Tytuł oryginału: Huldreplassen

Przekład z języka norweskiego: Magdalena Stankiewicz

Copyright © Bente Pedersen, 2024

This edition: © Word Audio Publishing International/Gyldendal A/S, Copenhagen 2024

Projekt graficzny okładki: Anna Slotorsz

Redakcja: Elżbieta Skrzyńska

Korekta: Anna Nowak

ISBN 978-91-8076-356-1

Konwersja i produkcja e-booka: www.monikaimarcin.com

Wszelkie podobieństwo do osób i zdarzeń jest przypadkowe.

Word Audio Publishing International/Gyldendal A/S

Klareboderne 3 | DK-1115 Copenhagen K

www.gyldendal.dk

www.wordaudio.se

Rozdział 1

Nie wiedziała, jak długo już idą. Nie wiedziała, gdzie się znajdują. Jedyne, z czego zdawała sobie sprawę, to zimno.

Myślała tylko o tym, żeby dzieci nie przemarzły. Następnie żeby przeżyć. Ze względu na dzieci.

Miała już za sobą podobną podróż, ale wtedy sama była małą dziewczynką.

Wtedy inni poświęcali się dla niej, choć tego nie rozumiała. Poza tym podróżowała z ludźmi, którzy znali płaskowyż, wiatr i chłód.

Wyprawa do Ruiji różniła się od obecnej pod każdym względem. Wtedy miała Mikkala.

Teraz również zmierzali na północ. Jeszcze dalej na północ Ruiji – do krainy nad morzem, do północnej Norwegii.

Raija znowu była w drodze. Dokąd – nie wiedziała dokładnie. Wiedziała tylko, co opuściła.

Tym razem stanowili niemałą grupę.

Dzieci. Reijo. Dwoje nowych przyjaciół z Finlandii: Taavi i Tarja. Mimo to serce Raiji wypełniała naga samotność, pozbawiająca ją wszelkiej nadziei i wszystkich marzeń, jakie snuła do tej pory.

Z każdym kolejnym krokiem paliła za sobą mosty. Zdawała sobie sprawę, że kraina na północy nad Morzem Arktycznym jest ogromna. Być może nigdy więcej nie spotka Mikkala.

Z każdą milą zbliżała się do niego – a jednocześnie coraz bardziej oddalała. Mikkal nic nie wiedział o tej wyprawie. Nadal sądził, że jego Raija mieszka w małej osadzie nad fiordem Lyngen.

Patrzyła przed siebie, ale widziała niewiele. Wiatr smagał twarz, wyciskał łzy.

Musiała przymykać oczy, cały świat stał się dwiema wąskimi szparkami.

Świat, który mimo wszystko wydawał się nieskończenie mały. Za sobą mieli ścianę śniegu. Po bokach także. A w ich stronę, ciskane wiatrem, sypały się poziomo igiełki lodu i śniegu. Maleńkie, ostro zakończone noże. Policzki dawno już przestały piec.

Reijo nalegał, by często się zatrzymywali i szczypali skórę twarzy, pobudzając ją do życia.

Twarze, ręce i nogi najbardziej były narażone na odmrożenie. Raija straciła czucie w stopach. Poruszały się. Niosły ją naprzód. Lecz ich nie czuła.

Policzki stały się lodowate. To jedyne, co mogła o nich powiedzieć. Dłonie spuchły i bolały.

Dobrze, że niosła Knuta. Przyciskała dziecko do piersi, grzejąc je własnym ciepłem. Inaczej maleńkie ciałko zamarzłoby na śmierć.

Zawiązała szal w ten sposób, że chłopczyk leżał w nim bezpieczny. Dzięki temu odrobinę odciążyła ręce.

Trzymiesięczne dziecko nie waży wiele, ale nawet taki ciężar staje się odczuwalny, jeśli trzeba go dźwigać przez cały dzień, w taką pogodę, na którą nikt dobrowolnie nie wychodzi z domu.

Reijo i Taavi kroczyli na przedzie. Brnęli po kolana w śniegu i niemal wlekli za sobą konia, który ciągnął na saniach tę odrobinę doczesnego dobra, jakie posiadali, i dwoje starszych dzieci. Maja i Elise musiały jednak od czasu do czasu iść pieszo. Nie dlatego, żeby ulżyć zwierzęciu, ale żeby nie zmarzły i całkiem nie skostniały z zimna.

Musiały się ruszać, w przeciwnym razie nabawiłyby się odmrożeń. Serce Reijo się ściskało, kiedy mimo gwałtownych protestów dziewczynek kazał im wysiadać z sań w śnieg, który sięgał dzieciom prawie do pasa.

Elise płakała cicho, a Maja krzyczała w głos. Bardziej okrutne ze strony Reijo byłoby jednak pozwolić maluchom siedzieć spokojnie i czekać, aż mróz niepostrzeżenie wykradnie im czucie w rękach i nogach – a w końcu być może pozbawi je życia. Odpowiadał za tę małą gromadkę. Odgrywał w pewnym sensie rolę przywódcy.

Odpowiedzialność niczym ołów ciążyła na barkach dziewiętnastolatka. Bał się, że zadymka sprowadzi ich z właściwej drogi. Zacisnął zęby, aż zabolały go szczęki. Musieli iść dalej. Zatrzymanie się teraz groziłoby śmiertelnym niebezpieczeństwem – tu, gdzie za dach mieli niebo, którego nawet nie mogli zobaczyć.

Oznaczałoby to rezygnację i zdanie się na nieprzychylną naturę, aby ostatecznie się z nimi rozprawiła.

Nie po to obrali kurs na północ, żeby umrzeć. Mieli rozpocząć nowe życie. A on – młody chłopak z lasów południowo-wschodniej Finlandii, roił śmiałe marzenia. Marzenia o czymś lepszym. Marzenia o żółtym metalu, który niejednego mógł doprowadzić do szaleństwa.

O złocie, którego pokłady, jak mówiono, znajdują się w Ruiji, w owej północnej krainie nad morzem. Teraz nie pozostało mu nic oprócz marzeń. Mógł nimi przynajmniej wypełnić myśli.

Raija od dawna stanowiła część jego pragnień, jednak wyraźnie dała do zrozumienia, że nie może mu ofiarować nic więcej oprócz przyjaźni. Reijo nieustannie starał się to zaakceptować.

Przyjął na siebie odpowiedzialność za niewielką rodzinę Raiji, kiedy jego najlepszy przyjaciel, Kalle Elvejord, zginął w zeszłym roku podczas połowów w Finnmarku. Reijo postanowił towarzyszyć jej i dzieciom do miejsca, gdzie mogłaby rozpocząć nowe życie.

Sam jednak stworzony był do tułaczki. Z myślą o żółtym metalu, który z pogardzanego Fina, mówiącego źle po norwesku, mógłby uczynić wielkiego pana. Również w Ruiji.

Obrócił się bokiem do wiatru i pociągnął mocno konia za postronek.

– Pójdziesz ty, nędzna szkapo! – warknął, tak żeby nikt nie słyszał.

Przez cały czas walczyli ze śniegiem i wiatrem. To istny Ragnarokk, koniec świata.

Sami wydawali się tacy mali wobec sił natury.

Ktoś chwycił Reijo za ramię i chłopak niechętnie się zatrzymał. Musieli iść. Nie mogli ciągle robić postojów, bo łatwo ulegliby pokusie, by odpoczywać więcej – i więcej, i więcej…

Taavi spojrzał na przyjaciela z desperacją w oczach. Z całej twarzy widoczne były tylko szare oczy. Resztę skrywała skórzana czapka i wełniany szal, owinięty wokół głowy dla ochrony przed mrozem.

Mężczyzna coś powiedział, lecz Reijo nie dosłyszał ani słowa.

Taavi rozchylił szal, żeby odsłonić usta, i wskazał do tyłu ręką w zesztywniałej rękawiczce.

– Raija – krzyknął, Reijo ledwie go słyszał. – Nie ma ich. Raija i mały…

Reijo dłużej nie słuchał. Poprosił towarzysza, by został przy koniu. Przypilnował go. Starał się utrzymać własne ciepło i zadbał o Tarję i dzieci.

Sam natomiast poczłapał z powrotem drogą, którą, jak sądził, przyszli. Z trudem rozpoznawał ślady, śnieg szybko je zacierał. Ale Raija i Knut tam gdzieś zostali.

A bez nich nigdzie nie pójdzie.

Wiatr wiał w plecy Reijo, lecz było ciemno, a nieustająca zamieć śnieżna bynajmniej nie poprawiała widoczności. Mógł przejść w odległości kilku metrów od Raiji i jej nie zauważyć.

Wiatr niezmordowanie próbował zasypać go płatkami, które nabierały dużej prędkości, zanim spoczęły na szerokich ramionach niewysokiego, lecz silnego Fina. Reijo wiele razy znajdował się zaledwie parę centymetrów od zlodowaciałej skorupy i śnieżnych zasp, lecz jakimś cudem udało mu się utrzymać na nogach.

– Raija! – krzyczał całą siłą płuc. Zwątpienie graniczyło z paniką. Nie mógł teraz stracić dziewczyny, nie tutaj, w tym białym piekle, które szalało wokół. – Raija!

Jego głos brzmiał zgrzytliwie jak zardzewiałe żelastwo, lecz on nie przestawał wołać. Od czasu do czasu przeklinał w duchu:

Przeklęty uparciuch! Nie mogłaś jeszcze trochę wytrzymać? Czy ktoś inny nie mógł ponieść małego? Czy sam nie pytałem cię wiele razy właśnie o to? Co za krnąbrne babsko, zawsze musi zrobić na przekór. Kiedy cię znajdę, przemówię ci do rozumu… Raija! RAIJA!

Rzucił parę soczystych przekleństw po fińsku. Podziałały jakby oczyszczająco na jego umysł. Dały upust wściekłości, strachowi i panice.

– Raija! Raija!

Zatrzymał się, stanął pochylony do przodu na szeroko rozstawionych nogach, chwiejący się ze zmęczenia i popychany przez wiatr, który ciągle chciał go powalić. Przez cały czas musiał walczyć, by się nie przewrócić.

Czyżby słyszał jakiś dźwięk? Czy to tylko wiatr? Czyjś głos?

Nasłuchiwał, trudno jednak z pewnością powiedzieć, co go zatrzymało.

Ponownie nabrał powietrza i zawołał jej imię. Nasłuchiwał. Każdy mięsień jego ciała drżał z napięcia.

Dobiegł go znowu – ten dźwięk.

To nie wiatr. Wiatr świszczał i wył pustym głosem Morza Arktycznego, gwizdał pośród trzasków lodu i śmiał się głucho oddechem z bieguna północnego.

Wiatr nie miał w swoim słowniku „Reijo”. Chłopak nie usłyszał więcej niż „…jo”, lecz miał pewność, że ktoś woła jego imię.

Próbował ustalić, skąd dochodził dźwięk, wydawało mu się, że wie, i ruszył dalej. Zatrzymywał się co drugi metr i krzyczał imię Raiji. Nasłuchiwał. Usłyszał wyraźnie w odpowiedzi jej głos. Powlókł się dalej. Potykał się o własne nogi, lecz się nie poddawał. Musi ją odnaleźć.

Zamrugał oczami, przetarł je. Płatki śniegu kładły się na powiekach, tworząc perełki lodu, przez które trudno było cokolwiek zobaczyć. Reijo miał nadzieję, że odnajdzie powrotną drogę do konia i sań.

– Raija! – krzyknął, napełniwszy płuca powietrzem tak zimnym, że poczuł ból w piersiach. Wiatr zapierał mu dech i zasypywał śniegiem twarz, na której malowała się rozpacz.

– Tutaj – powiedział tuż obok czyjś głos. A raczej pisnął.

Reijo postąpił parę kroków naprzód, potem w bok – dostrzegł przed sobą jakąś nieco ciemniejszą plamę i upadł na kolana przed skuloną postacią.

Czuł, że jest przemarznięty i zmęczony, lecz szczęście, które go wypełniło, kiedy obejmował Raiję i Knuta, przesłoniło wszystko.

Po chwili wybuchnął:

– A niech cię wszyscy diabli, Raija! Przez twój upór znaleźliśmy się w niebezpieczeństwie! Mogłem cię szukać przez całą noc, a tamci, czekając na nas, zamarzliby tymczasem na śmierć…

Jego usta, suche i spękane, tuliły się do jej policzka, skrawka chłodnej skóry, wystającego spod chusty, owiniętej wokół głowy i częściowo osłaniającej twarz.

Złość Reijo wynikała ze strachu, którego nie chciał okazać. Łzy ulgi mieszały się z lodem na rzęsach i topiły zamarznięte krople.

Wilgoć wsiąkała w wytarte wełniane spodnie, które przymarzły do skóry.

Podniósł się niezgrabnie i pomógł Raiji się dźwignąć. Dziewczyna ledwie żywa dosłownie opadła na niego, oparła się, potrzebowała go, jego siły i ciepła.

Dziecko kwiliło przez cały czas. To przynajmniej znaczyło, że żyje. Reijo dziękował Stwórcy.

Otoczył Raiję ramieniem i ruszył z powrotem po swoich własnych śladach, których prawie już nie było widać. Teraz szło się dwa razy trudniej. Raija ledwie trzymała się na nogach, a wiatr wiał prosto w twarz. Stanowił jednak pewnego rodzaju drogowskaz – jeżeli pójdą pod wiatr, być może trafią do pozostałych.

Jeżeli się pospieszą, śnieg nie zdąży zasypać śladów.

Raija podążała bezwiednie za Reijo, zdając się na jego wytrzymałość i siłę. Nie była w stanie wydobyć słowa. Usta miała zdrętwiałe z zimna. Włosy pod chustą tworzyły na czole zamarznięte kosmyki. Wszystko wydawało się lodowato zimne. Zimne. Lód – lód – lód…

Nie mogła zebrać myśli. Zdawała sobie niejasno sprawę z obecności Reijo. Czuła w ramionach niemowlę. Kurczowo trzymała malca, lecz robiła to odruchowo.

Wydawało się, jakby ręce przymarzły do dziecka. Raija nie uświadamiała sobie, że została z tyłu i upadła, nie wiedziała o tym.

