedyś wyruszyć w podróż ze swoim panem. Pod presją rodzinnej tradycji również Sulla czuł się w obowiązku okazać chęć towarzyszenia ojcu, chociaż w rzeczywistości nie miał najmniejszej ochoty na morskie podróże i ojciec zrozumiał to już dawno. Tymczasem chłopak pochłonięty był nauką i poszukiwaniem swojego miejsca w rzymskim społeczeństwie. Uczęszczał na lekcje do najlepszego preceptora w Tarraco, Apollodorosa z Efezu, i nie ukrywał, że jego wielkim marzeniem było pójść w jego ślady i zostać nauczycielem.

Kiedy ukucnął, szykując się do przebycia najniebezpieczniejszego odcinka drogi biegnącego naprzeciwko wejścia do forum, ze zdziwieniem odkrył, że nie było nigdzie widać strażników. Zamiast więc położyć ręce na ziemi i przemknąć na czworakach niczym kot, zatrzymał się na chwilę, żeby przyjrzeć się najnowszym postępom w budowie świątyni wznoszonej na cześć Oktawiana Augusta, skąpanej teraz silnym światłem księżyca.

W powietrzu unosił się zapach pieczonego mięsa i ziół, jakie Rzymianie mieli zwyczaj dodawać do potraw: kolendry, ruty, kminku czy lubczyku. Ktoś też przygotowywał wonny moszcz, z pewnością przeznaczony na defrutum na kolejnych kilka dni. Sulla, od dawna niejadający kolacji o zwykłej porze, a bardzo lubiący tę potrawę, poczuł nagły głód, który z żołądka przeniósł się do głowy, całkowicie opanowując jego myśli.

Przyglądając się budowanej świątyni, przypomniał sobie, jak jego rodzina nie chciała uznać cudzoziemskich religii. Kiedy matka jeszcze żyła, często siadał z nią w atrium i z przyjemnością słuchał rodzinnych historii, szczególnie tych o przodkach żyjących przed najazdem Rzymian. Lecz ojciec Sulli, Kaenos Likinos, porzucił swoje dotychczasowe zajęcie rybaka i oddał się w służbę cesarzowi. Jego znajomość Morza Śródziemnego i żeglarskie doświadczenie sprawiły, że wkrótce awansował w szybko rozrastającej się flotylli handlowej. Zapotrzebowanie Rzymu na towary z prowincji rosło w oszałamiającym tempie. Z tego powodu Sulla już dawno nie starał się kultywować pamięci po przodkach. Decyzja ojca nauczyła go jednego: nie ma rzeczy niezmiennych. Chociaż życie miało swój pewny koniec, ludzie nie mogli planować własnego losu na podstawie sztywnych starożytnych mądrości.

Chłopak pomyślał nagle, że ojciec nie pochwaliłby jego conocnych wędrówek do górnej części Tarraco, w czasie których wystawiał się na niebezpieczeństwa i ryzyko.

Był pod tak wielkim wrażeniem wspaniałego, chociaż prowizorycznego ołtarza, że przez chwilę wydawało mu się, że nic i nikt nie będzie go w stanie stamtąd ruszyć. Nie powinien był się zatrzymywać, ale przecież w żaden sposób nie mógł przewidzieć konsekwencji.

Gdzieś w pobliżu usłyszał hałas. W pierwszej chwili nie był pewien, skąd on dochodzi. Słychać było jęki, jakby zawodzenie, które rosło na sile, by chwilę później ucichnąć. Wkrótce słychać je było ze wszystkich stron. Tym razem rozlegało się głośniej, z większą intensywnością, niby wołanie o pomoc odbijające się o mury otaczające forum i niesione w ciszy wiatrem po coraz lepiej oświetlonym przez księżyc mieście.

Sulla nagle się ocknął. Jeszcze zdąży uciec. Jeśli natychmiast zawróci, nikt go nie zauważy. Wiedział, że jeśli go złapią, nie będzie mógł kontynuować nocnych schadzek z Adrianą, bez której nie mógł już żyć.

Znów usłyszał jęk, tym razem bardziej ponury i cichy. Wahając się między ucieczką a pozostaniem na miejscu, tak mocno napiął mięśnie nóg, że aż poczuł bolesny skurcz. Rozmasowując prawą nogę, zastanawiał się, czy będzie w stanie iść. I właśnie wtedy ujrzał postać.

