ALEKSANDRA CHEREK

PIES

PIELĘGNACJA, SZKOLENIE I TRENING CHARAKTERU

(FRAGMENT)

Strona redakcyjna

Redaktor prowadzący: Renata Kicka

Redakcja: Joanna Morawska

Korekta: Maria Szewczyk, eKorekta24.pl

Opracowanie graficzne: Eliza Goszczyńska, Grażyna Faltyn

Skład i łamanie: Joanna Królak

Rysunki: Kamila Stankiewicz

Zdjęcia we wkładce: wszystkie zdjęcia pochodzą z http://pl.fotolia.com; autorów zdjęć podpisano przy poszczególnych ilustracjach

Opracowanie okładki: Krzysztof Zięba, TonikStudio.pl

Zdjęcie na okładce: www.istockphoto.com © Nataliya Kuznetsova

Współpraca: Maria Gładysz

Ta wersja elektroniczna: Masterlab/Lekkie-ksiazki.pl

© Edgard 2011

Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione. Wykonywanie kopii metodą kserograficzną, fotograficzną oraz kopiowanie na nośniku filmowym, magnetycznym lub innym skutkuje naruszeniem praw autorskich niniejszej publikacji.

Samo Sedno

Edgard

ul. Belgijska 11

02-511 Warszawa

tel./fax: (22) 847 51 23

e-mail: samosedno@samosedno.com.pl

ISBN 978-83-7788-155-2

wydanie I

Warszawa 2011

Spis treści

Strona redakcyjna

Spis treści

Od autorki

Dlaczego warto sięgnąć po tę książkę?

Rozdział 1. Kilka słów o udomowieniu

Rola psa w życiu człowieka

Podsumowanie

Rozdział 2. Sztuka wyboru psa

Kryteria wyboru

Test wyboru psa

Gdzie znaleźć czworonożnego przyjaciela?

Najpopularniejsze rasy w Polsce

Podsumowanie

Rozdział 3. Świat z perspektywy czterech łap, czyli jak funkcjonują psie zmysły

Wzrok

Węch

Słuch

Smak

Dotyk

Podsumowanie

Rozdział 4. Pielęgnacja i opieka

Odpowiednie żywienie

Podstawowa pielęgnacja

Szczepienia i opieka weterynaryjna

Obowiązki każdego opiekuna psa

Bezpieczeństwo psa w domu – na co zwrócić szczególną uwagę?

Bezpieczne dziecko

Podsumowanie

Rozdział 5. Psie zakupy i usługi

Zakupy

Usługi

Podsumowanie

Rozdział 6. Mowa ciała psów

Czy psy mówią?

Kilka zasad wzajemnej komunikacji

Co pies mówi swoim ciałem?

Podsumowanie

Rozdział 7. Szkolenie

Trening w domu

Dlaczego warto szkolić psy?

Przegląd metod szkoleniowych

Szkolenie pozytywne

Szkolić samemu czy zwrócić się do profesjonalistów?

Rodzaje szkolenia

Nauka podstawowych sztuczek

Podsumowanie

Rozdział 8. Posłuszeństwo na co dzień

Podstawowe komendy posłuszeństwa, które powinien znać pies

Podsumowanie

Rozdział 9. A co, jeśli... czyli PSYchologia

Problemy ze szczeniakiem

Problemy z dorosłym psem

Podsumowanie

Rozdział 10. Aktywnie i pomysłowo, czyli psie sporty

Agility

Frisbee

Obedience

Flyball

Inne formy rozrywki

Podsumowanie

Rozdział 11. Baza danych

Schroniska

Fundacje na rzecz zwierząt, stowarzyszenia i ważne organizacje działające w Polsce

Cmentarze i krematoria

Wystawy psów

Od autorki

Choć nie będzie to oryginalne, muszę napisać, że psy były dla mnie ważne przez całe życie. Według rodziców pierwsze w życiu zdanie wypowiedziałam właśnie do psa.

Zawsze marzyłam o pracy z psami, dlatego przy pierwszej nadarzającej się okazji zaangażowałam się w wolontariat przy schronisku, a aby lepiej zrozumieć czworonożnych podopiecznych, zaczęłam czytać literaturę fachową po polsku, angielsku i niemiecku. Swoją wiedzę pogłębiałam na kolejnych kursach przeznaczonych dla osób zawodowo zajmujących się psami.

