Projekt okładki i stron tytułowych: Lidia Michalak-Mirońska

Fotografia na okładce: jkral/Fotolia

Wydawca: Adam Filutowski

Koordynator ds. redakcji: Adam Kowalski

Redaktor: Irena Puchalska

Produkcja: Mariola Grzywacka

Skład wersji elektronicznej na zlecenie Wydawnictwa Naukowego PWN: Marcin Kapusta / konwersja.virtualo.pl

Recenzent monografii: prof. zw. dr hab. inż. Stanisław Biedugnis

Szkoła Główna Służby Pożarniczej

Książka, którą nabyłeś, jest dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, abyś przestrzegał praw, jakie im przysługują. Jej zawartość możesz udostępnić nieodpłatnie osobom bliskim lub osobiście znanym. Ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz jej fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A kopiując jej część, rób to jedynie na użytek osobisty.

Szanujmy cudzą własność i prawo

Więcej na www.legalnakultura.pl

Polska Izba Książki

Copyright © by Wydawnictwo Naukowe PWN SA

Warszawa 2018

eBook został przygotowany na podstawie wydania papierowego z 2018 r., (wyd. I)

Warszawa 2018

ISBN 978-83-01-19951-7

Wydawnictwo Naukowe PWN SA

02-460 Warszawa, ul. Gottlieba Daimlera 2

tel. 22 69 54 321; faks 22 69 54 288

infolinia 801 33 33 88

e-mail: pwn@pwn.com.pl; reklama@pwn.pl

www.pwn.pl

Spis treści

Od autorki

Wykaz ważniejszych oznaczeń

1. Wstęp

2. Historia tryskaczy w ochronie przeciwpożarowej

3. Prawodawstwo w zakresie ochrony przeciwpożarowej

3.1. Dziennik Ustaw z 2015 r., poz. 1422 – rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

3.1.1. Klasyfikacja obiektu ze względu na przeznaczenie (ZL, PM, IN)

3.1.2. Klasa odporności pożarowej budynku

3.1.3. Wielkość strefy pożarowej, oddzielenia przeciwpożarowe

3.1.4. Dodatkowe możliwości wynikające z zastosowania SUG

3.2. Dziennik Ustaw z 2016 r., poz. 191 – ustawa o ochronie przeciwpożarowej

3.2.1. Ogólne wymagania i definicje dotyczące ochrony przeciwpożarowej

3.3. Dziennik Ustaw z 2010 r. nr 109, poz. 719 – rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów

3.3.1. Wymagania dotyczące konieczności stosowania SUG

3.4. Dziennik Ustaw z 2009 r. nr 124, poz. 1030 – rozporządzenie w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych

3.4.1. Wymagania dotyczące zaopatrzenia w wodę do celów przeciwpożarowych

3.5. Dziennik Ustaw z 2015 r., poz. 2117 – rozporządzenie w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej

3.5.1. Wymagania dotyczące uzgodnienia projektu budowlanego

3.6. Wytyczne i normy do wykonania szczegółowego projektu instalacji tryskaczowej

4. Rodzaje środków gaśniczych

4.1. Woda

4.2. Gazy

4.3. Piany

4.4. Proszki

4.5. Aerozole

5. Stałe urządzenia gaśnicze wodne

5.1. Instalacje tryskaczowe

5.2. Instalacje mgły wodnej

6. Podstawowe elementy instalacji tryskaczowych

6.1. Typy tryskaczy

6.2. Rury i kształtki

6.3. Zawory kontrolno-alarmowe i inne elementy instalacji tryskaczowej

6.4. Zawieszenia

6.5. Pompy przeciwpożarowe tryskaczowe

7. Podstawowe założenia projektowe dla instalacji tryskaczowej

7.1. Ogólna koncepcja kolejności działań, czyli od czego zacząć

7.1.1. Zebranie i uporządkowanie danych o obiekcie

7.1.2. Wstępne ustalenie możliwości poprowadzenia przewodów rozprowadzających instalacji tryskaczowej

7.1.3. Dobór typu systemu oraz najlepszej konfiguracji instalacji tryskaczowej

7.1.4. Określenie klasy zagrożenia pożarowego

7.1.5. Wstępne określenie liczby tryskaczy oraz innych parametrów geometrycznych instalacji

8. Parametry projektowe mające wpływ na rozmiar instalacji tryskaczowej

8.1. Klasy zagrożenia pożarowego

8.1.1. Klasy zagrożenia pożarowego według VdS

8.1.2. Klasy zagrożenia pożarowego według Polskiej Normy PN-EN 12845:2015

8.1.3. Klasy zagrożenia pożarowego według NFPA13

8.1.4. Klasy zagrożenia pożarowego według FM Global

8.2. Intensywność zraszania, maksymalna powierzchnia chroniona przez pojedynczy tryskacz, powierzchnia działania i inne parametry związane

8.2.1. Intensywność zraszania i powierzchnia działania oraz dobór współczynnika K tryskacza według VdS i Polskiej Normy PN-EN 12845

8.2.2. Intensywność zraszania i powierzchnia działania oraz dobór współczynnika K tryskacza według NFPA13

8.2.3. Intensywność zraszania i powierzchnia działania oraz dobór współczynnika wypływu K tryskacza według FM Global

8.3. Czas działania instalacji tryskaczowych

8.4. Maksymalna powierzchnia chroniona przez pojedynczy tryskacz, dozwolone maksymalne i minimalne odległości między tryskaczami i od ścian

8.4.1. Maksymalna powierzchnia chroniona przez pojedynczy tryskacz, dozwolone maksymalne i minimalne odległości między tryskaczami i od ścian według PN-EN 12845:2015

8.4.2. Maksymalna powierzchnia chroniona przez pojedynczy tryskacz, dozwolone maksymalne i minimalne odległości między tryskaczami i od ścian według VdS

8.4.3. Maksymalna powierzchnia chroniona przez pojedynczy tryskacz, dozwolone maksymalne i minimalne odległości między tryskaczami i od ścian według NFPA13

8.4.4. Maksymalna powierzchnia chroniona przez pojedynczy tryskacz, dozwolone maksymalne i minimalne odległości między tryskaczami i od ścian według FM Global

8.5. Sposób podwieszania instalacji tryskaczowych

8.5.1. Sposób podwieszania instalacji tryskaczowych według PN-EN 12845:2015

8.5.2. Sposób podwieszania instalacji tryskaczowych według VdS

8.5.3. Sposób podwieszania instalacji tryskaczowych według NFPA13

8.5.4. Sposób podwieszania instalacji tryskaczowych według FM Global

9. Przydatne wzory

9.1. Minimalne ciśnienie na tryskaczu

9.2. Straty ciśnienia

9.3. Sprowadzona charakterystyka przewodu

9.4. Reakcja hydrodynamiczna

10. Przykłady obliczeniowe

10.1. Wykreślanie powierzchni działania pojedynczego tryskacza

10.2. Powierzchnia działania, jej rozmiar i lokalizacja

10.3. Przykład obliczeniowy

10.4. Wymagania dla tryskaczy o różnych współczynnikach wypływu K w jednym systemie

11. Źródła wody na cele przeciwpożarowe

11.1. Zaopatrzenie w wodę według PN-EN 12845

11.2. Zaopatrzenie w wodę według VdS

11.3. Zaopatrzenie w wodę według NFPA13

11.4. Zaopatrzenie w wodę według FM Global

12. Uruchamianie, odbiór i konserwacja instalacji tryskaczowych

12.1. Wymagania według PN-EN 12845:2015

12.2. Wymagania według VdS

12.3. Wymagania według NFPA13

12.4. Wymagania według FM Global

Literatura

Od autorki

Monografia powstała z myślą o tych, którzy do tej pory z trudem próbowali dowiedzieć się czegokolwiek o przeciwpożarowych instalacjach tryskaczowych. Oddana w Państwa ręce książka nie wyczerpuje tego tematu. Mam jednak nadzieję, że zainteresowanym pomoże zrozumieć, jak działają instalacje tryskaczowe i jaki wpływ mogą mieć inne instalacje na skuteczność ich działania.

