Clive Cussler

Przygody Dirka Pitta 6: Na dno nocy

Tłumaczenie Witold Kalinowski

Saga

Przygody Dirka Pitta 6: Na dno nocy

Tłumaczenie Witold Kalinowski

Tytuł oryginału Night Probe!

Język oryginału angielski

Copyright © 1981 by Clive Cussler Enterprises, Inc. All rights reserved.

W porozumieniu z

Peter Lampack Agency, Inc.

350 Fifth Avenue, Suite 5300

New York, NY 10118 USA

Zdjęcie na okładce: Midjourney by Sara Winding

Copyright © 1981 by Clive Cussler

W porozumieniu z Peter Lampack Agency, Inc. 350 Fifth Avenue, Suite 5300 New York, NY 10118 USA

Copyright ©1981, 2025 Clive Cussler i Saga Egmont

Wszystkie prawa zastrzeżone

ISBN: 9788727203041

1. Wydanie w formie e-booka

Format: EPUB 3.0

Żadna część niniejszej publikacji nie może być powielana, przechowywana w systemie wyszukiwania danych lub przekazywana w jakiejkolwiek formie lub w jakikolwiek sposób bez uprzedniej pisemnej zgody wydawcy, ani rozpowszechniana w jakiejkolwiek formie oprawy lub z okładką inną niż ta, z którą została opublikowana i bez nałożenia podobnego warunku na kolejnego nabywcę. Zabrania się eksploracji tekstu i danych (TDM) niniejszej publikacji, w tym eksploracji w celu szkolenia technologii AI, bez uprzedniej pisemnej zgody wydawcy.

www.sagaegmont.com

Saga jest częścią Grupy Egmont. Egmont to największa duńska grupa medialna, należąca do Fundacji Egmont, która każdego roku wspiera dzieci z trudnych środowisk kwotą prawie 55 milionów złotych.

Vognmagergade 11, 2, 1120 København K, Dania

Jerry Brown, Teresa Burkert, Charlie Davis, Derek & Susan Goodwinowie, Clyde Jones, Don Mercier, Valerie Pallai-Petty, Bill Shea i Ed Wardwell – to ludzie, dzięki którym mogłem napisać tę książkę. Im z wdzięcznością ją dedykuję.

Prolog

NOC ZAGŁADY

1

Maj 1914, stan Nowy Jork

Coraz jaśniejsze rozbłyski wskazywały, że „Manhattan Limited” wjeżdża w rejon silnej burzy. Szyny uginały się pod ciężkim pociągiem, pędzącym przez wiejski krajobraz. Gigantyczny pióropusz dymu buchał z komina lokomotywy, siejąc na nocnym niebie nowe, przelotne gwiazdy. Maszynista wyciągnął z kieszonki kombinezonu srebrnego walthama; otworzył kopertę zegarka i w krwawym świetle paleniska spojrzał na tarczę. To, co zobaczył, zmartwiło go bardziej niż nadchodząca burza: czas mknął nieubłaganie i szanse zmieszczenia się w rozkładzie jazdy były coraz mniejsze.

Schował zegarek i wychylił głowę przez okno. Nasycone kreozotem podkłady śmigały między ośmioma kołami napędowymi lokomotywy; była to ogromna maszyna, typu Consolidation 2-8-O. Maszynista był dumny ze swojej „cwałującej Leny” – jak czule nazywał te jedenaście ton żelastwa. Zbudowana ledwie trzy lata temu w zakładach Alco Schenectady, wciąż jeszcze lśniła nieskazitelnie czarnym lakierem. Wąski czerwony pas biegł przez całą długość kotła, a na ścianie widniał ręcznie wymalowany złoty numer 88.

Maszynista wsłuchiwał się przez chwilę w stalowy stukot kół na złączeniach szyn; całym ciałem wyczuwał potężny impet lokomotywy i siedmiu ciągniętych przez nią wagonów.

Potem przesunął manetkę szybkości o jeszcze jedną kreskę wyżej.

W ostatnim wagonie – była to luksusowa salonka długa na dwadzieścia jeden metrów – w przedziale bibliotecznym siedział przy biurku Richard Essex. Znużony monotonią podróży, ale jednocześnie zbyt zmęczony pracą, aby zasnąć, pisał dla zabicia czasu długi list do żony. Opisał już bogato zdobione wnętrze wagonu: misternie rzeźbione orzechowe boazerie, ręcznie kute mosiężne lampy elektryczne, wyściełane czerwonym pluszem obrotowe fotele i palmy w wielkich donicach. Wspomniał nawet o kryształowych lustrach i mozaikowych posadzkach w przylegających do czterech przestronnych sypialni łazienkach.

Za jego plecami, w saloniku widokowym, grało w karty pięciu żołnierzy ochrony w cywilnych ubraniach. Dym z pięciu cygar zgęstniał w błękitną chmurę pod brokatowym sufitem. Pięć karabinów leżało bezładnie wśród sprzętów. Od czasu do czasu któryś z graczy pochylał się nad dużą mosiężną spluwaczką, ustawioną na perskim dywanie. Żaden z nich, pomyślał Essex, nie zaznał zapewne w życiu większego luksusu. Rząd wydawał na ten pałac na kółkach co najmniej siedemdziesiąt dolarów dziennie, po to tylko, aby bezpiecznie przetransportować świstek papieru.

Westchnął i pochylił się nad listem, by dopisać ostatnie zdanie. Potem wsunął arkusz do koperty, zakleił ją i schował do wewnętrznej kieszeni. Nadal nie odczuwał senności, siedział więc bez ruchu, patrząc przez łukowatą wnękę okna na nocny krajobraz. Za oknem przemykały małe stacyjki i budki dróżników, nieodmiennie zapowiadane kilka sekund wcześniej donośnym gwizdem lokomotywy. Essex wstał, rozprostował kości i poszedł do jadalni, równie eleganckiej, jak pozostałe przedziały salonki. Usiadł przy mahoniowym stoliku: srebrna zastawa i kryształowe kielichy podkreślały śnieżną biel obrusa. Rzucił okiem na zegarek: dochodziła druga.

– Czym mogę służyć, panie Essex? – Czarnoskóry kelner wyrósł przed nim jak spod ziemi. Essex podniósł wzrok i się uśmiechnął.

– Wiem, że już bardzo późno, ale może mógłbym jeszcze coś przekąsić?

– Z przyjemnością pana obsłużę, sir. Na co ma pan ochotę?

– Coś, co by mi pomogło zasnąć.

Kelner błysnął zębami w uśmiechu.

– Sugerowałbym flaszkę burgunda, mamy tu pommarda, i czarkę dobrego gorącego bulionu z małży.

– Doskonale, dziękuję.

Później, sącząc wyborne wino, Essex próbował zgadnąć, czy takie same kłopoty z zaśnięciem ma teraz Harvey Shields.

2

Harvey Shields spał głęboko. Tak mu się przynajmniej zdawało. Bo to, czego doświadczał, nie mogło być niczym innym jak koszmarem sennym. Zgrzyt rozdzieranej stali, okrzyki pełne śmiertelnego bólu i przerażenia, dobiegające z totalnej ciemności, były zbyt straszne, aby mogły być jawą. Ogromnym wysiłkiem woli próbował wyrwać się z piekielnej wizji i powrócić do spokojnego snu i dopiero wtedy zdał sobie sprawę z realności bólu, przeszywającego wszystkie jego zmysły.

Gdzieś z dołu słyszał gwałtowny szum wody, rwącej przez ciasne tunele, potem do jego płuc wdarło się silne uderzenie powietrza. Próbował otworzyć oczy, ale powieki wydawały się zlepione gęstym klejem. Nie wiedział jeszcze, że to jego własna krew. Nie wiedział też, że jego ciało, skurczone w pozycji płodowej, uwięzło w twardym uścisku chłodnego metalu.

Dopiero nasilający się ból i rześki zapach ozonu przeniosły go na wyższy poziom świadomości. Próbował poruszyć ręką lub nogą, ale ani drgnęły. Wokół zapanowała nagle dziwna cisza: słychać było tylko szum wody. Jeszcze raz spróbował wyrwać się z krępującego go niewidzialnego imadła. Zaczerpnął tchu i napiął wszystkie mięśnie do granic możliwości.

Prawa ręka wyrwała się z żelaznego uścisku i z impetem uderzyła w rozdartą blachę. Ostry ból rozcinanej skóry rozbudził go definitywnie. Starł z powiek wilgotny klej i popatrzył na to, co jeszcze niedawno było kabiną pierwszej klasy na luksusowym liniowcu płynącym z Kanady do Anglii.