Leżała przy kolumnadzie, próbując podnieść się z ziemi, niczym biała plama jaśniejąca w ciemnościach. Nie było wątpliwości, że to ona wydawała z siebie te jęki.

Zaciekawiony chłopak, nie zważając na konsekwencje, podszedł bliżej.

Ujrzał mężczyznę. Sądząc po bogatym stroju, z pewnością był patrycjuszem lub bogatym kupcem, ale na Sulli nie zrobiło to żadnego wrażenia, chociaż dopóki nie poznał Apollodorosa, który przybył do miasta z cesarzem, jak wielu chłopców z niższych klas społecznych większość czasu spędzał w porcie wśród zapachu ryb i pokrzykiwań marynarzy.

Chłopak pochylił się, by przemówić do mężczyzny, i zdał sobie sprawę, że go zna. I to doskonale! Na jego oczach, ze sztyletem wbitym w prawy bok, konał Manni, gubernator Tarraco, ojciec Adriany!

Przerażony Sulla, po raz pierwszy zdając sobie sprawę z grożącego mu niebezpieczeństwa, cofnął się o dwa kroki do tyłu. Słysząc jednakże jęki umierającego, ponownie do niego podszedł i zaczął szeptać kojące słowa.

– Co mogę zrobić? Jak mogę wam pomóc? – zapytał, patrząc na rękojeść sztyletu widoczną na tle krwawej plamy rozlewającej się po szacie mężczyzny.

– Lukanos...! Mój syn...! – odpowiedział ostatkiem sił Manni; po chwili jego ciałem wstrząsnął dreszcz i głowa opadła mu na podstawę kolumny.

Sulla nie raz był świadkiem portowych bójek, z których walczący wychodzili ze śmiertelnymi ranami. Widział kilku umierających ludzi i każdy z nich w ostatnich chwilach życia wołał najbliższą sobie osobę: matkę, syna czy siostrę.

Gubernator leżał nieruchomo w nienaturalnej pozie. Chłopak nie przestawał do niego mówić, chociaż wiedział, że to nie miało już sensu, ale jego ściśnięte bólem gardło dusiło w sobie potok słów, który pragnął wyrzucić z siebie w spowite ciemnościami Tarraco. Potem uniósł ciało gubernatora i otoczył ramionami jak dziecko pragnące przytulić się do kogoś przed zaśnięciem.

2.

Każdej nocy po pożegnaniu z Sullą Adriana martwiała ze strachu, nie mogąc przez chwilę złapać oddechu. Chłopak przeskakiwał przez niski mur otaczający ogród, a ona, stojąc w drzwiach i patrząc jak znika, biła się z myślami, czy nie powinna pójść za nim. Wiedziała, że wierny i milczący Lucjusz czuwał nad nimi w pałacu, ale poza jego murami świat wyglądał zupełnie inaczej, a na ulicach Tarraco jeszcze nie można było czuć się równie bezpiecznie jak w Rzymie.

– W moim towarzystwie nic ci się nie może stać, ale jeśli ktoś zobaczy cię samego, może sobie pomyśleć bóg wie co – mówiła mu, przestraszona.

– Jesteś córką gubernatora, na razie nikt nie może zobaczyć nas razem – odpowiadał Sulla, po czym znikał w ciemnościach, ryzykując spotkanie z legionistami patrolującymi tę część miasta.

Chociaż czasami napomykali o przyszłości, zazwyczaj w rozmowie unikali tego tematu, ponieważ nie potrafili dojść do zadowalających oboje wniosków.

Sulla zniknął w uliczce już jakiś czas temu, ale Adriana nadal patrzyła w dal, jakby oczekując, że zaryzykuje i wróci, by skraść jej ostatni pocałunek. Wmawiała sobie, że paraliżujący ją strach wynikał ze zmartwienia o nocne eskapady jej ukochanego, chociaż wiedziała, że w rzeczywistości istniała o wiele poważniejsza przyczyna. Sulla był pierwszym mężczyzną, z którym była tak blisko. Podczas gdy wszyscy spali, oni ukrywali się w zaroślach w północnej części ogrodu i całowali się, a ich serca zaczynały bić w piersiach jak oszalałe. Żeby je uspokoić, wystarczyło zrobić jeszcze ostatni krok, jednak Adriana nadal nie mogła się na to zdobyć, chociaż spotykali się potajemnie już od miesiąca.