Patrząc w psie oczy, zawsze widziałam w nich mądrość, wierność i oddanie, za które tak bardzo te zwierzęta cenimy. Intuicyjnie czułam także, że powiedzenie „Pies – twój przyjaciel” nie jest pełne i nie do końca oddaje charakter relacji między człowiekiem i zwierzęciem. Z czasem zrozumiałam, że aby je uzupełnić, należy zrobić wszystko, by stać się także przyjacielem swojego psa, bo przyjaźń jest prawdziwa tylko wtedy, gdy jest wzajemna.

Dziś wiem już, jak doskonale psy potrafią odnaleźć się w ludzkim świecie, jak świetnie uczą się odczytywać nasze emocje i nastroje. Czułam, że winna im jestem podobne poznanie i zrozumienie. Na ile udało mi się wniknąć w ich świat, pokazuje niniejsza książka.

Aleksandra Cherek

Dlaczego warto sięgnąć po tę książkę?

Nie ma w świecie zwierząt drugiej takiej międzygatunkowej przyjaźni i więzi jak ta, która połączyła psa i człowieka. Żadne inne zwierzę nie jest w stanie zaufać ludziom do tego stopnia co pies. Żadne inne zwierzę nie potrzebuje i nie szuka kontaktu z człowiekiem oraz jego akceptacji. Powinniśmy doceniać tę więź i zaufanie, jakim obdarzył nas wilczy potomek, i postarać się zrozumieć jego naturę.

Pies jest przedstawicielem zupełnie innego gatunku, który musi nauczyć się funkcjonować w realiach nowej, ludzkiej rodziny. Rozumiejąc go, jego naturę i instynkty, można pomóc mu przejść przez tę naukę łatwiej i skuteczniej. Przyjmując psa pod swój dach, należy stać się jego przewodnikiem po nieznanym świecie i obcych zwyczajach. Najczęściej to, co jest dla psa zupełnie naturalne, dla człowieka jest nie do zaakceptowania, dlatego trzeba zwierzęciu wskazać, co jest w porządku, a co nie. Spójrz na swojego psa jak na gościa z innego kraju czy odmiennej kultury, którego musisz wprowadzić w nowe realia, a zobaczysz, że odwdzięczy ci się za to w najpiękniejszy możliwy sposób – pokocha cię bezgranicznie i bezwarunkowo.

Z książki tej dowiesz się, jak dokonać wyboru idealnego psa dla siebie i swojej rodziny, gdzie go znaleźć oraz jak przygotować dom na przybycie nowego domownika. Znajdziesz tu także informacje na temat żywienia, pielęgnacji oraz szkolenia. Dzięki szczegółowym opisom nauki komend krok po kroku będziesz mógł sam nauczyć psa nie tylko podstawowych komend posłuszeństwa, lecz także ciekawych i interesujących sztuczek.

Książka ta pomoże ci także w razie, gdyby twój podopieczny sprawiał problemy, np. skakał na gości czy żebrał przy stole. Przeczytasz tu wiele ciekawych informacji na temat psich zmysłów i mowy ciała, a także porad, jak aktywnie spędzać czas z psem. Wyróżnione w tekście wskazówki i ciekawostki uczynią z ciebie prawdziwego znawcę nie tylko psiej natury, lecz także psiej psychiki.

Dzięki temu poradnikowi zrozumiesz fenomen przyjaźni między człowiekiem a psem, poznasz nowe możliwości pogłębiania łączącej was więzi i budowania wzajemnego zrozumienia.

Rozdział 1. Kilka słów o udomowieniu

Z tego rozdziału dowiesz się:

• ile w psie jest wilka;

• kiedy pies stał się przyjacielem człowieka;

• czy miniaturowy chihuahua i olbrzymi dog niemiecki naprawdę mają wspólnego przodka;

• jakie korzyści odnosi człowiek z tej międzygatunkowej przyjaźni.

Psy budzą w nas najczęściej ciepłe uczucia. Wielbicieli znajdują przedstawiciele wszystkich ras bez względu na umaszczenie, rozmiar, długość sierści, łaty czy fałdki. Są również tacy, którzy przygarną i pokochają najbrzydsze, zapomniane, wciśnięte w najdalszy kąt schroniskowego boksu psiątko.

O wilkach natomiast krążą mroczne legendy. Ich przenikliwe, wręcz przeszywające ludzką duszę spojrzenia budzą w wielu z nas strach. Nie ufamy wilkom i wolimy trzymać się od nich na dystans. One od nas zresztą też.