Wszystko znalazło się na pograniczu mroku, przerażającego i wiecznego, lecz również kuszącego – i bliskiego.

Niebezpiecznie bliskiego.

Chciała już zamknąć oczy i pozwolić się ogarnąć ciemności, lecz pojawił się Reijo i wyrwał ją z otchłani, więc podążyła za nim. Ku życiu. Ku zimnu. Jeszcze większemu zimnu.

Reijo czuł się zupełnie wyczerpany, kiedy wreszcie dotarli do małej grupy osób przytupujących w miejscu na śniegu przy koniu i saniach. Ganiam tam i z powrotem, do diabła, pomyślał i zawirowało mu przed oczami. Zachwiał się z Raiją w ramionach, wydawało mu się, że ujrzał przed sobą przynajmniej dziesięć osób, lecz nie mogło tu być nikogo więcej poza Taavim i Tarją z dwiema dziewczynkami.

Przyjaciele nie odezwali się ani słowem, ale Reijo miał wrażenie, że dostrzegł w ich twarzach zgodne „chwała Bogu”.

Wiatr trochę ucichł. Na tyle, że mogli stać spokojnie, lecz nie na tyle, by mogli zatrzymać się na odpoczynek pod gołym niebem. I nie na tyle, by zdecydować się na dalszą wędrówkę w sytuacji, kiedy Raija tak bardzo osłabła.

Taavi powiedział to, o czym wszyscy myśleli:

– Ona nie może iść dalej. Musimy zagrzebać się w jakiejś zaspie.

Reijo tylko skinął głową i posadził Raiję w saniach, otulając ją i dziecko skórami.

Oczy dziewczyny były szkliste. Otwarte, lecz dziwnie nieobecne. Reijo wziął Maję na ręce i zaczął brnąć naprzód. Szedł jako pierwszy.

Śnieg zelżał. Wiatr nie wył już tak przejmująco. Jakby wstrzymał oddech.

Koń nadal stał w miejscu.

Reijo zirytowany pociągnął za postronek, lecz zwierzę potrząsnęło tylko łbem i nie ruszyło do przodu. Przebierało nogami i kiwało swą wielką głową, zwracając oczy ku Reijo.

– No chodź – zachęcał Reijo, pociągając trochę łagodniej. Jeśli groźby nie pomogły, może poskutkuje prośba.

Koń pozostał jednak głuchy i ślepy. Uparcie stał w miejscu.

Taavi przeszedł obok Reijo; wydeptał świeży ślad na białym bezbrzeżnym morzu leżącym przed nimi.

Po chwili wrócił biegiem. Jego oczy błyszczały. Mocując się z szalem, zasłaniającym twarz, zawołał:

– Chata! Niedaleko stąd stoi chata! Możemy tam odpocząć.

– A ludzie? – spytał Reijo z niedowierzaniem, lecz otrzymał odmowną odpowiedź. – Gdybyśmy tylko mogli ruszyć tego nieznośnie upartego konia – mruknął.

Pociągnął, a Taavi pchał od tyłu. Wspólnymi siłami udało im się zmusić niechętne zwierzę do ruchu.

Chata znajdowała się kilkaset metrów od miejsca, gdzie się przed chwilą zatrzymali.

Wykopali w śniegu coś w rodzaju tunelu między domem a potężną zaspą, tak że ich niewysoki koń mógł znaleźć tam schronienie. Chata osłaniała od wiatru, a tunel przed największym mrozem. Reijo pomyślał, że przydałoby się jeszcze trochę siana.

Na saniach została resztka tego, na które się wymienili, kiedy ostatnio dotarli do stałego gospodarstwa. Od tamtej pory minęło sporo czasu.

Reijo, pełen obaw, dał koniowi wszystko. Miał nadzieję, że wkrótce znowu spotkają ludzi.

Taavi i Tarja zdołali tymczasem odśnieżyć wejście. Wraz z dziewczynkami weszli do chaty. Ich zmęczone głosy nabrały ciepła.

Reijo odwinął skóry okrywające Raiję i ostrożnie wziął ją na ręce.

Powoli odwróciła ku niemu twarz. Jej oczy wydawały się całkiem pozbawione wyrazu.

Reijo pośpiesznie wniósł dziewczynę do środka. Czuł się niezmiernie szczęśliwy, że znaleźli tę opuszczoną chatę. Raiję bowiem niewiele dzieliło od śmierci.

Kiedy przyzwyczaił oczy do ciemności, obejrzał pomieszczenie, w którym się schronili.

Ściany z okrąglaków, zamknięte otwory okienne, proste palenisko i bardzo oszczędne umeblowanie – stół i parę ław, niezbyt solidnych.

– Tu jest drewno – zauważył Taavi zdumiony. Zaczął grzebać pod ubraniem w poszukiwaniu krzemienia, który należał do jego najcenniejszych skarbów.

Uklęknął przy palenisku, próbując rozniecić ogień. Tarja troskliwie objęła Raiję, która opadła bezwładnie, kiedy Reijo posadził ją na ławie. Musiał ją jednak na chwilę opuścić, by wnieść żywność, skóry i najważniejsze rzeczy. Suche ubranie. Coś, na czym mogliby się położyć.

Znalezienie schronienia poprawiło sytuację, lecz zmartwienia nadal odbijały się na czole Reijo. Okalały je niczym zaciskająca się żelazna taśma.

Mimo wysiłków Taaviego na początku pojawiło się więcej dymu niż ognia. Drewno, starannie poukładane wzdłuż ścian, nie było chyba tak suche, jak sobie wyobrażali.

Prawdopodobnie drewniany dom również nie był zbyt szczelny, ale na pewno lepszy od panującego na zewnątrz mrozu. Kiedy ogień po pewnym czasie porządnie się rozpalił, zrobiło się jasno.

Chata składała się z jednej izby. Klepisko i proste, zniszczone ściany z drewnianych bali. Wzdłuż jednej z niskich ścian oprócz drewna zgromadzono torf. Nie powinno zabraknąć ciepła.

Reijo i Taavi rozdzielili pomiędzy siebie skóry. Reijo przemilczał fakt, że dwiema przykrył konia. Pomyślał, że zwierzę również nie powinno marznąć. W swym sercu miał szczególne miejsce dla istot pozbawionych daru mowy.

Tarji udało się wyswobodzić niemowlę z kurczowego uchwytu Raiji. Dziewczyna usiadła przy palenisku, nucąc cicho nad delikatnym policzkiem dziecka. Reijo rozpoznał jedną z piosenek, którą zwykle śpiewała mu matka w czasach tak odległych, że przesłaniała je zasłona nierzeczywistości.

Parę razy szybko zamrugał. Ręce zaczynały się rozgrzewać. Palce poruszały się lżej i szybciej.

Najpierw dzieci, pomyślał, starając się nie patrzeć na Raiję. Siedziała dziwnie spokojna na ławie, oparta o zimną ścianę. Pogrążona w swym własnym świecie.

Maja popłakiwała, kiedy Reijo ściągał z niej sztywne kumagi. Masował jej nogi, kazał też Elise zdjąć buty i pocierać stopy, tak jak sam to robił córeczce Raiji.

Elise miała zaledwie pięć lat, ale była najstarszym dzieckiem i musiała radzić sobie sama w większym stopniu niż malutka, niespełna dwuletnia Maja.

Nóżki dziecka zaróżowiły się i Reijo uznał, że wystarczy już masażu. Mimo energicznych protestów zdjął z małej liczne warstwy ubrania.

– Zaraz będzie ciepło – tłumaczył, zagryzając zęby i odpierając uderzenia malutkich rączek.

Maja uspokoiła się nieco, kiedy założył jej na gołe ciało wełnianą koszulkę. Na skórze pojawiła się już gęsia skórka. Z pewnością najgorszy chłód zostawili na zewnątrz, lecz wiele jeszcze brakowało, by w tej nieszczelnej chacie zapanowało przytulne domowe ciepło.

Maja dostała suche skarpety i grubą kurtkę. Kątem oka Reijo dostrzegł, że Elise bez nakazu sama zdjęła sztywne, mokre ubranie i znalazła inne.

Szybko przesunął ręką po jej długiej ciemnoblond grzywce.

– Mądra dziewczynka – rzekł z uznaniem. Odpowiedziało mu łagodne spojrzenie niebieskich oczu i zawstydzony uśmiech.

Czuł wyrzuty sumienia, lecz przez cały czas myślał o Raiji. Miał tak mało czasu.

Trochę może zbyt szorstko wepchnął dziewczynki między dwie skóry, prosząc, by przytuliły się do siebie.

W ten sposób przez jakiś czas utrzymają ciepło. Tarja zajmowała się niemowlęciem, które z zadowoleniem przyjmowało jej czułą opiekę.

Reijo spojrzał na Taaviego, który nie odrywał wzroku od swej kobiety z dzieckiem, dzieckiem Raiji.

Szare oczy jakby pociemniały. W tym spojrzeniu tkwiło coś smutnego i niezgłębionego. Może ci młodzi nie mogli mieć potomstwa?

Reijo nie zastanawiał się nad tym dłużej. Najważniejsze, że sam nie musiał zajmować się Knutem. Nie miał pojęcia o niemowlętach, z ulgą pomyślał o tym, że Tarja zdjęła z niego ten ciężar.

Objął Raiję. Wydawała się tak potwornie zimna i przemarznięta. Taka bezwładna, choć sprawiała wrażenie przytomnej. Oczy miała szeroko otwarte, lecz spojrzenie było puste.

Reijo potrząsnął dziewczyną, by się ocknęła. Przestraszył się, jej ciało ciążyło w jego ramionach – jak martwe. Po chwili się opanował, głaskał czule zimny policzek.

Skóra na twarzy była szorstka, a wiedział, jak potrafiła być miękka i gorąca. Ujął w swe dłonie głowę Raiji. Próbował uchwycić puste spojrzenie spod ciemnych rzęs. Popatrzył prosto w jej oczy, lecz nie zareagowała.

Bał się.

Widział, że całkiem skostniała z zimna i jest jakby pozbawiona życia. Jak szalony zaczął ściągać z niej ciężkie ubranie. To przez nie była taka zimna. Zmarznięta i chora. Przemoczone wierzchnie ubranie zaczęło tajać. Okrywało dziewczynę niczym sztywna skorupa.

Reijo zastanawiał się, od jak dawna Raija tak cierpiała. Jak długo tak potwornie marzła, nie skarżąc się jednak ani słowem.

Poprosił Taaviego, by podał mu sakwę z suchymi ubraniami. Uznał, że nie czas na ceregiele i delikatność. Rozebrał Raiję do naga i zaczął nacierać jej niemal martwe ciało cienką wełnianą, chustą z pięknymi frędzlami. Nie przyszło mu nawet do głowy, że to część jej odświętnego stroju.

Taavi odwrócił się plecami, starając się zachować dyskrecję. Reijo uśmiechnął się gorzko i zaczął Raiję z powrotem ubierać. Potem wziął ją znowu w ramiona. Nie czuł nawet, że sam jest przemarznięty do szpiku kości i że jego rzeczy przylgnęły do ciała.

Nie myślał o tym, że tak jak inni powinien się przebrać.

Przytulił twarz do zmierzwionych włosów Raiji, przesuwał po nich ustami, szepcząc czułe słowa. Kołysał ją delikatnie w objęciach. Jak dziecko. Muskał wargami jej ucho. Całował najdroższy policzek i słabo pulsującą skroń.

– Raija, Raija… – szeptał w desperacji.

Jedynie oczy dodawały blasku bladej, pozbawionej kolorów twarzy. Lecz stanowiły jakby lustro – odbijały jedynie otoczenie, a nie to, co się działo w duszy.

Tymczasem Tarja i Taavi ugotowali rzadką kaszę z wody i jęczmienia. Posiliła ona i rozgrzała zmęczone ciała – przynajmniej na pewien czas. Mięso, które ze sobą przywieźli, woleli oszczędzić. Nie wiedzieli, jak długa czeka ich jeszcze droga, nie wiedzieli też, czy łatwo przyjdzie im zdobyć więcej mięsa i ryb.

Przyrządzili jednak bulion na kości, przyjemnie było się napić gorącego napoju.

Dawał złudzenie posiłku mięsnego i sycił prawie tak samo dobrze jak kasza.

Dziewczynki zasnęły po jedzeniu. Objęte nawzajem rączkami. Przedstawiały istny obrazek zgody i błogiego spokoju. Lecz ów obraz był zwodniczy. Reijo zauważył niechęć Mai do Elise. Braciszka zaakceptowała, lecz Elise traktowała jak obcą, która wkradła się do ich rodziny. Maja co prawda była jeszcze maleńka, lecz wiedziała, czego chce.

W dodatku zawsze kochano ją i rozpieszczano, i na nią przede wszystkim zwracano uwagę.

Niełatwo dzielić się miłością bliskich z innymi. Tym bardziej z przybraną siostrą.

Reijo wiedział, że musi uważać na obie dziewczynki.

Ciało Raiji wydawało się już cieplejsze, jakby bardziej miękkie. Tarja przyniosła baranicę i ostrożnie ułożyła ją na wąskich ramionach Raiji. Reijo poprawił skórę, by szczelniej przylegała. Podziękował Tarji spojrzeniem – zobaczył, że zmieniła ubranie; nawet nie zauważył, kiedy.

Przytulił Raiję, przytulił tak mocno, że jęknęła cicho. Omal nie krzyknął z radości. Przesunął ostrożnie i łagodnie dłonią po jej ślicznych włosach, które w tej chwili nie były może tak piękne jak zwykle. Raija poruszyła się. Uniosła głowę. Ściągnęła brwi. Zwróciła się ku Reijo, właściwie na niego nie patrząc.

Jej głos brzmiał dziecinnie i cienko. Przytuliła się mocniej do przyjaciela.

– To nie jest dobre miejsce, Mikkal – powiedziała i zamknęła oczy.

Dopiero wtedy Reijo spostrzegł, że jest mu zimno.

– Tarja – rzekł ochrypłym głosem i zamilkł, szukając słów. Minęło trochę czasu, zanim je znalazł. – Czy możesz… czy mogłabyś…?