Tymczasem niespokojny Lucjusz czuwał nad nimi ukryty wśród drzew. Mimo że już wcześniej postanowił, iż pozwoli Adrianie samodzielnie odnaleźć szczęście, przez cały czas dręczyła go myśl, jak powinien się zachować, jeśli pewnego dnia dojdzie do zbliżenia, które wydawało się nieuniknione. Wielokrotnie prosił córkę gubernatora, żeby spotykała się z Sullą nieco rzadziej, ale młodzieńcza namiętność była silniejsza od rozumu.

Adriana dziwiła się, że Sulla nie protestował, gdy powstrzymywała jego miłosne zapędy. Zamiast dalej nalegać, chłopak zaczynał opowiadać jej na przykład o ostatniej podróży ojca do Rzymu lub o wykładach Apollodorosa, który był również jej nauczycielem i dzięki któremu ich drogi przypadkiem się zetknęły.

– Wczoraj poznałem nowego ucznia, niejakiego Perthusa, wieśniaka z gór Ausy. Jest tak nieśmiały, że Apollodoros nie będzie miał z nim łatwo, ale zdaje się, że został polecony przez Antoniusza Musę, osobistego medyka Oktawiana... – opowiadał pewnego razu, jak zwykle trzymając ją za ręce; kiedy to robił, serce Adriany zaczynało bić spokojnym rytmem.

– Nie powinieneś tak o nim mówić – oburzyła się wtedy. Córka gubernatora nie lubiła, kiedy pogardzano tubylcami, a tym bardziej, jeśli robił to Sulla. – Ty również pochodzisz z hiszpańskiej rodziny, a wkrótce zostaniecie uznani za pełnoprawnych rzymskich obywateli.

– Najpierw Rzymianie muszą wygrać wojny na północy, a obawiam się, że to nie będzie łatwe. Mówiłem ci przecież, że moja rodzina została zromanizowana dwadzieścia lat temu, za panowania wielkiego Juliusza Cezara, który wyniósł Tarraco do kategorii kolonii. Poza tym szkoda, że nie widziałaś tego Perthusa. Nadal ubiera się w owczą skórę. Apollodoros będzie musiał się napracować, żeby go czegoś nauczyć, i wygląda na to, że będziemy mieli razem niektóre lekcje.

Adriana wiedziała, o czym mówi jej ukochany. Ona również pobierała nauki u starego nauczyciela – Rzymianina, który zdobył sławę w Grecji dzięki swoim niekończącym się sporom dialektycznym prowadzonym z mędrcami ze szkoły ateńskiej. Od roku każdego ranka Apollodoros zjawiał się w domu gubernatora, by do południa zajmować się edukacją dziewczyny. Jego ulubionym tematem było prawo miejscowej ludności do życia w pokoju oraz to, że Rzymianie powinni zapewnić rdzennym mieszkańcom wykształcenie i pomagać w rozwijaniu takich dziedzin jak rolnictwo czy handel.

Dzsiaj o Asuańczyku zaczęła mówić Adriana, lecz Sulla zręcznie zmienił temat i zaczęli rozmawiać o pogłoskach krążących po mieście. Gubernator wydał rozkaz podwojenia liczby patroli, ale nikt tak naprawdę nie wiedział, przed jakim niebezpieczeństwem miały chronić ani przeciwko komu skierowany był spisek, który podobno szpiedzy wykryli w najgorszych spelunach Tarraco.

– Twój ojciec, gubernator Manni – powiedział Sulla – powinien uważać na obcych, a Perthus jest jednym z nich.

– Nie przesadzaj – odrzekła Adriana. – Kiedy cesarz przebywa w mieście, nikt nie odważy się nic zrobić. To byłoby samobójstwo. Czasy, w których twój lud sprzeciwiał się zaciekle panowaniu rzymskiemu, już dawno minęły. Generałowie walczący na północnych ziemiach w końcu stłumią ostatnie ogniska zapalne buntu. Gdy tylko Oktawian August wyzdrowieje, ponownie stanie na czele wojsk.

Rozmawiali jeszcze przez chwilę, po czym nadszedł czas pożegnania. Adriana, patrząc z niepokojem na sączące się do atrium światło księżyca, pozostała w ogrodzie i poprosiła przed lararium opiekuńcze bóstwa domowe, by czuwały nad jej ukochanym.