Tymczasem okazuje się, że DNA wilka szarego i psa różni się jedynie w 0,2%, co bezsprzecznie dowodzi, że nasi czworonożni przyjaciele mają wilczych przodków. Poza tym pies i wilk mogą się ze sobą swobodnie krzyżować i dawać płodne potomstwo, czego przykładem są wilczaki czechosłowackie czy wilczaki Saarloosa.

Proces udomowienia psa ciągle budzi wśród naukowców wiele emocji. Istnieje przynajmniej kilka teorii, które początek ludzko-psiej przyjaźni datują, w zależności od teorii, na okres od ok. 32 tys. do 14 tys. lat wstecz. Naukowcy wskazują różne miejsca, w których proces ten się rozpoczął: jedni uważają, że na Dalekim Wschodzie, inni upierają się przy Afryce. Nie wiadomo dokładnie, w jaki sposób proces ten przebiegał, jednak zakłada się, że początki ludzko-psiej przyjaźni polegały na wymianie korzyści. Wilki nauczyły się, że warto przebywać blisko osad ludzkich – źródeł rozmaitych resztek stanowiących łatwe do zdobycia pożywienie. Dla ludzi korzystna była obecność wilków w pobliżu osady, gdyż oczyszczały one teren z odpadów, a także odstraszały inne drapieżniki. W miarę upływu czasu ludzie i wilki uczyli się żyć coraz bliżej siebie, zacierając powoli międzygatunkowe granice. Być może niekiedy zdarzało się, że któreś z wilczych szczeniąt zdobywało czyjeś serce i stawało się ulubieńcem jakiegoś dziecka, albo człowiek zauważył, że podczas polowania może wykorzystać niezwykłe zdolności wilków.

Historii tej przyjaźni zapewne nigdy nie odkryjemy do końca, jednak niezwykłe jest to, że możemy się nią cieszyć do dziś. Żaden inny gatunek zwierząt w historii nie wytworzył takiej więzi z człowiekiem jak pies, żadne inne zwierzę nie nauczyło się tak doskonale czytać ludzkiej mowy ciała i żadne inne zwierzę nie jest aż tak od człowieka zależne. Psy do tego stopnia wkradły się w łaski człowieka, że osiągnęły obecnie niezwykły ewolucyjny sukces: na świecie populacja wilków jest 1000 razy mniejsza niż populacja psów.

Ciekawostka

Populację wilka szarego szacuje się obecnie na 400 tys. sztuk, psa natomiast aż na 400 mln.

Rola psa w życiu człowieka

Wzajemne korzyści wynikające z bliskich relacji człowieka z psem rozwijały się wraz z postępem nauki i cywilizacji, obejmując coraz to nowe aspekty życia. Pies i człowiek żyją ze sobą i dla siebie, a korzyści czerpią obie strony.

Obecnie psy nie muszą już oczyszczać z odpadów terenów zamieszkanych przez ludzi ani nie żyją już dziko. Dzielą z ludźmi mieszkania i domy, a przemysł i usługi mają wiele do zaoferowania czworonogom. Psy wspaniale odwdzięczają się za opiekę i troskę: są wierne i potrafią znakomicie pracować.

Ratownictwo

Dziś psy służą człowiekowi pomocą i uzupełniają jego działania w wielu dziedzinach życia: pracują jako ratownicy, pomagają służbie granicznej, ochronie lotnisk i dworców.

Dzięki doskonałemu węchowi odnajdują pod zwałami śniegu lub gruzów ofiary lawin czy trzęsień ziemi. Przed ich niezawodnym nosem nie można ukryć narkotyków i materiałów wybuchowych. Odpowiednio przeszkolone są w stanie wyszukać nielegalne substancje czy materiały. Ich umiejętności przewyższają możliwości ludzi, gdy trzeba podążać za zbiegiem lub poszukiwać osoby zaginionej w lesie czy innym rozległym terenie. Psi nos poradzi sobie nawet ze śladami zapachowymi pozostawionymi w wodzie.

Dogoterapia (kynoterapia)

Psy odgrywają także nieocenioną rolę w pracy z dziećmi wymagającymi rehabilitacji czy stymulacji umysłowej. Psi terapeuci pomagają osobom cierpiącym na autyzm, mózgowe porażenie dziecięce, nerwice, ADHD czy stany depresyjne. Poprzez kontakt z psem zwykłe ćwiczenia rehabilitacyjne zamieniają się w niezwykłą przygodę, co zachęca dzieci do pracy i stanowi niezwykle silne źródło motywacji. Ćwiczenia te są w gruncie rzeczy przemycane do terapii pod pretekstem dobrej zabawy z czworonogiem.

Poza tym obecność odpowiednio przeszkolonego psa na zajęciach terapeutycznych może wspomagać rozwój funkcji poznawczych i mowy. Zajęcia takie mogą także stymulować zmysły lub pomagać w nauce chodzenia czy w ćwiczeniach koordynacji ruchowej. Dzięki temu, że pies akceptuje nas bez zastrzeżeń, osoby zagubione i zamknięte w sobie znacznie szybciej pokonują swoje lęki i bariery.

Psy asystujące

Na ulicach coraz częściej spotkać można niewidomych z psem na smyczy zamiast z białą laską w dłoni, widzi się też psy towarzyszące osobom poruszającym się na wózku inwalidzkim. Psy te mają na sobie zazwyczaj odpowiednie kamizelki, często opatrzone napisem „Nie przeszkadzaj, jestem w pracy” lub podobnym.

Coraz więcej osób docenia potencjał tkwiący w naszych czworonożnych przyjaciołach i z pełnym zaufaniem powierza im swoje życie. Pies pomoże nie tylko przejść bezpiecznie przez miasto, lecz także poda wszelkie przedmioty, które upadły na ziemię, lub takie, które znajdują się poza zasięgiem osoby na wózku. Czworonożny pomocnik otworzy lub zamknie drzwi czy szafkę, a w razie konieczności wezwie nawet pomoc. Odpowiednio przygotowane do tej roli psy sprawiają, że osoba niepełnosprawna staje się o wiele bardziej samodzielna i otwiera się na świat. Mogąc swobodniej poruszać się po ulicy czy sklepie, nie jest zdana wyłącznie na pomoc innego człowieka.

Zapamiętaj

Nigdy nie przeszkadzaj psu towarzyszącemu osobie niepełnosprawnej. Taki pies jest w pracy i nie powinno się go rozpraszać. Czworonożni pomocnicy zazwyczaj noszą specjalne kamizelki z napisem informującym o ich niezwykle ważnym zadaniu.

Psy myśliwskie

Niezwykła w przyrodzie chęć psa do współpracy z człowiekiem okazuje się niezastąpioną pomocą podczas polowań. Psy myśliwskie dzieli się na kilka grup w zależności od tego, do jakich zadań są przeznaczone.

I tak wyróżniamy:

1. psy gończe, które mają gonić za zwierzyną (np. gończy polski, ogar polski, bloodhound);

2. płochacze, które mają wypłoszyć zwierzynę z krzewów (np. cocker-spaniel);

3. aportery, które przyniosą postrzeloną zwierzynę zarówno z lądu, jak i z wody (np. labrador retriever, golden retriever);

4. posokowce, które tropią postrzeloną, ale wciąż żywą zwierzynę (np. posokowiec bawarski);

5. tropowce, które prowadzą myśliwego do celu po śladzie zostawionym przez zwierzę (np. wyżeł niemiecki);

6. dzikarze, które świetnie sobie radzą podczas polowania na dziki (np. gończy polski, jamnik);

7. norowce, które wypłaszają drobną zwierzynę z nor (np. jamnik, foksterier).

Psy pasterskie

Od bardzo dawna psy także sprawdzają się jako strażnicy i pasterze zwierząt hodowlanych. Niektóre z nich potrafią doskonale ostrzegać o pojawieniu się potencjalnego drapieżnika i skutecznie go odstraszyć, inne zadbają o to, by stado się nie rozbiegło i nie tratowało upraw.

Podsumowanie

1. Pies pochodzi od wilka. DNA wilka szarego i psa domowego różni się w zaledwie 0,2%.

2. Zakłada się, że pies został udomowiony mniej więcej 14 tys. lat temu, choć niektóre badania wskazują na ponad dwukrotnie dłuższą historię tej międzygatunkowej przyjaźni.

3. Udomowienie psa było procesem opartym na wzajemnych korzyściach, dopiero z czasem pies stawał się coraz bliższym przyjacielem człowieka.

4. Psy do dziś służą człowiekowi, a dzięki doskonałym zmysłom i niewiarygodnej chęci współpracy z człowiekiem pracują jako stróże, pasterze, ratownicy, terapeuci i psy asystujące.