Cały dzień budowałam

życie a słońce

teraz tonie

aby to zniweczyć

Anne Sexton,
„Furia zachodów słońca”,
tłum. J. Napiórkowski

Powracając do zjawisk, znajdujemy fundamentalną warstwę, która obejmuje już pewną całość obdarzoną nieredukowalnym sensem: nie wrażenia poprzecinane lukami, w które miałyby się wciskać wspomnienia, ale fizjonomię, strukturę krajobrazu lub słowa, które są spontanicznie zgodne zarówno z chwilowymi intencjami, jak z wcześniejszymi doświadczeniami.

Maurice Merleau-Ponty,
Fenomenologia percepcji,
tłum. M. Kowalska

immersja

czemu widzę biel jako rozbrojone światło

czemu nie wierzę w to co może wyrządzić pionowe słońce nadal jeszcze nie

czemu nie ma cienia pod powtórzonym niebem czerwień oranż czerwień

zapalenie dnia

czemu moment ciągnie wyczerpany ku jej ognisku czym jest odległość

jeśli nie masą nawarstwiającego się piasku – sięga już do brody

czemu nie dochodzi

do utonięcia nawet w całej jej rozległości

wędrówka ustaje

raz przez półksiężycowe zarośla potem przez wyśniony dźwięk

jakiejś autostrady w tle szelest

dokąd mknie jaszczurka czemu gorąc sepleni

zaklęcia czemu oczekuję

za skałami na ślady nocnych zwierząt na odbicie

dawnego ukochanego czemu mnie nie woła – czy on mnie nie zgubił

immersja

jak poruszałam się przez cały ten czas

nieruchoma gdy wiatr przesuwa piach

.

uszkodzenia

gdy przychodzi wieczór

mówią że skały wędrują

pustynia się wierci i wikła w kołdrę

budzi się

kobieta bez uszkodzeń szykuje się

na jednodniową wyprawę nie wlecze widziadeł

przez szmat mil

sama z migotaniem słońca i soli kamiennej

sama z rozległą siatkówką oka

ślepotą

bo kto patrzy w światło wie

były tam od zawsze

za zamkniętymi oczami cienie lakieru do metalu

.

migrena

wstąp w krwiobieg zastygające światło to światło

nurza się w bieli

kocioł błysków

punkt pulsuje plamą krajobraz

krzepnie mozaikowy zygzak

bólu głowy połowa czaszki

niech ktoś zakryje to słońce

niech ktoś zabierze te wirujące wonie

piłę tarczową

kiedy przychodzi

chwytaj się żeber

głosek z gardła strużyn drewna osadów

żółci

du-dum dum dum ten huk

rozdziera skórę nieba tryska z niej

kolor pochodny znieczulenie

i różowo pęka żelazista skała

i miedzią i purpurą śpiewa mi do snu

tykający kwarc

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

Uwagi

Zarys tego tomu powstał w ramach artystycznego projektu badawczego Królewskiego Konserwatorium w Antwerpii (2019–2021), w ścisłym dialogu z pracami artystki audiowizualnej Jany Coorevits. Bardzo sobie cenię wspólną nam metaforę ciała i krajobrazu oraz wszystkie rozmowy na ten temat.

Wiersze „uszkodzenia” („beschadigingen”), „kondor” („gier”), „wnętrze kamienia” („het binnenste van een steen”) i „złodziej” („dief”) ukazały się w czasopiśmie „nY#46” (09/2021).

Wiersz „terra preta” został opublikowany wcześniej w zbiorze Zwemlessen voor later (Uitgeverij Vrijdag, 2020).

„Ilsebill śni” jest zmienioną wersją cyklu „de vrouw van de visser droomt” („żona rybaka śni”), który ukazał się wcześniej w czasopiśmie „Het Liegend Konijn” (4/2018).

NOWY EUROPEJSKI KANON LITERACKI

HAŁYNA KRUK Ktokolwiek, tylko nie ja
(przekład Bohdan Zadura)

MAREK VADAS Ucieczka
(przekład Weronika Gogola)

NAJAT EL HACHMI Ostatni patriarcha
(przekład Anna Sawicka)

ALEŠ ŠTEGER Księga rzeczy
(przekład Miłosz Biedrzycki)

CLAUDIU KOMARTIN kobalt
(przekład Jakub Kornhauser)

MAJA URBAN Statua wolności
(Miłosz Waligórski)

BÉRENGÈRE COURNUT Z kamienia i kości
(Hanna Igalson-Tygielska)

FRÍÐA ÍSBERG Świerzb
(Jacek Godek)

MARIA NAVARRO SKARANGER Emily forever
(Karolina Drozdowska)

BENEDEK TOTTH Trupi bieg
(Elżbieta Sobolewska)

JAN ŠKROB Real
(Zofia Bałdyga)

RADMILA PETROVIĆ Moja mama wie, co się wyprawia w miastach
(Aleksandra Wojtaszek)

MATTEO BUSSOLA Viola i Niebieski
(Katarzyna Skórska)

CHARLOTTE VAN DEN BROECK Rozcierki z ziemi
(Olga Niziołek)

Spis treści

Motto

immersja

uszkodzenia

migrena

kondor

wnętrze kamienia

złodziej

Wielka i Mała Wężowa Bogini

ryt

w zgięciu

Faeton

Struś Pędziwiatr & Wiluś E. Kojot

gwasz

kalcyt

udawać że kamień to owoc

szyszka

miąższ

akacja

anemone nemorosa

syk

szkic

nad sadzawką w parku

z bagien

uzdrowienia

historia kamieni szlachetnych

Afrodyta z Knidos (360 p.n.e.)

sejsmologia

wstrząsy

Matar

terra preta

I.M.

Cholita

przekształcenia

na rafie

Ilsebill śni

widok morza

Uwagi

Nowy europejski kanon literacki

Karta redakcyjna

NOWY EUROPEJSKI KANON LITERACKI 14

CARLOTTE VAN DEN BROECK: Rozcierki z ziemi

PPRZEKŁAD Z JĘZYKA NIDERLANDZKIEGO • Olga Niziołek

REDAKCJA I KOREKTA • Joanna Mueller

ILUSTRACJA NA OKŁADCE • Gosia Herba

PROJEKT LAYOUTU OKŁADKI • Mikołaj Pasiński

PROJEKT TYPOGRAFICZNY ŚRODKA KSIĄŻKI • Artur Burszta

Copyright © by Charlotte van den Broeck, 2021
Copyright © by Olga Niziołek, 2023
Copyright © by Gosia Herba, 2023
Copyright © by Biuro Literackie, 2023

First published in 2021 by De Arbeiderspers, Amsterdam
Tytuł oryginalny: Aarduitwrijvingen

BIURO LITERACKIE

poczta@biuroliterackie.pl

www.biuroliterackie.pl

ISBN 978-83-67706-94-0

KONWERSJA: eLitera s.c.