Spis treści

Okładka

Karta tytułowa

Karta redakcyjna

Prolog

Rozdział 1. Hipopotam

Rozdział 2. Depozytariusz wiedzy

Rozdział 3. Słowo

Rozdział 4. Ślepy Król

Rozdział 5. Rachel

Rozdział 6. Podarunki

Rozdział 7. Jugard

Rozdział 8. Macroid

Rozdział 9. Tark

Rozdział 10. Ned

Rozdział 11. Ferrin

Rozdział 12. Ucieczka z więzienia

Rozdział 13. Nicholas

Rozdział 14. Pytania i odpowiedzi

Rozdział 15. Kanclerz

Rozdział 16. Białe Jezioro

Rozdział 17. Jasher

Rozdział 18. Ziemie Zatopione

Rozdział 19. Wieszczka

Rozdział 20. Wieczna Uczta

Rozdział 21. Pojedynek

Rozdział 22. Ucieczka

Rozdział 23. Słowo

Rozdział 24. Więzień

Rozdział 25. Portal w głębinie

Podziękowania

Brandon Mull

ŚWIAT BEZ BOHATERÓW

POZAŚWIATOWCY
TOM 1

Przełożyła
Małgorzata Strzelec

Wydawnictwo MAG
Warszawa 2013

Tytuł oryginału:
Beyonders. A World Without Heroes

Copyright © 2011 by Brandon Mull

Copyright for the Polish translation © 2013 by Wydawnictwo MAG

Redakcja:
Joanna Figlewska

Korekta:
Magdalena Górnicka

Opracowanie graficzne okładki:
Piotr Chyliński

Projekt typograficzny, skład i łamanie:
Tomek Laisar Fruń

Konwersja do formatu epub:
pan@drewnianyrower.com

ISBN 978-83-7480-262-8

Wydanie I

Wydawca:
Wydawnictwo MAG
ul. Krypska 21 m. 63, 04-082 Warszawa
tel./fax 22 813 47 43
e-mail: kurz@mag.com.pl
http://www.mag.com.pl

Wyłączny dystrybutor:
Firma Księgarska Jacek Olesiejuk spółka z ograniczoną odpowiedzialnością S.K.A.
ul. Poznańska 91, 05-850 Ożarów Maz.
tel. 22 721 30 00
www.olesiejuk.pl

Po raz kolejny – dla Mary

Jedno wiekopomne zdanie może zagwarantować nieśmiertelność.

– Autor Nieznany

Prolog

Książę zwisał w ciemnościach. Ramiona go bolały, wiekowe kajdany wcinały mu się w nadgarstki, gdy próbował się przespać. Łańcuchy nie pozwalały mu się położyć. Nie był w stanie powiedzieć, czy tak naprawdę było jasno czy ciemno, ponieważ wrogowie ukradli mu wzrok.

W oddali usłyszał krzyk – niepohamowany skowyt człowieka, który próbuje – bezowocnie – uciec od najstraszliwszej agonii. Te przerażające wrzaski dobiegały z wyższych korytarzy, tłumione przez przeszkody po drodze.

Po niezliczonych tygodniach w lochach Felrook książę potrafił odgadnąć, co musi czuć tamten człowiek. Nigdy w życiu nie wyobrażał sobie cierpienia tak różnorodnego i wyrafinowanego, jakiego doświadczył w tym miejscu.

Wyprostował się, zmniejszając nieco obciążenie na nadgarstkach. Był przekonany, że jeśli dłużej potrzymają go tutaj zakutego, odpadną mu ręce. Chociaż wolał obecne kwatery od poprzednich, gdzie podłoga jeżyła się od ostrych, zardzewiałych kolców, a wszelkie próby położenia się lub siedzenia wiązały się z przelaniem własnej krwi.

Niewidoczny, nieszczęsny więzień nadal krzyczał. Książę westchnął. Przez cały czas kiedy go torturowano, niezależnie od tego, jaką truciznę wlano mu przemocą do gardła, niezależnie od tego, jakie pytanie mu zadano, nie wypowiedział nawet jednego słowa. Nie krzyczał także z bólu. Wiedział, że niektóre z mikstur opracowanych przez Maldora albo jego sługusów były zdolne rozwiązać mu język i przyćmić umysł, więc kiedy go pochwycono, stanowczo poprzysiągł sobie nie wydać z siebie żadnego dźwięku.

Oprawcy nękali go naprawdę fachowo. Próbowali go przekupić jedzeniem i wodą. Próbowali przymusić go do mówienia bólem. Niektórzy zjawiali się i przemawiali doń spokojnie i rozsądnie. Inni występowali z kategorycznymi żądaniami. Czasem musiał stawić czoło kilku inkwizytorom z rzędu. A innym razem godziny i dni ciągnęły się w nieskończoność między kolejnymi przesłuchaniami. Nie był w stanie nazwać rozmaitości toksyn, jakie mu podano, ale niezależnie od tego, jak bardzo starano się zmącić mu myśli i osłabić determinację, książę koncentrował się na jednej konieczności: milczeniu.

W końcu przemówi. W głębi ducha czepiał się nadziei, że ostatecznie zostanie zaprowadzony przed oblicze cesarza. I wtedy wypowie jedno słowo.

Stopniowo, jak przez mgłę, do księcia zaczęło docierać, że odzyskuje niezwykłą jak na obecne warunki jasność umysłu. Ból głowy nie ustępował, głód nadal szarpał mu trzewia, ale książę odkrył, że może świadomie kierować myślami – uważał to za rzecz zupełnie naturalną, dopóki nie zaczęto faszerować jego posiłków dodatkami wpływającymi na pracę umysłu. Jeśli pominąć fakt, że nieustannie trzymał się naczelnej zasady zachowania milczenia, to w ciągu ostatnich tygodni jego myśli błądziły zupełnie bezwładnie, a poczucie tożsamości zaczęło się rozmywać.

Drzwi do celi otworzyły się ze skrzypieniem. Zesztywniał, gotując się na wszystko. Zachowaj milczenie, przestrzegł się w myślach. Choćby nie wiadomo co zrobili czy powiedzieli.

– No, proszę, proszę – usłyszał ciepły, znany mu głos. – Z każdym dniem wyglądasz coraz gorzej.

Książę nie odpowiedział. Do celi weszli także inni mężczyźni. Trzech, nie licząc tego, który mówił.

– Skoro masz mieć gościa, to lepiej, żebyśmy cię obmyli – kontynuował przyjazny głos prawie bez chwili przerwy.

Brutalne ręce rozpięły kajdany. Książę był skonsternowany. Nie myto go, odkąd trafił do lochów. Może to była jakaś sztuczka? A może wreszcie stanie przed obliczem cesarza?

Wielkie łapska chwyciły go za ramiona. Pociągnęły go do przodu, a potem pchnęły na kolana. Szorstkie szmaty tarły jego nagie ciało. Niebawem niewidoczne dłonie zaczęły przycinać mu zarost. Kilka minut później prosta brzytwa przesunęła się po policzkach.

Przytrzymywało go dwóch mężczyzn, po jednym z każdego boku, co podsunęło księciu myśl, jak mógłby ich zaatakować. Gdyby posłużył się nogami i uderzył w ich kolana, a potem dorwałby brzytwę, zdołałby dorzucić cztery trupy na swoje konto. Odkąd go uwięziono, zabił już sześciu strażników.

Nie. Nawet gdyby pokonał tych mężczyzn, bez wzroku nigdy nie zdołałby uciec z lochów. Za to mógłby zaprzepaścić audiencję u Maldora. Książę zadrżał. Wielu jego najlepszych ludzi i najbliższych przyjaciół oddało życie, a on – mimo ich ofiary – zawiódł. Jego jedyną szansą na odkupienie było stanąć przed cesarzem.

– Wydajesz się dzisiaj wyjątkowo potulny. Czyżbyś wreszcie postanowił zostać wzorcowym więźniem?

W myślach księcia pojawiły się kąśliwie riposty. Od tak dawna mąciło mu się w głowie, że teraz kusiło go, by odpowiedzieć. Nie, nawet jeśli wydawało mu się, że myśli klarownie, i choćby to pytanie było niewinne, to, jeżeli złamie zasadę milczenia, w końcu oprawcy zmuszą go do zdradzenia tajemnic. Miał do przekazania tylko jedno słowo i wypowie je w obecności Maldora.

– Gotowy na spacer?

Mężczyźni stojący po bokach pomogli księciu wstać, a potem wyprowadzili go z celi. Szedł, powłócząc nogami. Jak zawsze, brakowało mu oczu, ale z całą determinacją badał otoczenie pozostałymi zmysłami, zwracając uwagę na kierunek i temperaturę ciągu powietrza, akustykę korytarza, zapachy zgnilizny i płonących pochodni.

Po pewnym czasie usłyszał, że otwierają się drzwi, i wszedł do jakiegoś pomieszczenia. Eskorta zmusiła go do uklęknięcia, nakładając mu okowy na kostki i nadgarstki, a potem zamykając ciężki, żelazny kołnierz na szyi. Strażnicy wyszli bez słowa. A przynajmniej część z nich. Jeden lub kilku mogło zostać potajemnie.

Mijały minuty. Godziny. W końcu drzwi celi otworzyły się i znowu zamknęły.

– Nareszcie ponownie się spotykamy – rozległ się znajomy głos.

Dreszcz przebiegł księciu po plecach. Maldor odwiedził Trensicourt wiele lat temu, próbując wynegocjować sojusz. Jako mały chłopiec książę studiował każdy ruch tego człowieka – człowieka, który zdaniem jego ojca był bardzo niebezpieczny.

– Obiecałem, że pewnego dnia uklękniesz przede mną – rzucił oschłym tonem cesarz.

Książę poruszył ramionami – dość, żeby łańcuchy zabrzęczały.

– Owszem, wolałbym, abyś z własnej woli okazał mi szacunek – dodał cesarz. – Może i na to przyjdzie czas. Rozumiem, że zapomniałeś języka w gębie.

Książę się zawahał. Musiał mieć pewność. Poznał to słowo mocy ogromnym kosztem. Cesarz nie miał prawa podejrzewać, że książę znał wszystkie sylaby. W przeciwnym wypadku nigdy nie zjawiłby się osobiście. Tylko czy to nie była jakaś sztuczka? Czy mówca nie podszywał się pod cesarza? Książę wiedział, że będzie miał tylko jedną szansę.

– Nie widziałem potrzeby, by zwracać się do twoich podwładnych – powiedział książę zaskoczony, jak chrapliwie i słabo zabrzmiał jego własny głos.

– Następca tronu Trensicourt mówi! – wykrzyknął Maldor. – Wdychałeś żrącą substancję, więc już zacząłem podejrzewać, że straciłeś zdolność artykułowania. Doprawdy masz żelazny charakter. Gdybym wiedział, że potrzebujesz jedynie mojej obecności, odwiedziłbym cię wcześniej.

Jeśli to był impostor, to naprawdę świetny.

– Co cię sprowadza do lochów?

Cesarz się zawahał.

– Zjawiłem się, żeby świętować koniec moich zmartwień.

– Masz jeszcze wiele królestw do podbicia – zaprotestował książę. – Ja jestem tylko pojedynczym człowiekiem.

– Zwornikiem konstrukcji – mruknął cesarz. – Wystarczy go usunąć, żeby całość się zawaliła.

– Są jeszcze inni – upierał się książę. – Przyjdzie czas, że oni powstaną.

– Mówisz, jakby już było po tobie. – Maldor się zaśmiał. – Przyjacielu, nigdy nie zamierzałem cię zabijać. Chciałem tylko udowodnić, że nie możesz mi się przeciwstawić, a do tego potrzebowałem po prostu cię pokonać. Boli mnie twój widok w tym stanie. Wolałbym odziać cię w strojne szaty i opatrzyć twe rany. Jak zapewne pamiętasz, już kiedyś ofiarowałem ci przyjaźń. Nie dość, że ją odrzuciłeś, to jeszcze podjąłeś walkę przeciwko mnie i podjudzałeś innych, by uczynili to samo.

– Nigdy nie pozyskasz mojej lojalności.

– Żałuję, że nie jesteś rozsądny – ubolewał cesarz. – Doskonale zdaję sobie sprawę, że nie dorównuje ci żaden z moich sług. Mógłbyś być moim głównym przybocznym. Uczyniłbym cię lordem Trensicourt, a nawet więcej: mógłbyś swobodnie rządzić niczym król pod każdym względem prócz tytułu. Mógłbym zwrócić ci wzrok, przedłużyć życie. Mógłbyś dokonać wiele dobrego.

– A cały Lyrian znalazłby się pod twoim zwierzchnictwem – odparł książę. – Skąd mam wiedzieć, że to naprawdę ty? Straciłem oczy.

– Z pewnością poznajesz mój głos – odparł z rozbawieniem cesarz.

– Wiele lat temu rozmawiałeś ze mną w salonie Trensicourt. Pokazałem ci zabawkę.

– Zaczynamy bawić się w zagadki?

– Pamiętasz tę zabawkę?

– Nakręcana karuzela z wyjmowanymi konikami. Wyjąłeś z karuzeli emaliowanego konika, jak mi się zdaje, w większości niebieskiego, i poprosiłeś, żebym się z tobą pobawił.

Książę skinął głową. Tylko cesarz mógł znać te szczegóły. Kto inny by o nich słyszał. Książę prawie bez chwili pauzy wypowiedział Słowo, które trzymał w tajemnicy od chwili uwięzienia. Poczuł jego moc, gdy opuściło jego usta, prawdziwe edomickie słowo-klucz.

Książę czekał w ciemnościach.

– Cóż za przedziwny okrzyk – zauważył cesarz.

Przerażenie i konsternacja wyprowadziły księcia z równowagi. To słowo powinno być zgubą cesarza! Gorączkowo próbował je sobie przypomnieć, ale wypowiedzenie go na głos sprawiało, że znikało z pamięci.

– Wyglądasz na zatroskanego – rzucił Maldor.

– To słowo powinno było cię zniszczyć – szepnął książę, gdy umarły w nim resztki determinacji, a jego wewnętrzny świat skurczył się do zimnego zakątka, w którym pozostały tylko popioły nadziei.

Cesarz się roześmiał.

– Dajże spokój, mój niezłomny książę, z pewnością nie mogłeś wierzyć, że nie jestem świadom celu twojej misji! W rzeczy samej, rozmawiamy, ale nie bezpośrednio. Korzystam z pośrednika. W końcu bycie czarnoksiężnikiem powinno wiązać się z pewnymi dobrodziejstwami! Mój emisariusz mówi z moją modulacją i z łatwością możemy porozumiewać się na odległość. Ponieważ jednak nie jest mną, owo niebezpieczne słowo nie może wpłynąć na żadnego z nas. A teraz, kiedy straciłeś swą ostatnią broń, czy rozważysz moją propozycję?