– Posiedzieć przy niej? – spytała łagodnie dziewczyna z Tornea. – Dobrze. Pomyśl o sobie, Reijo. Rozgrzej się trochę!

Ostrożnie usiadła na ławie obok Raiji i objęła ją, grzejąc własnym ciepłem.

– Śpi – odezwała się cicho, kiedy Reijo zdejmował kurtkę. – Tylko śpi.

Reijo poczuł ulgę. Jednak od chłodu, który ściskał jego serce, trudniej się było uwolnić.

Najchętniej pozwoliłby się Raiji wyspać. Była wyczerpana, należał się jej odpoczynek.

Ale niemowlę płakało z głodu, Raija nadal karmiła je piersią. Zanim wyruszyli w tę trudną podróż, mówiła ze śmiechem: „Nie będziemy musieli się troszczyć o jedzenie dla niego”.

Knut krzyczał wniebogłosy.

Tarja próbowała wcześniej dać mu kaszy, lecz bez powodzenia. Malec nigdy jeszcze nie jadł nic podobnego. Przyzwyczajenie go do nowego pokarmu nie będzie łatwe. Doskonale to rozumieli, choć nie przywykli do małych dzieci i ich potrzeb.

Raija spała.

Kiedy się obudziła, nie pomyliła już Reijo z Mikkalem. Jej wzrok miał jednak w sobie coś z poprzedniego strachu.

A usta wyszeptały identyczne ostrzeżenie jak to, które mamrotała nieprzytomna do kogoś przebywającego gdzieś daleko:

– To nie jest dobre miejsce.

Nadszedł ranek – z taką samą niepogodą. Wszyscy jednak czuli się wypoczęci, rozgrzani i najedzeni. Tę różnicę dało się zauważyć. Nawet Raija doszła do siebie.

Jej oczy zdradzały jednak czujność. Wiele razy podchodziła do drzwi, wyglądała na zewnątrz, ale nie widziała nic więcej niż pozostali: tylko śnieg. Ścianę śniegu ciskanego ku nim przez wiatr.

– Coś tu jest nie tak – mruknęła raz pod nosem, tak że Reijo ją usłyszał. Nie rozumiał, co miała na myśli. Wydawało mu się, że ten dom to prawdziwe błogosławieństwo dla nich wszystkich.

Raija nie wyrażała na głos swoich wątpliwości. Jej zachowanie raniło Reijo.

Kiedy w ciągu dnia wiatr ucichł, Taavi zapragnął odetchnąć świeżym powietrzem i ujrzeć niebo nad głową.

– Pójdę zastawić sidła – odezwał się. – I tak nie ruszymy się stąd wcześniej niż jutro rano. Może do tego czasu uda się złapać jakieś ptaki.

– Tylko nie idź na lewo – ostrzegła go Raija. W jej głosie brzmiała powaga.

Reijo podniósł wzrok.

Siedział z Mają na kolanach i uczył ją wyliczanki kosi-ko-si-łapki. Elise przykucnęła tuż obok, trzymając w ramionach Knuta. Jej niebieskie oczy śledziły z uwagą ręce Reijo i Mai.

Kiedy Maja się zmęczyła, Reijo musiał uczyć Elise tej samej zabawy. Maja naturalnie była dla niego kimś szczególnym, ale musiał traktować obie dziewczynki jednakowo. Elise zaznała już wiele bólu w swoim życiu. Nie mogła pozostawać w cieniu Mai, niezależnie od tego, czego domagała się ta ostatnia.

– Tylko nie na lewo – powtórzyła Raija. Miała na myśli drogę, którą przyszli.

Taavi spytał:

– Dlaczego nie? Co złego jest w tym miejscu?

Raija odgarnęła z czoła kosmyk włosów i odparła z udawanym spokojem, nie chcąc nazbyt dramatyzować:

– Nie idź tam. Nic tam nie znajdziesz. Po prostu wiem. Mieszkałam na płaskowyżu przez prawie pięć lat. Znam dobrze tutejsze życie. Tam nie ma ptaków. Ani zwierząt. Nikt tam nie chodzi…

– Co przez to rozumiesz? – spytał Reijo ostrym tonem.

Uśmiechnęła się blado.

– I tak nie wierzysz w takie rzeczy…

– Nie możesz tak po prostu zacząć o czymś mówić i nie kończyć – upierał się Reijo.

Poprzedniego dnia, kiedy Raija znalazła się na granicy utraty świadomości, doświadczyła czegoś dziwnego. Nie dawało jej to spokoju.

– Dobrze – odparła krótko. – Ale nie zarzucajcie mi potem, że chcę was straszyć. Sami o to prosiliście. Możecie wierzyć lub nie. Opowiem tylko o rzeczach, które widziałam. W które wierzę… – Jej twarz spoważniała. – Są takie miejsca na płaskowyżach, które pozostały całkiem dzikie. Zupełnie dzikie. Na zawsze. Miejsca, gdzie w żadnym wypadku nikt nie powinien zbłądzić. Są to obszary, na których nie postała noga żadnej z istot dwu lub czworonożnych. Kiedyś…

– Płaskowyż jest wystarczająco duży – zauważył sucho Reijo, za co Raija odpłaciła mu groźnym, gniewnym spojrzeniem.

Natychmiast zamilkł. Właściwie nie chciał jej zranić swą nieufnością. Po prostu odwdzięczył się pewnego rodzaju dziecinną zemstą. Zemstą, której być może nawet nie zauważyła.

– Płaskowyż rzeczywiście jest duży. Dobrze o tym wiem. Mieszkałam tu. I widziałam takie miejsca już przedtem, Reijo. Są martwe. Dla wszystkich żyjących ludzi i zwierząt. To połacie pełne całkiem innych sił niż te, które jesteśmy w stanie zrozumieć. Sił o wiele potężniejszych, niż te, którymi my żywi rozporządzamy. Nikt żywy nie może przekroczyć ich granicy. To niebezpieczne. Zostanie wypchnięty, powstrzymany przez coś potężnego i wielkiego. Przez coś, co znajduje się po drugiej stronie naszego świata. Widziałam, jak szamani próbowali zaklinać takie miejsca, jak próbowali zdobyć trochę owych nadprzyrodzonych sił tam zamieszkujących, lecz nawet im się nie udało. Nikt nie może wejść na teren nieziemskich mocy, na uroczysko… na miejsce, gdzie tańczą huldry…

– Miejsce, gdzie tańczą huldry? – szepnęła Tarja, spoglądając na Taaviego wystraszonym wzrokiem. – Proszę, nie chodź tam!

Taavi otrząsnął się z ogarniającego go strachu i popatrzył na Raiję.

– Gadać to ty potrafisz, Raija. W mówieniu jesteś diabelnie dobra. Zresztą i tak nie zamierzałem iść w tamtym kierunku. Choć nie wiem, czy wierzyć twoim bajkom…

Wzruszył lekceważąco ramionami i poszedł – zapewniwszy jeszcze raz Tarję, że nie zbliży się do tak zwanego uroczyska.

– Powinnaś bardziej uważać na to, co mówisz, i nie straszyć dzieci – mruknął Reijo po fińsku.

Zarówno Maja, jak i Elise znieruchomiały z szeroko otwartymi oczami i nastawionymi uszami. Maja nie bardzo rozumiała, o co chodzi, lecz Elise siedziała jak zaczarowana. Chłonęła każde słowo.

– Sam o to prosiłeś – odparła Raija. – Poza tym to naprawdę nie jest dobre miejsce. Czy nie zastanawiałeś się, dlaczego ta chata jest pusta? Dlaczego ktoś wyjechał, zostawiając cały zapas opału na zimę?

Reijo nie odpowiedział. Wprawdzie też go to niepokoiło, ale nie myślał o tym. Dopóki Raija o tym nie wspomniała.

Miejsce, gdzie tańczą huldry?

Obruszył się. Nikt nie będzie mu opowiadał o jakichś przesądach i nadprzyrodzonych siłach. Obiema nogami stał mocno na ziemi i nie wierzył w nic, czego nie mógł zobaczyć, usłyszeć lub dotknąć. Raija miała zbyt bujną wyobraźnię, ot co. Lecz to do niej niepodobne, żeby jakieś wymysły zawładnęły nią do tego stopnia. Podróż okazała się chyba zbyt męcząca. Biedna mała!

Taavi wrócił dopiero po kilku godzinach, Tarja bardzo się o niego martwiła.

To z powodu słów Raiji, pomyślał Reijo trochę poirytowany. Kobiety zawsze wyobrażają sobie najgorsze. A jeżeli to najgorsze wiąże się jeszcze z czymś niepojętym, po prostu rozkoszują się tym – z radością mieszaną ze strachem.

Taavi nie przyszedł z pustymi rękami. Nie dosłownie; to znaczy nic w nich nie niósł, przyniósł za to krzepiące nowiny.

– Trafiliśmy prosto do nieba – oznajmił, promieniejąc radością i zakręcił w powietrzu swą drobną, szczupłą żoną. W tym momencie okazał więcej uczuć niż podczas całej znojnej podróży.

– Wczorajszy dzień miał posmak czegoś wręcz przeciwnego – zauważył Reijo.

– Nie rozejrzeliśmy się dobrze dookoła – roześmiał się Taavi.

Jego twarz wydawała się teraz młoda i szczera. Nie miał chyba tylu lat, jakby na to wskazywały bruzdy na policzkach i zmarszczki wokół oczu. Raija oceniała, że pewnie dobiega trzydziestki – w tej chwili jednak zmieniła swój sąd, uznając, że ten szczupły Fin może mieć niewiele ponad dwadzieścia lat.

Nędza i ciężka praca mogą uczynić ludzi starszymi niż lata, które upłynęły.

– Zobaczyliśmy tylko tę chatę – mówił z entuzjazmem Taavi. – Cały świat wydawał się biały przez tę przeklętą burzę. Wszystko znajdowało się pod osłoną śniegu. Gdybym nie musiał odetchnąć świeżym powietrzem, siedzielibyśmy tu i myśleli, że nic lepszego nie mogło nas spotkać…

– A czy tak nie jest? – spytała Raija. – Co takiego znalazłeś?

– Ubierzcie się i chodźcie zobaczyć sami! – Taavi był ożywiony jak dziecko. I równie niecierpliwy. – Nie wieje już tak bardzo. Zarzućcie tylko coś na ramiona. To niedaleko. Dzieci dopilnują się same przez ten czas, prawda, maluchy?

– Maja chce zobacyć!

– Zostaniemy – zaproponowała cicho Elise. – Pobawię się z Mają w łapki. A Knut przecież śpi.

– Mądra dziewczynka! – Taavi poczochrał Elise po włosach i pociągnął za sobą Tarję. Reijo i Raija wymienili spojrzenia. Reijo wzruszył ramionami i zarzucił na siebie kurtkę. Raija owinęła się szalem i ruszyła za pozostałymi.

Taavi miał rację, już tak bardzo nie wiało. Śnieg padał cicho dużymi, ciężkimi płatkami, nie smagał skóry niczym batem.

Taavi i Tarja znajdowali się już daleko. Taavi biegł, ciągnąc za sobą dziewczynę. Przeszkadzała jej ciężka spódnica i z trudem nadążała.

– Udał się jednak w dobrym kierunku – odezwała się Raija do przyjaciela. Szli w prawą stronę od chaty w tempie znacznie spokojniejszym niż tempo tamtych dwojga. Taavi i Tarja stali już od dłuższego czasu na wzniesieniu, czekając, aż Raija i Reijo do nich dołączą.

– Tylko spójrzcie! – rzekł Taavi z dumą w głosie. Był odkrywcą, pionierem.

Poniżej rozciągało się królestwo, które sam znalazł.

– O Jezu! – wyrwało się Reijo.

Raija chwyciła go za rękę i mocno ścisnęła.

Ujrzeli przed sobą pięć domów zbudowanych z drewnianych bali – mniej więcej tej samej wielkości co chata, w której spędzili noc. Zobaczyli też coś w rodzaju stajni czy obory.

Domy leżały w niewielkiej kotlinie, osłonięte od niepogody z północy i z południa. Wiatry zachodni i wschodni mogły tam buszować do woli, lecz wichrów wiejących z dwóch pozostałych kierunków mieszkańcy nie musieli się obawiać. Za zabudowaniami znajdował się prawdopodobnie niewielki las liściasty, który teraz okrywały masy śniegu. Gdzieniegdzie wystawały pojedyncze gałęzie niczym palce wyciągnięte ku zimowemu niebu.

Zagłębienia na powierzchni świadczyły o tym, że przez dziedziniec niedawno przebiegł łoś.

– Wszędzie pusto – odezwał się Taavi, kiedy stali razem w milczeniu, zaskoczeni niespodziewanym widokiem. – Zajrzałem do każdego domu. Są puste, wszystkie. W trzech z nich znalazłem meble i dość opału. W stajni nadal czuć zapach zwierząt. A siana wystarczy na długą zimę. Nawet gdybyśmy mieli więcej niż jednego konia… Słowa Taaviego zawisły w powietrzu. Widzieli jego ślady prowadzące jak łańcuszki na śniegu – od domu do domu. Wszyscy wiedzieli, o czym myśli, a czego nie zasugerował wprost.

Reijo odchrząknął.

– Myślisz zatem… że powinniśmy się przenieść na dół? Taavi skinął poważnie.

– Bylibyśmy idiotami, gdybyśmy nie skorzystali z takiej szansy. W kotlinie stoją wolne domy i czekają na nas. Starczy opału. Starczy siana dla konia. Obejrzałem teren dookoła. Myślę, że na tyle tu dziko, że zdobędziemy dość jedzenia. Strumień nie całkiem zamarzł, tu i tam widać wyrwy w lodzie. Mamy więc wodę. Możemy mieć ciepło. Możemy zdobyć pożywienie. Dach nad głową przez całą zimę. Dzieciom ta podróż nie służy najlepiej…

Jego argumenty wydawały się słuszne.

Wszyscy czuli się zmęczeni. Stracili nieco pierwotnego zapału, trochę nadmiernej zuchwałości i marzeń, które wypełniały jeszcze ich dusze, kiedy opuszczali Skibotn, niewielką wioskę nad fiordem Lyngen. Podróż okazała się zupełnie inna i o wiele trudniejsza, niż sobie wyobrażali, chociaż wszyscy już kiedyś przedzierali się na północ. Taka piesza wyprawa późną zimą to nie żarty.