Zniknęła gdzieś duża mahoniowa komoda, zniknęło biurko i nocny stoliczek. W ścianie przylegającej do prawej burty statku widniała ogromna dziura o postrzępionych brzegach. Shields zobaczył najpierw gęstą mgłę wypełniającą ciemność, potem, niżej, czarną powierzchnię Rzeki Świętego Wawrzyńca. I nic więcej; miał przed sobą bezdenną, bezgraniczną otchłań. Po chwili jednak dostrzegł w pobliżu jakąś jaśniejszą plamę i zrozumiał, że nie jest tu sam. Rozpoznał dziewczynkę z sąsiedniej kabiny; z rozbitej ściany na wprost jego twarzy wystawała głowa i blade ramię. Głowa była nienaturalnie wykręcona, z ust sączyła się krew, barwiąc szkarłatem długie złote włosy, opadające miękką falą ku podłodze.

Wstrząs wywołany tym widokiem szybko ustąpił miejsca dramatycznej refleksji. Dopiero teraz, patrząc na martwą dziewczynkę, Shields zrozumiał, że i jego chwile są policzone. I wtedy nagła błyskawica rozświetliła jego pamięć.

Daremnie jednak przeszukiwał wzrokiem zdemolowane wnętrze: nigdzie nie mógł dostrzec teczki dyplomatki, z którą nie rozstawał się ani na chwilę. Jeszcze raz podjął próbę uwolnienia ciała z żelaznej klatki. Pot wystąpił mu na czoło, ale wysiłek był bezowocny. Podczas tej próby zorientował się jednak, że od pasa w dół nie ma czucia; wcześniejsze podejrzenie, że ma pęknięty kręgosłup, przerodziło się w straszną pewność.

Nagle wielki transatlantyk przechylił się gwałtownie i zastygł w agonalnej pozie nad powierzchnią rzeki, która miała stać się jego grobem. Pasażerowie – niektórzy w wieczorowych strojach, ale większość w bieliźnie nocnej – mrowili się na pochyłych pokładach, próbując dotrzeć do łodzi ratunkowych, albo skakali do zimnej wody, chwytając się rozpaczliwie wszystkiego, co mogło utrzymać ich na powierzchni. Nie było nadziei: zaledwie minuty dzieliły ich od momentu, w którym statek pogrąży się ostatecznie i na zawsze osiądzie na dnie – niespełna dwie mile od brzegu.

– Marta!

Wołanie dochodziło przez połamaną częściowo ścianę kabiny gdzieś z wewnętrznego korytarza. Shields drgnął i obrócił głowę w tamtą stronę. Po chwili znów usłyszał ten głos.

– Tutaj! – zawołał. – Błagam, niech mi pan pomoże!

Nie było odpowiedzi, ale z korytarza dał się słyszeć odgłos, jakby ktoś przedzierał się przez rumowisko. Po chwili jakaś ręka odsunęła pęknięty płat przepierzenia i w szczelinie ukazała się twarz okolona siwą brodą.

– Moja Marta! Widział pan moją Martę?

Przybysz niewątpliwie był w szoku: wyrzucał z siebie słowa mechanicznie i beznamiętnie. Jego oczy, pod okropnie pokaleczonym czołem, gorączkowo przeszukiwały wnętrze kabiny.

– Ta mała blondynka? – spytał Shields.

– Tak, tak! To moja córka!

Shields ruchem głowy wskazał uwięzione w ścianie zwłoki.

– Obawiam się, że już nie żyje.

Brodaty mężczyzna rozepchnął ciasną szczelinę i wczołgał się do wnętrza. Po chwili był już przy zwłokach. Jego twarz zastygła w niemym niedowierzaniu. Ręką dotknął krwawiącej wciąż głowy dziewczynki, pogładził złociste włosy. Milczał.

– Chyba nie cierpiała – powiedział pocieszająco Shields.

Nieznajomy nie odpowiadał.

– Współczuję panu – mruknął Shields konwencjonalnie.

Poczuł, jak statek znów gwałtownie przechyla się na prawo. Przez wielki otwór w burcie już całkiem blisko widział powierzchnię wody. Miał coraz mniej czasu; musiał jakoś wedrzeć się w świat myśli zrozpaczonego ojca i skłonić go, by pomógł mu znaleźć dyplomatyczną teczkę.

– Czy może mi pan powiedzieć, co się stało?

– Kolizja. – Odpowiedź była cicha. – Znajdowałem się właśnie na pokładzie. W tej mgle uderzył w nas inny statek. Wbił się dziobem w burtę.

Zamilkł na chwilę, wyciągnął chusteczkę i zaczął ścierać krew z twarzy dziewczynki.

– Marta tak strasznie chciała płynąć ze mną do Anglii. Jej matka sprzeciwiała się, ale ja się zgodziłem... Boże, gdybym mógł przewidzieć... – Głos starego człowieka się załamywał.

– Nic pan już nie poradzi. Teraz musi pan ratować własne życie.

Mężczyzna popatrzył na Shieldsa niewidzącym wzrokiem.

– To ja ją zabiłem – wyszeptał.

Shields nie oponował. W nagłym odruchu desperacji podniósł głos.

– Niech pan posłucha! Tu gdzieś leży teczka z bardzo ważnymi dokumentami. Trzeba ją dostarczyć do Ministerstwa Spraw Zagranicznych w Londynie. Niech pan ją znajdzie, błagam!

Powierzchnia wody była już tak blisko, że dostrzegał drobne wiry i tłuste plamy oleju. Jeszcze kilka sekund, a rzeka wedrze się do kabiny i zaleje ją. Z zewnątrz dobiegały jęki i krzyki walczących ze śmiercią ludzi.

– Proszę mnie posłuchać, póki jeszcze jest czas... Pańska córka nie żyje. – Wściekle walił pięścią w postrzępioną blachę, nie zważając na ból zdzieranej skóry. – Niech pan ucieka, jeszcze ma pan szansę. Teczkę odda pan kapitanowi, on będzie wiedział, co z tym zrobić.

Ojciec dziewczynki otworzył wreszcie drżące usta.

– Nie mogę zostawić Marty samej, po ciemku... Ona boi się ciemności...

Mówił coś jeszcze, ale coraz ciszej, jak ksiądz przed ołtarzem, i Shields nie rozumiał już jego słów. To był koniec. Nie było żadnego sposobu, by wyrwać starego człowieka z obłędu rozpaczy. Pochylił się nad głową córki i ucałował jej czoło. A potem jego ciałem wstrząsnął niekontrolowany szloch.

Shieldsa dziwnie to uspokoiło. Nagle pogodził się z niepowodzeniem swoich prób, zobojętniał na całą grozę sytuacji, przestał się bać nadchodzącej nieuchronnie śmierci. Jego umysł rejestrował bieg zdarzeń jakby z zewnątrz, z dystansu i z niezwykłą jasnością.

Gdzieś w trzewiach okrętu nastąpiła eksplozja: wybuchły wielkie kotły. Transatlantyk przewrócił się na prawy bok, potem, zaczynając od rufy, szybko zsunął się pod powierzchnię. Od momentu kolizji do chwili, kiedy zniknął z oczu ludzi rozpaczliwie walczących o życie w lodowatej wodzie, minął zaledwie kwadrans. Zegary w zatopionym kadłubie zatrzymały się o drugiej dziesięć nad ranem.

Harvey Shields nie próbował już walczyć. Nie próbował chwytać powietrza w płuca, by na parę sekund odsunąć od siebie to, co było nieuniknione. Otworzył szeroko usta i niemal łapczywie wchłonął falę cuchnącej wody. Szok wywołany brakiem tlenu, ból i cierpienie nie trwały długo. Jego świadomość zgasła jak wyłączona lampa.

I nie było już nic, absolutnie nic.

3

Diabelska noc, pomyślał Sam Harding, kasjer linii New York & Quebec Northern Railroad. Stał na peronie swojej stacji, patrząc, jak wściekłe uderzenia wichru niemal do ziemi przyginają wysokie topole znaczące linię torów.

W ten sposób kończyła się niezwykła o tej porze roku fala upałów: najgorętszy maj od 1880 roku, jak głosił wielką czerwoną czcionką lokalny tygodnik. Burza była nieuniknionym efektem gwałtownego ochłodzenia: w ciągu godziny temperatura spadła o dwadzieścia cztery stopnie. Harding, który wyszedł na peron tylko w cienkiej koszuli, już po chwili trząsł się z zimna.

Daleko przed nim, w głębokiej ciemności, przesuwał się powoli łańcuszek świateł: towarowe barki ciągnące w górę rzeki. Żółte światełka pozycyjne kolejno wyłaniały się zza filarów wielkiego mostu.