Książka nie powstałaby bez pomocy wielu Osób, którym serdecznie dziękuję za cenne uwagi i zaangażowanie. Szczególne podziękowania składam Małgorzacie Miłobędzkiej, Dominikowi Dudkowi, Marcinowi Gdyrze oraz Piotrowi Śliwińskiemu.

Dziękuję też mojemu Mężowi za cierpliwość i wsparcie.

Wykaz ważniejszych oznaczeń

a

– odległość między tryskaczami

A

– pole powierzchni czynnej przekroju obliczeniowego [m^2]

A

– powierzchnia działania dla danej klasy zagrożenia pożarowego [m^2]

AS

– powierzchnia chroniona przez pojedynczy tryskacz [m^2]

cp

– ciepło właściwe [kJ/(kg · K)]

C

– współczynnik przenikania ciepła [(m/s)0,5]

C

– współczynnik strat [–]

C

– zdolność do samozamykania (np. klap dymowych)

C_1

– oryginalny współczynnik strat C [–]

Ce

– współczynnik C dla nowej przeliczonej długości zastępczej [–]

d

– średnica wewnętrzna przewodu [m]

D

– wymagana intensywność zraszania [mm/min]

D(Tk)

– skuteczność ogniowa

D

– odległość między tryskaczami

D_1

– oryginalna średnica przeliczanego odcinka [mm]

De

– średnica dla nowej ekwiwalentnej długości [mm]

dm

– średnica wewnętrzna przewodu [mm]

E

– szczelność ogniowa

F

– suma sił działających na ciecz zawartą między przekrojami obliczeniowymi

F

– powierzchnia rzutu poziomego pomieszczenia, strefy pożarowej lub składowiska [m^2]

Fe

– efektywna powierzchnia zraszania

Fo

– obliczeniowa powierzchnia zraszania

Fr

– rzeczywista powierzchnia zraszania

G

– siła ciężkości od zamkniętej objętości wody [N]

Gi

– masa poszczególnych materiałów [kg]

∆h(Q)

– wymagana wysokość ciśnienia dla pokrycia strat przy danym przepływie [m]

h

– różnica niwelacyjna między analizowanymi przekrojami [m]

∑hstr

– suma wszystkich strat (na długości i miejscowych, wliczając w to straty na przewodzie tłocznym i ssawnym pompy)

H_1

– wzniesienie zwierciadła wody nad poziom porównawczy przyjęty dowolnie w obliczeniach [m]

H_2 – H_1

– różnica niwelacyjna między przekrojami obliczeniowymi [m]

Hs

– rzędna przekroju obliczeniowego w przyjętym układzie porównawczym [m]

I

– izolacyjność ogniowa

k

– chropowatość przewodu charakterystyczna dla materiału, z którego jest wykonana rura; podawana jest przez producenta rur [mm]

K

– współczynnik/stała dla danego tryskacza [L/min/(bar)0,5] lub [gpm/(psi)0,5]

L

– długość powierzchni działania [m]

L

– odległość między przewodami rozprowadzającymi [m]

L

– długość rury [m]

L_1

– długość jednego z przewodów budujących pętlę [m]

L_1

– oryginalna długość odcinka [m]

L_2

– długość drugiego z przewodów budujących pętlę [m]

Le

– długość zastępcza (ekwiwalentna) [m]

LT

– liczba tryskaczy

LTC

– szacunkowa, całkowita liczba tryskaczy objętych powierzchnią działania

M

– odporność na oddziaływanie mechaniczne

n

– liczba rodzajów materiałów palnych znajdujących się w pomieszczeniu, strefie pożarowej lub składowisku

NPSHkr

– krytyczna nadwyżka antykawitacyjna [m]