Nie mieli określonego celu – zmierzali po prostu na północ.

Napotkana opustoszała osada mogła stanowić stację końcową równie dobrze jak każda inna.

– Taak – rzekł Reijo ochrypłym głosem. Nie patrzył na Raiję. Czuł tylko, że mocniej ścisnęła go za rękę. Tak jakby chciała mu coś w ten sposób przekazać. – Co na to inni?

– My zostajemy – oznajmił Taavi zdecydowanie. Spojrzenie, jakie przesłał Tarji, mówiło, że nie ma co do tego żadnych dyskusji.

Tarja oświadczyła łagodnie i potulnie, że się z nim zgadza. Uśmiechnęła się, najpierw do Taaviego, a następnie do dwójki przyjaciół.

– Zostajemy.

– Raija? – spytał Reijo, zatrzymując na niej wzrok.

Dziewczyna zagryzła zęby, potrząsnęła głową, na dnie jej ciemnobrązowych oczu czaił się strach.

– Nie – odpowiedziała. – Nie chcę tu zostać…

– Decyduje większość? – Spojrzał po wszystkich pytająco. Tarja i Taavi skinęli głowami.

Reijo wciągnął powietrze. Raija nie będzie zachwycona, ale tym razem miał odmienne zdanie. Po prostu jest teraz trochę podenerwowana.

Taavi ma rację. Wymienił wszystkie powody, przemawiające za tym, żeby zostali. Tutaj mieli wszystko. Tylko głupcy wyruszyliby w dalszą drogę.

– Zgadzam się z Taavim. Zostajemy. W każdym razie na zimę. A wiosną zobaczymy…

Raija puściła jego rękę i złożyła dłonie na piersi. Spojrzała na Reijo z wyrzutem.

– Mówicie, że bylibyśmy idiotami, gdybyśmy stąd wyjechali. A czy pomyśleliście, co się stało z ludźmi, którzy tu kiedyś mieszkali? Którzy zbudowali te domy… Dlaczego je opuścili? Czy byli idiotami? Coś w tym jest…

– Ani słowa o jakichś zaklętych miejscach! – wycedził przez zaciśnięte zęby Reijo. – Spójrz na to rozsądnie, Raiju. Tu wszyscy będziemy bezpieczni. Mamy dom dla każdej rodziny. Mamy coś pewnego. Sama wiesz, że koniec zimy może być bardzo surowy.

– Chyba będę musiała ustąpić…

Odwróciła się plecami i ruszyła z powrotem do chaty, w której nocowali.

Pozostała trójka tkwiła w miejscu, patrząc na wyprostowane plecy pod szalem koloru tabaki. Rozpuszczone włosy Raiji powiewały na wszystkie strony. Jak czarne ptasie pióra.

Reijo wiedział, że to z powodu włosów Mikkal nazwał ją pieszczotliwie Małym Krukiem. Włosy dziewczyny rzeczywiście wyglądały jak pióra kruka na zimowym wietrze. Reijo nigdy się nie odważył zwrócić do niej tym imieniem. Przeniósł wzrok z Raiji na teren znajdujący się na lewo od chaty.

Uroczysko Raiji. Przeniknął go dreszcz.

Teren nie wyróżniał się niczym szczególnym, wyglądał jak zwykłe pustkowie na płaskowyżu. Reijo nie mógł się dać zastraszyć jakimś fantazjom. Nie widział w tym miejscu nic niezwykłego – nic więcej niż w opustoszałych domach.

– Natychmiast się przeprowadzamy – rzucił stanowczo, a Taavi i Tarja nie mieli nic przeciwko temu.

Niechęć Raiji z pewnością minie, kiedy się urządzą. Wtedy zapomni całe to gadanie o huldrach i szamanach, i inne bujdy o siłach nadprzyrodzonych.

– Koń się tam zatrzymał – zauważyła nagle Tarja. Przystanęła tak gwałtownie, jak zrobił to koń poprzedniego wieczoru. Zwróciła wzrok najpierw na Taaviego, a później na Reijo. – W miejscu, gdzie, jak powiedziała Raija, tańczą huldry. Koń nie chciał tam iść. Pamiętacie? Starzy ludzie mówią, że zwierzęta czują więcej niż my. Tato zawsze mówił… Pamiętasz, Taavi?

Zamilkła zakłopotana. Mężczyźni popatrzyli po sobie.

– Koń był po prostu zmęczony – odparł Taavi i objął Tarję ramieniem. – Nie denerwuj się i ty. To całkiem naturalne.

Tarja nie odezwała się więcej, lecz popłoch w jej oczach zdradzał, że nie czuje się tu całkiem bezpieczna.

Reijo wolałby, żeby nie wspomniała o tym fakcie. Koń…

Nie pomyślał o tym.

Rozdział 2

Urządzenie się na nowym miejscu zajęło im cały dzień. Wyprowadzka z niewielkiej chaty, w której nocowali, przebiegła szybko. Lecz znalezienie odpowiedniego domu, gdzie mogliby zamieszkać, i doprowadzenie go do porządku okazało się długą i żmudną pracą.

Największa część roboty przypadła Tarji i Raiji. żadna z nich się nie skarżyła. Tak to już zostało urządzone, dom stanowił domenę kobiet. Tarja promieniała niemal ze szczęścia z powodu nowego mieszkania, natomiast Raija zagryzła zęby i zawzięcie szorowała bez słowa. Reijo i Taavi usuwali się jej sprzed oczu. W dodatku Taavi dowiedział się, że tylko Tarji przeszkadza.

Obaj mężczyźni poszli więc zbadać teren i rozstawić sidła na ptaki. Trudno powiedzieć, co znajdowało się pod kilkumetrową warstwą śniegu. Jedno mogli stwierdzić na pewno – byli jedynymi ludźmi w okolicy. Jak daleko Reijo i Taavi sięgali wzrokiem, wokół rozciągał się nienaruszony, nieskazitelnie biały krajobraz.

Nie wspomnieli nawet słowem o zaklętym obszarze. Reijo zastanawiał się, czy Taavi myśli o tym równie często jak on sam.

Humor Raiji nie poprawił się ani trochę, kiedy Reijo wrócił. A więc i on milczał na temat osobliwości tego zagadkowego miejsca. Nie spytał też, czy ugotowała coś do jedzenia. Było bowiem oczywiste, że nie.

Z odrobiną zazdrości wdychał zapach zupy, który snuł się z domu Tarji i Taaviego, położonego kilka metrów dalej.

Raija nie zamierzała wybaczyć przyjacielowi, że się zgodził zostać. że zmusił ją, by również została, kiedy tak wyraźnie pragnęła jechać dalej.

Z powodu tego przeklętego miejsca – miejsca, gdzie tańczą huldry…

Dom wydawał się przecież lepszy od tego, który miała nad fiordem Lyngen. Z pokojem dziennym i dodatkową izbą.

Poznosili meble ze wszystkich chat i podzielili się z Taavim i Tarją.

Oba mieszkania wyposażyli wyjątkowo dobrze, w każdym z pokojów dziennych znalazły się po dwa solidne stoły i ławy. Mocne półki ze sprzętem domowym wzdłuż ścian. Duże palenisko. Łóżka dla dzieci. Łóżka dla nich. Przynieśli nawet kołyskę dla Knuta.

Poprzedni właściciele zostawili w kącie również nosidła. Wyglądało niemal, jakby wyszli na chwilę i rozpłynęli się w powietrzu.

Raiji to się nie podobało. Domy powinny zostać spustoszone. To byłoby naturalne. Zrozumiałe.

A tu niczego nie brakowało. Z jednej z opuszczonych chat przeniosła skrzynię pełną ubrań, nie mówiąc o tym Reijo. I tak by się tym nie przejął. Ale ona czuła, że coś tu się nie zgadzało. Wyraźnie się nie zgadzało. W cieniu obok paleniska Raija dostrzegła całkiem sprawny kołowrotek. Wiedziała też, że w skrzyni w spiżarni pozostawiono wełnę. Prawdziwą owczą wełnę.

Dzieci bawiły się na śniegu wesołe i beztroskie. Prawie zupełnie zapomniały, przez co ostatnio przeszły. Szybko dostosowały się do nowej sytuacji. Raija sama zresztą doświadczyła tego na własnej skórze. Niejeden raz była wyrywana z korzeniami i przesadzana. Jej dzieciństwo to nowe miejsca i ciągłe pożegnania. Widać takie już musiało być jej życie – wiecznie w podróży, bez możliwości wrośnięcia gdzieś na stałe.

– Jest chleb i suszone mięso – powiedziała odwrócona plecami do Reijo.

Już dawno mogli być w drodze, lecz jego głos zdecydował o wszystkim. Zaważył na całym jej życiu. Chciał zostać. On, który nie miał z nią i jej rodziną nic wspólnego. Był tylko przyjacielem.

Raiję denerwowała świadomość, że jest od niego zależna. Nie mogła wyruszyć stąd sama z dziećmi. Reijo wiedział o tym. Wykorzystał jej bezsilność, żeby osiągnąć…

Tu urywały się jej myśli. W głębi duszy zdawała sobie sprawę, że Reijo chciał tylko ich dobra. Wiedziała, że darzył ją uczuciem, lecz liczył się z jej wolą i poglądami. Zaakceptował ofiarowaną przyjaźń.

Za to, że kiedyś przerodziła się w coś więcej, oboje w równym stopniu ponosili winę.

Reijo nigdy nie użył wobec Raiji przemocy. Wiedziała też, że nigdy nie wykorzystałby tamtej sytuacji. Dlatego wszystko zdawało się takie okropne!

Zachowywał się tak irytująco wspaniałomyślnie. Raija jednak potrzebowała go i była od niego zależna. Z powodu dzieci. W głębi duszy wiedziała, że chłopak miał rację, decydując, że powinni tu zostać. Nie znaleźliby drugiego tak dobrego miejsca.

Lecz jednocześnie okolica przerażała ją. Raija miała absolutną pewność, że to zaklęty teren. A po takich miejscach nie należało się spodziewać niczego dobrego. Bała się, choć za nic w świecie by się do tego nie przyznała.

Czuła, że długo stał za jej plecami, zanim położył dłonie na jej ramionach. Chudy policzek, naznaczony wiatrem i ostrym powietrzem, dawno nie golony, przytulił się do jej skroni.

– Nie odwracaj się ciągle ode mnie! – szepnął. – Bądź Raiją, jaką znam, która złorzeczy, krzyczy i uderza pięścią w stół, kiedy jest zła. Nie bądź taka obca, nie zaciskaj ust i nie posyłaj mi wrogich spojrzeń! Wiem, że masz powód, żeby obawiać się tego miejsca, ale trzeba było dokonać wyboru: albo zostać, albo iść dalej i być może stracić któreś z dzieci, może samemu zginąć. Za bardzo was lubię, żeby na to pozwolić…

Raija gwałtownie się odwróciła.

– Wiem o tym – syknęła przez zaciśnięte zęby. – Wiem o tym, Reijo. Jesteś taki diabelnie rozsądny!

Nie mógł się nie uśmiechnąć. Zachowywała się nierozważnie, lecz tyle w niej było uroku.

– Nie musisz mi wierzyć, Reijo – mówiła dalej cicho. – Coś tu się jednak nie zgadza. Ludzie nie opuszczają takich miejsc jak to w taki sposób, bez powodu…

Zaczerpnął powietrza i skinął głową.

– Zgoda – odrzekł poważnie. – Lecz zanim nie udowodnisz, że się nie mylisz, nie uwierzę, że twoje zauroczone miejsce ma z tym coś wspólnego. Przyczyna jest pewnie całkiem inna. Być może dowiemy się, jaka…

– Lepiej nie – powiedziała smutno Raija.

Zapadał już wieczór, kiedy dziewczynki wróciły do domu. Całe były w śniegu, od stóp do głów. Wyglądało też na to, że odwiedziły konia, bo obie pachniały stajnią. Elise miała na szyi ślady zadrapań. Raija i Reijo woleli myśleć, że to tylko przypadek. Maja wydawała się za mała, by zrobić to celowo. Wiedzieli, że była zazdrosna, lecz przyjęli najwygodniejsze dla siebie rozwiązanie. Nie pytali dziewczynek, co się stało.

Dzieci bez protestów dały się ułożyć do snu w bocznej izbie. Podobało im się w nowym domu.

Tarja i Taavi się nie pokazywali, jednak ani Reijo, ani Raija nie chcieli się narzucać.

Nowi przyjaciele nie mieli własnego domu od czasu, gdy rok temu wyjechali z Finlandii. Dla nich te opustoszałe pomieszczenia były czymś w rodzaju cudu. Raija właśnie to zrozumiała, Reijo od dawna o tym wiedział.

Zapanowała cisza. Siedzieli sami w mrocznej izbie. Ogień ledwie tlił się w palenisku, lampa paliła się słabo, tak żeby nie przeszkadzała Knutowi, śpiącemu w kołysce.

– Jesteś aż tak bardzo rozczarowana? – spytał Reijo cicho i spojrzał na nią przez stół.

Raija mokrym palcem rysowała dziwne figury na powierzchni stołu. Widniały tam przez moment, po czym wsiąkały w drewno i stawały się niewidoczne. Jak tajemnicze, rytualne znaki, które tylko ona znała. Reijo nie chciał pozostawać poza światem jej myśli. Zdawał sobie sprawę, że żywi się okruchami, a to nie wydawało mu się odpowiednie dla takiego mężczyzny jak on. Chciał mieć wszystko – albo nic.

Na twarzy Raiji nie było uśmiechu, ale Reijo nie dostrzegał w niej też rozczarowania.

– Marzyłam o zbyt wielu rzeczach, znowu. To moja wada, nie uważasz? To niebezpieczne przywoływać zbyt wspaniałe obrazy. To niebezpieczne patrzeć zbyt długo w gwiazdy, Reijo. Nic nie może się z nimi równać. życie zdaje się takie ubogie i puste, gdy pryskają marzenia…

– Mikkal?