Stosownie do woli cesarza, jako dobra Rzymianka, została wychowana zgodnie z najstarszymi rzymskimi zwyczajami. Nie wierzyła jednak w żadnych bogów. Wydawało jej się niemożliwe, by za wszystkimi sprawami stało tak wiele potężnych istot wyższych. Jak one się dogadywały między sobą?

To właśnie Apollodoros nauczył ją takiego myślenia. Nie bez powodu jej nauczyciel był gorliwym zwolennikiem Arystotelesa. Z tym większą przyjemnością tłumaczył swej uczennicy podstawy logiki, że dziewczyna potrafiła korzystać z niej w praktyce. Każdy powód był dla niej dobry, aby tworzyć sylogizmy, na podstawie których, po ustaleniu istoty pewnych rzeczy, dochodziła do zupełnie nowego wniosku. Kiedy rozmyślała o pięknie otaczającego ją świata, dziwiła się jednocześnie, że było dziełem tak różnych od siebie bogów. Zaprzeczenie temu faktowi wydawało jej się niemal obłudą. Być może naprawdę istniało wielu bogów i każdy miał pod opieką coś innego. Nie wydawało się jej to logiczne, choć wiarę w nich Rzymianie odziedziczyli po greckich mędrcach.

Tymi wątpliwościami nie mogła dzielić się z Sullą. Jednak nie dlatego, że był prymitywny jak inni tubylcy, o których słyszała, ale z powodu jego odmiennego spojrzenia na życie. Sulla chciał z niego korzystać, osiągnąć dobrą pozycję w rzymskim społeczeństwie i zapomnieć o swoich korzeniach.

Te różnice między nimi, zamiast odstraszać, zachwycały Adrianę. Ich dyskusje, z czasem coraz bardziej żarliwe, wynikały z czegoś trudnego do określenia, jakiegoś nigdy niezaspokojonego do końca pragnienia. A rodzące się między nimi uczucie nie pozwalało Adrianie dłużej zwodzić ukochanego.

Córka gubernatora z trudem stłumiła ziewanie i postanowiła wrócić do swej komnaty, żeby oddać się zasłużonemu odpoczynkowi. Postanowiła, że spróbuje zasnąć, chociaż z góry wiedziała, że będzie to trudne, ponieważ jej myśli cały czas krążyły wokół Sulli. Być może była to kara bogów za to, co o nich myślała.

– Czy coś się stało, centurionie? – zapytała ze zdziwieniem na widok Lucjusza, który pojawił się nagle przed nią, nie zachowując ustalonych norm.

Lucjusz nie odpowiedział, ale po wyrazie jego twarzy można było wnioskować, że coś musiało się wydarzyć. Centurion ze smutkiem często wspominał zmarłą matkę Adriany; z powodu częstych nieobecności gubernatora i Lukanosa Lucjusz stał się opiekunem dziewczyny i chociaż traktował ją niemal jak własną córkę, nie potrafił mierzyć się z trudnymi sytuacjami. Manni został gubernatorem Tarraconensis – jednej z prowincji, na które została podzielona Hispania – wkrótce po przybyciu Oktawiana Augusta do miasta. Dziewczyna odziedziczyła po nim talent do zarządzania, czym często zaskakiwała żołnierzy.

– Pani...

– Wyduś to wreszcie! Nie mogłam spać, dlatego wyszłam do ogrodu, ale nie mam zamiaru czekać w nieskończoność, żebyś powiedział mi, o co chodzi.

Pomimo pozornej stanowczości dziewczyny centurion zauważył w jej spojrzeniu błysk niepewności. Tym razem jednak nie miał zamiaru karcić jej za jakiś wybryk czy schadzki z Sullą. I, prawdę mówiąc, Lucjusz wolałby umrzeć, niż przekazać jej tę nieuchronną wiadomość.

– Chodzi o waszego ojca...

– Co z nim? Przecież jest na jakimś spotkaniu. Chcesz mnie uprzedzić, że może wrócić do domu pijany? Zdążyłam już poznać męskie zwyczaje.

– Nie, pani. Wasz ojciec... – Lucjusz przełknął ślinę. – Wasz ojciec nie żyje! Został zamordowany!

– Co ty wygadujesz? Mogę cię ukarać za tego rodzaju żarty!

– To nie żart. Jak mógłbym w ten sposób żartować? – Zaskoczony i nieświadomy, że dziewczyna nie zrozumiała jego słów, nagle poczuł ogarniającą go słabość. W tym momencie nie byłby w stanie stawić czoła żadnemu przeciwnikowi. Jakby raptem przypomniał sobie o wszystkich stoczonych przez siebie bitwach, być może zbyt wielu jak na ogrom potworności, jakie był w stanie znieść człowiek.

Tymczasem Adriana w końcu zrozumiała, co się stało. Objęła rękami brzuch i zgięła się w pół. W głębi duszy zawsze obawiała się, że to może się kiedyś wydarzyć. Manni żył pod ciągłą presją oraz w otoczeniu coraz większej liczby zdeklarowanych wrogów, których zyskał po objęciu funkcji gubernatora, jakiej pragnęli dla siebie sławni i zasłużeni generałowie.

Po policzkach Adriany zaczęły spływać łzy. Wątpliwość ustąpiła miejsca pewności, poczuła ból, wewnętrzną pustkę i dziwne zawroty głowy. Spojrzała na centuriona, jakby chciała dać mu szansę, by wszystkiemu zaprzeczył.

– Pojmano jego zabójcę z rękami splamionymi krwią. Wszystko wskazuje na to, że z całą pewnością...

Lucjusz chciał ją pocieszyć tą wiadomością, jednak miał świadomość, że nie może powiedzieć całej prawdy. Kiedy dziewczyna w końcu ją pozna, poczuje o wiele bardziej przeszywający ból niż ten po stracie ojca, z którym tak naprawdę niewiele ją łączyło.

3.

Llerda, lato 26 r. p.n.e.

Lukanos za każdym razem dochodził do tego samego wniosku: podróż do Llerdy była dobrym pomysłem, biorąc pod uwagę wydarzenia, które wkrótce miały nastąpić w Tarraco. Gubernator cieszył się, że jego syn miał zamiar poznać terytorium i wyzwania, z jakimi musieli zmierzyć się Rzymianie, podbijając i pacyfikując Hispanię. Rozwój eksportu różnorodnych surowców, jakie Półwysep Iberyjski mógł zaoferować imperium rzymskiemu, tym bardziej wskazywał, że syn gubernatora nie mógł zwlekać ze swym zadaniem. Rzym rozrastał się i potrzebował ogromnych ilości towarów: minerałów, wina, oliwy. Rzym chciał być wielki, a Lukanos miał zamiar skorzystać na tej nienasyconej zachłanności.

Jego niedawna kłótnia z siostrą, kiedy Manni nakrył ich szarpiących się w triclinium, jedynie przyspieszyła termin wyjazdu. Gubernator uznał, że rozłąka dobrze zrobi rodzeństwu, i choć początkowo Lukanosa to zabolało, bez wahania przyjął propozycję ojca, postanawiając, że nadszedł moment, by wprowadzić w życie swój plan.

– Natychmiast zostaw ją w spokoju! Oszalałeś? – krzyknął gubernator na widok Lukanosa ciągnącego z całą siłą siostrę za ramię.

– Oczywiście, ojcze! Tylko się wygłupialiśmy, prawda, Adriano?

Dziewczyna nie odpowiedziała, więc Manni kazał Lukanosowi opuścić pomieszczenie. Jednak nawet kiedy zostali sami, Adriana nie wyjawiła ojcu powodów sprzeczki, a tym bardziej tego, że Lukanos wprost oświadczył, że szaleje z miłości do niej i jeśli tylko ona się zgodzi, mogą stać się sobie znacznie bliżsi.

Jednak główny powód, dla którego Lukanos jechał doliną rzeki Segre, był zupełnie inny. Mało go obchodziło, że cel jego podróży, Llerda, była miastem wzorcowym, chociaż nadal zbyt małym, aby konkurować z Tarraco; jego myśli przez całą podróż po Cardo Maximus ulatywały ku Rzymowi, gdzie pomimo młodego wieku udało mu się zawrzeć korzystny układ z kilkoma rzymskimi senatorami. Całkiem niedawno podjął również decyzję, w jaki sposób pokonać wszelkie czyhające na niego trudności.