Wacketshire to niewielka osada, ale przebiegająca przez nią linia kolejowa miała ogromne znaczenie. W kierunku północnym tory biegły prosto w stronę pobliskiej stolicy stanu, Albany; jadące stamtąd i ze wschodniej Kanady pociągi tuż za stacją Hardinga skręcały ostro w lewo, na most Deauville nad Hudsonem, by za rzeką, w Columbiaville, skierować się ponownie na południe, do Nowego Jorku.

Nie spadła jeszcze ani jedna kropla, ale w powietrzu czuło się już zapach deszczu. Harding podszedł do swojego forda T. Kabina samochodu miała drewniane boki i choć był to solidny dąb, uznał, że lepiej nie ryzykować. Spuścił ceratowe rolety zainstalowane na krawędziach dachu, zwisające linki zamocował w knagach zaciskowych podwozia i wrócił do budynku stacji.

Hiram Meechum, telegrafista, siedział zgarbiony nad szachownicą. Oddawał się swojej ulubionej rozrywce: na odległość grał partyjkę z jakimś innym telegrafistą. Szyby w oknach brzęczały pod uderzeniami wiatru, co w połączeniu z regularnym stukotem telegrafu Meechuma tworzyło skomplikowany, ale dziwnie zgodny rytm. Harding podszedł do naftowej kuchenki, zdjął dymiący dzbanek i nalał sobie kawy do kubka.

– Kto wygrywa? – spytał.

Meechum podniósł wzrok znad szachownicy.

– Lepiej spytaj najpierw, z kim gram. To Standish z Germantown, cholernie twardy zawodnik.

Zaterkotał klucz telegrafu. Meechum słuchał przez chwilę, potem przesunął figurę na szachownicy.

– Królowa na b4 – mruknął. – No, to rzeczywiście niewesoło.

Harding wyjął z kieszonki zegarek i spojrzał na tarczę. Zmarszczył poważnie brwi.

– „Manhattan Limited” ma już dwanaście minut spóźnienia.

– Pewnie z powodu tej burzy – powiedział Meechum. Wystukał swój kolejny ruch, położył nogi na stole i, odprężony, czekał na odpowiedź przeciwnika.

Kiedy piorun uderzył w drzewo na sąsiedniej łące, wszystkie belki drewnianego budynku stacji aż jęknęły. Harding nadal pił spokojnie swoją kawę, pomyślał jednak o piorunochronie na dachu stacji: czy na pewno jest w porządku? Z tych myśli wyrwał go długi dzwonek telefonu, wiszącego na ścianie nad biurkiem.

– To pewnie twój dyspozytor. Dowiemy się, co z tym spóźnionym pociągiem – próbował domyślić się Meechum.

Harding podszedł do telefonu, podniósł na wysokość ust mikrofon, zainstalowany na giętkim ramieniu, i przyłożył do ucha małą okrągłą słuchawkę.

– Wacketshire – zgłosił do mikrofonu nazwę stacji.

Głos dyspozytora z Albany ledwo przebijał się przez morze szumów i trzasków, wywołanych burzą.

– ...most ...czy widzisz most?

Harding spojrzał w okno wychodzące na wschód. Za słabo oświetlonym peronem rozciągał się nieprzenikniony mrok.

– Na razie nie widzę. Muszę poczekać na następną błyskawicę.

– Czy on tam jeszcze stoi?

– A dlaczego miałby nie stać? – spytał z irytacją.

– Przed chwilą dzwonił do nas z Catskill szyper holownika z piekielną awanturą. Twierdzi, że jakiś dźwigar spadł z mostu i rozbił mu barkę. Agent w Columbiaville jest przerażony, bo „Limited” do tej pory nie pojawił się u nich.

– Uspokój go, do nas też jeszcze nie dojechał.

– Jesteś pewien?

Harding pokręcił głową z niedowierzaniem: jak można zadawać tak głupie pytania?

– Słuchaj, do cholery! Ja chyba dobrze wiem, czy pociąg przejechał przez moją stację, czy nie.

– Chwała Bogu, zdążyliśmy... – Mimo zakłóceń na linii, Harding dosłyszał w głosie dyspozytora westchnienie ulgi. – „Limited” wiezie dziewięćdziesięciu ludzi, nie licząc obsługi, i jakąś grubą rybę w specjalnej rządowej salonce. Zatrzymaj pociąg na swojej stacji, a o świcie sprawdź most.

– Rozumiem – potwierdził Harding i odłożył słuchawkę. Zdjął ze ściany dużą lampę z czerwoną szybą i potrząsnął nią, chcąc upewnić się, czy w środku jest dosyć nafty. Potem zapalił knot. Meechum patrzył na niego znad szachownicy ze zdumieniem.

– Chcesz zatrzymać „Limited”?!

– To polecenie z Albany. Mówią, że jakiś dźwigar spadł z mostu. Chcą, żebym to sprawdził, zanim przepuszczę pociąg.

– To może pójdę zapalić latarnię na semaforze?

Ostry gwizd przebił się do nich przez szum wiatru. Harding nadstawił ucha, próbując ocenić odległość. Po chwili rozległ się drugi gwizd, tylko nieznacznie głośniejszy.

– Nie zdążysz. Poradzę sobie tą lampą...

W tym momencie gwałtownie otworzyły się drzwi. Na progu stał nieznajomy mężczyzna; jego oczy nerwowo przeszukiwały wnętrze. Miał posturę dżokeja: był niski i chudy jak szczapa. Wąsy koloru słomy i takież włosy osobliwie komponowały się z wielką słomkową panamą na głowie. Ubranie wskazywało na wybredny gust właściciela i jego krawca. Garnitur był angielskiego kroju, z jedwabnymi lamówkami, ostre jak brzytwa kanty spodni kończyły się dokładnie na butach, uszytych z dwóch rodzajów brązowej skóry. Tym jednak, co najbardziej przykuwało wzrok, był automatyczny mauzer w jego drobnej, niemal kobiecej dłoni.

– Co za cholera? – mruknął Meechum, nieco przestraszony.

– To jest napad, panowie. Myślałem, że to oczywiste. – Nieznajomy podniósł broń, a na jego twarzy pojawił się ledwie dostrzegalny uśmiech.

– Pan chyba oszalał – odezwał się Harding. – Tu nie ma nic do zabrania.

– Macie tu sejf – powiedział napastnik, wskazując lufą na stalową skrzynkę w kącie, w pobliżu biurka Hardinga. – A w sejfach bywają różne wartościowe rzeczy... na przykład pieniądze na wypłatę.

– Człowieku, wiesz, co ryzykujesz? Napad na kolej to zbrodnia przeciwko państwu. A tu się nie obłowisz. Wacketshire to sami rolnicy, tu nie ma żadnych pieniędzy na wypłaty, tu nawet banku nie ma.

– Nie mam ochoty rozmawiać o gospodarce Wacketshire. – Odwiedziony kurek mauzera nie pozostawiał co do tego żadnej wątpliwości. – Otwierać sejf, no już!

Znowu rozległ się gwizd, tym razem dużo bliżej. Harding miał dość doświadczenia, by wiedzieć, że pociąg jest już zaledwie czterysta metrów od stacji.

– Okay, zrobię wszystko, czego pan chce, ale najpierw muszę zatrzymać ten pociąg.

Rozległ się strzał: szachownica Meechuma rozleciała się w drzazgi. Pionki zagrzechotały po podłodze.

– Zatrzymać pociąg? Może byście wymyślili coś mądrzejszego!

Harding patrzył na rabusia wzrokiem, w którym malowała się autentyczna groza.

– Pan nie rozumie. Most jest prawdopodobnie zerwany!

– Doskonale rozumiem... Próbujesz mnie wykiwać.

– Przysięgam na Boga...

– On mówi prawdę – włączył się Meechum. – Przed chwilą dostaliśmy ostrzeżenie z Albany.

– Niechże pan zrozumie – błagał Harding. – Chce pan zamordować stu ludzi?!

Przerwał, bo na ramie okna pojawił się blask reflektorów lokomotywy. Pociąg musiał być już bardzo blisko.

– O Boże! – jęknął Harding.

Meechum wyrwał mu z ręki latarnię i rzucił się w stronę otwartych drzwi. Ponownie odezwał się mauzer: kula trafiła Meechuma w biodro. Runął na ziemię blisko progu, ale natychmiast zerwał się na kolana, chwycił lampę i zamachnął się, chcąc rzucić ją na tory. Człowiek w słomkowym kapeluszu był szybszy: lewą ręką złapał mocno przegub Meechuma, prawą uderzył go lufą pistoletu w głowę. Silnym kopnięciem zatrzasnął drzwi. Potem odwrócił się do Hardinga i warknął:

– Otwieraj ten cholerny sejf!

Harding patrzył na broczącego krwią Meechuma i czuł, jak żołądek podchodzi mu pod gardło. Opanował się jednak i zrobił, co mu kazano. Odwrócony tyłem do okna kręcił nerwowo tarczę szyfrowego zamka, z bezsilną rozpaczą wsłuchując się w łoskot przejeżdżającego przez stację pociągu. Światła kolejnych wagonów rytmicznie rozjaśniały wnętrze pokoju. Potem przez parę minut słyszał jeszcze odgłos kół ostatniego wagonu, coraz cichszy i coraz odleglejszy. „Manhattan Limited” pędził niestrudzenie w ciemność, w stronę mostu.

Wszystkie zapadki zamka trafiły na swoje miejsca; Harding odsunął dźwignią rygiel i delikatnie otworzył ciężkie drzwi sejfu. W środku leżało kilka małych pakietów, po które nie zgłosili się adresaci, stary dziennik zawiadowcy i kasetka z pieniędzmi. Rabuś szybko otworzył kasetkę i przeliczył zawartość.

– Osiemnaście dolarów i czternaście centów – stwierdził bez emocji. – Zawrotna suma to nie jest, ale przez parę dni powinno mi starczyć na żarcie.

Starannie poukładał banknoty w skórzanym portfelu, a bilon wsunął do kieszeni spodni. Rzucił pustą kasetkę na biurko, przekroczył nieruchome ciało Meechuma i zniknął w burzy za drzwiami. Meechum jęknął i się poruszył.

– Co z pociągiem? – wymamrotał. Harding przyklęknął i podtrzymał głowę telegrafisty.

– Paskudnie krwawisz – powiedział. Wyciągnął z kieszeni chustkę i przycisnął ją do rany.

– Zadzwoń na wschodni brzeg... zapytaj, czy pociąg dojechał – wykrztusił Meechum przez zaciśnięte z bólu zęby.

Harding ostrożnie opuścił głowę przyjaciela na podłogę. Pochylił się nad mikrofonem i przesunął dźwignię sygnału wywoławczego. Trzymając słuchawkę przy uchu, krzyknął parę razy do mikrofonu, ale nie było żadnej odpowiedzi. Zamknął na chwilę oczy, jak przy modlitwie, potem spróbował jeszcze raz. Bez skutku, nie było łączności z drugim brzegiem rzeki. Zdenerwowany, szybko przekręcił tarczę kierunkową i próbował połączyć się z dyspozytorem w Albany. Ale i tutaj słyszał tylko trzaski.

– Nic z tego – powiedział z trudem; czuł w gardle dziwną suchość i gorycz. – Burza zerwała połączenia.

Nagle zaterkotał klucz telegrafu.

– Na szczęście telegraf jeszcze działa – odezwał się Meechum. Po chwili, wsłuchawszy się w sygnały, dodał: – To Standish, zrobił wreszcie następny ruch.

Z trudem przezwyciężając ból, doczołgał się do stołu. Sięgnął do aparatu, przerwał połączenie z partnerem szachowym i nadał sygnał alarmowy. Potem przez dłuższą chwilę dwaj mężczyźni patrzyli na siebie w milczeniu, bojąc się wypowiedzieć pytanie, które zaprzątało ich myśli: co zobaczą o świcie? Przez otwarte wciąż drzwi wdzierał się do pokoju wiatr, zdmuchując z biurka luźne kartki papieru.

– Spróbuję zawiadomić Albany – odezwał się wreszcie Meechum. – A ty idź, zobacz, co z mostem.

Harding rzucił się na oślep do drzwi i pobiegł jak w transie po nierównym nasypie. Biegł szybko, niemal tracąc oddech i czując, jak serce wali mu szalonym rytmem. Tor zaczął wspinać się stromym wiaduktem na poziom mostu i Harding musiał trochę zwolnić. Kiedy wreszcie znalazł się na szczycie, znowu ruszył biegiem. Już na pierwszym przęśle mostu potknął się i upadł, boleśnie kalecząc sobie kolano o śrubę mocującą szynę. Wstał i pokuśtykał dalej. Tak dotarł do końca drugiego przęsła i stanął w niemym przerażeniu.

Przed nim otwierała się przepaść. Całe środkowe przęsło zapadło się w szare wody Hudsonu, czterysta pięćdziesiąt metrów poniżej miejsca, na którym stał. Tam też, na dnie rzeki, znalazł się „Manhattan Limited” – a w nim setka pasażerów: mężczyzn, kobiet i dzieci.

– Zginęli... wszyscy zginęli! – Harding szlochał w bezsilnej wściekłości. – Dla marnych osiemnastu dolarów...

Część I

GAROTA MAKSA ROUBAIX

4

Luty 1989, Waszyngton, D.C.

Nie było nic niezwykłego w człowieku, który siedział lekko zgarbiony na tylnym siedzeniu pospolitego forda, jadącego wolno ulicami Waszyngtonu.

Dla przechodniów, którzy na skrzyżowaniach przechodzili przed maską, ten człowiek mógł być na przykład drobnym kupcem, którego siostrzeniec podwozi rano do sklepu. Nikt nie zwracał uwagi na umieszczoną na tablicy rejestracyjnej małą plakietkę Białego Domu.

Alan Mercier – otyły, łysiejący – mógłby bez charakteryzacji grać Falstaffa, ale pod tą rubaszną powierzchownością krył się ostry jak brzytwa, analityczny umysł. Mercier nie troszczył się zbytnio o swój wygląd; uznał, że nie jest manekinem do prezentacji mody, i nieodmiennie nosił wymięte garnitury, kupione okazyjnie na wyprzedaży, z białą lnianą chustką niechlujnie wetkniętą do kieszonki. To były jego znaki rozpoznawcze, chętnie wyśmiewane i wyolbrzymiane przez karykaturzystów politycznych.

Bo Alan Mercier nie był drobnym kupcem. Był pierwszym doradcą prezydenta do spraw bezpieczeństwa państwa. Świeżo mianowany na to stanowisko – bo i prezydent był świeżo wybrany – wciąż jeszcze mało znany był opinii publicznej. Miał jednak za sobą efektowną karierę uniwersytecką; w środowisku akademickim słynął z niezwykłego daru przewidywania biegu wydarzeń międzynarodowych. Kiedy zwrócił na niego uwagę nowy prezydent, był dyrektorem Komitetu Zapobiegania Kryzysom Światowym.

Mercier poprawił na nosie okulary à la Ben Franklin i sięgnął po leżącą obok czarną walizeczkę; położył ją na kolanach i otworzył pokrywę. Wnętrze pokrywy wypełniał ekran, w dolnej części walizki mieściła się klawiatura, zwieńczona dwoma rzędami kolorowych światełek. Wystukał kombinację cyfr i czekał, aż wysłany przez satelitę sygnał uruchomi komputer stojący w jego gabinecie w Białym Domu. Po chwili komputer zaczął przekazywać informacje, zarejestrowane ostatnio przez asystentów Merciera.

Informacje wędrowały drogą radiową w postaci zaszyfrowanej; bateryjny mikroprocesor leżący na kolanach Merciera dekodował je w ciągu milisekund i wyświetlał tekst na ekranie małymi zielonymi literkami. Najpierw pojawiła się tam bieżąca poczta, potem notatki służbowe personelu Agencji Bezpieczeństwa Narodowego, wreszcie rutynowe raporty dzienne z różnych agend rządowych, przede wszystkim z Dowództwa Połączonych Sztabów i z Centralnej Agencji Wywiadowczej. Mercier szybko zapamiętywał jedną informację po drugiej, po czym usuwał je z pamięci laptopa.

Dwie notatki pozostały na ekranie. Kiedy samochód wjeżdżał w zachodnią bramę Białego Domu, Mercier wciąż jeszcze ślęczał nad nimi, wyraźnie zaintrygowany. W końcu westchnął ciężko, nacisnął wyłącznik i zamknął walizeczkę.

Zaledwie dotarł do swego gabinetu i zasiadł za biurkiem, sięgnął po słuchawkę i połączył się z Departamentem Energii. Już w połowie pierwszego sygnału odezwał się męski głos.

– Biuro doktora Kleina.

– Mówi Alan Mercier. Czy jest już Ron?

Po krótkiej pauzie w słuchawce zabrzmiał głos Ronalda Kleina, sekretarza do spraw energii.

– Cześć, Alan. Czym mogę służyć?

– Czy miałbyś dzisiaj dla mnie parę minut?

– Prawdę mówiąc, jestem bardzo zajęty...

– To poważna sprawa, Ron. Znajdź dla mnie jakąś chwilę.