Wypowiedzenie imienia mężczyzny, który był kimś więcej niż rywalem o jej względy, sprawiało ból.

Karl ożenił się z Raiją, Reijo też z nią spał. Lecz Mikkal ją posiadał. Reijo nawet nie mógł go nie lubić. Czuł gorycz w sercu, lecz go rozumiał. Zazdrościł mu. Współczuł mu. Ale go nie nienawidził. Mikkal był mężczyzną. Jedynym w swoim rodzaju.

Raija uniosła brodę, sprawiała wrażenie zranionej i zagubionej w świecie. Czy w jego ustach zabrzmiało imię, którego nie powinien wymieniać?

– Nie chodzi o Mikkala – odparła. – Moje marzenia są bardziej przyziemne. Myślałam o miejscu, gdzie znaleźlibyśmy coś więcej niż ten bezludny pusty płaskowyż.

Otwarta przestrzeń to nie tylko ciągnące się kilometrami wrzosowiska i wiatr szepczący nad ziemią. Marzyłam o ludziach. O kimś, z kim można porozmawiać. Przyjaciołach. O czymś więcej niż nieustanna harówka, żeby mieć co włożyć do ust. Rozumiesz?

Przesłała Reijo dziwne, smutne spojrzenie. Chłopak spuścił wzrok. Jak mógł jej nie rozumieć? Czyż nie były to również jego własne marzenia?

Lecz on pragnął więcej – snuł fantazje o dostatku i o Raiji u swego boku.

– Być może powiedzie się nam lepiej, kiedyś – powiedział i sam usłyszał, jak pusto zabrzmiały jego słowa. – Nie zostaniemy tu dłużej niż to konieczne, jeżeli nie chcesz…

Nie chciała. Traktowała to tylko jako tymczasowe miejsce postoju. Z wiosną znowu wyruszą. Patrząc na jej twarz w świetle lampy, zrozumiał, że to nieodwołalna decyzja.

– To kraj mlekiem i miodem płynący – dodał z ironią. – Oczywiście tacy jak my znajdują tu nadzieję. W Finlandii jest wielu biedaków, którzy zaprzedaliby własną duszę, żeby móc mieszkać tu w Ruiji i korzystać z takiego dostatku.

– Co by się z nami stało w Finlandii? – spytała łamiącym się głosem.

Reijo zagryzł zęby. Mimo że coraz bardziej idealizował obraz kraju, który opuścił wraz z rodzicami, rzekł twardo:

– Prawdopodobnie wydano by cię za mąż za jakiegoś starucha. Jesteś na to wystarczająco ładna. Twojej rodzinie być może w końcu by się powiodło, gdyby ten człowiek miał pieniądze i odrobinę władzy. Ja zostałbym dzierżawcą, tak jak mój ojciec, a przed nim jego ojciec. Znalazłbym sobie jakąś dziewczynę, z którą bym się ożenił. Zaharowywałbym się na cudzym polu, sam mając na własność kamienisty skrawek ziemi, który przysporzyłby mi siwych włosów i długów. Tutaj żyjemy własnym życiem. Nasza praca służy nam samym, Raiju. To różnica. Być może to też nie jest wiele, lecz pozwala przynajmniej w pewnym stopniu zachować godność. Nic by z nas nie zostało w domu, w Finlandii, moja droga. Jesteś stworzona do czegoś innego. Ja także.

Raija również o tym myślała. Reijo był tego świadom, wiedział też, że ciemne oczy widziały niemało. Miała osobliwą zdolność wyobrażania sobie różnych rzeczy. Inteligencję, której mężczyźni nie spodziewali się po kobiecie, a zwłaszcza po tak młodej i biednej jak Raija. Miała w sobie wszystko, czego Reijo pragnął od kobiety, lecz znajdowała się poza jego zasięgiem, chyba że zadowoliłby się okruchami.

Skrzywiła się boleśnie:

– Skończyłam osiemnaście lat. To stało się niedawno. Może wczoraj. A może stanie się dzisiaj… albo jutro. Dni biegną tak szybko jeden po drugim. Myślałam o tym wcześniej…

Reijo wstał i usiadł obok. Blisko, ale nie tak bardzo, jakby tego chciał.

– Czy mogę cię uściskać?

Raija zamrugała, by powstrzymać zdradzieckie łzy, i skinęła lekko głową. Przywarła do niego, zmieniając przyjacielski uścisk w czułe objęcia. Policzki Reijo stały się wilgotne, a kiedy odsunął ją trochę od siebie, zobaczył, że dziewczyna też płacze.

– Ładnie ci z tymi osiemnastoma latami – szepnął i uśmiechnął się. – Stałaś się naprawdę ładną, dorosłą, osiemnastoletnią kobietą…

Raija pociągnęła nosem i otarła oczy i nos wierzchem dłoni.

– Muszę się czasem trochę rozkleić. Pozwolić sobie na odrobinę słabości. Wiesz, że minęło dziesięć lat, odkąd przybyłam do Ruiji? Ciągle pamiętam wiatr i mocną dłoń ojca. Pamiętam jego plecy, kiedy odchodził. I Mikkala, który tam stał i pozwolił mi się wypłakać na swoim ramieniu. Myślałam wtedy, że jest taki dorosły, dawał mi poczucie bezpieczeństwa. Wszyscy mnie zdradzili. Teraz lepiej rozumiem moich rodziców. Ojciec… Długo go nienawidziłam, ale teraz rozumiem, że bywają takie sytuacje, kiedy mógłbyś oddać własne dziecko. Rozumiem też, komu z nas było tamtego dnia trudniej. Czasem myślę sobie, że dobrze by było mu o tym powiedzieć. Dziesięć lat, Reijo. Dziesięć lat…

Reijo spojrzał na nią. Nie czuł pożądania, tylko tkliwość. On także pamiętał pożegnanie z domem, miał jednak przy sobie rodziców. Matkę stracił w podróży. W jego duszy powstała rana. Zarówno on, jak i Raija mieli wystarczająco dużo zabliźnionych ran, których nie należało rozrywać.

Reijo westchnął. Nie był w stanie znieść bólu w jej oczach. Czy nie zdawała sobie sprawy, że igra z ogniem? Jego uczucia do niej nie stanowiły żadnej tajemnicy.

Raija też powinna uważać, by nie stało się coś, czego oboje mieliby później żałować.

Reijo nie zdawał sobie sprawy z tego, że jego profil ostro rysuje się w łagodnym świetle lampy. Nie wiedział, że Raija dostrzegła w nim męskość i niezależność. Te cechy ją ujmowały – chociaż wiedziała, kim był.

Reijo miał dopiero dziewiętnaście lat, lecz tkwiła w nim jakaś niezwykła dojrzałość, która mogła działać niemal zniewalająco.

Nie postrzegał siebie takim, jakim widziała go Raija. Zauważył jedynie, że jej uśmiech stał się ciepły jak promień słońca i że przebłyskiwał figlarnie w jej cudnych oczach. Reijo coraz bardziej ulegał jej urokowi. Twarz Raiji znowu stała się twarzą pełnej nadziei dziewczyny. Powoli podniósł ręce. Rozplótł warkocz, który opadał ciężko w dół pleców. Uwolnił czarne włosy. Opuszkami palców wodził delikatnie po strumieniu kruczoczarnego jedwabiu. Potem splótł dłonie z tyłu głowy dziewczyny i przyciągnął ją do siebie. Szorstkość i łagodność stopiły się w jedno, a pocałunki, którymi ją obsypywał, niosły w sobie więcej niż tylko namiętność i miłość, jaką ją darzył.

Czuł się równie zmęczony jak Raija. Zrezygnowany. On także marzył o czymś innym. Płynęli cały czas na tej samej łodzi, nierozerwalnie ze sobą związani. Dziewczyna drżącym oddechem pieściła nagą szyję Reijo tuż przy rozcięciu koszuli. Przymknął oczy. Myśl, że ta chwila mogłaby się skończyć, wydawała się nie do zniesienia. Jednocześnie nie chciał czułości Raiji jako przejawu współczucia.

Milczenie, jakie między nimi zapanowało, wypełniło się jakimś intensywnym uczuciem. Zakłócenie tej atmosfery mogło się wydać grzechem, lecz Reijo nie mógł przyjąć jałmużny…

Otworzył usta, żeby wypowiedzieć trudne słowa, lecz Raija dotknęła wargami jego pulsującej szyi – i sprawiła, że nie był w stanie jasno myśleć. Coś nowego rodziło się między nimi. Reijo zapomniał o wszystkim, co sobie obiecał. Pragnął poczuć słodycz wypełniającą ciało, tę, którą tylko Raija potrafiła przywołać.

Bezwiednie gładził jej ramiona i piersi. Słyszał jej przyspieszony oddech, jego dłonie stały się bardziej zdecydowane. Usta Raiji przesuwały się bez opamiętania po jego policzku.

Na moment ich oczy się spotkały i oboje wiedzieli już, że to nie współczucie. Chyba też nie miłość. Oboje potrzebowali jednak bliskości, jaką znajdowali w swych ramionach.

Uniósł ją z ławy i przeniósł do najszerszego z łóżek pod ścianą. Gorączkowe pragnienie, by ją posiąść, nie sprawiło, że stał się gwałtowny. Nie chciał zgasić tego słabego światełka, które paliło się w oczach dziewczyny. Jej bliskość doprowadzała go do szaleństwa, lecz pragnął uczynić z tej chwili coś pięknego. Coś, co i Raija wspominałaby z radością. Nie chciał dać jej tylko zapomnienia w swych ramionach. Chciał jej dać coś niepowtarzalnego. Coś, co tylko on mógł jej ofiarować.

Wiele razy pojawiała się w jego marzeniach, również w takiej sytuacji, i w owych fantazjach tak się kochali, że krzyczała ze szczęścia.

Miał oprócz niej inne. Już od dobrych paru sezonów połowów był dorosłym mężczyzną. Właśnie w czasie takich wypraw chłopcy stawali się mężczyznami. Wystarczająco dużo objęć otwierało się za parę szylingów. Doświadczenie zdobywano w niejednym domu na Lofotach i u wybrzeży Finnmarku.

Oboje pozbyli się ubrania. Ciało Raiji lśniło w słabym świetle lampy.

Chciała wsunąć się pod skóry, chciała ukryć to niemal doskonałe ciało przed wzrokiem Reijo, lecz jej przeszkodził.

W pokoju panowało jeszcze przytulne ciepło. Nie musieli się przed sobą chować w mroku. Nie musieli ukrywać przed sobą tego, co między nimi zaszło, nie było w tym nic grzesznego.

Przesuwał się wzdłuż jej ciała od ramion do stóp. Rozkoszował się jej widokiem. Pieścił ją tak, jak nikt przed nim tego jeszcze nie robił.

Pierwsze zbliżenie z Mikkalem było poszukiwaniem, drugie Raija nazwała szczytem aktu miłosnego.

Kalle dostarczał jej radości.

Pierwsza próba ze strony Reijo pozostawiła niesmak, a teraz pociągnął ją w szaleństwo i rozbudził tak, jak to potrafi doświadczony kochanek.

Sprawił, że robiła rzeczy, na które nigdy przedtem by się nie zdobyła nawet w największych ciemnościach. Raija wiedziała, że dostarcza Reijo tyle przyjemności, ile on sam jej daje.

Odnalazł ją i porwał ku ekstazie, która pod koniec wydała się Raiji niemal za silna. Zagryzła wargi do krwi, lecz mimo to nie zdołała zdusić jęków rozkoszy. Dopiero kiedy jej ciało zaczęło drżeć jak na mrozie i wygięło się w łuk, Reijo pozwolił wybuchnąć swojej tłumionej namiętności. Jego usta spoczęły ciężko na ustach Raiji, gdy wypełnił ją swym nasieniem.

Światło lampy kładło się wokół miękko jak przedtem. Wieczór był równie cichy. Reijo naciągnął skóry na nich oboje.

Raija wydawała się bardzo smutna.

Reijo zauważył, że ogień w palenisku przygasł, lecz nie miał odwagi wstać, by dołożyć torfu. Czar mógł prysnąć. Ta chwila była zbyt cenna.

Uniósł się na łokciu i ostrożnie odgarnął kosmyk włosów z wilgotnego czoła Raiji. Mocne palce okazały się zadziwiająco delikatne. Była w nich czułość, o którą mało kto posądziłby Reijo, gdy go zobaczył.

– Za każdym razem, kiedy jesteśmy z sobą w ten sposób, coś we mnie umiera – powiedziała cicho Raija, nie spuszczając z niego wzroku.

– Dlaczego? – spytał smutno.

– To nie w porządku. Czuję się potem podle… – uśmiechnęła się gorzko i nagle wydała się o wiele młodsza, niż wskazywałoby na to skończone właśnie osiemnaście lat. Także jej spojrzenie stało się spojrzeniem małej dziewczynki. – Wiem, że cię wykorzystuję. Dajesz mi to, czego mi właśnie potrzeba, a jednocześnie o wiele więcej. Tak nieskończenie wiele, Reijo… lecz sama nie mogę ci się odwzajemnić. W ten sposób zadajemy sobie ból. A ja nie chcę ci sprawiać bólu, Reijo, najdroższy Reijo. Twoja przyjaźń jest światłem w ciemności. Tak bardzo cię potrzebuję. A zarazem robię to przeciw tobie… – uśmiechnęła się blado. – Robimy to przeciwko sobie – poprawiła się. – Zadajemy sobie więcej ran, niż będziemy w stanie potem wyleczyć…

– Ale ty tego chcesz, Raiju? Tobie także jest dobrze?

Bawił się delikatnie włosami Raiji, wodząc wzrokiem po jej nagim ciele. Była piękna. Uważał, że codzienny trud oraz urodzenie dwojga dzieci w niczym nie ujęły jej doskonałości. W każdym zaokrągleniu tkwiło coś zmysłowego. Coś, co kusiło i pociągało, w każdym calu skóry jej ciała.

– Sprawiasz, że przez chwilę jestem szczęśliwy, maleńka – mówił dalej, nie czekając na odpowiedź. – To równoważy cały ból. Zawsze pozostanę twoim przyjacielem. To niczego nie zmienia.

– Oszukuję nie tylko ciebie.