Pierwszy transport win wyprodukowanych nad brzegiem Ebru spotkał się z fantastycznym przyjęciem, a jemu udało się przekonać wspólników o innych możliwych źródłach zysków. Trudno było stwierdzić, po kim syn gubernatora odziedziczył obsesję na punkcie władzy i bogactwa.

Otoczona rozległymi żyznymi polami Llerda była ponurą fortecą, którą stosunkowo niedawno zaczęto rozbudowywać w miasto w rzymskim rozumieniu tego słowa. Lukanos był tu kilka miesięcy wcześniej z ojcem, zanim poznał Wergiliusza, którego Manni uważał za intryganta i podejrzaną postać.

Pomimo że Lukanos był od Wergiliusza o dziesięć lat młodszy, mężczyźni doskonale rozumieli się w prowadzonych wspólnie interesach. Wergiliusz Poncjusz, syn rzymskiego senatora, jako duumwir mianowany przez Oktawiana Augusta sprawował pieczę nad gospodarką oraz prawodawstwem miasta, a jego dom mieścił się przy Decumanus Maximus.

– Lukanosie! Wiedziałem, że wkrótce się zjawisz – zawołał Wirgiliusz na widok młodzieńca wprowadzanego przez jednego z niewolników.

– Nie wątpię. Jesteś przecież najlepiej poinformowanym człowiekiem w cesarstwie, przyjacielu. Zapewne wiesz zatem, że nasz plan właśnie wszedł w stadium realizacji. Szczerze mówiąc, mam nadzieję, że dzięki niemu rozwiążemy wszystkie nasze problemy.

– Niech ci się tak do tego nie spieszy. Jeśli, jak twierdzisz, wszystkie problemy znikną, co wtedy poczną tacy ludzie jak my?

Lukanos odpowiedział na ten komentarz jedynie uśmiechem. Nie lubił charakterystycznej dla Wergiliusza ironii i wybuchowości, ale duumwir był jego najpotężniejszym sojusznikiem i łącznikiem z Rzymem, do którego syn gubernatora miał zamiar kiedyś się udać, żeby skorzystać z przyjemności, jakie podobno to miasto oferowało. Lukanos urodził się w roku śmierci Juliusza Cezara i spędził dzieciństwo bawiąc się na ulicach stolicy imperium, kiedy jeszcze świadomość otaczającego go świata równała się świadomości mrówki wśród olbrzymów, ale marzył o powrocie do Rzymu i czerpaniu tam z życia garściami, pławiąc się w luksusach i wykorzystując możliwości opisywane przez kronikarzy. Co więcej, był przekonany, że taki los przewidzieli dla niego bogowie.

Tymczasem w skrytości ducha pożądał Adriany. Zafascynowała go wiele lat wcześniej, już gdy jako dzieci kąpali się razem i odkrywali swoje nagie ciała podczas niewinnych dziecięcych zabaw. Kiedy oboje weszli w wiek nastoletni, nie mógł zrozumieć jej powściągliwości. Adriana instynktownie wyczuwała jego pragnienia i zauważyła, że wykorzystywał każdą okazję, żeby się do niej zbliżyć z zamiarami, które nie miały teraz w sobie nic z niewinności. Dziewczynie udawało się trzymać go na dystans tylko dzięki temu, że w ich domu, zawsze pełnym ludzi, trudno było pozostawać sam na sam. Trwało to do czasu, dopóki Lukanos nie zrozumiał, że posiadł podstawowe narzędzia dla osiągnięcia swoich zamiarów – siłę fizyczną i determinację osiemnastolatka.

Wergiliusz zaprosił go do triclinium, gdzie czekał na nich obfity posiłek. Lukanos był mu za to wdzięczny z całego serca. Po podróży, podczas której żywił się jedynie czerstwym chlebem i suszonym boczkiem, odczuwał wilczy głód. A na ucztach u przyjaciela nie brakowało niczego, począwszy od delikatnych kurcząt po doskonale przyprawione popielice w aromatycznych sosach, zwłaszcza bardzo zachwalanym przez Wergiliusza garum, zrobionym na bazie oliwy z oliwek i sfermentowanych ryb liquamen, którego syn gubernatora jednak nie znosił. Lukanos wolał słodkości, a tych również na stole było pod dostatkiem. Przepadał na przykład za przepyszną mieszanką miodu z makiem.

Miał właśnie zamiar oddać się tej wspaniałej uczcie, gdy wydarzyło się coś nieoczekiwanego: w sali zjawiła się grupa kobiet ubranych w niemal przezroczyste lniane tuniki, pod którymi wyraźnie widoczne były ich wdzięki.

– Mam nadzieję, że docenisz moją gościnność – rzekł Wergiliusz, kiedy jedna z niewiast usiadła Lukanosowi na kolanach.

– Możesz być pewien – syn gubernatora skłamał, nie widząc nic pociągającego w wyuzdanym zachowaniu prostytutek.

– W takim razie korzystaj. Właśnie przybył posłaniec z Tarraco z dobrą dla was wiadomością. Twój drogi ojciec Manni nie żyje. Może rzeczywiście nadeszła pora, żeby, jak to masz w zwyczaju powtarzać, rozwiązać nasze problemy.

Lukanos uśmiechnął się, jednocześnie rozważając w myślach, co czuje. Czy powinien odczuwać ból? Radość? Wyrzuty sumienia? Obrzydzenie? Jednak odczuwał obojętność, a w głowie kołatała mu jedna myśl: od tej chwili stosunki z jego siostrą ulegną zmianie. Osiągnął już wystarczający wiek, żeby stać się pater familias, i jeśli Adriana chce pozostać w rodzinnym domu, będzie musiała dostosować się do jego zasad.

Z zamyślenia wyrwał go dotyk ocierającego się o niego ciała nierządnicy. Z początku nie doświadczył żadnego rodzaju przyjemności. Kobieta położyła się na posadzce i próbowała ręką odnaleźć jego męskość, ale ta – jak to się już wcześniej zdarzało – nie reagowała.

Nagle Lukanos wpadł na pewien pomysł. Próbował już tego w zaciszu sypialni, ale nigdy w obecności ludzi. Odłożył jedzenie, które trzymał w rękach, na najbliżej stojącą tacę, wyciągnął się wygodnie i zamknął oczy. Następnie wyobraził sobie, że ciało prostytutki zmieniło się w delikatne i tak bardzo przez niego pożądane ciało Adriany. Efekt był natychmiastowy. Po chwili kobieta z zadowoleniem objęła dłonią jego pęczniejący członek i włożyła go sobie między nogi. Lukanos domyślił się, że Wergiliusz ich obserwuje, ale nie przeszkadzało mu to, ponieważ obraz, jaki miał w głowie, był tak rzeczywisty, że chwilami myślał, iż znalazł się w sypialni siostry, oboje nago, jak w dzieciństwie. Czar jednak prysł, kiedy zachęcona okazywanym przez niego pożądaniem kobieta wcisnęła mu do ust swój sutek, który Lukanos natychmiast wypluł, jakby podano mu do jedzenia coś obrzydliwego. Nie był już w stanie wyobrazić sobie dziecięcego ciała Adriany. To było wiele lat temu. Kontrast pomiędzy tamtym wspomnieniem a widokiem kołyszącej się nad nim olbrzymiej piersi prostytutki, pomimo młodzieńczej witalności Lukanosa, popsuł mu całą przyjemność.

Wypchnął prostytutkę z triclinium z taką siłą, że zaskoczona upadła na ziemię, ale on nie poruszył się, by jej pomóc. Był zbyt zajęty powstrzymywaniem gniewu, słysząc irytujący śmiech Wergiliusza. Nie zareagował porywczo tylko przez wzgląd na łączące ich interesy.

Sytuację uratowało pojawienie się jednego z ludzi Wergiliusza. Niewolnik stanął w progu, czekając, by jego pan pozwolił mu się zbliżyć. Lukanos w tym czasie zaczął porządkować strój, więc nie słyszał, o czym rozmawiali. Zamroczona upadkiem prostytutka wciąż leżała na ziemi, nie mając pojęcia, co się wokół niej dzieje.

Wergiliusz rozkazał kobietom i niewolnikom opuścić salę. Lukanos domyślił się, że chciał powiedzieć mu coś ważnego. A może Manni wcale nie umarł? Może został tylko zraniony? Gubernator był postawnym mężczyzną, wprawionym w trudnych bojach, i nigdy nie przydarzyło mu się nic złego.

– Stało się coś niespodziewanego – odezwał się Wergiliusz, kiedy zostali sami.

– Co? Czy mój ojciec żyje?

– Nie, nie. Operacja się udała, ale poinformowano mnie, że pojmano jego zabójcę. Wiesz coś na ten temat?

– Nie mam pojęcia. Jak to się stało? Nakazałem jasno, żeby moi ludzie rozbiegli się po mieście, a następnie ukryli w jednym z portowych magazynów. Jeśli wszystko poszło zgodnie z planem, mieli czekać na mój powrót, nie robiąc wokół siebie zamieszania.

– W żadnym razie nie śmiałbym wątpić w twoją skuteczność – powiedział Wergiliusz, chociaż w jego głosie zabrzmiał fałsz. – Zdajesz sobie przecież sprawę, że waga naszego planu nie pozwala nam pozostawiać nic przypadkowi. Uważam, że powinieneś natychmiast wracać do Tarraco. Pozostawienie przez dłuższy czas tych ludzi samych może zadziałać na naszą niekorzyść. Jeśli ich wszystkich wyłapią, możemy mieć poważne kłopoty. Zgadzasz się ze mną?

– Oczywiście – odrzekł Lukanos, wiedząc, że była to jedyna dobra odpowiedź w tej sytuacji. – Ale jestem przekonany, że nie chodzi o żadnego z moich ludzi.

– Przykro mi, że przerwałem ci igraszki... – stwierdził z ironią Wergiliusz, ignorując jego ostatnie słowa.

– Nic się nie stało. Mamy teraz ważniejsze sprawy od zajmowania się cielesnymi rozkoszami.

– Cieszy mnie, że tak myślisz, przyjacielu. Wydałem już rozkazy, by osiodłano wypoczęte konie i powiadomiono twoich ludzi. Innym razem skorzystamy z przyjemności, jakie oferuje nam życie. W tej chwili gramy o wysoką stawkę.

Młodzieniec opuścił dom duumwira z wielkim niepokojem. Jak to możliwe, że złapano zabójców jego ojca? Wszystko zostało przecież szczegółowo zaplanowane. Może to pomyłka? W przeciwnym wypadku jego życiu groziło niebezpieczeństwo, a jeśli zmuszono by go do mówienia, także życiu Wergiliusza. Nagle zrozumiał, dlaczego wśród żołnierzy, których dał mu do eskorty jego wspólnik, nie widział znajomych twarzy. Powinien mieć się na baczności i zaraz po dotarciu do Tarraco otoczyć się ludźmi zdolnymi go ochronić. Nie miał pojęcia, jak daleko sięgały wpływy duumwira. Od tej chwili jego życiową maksymą powinna stać się nieufność. Jedynie wspomnienie Adriany, którą miał już teraz tylko dla siebie, oderwało na chwilę jego myśli od impasu, w jakim się znalazł. Jego siostra należała do niego, do końca życia, chociaż nie był pewien, czy w zaistniałej sytuacji zdąży się nią nacieszyć.

4.

PERTHUS

Tarraconensis, 44 r. p.n.e.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

5.

Tarraco, lato 26 r. p.n.e.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

6.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

7.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

8.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

9.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

10.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

11.

PERTHUS

Tarraconensis, 44 r. p.n.e.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

12.

Tarraco, lato 26 r. p.n.e.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

13.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

14.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

15.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

16.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

17.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

18.

PERTHUS

Tarraconensis, 44 r. n.e.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

19.

Tarraco, lato 26 r. p.n.e.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

20.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

21.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

22.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

23.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

24.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

25.

PERTHUS

Tarraconensis, 44 r. n.e.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

26.

Tarraco, lato 26 r. p. n.e.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

27.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

28.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

29.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

30.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

31.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

32.

PERTHUS

Tarraconensis, 44 r. n.e.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

33.

Tarraco, lato 26 r. n.e.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

34.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

35.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

36.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

37.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

38.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

39.

PERTHUS

Tarraconensis, 44 r. n.e.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

40.

Tarraco, lato 26 r. p.n.e.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

41.

Wąwóz Farreres, lato 26 r. p.n.e.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

42.

Tarraco, lato 26 r. p.n.e.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

43.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

44.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

45.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

46.

PERTHUS

Tarraconensis, 44 r. n.e.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Epilog

Tarraco, 44 r. p.n.e.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.