NPSHobl

– obliczeniowa nadwyżka antykawitacyjna [m]

p

– ciśnienie statyczne wynikające z różnicy rzędnych analizowanych przekrojów [bar]

p

– ciśnienie w przekroju tryskacza [bar] lub [psi – funty na cal kwadratowy]

P

– parcie w obu przekrojach zamykających objętość kontrolną [N]

p_1

– ciśnienie panujące w przekroju 1, w przypadku zbiorników o swobodnym zwierciadle wody równe ciśnieniu atmosferycznemu [bar]

p_2, p_1

– ciśnienia w przekrojach obliczeniowych [Pa]

pC

– całkowite ciśnienie w przekroju zamontowanego tryskacza [bar]

pm

– strata ciśnienia na długości [bar/mb]

pn

– nadciśnienie w przekroju obliczeniowym [Pa]

ps

– ciśnienie w przewodzie ssącym, przed pompą [Pa]

pV

– ciśnienie prędkości [bar]

q

– minimalny wypływ z tryskacza [L/min]

Q

– przepływ [L/min] lub [gpm – galon amerykański na minutę]

Q_1

– przepływ w jednym z odcinków budujących pojedynczą pętlę [L/min]

QC

– przepływ całkowity, wpływający do pętli [L/min], QC = Q_1 + Q_2

Qci

– ciepło spalania poszczególnych materiałów [MJ/kg]

Qd

– gęstość obciążenia ogniowego [MJ/m^2]

Qm

– przepływ [L/min]

Qmax

– maksymalny wydatek obliczony z najkorzystniejszej powierzchni działania

QT

– wymagany wypływ z tryskacza [L/min]

R

– nośność ogniowa

R

– reakcja hydrodynamiczna będąca oddziaływaniem przeszkody na strumień [N]

Rx, Ry

– składowe reakcji hydrodynamicznej [N]

re

– efektywny promień zraszania

Re

– liczba Reynoldsa [–]

rr

– rzeczywisty promień zraszania

RTI

– indeks wrażliwości tryskacza [(m · s)0,5]

S

– dymoszczelność (np. drzwi i bram)

S

– odległość między tryskaczami na jednym przewodzie rozprowadzającym [m]

t

– czas [s]

T

– wymagany czas podawania wody o wymaganych parametrach hydraulicznych dla danej klasy [min]

Tea

– średnia temperatura kąpieli elementu termoczułego tryskacza do sprawdzenia reakcji termoczułego elementu w otoczeniu (do 93°C element jest zanurzany w wodzie, powyżej tej temperatury element jest zanurzany w glicerynie) [°C]

Tg

– temperatura powietrza w strumieniu owiewającym [°C]

Tk

– temperatura krytyczna [°C] (np. zabezpieczeń ogniochronnych konstrukcji)

tR

– rzeczywisty czas zadziałania tryskacza [s]

Tu

– temperatura otoczenia podczas przeprowadzanego testu [°C]

u

– prędkość owiewu termoczułego zamka tryskacza w laminarnym strumieniu owiewającego powietrza [m/s]

v

– prędkość cieczy odpowiednio w 1. i 2. przekroju obliczeniowym [m/s]

V

– prędkość płynącej wody w przewodzie [m/s]

v_1

– prędkość w przekroju 1.; w przypadku zwierciadła wody w zbiorniku możemy przyjąć v_1 ≈ 0 m/s

vs

– prędkość w przewodzie ssącym [m/s]

vx, vy

– składowe prędkości wypadkowej względem osi układu współrzędnych [m/s]

W

– natężenie promieniowania (elementów przeszklonych)

x

– wysokość pomieszczenia – [ft] (stopy)

y

– procent zmniejszenia powierzchni

z_1, z_2

– położenie przekrojów obliczeniowych względem przyjętego poziomu porównawczego [m]

α

– kąt, jaki tworzy wypadkowa prędkość v w każdym z przekrojów obliczeniowych odpowiednio z osią x i y

β

– współczynnik pędu

ε

– współczynnik chropowatości bezwzględnej [–]

ζ

– współczynnik straty miejscowej podawany przez producenta [–]

λ

– współczynnik strat na długości [–]

ν

– kinematyczny współczynnik lepkości [m^2/s]

ρ

– gęstość cieczy w danej temperaturze [kg/m^3]

ρQ∆t

– masa cieczy dopływającej i odpływającej [kg]

γ

– ciężar objętościowy cieczy [N/m^3]

1. Wstęp

Według hierarchii potrzeb Abrahama Maslowa bezpieczeństwo to potrzeba niższego rzędu (rys. 1.1). Oznacza to, że razem z potrzebami fizjologicznymi bezpieczeństwo jest najbardziej podstawową potrzebą i musi być zaspokojone w pierwszej kolejności. Niezaspokojenie potrzeby podstawowej uniemożliwia zaspokojenie kolejnych potrzeb wyższego rzędu.

Rys. 1.1. Piramida potrzeb ludzkich według Abrahama Maslowa

Źródło: opracowanie własne

Mimowolnie dąży się więc do zapewnienia poczucia bezpieczeństwa zarówno sobie, jak i najbliższym. Obawy dotyczą przede wszystkim życia i zdrowia, ale również majątku. Idąc do kina, przebywając w szpitalu, robiąc zakupy, pracując w magazynach, fabrykach, biurach każdy chciałby czuć się bezpiecznie. Powodzie, susze, huragany, pożary to codzienne zagrożenia, na przyjście których można się przygotować lepiej lub gorzej, w zależności od wiedzy i zasobów finansowych.

Pożar to niebezpieczeństwo, które może się wydarzyć wszędzie. Zazwyczaj pojawia się niespodziewanie, na przykład podczas snu. Sukces walki z pożarem zależy od czasu reakcji na pierwsze płomienie. Często się niestety zdarza, że pożar wybucha w zamkniętym pomieszczeniu, w nocy i o jego powstaniu wiadomo dopiero wtedy, gdy obejmie sąsiednie pomieszczenia.

Zgodnie z art. 2 Ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (DzU z 2009 r. nr 178, poz. 1380 z późn. zm.) podstawowymi celami ochrony przeciwpożarowej jest przede wszystkim ochrona życia i zdrowia ludzi, a następnie mienia i środowiska naturalnego.

Jednym ze sposobów zmniejszania niebezpieczeństwa wybuchu niekontrolowanego pożaru jest wyposażanie budynków (obiektów budowlanych) w stałe urządzenia gaśnicze (SUG).

W Polsce w wielu obiektach nie ma obowiązku stosowania tego typu instalacji przeciwpożarowej. Dodatkowo istnieje również wiele mitów, które zniechęcają inwestorów do stosowania SUG. Jednym z nich jest przeświadczenie, że woda użyta do kontroli pożaru przez instalacje tryskaczowe powoduje większe straty niż sam pożar. Nie jest to prawdą. Jeżeli powstanie zarzewie ognia, a budynek nie będzie wyposażony w stałe urządzenia gaśnicze, jedynym ratunkiem jest ugaszenie pożaru przez straż pożarną. Powiadomienie jednostki straży pożarnej i dotarcie jej do obiektu wymaga czasu, może więc doprowadzić do rozwoju niekontrolowanego pożaru znacznych rozmiarów. Ponadto straż pożarna do ugaszenia pożaru zużywa o wiele więcej wody niż działanie instalacji tryskaczowej. Do lepszego zobrazowania korzyści, jakie daje wyposażenie budynków lub obiektów budowlanych w SUG, poniżej przedstawiono kilka zestawień statystycznych z lat 2007–2011, przygotowanych przez Johna R. Halla, Jr. w 2013 r., na zlecenie NFPA Fire Analysis and Research, umieszczonych w publikacji U.S. Experience with Sprinklers Fact Sheet. Z tych analiz statystycznych jednoznacznie wynika, że tryskacze ratują życie i chronią własność przed ogniem. Porównując skutki pożarów budynków niewyposażonych w automatyczne urządzenia gaśnicze ze skutkami pożarów w budynkach zabezpieczonych nawodnioną instalacją tryskaczową, stwierdzono, że:

• wskaźnik śmiertelności w przypadku lokali mieszkalnych zabezpieczonych instalacją tryskaczową był mniejszy o 82% w porównaniu z lokalami niechronionymi;

• bezpośrednia strata mienia w pożarze w przypadku lokali mieszkalnych zabezpieczonych instalacją tryskaczową była mniejsza o 68% w porównaniu z lokalami niechronionymi.

Rys. 1.2. Straty finansowe spowodowane pożarem w budynkach o różnym przeznaczeniu przy braku stałych urządzeń gaśniczych i z instalacją tryskaczową nawodnioną (dane z lat 2007–2011)

Źródło: [19]

W podobny sposób można porównać straty finansowe spowodowane pożarem budynków o różnym przeznaczeniu, chronionych instalacją tryskaczową nawodnioną i niechronionych automatycznymi urządzeniami gaśniczymi (rys. 1.2).

Instalacja tryskaczowa jest niezawodna i efektywna. W przypadku pożarów tak intensywnych, że aktywowane zostały tryskacze w bezpośredniej przestrzeni nad ogniem, w 91% przypadków instalacja tryskaczowa zadziałała niezawodnie. W przypadku uruchomienia instalacji tryskaczowych jej działanie było efektywne w 96% aktywacji. Z powyższego wynika, że w 9% przypadków instalacja tryskaczowa nie zadziałała, mimo że powinna, oraz że w 4% przypadków, mimo że zadziałała, jej działanie było nieefektywne. Przyczyny braku reakcji lub nieefektywności działania instalacji są różne – na rysunkach 1.3 i 1.4 przedstawiono procentowy udział najczęstszych przyczyn braku reakcji lub nieefektywności działania instalacji tryskaczowych.

Zwykle tylko jeden lub dwa tryskacze są aktywowane i to wystarcza do ograniczenia ognia; dotyczy to 88% nawodnionych instalacji tryskaczowych. W przypadku instalacji suchych ta liczba tryskaczy była wystarczająca w 73% przypadków uruchomienia. Ciekawe jest zestawienie efektywności działania tryskaczy w zależności od liczby ich otwarcia. Najwyższą efektywność w kontrolowaniu pożaru miały systemy, w których aktywował się tylko jeden tryskacz (tab. 1.1).

Rys. 1.3. Przyczyny zawodności instalacji tryskaczowych:
1 – instalacja wyłączona przed wybuchem pożaru (budowa obiektu, remont, konserwacja), 2 – ręczne, zbyt wczesne zamknięcie instalacji tryskaczowej, 3 – zniszczenie elementów instalacji tryskaczowej przez wybuch lub zawalenie się części budynku podczas pożaru, 4 – brak konserwacji (korozja, zamalowanie głowic tryskaczy), 5 – na etapie projektowania dobrano zły typ systemu (zła klasyfikacja przestrzeni, zły rodzaj tryskaczy, zły środek gaśniczy)

Źródło: [19]

Rys. 1.4. Przyczyny nieefektywności instalacji tryskaczowych:
1 – woda nie sięga ognia (przeszkody typu słup, ściana, meble, zła aranżacja pomieszczenia), 2 – niewystarczająca ilość wody (brak wody w sieci, brak wody wynikający ze zmiany klasyfikacji przestrzeni), 3 – zniszczenie elementów instalacji tryskaczowej przez wybuch lub zawalenie się części budynku podczas pożaru, 4 – ręczne, zbyt wczesne zamknięcie instalacji tryskaczowych, 5 – brak konserwacji (korozja, zamalowanie głowic tryskaczy), 6 – na etapie projektowania dobrano zły typ systemu (zła klasyfikacja przestrzeni, zły rodzaj tryskaczy, zły środek gaśniczy)

Źródło: [19]

Tabela 1.1. Efektywność instalacji tryskaczowej w funkcji liczby aktywowanych tryskaczy (w latach 2007–2011)

Liczba aktywowanych tryskaczy

Pożary, podczas których aktywowane tryskacze zadziałały efektywnie [%]

wszystkie typy instalacji tryskaczowych dla wszystkich typów obiektów budowlanych

instalacja tryskaczowa nawodniona

wszystkie typy obiektów budowlanych

zakłady produkcyjne

tylko ogrzewane powierzchnie magazynowe

1

98

98

96

100

2

95

95

96

97

3–5

92

93

94

96

6–10

81

80

87

96

więcej niż 10

83

85

86

79

Źródło: [19]

Tabela 1.2. Charakterystyka śmiertelnych ofiar pożarów budynków wyposażonych w instalację tryskaczową nawodnioną, a niewyposażonych w żadne automatyczne systemy pożarowe

Charakterystyka ofiar

Liczba śmiertelnych ofiar pożarów w ciągu roku

w przypadku uruchomienia nawodnionej instalacji tryskaczowej, wliczając tryskacze uruchomione poza obszarem objętym ogniem

bez zabezpieczenia jakimkolwiek automatycznym systemem przeciwpożarowym

Ofiary przebywające w obszarze źródła ognia

16

1059

Ofiary przebywające w obszarze niebędącym bezpośrednim źródłem ognia

4

331

Ofiary podpaleń

1

371

Ofiary śmiertelne po zajęciu się odzieży (osoby uciekające i bierne)

4

207

Ofiary w wieku 65 lat i starsze

12

807

Osoby wracające do miejsca ognia niezdolne do działania lub zachowujące się irracjonalnie

5

557

Osoby niepełnosprawne fizycznie

3

420

Osoby, które zginęły we śnie

3

781

Źródło: [19]

Istnieje powszechna opinia, że zadaniem instalacji tryskaczowej jest przede wszystkim chronienie mienia, a dla ochrony ludzi najważniejszy jest Dźwiękowy System Ostrzegania (DSO), który za pomocą komunikatów głosowych umożliwia sprawne i szybkie powiadomienie osób przebywających w obiekcie o niebezpieczeństwie powstania pożaru oraz umożliwia sprawną ewakuację. Korzyści płynące z zainstalowania takiego systemu są bezsprzeczne. Oczywiste jest jednak to, że tryskacze kontrolując rozwój pożaru w chronionym pomieszczeniu, wydłużają czas bezpiecznej ewakuacji ludzi przebywających w budynku lub obiekcie budowlanym, tym samym chroniąc ich życie. Najlepszym tego dowodem są dane statystyczne (tab. 1.2), które wskazują na znaczne zmniejszenie liczby ofiar śmiertelnych w budynkach zabezpieczonych nawodnioną instalacją tryskaczową.

Tabela 1.3. Oszacowanie zmniejszenia bezpośrednich szkód poniesionych wskutek pożaru w latach 2007–2011 w odniesieniu do budynków chronionych nawodnioną instalacją tryskaczową i bez automatycznej ochrony przeciwpożarowej

Sposób użytkowania budynku lub obiektu budowlanego

Bez zabezpieczenia jakimkolwiek automatycznym systemem przeciwpożarowym [USD]

Zabezpieczenie nawodnioną instalacją tryskaczową [USD]

Zmniejszenie szkód dzięki zastosowaniu nawodnionych instalacji tryskaczowych [%]

Obiekt użyteczności publicznej

47 000

12 000

75

Restauracje, puby itp.

53 000

13 000

75

Szkoły, uczelnie

21 000

8 000

62

Służba zdrowia

14 000

5 000

65

Osiedla mieszkaniowe

20 000

9 000

56

Domy i apartamenty

20 000

7 000

68

Pokoje i domy noclegowe

15 000

5 000

69

Hotele i motele

31 000

42 000

brak redukcji kosztów

Domy opieki

6 000

3 000

57

Akademiki i bursy

4 000

1 000

65

Sklepy wielkopowierzchniowe i biura

55 000

38 000

30

Fabryki

145 000

90 000

38

Magazyny tylko ogrzewane

128 000

262 000

brak redukcji kosztów

Źródło: [19]