Reijo odnalazł jej wzrok.

– Jego? Myślisz, że on żyje w czystości? Kim on jest? Mężczyzną, nieprawdaż? Nie jest ideałem, moja droga! Z pewnością myślami jest z tobą. Z pewnością jesteś tą, z którą byłoby mu najlepiej. Potrafię to zrozumieć, ponieważ sam czuję w ten sposób. Lecz to nie znaczy, że nie sypia z innymi. Ma przecież żonę. „Zdradza” cię, maleńka Raiju…

– Czy wszyscy mężczyźni są podobni? – spytała żałośnie.

Reijo uśmiechnął się gorzko, patrząc w sufit:

– Masz na myśli, że sypiają z kobietami, do których nic nie czują? Wielu.

– A ty miałeś dużo kobiet?

– Zadajesz naprawdę osobiste pytania – zauważył i głęboko wciągnął powietrze. Postanowił szczerze odpowiedzieć. – Po prawdzie było ich kilka. Wiesz, dni w czasie połowów dłużą się w nieskończoność. Noce są dwa razy tak zimne jak w domu. Jeden łyk za dużo z antałka sprawia, że tęsknota za tą, którą się ma, lub tą, której może się nie ma, lecz równie dużo o niej myśli, jest podwójnie trudna do zniesienia. Są dziewczyny, które z tego żyją. Nie znają innego sposobu zarabiania niż sprzedawanie samych siebie.

– Czy Kalle chodził tam z tobą?

Milczał chwilę za długo.

– Pamięć o zmarłych powinna pozostać nieskalana, prawda?

– Od tego, co mówisz, robi mi się niedobrze! – jęknęła i odwróciła się do niego plecami.

Reijo zauważył, że ramiona ukochanej drżą. Położył się, objął ją i pozwolił jej się spokojnie wypłakać. Nie rozumiał, dlaczego płacze, ale gotów był ją pocieszyć.

Raija czuła się zagubiona, wyczerpana i samotna. Rozczarowana. Rozczarowana z powodu Reijo i Kallego. Na myśl o tym, że Mikkal sypia z Siggą, ogarnęła ją pewnego rodzaju zazdrość, do której przedtem nie chciała się przyznać.

Do tej pory była taka wspaniałomyślna. Prosiła Mikkala, by kochał swoją żonę i syna – i być może naprawdę tego chciała. Lecz teraz czuła, jak wypełnia ją zazdrość. Nie wystarczało jej, że tylko o niej myśli, chciała być dla niego tą jedyną. Jedyną.

Wierzyła, że była jedyna dla Kallego, lecz Reijo zniszczył i tę iluzję. Kobiety, które zjawiały się na brzegu na wieść o przypływających kutrach rybackich, nic dla niej przedtem nie znaczyły. Nie musiała sobie nimi zaprzątać myśli, po prostu o nich słyszała. Przedtem.

Kalle sypiał z takimi kobietami. Reijo także.

– Jestem więc… jak jedna z nich? – spytała niskim, zdławionym głosem. – Jak jedna z tych dziwek z Lofotów lub Finnmarku? Mnie możesz mieć, nawet za to nie płacąc…

Reijo musnął ustami jej ucho.

– Wcale nie, droga Raiju. Ale nie zmuszaj mnie, bym ci teraz mówił, ile dla mnie znaczysz. Dopóki wiem, że nie mogę liczyć na wzajemność, nie nazwę słowami swych uczuć. Musisz jednak wiedzieć, że jesteś dla mnie kimś zupełnie wyjątkowym. Kimś zupełnie innym niż tylko przypadkową dziewczyną. Zupełnie kimś innym. Czy to wystarczy?

Skinęła głową.

Ogarniał ją spokój. Jego ramiona tworzyły świat – ciepły i bezpieczny.

Przyjaźń, jaką czuła do Reijo, jedność, którą dzielili, stanowiła coś szczególnego. A ekstaza, do której apogeum dopiero co ją doprowadził, nadal oszałamiała.

Raija zareagowała na samo wspomnienie. Jego ciało, takie mocne, twarde i męskie, budziło w niej myśli, od których jej policzki płonęły krwistą czerwienią. Lecz wstyd, który powinien się pojawić, ponieważ potrzebowała Reijo i tego, co mógł jej dać, nie był dość silny.

Kochała Mikkala. W pełni i całkowicie, i bez zastrzeżeń. Lubiła Kallego. Dostrzegała jego wady, widziała słabości, lecz miała dla niego wiele dobroci. Dobroci i ciepła. Dobrze im też było w małżeńskim łożu.

Reijo znaczył dla niej wiele. Być może i jego darzyła pewnego rodzaju miłością?

Pochylił się nad nią:

– Nadal płaczesz? Czy mogę powiedzieć coś, co ci pomoże?

Raija odwróciła się na plecy. Spojrzała w jego szczerą, wyrazistą twarz. Nad górną wargą pojawił się niewielki zarost – jasny, rzadki. Reijo miał go już, kiedy wrócił do domu zeszłej jesieni, sprawiał wrażenie takiego dorosłego. Jego oczy były tak iskrząco zielone, niemal oślepiające. Tak intensywne, tak płomiennie intensywne…

Nie musiała go prosić, by powiedział, ile dla niego znaczy. Wzrok go zdradzał. Bezlitośnie. Usta miał takie wrażliwe, delikatne, choć mocno zarysowana broda świadczyła o silnym charakterze. Przeniosła wzrok dalej, na ramiona, szerokie i silne. O mocnych i twardych mięśniach. W niezgłębionych studniach jej brązowych oczu obudził się błysk…

Reijo dostrzegł to i uśmiechnął się zmysłowo:

– Dołożę do ognia, jeżeli obiecasz, że pozwolisz mi położyć się potem obok siebie.

Raija uniosła jeden z kącików ust. – Zgaś od razu lampę – szepnęła.

Obserwowała jego dobrze zbudowaną sylwetkę, rysującą się na tle żółtoczerwonego blasku ognia w palenisku. Otworzyła przed nim ramiona, kiedy wrócił.

Być może to też pewnego rodzaju miłość?

Rozdział 3

Wstała dużo wcześniej niż Reijo. Wzrok, którym pieściła jego spokojną twarz, wydawał się smutny. Raija nie chciała się zadręczać poczuciem winy, ale nie chciała też się oszukiwać.

Reijo był zbyt szlachetny, żeby go wykorzystywać. A ona właśnie to robiła, traktowała go jak środek uśmierzający ból. Zasługiwał na coś lepszego.

Światło poranka i głos Knuta wyrwały Reijo z marzeń sennych. Noc nie chciała ich przerywać – jest na to zbyt łagodna. Usłyszał, jak Raija śpiewa. Nie miała słuchu, to pewne. Wrony w sosnowym lesie nad fiordem Lyngen miały czystsze głosy. Reijo spojrzał na nią, mrużąc oczy. Zobaczył, jak stąpa lekko po podłodze z synkiem w ramionach. Chętnie sam objąłby ją i powiedział, że szczęście, które mu dała, zrównoważyło mający nadejść ból. Który być może zaczął się rodzić już wtedy.

Lecz wyraz twarzy Raiji świadczył o tym, że nie powinni wspominać tego, co zaszło.

Wydarzyło się w nocy. W ciemności. Nie powinno być poruszane za dnia. Wymienili ukradkowe spojrzenia.

Świadom własnej nagości Reijo poczekał, aż Raija się odwróci, zanim spuścił nogi z łóżka, i niemal wkradł się w ubranie.

To śmieszne!

Znała każdy zakątek jego ciała. Światło dnia niosło ze sobą jednak o wiele więcej niż noc. Ich związek nie znosił światła dziennego. Reijo rozumiał to i tylko delikatnie zmierzwił włosy Raiji, kiedy siadał przy stole, by ukroić chleba i nalać sobie zupy. Nie życzyła sobie więcej pieszczot.

– Kolejny nowy dzień – odezwał się beztrosko. – Nowe możliwości. Zastanawiam się, co przyniesie.

– Nic dobrego – mruknęła Raija. Najchętniej ugryzłaby się w język, widząc rozczarowanie w oczach Reijo. Nie chciała ukazywać wszystkiego w czarnych barwach. Lecz nie opuszczał jej dziwny niepokój.

Raija miała rację w swych przewidywaniach. Dzień nie przyniósł nic dobrego. Reijo nie mógł przestać myśleć o jej ponurym wyrazie twarzy, gdy on i Taavi stanęli nad jedną z pułapek i przyglądali się żałosnym szczątkom pardwy.

– Czwarta – odezwał się ciężko Taavi.

U jego paska zwisały trzy ptaki. Zastawili dwanaście sideł. Pięć z nich było pustych. Z trzech wyjęli pardwy. A przy czterech inny myśliwy znalazł się przed nimi.

Reijo skrzywił się na widok zakrwawionych piór i resztek kości. Ślady wokół sideł mówiły same za siebie. Taavi przyklęknął i przyjrzał się im bliżej.

– Rosomak – rzekł. – Nie ma wątpliwości, że to rosomak. Przygotowaliśmy mu łatwy posiłek. Cztery łatwe posiłki. Lepiej nie zastawiajmy więcej pułapek. Przyciągniemy go tylko w pobliże domów. Zorientuje się, że może tu bez wysiłku znaleźć pożywienie. Nie warto…

– W jednym z domów widziałem większy potrzask na zwierzynę – rzucił Taavi w zamyśleniu.

Zielone i szare oczy spotkały się pod wpływem nagłej myśli.

– Może to rozsądne – zgodził się niepewnie Reijo. Nigdy nie był zapalonym myśliwym. Ryby, owszem, nie miał do nich żadnego stosunku. Stanowiły pożywienie. I tyle.

Ze zwierzętami sprawa przedstawiała się inaczej. Raija mówiła o nim, że ma gołębie serce – i rzeczywiście miał serce, które krwawiło z powodu krzywdy małych i słabych.

Unikał zabijania. Raija pytała go nieraz, czy myśli, że baranina, na której gotują wywar na zupę, rośnie na drzewach.

– Możemy iść po śladach – zaproponował Taavi. Jego oczy nabrały blasku, którego Reijo nie rozumiał. – Umieścimy potrzask jak najbliżej kryjówki, jeżeli ją znajdziemy. Wtedy możemy być pewni zwycięstwa. Może jest ich więcej… – w głosie mężczyzny brzmiał entuzjazm.

Reijo czuł w ustach niesmak. Spragniony krwi przyjaciel budził w nim odrazę.

– A gdybyśmy zaczęli łapać zwierzęta futerkowe – mówił dalej Taavi, zakładając, że Reijo myśli podobnie jak on. – Na targu dobrze płacą za skóry. Słyszałem o tym.

– Nie wiem – odparł krótko Reijo.

Nie chciał bogacić się na futrach zwierząt. Poza tym Taavi wydawał się zbytnim optymistą. Na targu pojawiało się wielu oferujących skóry i kupującym zawsze udawało się wytargować cenę, jaką tylko chcieli. Sprzedający zawsze wychodzili na tym gorzej.

– Na szczęście śladów jeszcze nie zasypało. – Taavi już skierował narty w kierunku, w którym udał się nocny złodziejaszek pardw.

– A co z potrzaskiem? – spytał Reijo.

Nie miał ochoty brać udziału w polowaniu, ale nie zamierzał się do tego przyznać. Taavi był ulepiony z innej gliny. Coś jednak podpowiadało Reijo, że on sam okazałby się mężczyzną gorszego gatunku, gdyby nie udowodnił, że jest równie twardy jak jego towarzysz.

Taavi na pewno by nie zrozumiał, gdyby zaczął mu mówić o swoich odczuciach.

Tymczasem Taavi przyznał rację Reijo. Doszedł do wniosku, że być może powinni wolniej działać, jeśli chcą zostać myśliwymi. I że nie powinni ryzykować spotkania z drapieżnikiem, mając do obrony tylko gołe ręce.

Rosomak, który jest spokrewniony z kuną, ma długość około jednego metra i rzadko waży mniej niż trzydzieści-trzydzieści pięć kilogramów. Okrywa go ciemnobrązowe futro o długim włosie. Uwagę zwraca jego imponujący, kosmaty ogon. Na każdym boku można zauważyć żółtobiały pasek, a na małej, wąskiej głowie widnieją również żółte plamki. Jest bardzo ostrożnym myśliwym – czujnym, o doskonałym węchu, wzroku i słuchu. W dodatku odznacza się wytrzymałością i siłą. Biegnąc charakterystycznym truchcikiem, bez trudu może przemierzać ogromne przestrzenie. To silne zwierzę nie ma kłopotów z przenoszeniem zdobyczy na duże odległości, nawet jeżeli ofiara waży tyle samo co ono.

Rosomak to przebiegły myśliwy. Raija dobrze o tym wiedziała.

Wiedziała, że nie ma na płaskowyżu bardziej znienawidzonego zwierzęcia. Wilk wywoływał strach, ludzie z płaskowyżu mówili o nim z pogardą i lękiem. Lecz rosomaka nienawidzili jeszcze bardziej niż wilka. Ten skradający się, ciemnobrązowy górski łowca o płaskiej głowie i silnych szczękach był mordercą reniferów jakich mało.

– Zastawcie sidła – powiedziała – ale nie tropcie rosomaka. Chcecie iść na pewną śmierć? Nie myślcie, że uda się wam go przechytrzyć. Jest sprytniejszy niż najbardziej przebiegły człowiek na płaskowyżu.

– To tylko zwierzę – odparł pogardliwie Taavi.

– Nie tylko. To diabeł w zwierzęcej skórze.

Taavi wywrócił oczyma.

– Nie przesadzaj, Raiju! Widzisz tu trochę za dużo diabłów. To tylko nierozumne zwierzę, które zabija, bo jest głodne. Za to futro ma wspaniałe! Możemy za nie dostać dużo pieniędzy. A jeśli jest ich więcej…

– Albo rosomak was złapie. I pomyśli tak jak wy: A jeśli jest ich więcej…

Raija oparła ręce na biodrach, a na policzki wystąpiły jej rumieńce, rumieńce wywołane złością.

– Z pewnością jest ich więcej – mówiła dalej, nabrawszy powietrza.