Klein nie lubił takiej presji, ale z tonu Merciera wywnioskował, że doradca prezydenta nie da się dzisiaj spławić. Przykrył dłonią mikrofon i przez chwilę naradzał się ze swoim sekretarzem. Potem znowu się odezwał:

– Między drugą a wpół do trzeciej, pasuje ci?

– Świetnie – odparł Mercier. – Mam roboczy obiad w Pentagonie, to wpadnę do ciebie, wracając. Do zobaczenia...

– Poczekaj, powiedziałeś, że to poważna sprawa.

– Nazwijmy to inaczej. – Mercier zrobił pauzę dla lepszego efektu. – To coś, co na pewno popsuje dziś humor prezydentowi. Tobie też.

W Gabinecie Owalnym prezydent Stanów Zjednoczonych rozparł się wygodnie w fotelu i przymknął oczy. Jego umysł musiał przez minutę lub dwie odpocząć od stresu wywołanego intensywną pracą. Istotnie, jak na człowieka, który dopiero parę tygodni temu objął najwyższy urząd w państwie, wyglądał na bardzo zmęczonego i przepracowanego. Po długiej i wyczerpującej kampanii wyborczej ciągle nie mógł dojść do siebie.

Prezydent nie odznaczał się aktorską urodą. Był niewysoki, włosy miał przerzedzone i przyprószone siwizną, a na twarzy, niegdyś wesołej i uśmiechniętej, malowała się teraz niemal wyłącznie ponura powaga.

Kiedy w weneckie okna gabinetu niespodziewanie zabębnił marznący deszcz, otworzył oczy. Na zewnątrz, na Pennsylvania Avenue, samochody i ludzie poruszali się po śliskiej nawierzchni jak na zwolnionym filmie. Prezydent zatęsknił nagle do rodzinnego stanu Nowy Meksyk, gdzie klimat był o wiele życzliwszy dla istot ludzkich. Niestety, teraz, na tym stanowisku, nie mógł już sobie pozwolić na improwizowaną wycieczkę z namiotem w ukochane góry Sangre de Cristo.

Właściwie nigdy w życiu nie dążył do stanowiska prezydenta, nie miał takich ambicji. Przez dwadzieścia lat służby w Senacie sumiennie zapracował na miano dobrego gospodarza spraw publicznych. Nominację kandydacką swojej partii uzyskał właściwie przypadkiem: jakiś dociekliwy reporter wygrzebał w biografii głównego faworyta podejrzane operacje finansowe i działaczom uczestniczącym w konwencji nie pozostawało nic innego, jak postawić na czarnego konia.

– Panie prezydencie? – Głos sekretarki wyrwał go z zamyślenia.

– Tak?

– Jest już pan Mercier z danymi o stanie bezpieczeństwa.

– W porządku, niech wejdzie.

Mercier wszedł do gabinetu i usiadł naprzeciw prezydenta. Położył na biurku gruby skoroszyt.

– Jak wygląda świat dzisiaj? – Prezydent uśmiechnął się blado.

– Raczej ponuro, jak zwykle... Mój zespół przygotował prognozę na temat rezerw energetycznych państwa. Konkluzje nie są zbyt radosne.

– To dla mnie nic nowego. A co wynika z ostatnich raportów?

– CIA ocenia, że ropa na Bliskim Wschodzie skończy się za dwa lata. To będzie oznaczało zmniejszenie światowej produkcji do połowy dzisiejszego popytu. Rosjanie też już sięgają po żelazne rezerwy, a meksykańska bonanza pozostaje w sferze marzeń. Co się tyczy naszych własnych zasobów...

– To już wiem – przerwał prezydent. – Wiem także, że te wielkie poszukiwania, które zaczęły się parę lat temu, doprowadziły do odkrycia zaledwie paru małych pól.

Mercier zaczął kartkować leżący przed nim skoroszyt.

– Energia słoneczna, wiatraki, samochody elektryczne... to oczywiście byłyby jakieś rozwiązania. Niestety, ich technologia jest ciągle na mniej więcej takim poziomie, jak telewizja w latach czterdziestych.

– A paliwo syntetyczne?

– Za późno zaczęliśmy prace. Miną jeszcze co najmniej cztery lata, zanim ruszy na większą skalę produkcja paliwa z łupków oleistych.

– Więc nie ma żadnej nadziei?

– Owszem, jest. Zatoka Świętego Jakuba.

– Ten kanadyjski program energetyczny?

Mercier skinął głową i zaczął z pamięci cytować statystykę:

– Osiemnaście tam, dwanaście elektrowni, około dziewiętnastu tysięcy pracowników i zmiana biegu dwu rzek, każda z nich wielka jak Kolorado. Jeśli wierzyć opracowaniom kanadyjskim, jest to największy i najkosztowniejszy projekt hydroenergetyczny w historii ludzkości.

– Kto tym kieruje?

– Quebec Hydro, zarząd energetyczny prowincji. Zaczęli prace w 1974. Nakłady są ogromne: dwadzieścia sześć miliardów dolarów, w większości z banków nowojorskich.

– A ile to daje energii?

– Na razie ponad sto miliardów watów. W ciągu dwudziestu lat ta liczba ma się podwoić.

– Ile z tego płynie do nas?

– Wystarcza na oświetlenie piętnastu stanów.

Twarz prezydenta ponownie spochmurniała.

– Nie podoba mi się takie uzależnienie od Quebecu. Czułbym się bezpieczniej, gdybyśmy sami produkowali energię na własne potrzeby, na przykład w elektrowniach atomowych.

Mercier sceptycznie pokręcił głową.

– Niestety, nasze siłownie nuklearne zaspokajają zaledwie jedną trzecią potrzeb.

– Jak zwykle, zbytnio się z tym grzebaliśmy.

– Tak – zgodził się Mercier – ale przyczyny były różne. Koszty budowy i modernizacji są ogromne i ciągle rosną. Zaczyna też brakować uranu. No i opór ze strony ruchów ekologicznych jest coraz większy.

Prezydent zamyślił się głęboko.

– Wszędzie stawialiśmy na jakieś niewyczerpane rezerwy – ciągnął Mercier – a tych rezerw nie ma. Zapędziliśmy się w ślepy zaułek, a tymczasem sąsiedzi z północy zrobili poważny krok do przodu. Nie mamy wyboru, musimy korzystać z ich energii.

– Ile za to płacimy?

– Bogu dzięki, Kanadyjczycy stosują te same stawki co nasze przedsiębiorstwa energetyczne.

– Przynajmniej jeden jasny promyk.

– Tak, ale to nic pewnego. Musimy się liczyć z pewną niemiłą możliwością. W lecie ma się odbyć w Quebecu referendum w sprawie pełnej niepodległości.

– Na razie premier Sarveux skutecznie blokuje separatystów. Chyba nie myślisz, że to się zmieni?

– Owszem, myślę. Premier prowincji, Guerrier, i jego Partia Quebecois mogą tym razem zdobyć dużo głosów.

– Zerwanie z Kanadą bardzo dużo by ich kosztowało. Nie stać ich na to, już teraz mają kłopoty gospodarcze.

– Liczą na wsparcie finansowe Stanów Zjednoczonych.

– A jeśli nie damy?

– To albo podniosą stawkę za prąd, albo wyciągną wtyczkę.

– Guerrier musiałby zwariować, żeby odciąć dostawy energii. Dobrze wie, że odpowiemy ciężkimi sankcjami gospodarczymi.

Mercier spojrzał na prezydenta ponuro.

– Upłynie wiele tygodni, może nawet miesięcy, zanim Quebec odczuje te sankcje. Przez cały ten czas nasze główne centra przemysłowe będą sparaliżowane.

– Strasznie czarny obraz malujesz.

– O, to tylko tło. Na pierwszym planie jest AQL. Wie pan oczywiście, co to takiego?

Prezydent skrzywił się z niesmakiem. AQL, Stowarzyszenie Wolnego Quebecu, było nielegalną, terrorystyczną organizacją, która zamordowała już kilku wybitnych polityków kanadyjskich.

– Najnowszy raport CIA – kontynuował Mercier – sugeruje, że mają powiązania z Moskwą. Gdyby dorwali się do władzy w wolnym Quebecu, mielibyśmy tam drugą Kubę.

– Drugą Kubę... – powtórzył prezydent machinalnie. – Tak, i to taką, która może rzucić Amerykę na kolana.

Prezydent wstał z fotela i podszedł do okna. Przez dłuższą chwilę milczał, z przykrością patrząc na przykrywającą ogrody Białego Domu lodową skorupę. Kiedy znowu odwrócił się do Merciera, w jego spojrzeniu malowały się niepokój i zatroskanie.

– Nie możemy na to pozwolić, Alan. Nie możemy też płacić Bóg wie ile za prąd, nie stać nas na to. Powiem ci w zaufaniu, tobie i tutaj mogę to powiedzieć: państwo jest kompletnie spłukane. Jak tak dalej pójdzie, za parę lat nie pozostanie nam nic innego, jak ogłosić bankructwo i zwinąć kramik.

Mercier przygarbił się, jakby przygnieciony zbyt dużym ciężarem.

– Mam nadzieję, że za pańskiej kadencji do tego nie dojdzie.

– No właśnie! Wszyscy tak mówią. Począwszy od Franklina

D. Roosevelta każdy prezydent przerzuca na barki następnego coraz większe obciążenia finansowe. W rezultacie sytuacja jest taka, jaka jest. Wystarczy dwudziestodniowa przerwa w dostawach prądu do północno-zachodnich stanów, a katastrofa będzie totalna i nieodwracalna.

– Ma pan jakiś sposób, żeby powstrzymać Quebec przed robieniem głupstw?

– Chyba nie. Nie mamy wielkiego wyboru.

– Zawsze i wszędzie, kiedy już wszystko zawiedzie, pozostają jeszcze dwa wyjścia – odezwał się sentencjonalnie Mercier. – Pierwsze, to modlić się o cud.

– A drugie?

– Wywołać wojnę...

Dokładnie o czternastej trzydzieści Mercier wszedł do budynku Forrestala przy Independence Avenue i wjechał windą na siódme piętro. Bez specjalnych ceremonii wprowadzono go do obitego pluszem gabinetu Ronalda Kleina, ministra energii.

Nos przypominający dziób kondora i długie siwe włosy nadawały Kleinowi wygląd uczonego. Mimo nadnaturalnego wzrostu – mierzył sto dziewięćdziesiąt sześć centymetrów – zwinnie wyplątał się zza stołu konferencyjnego, przy którym siedział nad stertą dokumentów, i wyciągnął rękę na powitanie.

– No więc, co to za straszna sprawa? – spytał tonem pogodnej rozmowy towarzyskiej.

– Może nie straszna, ale dziwna – odparł Mercier. – Główne Biuro Obrachunkowe domaga się rozliczenia sześciuset osiemdziesięciu milionów dolarów wypłaconych z budżetu federalnego na badania nad różdżką.

– Nad czym?!

– Nad różdżką – powtórzył spokojnie Mercier. – Geologowie nazywają tak wszystkie niekonwencjonalne urządzenia do wykrywania podziemnych złóż.

– Ale co to ma wspólnego ze mną?

– Te pieniądze zostały skierowane trzy lata temu do Departamentu Energii. Do dzisiaj nie zostały rozliczone. Chyba dobrze by było, gdyby twoi ludzie zbadali tę sprawę. To jest Waszyngton, za błędy poprzednich ekip atakowana jest obecna. Jeśli poprzedni minister wywalił bezsensownie kupę publicznych pieniędzy, to chyba lepiej, żebyś znał fakty, zanim jakiś nadgorliwy poseł przeprowadzi śledztwo na własną rękę i roztrąbi to w prasie.

– Dziękuję za ostrzeżenie. – Głos Kleina brzmiał najzupełniej szczerze. – Każę moim ludziom przejrzeć szafy.

Po wyjściu Merciera doktor Klein podszedł do kominka i długo wpatrywał się w wielkie świeże polano leżące na okopconym ruszcie.

– To niesamowite – mruknął. – Jak można było stracić z oczu sześćset osiemdziesiąt milionów?

5

Pomieszczenie generatorów elektrowni, najnowszej w systemie hydroenergetycznym Zatoki Świętego Jakuba, mogło oszołomić każdego. Charles Sarveux miał przed sobą komorę o powierzchni pięciu hektarów, wykutą w granitowej skale, sto dziesięć metrów pod powierzchnią ziemi. Trzy szeregi generatorów napędzanych turbinami wodnymi – każdy zespół miał rozmiary pięciopiętrowego domu – nieprzerwanie produkowały energię rzędu miliardów watów. Sarveux głośno wyraził swój podziw, ku radości towarzyszących mu dyrektorów Quebec Hydro Power; należało to do jego zwykłych obowiązków, ale tym razem nie musiał niczego udawać. Hala generatorów rzeczywiście zrobiła na nim ogromne wrażenie. Była to jego pierwsza wizyta w tym przedsiębiorstwie jako premiera Kanady, toteż zadawał wszystkie przewidziane rytuałem pytania.

– Jaką moc daje taki generator?

– Pięćset megawatów, panie premierze – odpowiedział naczelny dyrektor systemu, Percival Stuckey. Sarveux skinął z uznaniem głową, a na jego twarzy pojawił się subtelny uśmiech aprobaty; szczególna umiejętność, która tak bardzo przydała się w kampanii wyborczej.

Uważany za przystojniaka, zarówno przez kobiety, jak i przez mężczyzn, Sarveux mógł pod tym względem skutecznie konkurować z Johnem F. Kennedym lub z Anthonym Edenem. Jasnoniebieskie oczy miały hipnotyzujący blask, bujne szpakowate włosy, uczesane modnie, ale zarazem naturalnie, podkreślały ostry rysunek twarzy. Średniego wzrostu, proporcjonalnie zbudowany, byłby idealnym klientem każdego krawca; w rzeczywistości nigdy ich nie odwiedzał: kupował seryjne garnitury w domach towarowych. Była to tylko jedna z wielu drobnych cech sprawiających, że tylu wyborców kanadyjskich mogło się z nim utożsamiać. Wysunięty na premiera w wyniku kompromisu między liberałami, Partią Kanady Niepodległej i frankofońską Partią Quebecois, już trzy lata tańczył na linie, skutecznie zapobiegając rozpadowi kraju na suwerenne prowincje. Sam widział w sobie drugiego Lincolna, walczącego o jedność narodu, o zachowanie wspólnego domu. Ale tylko jego stanowczość – groźba użycia armii – trzymała jeszcze w szachu radykalnych separatystów. Jego idee polityczne, apele o wzmocnienie rządu federalnego trafiały na mur głuchego oporu.

– Może chciałby pan obejrzeć centralę? – zasugerował Stuckey.

Sarveux obejrzał się na swojego sekretarza.

– Jak stoimy z czasem?

Ian Jeffery, młody człowiek o bardzo poważnym wyglądzie, spojrzał na zegarek.

– Zaczynamy się spieszyć, panie premierze. Najdalej za pół godziny powinniśmy być na lotnisku.

– Myślę, że możemy trochę ścisnąć dalszy program – oznajmił Sarveux z uśmiechem. – Tutaj nie chciałbym pominąć niczego, co warte obejrzenia.

Dyrektor skinął głową z zadowoleniem i poprowadził całą grupę do windy. Wysiedli dziesięć pięter wyżej i stanęli przed drzwiami z napisem: „Tylko dla personelu”. Stuckey wyjął plastikową kartę magnetyczną i wsunął ją w szczelinę zamka.

– Bardzo mi przykro, panowie – oświadczył – ale ze względu na szczupłość pomieszczeń centrali mogę zabrać ze sobą tylko pana premiera.

Ludzie z ochrony osobistej Sarveux zaczęli protestować, ale premier uspokoił ich ruchem ręki i ruszył za Stuckeyem. Drzwi zamknęły się za nimi automatycznie. Po przejściu długiego korytarza stanęli przed następnymi drzwiami i dyrektor musiał ponownie użyć swojej karty magnetycznej.

Centrala systemu elektrowni Zatoki Świętego Jakuba była rzeczywiście mała i bardzo oszczędnie wyposażona. Czterej operatorzy siedzieli przed konsoletą, pełną różnokolorowych światełek i przełączników. Nad nią, na ścianie, znajdowała się tablica z setkami wskaźników i zegarów. Jedynymi meblami, jeśli nie liczyć monitorów telewizyjnych zawieszonych pod sufitem, były cztery krzesła zajęte przez operatorów.

Sarveux rozglądał się uważnie.

– Nigdy bym nie uwierzył, że tak wielką produkcją energii może kierować zaledwie czterech ludzi.

– W istocie pracą wszystkich tych elektrowni i stacji transformatorów kierują komputery, w pomieszczeniu znajdującym się dwa piętra pod nami – wyjaśnił Stuckey. – Cały proces jest w dziewięćdziesięciu dziewięciu procentach zautomatyzowany. To, co pan tu widzi, panie Sarveux, to czterostopniowy system sterowania ręcznego, który może przejąć zadania komputerów w razie awarii.

– A więc ludzie mają tu jeszcze jakąś cząstkę władzy? – zażartował Sarveux.

– Owszem, wciąż jeszcze na coś się przydajemy – podchwycił dowcip Stuckey. – Zostało parę takich dziedzin, w których nie można do końca ufać elektronice.

– Dokąd idzie cała ta energia?

– Za parę dni, kiedy system osiągnie pełną sprawność operacyjną, będziemy obsługiwać całe Ontario, Quebec i północno-wschodnie stany USA.

Nagła myśl zakiełkowała w głowie Sarveux.

– A co będzie, jeśli zdarzy się niemożliwe?

Stuckey nie zrozumiał.

– Przepraszam...?

– No... wielka awaria, katastrofa żywiołowa, sabotaż.

– Tylko jakieś wielkie trzęsienie ziemi mogłoby zatrzymać produkcję. Awarie poszczególnych urządzeń niczym nie grożą, mamy systemy rezerwowe.

– A sabotaż, napad terrorystyczny? – powtórzył Sarveux.

– Braliśmy to pod uwagę przy planowaniu obiektu – odparł Stuckey z pewnością siebie. – Nasze zabezpieczenia elektroniczne to prawdziwy cud najnowocześniejszej techniki, a oprócz tego mamy jeszcze pięćset osób ochrony. Nawet najlepiej wyszkoleni komandosi musieliby walczyć dwa miesiące, żeby dostać się do tego pomieszczenia.

– Ale potem mogliby wyłączyć cały system?

– Nie. To wymaga zgodnego działania pięciu wtajemniczonych osób. – Stuckey wskazał czterech operatorów. – Piątą osobą jestem ja sam. Każdy z nas zna tylko część instrukcji, niezbędnej do zatrzymania systemu. Jak pan widzi, niczego nie przeoczyliśmy.

Sarveux nie był tego całkiem pewien, ale nie wyraził głośno swoich wątpliwości. Wyciągnął rękę na pożegnanie.

– Muszę przyznać, że ta wizyta zrobiła na mnie duże wrażenie. Dziękuję panu.

Foss Gly bardzo starannie wybrał czas i miejsce likwidacji Charles’a Sarveux. Wziął pod uwagę wszelkie możliwe trudności, nawet te najmniej prawdopodobne, i przygotował odpowiednie przeciwdziałania. Skrupulatnie wyliczył kąt wznoszenia samolotu i jego prędkość. Wiele godzin zajęły też próby praktyczne, zanim Gly uzyskał pewność, że wszystkie tryby spisku zadziałają z wymaganą precyzją.

Miejscem akcji było pole golfowe, oddalone o półtora kilometra od lotniska Zatoki Świętego Jakuba, na przedłużeniu głównego pasa startowego. W tym miejscu, według obliczeń zamachowca, samolot premiera powinien znaleźć się na wysokości czterystu pięćdziesięciu metrów i osiągnąć szybkość trzystu kilometrów na godzinę. Gly postanowił użyć dwu brytyjskich wyrzutni rakiet ziemia–powietrze typu Argo, skradzionych z arsenału armii w Val Jalbert. Wyrzutnia miała niewielkie rozmiary, ważyła razem z pociskiem zaledwie czternaście kilogramów i można ją było bez trudu ukryć w zwykłym plecaku turystycznym.

Ułożony plan był od początku do końca wzorem dobrej roboty. Do jego realizacji wystarczyło zaledwie pięciu ludzi, w tym trzech na polu golfowym, przebranych za turystów narciarzy, i jednego z ukrytą krótkofalówką na tarasie dworca lotniczego. Kiedy rakiety automatycznie kierujące się na silne źródła ciepła zostaną wystrzelone, trójka narciarzy powróci spokojnie na pusty o tej porze roku parking przy klubie golfowym, gdzie za kierownicą terenowego samochodu przez cały czas będzie czekał piąty i ostatni uczestnik akcji.

Gly obserwował niebo przez silną lornetkę. Dwaj towarzyszący mu spiskowcy montowali wyrzutnie. Zaczął padać drobny śnieg, ograniczając widoczność do pięciuset metrów. Była to zarazem dobra i zła okoliczność. Dobra, bo biała kurtyna śniegu chroniła ich przed wzrokiem przypadkowych obserwatorów. Zła, bo oni sami widzieli przelatujące nad nimi samoloty zaledwie przez parę sekund – i tyle tylko mieli czasu, by wycelować i odpalić rakiety. Właśnie od strony lotniska pojawił się z rykiem odrzutowiec British Airways. Gly spojrzał na zegarek; już po sześciu sekundach maszyna zniknęła w wirującej bieli. Niedobrze, pomyślał. Szanse precyzyjnego trafienia były w tych warunkach wręcz znikome. Strzepnął śnieg z bujnej jasnej czupryny i opuścił lornetkę, odsłaniając czerstwą kwadratową twarz. Mógł się podobać kobietom. Piwne oczy miały sympatyczny wyraz, a ostro zarysowany podbródek zdradzał sportowy, chłopięcy temperament. Tylko nos, duży i zniekształcony licznymi złamaniami w bójkach ulicznych, psuł efekt – ale jego licznym dziewczynom jakoś to nie przeszkadzało.

Nagle ożył maleńki aparat nadawczo-odbiorczy w kieszeni jego kurtki.

– Tu Baza do Brygadzisty.

Nacisnął guzik nadawania.

– Tu Brygadzista, co tam u was?

Claude Moran, fanatyczny marksista, pracujący w sekretariacie gubernatora generalnego, stał na tarasie dworca lotniczego i przez grubą szybę obserwował kołujące samoloty. Poprawił słuchawkę w uchu i zaczął mówić do wpiętego w klapę maleńkiego mikrofonu.

– Mam już tę rurę dla ciebie. Możesz przyjąć ciężarówkę?

– Tak. Kiedy ją wyślesz?

– Zaraz, jak tylko rozładuję ten amerykański statek.

Niewinnie brzmiąca rozmowa miała zmylić ewentualnego przypadkowego słuchacza. Gly odczytywał jednak słowa Morana po swojemu: samolot premiera jest drugi w kolejce do startu; najpierw wystartuje rejsowa maszyna American Airlines.

– W porządku, Baza. Daj znać, jak ciężarówka ruszy.

Osobiście Gly nie miał nic do Charles’a Sarveux. Dla niego było to tylko nazwisko w gazetach. Gly nie był nawet Kanadyjczykiem. Urodził się w Arizonie, w mieście Flagstaff, jako owoc jednodniowego pijackiego flirtu zawodowego zapaśnika z nieletnią córką szeryfa. Jego dzieciństwo było koszmarem; dziadek szeryf ciągle bił go i maltretował. Chcąc przeżyć, Gly musiał stać się twardy i bezwzględny. W końcu przyszedł dzień, kiedy pobił starego na śmierć i uciekł ze swojego stanu. Od tej pory często musiał walczyć o życie. Taką miał pracę. Zaczął od okradania pijaków w Denver, potem kierował gangiem złodziei samochodów w Los Angeles, jeszcze później porywał cysterny z benzyną w Teksasie.

Ale nie uważał się za zawodowego mordercę. Wolał określenie: „koordynator”. Był specjalistą numer 1, człowiekiem, którego wzywa się na pomoc, kiedy wszyscy inni zawiedli. Słynął z zimnej krwi i z wyjątkowej skuteczności.

Na tarasie widokowym lotniska Moran przybliżył twarz do szyby, aż pokryła się mgłą jego oddechu. Przetarł szybę dłonią dostatecznie szybko, by zauważyć, jak samolot premiera znika w wirującym śniegu w drodze na koniec pasa startowego.

– Brygadzista?

– Tak, słucham cię, Baza?

– Przepraszam, ale straszny tu bałagan papierkowy. Nie mogę ci podać dokładnego terminu dostarczenia rury.

– Zrozumiałem. Skontaktuj się ze mną po obiedzie.

Moran nie miał tu już nic do roboty. Zjechał schodami do głównego holu, nie zatrzymując się, wyszedł na zewnątrz i przywołał taksówkę. Usiadł z tyłu, zapalił papierosa i dał się ponieść marzeniom: zastanawiał się, jakiego stanowiska w nowym rządzie Quebecu powinien zażądać za swoje usługi.

Na polu golfowym Gly jeszcze raz czujnie spojrzał na ludzi z wyrzutniami. Obaj klęczeli w śniegu, przygotowani do strzału, wpatrzeni w wizjery.

– Przed tym naszym startuje jeszcze jeden – przypomniał.

Minęło prawie pięć minut, zanim Gly usłyszał zbliżający się ryk silników. Pracowały na pełnych obrotach, by oderwać ciężką maszynę od przyprószonego śniegiem asfaltu. Wbił wzrok w śnieżną zasłonę, z której za chwilę powinny wyłonić się czerwono-niebieskie znaki American Airlines.

Zbyt późno przypomniał sobie, że samoloty wiozące głowy państw mają pierwszeństwo przed zwykłymi lotami rejsowymi. Zbyt późno rozpoznał w białej zadymce charakterystyczny czerwony liść klonu.

– To Sarveux! – wykrzyknął. – Strzelać, do cholery, strzelać!

Dwaj klęczący mężczyźni odpalili rakiety w odstępie sekundy. Pierwszy zdążył skierować lufę wyrzutni w stronę samolotu, ale rakieta minęła statecznik za daleko i pod zbyt ostrym kątem, by jej czujnik ciepła mógł rozpoznać cel. Drugi strzelec zachował się rozważniej. Przez jakieś dziewięćdziesiąt metrów prowadził celownikiem kadłub samolotu, zanim wreszcie nacisnął spust.

Rakieta „wyczuła” wysoką temperaturę spalin skrajnego prawego silnika i popędziła za nim. Wybuch zniszczył turbinę, ale trzej ludzie, którzy pozostali na polu golfowym, nie mogli już tego widzieć. Samolot premiera niemal natychmiast zniknął im z oczu i dopiero po wielu sekundach dotarł do nich stłumiony huk eksplozji. Czekali jeszcze przez chwilę na odgłosy katastrofy, ale daremnie. Wycie silników gasło w oddali spokojnie i równomiernie. Szybko rozmontowali obie wyrzutnie, schowali je do plecaków i ruszyli na nartach w stronę klubowego parkingu. Wkrótce ich samochód wmieszał się w strumień pojazdów na autostradzie wiodącej od Zatoki Świętego Jakuba do Ottawy.

Prawy zewnętrzny silnik stanął w płomieniach. Przez osłonę przebiły się wyrwane wybuchem łopatki turbiny. Niektóre z siłą odłamków granatu uderzyły w sąsiedni, wewnętrzny silnik, przecinając przewody paliwa i blokując wtórną sprężarkę.

W kabinie pilotów odezwał się dźwięk alarmu. Ray Emmett, pierwszy pilot, zamknął dopływ paliwa do prawych silników i uruchomił freonowe gaśnice. Dalsze czynności przewidziane instrukcją alarmową przejął drugi pilot, Jack May.

– Kanada Jeden do wieży James Bay. Mamy tu problem, wracamy do was – powiedział Emmett równym, spokojnym głosem.

– Zgłaszasz sytuację krytyczną? – spytał rutynowo kontroler z lotniska.

– Tak – potwierdził Emmett.

– Uwalniamy pas dwa-cztery. Lądowanie standardowe?

– Nie, James Bay. Dwa silniki nieczynne, jeden w ogniu. Lepiej wyślij na pas ekipy.

Po krótkiej chwili kontroler odezwał się ponownie.

– Ekipy pożarnicze i ratunkowe w drodze. Możesz lądować, Kanada Jeden. Powodzenia. – Wolał nic więcej nie mówić. Wiedział, że pilot pracuje teraz w strasznym napięciu i nie chciał go dekoncentrować. Ludzie z wieży kontrolnej mogli już tylko bezradnie obserwować dalsze zdarzenia.

Samolot niebezpiecznie tracił szybkość. Emmett skierował dziób maszyny lekko w dół, prędkość wzrosła do trzystu osiemdziesięciu kilometrów na godzinę. Zawrócił łagodnym, szerokim łukiem. Na szczęście zadymka zmalała. Pilot widział już pod sobą płaski, wiejski krajobraz, a daleko z przodu początek pasa dwa-cztery.

W tylnym, reprezentacyjnym przedziale odrzutowca dwaj policjanci z Królewskiej Konnej, stanowiący nieodstępną ochronę premiera, podjęli akcję natychmiast po wybuchu rakiety. Zapięli pasy bezpieczeństwa Sarveux i zaczęli budować wokół jego fotela mur z poduszek. W środkowej kabinie pracownicy sekretariatu premiera i akredytowani reporterzy nerwowo wpatrywali się w płonący silnik, który trzymał się na swoich wspornikach niepewnie, jakby lada chwila miał się urwać.

Przestał działać hydrauliczny układ sterowania. Teraz obaj piloci musieli wkładać całą swoją siłę, by za pośrednictwem stalowych linek poruszać wielkimi płaszczyznami sterów. Ziemia zbliżała się niepokojąco szybko. Dwa lewe silniki, nawet pracując na najwyższych obrotach, ledwie zapewniały stateczność ogromnego samolotu. Dlatego Emmett, nie chcąc zwiększać oporu powietrza, wciąż jeszcze nie wysuwał podwozia, mimo że wysokościomierz wskazywał już tylko sto osiemdziesiąt metrów.

Odrzutowiec przemknął nad parkiem okalającym lotnisko. Na wysokości sześćdziesięciu metrów Emmett opuścił podwozie. Za przednią szybą, omiataną rytmicznym ruchem wycieraczek, wolno, przeraźliwie wolno zbliżała się trzykilometrowa wstęga pasa startowego. Kiedy wreszcie koła znalazły się nad pierwszym płatem asfaltu, dzieliły je od nawierzchni zaledwie dwa metry. By zamortyzować uderzenie, Emmett i May z całej siły pociągnęli stery na siebie. Nie było oczywiście szans na miękkie lądowanie; mogli jedynie marzyć, że uda się nie połamać podwozia. Udało się – choć siła uderzenia spowodowała eksplozję trzech opon i obruszyła wszystkie nity wielkiej duralowej konstrukcji.

Nadwerężone wsporniki prawego zewnętrznego silnika nie wytrzymały wstrząsu. Rozpalona do czerwoności gondola silnika urwała się, odbiła od asfaltu jak piłka i uderzyła od spodu w skrzydło, rozbijając ukryty w nim zbiornik. W ułamku sekundy dwadzieścia tysięcy litrów paliwa przemieniło się w kulę ognia, która pochłonęła całe prawe skrzydło samolotu.

Emmett przełączył oba czynne silniki na wsteczny ciąg. Maszyna zaczęła zjeżdżać na lewe pobocze i znów trzeba było całej siły mięśni obu pilotów, aby utrzymać ją na pasie. Dziewięciometrowy odcinek płonącego skrzydła odłamał się i pokoziołkował po równoległym pasie dojazdowym, tylko o centymetry mijając czekający tam samolot pasażerski. Z tyłu, z wyciem syren i rozpaczliwym migotaniem czerwonych i niebieskich świateł, pędziły wozy straży pożarnej.

Ogarnięta piekielnym ogniem maszyna wciąż mknęła naprzód, ciągnąc za sobą jak kometa długi ogon płonących szczątków. Płomienie atakowały już kadłub i zaczynały się topić blachy poszycia. Temperatura we wnętrzu przekroczyła granice ludzkiej wytrzymałości. Pasażerowie środkowej kabiny nie zdążyli jednak spłonąć żywcem – wcześniej zadławił ich i otruł dym z węglącej się izolacji. Szukając ratunku, Ian Jeffery wdarł się ostatkiem sił do kabiny pilotów i nieprzytomny upadł na podłogę. Emmett i May nawet tego nie zauważyli, byli całkowicie pochłonięci swoim ostatnim zadaniem: zatrzymać samolot przed przeraźliwie szybko zbliżającym się końcem asfaltowego pasa.

Czarny, palący płuca dym zaczął się wdzierać długimi pasmami do tylnej części kadłuba. Opiekujący się premierem policjanci nie mieli już wyboru. Odblokowali i wypchnęli awaryjne drzwi w lewej, wolnej jeszcze od ognia burcie; zainstalowany w drzwiach automat wyrzucił na zewnątrz długi, sięgający asfaltu rękaw ratunkowy. Agenci uwolnili premiera ze wszystkich zabezpieczeń i brutalnie pociągnęli go w stronę owalnego otworu. Zanim jednak tam dotarli, ogniste strzępy, niesione nie wiadomo skąd silnym prądem powietrza, wpadły w rękaw i przepaliły go u nasady, przy samym kadłubie; oderwał się i zniknął gdzieś z tyłu. Wszyscy trzej, jak na komendę, odwrócili głowy w stronę przegrody, oddzielającej ich od środkowej części samolotu. Płonęła jak pochodnia. Jeden z policjantów, działając już całkiem instynktownie, owinął głowę Sarveux kocem.

– Trzymaj to mocno! – krzyknął i jednym ruchem wypchnął premiera przez otwór.

Ten koc uratował mu życie. Sarveux wylądował na ramieniu, wybijając je ze stawu, i dobre trzydzieści metrów koziołkował po szorstkiej powierzchni asfaltu, łamiąc goleń, drąc na strzępy ubranie i dotkliwie kalecząc skórę w wielu miejscach. Ale wszystkie uderzenia głową zamortyzował koc.

To niestety koniec bezpłatnego fragmentu. Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.