– Nigdy – szepnął książę.

Zostało mu tylko to jedno – nigdy nie pozwoli, by cesarz skłonił go do zmiany stron. Przynajmniej tyle był winien wszystkim, którzy w niego wierzyli.

– Jestem pod wielkim wrażeniem faktu, że nauczyłeś się Słowa – kontynuował cesarz. – Ty jesteś pierwszym. Dawno temu obiecałem sobie, że ten, kto nauczy się Słowa, zostanie zaproszony do najściślejszego kręgu moich współpracowników. Nie masz innego wyboru. Nie giń bez powodu. Dalszy opór nic ci nie da. Współpracuj ze mną, a nadal będziesz mógł dokonać wiele dobrego. Tym razem odpowiedz z namysłem, bo nie otrzymasz następnej szansy. W końcu dopiero co próbowałeś mnie zabić. A wstępne zapoznanie się z mymi gościnnymi lochami było łagodne z porównaniu z grozą, która jeszcze cię czeka.

Książę spuścił głowę i przez chwilę milczał. Tyle planów, zręcznych manewrów, śmiałych aliansów, szczęśliwych ucieczek o włos od klęski – a on zawiódł! Wypowiedział Słowo przed przynętą! Nawet przewidział taką możliwość, lecz ostatecznie Maldor go przechytrzył i zniszczył, jak czynił nieodmiennie ze wszystkimi wrogami. Książę szukał w sobie nadziei lub wiary, ale niczego nie znalazł. Być może powinien pogodzić się z tym co nieuniknione. Nie był pewien, jak długo jeszcze zdoła zachować jasność umysłu w tym miejscu.

Uniósł głowę.

– Nigdy nie będę ci służył. Pokonałeś mnie, lecz nigdy mnie nie kupisz.

Był winien te słowa tym, którzy za niego zginęli. Był winien te słowa samemu sobie. Zostać zniszczonym to jedno, a on przynajmniej się nie poddał.

– Dobrze więc. Byłeś najlepszym z moich adwersarzy, to muszę ci przyznać. Wiedz jednak, że tu zostaniesz złamany. Możesz liczyć na mój podziw, ale nie na litość.

Rozległ się dźwięk oddalających się kroków i drzwi zatrzasnęły się z ostatecznością, z jaką opada płyta grobowca.

Rozdział 1

Hipopotam

Na przestrzeni wieków pojedyncze osoby przechodziły z naszego świata do Lyrianu na wiele sposobów. Chociaż niektórzy wędrowcy podróżowali między wszechświatami rozmyślnie, większość podróżników dawało się całkowicie zaskoczyć. Gubili się w głębokich jaskiniach, a gdy wreszcie wychodzili, rozpościerał się przed nimi nieznajomy krajobraz. Przechodzili pod naturalnymi kamiennymi łukami, które niekiedy łączą nasze rzeczywistości. Wpadali do głębokich studni, wchodzili do przejść w pobliżu szczytów gór albo – rzadziej – przeczołgiwali się między skamieniałymi kłodami. Jednakże nikt nie przeszedł z Ziemi do Lyrianu w bardziej nieprawdopodobny sposób niż Jason Walker.

W wieku lat trzynastu Jason mieszkał w miasteczku Vista, w stanie Kolorado. Ponieważ jego ojciec robił wspaniałą karierę w dziedzinie stomatologii, a jego starszego brata właśnie przyjęto do szkoły medycznej o profilu stomatologicznym, większość osób z jego znajomych spodziewała się, że pewnego dnia Jason również zostanie dentystą. Rodzice otwarcie go do tego zachęcali. Te oczekiwania wpłynęły na Jasona, którego mgliste plany życiowe wiązały się ze zdobyciem baseballowego stypendium sportowego i pójściu na uniwersytet, gdzie mógłby rozpocząć starania o dyplom stomatologa.

Nie przypominał sobie, żeby kiedykolwiek świadomie wybrał ten kierunek – nie miał prawdziwego zamiłowania do leczenia zębów. Zajęcie to uderzało go jako szczególnie nudne i monotonne. Skrobanie zębów. Robienie prześwietleń. Fluoryzowanie. W głębi ducha Jason pragnął czegoś innego.

Odkąd sięgał pamięcią, zawsze ciągnęło go do zwierząt. Czytał na ich temat książki, oglądał programy przyrodnicze i błagał rodziców o domowe zwierzątka. Po konsultacji z ojcem jego zamiłowania zainspirowały go do wyboru zoologii jako przedmiotu kierunkowego na drodze do dyplomu stomatologa. W przeciwieństwie do wielu przyszłych studentów zoologii Jason rzeczywiście pracował w zoo. Naturalnie, nie przeszłoby mu przez myśl, że jego wolontariat zaprowadzi go do alternatywnego wszechświata.

Trwał wyjątkowo – jak na koniec lutego – ciepły tydzień. Jason opierał się o poręcz przed ogrodzonym boksem do ćwiczenia szybkich piłek baseballowych w lokalnym parku. Tim stał w środku, na lekko ugiętych nogach i wybijał mnóstwo piłek za boczne linie, usiłując odzyskać wyczucie czasu. Matt, najlepszy pałkarz w ich klubowej drużynie, ćwiczył jako pierwszy; płynnymi i potężnymi zamachami posyłał niemal każdą narzuconą piłkę w głąb boksu.

– Nie próbuj zamordować piłki – zasugerował Jason.

– Wystarczy mi napad z pobiciem – burknął Tim.

Przy następnym narzucie Tim odbił piłkę mocno, trafiając w ziemię i kierując ją w lewą część siatki. Jason zerkał to na Tima, to na opatrzony podpisami rysunek w podręczniku biologii. Uczył się na pamięć ludzkiego układu kostnego przed sprawdzianem.

– Wyciągnij nos z książki – mruknął Matt do Jasona, kiedy Tim zawalił kolejne odbicie.

– Potem muszę iść do zoo – tłumaczył się Jason. – Nie będę miał dzisiaj dużo czasu na naukę.

– Zaufaj mi – powiedział Matt, skinieniem głowy wskazując coś po lewej stronie.

Jason odwrócił się i zobaczył dwie dziewczyny idące w ich kierunku. To były April i Holly Knudsen, bliźniaczki dwujajowe z jego klasy w gimnazjum imienia Kennedy’ego. Nie były do siebie specjalnie podobne ani pod względem wyglądu, ani zainteresowań – zwłaszcza jak na bliźniaczki. Ładniejsza i pilniejsza April chodziła z Jasonem na zajęcia zaawansowane z trzech przedmiotów, w tym biologii. Głośniejsza i bardziej wysportowana Holly trzymała kij do softballu w jednej ręce i kask pałkarza w drugiej.

Tylko dwie dziewczyny w szkole sprawiały, że Jasonowi zaciskał się żołądek i łapało go nagłe onieśmielenie: Jen Miller i April Knudsen. Były ładne, bystre i sprawiały wrażenie twardo stąpających po ziemi. Jason podkochiwał się skrycie w obydwu.

– Cześć! – zawołała Holly.

Jason spróbował się uśmiechnąć. Nagle zdał sobie sprawę, że trzyma w ręku podręcznik. Czy wyjdzie na frajera, bo czyta podręcznik w takim miejscu?

Matt nic nie powiedział. Rzadko kiedy odzywał się przy dziewczynach. Jason starał się, żeby jego głos zabrzmiał zwyczajnie.

– Cześć, Holly. April.

– Przygotowujecie się do ostatniego sezonu przed szkołą średnią? – zaciekawiła się Holly.

Tim przywalił kijem w piłkę i posłał ją wysoko w niebo.

– Trener Thayer już oglądał Jasona – powiedział Matt. – Możliwe, że Jason zostanie miotaczem w szkolnej reprezentacji już w pierwszej klasie.

Mówił prawdę. Jason zaczął gwałtownie rosnąć pod koniec szóstej klasy. Początkowo zupełnie posypał się przy uderzeniach, dopóki nie przyzwyczaił się do nowego wzrostu, za to jego narzuty zaczęły nabierać naprawdę imponującej prędkości. Teraz miał prawie sześć stóp wzrostu. Zaczynał odzyskiwać formę jako pałkarz, a jego szybkie piłki dochodziły do osiemdziesięciu mil na godzinę, nadal jednak miał kłopoty z zachowaniem opanowania.

– Rety, chłopcy z pierwszej klasy prawie nigdy nie grają dla reprezentacji – odparła pełna podziwu Holly. – W zeszłym roku omal nie zdobyli mistrzostwa stanu.

– Nie wiem, na ile zrobiłem wrażenie na Thayerze – przyznał Jason. – Narzuty wychodziły mi bez ładu i składu.

– Tylko jeden chłopak z przyszłorocznej drużyny szkolnej narzuca szybciej od ciebie – powiedział Matt. – A kiedy dajesz swoje najlepsze narzuty, nie jestem w stanie odbić.

– Ostatnio jestem za bardzo spięty – przyznał Jason, krzywiąc się.

W ciągu minionego roku, w czasie rozgrywek zaczął się bardzo denerwować i stąd brały się nieskoordynowane narzuty. Zawalił kilka meczy, bo oddał za wiele baz za darmo i poddał kluczowy mecz przez wyjątkowo niecelny narzut. Parę razy trafił też w pałkarza, a przy prędkości, z jaką rzucał, to nie było nic zabawnego. Żaden z pałkarzy drużyny przeciwnej nie odniósł poważnej kontuzji, ale niewiele brakowało.

Początkowo Jason uważał, że przyczyną kłopotów jest to, że rzuca szybciej. Jednak potem Matt i Tim zauważyli, że regularnie lepiej narzuca w czasie treningów i nieoficjalnych meczy. Jasona gryzła myśl, że zawalił rozgrywki, bo nie miał dość ikry, żeby dobrze narzucać mimo presji sytuacji. Może kłopot w tym, że za dużo myślał o tym, czego inni się po nim spodziewają? Może za wiele od siebie wymagał, zafiksowany na osiągnięciu perfekcji? A może po prostu tracił umiejętności.

Kumple z drużyny spodziewali się, że przezwycięży problemy z opanowaniem i poprowadzi ich ku chwale. Ciągle jednak nie był gwiazdą, jaką inni oczekiwali, że się stanie. Czasem wolałby, żeby jego przyjaciele trochę mniej się nim przechwalali.

April wskazała na podręcznik Jasona.

– Przygotowujesz się do sprawdzianu z biologii?

– Próbuję.

– Jak się nazywa kość policzkowa? – zapytała.

Omal nie wyszczerzył zębów w uśmiechu.

– Łuk jarzmowy.

April uniosła brwi.

– Nieźle.

Holly przewróciła oczami.

– Ale z was kujony.

– Kujony rządzą światem – sprzeciwił się Jason.

Holly złapała siostrę za rękę.

– Lepiej chodźmy do boksu dla softballistów.

Jason chciał zaproponować, żeby poszli coś przekąsić. Ściśle rzecz biorąc, chciał to zaproponować April, ale łatwiej byłoby zaprosić obie siostry. One przyszły we dwie, on był z dwoma kumplami – wybraliby się jako mała grupka przyjaciół. Nigdy w życiu nie będzie miał lepszej szansy, żeby jakgdyby nigdy nic zagadnąć April. Kto wie, może umówiliby się na wspólną naukę przed testem z biologii?

Nie mógł jednak zmusić ust, żeby się poruszyły. Bliźniaczki już odchodziły.

– Ej! – zawołał w końcu, czując się niezręcznie i ściskając podręcznik. – Macie ochotę pójść coś przegryźć, jak już skończycie?

Nie zatrzymując się, Holly odgarnęła włosy za ucho i rzuciła przepraszająco:

– Nie możemy. Musimy iść na przyjęcie urodzinowe wujka. Może innym razem.

– Nie ma sprawy, spoko – odparł Jason, chociaż nic z tego, co czuł, nawet nie przypominało spokoju.

Tim wyszedł z boksu za jego plecami.

– Podoba ci się April? – spytał.

Jason skrzywił się, zerkając ukradkiem przez ramię. To było aż tak oczywiste?

– Nie tak głośno. Chyba tak. Trochę.

– Moim zdaniem Holly jest fajniejsza – myślał na głos Matt.

Tim rzucił Jasonowi kask pałkarza.

– Teraz ty. Masz szansę zaliczyć serię strike-outów.

– Boki zrywać – odparł Jason, zakładając ciut przyduży kask.

Czerwone światełko zabłysło obok automatu do narzucania. Jason poprawił pasek od rękawicy, wziął pałkę, wszedł do boksu i wyprowadził kilka próbnych wymachów; początkowo brał za duży zamach, ale wkrótce wszedł w swój normalny rytm.

– Gotowy? – spytał Matt.

– Dawaj.

Zapaliło się zielone światło. Jason ugiął nogi w swojej typowej pozycji pałkarza, zakołysał się lekko, przygotowując się do pierwszego narzutu i starając się ignorować możliwość, że April na niego patrzy. Miał skłonność do opóźnionego zamachu przy pierwszej piłce. Piłka z sykiem wyleciała z automatu i śmignęła rozmazaną plamą obok niego. Zdecydowanie za późno wziął zamach.

– Z niego jest kochaś, a nie pałkarz – zażartował Tim.

Jason skupił się na treningu. Następna piłka wyskoczyła z maszyny. Tym razem wziął zamach we właściwym momencie, ale za niski, więc piłka odskoczyła w górę i w tył od kija.

Przy trzecim narzucie trafił jak należy. Piłka śmignęła wysoko w głąb boksu.

Matt zagwizdał.

– Nieźle.

Jason zerknął na kumpli, szczerząc zęby w uśmiechu.

Zerknął w bok i zauważył, że April patrzy na siostrę, wchodzącą do boksu treningowego do softballu. Kiedy się odwrócił, piłka już ku niemu mknęła. Zdążył obrócić głowę i nie oberwał w twarz, ale twarda piłka przywaliła z głuchym łoskotem w bok kasku, który spadł Jasonowi z głowy. Sam Jason wyciągnął się jak długi.

Sztuczna trawa drapała go w twarz, a Jason próbował pojąć, co się stało. Nagle Tim i Matt pojawili się obok niego, pytając, czy wszystko w porządku.

– Nic mi nie jest – mruknął, wstając i zataczając się na Tima, który go złapał.

– Zamroczyło cię – powiedział Matt. – Nieźle oberwałeś.

– Trochę mi tylko we łbie zadzwoniło – zaprotestował Jason, strącając ręce Tima i idąc do wyjścia z boksu. Miał wrażenie, że ziemia chwieje mu się pod stopami, jakby balansował, stojąc na środku przechylni. – Muszę tylko usiąść.

Klapnął ciężko na ławkę za ogrodzeniem i wsparł głowę na dłoniach.

– Powinienem był cię ostrzec. Dla mnie niektóre z tych piłek też wchodzą za blisko. Ktoś powinien znowu wyregulować tę maszynę.

– To nie twoja wina. Nie uważałem. I miałem pecha. – Dotknął twarzy i pomasował skronie.

– Może powinniśmy zabrać cię do lekarza? – zasugerował Matt.

– Nie, dobrze się czuję. Po prostu trochę mną rzuciło. Zrób parę zamachów, nic mi nie będzie.

– Na pewno?

– Aha. Pomścij mnie. Zerwij skórki z kilku piłek.

Jason skupił się na oddychaniu, próbując ignorować brzęk aluminiowych pałek. Zaczął odzyskiwać równowagę. Podniósł wzrok i napotkał spojrzenie April, która zmrużyła oczy współczująco. Zanim Matt wyszedł z boksu, Jason był w stanie już stać i ziemia nie kołysała się za mocno pod jego nogami.

– Chcę coś przegryźć przed zoo – powiedział Jason.

– Przykro mi, ale mam się spotkać z kuzynami – powiedział Matt. – Właściwie już jestem trochę spóźniony.

Tim zerknął na zegarek.

– Ja też nie mogę. Zostałbyś sam z bliźniaczkami. Brat przyjedzie po mnie za jakieś pięć minut. Możemy cię podrzucić.

– Przyjechałem rowerem. No dobra, to zobaczymy się później.

Tim i Matt oddali kaski w wypożyczalni, a Jason poszedł na parking, by zabrać rower ze stojaka. Ciąg ciepłych dni sprawił, że śnieg się stopił, zniknęła nawet większość zasp przy drodze, przez co drogi były nietypowo dla tej pory roku przyjazne dla rowerzystów. Chociaż niebo się zachmurzyło, było za ciepło na śnieżycę.

Kiedy Jason pedałował na wzgórze do spożywczego u Andersona, zaczęła boleć go głowa i poczuł, że traci równowagę. Zamiast walczyć z dolegliwościami, zdecydował się przez resztę drogi poprowadzić rower.

Przypiął rower łańcuchem obok automatu z napojami, wszedł przez automatyczne drzwi i podszedł do barku z chińszczyzną z boku od wejścia. Zamówił na lunch specjalność dnia i facet za kontuarem nałożył mu pomarańczowego kurczaka, wołowinę, brokuły i smażony makaron na podzielony przegródkami styropianowy talerz. Brokuły były tak jaskrawozielone, że aż biły w oczy – miały kolor, jaki rzadko występuje w naturze. Tutaj brokuły zawsze tak wyglądały, jakby malowano je farbą w spreju albo robiono z plastiku.

Jason znalazł sobie miejsce przy małym stoliku w pobliżu baru i zaczął jeść. Pomarańczowy kurczak ze smażonym makaronem chow mein to było jego ulubione danie, ale zjadł raptem połowę porcji, kiedy zaczęły go brać mdłości. Wypił spory łyk wody i pomasował skronie. Potem odwinął ciasteczko z wróżbą, złamał je na pół i wyjął skrawek papieru. „Na horyzoncie widnieją nowe doświadczenia”.

Powinni być nieco bardziej odważni, pomyślał, i oznajmić coś w stylu: „Już za chwilę rozchorujesz się z powodu ciężkiego zatrucia pokarmowego”.

Wyszedł na dwór. Kiedy wspinał się rowerem na wzgórze, w głowie trochę mu się przejaśniło. Jednakże tępy ból uporczywie mu doskwierał i nawet jakby pulsował, gdy wjazd pod górkę przyśpieszył Jasonowi tętno. Wkrótce chłopiec dotarł na parking ogrodu zoologicznego Vista Point. Chociaż ten interes rodzinny nie umywał się do zoo w Denver, w Vista Point żyła naprawdę przyzwoita populacja – ponad czterysta zwierząt reprezentujących prawie sto sześćdziesiąt gatunków. Jak zwykle w zimowe popołudnie, parking był prawie pusty.

Stojąc koło swojej szafki, Jason włożył szary kombinezon i zamienił zwykłe buty na robocze. Zjawił się kilka minut przed czasem, więc zdążył jeszcze przekartkować podręcznik do biologii. Litery wydawały mu się nieco zamazane. Zamykając od czasu do czasu oczy, recytował nazwy różnych kości i wyrostków.

Uniósł wzrok i spojrzał na zegar. Czas posprzątać u hipopotama.

Kiedy wszedł na teren dla zwiedzających przy basenie hipopotama, przystanął, żeby popatrzeć na szklaną gablotę na ścianie podpisaną „POMNIK LUDZKIEJ GŁUPOTY”.

Znajdowały się w niej różne przedmioty, które w ciągu lat pracownicy wyłowili z basenu hipopotama: aluminiowe puszki, szklane butelki, monety, niedopałki, dwie zapalniczki, pojemnik z nicią dentystyczną, scyzoryk, zaplątana sprężyna do zabawy, plastikowy zegarek na rękę, jednorazowa maszynka do golenia... i nawet kilka nabojów.

Drepcząc za szczotką, Jason patrzył na śmieci zbierające się przed ciemnym włosiem i zastanawiał się, czym jakiś idiota mógłby przebić niebezpieczne przedmioty zebrane w gablocie. Może wrzucając do basenu kosiarkę do trawy? Albo kilka prętów uranowych.

Jason przystanął, żeby popatrzeć nad poręczą na ogromnego hipopotama wyciągniętego nieruchomo na dnie basenu z głową powyżej poziomu wody. Hank był jedynym hipopotamem w zoo, dorosłym samcem, który tego lata miał obchodzić czterdzieste urodziny. Jason pokręcił głową. Majestatyczne zwierzę. Jak zwykle pracuje na pełnych obrotach. Mogliby go zastąpić posągiem, a i tak nikt z odwiedzających nie zauważyłby różnicy.

Jason usłyszał dźwięczną muzykę dobiegającą z wody, tak cichą, że ledwie słyszalną. Z lekko przekrzywioną głową przeszedł wokół basenu, próbując zlokalizować źródło muzyki. Kiedy natężenie dźwięku przybrało na sile i muzyka stała się bogatsza i czystsza, tak że Jason potrafił rozróżnić poszczególne instrumenty, zawrócił w stronę wody i stwierdził, że melodyjne tony najwyraźniej dobiegają z na wpół zanurzonego hipopotama.

Zainstalowali w basenie podwodne głośniki, nic mu o tym nie wspominając? Jakaś nowa metoda uspokajania otyłego ssaka? A może żałosna próba przyciągnięcia do hipopotama tłumów?

Melodia brzmiała obco, opierała się na dziwnych harmoniach i była uzupełniona przeplatającymi się z nią kontrtematami. Basowa, delikatna perkusja wyznaczała rytm. Jason przechylił się przez poręcz, zdumiony tym przedziwnym zjawiskiem. Żałował, że nie ma tu nikogo więcej, bo wtedy mógłby się zorientować, czy nie ma przypadkiem omamów słuchowych.

Hipopotam poruszył się, ogromna paszcza otworzyła się, kiedy zwierzę ziewnęło, i na tę jedną chwilę muzyka stała się głośniejsza i bardziej wyraźna, jakby hipopotam naprawdę był źródłem skomplikowanej melodii. I zaraz wielka paszcza się zamknęła.

Kiedy hipopotam nie ziewał, muzyka znowu dobiegała przytłumiona, ale mimo to, stawała się coraz głośniejsza. Czy to możliwe, że zwierzę połknęło magnetofon? To było jedyne wiarygodne wytłumaczenie, ale wydawało się równie niedorzeczne, jak myśl, że hipopotam wydawał te dźwięki sam z siebie.

A może nie było żadnej muzyki? Może oberwał w głowę mocniej niż myślał? Nie, zdecydowanie już mu się przejaśniło w głowie, a zaburzenia równowagi słabły.

Rozejrzał się wokół, ale nikogo nie dostrzegł. Czy to ten moment, w którym powinien natychmiast po kogoś pobiec? Pomyślał o kreskówce Warner Bros, o śpiewającej i tańczącej żabie, która milkła za każdym razem, kiedy zjawiał się jakiś świadek.

Opierając się brzuchem o poręcz, Jason wychylił się daleko do przodu, zadziwiony przywołującą go melodią. Gdyby zdołał przysunąć ucho bliżej wody, byłby w stanie potwierdzić, czy muzyka rzeczywiście dobiega z dołu. Hipopotam nawet nie drgnął.

Kiedy Jason pochylił się w stronę marszczącej się powierzchni, chwycił go potężny zawrót głowy. Stracił równowagę, wypuścił z ręki poręcz i wpadł głową naprzód do basenu, prosto na hipopotama. I zupełnie, jakby to była okazja, na którą to zaspane zwierzę czekało przez całą niewolę, hipopotam wynurzył się z otwartą paszczą, a muzyka rozbrzmiała głośniej niż dotąd.

Zanim Jason zdążył zareagować, już chwytał rękami śliski język, jego twarz ślizgała się po natłuszczonej powierzchni. Wyciągnięty na brzuchu śmignął w dół czarnym, śliskim tunelem. Żadne zwierzę nie jest aż tak wielkie! Co się działo? Melodia rozbrzmiewała czysto w kontrapunkcie do jego przerażenia, a on spływał wilgotnym korytarzem. Próbował zaprzeć się o gumowate boki i spowolnić zjazd, ale mu się nie udało. W końcu jego ręce i głowa wynurzyły się gwałtownie z dziupli w pniu umierającego drzewa w pobliżu rzeki o brzegach porośniętych paprociami.

Jakimś cudem zapadła już noc. Srebrzysta ścieżka księżycowego światła drżała na wodzie. Muzyka, którą Jason słyszał, dobiegała z szerokiej tratwy dryfującej na leniwym nurcie. Wykaraskał się z dziupli. Kombinezon miał przemoczony po tym, jak wpadł do basenu hipopotama. Obejrzał się, żeby przyjrzeć się pustemu wnętrzu drzewa. Od środka pień był wilgotny i spróchniały. Jason nie był w stanie dojrzeć żadnego przejścia, nie licząc otworu przez który się wynurzył i szpary w górze, u szczytu pustego pnia, przez którą dostrzegł gwiazdy.

To było niemożliwe! Gdzie się podział tunel? Jakim cudem prowadził do drzewa? Gdzie był hipopotam? Gdzie się podziało zoo? W całym mieście nie było rzeki nawet w połowie tak szerokiej jak ta! Jason zamrugał zaskoczony, zastanawiając się, czy nie stracił przytomności po uderzeniu piłką w boksie.

Zapierając się o wewnętrzne powierzchnie ściany pnia, zdołał się wspiąć na górę, aż wyszedł przez dziurę u szczytu pnia, dwanaście stóp nad ziemią. Nadal nigdzie nie było śladu po hipopotamie albo zoo Vista Point. Za to miał stąd doskonały widok na tratwę, która podpłynęła i znajdowała się teraz dokładnie na jego wysokości.

Małe, kolorowe latarenki oświetlały platformę. Szczupły mężczyzna w jasnym stroju walił w ksylofon. Przysadzista kobieta dmuchała w zakrzywiony flet. Kolejny mężczyzna krzątał się między zestawem rozwieszonych dzwonków i parą wysokich bongosów. Otyła, rozlazła kobieta o co najmniej pięciu podbródkach szarpała struny instrumentu o przedziwnym kształcie. Niski człowiek trzymał olbrzymi mosiężny róg, którego rura owijała się wokół szerokiej piersi muzyka i opierała mu się na ramionach.

Tratwa wpłynęła za parawan płaczących wierzb, nim Jason zdążył wychwycić szczegóły, ale zobaczył, że paru innych muzyków majstrowało przy różnorodnych, zdecydowanie mniej znajomych instrumentach. Niedająca mu spokoju muzyka przenikała powietrze, szybując ku niemu nad rzeką i brzegiem.

Od pytań Jasonowi kręciło się w głowie. Jak się tu dostał? Czy to był koszmar? Jak wróci do zoo? Wpaść do basenu hipopotama to jedno – rzecz świadcząca o niedbałości, ale możliwa. Jednakże przejście przez paszczę hipopotama do tunelu-zjeżdżalni i wynurzenie się ze spróchniałego drzewa na brzegu rzeki – to już coś trudniejszego do przełknięcia. Wszystkie jego założenia odnośnie do rzeczywistości zostały właśnie wywrócone do góry nogami. A jednak otoczenie wydawało mu się takie namacalne. Nie potrafił zaprzeczać własnym zmysłom. Czuł wilgotną, śliską powierzchnię kory pod dłońmi; wychwytywał słaby zapach zgnilizny unoszący się ze stojącej wody w rozlewisku nad brzegiem rzeki. Oleiste soki oblepiały mu skórę. Powąchał rękę – ostry aromat żywicy przypomniał mu trochę roladki z figami i cukierki z lukrecją, ale tak naprawdę nigdy nie wąchał czegoś podobnego.

Westchnął. Znał różnicę między mglistymi doznaniami ze snu i bardziej wyrazistymi z jawy. Z pewnością czuł, że nie śpi. Mimo to, nie mógł przestać powątpiewać w realność tej nierealnej sytuacji. Być może to był po prostu wyjątkowo sugestywny sen. W końcu oberwał w głowę baseballową piłką. Może nadal leżał nieprzytomny w boksie... Nagle zadrżał. A może umarł – mógł powstać zakrzep w mózgu. A może hipopotam naprawdę go pożarł. Czyżby przeszedł na drugą stronę do jakiegoś życia pozagrobowego?

Podrapał się po brodzie. Wrażenie było rzeczywiste. Mokre ubrania kleiły się do ciała zupełnie normalnie. Głowa go nieco bolała i nadal miał pewne kłopoty z zachowaniem równowagi. Czy objawy wstrząsu mózgu utrzymywałyby się we śnie? A w życiu po śmierci? Posłuchał muzyki i cichego szmeru rzeki. Gdziekolwiek był, jakiekolwiek było tego wyjaśnienie, pozostał czujny i znajdował się w żywym, działającym na zmysły otoczeniu. Zlustrował wzrokiem okolicę – omszałe drzewa nad rzeką, zarośla poniżej, owady bzyczące w pobliżu – nieco zdumiony tym, jak łatwe do zaakceptowania okazało się niemożliwe, kiedy już się wydarzyło.

Szybko odkrył, że jego najpilniejszym kłopotem będzie zejście na dół. Usiadł niezgrabnie na brzegu wysokiego, pustego pnia, próbując ulokować się tak, żeby zejść w ten sam sposób, w jaki wcześniej się wspiął. Najwyraźniej nie bardzo mu to wychodziło. Zakręciło mu się w głowie na myśl, że miałby ześlizgnąć się wnętrzem pnia, zostać naszpikowany drzazgami i ostatecznie złamać kostkę przy lądowaniu. Myśl o zejściu wnętrzem pnia wydawała się mniej niż kusząca. Dlaczego wspinanie się zawsze jest o wiele łatwiejsze od schodzenia?

W końcu, po wielu pełnych wahania obrotach i skrętach ciała, zsunął się z powrotem do wnętrza pnia tak, żeby móc się zaprzeć. Kiedy wreszcie przecisnął się na dół, wyszedł z drzewa, ciesząc się ze światła księżycowego, i postanowił ruszyć za tratwą, ponieważ stanowiła jedyny ślad cywilizacji.

Wkrótce dogonił muzykę, chociaż listowie nad rzeką odcinało mu widok na tratwę. Potruchtał przed siebie, aż dotarł do prześwitu i zobaczył drobną, zgarbioną postać siedzącą na kłodzie.

– Cześć – powiedział Jason.

Postać gwałtownie obróciła głowę. Twarz należała do dzieciaka mającego może dziesięć, jedenaście lat. Kiedy chłopiec się poruszył, Jason zdał sobie sprawę, że ma spory garb na plecach.

– Dlaczego podkradasz się do mnie? – warknął chłopak.

– Ja tylko idę za tratwą – odparł Jason.

Chłopiec, nieco się uspokoiwszy, przesunął się na kłodzie, robiąc trochę miejsca. Jason usiadł obok niego.

– O co właściwie chodzi z tą tratwą muzyczną? – spytał.

Chłopiec zerknął na niego z powątpiewaniem.

– Żartujesz? To pieśń żałobna Zawrotnej Dziewiątki, najlepszych muzyków w okolicy. Większość ludzi czeka na nich przy wodospadzie. Tylko ten etap ich interesuje. Ale ja wolę posłuchać muzyki. To będzie ich ostatni raz.

– Płyną w stronę wodospadu?

Teraz, gdy zaczął nasłuchiwać, wychwycił odległy ryk wody.

Chłopiec z powagą pokiwał głową.

– Próbują w ten sposób coś zadeklarować. Zabroniono im wspólnych występów publicznych. Nie rozumiem, w jaki sposób to ma cokolwiek zmienić. – Rzucił Jasonowi surowe spojrzenie. – Musiałeś o nich słyszeć. Zgadza się?

– Nie. Jestem tu obcy. Dopiero co się zjawiłem.

– Skąd jesteś?

– Z Vista w Kolorado.

– Nigdy nie słyszałem.

Jason zawahał się, nie bardzo wiedząc, czy chciał usłyszeć odpowiedź chłopca.

– A o Ameryce? Albo planecie Ziemia?

Chłopiec ściągnął brwi.

– Nie bardzo.

– Możesz mi powiedzieć, gdzie jestem?

– Nad rzeką, jak widać. – Chłopak gwałtownie zerknął z powrotem na nurt. – Minęli nas. Lepiej chodźmy, bo przegapimy finał.

Jason powlekł się za chłopcem, który poruszał się zadziwiająco szybko porządnym szlakiem okrążającym kilka bagnistych obszarów i cienistych gąszczy. Nocne powietrze najwyraźniej dobrze robiło Jasonowi na głowę, chociaż słaby, pulsujący ból uporczywie nie mijał.

Wspięli się stromym, gęsto porośniętym stokiem i wyszli na wzniesienie z widokiem na rzekę. Ryk wodospadu przybrał na sile. Korzystając z podwyższenia, Jason zerknął w górę rzeki, żeby zobaczyć, o ile wyprzedzili małą tratwę. Muzyka dobiegała z oddali. Kiedy spojrzał w przeciwnym kierunku, dostrzegł miejsce, w którym rzeka gwałtownie się kończyła. Wodospad.

– Lepiej chodźmy – ponaglił go chłopiec. – Teraz mamy nad nimi przewagę, ale nurt przyśpiesza. Wkrótce będą płynąć szybciej, niż my będziemy w stanie się poruszać.

Jason zszedł za chłopcem w mrok pod zwieszającymi się gałęziami. Wkrótce usłyszał, że woda płynie szybciej. Ryk wodospadu stał się nieprzerwanym grzmotem, zagłuszającym odległą muzykę. Jason odkrył, że zaczyna mu brakować tchu, kiedy przyśpieszył, żeby dotrzymać kroku coraz szybciej idącemu przewodnikowi.

Przeszli przez gęstą kępę drzew i zobaczyli oświetlony księżycem tłum zebrany obok szczytu wodospadu. Nad samą krawędzią wznosiło się kilka pięter prowizorycznych trybun, na których tłoczyli się gapie.

– Znajdź dobre miejsce – poradził mu chłopiec, zanim potruchtał nad brzeg rzeki.

Jason pobiegł do drugiego końca trybun i odkrył, że dochodzą do samej krawędzi przyprawiającej o zawrót głowy przepaści, z której woda spadała kaskadami jak niekończące się tsunami. Kiedyś pojechał z rodziną nad wodospad Niagara – ten wyglądał na niemal równie wysoki i przewalało się przez niego prawie tyle samo wody. Zimna mgła wodna zwilżyła Jasonowi twarz.

Obszedł trybuny i dotarł do brzegu rzeki. Tłum ludzi ciągnął się od trybun spory kawał w górę rzeki. Niektórzy widzowie mieli ponure miny. Inni pojadali przekąski. Jedna grupa kołysała się i śpiewała, fałszując, jakąś pieśń. Jason szedł w górę rzeki i szukał wolnego miejsca. Większość ludzi miała na sobie proste ubrania z samodziału, chociaż czasem Jason dostrzegał eleganckie futro albo haftowaną kamizelkę. Nikt nie nosił tego, co on uważał za normalne, współczesne ubranie.

Po tym, jak przepchnął się nieco do przodu, znalazł miejsce, z którego będzie dobry widok na tratwę spadającą z krawędzi wodospadu, ale który znajdował się za daleko w górze rzeki, żeby móc obserwować jej dalszy lot. Stanął obok kobiety w średnim wieku w kwiecistym czepku i w sukni z ciężkiej tkaniny. Patrzyła z niepokojem na rzekę, załamując ręce.

– Może w to pani uwierzyć? – zapytał.

Odwróciła się do niego. Spojrzenie jej szeroko rozstawionych oczu spoczęło na podbródku Jasona.

– Czy mogę uwierzyć, że mój brat zaraz się zabije, żeby urządzić absurdalne przedstawienie?

Jason uniósł brwi.

– Pani brat jest na tej tratwie?

– Nigdy nie miał za grosz rozumu. Ani kręgosłupa. Zawsze robi to, co mu każe Simeon. Ten wariat przekonał cały zespół, żeby się zabili.

Spojrzała znowu na pędzący nurt. Tratwy nadal nie było widać.

– Dlaczego przyszła pani na to patrzeć?

Wzruszyła ramionami i lekko się zarumieniła.

– Żeby ich wesprzeć. Zawrotna Dziewiątka uważa, że ich ofiara jest ważna. Myślę, że chyba niezależnie od tego, co się stanie, lepiej dla Darrena, żeby odszedł z tego świata, czując się docenionym.

– To właśnie przywiodło tutaj tych wszystkich ludzi?

Spojrzała w stronę zaimprowizowanych trybun nad krawędzią wodospadu.

– To w większości wielbiciele ich muzyki. Nikt nie rozumie, o co tu tak naprawdę chodzi. Myślę, że wielu z nich jest tutaj, bo uznali, że to świetna zabawa, patrzeć, jak tratwa pełna muzyków spada z ogromnego wodospadu.

Jason w duchu zgodził się, że będzie to imponujący widok. Ale za jaką cenę! Wodospad był zdecydowanie za wysoki, żeby przeżył którykolwiek z muzyków.

– Żałuję, że nie mogę nic zrobić – denerwowała się kobieta.

– Dlaczego nikt nie spróbuje ich uratować?

– Oni nie chcą, żeby ich ratować. To pogrzeb.

Jason się rozejrzał. Ludzie patrzyli się wyczekująco w górę rzeki, niektórzy ponurzy, inni podekscytowani.

Powinien spróbować ocalić muzyków? To mu wyglądało na tragiczne marnowanie ludzkiego życia. Uznał, że gdyby on znalazł się na tratwie, to niezależnie od swoich przekonań, zmieniłby zdanie i odechciałoby mu się spadać z wodospadu zaraz po przekroczeniu punktu, z którego nie byłoby już powrotu. Jacy zdrowi na umyśle ludzie rzuciliby się z własnej woli z ogromnego wodospadu? Jakie sensowne oświadczenie można w ten sposób wygłosić? Z tego, co mu powiedziano, wynikało, że pozostali wykonywali rozkazy ich szalonego przywódcy. A co, jeśli zafundował im pranie mózgu, jak w jakiejś sekcie? Większość ludzi na tratwie pewnie ucieszyłaby się, gdyby ich uratowano.

– Chcę pani pomóc – powiedział, zniżając głos. – Wie pani, gdzie mogę znaleźć linę?

Kobieta zerknęła na niego i w jej oczach zabłysła nadzieja.

– Chcesz temu zapobiec? Ekipa ratownicza ma linę, ale nie liczyłabym na to, że jej użyją.

– Ekipa ratownicza? Gdzie?

– Są tu tylko na wszelki wypadek. Kawałek stąd w górę rzeki.

Ktoś w tłumie zaczął wiwatować. Pojawiła się tratwa. Jason niemal cudem wychwycił muzykę.

Zostawiając za sobą grupę gapiów, popędził brzegiem rzeki, aż dotarł do dwóch mężczyzn. Mieli długą linę zawiązaną wokół potężnego pnia guzowatego drzewa, wznoszącego się nad pędzącą wodą.

– Panowie są ekipą ratowniczą? – spytał Jason.

Niższy mężczyzna z jedną ręką odpowiedział:

– A owszem.

– Zamierzacie ich ratować?

Muzycy szybko zbliżali się, płynąc z bystrym prądem. Ich instrumenty zgrzytały i czkały, kiedy tratwa rozkołysała się na spienionych wodach.

– Tylko jeśli wezwą pomoc – zapewnił go niższy mężczyzna.

Jason zobaczył, że drugi koniec cienkiej liny przymocowano do strzały, którą trzymał szczupły mężczyzna oparty na łuku. Wszyscy trzej stali około pięćdziesięciu jardów w górę od wodospadu. Tratwa pędziła jakieś dwadzieścia jardów od brzegu.

– Czy pańska strzała doleci z tą liną? – zaniepokoił się Jason.

– Z pewnością, o ile będę celował nieco wyżej – odparł smukły mężczyzna.

– Dobrze pan strzela?

– Doskonale.

– Może powinni panowie po prostu ich uratować. Założę się, że ostatecznie panom podziękują.

– Wątpię – prychnął szczupły mężczyzna. – Nie chcieli nawet, żeby ratownicy się zjawili. Będę interweniował tylko na ich życzenie.

Jason odwrócił się do muzyków, którym groziło śmiertelne niebezpieczeństwo. Gdyby spróbował popłynąć, żeby podać im linę, nurt porwałby go, zanim zdążyłby się do nich zbliżyć. Drzewo nie zwieszało się wystarczająco daleko nad rzeką, żeby mógł wspiąć się po nim i dosięgnąć tratwy. Czas uciekał.

– Spróbujcie ich uratować – nalegał Jason. – Przecież tak nie można.

– Nie, o ile nie... – zaczął niski mężczyzna.

– Słyszę, jak wołają o pomoc – skłamał Jason.

– Odejdź – rzucił szczupły mężczyzna, krzywiąc szerokie usta i odsłaniając pożółkłe zęby. – Ostatnie, czego potrzebujemy, to desperat, który chce zostać bohaterem. Gdyby naprawdę krzyczeli o pomoc, nie usłyszelibyśmy ich przez twoją paplaninę.

– Przysłała mnie siostra jednego z muzyków – spróbował Jason.

– Nie obchodziłoby mnie, nawet gdyby przysłał cię sam król Meridonu – odparł chudzielec. – To ich decyzja.

Tratwa niedługo miała się z nimi zrównać. Nie było czasu na myślenie. Jason pchnął niskiego ratownika. Zaskoczony mężczyzna zachwiał się na stromym brzegu i wpadł do wody.

– Co z tobą?! – krzyknął chudy, rzucając łuk i strzałę, żeby skoczyć w nurt za towarzyszem.

Niski mężczyzna został już zniesiony w dół rzeki i było widać, jak młóci wodę jedyną ręką. Nawet tuż przy brzegu prąd był silny.

Wierząc, że chudzielec uratuje kompana, Jason nie tracił czasu i natychmiast podniósł łuk i strzałę. Założył strzałę na cięciwę i przyciągnął ją do policzka, wytężając wszystkie siły i mrużąc jedno oko. Nie miał łuku w ręku, odkąd zdobył odznakę łucznika dwa lata temu na letnim obozie.

Tratwa płynęła, podskakując na wodzie, dwadzieścia jardów od brzegu, ale jeszcze nie znalazła się dokładnie na wysokości miejsca, w którym stał Jason. Wiele instrumentów i muzyków wyglądało na przywiązanych do platformy. Jason odchylił łuk trochę w górę, mając nadzieję, że on i chudzielec tak samo rozumieli słowa „nieco wyżej”.

Wypuścił strzałę, która przecięła odległość dzielącą go od tratwy i wbiła się w ramię mężczyzny grającego na bongosach. Dźwięki perkusji urwały się, kiedy mężczyzna padł, znikając Jasonowi z oczu. Lina na brzegu dalej się rozwijała, w miarę jak tratwa mknęła błyskawicznie przed siebie.

Jason zaczerpnął gwałtownie tchu. Czy to naprawdę właśnie się wydarzyło? Nie zamierzał postrzelić muzyka. Zerknął na rozwijającą się linę ratowniczą. Nie była za długa? Wyglądała na dość cienką. Wytrzyma?

Lina napięła się z nagłym szarpnięciem. Tratwa przechyliła się, rozbryzgując wodę i skręcając w stronę brzegu. Tłum krzyknął zaskoczony.

Trzydzieści jardów w dół rzeki szczupły mężczyzna wyciągnął niskiego z wody. Teraz stał z rękami na biodrach i patrzył, jak tratwa zakręca po łuku w stronę brzegu. Coś w jego ręku rozbłysło w jasnym księżycowym świetle.

Niezależnie od tego, czy muzycy chcieli zostać uratowani, czy nie, tratwa była na najlepszej drodze, żeby uderzyć w brzeg. Ranny perkusista musiał solidnie zaplątać się w jakiś sprzęt, bo lina pozostała nadzwyczaj napięta. Większość muzyków nie przerwała gry. Kilku wyglądało, jakby próbowali uwolnić się od wiążących ich lin.

Kiedy, przechylając się nieco, tratwa uderzyła o urwisty brzeg ledwie dziesięć jardów od wodospadu, wielu gapiów jęknęło. Zaraz jednak jęki zamieniły się w okrzyki, gdy uderzenie o brzeg zrzuciło przysadzistą kobietę do wody razem z jej krętym fletem. Rozgardiasz osiągnął apogeum, kiedy została zmyta z krawędzi wodospadu i spadła razem z huczącymi masami wody.

Jason wytrzeszczył oczy z przerażenia i poczuł, jak rośnie mu w gardle gula. Ledwie mógł uwierzyć w to, co właśnie zobaczył. Wszędzie wokół niego rozległy się wiwaty, kiedy szczupły mężczyzna przeciął napiętą linę i kaleka tratwa znowu gwałtownie ruszyła z prądem. Jasonowi wydawało się, że ktoś chyba zeskoczył z tratwy na brzeg, ale nie miał pewności. Wrzawa wśród tłumu osiągnęła radosne apogeum, kiedy tratwa podpłynęła do wodospadu, znalazła się dokładnie pod zatłoczonymi trybunami i zniknęła przy wtórze łoskotu czyneli i ostatniej, piskliwej nuty drewnianego instrumentu dętego.

Jason stał jak zmrożony, czując się tak, jakby ktoś kopnął go w żołądek. Żaden z tych ludzi nie miał szansy przeżyć!

Szczupły mężczyzna – nadal z nożem w ręce – i jego przemoczony kolega szli szybko brzegiem w górę rzeki. Jason otrząsnął się z szoku i paraliżu i pośpiesznie wycofał się między drzewa, byle dalej od rzeki.

Rozdział 2

Depozytariusz wiedzy

Jason przez dłuższą chwilę przedzierał się brawurowo przez listowie, to rzadsze, to gęstsze, i w końcu zatrzymał się, czując zmęczenie w nogach. Przykucnął i zaczął bacznie nasłuchiwać, a w głowie dudniło mu w rytm bicia serca. Albo nikt za nim nie podążał, albo jego prześladowcy poruszali się cicho jak ninja. Na wszelki wypadek przebiegł jeszcze kawałek, aż kolka w boku i brak oddechu zmusiły go w końcu do odpoczynku. Zgiął się wpół, opierając ręce na kolanach, ale nadal nie słyszał niczego, co świadczyłoby o pościgu.

Usiadł na ziemi i oparł plecy o chropowaty pień drzewa, cicho dysząc. W jakim miejscu ludzie wiwatowaliby na widok muzyków spadających ze śmiertelnie niebezpiecznego wodospadu? Czy naprawdę właśnie kogoś zastrzelił z łuku?

Zamknął oczy, schował twarz w dłoniach i spróbował siłą woli zmusić się do przebudzenia. Dopóki miał zamknięte oczy, mógł być wszędzie. Nieprzytomny w szpitalnym łóżku. Ogłuszony na sztucznej murawie w boksie. Tyle że nadal czuł pień pod plecami i nadal słyszał cykanie owadów.

Perkusista zmierzał ku pewnej śmierci w wodach ogromnego wodospadu. Czy to miało znaczenie, że strzała trafiła go w ramię na kilka sekund przed samobójczym skokiem? Jason zazgrzytał zębami. Nie miał dość wprawy w strzelaniu, więc mierzył za nisko. To jeszcze nie czyniło z niego kryminalisty, prawda? Jedynie beznadziejnego ratownika. W końcu próbował pomóc ludziom, którzy już byli skazani na śmierć. Zgadza się?

Prawdziwym kryminalistą był ten drań, który przeciął linę. Jason nie mógł uwierzyć, że człowiek z ekipy ratowniczej nie zawahał się odciąć tych wszystkich ludzi. Właściwie ich zabił.

Jasonowi zadrżały ręce. Noc było chłodna, a w mokrym kombinezonie bardziej marzł. Spoliczkował się. Uszczypnął się w rękę. Odczucia wydawały się zupełnie prawdziwe.

Mając dość tego, że siedzi i się trzęsie, wstał i odszedł ciężkim krokiem od rzeki. Huk wodospadu powoli przeszedł w cichy syk.

Podłoże się wznosiło. Jason rozglądał się za schronieniem. W półmroku lasu czas wlókł się w nieskończoność. Po godzinie albo dwóch, kiedy kombinezon wydawał się już nieco suchszy, a długi spacer wymęczył Jasona, chłopiec zdecydował się wślizgnąć pod gęsty krzak. Zarośla pachniały trochę jak odświeżacz powietrza w kształcie choinki w samochodzie taty. Jason nie słyszał już wodospadu.

Oparł głowę na zgiętej ręce i zacisnął zęby, żeby przestać nimi szczękać. Odkrył, że kiedy zgarnął wokół siebie liście, zwinął się w kłębek i przestał się wiercić, wreszcie zrobiło mu się trochę cieplej.

Naprawdę mógł przejść do jakiejś innej rzeczywistości? Na tę myśl zadygotał. Jak wróci do domu? Nie widział żadnego śladu drogi powrotnej przy drzewie, z którego wyszedł. Żadnego migoczącego portalu prowadzącego do wymiaru, w którym znajdował się jego dom. Gdzie ma zacząć szukać drogi powrotnej? A jeśli nie ma powrotu? Czy to zdarzyło się już komuś wcześniej?

Jason wyjął telefon komórkowy. Poświata z ekranu rozświetliła ciemny krzew. Najwyraźniej telefon przetrwał kąpiel w basenie hipopotama. Jason nie zdziwił się, widząc, że nie ma zasięgu. Nie zadzwoni do domu. Miał jedną nieodebraną wiadomość. Najpewniej od mamy, która go upominała. Otworzył wiadomość.

„Proszę, odbierz. Nawet jeśli wolisz zlekceważyć moje zdanie, nadal cię kocham”.

Łzy napłynęły mu od oczu. Zupełnie opacznie go zrozumiała! On po prostu chciał, żeby nie próbowała wtrącać się do jego toku nauki.

Wcześniej tego dnia wyrwało mu się nieopatrznie, że czeka go sprawdzian z biologii i musi przygotować pracę z angielskiego. Rodzice niewiele wiedzieli o jego nawykach, jeśli idzie o naukę, głównie dlatego, że regularnie przynosił do domu naprawdę dobre oceny, więc nie musieli specjalnie się martwić. Jednakże od czasu do czasu mama postanawiała pobawić się w rodzica. Powiedziała mu, że nie powinien iść trenować odbić, jeśli ma do odrobienia pracę domową. Próbował wytłumaczyć, że ma to wszystko rozplanowane, ale ona się uparła. Wobec tego po prostu wyszedł i pojechał na rowerze potrenować mimo jej protestów, nie przejmując się karą, jaka może go za to czekać.

Dlaczego był taki uparty? Próbowała dodzwonić się do niego, a on nie odbierał. Tak go właśnie zapamięta? Jako niewdzięcznego, nieposłusznego palanta? Na tę myśl aż mu się zacisnął żołądek. Czy ta krótka wiadomość to jego ostatni kontakt z rodziną?

Poczuł, jak wzbiera w nim frustracja i strach, i odruchowo zacisnął dłonie w pięści. Rozejrzał się wokół po pustym lesie, mając ochotę wrzasnąć, uderzyć w coś. Jak mógł tu ugrzęznąć, w tym zwariowanym miejscu, tak daleko od wszystkich, których znał?

Jason pomyślał o swoim psie, Cieniu, trzyletnim labradorze. Kto go będzie karmił? Wyprowadzał? Kto będzie mu rzucał zniszczoną, starą piłeczkę tenisową? Rodzice nigdy nie chcieli mieć psa. Żeby go dostać, Jason obiecał, że weźmie na siebie wszelkie związane z psem obowiązki. Tresował go, z pieniędzy za koszenie trawników i mycie samochodów zapłacił za sofę, którą Cień pogryzł. Z oddaniem sprzątał po psie, kąpał go, bawił się z nim, wędrował z nim po lasach. Wątpił, czy rodzice wiedzieli, ile Cień je, gdzie lubi być drapany czy choćby, gdzie szukać jego smyczy. Jeśli Jason nigdy nie odnajdzie drogi do domu, Cień może na tym ucierpieć bardziej niż inni!

– Halo! – zawołał, chociaż wiedział, że to nie ma sensu. – Chcę wrócić do domu! Halo! Halo!

Zamrugał, powstrzymując łzy i próbując zapanować nad emocjami. To wszystko nie miało sensu, ale musiał się uspokoić; musiał to wszystko rozgryźć, jeśli miał kiedykolwiek ponownie zobaczyć przyjaciół, rodziców i resztę rodziny.

Wziął głęboki wdech i przejrzał pozostałe wiadomości. Było ich tylko pięć. Cztery to była krótka, durna wymiana zdań z Mattem. Jedna była od Tima, który zapraszał go na trening w boksie. Jason był naprawdę dobry w kasowaniu wiadomości. Teraz żałował, że nie ma niczego więcej do czytania. Bateria rozładowywała się, więc po raz ostatni przeczytał wiadomość od mamy, a potem zamknął telefon.

Zacisnął powieki. Musiał odpocząć. Miał nadzieję, że rano, wypoczęty i z rozjaśnionymi myślami spojrzy na sytuację z lepszej perspektywy.

W domu, kiedy nie mógł zasnąć, leżał w łóżku, czekając, aż na świecącym ekranie zegara cyfrowego pojawią się określone układy cyfry, w tym tak charakterystyczne, jak 11:11, 11:22, 11:24, 12:12, 12:21 i jego ulubione – 12:34 i 12:48. Tu nasłuchiwał nocnych odgłosów: sporadycznego pohukiwania sów, trzepotu skrzydeł lub szelestu liści od czasu do czasu, szmerów i cykania owadów. Przesunął się, próbując znaleźć wygodną pozycję. Kiedy już się martwił, że nigdy nie zaśnie...

...obudził się, gdy światło słoneczne przesączało się przez listowie. Zamrugał i w głowie mu się zakręciło na widok nieznajomej okolicy. Natychmiast powróciły do niego wydarzenia poprzedniego dnia i zaciążyły kamieniem na sercu. W głębi duszy miał nadzieję, że obudzi się w łóżku szpitalnym. Czy człowiek może zasnąć we śnie i obudzić się, gdy sen nadal trwa?

Jason usiadł, zauważając, że kombinezon nadal ma odrobinę wilgotny. W świetle dnia dostrzegł, że niektóre z otaczających drzew były porośnięte gęstym, fioletowym mchem obsypanym maleńkimi, białymi kwiatuszkami. Pobliski krzew miał długie, skręcone jak korkociąg liście. Wskazówki były subtelne, ale Jason wiedział, że z pewnością nie znajduje się w pobliżu miasteczka Vista w stanie Kolorado. Instynkt krzyczał, że znajduje się z dala od domu, z dala od właściwego mu miejsca. Więcej: sądząc po ubraniach, jakie nosili ludzie znad wodospadu, możliwe, że znalazł się nawet z dala od właściwego mu czasu.

Zesztywniałe mięśnie zaprotestowały, gdy Jason wstał. Roztarł bok, w który przez całą noc wbijał mu się kamień. Szczególnie obolałe miał mięśnie pod prawą łopatką. Pomyślał, że to pewnie efekt napinania łuku poprzedniego wieczoru.

Westchnął. Przez drzewa rosnące wokół i zasłaniające widok, nie wiedział, w którym kierunku ma iść. Malutki żółty ptaszek z czarnymi cętkami zaświergotał na gałęzi. Mały wachlarz z piórek zdobił mu tył głowy. Jason zawsze bardziej niż inni ludzie zwracał uwagę na zwierzęta, ale nie rozpoznał tego gatunku ptaka.

Z rękami na biodrach rozważył możliwości. Gdziekolwiek był, śmierć w dziczy pozostawała realnym zagrożeniem, jeśli Jason nie podejmie żadnych działań. Myśląc o ludziach, których widział nad wodospadem, uznał, że gdzieś w okolicy musi znajdować się miasteczko.

Czując coraz większy głód, skręcił w stronę wschodzącego słońca. Wkrótce doszedł do potoku, wystarczająco wąskiego, żeby dało się przez niego przeskoczyć. Pomyślał, że gdyby chciał, mógłby dojść z biegiem potoku do rzeki. Tłum powinien się już rozejść.

Przykucnął w miejscu, gdzie woda spadała z małej skalnej półki. Wyglądała na czystą, ale powstrzymał chęć, żeby się jej napić, bo mógłby się od tego rozchorować.

Postanowił iść wzdłuż strumienia. Wtedy, gdyby zaczął umierać z pragnienia, zawsze mógł zaryzykować zatrucie bakteriami, przy okazji ratując sobie życie. Postanowił jednak pójść najpierw w górę potoku, ponieważ rzekę uznał za pechowe miejsce.

Nie przeszedł wiele, kiedy dotarł do sadzawki, z której brał początek strumień. Rozejrzał się po okolicy i oniemiał, dostrzegając między drzewami wielki budynek zbudowany w całości z cętkowanego granitu. Szczyt budowli okalał fryz przedstawiający walczących mężczyzn – żołnierzy piechoty uzbrojonych we włócznie i tarcze, którzy stawiali czoło uzbrojonym jeźdźcom na rydwanach. Pozbawione okien ściany z idealnie dopasowanych bloków kryły się za rozlicznymi, żłobkowanymi kolumnami. Potężne kamienne posągi stały po obu stronach ciągu szerokich, kamiennych stopni prowadzących do mosiężnych drzwi wbudowanych w zwieńczoną łukiem niszę. Całość przywodziła na myśl wymyślne muzeum. Tyle że ta ogromna konstrukcja stała pośrodku lasu i nie prowadziła do niej żadna dostrzegalna droga czy nawet ścieżka.

Jasonowi ulżyło na widok dowodu istnienia cywilizacji i pośpiesznie wspiął się po schodach. Zawahał się przy drzwiach. Może to był ogromny grobowiec? Ta myśl sprawiła, że nagle zamarł. Czy naprawdę chciał wejść do mauzoleum na pustkowiu?

Złapał mosiężną klamkę, szarpnął ciężkie drzwi i z ulgą odkrył, że nie są zamknięte na zamek – z ulgą, bo kto by zostawił grobowiec otwarty? Pociągnął drzwi i otworzył je szeroko.

Kiedy Jason wszedł do środka, stary mężczyzna w fioletowym kapeluszu o kształcie oklapłego grzyba podniósł wzrok znad wielkiego, drewnianego biurka. Na kościstym nosie opierały mu się wielkie okulary w drucianej oprawce i z dwuogniskowymi soczewkami. Odchylił głowę i spojrzał na Jasona oczami o powiększonych tęczówkach. Skóra pod jego oczami opadała głębokimi żłobieniami.

– Wielka Matko Wiedzy – szepnął.

– Dzień dobry – powiedział Jason z ulgą, że znalazł prawdziwą i nierozgniewaną osobę.

Mężczyzna wstał i obszedł biurko. Jego fioletowe pumpy pasowały do kapelusza i rozdymały się jak balony na wysokości ud. Przy butach połyskiwały błyszczące sprzączki.

– Witam, Poszukiwaczu Wiedzy – wyrecytował z powagą mężczyzna. – Z pewnością przybyłeś z daleka i zniosłeś wiele trudów, by zasłużyć na prawo studiowania w Skarbnicy Wiedzy. Niewielu ma odwagę przybyć tutaj, i dość umiejętności, by odnaleźć ten niezwykły gmach.

– Chyba rzeczywiście jestem z daleka. I zdecydowanie cieszę się, że pana widzę.

Starszy mężczyzna zatarł dłonie.

– W tej dekadzie jesteś pierwszym dzielnym poszukiwaczem przygód, który zwycięsko dotarł do tych świętych korytarzy oświecenia. Doprawdy, musisz być poszukiwaczem, którym kieruje przemożny głód wiedzy. Zbyt długo obywałem się bez nowego towarzystwa. Bądź łaskaw zaszczycić mnie opowieściami z twej podróży.

Jason zamrugał zaskoczony i podrapał się z zakłopotaniem po policzku.

– Nikt pana nie odwiedza? Dopiero co widziałem grupę ludzi przy wodospadzie niedaleko stąd.

Starzec skrzywił się w zadumie.

– Miejscowi zbliżają się do skarbnicy równie rzadko, jak do wodospadu. Musiała nadarzyć się jakaś specjalna okazja.

Jason nie rwał się do opowiadania o wypadku z tratwą.

– Chyba tak. Mówi pan, że chce usłyszeć moją historię? Cóż, połknął mnie hipopotam. Tylko że nie znalazłem się w hipopotamie. Wylądowałem w drzewie. A potem po prostu dotarłem tutaj.

Mężczyzna zmrużył oczy za okularami.

– Wolisz mówić zagadkami. Dobrze więc, zasłużyłeś sobie na to, by pozostać zagadkowym. Jestem Bridonus Keplin Dunscrip Garonicum Dziewiąty, depozytariusz wiedzy. Jestem strażnikiem zgromadzonej tu wiedzy. Czym mogę służyć?

Jason przyjrzał mu się w zamyśleniu.

– Nikt nie zjawił się tutaj od dekady?

– Jesteś pierwszy od dziesięciu lat.

– Co pan porabia całymi dniami?

Starzec przekrzywił głowę.

– Zajmuję się archiwami. Opiekuję się wiedzą. Każdy tom jest skatalogowany w mojej głowie. – Popukał się długim palcem w skroń.

– Czyli jest pan bibliotekarzem.

Starzec spuścił na chwilę wzrok.

– Wolę określenie depozytariusz wiedzy.

– Proszę posłuchać, nazywam się Jason i znalazłem się tutaj przypadkiem, chociaż wygląda na to, że niektórzy robią co w ich mocy, by odnaleźć to miejsce. Rozumiem, czemu im to trochę zajmuje, skoro ta budowla znajduje się pośrodku niczego. Może mi pan powiedzieć, gdzie jestem?

Depozytariusz wiedzy miał taką minę, jakby był w rozterce.

– Jesteś w Skarbnicy Wiedzy – wyjaśnił z wahaniem.

– Nie, pytam bardziej ogólnie. O ten świat. Nazywa się jakoś?

Depozytariusz wiedzy pochylił się, unosząc gwałtownie brwi.

– Świat?

– Słyszał pan kiedyś o Kolorado?

– Nie.

– Ale mówi pan po angielsku.

– Naturalnie. Większość ludzi mówi w języku wspólnym.

– Wie pan, skąd się wziął angielski?

– Oczywiście: ze świata Poza. Zadajesz podejrzane pytania, wędrowcze.

– Czyżby? – Jason się zaśmiał. – Na moim miejscu też by pan je zadawał. Z tego, co wiem, może pan być halucynacją, częścią zwariowanego snu, który nie chce się skończyć.

– Rozumiem – odparł depozytariusz wiedzy. – Jesteś filozofem.

– Nie, w jakiś sposób przedostałem się tu z mojego świata. Wylądowałem w tutejszych lasach. Pochodzę z tego samego miejsca co język angielski.

Depozytariusz wiedzy nagle spojrzał z rezerwą.

– Pozaświatowiec?

– Możliwe, skoro mówi pan, że angielski pochodzi ze świata Poza. Często zjawiają się tutaj ludzie z mojego świata?

– Już nie – odparł sceptycznie depozytariusz wiedzy.

– Wie pan, jak mogę wrócić?

Mężczyzna uśmiechnął się do Jasona.

– Proszę, nie mów już ani słowa. Przebyłeś długą drogę do tego sanktuarium, żeby po prostu ze mnie zakpić? Kto cię do tego namówił? Może mój syn?

– Pan myśli, że żartuję?

Depozytariusz wiedzy oparł pięści na biodrach.

– Chcesz, żebym uwierzył, że pierwszy od wielu dziesięcioleci Pozaświatowiec, który odwiedził Lyrian, zjawił się akurat w Skarbnicy Wiedzy? Może i jestem znany z naiwności, młody wędrowcze, ale i ona ma swoje granice.

Jason złapał się za głowę.

– Nie mogę w to uwierzyć. Wygląda pan jak ktoś, kto mógłby mi pomóc, gdyby mi zaufał.

Depozytariusz wiedzy uśmiechnął się cieplej, jakby świetnie bawił się absurdalnością sytuacji, gdy Jason pozostał w swojej roli, chociaż go zdemaskowano.

– Dość tych bzdur. Z pewnością zjawiłeś się tutaj nie tylko po to, by spłatać mi figla?

– Ten świat nazywa się Lyrian?

Poirytowany depozytariusz wiedzy nie odpowiedział.

– Gdzie znajduje się najbliższe miasto?

Depozytariusz wiedzy zdjął okulary i potarł oczy.

– Jak doskonale wiesz, nie ma żadnych osiedli w tej okolicy. Najbliższe miasto znajduje się dwa dni drogi stąd.

– To dlaczego dziesiątki ludzi oglądały muzyków rzucających się z pobliskiego wodospadu?

– Rzadko kiedy zawracam sobie głowę wydarzeniami rozgrywającymi się poza tymi murami.

Jason pogrzebał w kieszeni i wyjął klucze. Z łańcuszka przy kluczach zwieszał się mały laserowy wskaźnik. Jason przycisnął guzik i na ścianie pojawiła się czerwona kropeczka.

– Widział pan kiedyś laser?

– Cóż za ciekawy przyrząd. – W głosie depozytariusza wiedzy znowu pojawiło się szczere zainteresowanie.

Jason podciągnął niebieskawą nogawkę kombinezonu.

– Proszę spojrzeć na moje buty. Sądząc po tym, jakie stroje zobaczyłem u ludzi nad wodospadem, nigdy nie widział pan podobnych butów.

Depozytariusz wiedzy pochylił się, mrużąc oczy.

– Niezwykłej roboty obuwie.

Jason poklepał się po kieszeniach.

– Większość rzeczy zostawiłem w szatni, ale domyślam się, że mój strój też nie jest typowy.

– Zgadza się.

– Cóż, a ja nigdy nie widziałem kapelusza, który byłby podobny do pańskiego. Mówię panu, to może brzmieć dla pana równie dziwnie, jak wydaje się mnie, ale naprawdę nie jestem stąd.

Depozytariusz wiedzy złożył ręce, prostując palce wskazujące i opierając je o spierzchnięte usta.

– Pojawienie się Pozaświatowca byłoby wielkiej wagi nowiną. Byłbym głupcem, wierząc, że to możliwe. Starym głupcem, który powinien wiedzieć swoje. A jednak sprawiłeś, że się zawahałem.

– Świetnie. Mówi pan, że ma pan książki. Są tu jakieś książki, z których się dowiem, gdzie jestem?

– Oczywiście.

– A książka, która pomoże mi powrócić do mojego świata?

Depozytariusz wiedzy spiorunował Jasona pełnym podejrzliwości spojrzeniem i zniżył głos.

– Nie powinieneś domagać się nierozsądnych informacji. Niezależnie od tego, czy z ciebie żartowniś, czy wariat, obaj wiemy, że cesarz zabrania otwartych dyskusji na takie tematy.

– I tu się pan myli – powiedział Jason, cofając się do wyjścia. – Nie znam tutejszych reguł. Nie próbuję nikogo obrazić, ale najwyraźniej cały czas wchodzę komuś na odcisk. Nic nie wiem o cesarzu. Jeżeli nie chce mi pan pomóc, to pójdę sobie, nie ma sprawy. Przepraszam, że zawracałem głowę.

– Chwileczkę. – Depozytariusz wiedzy przyjrzał się uważnie Jasonowi. – Jak wspomniałem, goście zjawiają się tu coraz rzadziej. Naprawdę tak chętnie odwrócisz się plecami do największego magazynu wiedzy na tych ziemiach? Powiedzmy, że uwierzę w twoje szaleńcze rojenia. Twierdzisz, że nic nie wiesz o tym świecie. Znam pewną księgę, która dostarczy ci solidnych podstaw.

– Pomoże mi wrócić do domu?

Depozytariusz wiedzy podrapał się po brodzie poznaczoną plamami wątrobowymi ręką.

– Nie wiem, czy taką informację można zaleźć w jakiejkolwiek książce. Jeżeli jednak naprawdę jesteś obcy w Lyrianie, ta dostarczy ci fundamentów. Być może przywiodła cię tutaj Ręka Opaczności. Chodź.

Jason wyszedł za depozytariuszem wiedzy z holu wejściowego, mijając żłobkowane kolumny i brodate popiersia w owalnych niszach. Przeszli długimi korytarzami zastawionymi wysokimi regałami z książkami. Na niektórych półkach leżały zwinięte zwoje, na innych ryte tabliczki. Jason zauważył jedną półkę zastawioną książkami oprawionymi w żelazo. Na innej znajdowały się miniatury wielkości naparstków.

Chwilę kluczyli po zastawionym książkami labiryncie, aż depozytariusz wiedzy nakazał Jasonowi gestem usiąść przy szerokim stole z ciemnego cedru. Stękając, zdjął z półki ciężki, niebieski tom, tak wysoki, że prawie sięgał mu do pasa, i ze srebrnymi literami o wyszukanym kształcie wytłoczonymi na froncie okładki. Zataszczył książkę na stół. Nie dość, że była nadzwyczaj wysoka i szeroka, to jeszcze miała wiele cali grubości. Jason przeczytał tytuł.

Skrócona historia Lyrianu. Podpisywał się pod nią ktoś określony jako „Autor Nieznany”.

– Żartuje pan – powiedział Jason, dotykając tomiszcza.

– Ta książka może dostarczyć ci podstawowej wiedzy na temat naszego świata – wyjaśnił depozytariusz.

– Jest ogromna. Skrócona historia? To jakiś żart?

Depozytariusz wiedzy pokręcił głową.

– Lyrian to starożytna ziemia o długiej i zawiłej przeszłości. Wiele dawnej wiedzy straciło dziś na ważności, ale mogę wskazać ci kilka trafnych akapitów.

Otworzył tom i przekartkował większość stronic. Książka była w doskonałym stanie – albo była nowa, albo doskonale zakonserwowana.

Po przekartkowaniu po kilka stronic naraz depozytariusz wiedzy wskazał napisany ozdobnymi literami nagłówek.

– Możesz zacząć tutaj. Każda część historii zaczyna się od streszczenia.

– „Schyłek Epoki Czarnoksiężników” – przeczytał Jason. Słowa napisano czarnymi, wykaligrafowanymi literami. – Macie tutaj czarnoksiężników?

– Kiedyś było ich wielu. Teraz został tylko jeden.

– Czarnoksiężników, którzy rzucają czary? – dopytywał się z niedowierzaniem Jason. – Którzy posługują się magią?

– Większość nazywa to magią. Czarnoksiężnicy mówią po edomicku, w języku stworzenia. Słowami zrozumiałymi dla całej materii i intelektu. Zobaczysz, że wspomina się o tym w historii. Przeczytaj streszczenie.

Jason westchnął. Kaligrafia była ozdobna, ale czytelna.

Trzy główne postaci pod koniec Epoki Czarnoksiężników powszechnie uważa się za jedynych prawdziwych mistrzów języka wysokoedomickiego. Eldrin i Zokar realizowali swoje ambicje stworzenia idealnej rasy, Certius natomiast odsunął się od cywilizowanego świata, zadowalając się zaludnianiem południowych dżungli swoimi dziełami. Eldrin słynął z tego, że pracował samotnie, odmawiając podzielenia się swoimi odkryciami. Zokar sprzymierzył się z innymi wybitnymi czarnoksiężnikami tej epoki, przyjmując na uczniów Arastusa, Orrucka i Maldora.

– Ci goście mają dziwne imiona – narzekał Jason.

– Czytaj dalej – ponaglał depozytariusz wiedzy. – Nie musisz zapamiętać każdego szczegółu.

Nie ulega wątpliwości, że z czasem biegłość Eldrina w niuansach edomickiego przewyższyła zdolności Zokara. Wkrótce po tym, jak Eldrin stworzył Amar Kabal, Zokar wypowiedział wojnę.

Zokar poświęcił lata na gromadzenie najbardziej przerażającej armii na ziemi i zawarł przymierza z najpotężniejszymi królestwami tej epoki. Rasy, które stworzył, wiernie mu służyły w kampanii przeciwko Eldrinowi, podobnie jak torivorowie. (Wbrew roszczeniom Zokara, pozostaje wiele wątpliwości, czy rzeczywiście stworzył torivorów. Patrz: podrozdział F, ustępy 7–33.)

Obawiając się przymierza między dwoma swoimi największymi rywalami, Zokar najpierw wysłał siły na południe, by wyeliminować Certiusa, mniejsze zagrożenie, i to mu się powiodło. Manewr ten został zapamiętany jako Szaleństwo Zokara, ponieważ alians między Certiusem i Eldrinem był wysoce nieprawdopodobny, a przedsięwzięcie to dało Eldrinowi czas na przygotowania. Oczekując nieuchronnej bitwy, stworzył drinlingów.

Przed ostateczną bitwą Orruck i Maldor wypadli z łask Zokara – prawdziwa ironia losu, zważywszy, że ostatecznie to Arastus zdradził Zokara w zamian za przywilej zostania pierwszym i jedynym uczniem Eldrina. Ostatecznie, Zokar był zmuszony stawić czoło Eldrinowi osobiście, w legendarnym pojedynku, który powszechnie uznaje się za koniec Epoki Czarnoksiężników.

Po zwycięstwie z pomocą Arastusa rozgoryczony Eldrin postanowił pozbyć się wszystkich tych, którzy aspirowali do miana czarnoksiężnika, i złupił ogromne zasoby wiedzy, skutecznie kładąc kres studiom nad edomickim. Po dwóch czarnoksiężnikach słuch wszelki zaginął i nigdy już nie stworzyli nowej rasy.

– W tym miejscu kończy się podsumowanie – powiedział Jason, podnosząc wzrok.

– Potem następuje o wiele bardziej szczegółowa relacja streszczonych wydarzeń – wyjaśnił depozytariusz wiedzy. – Poważny student może sięgnąć do rozległych odnośników i komentarzy.

– Nie zrozumiałem wszystkich słów – przyznał Jason. – Zwłaszcza nazw ras. Co to jest drinling? Albo torivor? I co to jest Amar Kabal?

– Na razie to nieistotne dla ciebie szczegóły – zapewnił go depozytariusz wiedzy. – Co zrozumiałeś z tego streszczenia?

– Wynika z niego, że nie powinno być już żadnych czarnoksiężników. Eldrin i Arastus wszystkich zniszczyli, a potem odeszli.

– Zrozumiałeś wystarczająco dużo. – Depozytariusz wiedzy przekartkował książkę dalej, aż doszedł prawie do końca. – Tu jest ustęp opisujący obecne czasy.

– „Zarania rządów Maldora” – przeczytał na głos Jason.

Z zaciśniętymi ustami depozytariusz wiedzy skinął głową.

– Kiedy Eldrin opuścił te ziemie, kilka ras, które stworzył, założyło własne królestwa. Niektóre przemieszały się z rodzajem ludzkim; inne zachowały dystans, jeszcze inne osłabły i wyginęły. Minęły wieki. Nikt nie spodziewał się ponownie ujrzeć czarnoksiężnika. I wtedy wrócił Maldor.

– Jeden z uczniów Zokara.

– Wszyscy, łącznie z Eldrinem, zakładali, że Zokar pozbył się Maldora. Nikt nie zgadł, że przetrwał w ukryciu. Maldor może i był najmniej potężnym z uczniów Zokara, ale nie brakowało mu przebiegłości, a w świecie pozbawionym czarnoksiężników jego zdolności wydały się nagle ogromne. Czytaj.

Maldor wykazał nadzwyczajną cierpliwość w swoich staraniach o władzę. Nikt nie poznał jego tożsamości, dopóki nie stworzył twierdzy na Felrook, umocniony przymierzami z Castonem i Dimdellem. W ukryciu udało mu się zgromadzić wokół siebie wiele rozproszonych i podupadłych ras Zokara, co ostatecznie pozwoliło mu zebrać i wyposażyć imponujące siły. Największą przewagę bez wątpienia zyskał, kiedy zdobył kontrolę nad torivorami.

Potem nadeszły dekady genialnych politycznych manewrów. Sprzymierzeńcy stali się poddanymi, a wrogów trzymano na dystans dzięki skomplikowanemu systemowi rozejmów. Maldor okazał się mistrzem w izolowaniu zagrażających mu królestw, pokonywaniu ich w walce, a potem pozyskiwaniu ich zasobów dla swojej sprawy. Zdołał zapobiec zorganizowaniu zjednoczonego oporu do czasu, kiedy taka opozycja nie miała już żadnej szansy na zwycięstwo. Chociaż przetrwały jeszcze pojedyncze wolne królestwa, roszczenia Maldora do tytułu cesarza Lyrianu w rzeczywistości pozostają niepodważone.

– Wasz cesarz jest czarnoksiężnikiem? – zapytał Jason.

– Ostatnim – poinformował go z powagą depozytariusz wiedzy. – Po tym, jak był świadkiem upadku swojego mistrza, sam nie wziął sobie żadnego ucznia. Cesarz doskonale zdaje sobie sprawę, jaką przewagę daje mu fakt, że tylko on zna edomicki, i zabronił studiów nad tym językiem.

– Zakładam, że Maldor nie jest miłym władcą.

Depozytariusz wiedzy uniósł brwi.

– Cesarz to twardy człowiek. Oczywiście, pozostaję jego dłużnikiem, ponieważ pozwala mi trwać na tym posterunku, gdzie czuwam nad zasobami wiedzy.

– Skoro jest czarnoksiężnikiem, myśli pan, że mógłby wiedzieć, jak odesłać mnie do domu?

– Jasonie, jeśli szukasz rady, rozważ moje słowa. Nierozważne jest ściąganie na siebie uwagi Maldora. Większość ludzi bardzo się stara, żeby pozostać z dala od jego myśli. Jeżeli naprawdę jesteś Pozaświatowcem, wolałbyś raczej nie dzielić się tą informacją wszem wobec. Przyczaj się. Ucz się powoli i po cichu. W dzisiejszych czasach przykre konsekwencje dotykają tych, którzy wyróżniają się w tłumie.

Jason pokiwał w zadumie głową.

– Kto spisał historię, którą właśnie czytałem?

Depozytariusz wiedzy odwrócił wzrok.

– Trudno powiedzieć, jak powstają te księgi: autor nieznany i tak dalej. Domyślam się, że tekst ten przekazywano sobie od niegdysiejszych czasów.

– Treść wydaje się dość aktualna. A przecież wspomniał pan, że jestem pierwszym gościem od dziesięciu lat, prawda?

Starzec zacisnął usta.

– Maldor pracował długie dziesięciolecia nad umocnieniem swojej władzy. Mogłem zdobyć tę księgę na wiele różnych sposobów.

– Możliwe, ale założę się, że to pan ją napisał.

Depozytariusz wiedzy poczerwieniał i odwrócił wzrok.

– To niedorzeczne.

– Proszę się nie wstydzić! Ja bym się tym przechwalał. Proszę spojrzeć, jaka jest długa! I jeszcze ręcznie napisana!

Depozytariusz westchnął.

– Nie podoba mi się idea przypisywania pracy piśmiennej konkretnej osobie. Tekst, który pochodzi z nieznanych źródeł, ma w sobie więcej tajemniczości. Trudniej go zignorować.

– Czyli to pan ją napisał.

– Tak.

– Podoba mi się to, że chociaż streszczenia są zwięzłe, nadal opowiadają historię. Napisał pan coś jeszcze?

– Nic, co zamierzam ci ujawnić. Pragnę jedynie, by zapamiętano mnie jako Autora Nieznanego.

– Przyzna się pan kiedyś do czegoś, co pan napisał?

Depozytariusz wiedzy zdjął okulary i potarł oczy.

– Być może. Mój ojciec nakłonił mnie, bym opanował prawa, które rządzą pięknym stylem pisarskim, aż będę w stanie utkać ze słów całe światy. Jeśli kiedykolwiek dokonam tego wyczynu, być może podpiszę własnym imieniem opowieść.

Jason rozejrzał się wokół, po korytarzach pełnych książek. Książek spisanych w innym świecie – historii, spostrzeżeń i filozofii, których przeczytanie wymagałoby wielu żywotów i których nigdy nie pozna. Depozytariusz wiedzy założył z powrotem dwuogniskowe okulary.

– Zgłodniałem – powiedział Jason.

– Nakarmiliśmy umysł – powiedział starszy mężczyzna, klepiąc się po brzuchu – czemu nie zająć się żołądkiem?

***

Depozytariusz wiedzy podał lunch w pokoju, który nazywał Komnatą Kontemplacji. Ogromne maski zdobiły ściany, każda ukazująca ludzką twarz z brązu i każda z jednym zmrużonym okiem. Nieco poplamione i miejscami rozmazane zawiłe malowidło przedstawiające tysiące splecionych rąk pokrywało sufit. Kilkanaście świec osadzonych w żeliwnym żyrandolu i kilka lampek oliwnych rozstawionych w pomieszczeniu dawało światło.

Ku zaskoczeniu Jasona posiłek podał młody chłopak, którego spotkał nad rzeką poprzedniego wieczoru. Kiedy wszedł do pokoju i napotkał spojrzenie Jasona, delikatnie pokręcił głową z proszącym wyrazem twarzy. Jason uznał, że chłopak nie chce, by wydało się, że poznali się już wcześniej. Depozytariusz wiedzy bezceremonialnie przedstawił chłopca jako Hermiego.

Jason zajadał łapczywie. Posiłek rozpoczął stosik gorzkich szarych orzechów. Depozytariusz wiedzy upierał się, że są bardzo pożywne. Jason pochłonął je, popijając chłodnym napojem, który smakował jak rozcieńczony sok jagodowy z odrobiną miodu. Główne danie składało się z grzybów o kapeluszach w kropki, z dodatkiem suszonych żółtych jagód o smaku kwaśnych cukierków. Grzyby były większe od dłoni Jasona. Były delikatne i mięsiste, a ich słonawy posmak nie różnił się zbytnio od szynki. Jason zjadł dwa spore kapelusze. Na deser podano ciasto z fioletowym nadzieniem przypominającym konsystencją miąższ dyni. Jason z zachwytem przekonał się, że placek jest słodki i przepyszny.

– To ciasto jest doskonałe – powiedział.

– Tak, nie ma nic lepszego od placka z niebieskim korzeniem.

– Próbowałem porównać do czegoś jego smak.

– Jest jedyny w swoim rodzaju. Jak byś go opisał? Trochę jak przeciwieństwo dziczyzny z pieprzem w sosie miętowym.

– Wierzę na słowo. Dlaczego te wszystkie maski mrugają? – Jason machnął widelcem, wskazując maski w całym pomieszczeniu.

Depozytariusz wiedzy otarł usta fioletową serwetką z falbanką.

– Jedno oko otwarte na całą prawdę, a drugie zamknięte na wszelkie oszustwo.

– To ma o wiele więcej sensu, niż się spodziewałem. – Jason spojrzał ponownie na maski, dostrzegając w nich symbol wnikliwości. – Ma pan coś przeciwko, bym został tu na noc?

Mężczyzna zamrugał zaskoczony.

– Zakładałem, że zostaniesz na dużo dłużej niż jedną noc.

Jason pokręcił głową.

– Muszę wymyślić, jak wrócić do domu. Rodzice wariują z niepokoju. Mój pies pewnie umiera z głodu. Tam jest moje życie. Wszyscy, których znam, moi przyjaciele. Moja szkoła.

– Jesteś więc uczniem? Gdzie znajdziesz lepsze miejsce dla zdobycia edukacji, jeśli nie w Skarbnicy Wiedzy?

– To wspaniałe miejsce, naprawdę, ale nie mogę zostać.

Depozytariusz wiedzy pokiwał z żalem głową.

– Nie mogłem się doczekać towarzystwa.

– Masz Hermiego.

– To dzieciak.

– Ja mam tylko trzynaście lat.

– To wiek, w którym chłopiec podejmuje obowiązki wieku męskiego. Hermie ma raptem jedenaście.

– Może powinien pan się przenieść – zasugerował Jason. – Nigdy nie będzie miał pan wielu gości, jeśli będzie się pan ukrywał w tym lesie.

Depozytariusz wiedzy pokręcił głową.

– Tylko dzięki ustronnemu położeniu unikam niepożądanego nadzoru. Ci, którzy naprawdę potrzebują tego miejsca i je doceniają, znajdą drogę.

Jason pomógł Hermiemu posprzątać talerze i srebra. W małej kuchni depozytariusz wiedzy nie zgodził się, by gość pomagał przy zmywaniu.

– Nie marnuj czasu na sprawy przyziemne. Hermie pozmywa. Badaj bibliotekę, póki możesz, bo jutro może być już za późno. Proszę tylko, żebyś nie wchodził na górne piętro. To zabronione.

– Zabronione? Dlaczego?

Hermie rzucił Jasonowi zaciekawione spojrzenie.

– Nie mogę powiedzieć – odparł depozytariusz wiedzy. – Zapewniam cię jednak, że nie jest to zwyczajny zakaz. Mój ojciec zwykł obejmować zakazem pewne książki w naszej rodzinnej bibliotece, bo tylko dzięki temu zabierałem się do ich czytania. Nudy, w większości wypadków. Cwany podstęp. To, co zakazane, jest zawsze najbardziej ekscytujące. Nie zrozum omylnie moich intencji. Zalecam z całą szczerością, oprzyj się pokusie, nie daj się zaintrygować. Wstęp na górne piętro jest absolutnie zakazany nie bez powodu. Rozumiesz?

– Tak.

Czy depozytariusz wiedzy próbował posłużyć się tą samą sztuczką, którą wykorzystywał jego ojciec, i to zaraz po tym, jak wyjaśnił jej mechanizm? Górne piętro musi być pełne nudnych podręczników, słowników i tego typu śmiecia. Albo to niesamowicie odlotowe miejsce ze starożytnymi artefaktami, bronią i skarbami. A co ważniejsze, mogą się tam znajdować jakieś wskazówki, które pozwolą mu znaleźć drogę do domu. Czy depozytariusz wiedzy nie wyjaśnił chwilę temu, że informacje na temat Poza są zabronione? Gdzie lepiej ich szukać niż w zakazanej części biblioteki? Im więcej Jason o tym myślał, tym silniejsze miał wrażenie, że depozytariusz wiedzy z rozmysłem podsunął mu wskazówkę. Jason zostawił starca i Hermiego w kuchni, a sam postanowił zbadać schody.

Błądził w labiryncie książek, zaskoczony tym, jak łatwo stracić tu orientację. Zanim znalazł schody, odkrył ogromne atrium pośrodku biblioteki, do którego można było zajrzeć przez potężne szyby wstawione we wszystkie ściany. Znalazł przesuwane drzwi i zapuścił się na zielony dziedziniec.

Sądząc po położeniu słońca, minęło już południe. Kilka kłębiastych obłoczków odcinało się od pola błękitu. Pośrodku atrium, obok kamiennego zegara słonecznego, znajdowała się zakryta studnia z kołowrotem i wiadrem do kompletu. Bujne drzewa owocowe ocieniały krzewy skrzące się jagodami. Niektóre owoce wyglądały znajomo, jak odmiany śliwek i moreli, tyle że w dziwnych kolorach, podczas gdy inne wydawały się zupełnie obce – na przykład, owoc o szarym futerku albo drugi, podłużny i półprzezroczysty.

Kiedy już stosownie zbadał ogród na dziedzińcu, Jason wrócił do krętej wędrówki korytarzami zastawionymi regałami z książkami. Nie było ściany w tym budynku, pod którą nie stałyby tomy. Książki zajmowały nawet przestrzeń nad drzwiami. Wiszące w różnych miejscach latarnie dostarczały większość światła. Raz za razem Jason trafiał na ślepe uliczki, które zmuszały go do zawrócenia po własnych śladach. Wreszcie, po długim błądzeniu, dotarł do kręconych schodów w kącie na tyłach wielkiego budynku. Wbiegł po nich, pokonując po dwa stopnie na raz i wylądował przed wielkimi, żelaznymi drzwiami podziurawionymi maleńkimi otworami. Perforacja układała się w równą siatkę kolumn i rzędów. Drewniane kołki o kształcie golfowego kołeczka tee sterczały z dziesięciu środkowych dziur w górnym rzędzie.

Jason złapał za klamkę. Drzwi zamknięto na zamek. W pobliżu klamki nie było żadnej dziurki na klucz. Jason zaczął liczyć otwory i dorachował się stu w każdym poziomym rzędzie i około trzystu w każdej pionowej kolumnie. Szybkie wyliczenia wskazywały na łącznie trzydzieści tysięcy dziurek.

Jason wyjął kołek i usłyszał przy tym pstryknięcie. Drewienko było nieco dłuższe od jego małego palca. Kiedy włożył je w przypadkowy otwór, usłyszał pyknięcie. Pstryk-pyk, pstryk-pyk, pstryk-pyk – Jason na próbę wkładał kołeczek w różne dziurki. Pokręcił głową. W życiu nie widział bardziej skomplikowanego zamka. Odłożył kołek do dziurki, z której go wyjął. Pyk. Szanse, że przypadkiem ułoży dziesięć kołków we właściwej kombinacji były niewyobrażalnie małe – zdecydowanie mniejsze niż coś tak prostego jak wygrana na loterii.

Przyglądając się, zauważył maleńkie symbole po lewej stronie każdego rzędu i pod każdą kolumną. Żaden się nie powtarzał.

Kiedy bliższe oględziny nie zaowocowały nowymi informacjami, Jason zszedł z piętra. Nie mając nic innego do roboty, włóczył się i szperał. Znalazł książki o uprawie roli i wytwarzaniu narzędzi. Wiele tomów spisano w obcych językach, których nie rozpoznawał. Jedna z książek napisanych po angielsku omawiała, jak skonstruować i umocnić prowizoryczny garnizon na wrogim terytorium. Inna, pod tytułem Eposy hrabiego Galina z Misenmarch, była masywnym tomiszczem pełnym długich wierszy. Jason wyobraził sobie, jak zabiera tę książkę do domu i dla żartu obwieszcza, że jest jej autorem. Czy można by uznać to za plagiat, skoro pożyczył materiały z innego świata? Jego nauczycielka od angielskiego chybaby zemdlała!

Jason przeglądał interesujący rękopis pod tytułem Krótkie żywoty, przedstawiający ponoć opartą na faktach relację na temat rasy ludzi, których życie trwało tylko dwa lata, kiedy zza rogu wyszedł wielki pies o długiej, białej sierści. Jason zamknął książkę. Pies po prostu stał z wywieszonym mokrym, różowym językiem. Chłopiec podszedł do niego ostrożnie i zanurzył rękę w jedwabistej sierści.

– Grzeczny psiak – powiedział specjalnym głosem, jakim mówił do psów. – Dobry z ciebie psiak. Wcale nie chcesz mnie pokiereszować, co?

Głaszcząc zwierzaka, zastanowił się, jak miewa się jego własny pies w domu.

Psisko odeszło kawałek, ale zaraz się zatrzymało i obejrzało. Lśniący, srebrny dzwonek zwieszający się z obroży zadźwięczał cicho, kiedy pies się poruszył.

– Chcesz, żebym poszedł za tobą? – spytał Jason, odkładając książkę.

Pies poprowadził go prostą drogą do Komnaty Kontemplacji. Kolacja już czekała na stole. Bardzo przypominała lunch, tyle że grzyby były żółte i kształtem przypominały wełniane czapki.

Jason usiadł naprzeciwko depozytariusza wiedzy i zaczął zajadać. Hermiego nie było.

– Niezły jest ten zamek w drzwiach na piętro – powiedział Jason z ustami pełnymi maślanych grzybów.

Depozytariusz wiedzy zamarł z kęsem w połowie drogi do ust.

– Gdzie można by trzymać kombinację do takiego zamku jak ten? – zapytał Jason, przełknąwszy.

– Niewątpliwie bezczelny z ciebie młodzieniec, delikatnie rzecz ujmując – gorączkował się depozytariusz wiedzy. – Wejście na piętro jest zabronione. To dotyczy także mojej osoby.

– To pan zaprojektował te drzwi?

– Nie.

– A kto? Nieznany Projektant?

Depozytariusz wiedzy wzruszył ramionami.

– Zna pan kombinację, prawda? Jaki bibliotekarz odciąłby się całkowicie od części biblioteki?

– Miałbyś ochotę spróbować krzyżówki bąbelkowca, którą sam wyhodowałem?

– Ponawiam pytanie.

Depozytariusz wiedzy podniósł podłużny, przezroczysty owoc, który Jason zauważył w atrium.

– Prawdziwy bąbelkowiec jest właściwie niewidzialny. Skrzyżowałem ten z qualinem. Smakuje całkiem dobrze.

– Zostanę tu dłużej niż do jutra, jeśli zdradzi mi pan kombinację.

Depozytariusz wiedzy uniósł brwi.

– Gdybyś mimo zakazu wszedł na piętro, musiałbym cię stąd wyrzucić. Jeśli taki masz zamiar, wolałbym, żebyś od razu odszedł.

Jason stracił apetyt. Depozytariusz wiedzy zjadł kęs.

– Nie musi mi jej pan podawać – rzucił Jason z całą nonszalancją, na jaką było go stać. – Wystarczy, że mi pan powie, jak ją zdobyć. Jakaś mała wskazówka. Ciekawią mnie tylko drzwi. Nigdy nie widziałem podobnego zamka.

Depozytariusz wiedzy przyjrzał mu się z wahaniem.

– Nagłe zainteresowanie zamkami, co? Dobrze więc, skoro jesteś zdeterminowany. Ostrzegałem więcej niż raz. Książka pod tytułem Życie, jakie znałem może zawierać wskazówkę.

– Jak ją znajdę?

– Każę przynieść ją do twojego pokoju.

Jason wrócił do jedzenia. Wgryzł się w krzyżówkę bąbelkowca. Miąższ był lepki, ale słodki i smaczny. Zielonkawy płyn spłynął mu po brodzie. Na koniec Jason zjadł kawałek placka z niebieskim korzeniem.

Później, kiedy Hermie zajął się sprzątaniem, depozytariusz wiedzy zaprowadził Jasona do sypialni. Surowy pokój kontrastował z pełną przepychu architekturą widoczną w całym budynku. Małe łóżko, stołek, prosty stół, komoda z misą toaletową stanowiły jedyne umeblowanie. Poza tym, nagie ściany, naga podłoga i żadnych okien.

Kiedy został sam, Jason zgasił pojedynczą grubą świecę i pokój zatonął w ciemności. Gdzieś daleko usłyszał słaby dźwięk dzwoneczka. Siadając na łóżku, Jason wyjął komórkę, a blask ekranu odepchnął ciemność wokół. Odczytał raz jeszcze wiadomości. Bateria już prawie się wyczerpała.

Żałował, że nie ma z nim Matta albo Tima. Od lat byli jego najlepszymi przyjaciółmi. Matt był najbardziej lojalną osobą, jaką Jason znał, a Tim był przezabawny. Gdyby tu byli, Jason pewnie w ogóle by się nie bał.

Jednakże nie było ich tutaj. Nikogo tu nie było. Zastanawiał się, czy Matt i Tim będą się obwiniać za jego zniknięcie. Pewnie pomyślą, że dostał jakiegoś zakrzepu w mózgu czy czegoś podobnego od uderzenia piłką w głowę. Wyobraził sobie, jak szukają jego ciała. Żałował, że nie może im dać znać, że żyje. Żałował, że nie może wskoczyć na rower i pojechać, by się z nimi spotkać, wpaść z nimi do kina, porzucać piłką albo zorganizować sobie mały turniej baseballowy.

Ktoś zapukał cicho do drzwi.

– Proszę – powiedział Jason.

Hermie wszedł ze świecą w ręku i zamknął za sobą drzwi. Odstawił świecę i usiadł na podłodze.

– Dziwne światło – zauważył. – Parasz się edomickim?

Jason zerknął na komórkę.

– To przedmiot ze świata Poza. Nie podziała już zbyt długo.

– Dzięki, że nie powiedziałeś nic o rzece. Nie dostałem pozwolenia, żeby tam pójść.

– Nie ma sprawy.

– Co sobie myślałeś, kiedy strzeliłeś z łuku w tratwę?

– Wydawało mi się, że upadek z wodospadu to kiepski pomysł. Chciałem ich uratować.

Chłopak się naburmuszył.

– Próbujesz być bohaterem? To dlatego myszkujesz przy górnym piętrze?

– Nie jestem bohaterem – zapewnił go Jason. – Ja tylko chcę wrócić do domu.

– Założę się, że chcesz się dostać do Harthenham.

– A co to jest?

Hermie skrzyżował ręce na piersi.

– Daj spokój, naprawdę zamierzasz udawać, że nie wiesz?

– Naprawdę nie mam pojęcia.

Bateria w komórce padła.

– I skończyło się twoje światło – zauważył Hermie.

– Tylko tyle było prądu w baterii. Wiesz, jak dostać się na piętro?

Hermie prychnął.

– Jestem wystarczająco bystry, żeby trzymać się od niego z dala. Pomagam tu tylko przy sprzątaniu i załatwianiu sprawunków. Tu jest ta książka, którą chciałeś. – Podał cienką książkę oprawioną w kremową skórę i zatytułowaną Życie, jakie znałem oraz inne historie. – Musiałbyś być tępy, żeby przegapić wskazówkę.

Jason wziął książkę.

– Dzięki. Czemu nie oszczędzisz mi straty czasu i nie wskażesz od razu podpowiedzi?

Hermie uniósł ręce.

– Ja w tym nie biorę udziału. Pies pomoże ci poruszać się po tym miejscu. W każdym razie, dzięki, że nie wspomniałeś o naszym spotkaniu. Miałbym kłopoty. Ja nic nie powiem o strzelaniu do ludzi z łuku.

– Uczciwy układ.

Hermie zabrał święcę i podszedł do drzwi.

– Prześpij się trochę.

I wyszedł, nie czekając na odpowiedź.

Jason został ciemnościach.

Miał nadzieję, że Hermie mu pomoże. Miło byłoby mieć przyjaciela. Chłopakowi jednak najwyraźniej zależało tylko na tym, żeby nie wspominać o ich pierwszym spotkaniu.

Jason położył się na łóżku. To już jego druga noc w alternatywnej rzeczywistości. Dzięki depozytariuszowi wiedzy miał teraz powód wierzyć, że inni też przechodzili z jego świata do tego. To mu dało pewną nadzieję, że gdzieś, ktoś może znać drogę powrotną. Przy odrobinie szczęścia odpowiedź może znajdować się w pobliżu, czekać za zakazanymi drzwiami.

W domu rodzice pewnie już obdzwonili szpitale i powiadomili policję. Może nawet mówią o nim w wiadomościach! Pewnie szukają go w całym zoo – w ostatnim miejscu, w którym go widziano. Ciekawe, czy jakieś dowody wskażą na udział hipopotama.

Podziękowania

Cieszę się, że skończyłem pierwszy tom opowieści o Pozaświatowcach i oddałem go w ręce czytelników. Seria ta powstawała od ponad dziesięciu lat i nie mogę się doczekać, kiedy podzielę się kolejnymi dwoma odcinkami. W ciągu lat powstało kilka wersji brudnopisu pierwszego tomu. Przy pierwszym podejściu nie potrafiłem jeszcze za dobrze opowiedzieć tej historii. Wierzę, że wreszcie przyjęła formę, o jaką mi chodziło. Mam nadzieję, że się nie mylę. W każdym razie wielu ludzi zachęcało mnie i pomagało mi w trakcie pracy.

Przede wszystkim moja żona, Mary, pomogła mi znaleźć czas na stworzenie pierwszego szkicu tej historii, zanim jeszcze zaczęto mi płacić za pisanie, więc do niej właśnie kieruję największe podziękowania. Bez jej wsparcia ta seria w szczególności i moja kariera pisarska w ogólności być może wcale by nie zaistniały.

Ogromnie dziękuję też mojej redaktorce z Simon & Schuster, Liesie Abrams. Pomogła mi znaleźć kilku kluczowych bohaterów i parę punktów zwrotnych, a także podzieliła się mądrymi opiniami w kwestiach dużych i małych. Należy jej się uznanie za pomoc w dokończeniu i wyszlifowaniu tej książki. Bystra kobieta.

Simon Lipskar, mój niesamowity agent, zadbał o organizację tego przedsięwzięcia i również podzielił się ważnymi uwagami na temat całej historii. Cały zespół z Simon & Schuster zasługuje na podziękowania, w tym Mara Anastas, Fiona Simpson, Bess Braswell, Bethany Buck, Anna McKean, Paul Crichton, Lucille Rettino i Lauren Forte. Sammy Yean Jr. i Lisa Vega zasługują na przybicie piątki za projekt świetnej okładki.

Wielu innych czytelników przyczyniło się do rozwoju tej historii. Niektórzy czytali pierwszą wersję wiele lat temu, inni najnowsze poprawki. Owi czytelnicy to między innymi Mary Mull, Bryson Mull, Cherie Mull, Summer Mull, Pamela Mull, Gary Mull, Jason i Natalie Conforto, Dean Hale, Randy Davis, Jake i Dion Gulbransen, Chris Schoebinger, Tony Benjamin, Lisa Mangum, Liz Saban, Nancy Fleming, Sean Fleming, Mike Walton, Ryan Hamilton i wielu innych, których mogłem pominąć. Tucker Davis przeczytał wszystko skrupulatnie i przygotował rozległe notatki. Bardzo rozległe. W zasadzie zafundował mi zespół stresu pourazowego.

Dziękuję mojej niesamowitej rodzinie, zwłaszcza dzieciom: Sadie, Chase, Rose i najmłodszemu, które jeszcze nie ma imienia – może Calvinowi, może Emettowi, to się okaże. Także Tifowi, Ty, Cy i Marge, kuzynom, bratankom i bratanicom, siostrzeńcom i siostrzenicom, ciotkom i wujom oraz powinowatym. Zwłaszcza teściowej, która niedawno była bohaterką zapadającego w pamięć wydarzenia, kiedy wspinając się kanionem w pobliżu mojego domu, położyła się wysoko na ścieżce i zwymiotowała z urwiska. Szczera prawda.

I dziękuję Tobie, Czytelniku, za sięgniecie po tę książkę. Mam nadzieję, że się podobała. Jeśli tak, nie przegap dwóch kolejnych! Poza tym, jeżeli ją polubiłeś, powiedz o tym innym, proszę. Ludzie dzielący się opiniami są najważniejsi dla książek. Odwiedź mnie na mojej stronie BrandonMull.com albo na Twitterze.