Reijo i Taavi spojrzeli na nią pytająco.

– Czy wy, łowcy futer, nie wiecie o tym, że rosomaki mają o tej porze młode? Od późnej zimy do końca wiosny. Idźcie śladami, a wpadniecie prosto na matkę broniącą swych młodych. Na jej ostre zęby i mocne pazury.

– Przesadzasz – zbył ją Taavi.

Nie zamierzał dać się ogłupiać jakiejś babie. Nie rozumiał, dlaczego Reijo pozwalał, by mu się sprzeciwiała. Kobiety nie powinny spierać się z mężczyznami. Tarji nawet do głowy by nie przyszło, żeby się z nim nie zgodzić. Ale on ją ujarzmił.

Raiję też należałoby poskromić, żeby poznała, gdzie jest jej miejsce. Zachowywała się prawie jak mężczyzna.

– Ja umywam ręce – powiedziała i zrobiła minę, świadczącą wyraźnie, co myśli o tej sprawie. – To nie jest dobre miejsce – dodała na wszelki wypadek.

– Kobiety powinny się zajmować domem – odezwał się Taavi. – Polowania są dla mężczyzn.

– Myślę, że polowałam w życiu więcej niż ty – odparła Raija zjadliwie.

Zacisnęła pięści w kieszeniach fartucha i uznała, że musi pójść do chaty, bo inaczej wdałaby się w kłótnię z Taavim, a to nie miało sensu. Człowiek ten irytował ją bezgranicznie. Wydawało mu się, że zjadł wszystkie rozumy. że jest wszystkowiedzący. On, który nie miał o niczym pojęcia! A Reijo tylko milczał.

Los związał ich jednak z Taavim i Tarją do końca zimy, a Reijo miał chyba jakieś pojęcie o zachowaniu dobrosąsiedzkich stosunków. Raija czuła, że została zmuszona do przebywania z kimś, z kim będzie musiała nieustannie walczyć.

Na samym początku Taavi sprawiał wrażenie miłego i życzliwego, ale teraz Raija straciła co do niego złudzenia. Jego pogarda dla kobiet doprowadzała ją do wściekłości.

Zachowywał się, jakby znał się na wszystkim, a przecież nie potrafił prowadzić rozmowy o najprostszych rzeczach. Raija nie lubiła tej jego sztuczności. I nie podobał jej się sposób, w jaki traktował Tarję. Sama Tarja nie powiedziała o nim złego słowa, ale Raija widziała wiele. Widziała sińce pod oczami. Widziała arogancję, z jaką Taavi się odnosił do drobnej, łagodnej Tarji. Widziała jego pogardę. Cierpiała, patrząc, jak Tarja przyjmuje to z pokorą i w milczeniu.

Ileż ta dziewczyna musiała w sobie tłumić z powodu tego ograniczonego wołu?

Teraz w dodatku chciał wyciągnąć Reijo na wyprawę niebezpieczną dla nich obu, na polowanie na rosomaka. Taaviemu starczało inteligencji jedynie na łapanie pardw. Miały móżdżki podobne jego własnemu. Stanowiły godnych przeciwników Taaviego Parkkinena. To, że mógłby zostać zabity przez rosomaka, niewiele Raiję wzruszało. Byłoby o jedną kreaturę mniej. Ale Taavi chciał narazić Reijo na niebezpieczeństwo. A Reijo ze swoją brawurą i zuchwałością był zbyt nieostrożny i łatwo dałby się zwieść na dzikie i niebezpieczne drogi.

Polowanie na rosomaka…

Raija prychnęła pogardliwie pod nosem, lecz nie spuszczała wzroku z dwóch sylwetek znikających na wschodzie.

Potrzask i pardwa jako przynęta. Czy to wystarczy, by przechytrzyć najsprytniejszego i najbardziej krwiożerczego myśliwego na płaskowyżu?

– Taavi jest zawsze taki porywczy – odezwała się tuż obok Tarja. Raija nawet nie słyszała, kiedy tamta przyszła. Teraz odwróciła szybko głowę w stronę równej jej wzrostem ciemnowłosej dziewczyny. Pod oczami Tarji widniały sińce.

Raija przyłapała się na tym, że zastanawia się, ile Tarja może mieć lat. Dużo mniej niż Taavi, to pewne. I wydaje się tak bardzo podporządkowana, uległa…

– Czy myślisz, że to niebezpieczne?

Raija położyła ręce na ramionach Tarji.

– Na pewno nie. Chyba trochę przesadzam…

– Boję się o Taaviego…

– To naturalne. – Raija próbowała ją uspokoić, lecz Tarja tylko zagryzła wargę i nadal wyglądała na nieszczęśliwą. Raija zastanawiała się, czy nie powiedziała czegoś niewłaściwego.

– Muszę chyba iść do siebie – rzuciła Tarja niespodziewanie szybko, jak gdyby już za długo rozmawiała.

Ogarnęła wzrokiem Maję i Elise, budujące ze śniegu dom i lepiące jakieś figury przypominające ludzkie postacie. Jej spojrzenie było dziwnie smutne.

Tarja miała takie dobre podejście do dzieci, lecz Taavi zdawał się trzymać ją od nich z dala. Raija nigdy nie mogła zrozumieć dlaczego. Tarja wprost rozkwitała, kiedy bawiła się z dziewczynkami lub kołysała maleńkiego Knuta. Jeżeli Taavi nie mógł dać jej dzieci, mógł przynajmniej pozwolić jej na kontakt z cudzymi.

Raija nie uważała, by bezdzietność stanowiła osobistą porażkę. Jej zdaniem nawet w najmniejszym stopniu nie świadczyło to o czyjejś niższej wartości, chyba że ktoś sam tak myślał. Spontanicznie wyciągnęła rękę i powstrzymała Tarję.

– Czy zechciałabyś zostać chwilę z dziećmi? – spytała i dostrzegła światło, które zapaliło się w łagodnych, szarych oczach. – Czy mogłabyś ich przypilnować?

– Co zamierzasz zrobić? – zaniepokoiła się Tarja. Co zamierzała?

Raija popatrzyła na podwójne ślady nart.

– Pójdę za Reijo i Taavim – oznajmiła zdecydowanie.

– Ty?

Taaviemu udało się widocznie zaszczepić Tarji swój pogląd na kobiety.

– Mieszkałam jakiś czas na płaskowyżu – uspokoiła ją Raija. – Ani Taavi, ani Reijo nie znają życia w tych warunkach. Wiem więcej niż ci dwaj uczniacy. Dasz sobie chyba radę?

Tarja skinęła głową.

– Nic mi nie grozi – zapewniła Raija, zdając sobie sprawę, że kłamie szybciej, niż myśli. Ale Tarja nie była w stanie przejrzeć jej na wskroś. Wierzyła we wszystko, co jej mówiono.

Raija zostawiła dzieci pod opieką przyjaciółki, założyła zniszczoną, lecz nadal ciepłą kurtkę i zawiązała szal na głowie. Wsunęła machinalnie nóż do pochwy przyszytej po wewnętrznej stronie skraju spódnicy. Nie zastanawiała się, czemu tak czyni. Kiedy stanęła na wzgórzu wznoszącym się ponad domami, ujrzała przed sobą podwójne ślady nart i płaskowyż, rozciągający się jak okiem sięgnąć.

Taavi i Reijo poszli na wschód. Lecz jakieś przeczucie, którego Raija nie potrafiła wytłumaczyć, kazało jej spojrzeć w przeciwnym kierunku. Na zachód. W stronę najbielszego miejsca na płaskowyżu.

Nie przecinały go nawet ślady zwierząt.

Reijo śmiał się i nazywał to jednym z wielu przypadków natury.

Raija miała na to inne określenie: miejsce, gdzie tańczą huldry, uroczysko. Nie sądziła, by znaleźli rosomaka gdzieś na wschód stąd. Uważała, że zwierzę trzyma się raczej w pobliżu niedostępnego terenu.

Zawróciła narty i odepchnęła się kijkami, żeby nabrać prędkości. Ruszyła w stronę dziewiczego i nieskazitelnie białego miejsca. Na zachód.

Reijo i Taavi znaleźli odciski łap rosomaka przy najdalej zastawionych sidłach. I ze skrajnie różnymi uczuciami ruszyli wzdłuż śladów, każdy swoją stroną.

Prowadziły one w głąb płaskowyżu. To wznosząc się, to opadając, jak dyktowała natura – otwarta i wspaniała. Ledwie dostrzegalnie skręcały na zachód, Reijo i Taavi wspięli się na strome wzniesienie, musieli jednak porzucić trop w miejscu, gdzie zwierzę przemknęło niemal pionowo w dół urwiska.

Trzeba poszukać łagodniejszego zejścia. Kilka razy chodzili tam i z powrotem po własnych śladach, nim się im udało. Nie szczędzili przy tym mocnych słów.

Przekleństwa niestety nic nie pomogły. Nie odnaleźli śladów rosomaka. Na niewiele też się zdało wielokrotne przemierzanie terenu u stóp urwiska. Ślady rosomaka zniknęły, jakby rozpłynęły się. Mężczyźni zostali wyprowadzeni w pole.

Taavi mruknął pod nosem:

– Do diabła!

Reijo rozumiał jego złość, lecz jednocześnie poczuł ulgę. Rozejrzał się, zmarszczył brwi i powiódł wzrokiem jeszcze raz dookoła.

– Krążyliśmy chyba w kółko. Czy to nie gdzieś tutaj dotarliśmy w czasie burzy?

Taavi obrzucił teren obojętnym spojrzeniem.

– Była noc i padał śnieg. Trudno powiedzieć. Musimy po prostu wrócić po śladach nart. Kobiety przygotowały już chyba coś do jedzenia.

Reijo wolał na to nie liczyć, przynajmniej jeśli chodzi o Raiję. Dziewczyna czuła ogromną niechęć do prac domowych, jednak nie odezwał się ani słowem, Taavi i bez tego nie miał zbyt wiele dobrego do powiedzenia o Raiji.

Wdrapali się z powrotem na szczyt urwiska i Reijo rozejrzał się jeszcze raz.

– Czy to nie przypomina uroczyska, o którym mówiła Raija? – spytał zdziwiony.

Twarz Taaviego ściągnęła się. Gwizdnął i mruknął coś pogardliwie o kobietach i ich braku zdrowego rozsądku. – Kobiety są dziwne – rzekł z przekonaniem. – Nigdy nie wiadomo, co im strzeli do głowy. Są słabe i uciekają się do różnych wybiegów. Takie historie tylko to potwierdzają. Na pewno Raija sama wymyśliła te huldry. żeby dopiąć swego. Dla niej ta osada to zapadła dziura, musiała więc znaleźć jakiś powód, by stąd wyjechać. Dobrze, że nie dałeś się na to złapać. Kobiety trzeba trzymać krótko!

Reijo przemilczał ten ostry komentarz. Jeśli czegoś nie można powiedzieć o Raiji, to właśnie tego, że była słaba i dziwna. Uważał, że należy do najsilniejszych ludzi, jakich kiedykolwiek w życiu spotkał.

– Dobrze byłoby mimo wszystko to sprawdzić – zaproponował. – Nie nadłożymy zbytnio drogi…

Spojrzał pytająco na Taaviego, lecz ten był najwyraźniej przeciwnego zdania.

– Możesz iść sam.

Taavi ruszył z powrotem. Tą samą drogą, którą przyszli.

Reijo nie chciał uwierzyć w to, co niemal niezauważalnie odbiło się na twarzy przyjaciela.

Taavi chyba się nie bał?

Nie zwrócili uwagi na dodatkowe ślady nart, które odłączały się od ich własnych w pewnej odległości od zabudowań. Sunęli, nie oglądając się na nic, prosto do drewnianych chat, które stały się ich domami. Odpięli narty, postawili je pod ścianą stajni i nie pożegnawszy się, poszli każdy do siebie.

Reijo znalazł Tarję z Knutem na rękach. Dziewczynki bawiły się na podłodze, w dwu różnych kątach, patyczkami, wokół których owijały szmatki. Lalki równie dobre jak inne.

Policzki Tarji natychmiast oblał rumieniec. Wyjąkała:

– Czy… Raija was znalazła?

– Raija?

Reijo nie zdawał sobie sprawy, że zbladł. W tej samej chwili do izby niczym wicher wpadł Taavi.

– Do diabła, kobieto, czy nie powinnaś być teraz w domu? Co ty tu robisz? Sądzisz, że jedzenie samo pojawi się na stole?

– Uspokój się! – rzucił Reijo.

W odpowiedzi otrzymał wściekłe spojrzenie.

– Nie będziesz mi mówił, jak mam traktować swoją kobietę! Trzymaj się od niej z dala i lepiej wychowuj własną!

Tarja prześliznęła się w stronę kołyski, nie spuszczając oczu z Taaviego. Ułożyła niemowlę pod miękką baranicą i pośpiesznie pogładziła je po policzku.

Potem przesuwała się do wyjścia zwrócona plecami do ściany, z oczami utkwionymi w Taaviego. Boi się, stwierdził Reijo. Śmiertelnie się boi.

– Pilnowałam dzieci – powiedziała cicho. Tak cicho, że ledwie ją usłyszeli.

– Gdzie jest Raija? – chciał wiedzieć Reijo. – Co miałaś na myśli, pytając, czy Raija nas znalazła?

Dziewczyna otworzyła szeroko oczy. Wyraźnie się przestraszyła. Nie chodziło tylko o Taaviego, lecz o coś więcej.

– Raija wyruszyła za wami. Miała was znaleźć.

– O Boże!

Taavi zaśmiał się szyderczo:

– Kobiety trzeba uczyć posłuszeństwa. Teraz musisz polować na swoją, Reijo. Tarja idzie ze mną. Dzieci mogą się same pilnować.

Chwycił Tarję za ramię. Brutalnie pociągnął ją za sobą. Potknęła się na progu, lecz on zdawał się tego nie zauważyć. Była jego kobietą. Jego własnością.

Reijo czuł niemoc, która ciążyła jak ołów na jego barkach.

– Gdzie jest Raija? – spytała Elise. – Czy Raija nie przyjdzie?

– Przyjdzie – obiecał, czując, jak ogarnia go zwątpienie. – Przyjdzie, Elise. Uważaj na Maję i małego, a ja wyjdę jej na spotkanie.

Pięciolatka skinęła poważnie głową, biorąc na siebie zbyt dużą odpowiedzialność.

Reijo wyszedł z domu, przeklinając w duchu upór Raiji i jej samowolę. Czego, u licha, tam szuka? Iść za nimi! Co za pomysł?

Reijo przypiął narty. Zacisnął usta ze złości, a jego oczy pociemniały jak morze przed burzą. Ujrzał przed sobą krwawe resztki pardw, które znaleźli z Taavim. Zaraz pojawił się inny obraz – rozszarpane ciało kobiety… Myśl o utracie Raiji wydawała się nie do zniesienia. Inną część jego umysłu wypełniła lodowata wściekłość. Nie będzie szczędził gorzkich słów, gdy ją wreszcie znajdzie.

Kiedy doszedł do wzniesienia, zdziwił się, jak mogli nie zauważyć jej śladów. Na lewo. Oczywiście.

Uśmiech Reijo, beznamiętny i zimny, odzwierciedlał jego uczucia. Po chwili chłopak usłyszał za sobą uderzenia kijków. Czyjś ciężki oddech.

– Nie mogłem pozwolić ci iść samemu – zabrzmiał głucho głos Taaviego. – Uroczysko?

Reijo przytaknął.

– Nie musisz iść ze mną – rzekł krótko. – To moja sprawa.

– Jest świetną dziewczyną – odparł Taavi równie krótko. – Szkoda by było, gdyby się jej coś stało.

Przyspieszył i przemknął obok Reijo. Reijo uśmiechnął się cierpko.

Taavi, który zażądał, by Reijo trzymał się z dala od Tarji, sam jak widać interesował się innymi kobietami. Zawsze ocenia się bliźnich według siebie.

Zaklęte i niedostępne miejsce przerażało Raiję. Jednocześnie przyciągało ją. Kusiło. To nie rosomak skłonił ją, by zbliżyła się do tego dzikiego skrawka płaskowyżu. Śnieg wydawał się tutaj bielszy niż gdziekolwiek indziej. Ponieważ nikt nie śmiał postawić w tym miejscu nogi ani człowiek, ani zwierzę.

Raija obserwowała je z zewnątrz. Przesuwała się spokojnie tuż obok. Niemal wyczuwała, gdzie wolno jej się poruszać.

Dotąd, lecz nie dalej…

Dziwne, jak wyraźnie to czuła. Nie miała przed sobą realnej ściany lodu. żadnego pojawiającego się nagle muru, o który mogła uderzyć… nic tak zwartego. Tylko wrażenie, że dalej nie powinna iść. Mogłaby nawet narysować na śniegu linię, którędy przebiegała granica. Gdzie coś ją powstrzymywało. Jakaś siła, którą wyczuwała lepiej niż cokolwiek innego wokół siebie. Strach zniknął. I przerażenie.

Cokolwiek znajdowało się w tym magicznym kręgu, nie mogło jej zrobić krzywdy. Albo nie chciało…

To nic dobrego. Raija wiedziała jednak z absolutną pewnością, że jej nic nie grozi.

Miejsce jakby pulsowało. żyło. Chociaż nie zauważyła tam nic innego poza karłowatym zagajnikiem, którego gałęzie wystawały ponad zlodowaciałą skorupę jak kościste palce. I poza śniegiem. Raija wciągnęła powietrze. Wiedziała, że się nie myli. Tam coś było. Coś, co w każdym razie oddychało. Czy to możliwe, by coś martwego odbierać jako istotę żyjącą?

Nie potrafiła odpowiedzieć.

Reijo nigdy w życiu by jej nie uwierzył. Reijo… Wyruszyła za nim, by mu zaproponować, żeby szukali rosomaka w okolicy urwiska. Stromego zbocza – tak jak to obok uroczyska.

Pamiętała, jak Pehr – niech będzie przeklęty ten stallo – powiedział kiedyś, że rosomak urządza swoją kryjówkę właśnie na takich terenach. Jeżeli Reijo i Taavi nawet za cenę życia koniecznie chcą zdobyć futro, muszą zastawić sidła w odpowiednim miejscu.

Szkoda, że nie ma tu Mikkala. Mikkal by zrozumiał.

Mikkal by wiedział, co powinna zrobić… Czuła niemal, jak…

Raija z trudem przełknęła ślinę. Usiłowała zachować spokój. Zapanować nad sobą. Lecz nadal odnosiła identyczne wrażenie – przerażająco wyraźne: Coś znajdowało się po drugiej stronie niewidzialnej bariery. Coś na nią czekało.

– Mikkal – odezwała się półgłosem. – Mikkal, nie rozumiem tego. Potrzebuję cię. Potrzebuję twojej pomocy. Nie rozumiem tego. Czego to coś ode mnie chce? Czego ode mnie chce?

Raija poczuła tchnienie silnej woli. Otworzyła szeroko oczy i wpatrywała się w miejsce, które nadal wyglądało równie spokojnie. Nie rozumiała tego, lecz odbierała echo własnych myśli. Prawie jak gdyby zostały odbite z powrotem – niczym obraz w lustrze. Odczuwała osobowość tego miejsca, które przecież… było martwe.

– Raija! Nieznośna diablico, bawisz się z nami w chowanego? – posłyszała nagle nad sobą zdenerwowany głos Reijo. Odwróciła się ku przyjacielowi jak w transie.

Ruszył w jej stronę, pokonał urwisko zręcznym skokiem. Okazał się wystarczająco gibki, by utrzymać równowagę po wylądowaniu.

Raija zobaczyła, że Taavi jadący z tyłu spróbował zrobić to samo, lecz mu się nie udało. Zahaczył o występ skalny. Wyrwał trochę kamieni i spowodował niewielką lawinę, która runęła stromym zboczem, unosząc go ze sobą. Mniej więcej w tej samej chwili rozległo się ostrzegawcze warczenie. Huk śniegu i kamieni zagłuszał je i Reijo nic nie słyszał. Lecz Raija stała zwrócona twarzą do urwiska i patrzyła na wypadek szeroko otwartymi oczyma.

Krzyknęła w chwili, kiedy zwierzę wygięło grzbiet, szykując się do ataku.

Reijo stanął jak wryty, odwrócił się, chciał ruszyć przyjacielowi na ratunek. Raija usłyszała własny krzyk, który wypełnił ciszę przerywaną rykiem rosomaka.

Rzuciła się do przodu, z całej siły wczepiła ręce w Reijo, walczyła z nim jak szalona, aby go powstrzymać. Słyszała charkot dochodzący od strony urwiska, głos Taaviego nie przypominający w niczym ludzkiego.

Wołanie o pomoc zawarte w jednym słowie:

– Ratunku!

Wzrok wyrażający śmiertelny strach sparaliżował ich oboje. Wzrok pełen wyrzutu. Nagi i błagalny. Nienawiść w ostatnich słowach:

– To jej wina!

Zmieniły się w rzężenie, kiedy zwierzę, zupełnie nie reagując na bijące na oślep ręce, uderzyło łapą, przeobrażając jedną stronę twarzy Taaviego w krwawą masę.

– Boże! – jęknął Reijo.

Raija nie mogła nawet drgnąć. Była jak przymarznięta. Chciała uciec, ale nie zdołała się poruszyć choćby o cal. Nogi i ramiona ciążyły jak ołów, oczy nie mogły się oderwać od krwawej, okrutnej sceny, której ona i Reijo byli świadkami.

– To jej…

Pełen nienawiści krzyk zamilkł gwałtownie, kiedy zwierzę rozerwało Taaviemu gardło.

Reijo wyszarpnął się z rąk Raiji. Zielony na twarzy odwrócił się od przerażającego widoku. Jego głos brzmiał ochryple, kiedy się odezwał:

– Musimy stąd uciekać, Raiju! Jemu już nic nie pomoże.

Raija zrozumiała. Ruszyła, zataczając się przy pierwszych odepchnięciach kijkami. Posuwała się cały czas wzdłuż niewidzialnej granicy. Reijo podążał tuż za nią. Jechali jak tylko mogli najszybciej, uciekali od śmierci, która została z tyłu, ukazując wcześniej swój kunszt.

Rosomak.

A więc tam miał swoją kryjówkę. Upadek Taaviego zakłócił mu spokój.

Zwierzę zaatakowało. Zabiło.

Krew trysnęła czerwienią na śnieg.

Raija na zawsze zachowa w pamięci ten obraz. Taavi zginął, ponieważ postanowił pomóc Reijo jej szukać…

Ciągle jeszcze słyszała głos wypełniony śmiertelnym strachem, krzyczący ostatnie, nienawistne oskarżenie: „To jej wina!”

Przyszli za nią…

Raija pomyślała, że dopóki żyje, nie pozbędzie się poczucia winy. Przerażający obraz prześladował ją. Drżała z zimna. Nie była w stanie przezwyciężyć mdłości. Pot spływał jej z czoła, szczypał w oczy. Z trudem mogła oddychać.

– Możesz teraz odpocząć.

Głos Reijo – ale inny niż zwykle. To obcy głos. Raija usłuchała.

Zatrzymał się obok niej. Otoczył ramieniem.

– Nic nie zrobiliśmy dla niego – szepnęła Raija. – Nie próbowaliśmy nawet mu pomóc…

– Nie mogliśmy – odpowiedział bezbarwnie. – Nie rzucisz się przecież na rosomaka z gołymi rękami.

– Mam nóż – odezwała się Raija. Wiedziała jednak, że nie zdziałałaby nim wiele.

Poczucie winy nie stało się przez to mniejsze, wcale nie było lżej je dźwigać.

Raija spojrzała przez ramię, jak gdyby się chciała upewnić, że bestia ich nie śledzi. że nie czai się gotowa do skoku.

– On nie może tu tak leżeć – mówiła dalej i czuła, jak ściska ją w gardle. Chwyciły ją mdłości. Oparła się na kijku, próbując je powstrzymać. Zacisnęła zęby, lecz nie na wiele to się zdało.

Oblewał ją zimny pot. Zgięła się wpół i zwymiotowała. Kiedy zwróciła całą zawartość żołądka, Reijo podał jej garść czystego śniegu. Brała do ust śnieg i wypluwała, znowu brała. W końcu poczuła się trochę lepiej.

– Nie możemy go tak zostawić! – powiedziała z naciskiem.

Reijo popatrzył na nią w milczeniu.

Raija spuściła wzrok. Miała na tyle bujną fantazję, by wyobrazić sobie, co się tu wkrótce wydarzy.

Z drugiej strony to egoistyczne wymagać od Reijo, by wrócił i z narażeniem własnego życia zabrał szczątki zmasakrowanego ciała. Nic nie mogli teraz dla Taaviego zrobić.

– Zastawiliśmy sidła – odezwał się Reijo. Jego głos brzmiał obco. – Niedaleko stąd. Po drugiej stronie urwiska. Przy odrobinie szczęścia rosomak w nie wpadnie, jeden z nich.

Spojrzał czule na Raiję.

– Czy masz dosyć siły, by podołać temu, co nas czeka? Dasz radę?

Raija westchnęła ciężko. Uczucie bezradności nadal jej nie opuszczało.

– Nie lubiłam go – szlochała, jakby to miało coś wspólnego z tym, co się stało.

Reijo pocieszał ją bez słów. Stali na śniegu blisko siebie, przepełnieni mieszanymi uczuciami przerażenia, wdzięczności i poczucia winy. Dla nich życie już nigdy nie będzie takie samo jak przedtem.

– Musimy jakoś o tym powiedzieć Tarji – zdecydowała Raija po dłuższej chwili.

Ruszyli z powrotem. Czuli się tacy nędzni i podli, kiedy stanęli przed Tarją. Wystarczyło milczenie, by ją przestraszyć. Chociaż to tylko prosta dziewczyna, ale nie była głupia.

– Gdzie jest Taavi?

Jej szeroko otwarte oczy wypełniał lęk.

W ostatnich dniach żyli w takiej atmosferze, że naprawdę mogła się teraz przerazić – te rozmowy o uroczysku, rosomaku… Bała się wszystkiego. A teraz czekało ją najgorsze… Reijo wolałby powiedzieć coś innego, ale co miał wymyślić?

Taavi został rozerwany na strzępy na ich oczach. Nie żyje. Nieodwołalnie.

– Rosomak go zaatakował? – spytała niebezpiecznie cicho. Jej twarz wyrażała spokój. – Powiedzcie mi wreszcie! – szepnęła z naciskiem, złożywszy ręce na piersi. – Nie żyje, prawda? Czy to rosomak? Czy nie uważał? Czy naprawdę go nie ma? Na pewno…?

Jej głos niemal zamarł, stał się tak cichy. Zdołali tylko skinąć głowami.

Reijo nabrał powietrza, przygotowany, by opowiedzieć o całym zajściu możliwie najdelikatniej, lecz Tarja uczyniła ruch rękoma, który zmusił go do milczenia.

– Czy on nie żyje?

Patrzyła przed siebie szklistym wzrokiem. Wyprostowała się i długo się obojgu przyglądała. Badała wyraz ich twarzy.

– Naprawdę? Naprawdę nie żyje? – powtórzyła, niemal zdumiona.

Raija bała się, że dziewczyna tego nie zniesie, że to dla niej zbyt wiele. Tarja wydawała się balansować na cienkiej linie między rozsądkiem a szaleństwem.

– Taavi nie żyje – potwierdził Reijo. Chyba nigdy przedtem nie czuł się tak bezsilny.

Tarja odwróciła się do nich plecami. Zakryła twarz rękami, jej szczupłe plecy drżały.

Przyjaciele spojrzeli po sobie i Raija podeszła do Tarji parę kroków bliżej. Położyła dłonie na trzęsących się ramionach. Chciała pocieszyć dziewczynę w jej rozpaczy, powiedzieć kilka słów, lecz żadnych nie znalazła.

Tarja opuściła ręce. Odwróciła się do Raiji. Spojrzała na nią rozjaśnionym wzrokiem.

Nie płakała.

Zarzuciła Raiji ręce na szyję i roześmiała się. Ona się cieszyła!

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki