Jonathan Kellerman

Potwór

Saga

Potwór

Tytuł oryginału Monster

Język oryginału angielski

MONSTER, Copyright © 1999 by Jonathan Kellerman

Copyright ©1999, 2023 Jonathan Kellerman i SAGA Egmont

Wszystkie prawa zastrzeżone

ISBN: 9788728540831

1. Wydanie w formie e-booka

Format: EPUB 3.0

Ta książka jest chroniona prawem autorskim. Kopiowanie do celów innych niż do użytku własnego jest dozwolone wyłącznie za zgodą Wydawcy oraz autora.

www.sagaegmont.com

Saga jest częścią Grupy Egmont. Egmont to największa duńska grupa medialna, należąca do Fundacji Egmont, która każdego roku wspiera dzieci z trudnych środowisk kwotą prawie 13,4 miliona euro.

Specjalne podziękowania dla

doktora Spencera Etha i doktor Shoby Srinivasan

1

Olbrzym znał Richarda Nixona.

Milo zamarł w napięciu. Bardzo wysoki, siwiejący blondyn kuśtykając podszedł bliżej. Wyglądał jak przechylona na boki góra ciała ubrana w strój barwy khaki. Spojrzałem na Franka Dollarda, ciekaw jego reakcji. Wydawał się nieporuszony. Muskularne ramiona miał swobodnie opuszczone, na ustach, pod siwymi i pożółkłymi od tytoniu wąsami, błąkał się łagodny uśmiech. Zaciśnięte w szparki oczy wyglądały tak samo, jak wtedy, gdy stał przy głównej bramie.

Olbrzym wybuchnął basowym śmiechem i odgarnął z oczu przetłuszczone włosy. Jego splątana broda miała kolor kukurydzy. Doleciał mnie jego zapach - kwaśny, przesycony hormonami. Facet musiał mieć ze dwa metry wzrostu i ważyć ponad sto trzydzieści kilogramów. Rzucał bezkształtny cień, wystarczająco szeroki, by nas przesłonić.

Postawił kolejny, chybotliwy krok. Tym razem Frank Dollard błyskawicznym ruchem wyciągnął ku niemu ramię.

Nie wyglądało na to, by potężny mężczyzna cokolwiek zauważył - po prostu stał z ręką Dollarda zaciskającą mu się wokół pasa. Na podwórzu znajdowało się jeszcze kilkunastu innych mężczyzn w ubraniach koloru khaki. Większość stała nieruchomo, kilku się przechadzało, kilku kołysało, paru przyciskało twarze do drucianej siatki. Nie tworzyli żadnej grupy, jakby każdy żył w swoim świecie. Nad nimi rozciągał się bezkresny błękit, na którym mściwe słońce wypaliło chmury. Gotowałem się w garniturze.

Olbrzym westchnął i lekko się zgarbił, a Dollard cofnął ramię; twarz wielkoluda była sucha. Zgiął na naśladując kształt pistoletu, wycelował w nas i parsknął śmiechem. Miał ciemnobrązowe oczy, ze zmarszczkami w kącikach powiek. Ziemiste białka z pewnością nie oznaczały dobrego zdrowia.

- Tajna służba. - Grzmotnął się pięścią w tors. - Tajne służby królowej Wiktorii w garderobie pod przykryciem w cywilu rozglądają się za starym dobrym Nixonem RMN eremen zawsze chciał być emerytem, lubił pogadać uciąć sobie spacerek do Białego Domu nocnego domu, urządzali prywatki na okrągło z Kurtem Vonnegutem Salingerem rodziną Glassów z każdym kto nie miał nic przeciwko polityce i gorącej kuchni napisałem Kocią kołyskę sprzedałem ją Vonnegutowi za dziesięć dolców „Billy Bathgate” przepisał rękopis na maszynie raz wyszedł przed drzwi frontowe doszedł do Las Vegas wielkie zamieszanie z Aniołami Piekieł o jakieś szpary na dolary Vonnegut chciał rozmienić dług państwowy eremen się zgodził Anioły się wpieniły musieliśmy go wyciągnąć ja i Kurt Vonnegut Salingera tam nie było Doctorow szył Kocią kołyskę a to niedobre koty zabiłyby go poniosły osły, oswald harvey.

Schylił się i podciągnął lewą nogawkę spodni. Poniżej kolana widać było kość osłoniętą tylko lśniącą białą tkanką blizny, jakby większość mięśni łydki zdarto. Żywa proteza.

- Postrzelili mnie broniłem eremena - powiedział i wypuścił materiał z ręki. - I tak umarł biedny Richard, żaden kalendarz nie wie co się stało nie mogłem go powstrzymać.

- Chet… - Dollard wyciągnął rękę i poklepał mężczyznę po ramieniu.

Olbrzym się wzdrygnął. Małe guzki mięśni na żuchwie Mila drgnęły, gdy zacisnął szczęki i przesunął dłoń tam, gdzie miałby broń, gdyby nie oddał jej przy bramie.

- Nie poszedłbyś dziś do świetlicy, Chet? - dokończył Dollard.

Olbrzym zachwiał się lekko.

- Ech…

- Myślę, że powinieneś pójść do świetlicy, Chet. Będzie film o demokracji. Zaśpiewamy „Gwiaździsty sztandar”. Przydałby się ktoś z dobrym głosem.

- Taak, Pavarotti - rzucił olbrzym, nagle rozweselony. - On i Domingo byli w Pałacu Cezara nie podobał im się sposób w jaki to się skończyło eremen nie ćwiczył głosu la la la li li li bez żółtka co wygładzi krtań to wkurzyło Pavarottiego i nie kandydował na urząd publiczny.

- Jasne, stary - Dollard mrugnął do mnie i Mila.

Olbrzym odwrócił się tyłem do naszej trójki i zagapił na nagą brunatną powierzchnię dziedzińca. Niski, przysadzisty, ciemnowłosy mężczyzna spuścił spodnie i załatwiał się, wzbijając mały kłąb kurzu. Żaden z pozostałych facetów w khaki nie zwrócił na to uwagi. Twarz olbrzyma skamieniała.

- Mokro - powiedział.

- Nie przejmuj się tym, Chet - odparł delikatnie Dollard. - Wiesz, że Sharbno ma słaby pęcherz.

Olbrzym nie odpowiedział, ale Dollard musiał dać komuś znać, bo z kąta dziedzińca przytruchtało dwóch sanitariuszy. Jeden biały, drugi czarny, obaj muskularni jak Dollard, ale o wiele młodsi. Mieli na sobie takie same uniformy: sportowe koszulki z krótkimi rękawami, dżinsy, trampki i identyfikatory ze zdjęciem przyczepione do kołnierzyka. Pod wpływem gorąca i wysiłku ich twarze spływały potem. Sportowa kurtka Mila przesiąkła na wylot pod pachami, ale Chet nie uronił ani kropelki potu.

Patrzył na mężczyznę, który skończył, strzepnął ostatnie krople moczu, i kaczym krokiem ruszył przez podwórze ze spuszczonymi spodniami owiniętymi wokół kostek. Twarz Cheta tężała coraz bardziej.

- Mokro.

- Damy sobie z tym radę, Chet - uspokoił go Dollard.

- Podciągnę mu te spodnie - odezwał się czarny sanitariusz. Podszedł niedbałym krokiem do Sharbno. Biały został obok Cheta. Dollard jeszcze raz klepnął olbrzyma w ramię i odeszliśmy.

Dziesięć metrów dalej odwróciłem się. Sanitariusze stali po obu stronach Cheta. Olbrzyma uniósł ramiona, wyciągnął dalej głowę, gapiąc się w przestrzeń, gdzie jeszcze przed chwilą stał Sharbno.

- W jaki sposób udaje się wam kontrolować tak wielkiego faceta? - zdziwił się Milo.

- My go nie kontrolujemy - odpowiedział Dollard. - To klozapina. W ciągu ostatniego miesiąca, po tym jak sprał na kwaśne jabłko innego pacjenta, podwyższono mu dawkę. Połamał facetowi kości.

- Może potrzebuje jeszcze większej… - dorzucił Milo.

- Dlaczego?

- Nie gada zbyt sensownie.

Dollard zachichotał.

- Sensownie! - Zerknął na mnie. - Wie pan, ile dostaje dziennie, doktorze? Tysiąc czterysta miligramów. Nawet przy takiej wadze, to całkiem sporo, prawda?

- Najwyższa dawka to zwykle dziewięćset - wytłumaczyłem Milowi. - Większości wystarcza jedna trzecia tego.

- Był na tysiącu stu, gdy pogruchotał twarz innemu pacjentowi. - Dollard głośno wypuścił powietrze. - Przekraczamy maksymalne zalecenia przez cały czas; psychiatrzy powiedzieli nam, że to żaden problem. - Wzruszył ramionami. - Może nawet dostanie więcej. Jeśli znów coś zbroi.

Przeszliśmy następne kilkanaście metrów, minęliśmy dalszych pacjentów - mieli potargane włosy, otwarte usta, puste spojrzenia, poplamione szpitalne ubrania. Żadnych napakowanych byczków, których można spotkać w więzieniach. Ci tutaj torsy mieli miękkie, jak gdyby zapadnięte, plecy przygarbione. Poczułem, że ktoś mnie obserwuje; zerknąłem w bok i zobaczyłem mężczyznę o nawiedzonych oczach i czarnej, opadającej na pierś brodzie. Gapił się na mnie. Powyżej bujnego zarostu jego policzki były zapadnięte i brudne. Nasze spojrzenia się spotkały. Podszedł w moim kierunku; ramiona miał sztywne, głowa podskakiwała mu na boki. Otworzył usta. Nie było w nich zębów.

Nie znał mnie, ale w jego oczach płonęła nienawiść.

Zacisnąłem pięści i przyspieszyłem kroku. Dollard zauważył to i podniósł głowę. Brodaty mężczyzna zatrzymał się nagle w pełnym słońcu, jakby zapuścił korzenie. Czerwony symbol na furtce oznaczający wyjście sto pięćdziesiąt metrów dalej. Zabrzęczały klucze Dollarda. W zasięgu wzroku nie było żadnego innego sanitariusza. Szliśmy dalej. Niebo było piękne, ale puste, bez ptaków. Zazgrzytała jakaś niewidoczna maszyna.

- Chet jest rozkojarzony - odezwałem się, - ale w tym wszystkim jest odrobina sensu.

- Niby dlaczego? Bo mówi o książkach? - zapytał Dollard. – Pewnie że zanim zwariował, studiował gdzieś w college’u. Podejrzewam, że pochodzi z wykształconej rodziny.

- Co się stało, że trafił tutaj? - spytał Milo, zerkając za siebie.

- To samo, co z resztą. - Dollard przygładził wąsy, nie przyspieszając kroku.

Dziedziniec był rozległy. Znajdowaliśmy się teraz w połowie drogi. Mijaliśmy kolejne martwe spojrzenia, puste twarze, dzikie oczy, od których widoku włosy jeżyły mi się na karku.

- Nie zakładaj niczego w kolorze khaki albo brązowym - powiedział mi wcześniej Milo. - To noszą pacjenci. Nie chcemy, żebyś tam utknął, chociaż to byłoby interesujące, nie? Lekarz od czubków, który próbuje ich przekonać, że sam nie jest czubkiem?

- To samo co z resztą? - zdziwiłem się.

- Niezdolność do poniesienia odpowiedzialności karnej - odrzekł Dollard. - Paragraf tysiąc dwadzieścia sześć to podstawa.

- Ilu tu ich masz? - zapytał Milo.

- Tysiąc dwustu, czy coś koło tego. Przypadek starego Cheta jest trochę smutny. Mieszkał na szczycie góry w pobliżu granicy z Meksykiem, coś w stylu pustelnika. Spał w jaskiniach, jadł korzonki i takie tam. Grupka turystów po prostu miała pecha - trafili do niewłaściwej pieczary w niewłaściwym czasie i go obudzili. Rozerwał ich - dosłownie; rzucił się na nich z gołymi rękoma. Zdołał oderwać oba ramiona dziewczynie i właśnie to samo próbował zrobić z jedną z jej nóg, gdy go znaleźli. Jakiś strażnik parku czy szeryf wpadł do środka i postrzelił go. W nogę, dlatego tak wygląda. Nie stawiał oporu przy aresztowaniu, po prostu siedział sobie obok kawałków ciała, jakby przestraszony, że ktoś może go uderzyć. Przy czymś takim dostać tysiąc dwadzieścia sześć to żadna sztuka. Jest tu od trzech lat. Pierwsze sześć miesięcy nic nie robił, tylko siedział skulony, płakał i ssał kciuk. Musieliśmy go karmić dożylnie.

- A teraz bije ludzi - rzucił Milo. - To postęp.

Dollard rozprostował palce. Był dobrze po pięćdziesiątce, krępy, o ogorzałej skórze, bez grama zbędnego tłuszczu. Miał wąskie, spierzchnięte, usta ukryte pod wąsami. Wydawało się, że ciągle się śmieje.

- A co według pana powinniśmy z nim zrobić? Wywlec go stąd i zastrzelić?

Milo odchrząknął.

- Tak, wiem, co pan sobie myśli: dobry świr to martwy świr. Byłby pan szczęśliwy w plutonie egzekucyjnym - rzekł Dollard. Zachichotał i dorzucił: - Gliniarski sposób myślenia. Przez dziesięć lat chodziłem w patrolu w Hemet i to samo bym powiedział, zanim tu zacząłem. Kilka lat na oddziale i wiem, jak jest w rzeczywistości: niektórzy z nich naprawdę są chorzy. - Dotknął wąsów. - Stary Chet to nie Ted Bundy. Miał tyle samo wpływu na to co robi, co dziecko brudzące pieluchę. To samo dotyczy starego Sharbna, tego, który sikał na ziemię. - Dollard popukał się w skroń. - Obwody puszczają i niektórzy ludzie po prostu zmieniają się w chodzące śmiecie. A to miejsce to wysypisko.

- Dlatego właśnie tu jesteśmy - stwierdził Milo.

Dollard uniósł brwi.

- O tym nie wiedziałem. Nasze śmieci nie podlegają wywozowi. Nie bardzo wiem, jak możemy pomóc panu w sprawie doktor Argent. - Ponownie splótł place. Miał żółte, zgrubiałe paznokcie. - Lubiłem ją. Naprawdę miła kobieta. Ale tam przyszedł na nią koniec. - Machnął ręką w bliżej nieokreślonym kierunku. - Tam, w „cywilizowanym” świecie.

- Pracował pan z nią?

- Nie na stałe. Czasem rozmawialiśmy o przypadkach. Mówiła mi, kiedy pacjent czegoś potrzebował. Miła kobieta. Trochę naiwna, ale w końcu była nowa.

- Jak to naiwna?

- Zaczęła prowadzić nową grupę. Trening poddstawowych umiejętności, cotygodniowe dyskusje… W założeniu miały pomóc facetom poradzić sobie z życiem. Tak jakby którykolwiek z nich miał stąd kiedyś wyjść.

- I prowadziła to sama?

- Z pielęgniarką.

- Którą pielęgniarką?

- Heidi Ott.

- Dwie kobiety kierowały grupą morderców?

Dollard się uśmiechnął.

- Władze mówią, że to bezpieczne.

- A pan myśli inaczej?

- Nie płacą mi za myślenie.

Zbliżyliśmy się do ogrodzenia.

- Nie ma pan pomysłu, dlaczego ktoś mógł zabić doktor Argent w tym „cywilizowanym” świecie? - odezwał się Milo. - Pytam pana jako byłego glinę.

- Z tego, co mi powiedziano - mam na myśli okoliczności, w jakich ją znaleźliście: w bagażniku, wszystko wysprzątane - powiedziałbym, że jakiś socjopata, nie? Ktoś, kto cholernie dobrze wie co robi i robi to z przyjemnością. Raczej tysiąc trzysta sześćdziesiąt osiem niż tysiąc dwadzieścia sześć - zwykły kryminalista z półświatka, który próbuje udawać świra, bo mylnie wyobraża sobie, że tutaj będzie mu lepiej niż w więzieniu. Mamy dwie, trzy setki takich gości na czwartym piętrze. Może trochę więcej. Lądują tu i gadają od rzeczy, ślinią się, rozsmarowują gówno na ścianach, a potem szybko się uczą, że nie uda im się wykiwać lekarzy. Mniej niż jeden procent daje radę. Oficjalnie obserwacja trwa dziewięćdziesiąt dni, ale większość z nich prosi o wcześniejsze przeniesienie.

- Doktor Argent pracowała na czwartym piętrze?

- Nie. Zajmowała się tylko tymi z tysiąc dwadzieścia sześć.

- Poza zupełnymi świrami i tymi z obserwacji, kogo jeszcze tu macie?

- Paru przestępców z zaburzeniami psychicznymi na tle seksualnym - odpowiedział Dollard. - Pedofile, i takie śmiecie. Ze trzydziestu. Mieliśmy ich trochę więcej, ale wciąż zmieniają się przepisy: trzymamy ich tutaj, potem do więzienia, znowu pomyłka, wracają do nas, też źle, do więzienia i tak w kółko… Doktor Argent też nie miała z nimi do czynienia, przynajmniej nic o tym nie wiem.

- Więc to, co jej się przytrafiło, nie miało związku z pracą.

- Właśnie. Nawet gdyby któryś z jej chłopców wyszedł - a żaden nie wyszedł - nie byłby w stanie zabić jej i upchnąć w bagażniku. Nie potrafiłby tak dobrze tego zaplanować.

Zatrzymaliśmy się przy furtce. Opaleni mężczyźni stali nieruchomo, jak przerośnięte figury szachowe. Odległa maszyna znów zaczęła hałasować.

- Nie twierdzę, że ci faceci są zupełnie nieszkodliwi, nawet po tym, jak nafaszerujemy ich tą całą chemią. - Dollard machnął ręką w stronę dziedzińca. - Jak im odbije, to zrobią wszystko. Ale oni nie zabijają dla zabawy. Z tego, co widziałem, nie mają wiele przyjemności z życia, i tyle. O ile w ich przypadku można mówić o życiu. - Odchrząknął i przełknął ślinę. - Czasem się człowiek zastanawia, po co Bóg kłopocze się tworzeniem takiego bagna.

2

Dwa ciała w bagażnikach. Claire Argent była druga.

Osiem miesięcy wcześniej znaleziono ciało dwudziestopięcioletniego niedoszłego aktora Richarda Dady. Zostawiono go w bagażniku jego własnego volkswagena garbusa w przemysłowej dzielnicy na północ od Centinela i Pico, wśród sklepów z narzędziami, farbami, samochodami i częściami zapasowymi. Dopiero po trzech dniach ktoś zwrócił uwagę na samochód Dady - pracownik porządkowy poczuł smród. Miejsce zbrodni znajdowało się w niewielkiej odległości od posterunku West L. A., ale Milo podjechał tam samochodem.

Za życia Dada był wysoki, śniady i przystojny. Morderca zerwał z niego ubranie, gładko przeciął go w pasie narzędziem o ząbkowanym ostrzu, wrzucił każdą część z osobna do dwóch grubych, czarnych, plastikowych worków, zawiązał je, ukrył w volkswagenie, podjechał do wysypiska śmieci - prawdopodobnie nocą - i uciekł, bez najmniejszego hałasu. Przyczyną śmierci było wykrwawienie. Mężczyźnie podcięto gardło. Brak śladów krwi w torbach i samochodzie świadczył o tym, iż dalszej rzezi dokonano gdzie indziej. Patolog nie miał wątpliwości, że Dada był już martwy, gdy przecięto go na pół.

- Długie nogi - powiedział Milo, kiedy pierwszy raz rozmawiał ze mną o tej sprawie - więc może chodziło o rozwiązanie problem transportu. Albo była to zabawy.

- Albo jedno i drugie - zauważyłem.

Zmarszczył brwi.

- Wykłuto mu też oczy, poza tym żadnych innych obrażeń. Coś ci przychodzi do głowy?

- Morderca podjechał do wysypiska samochodem ofiary - odparłem. - Może mieszka w pobliżu i wrócił pieszo. Albo autobusem, a wtedy mógłbyś przesłuchać kierowców i sprawdzić, czy nie zauważyli czegoś niezwykłego tej nocy.

- Już z nimi rozmawiałem. Nie pamiętają żadnych dziwacznych pasażerów. To samo z taksówkarzami. Żadnych nocnych kursów w tej okolicy. I tyle.

- Mówiąc „niezwykły” nie miałem na myśli „dziwaczny” - stwierdziłem. - Morderca najprawdopodobniej nie wygląda dziwacznie. Podejrzewam, że wręcz przeciwnie: spokojny, metodyczny, pochozący z klasy średniej. Ale mógł być trochę nakręcony po tym, jak dopiero co porzucił garbusa. Kto jeździ autobusami o tej porze? Przede wszystkim kelnerzy z nocnej zmiany, sprzątaczki biurowe, paru bezdomnych. Ktoś lepszy wyglądałby podejrzanie.

- Może i racja, ale nikt nie zapadł kierowcom w pamięć.

- Dobra. Trzecia możliwość: był jeszcze inny samochód, gotowy, by zabrać mordercę. Wyjątkowo precyzyjnie planowanie. Albo wspólnik.

Milo potarł twarz, jakby chciał ją umyć bez wody. Popijaliśmy kawę, siedząc przy jego biurku w pokoju wydziału rozbojów i zabójstw na posterunku West L.A, naprzeciwko rzędu jasnopomarańczowych szafek. Kilku innych detektywów pisało na maszynach i podjadało. Miałem za dwie godziny stawić się w centrum na rozprawie o kuratelę nad dzieckiem, więc zatrzymałem się na lunch, ale Milo wolał pogadać o sprawie Dady niż jeść.

- Pomysł ze wspólnikiem jest interesujący - stwierdził. - Tak jak i sprawdzenie naszego terenu. Dobra, czas wziąć się do roboty. Pokręcę się trochę i sprawdzę, czy jakiś cwaniak, który w San Quentin uczył się rzeźnictwa, nie jest na warunkowym. I spróbuję dowiedzieć się czegoś o tym biednym chłopaku: czy przypadkiem sam nie prosił się o kłopoty.

Trzy miesiące później poszukiwania doprowadziły do odgrzebania najróżniejszych szczegółów z życia Richarda Dady, ale nie przybliżyły Mila nawet o krok do rozwiązania zagadki. Po pół roku akta sprawy odłożono na półkę.

Wiedziałem, że dopiekło mu to do żywego. Specjalizował się w wyjaśnianiu starych spraw, a nie w ich mnożeniu. Miał w tym roku najwyższy wskaźnik wykrywalności wśród wszystkich detektywów w West L. A., a może nawet w całym departamencie. To nie prsysporzyło mu popularności - jako jedyny w policji przyznał otwarcie, że jest gejem. Kumple nigdy nie zapraszali go na grilla. Wyniki dawały mu jednak poczucie bezpieczeństwa, wiedziałem więc, że potraktuje niepowodzenie jako zawodowe zagrożenie.

A także jako osobisty grzech. Jedną z ostatnich rzeczy, którą powiedział przed odłożeniem akt do archiwum, było:

- Ta sprawa zasługuje na więcej uwagi. Kiedy jakiś skretyniały bandzior zostaje obity kijem bilardowym, to jedno, ale to… Sposób, w jaki ten chłopak był pokrojony… Kręgosłup przecięty równiutko, Alex. Patolog twierdzi, że cięcie wskazuje prawdopodobnie na piłę taśmową. Ktoś przeciął go czysto i zręcznie, tak jak kroi się mięso.

- Jakieś inne ślady? - zapytałem.

- Nie. Żadnych obcych włosów, obcych płynów ustrojowych… O ile mi wiadomo, Dada nie miał żadnych problemów: zero powiązań z narkotykami, nieodpowiedniego towarzystwa, przeszłości kryminalnej. Po prostu jeden z tych głupich dzieciaków, który chciał być bogaty i sławny. Przez cały tydzień pracował w centrum zabaw dla dzieci. A nocami… Zgadnij!

- Był kelnerem.

Milo palcem odhaczył w powietrzu punkt dla mnie.

- Bar z grillem w Toluca Lake. Był najbliżej kariery aktorskiej, gdy wygłaszał kwestie typu: „Jaki sos pan sobie życzy?”

Siedzieliśmy we dwójkę w miłym barze na tyłach hotelu „Luxe” na zachodnim skraju Beverly Hills. W pobliżu nie widziałem ani jednego kija bilardowego, a ewentualne bandziory nosiłyby włoskie garnitury. Żyrandole przyćmione do pomarańczowego migotania, puszyste dywany, klubowe, przytulne fotele… Na marmurowym barze przed nami stały dwie przydymione szklanki whisky chivas gold i kryształowy dzban lodowatej wody źródlanej. Tania panatela Mila gryzła się z kubańskimi cygarami i churchillami palonymi przez innych. Kilka miesięcy później władze miejskie zakazały palenia w knajpach, ale wtedy jeszcze dym nikotynowy stanowił część wieczornego rytuału.

Przyszliśmy tam, żeby się napić - i jeśli chodzi o Mila, to odwalał kawał niezłej roboty.

Pieściłem moją pierwszą szkocką, kiedy on skończył już trzecią i popił szklanką wody.

- Dostałem tę sprawę, bo porucznik zakładał, że Dada był gejem. Takie obrażenia… Wiesz, kiedy homoseksualiści świrują, to na całego i takie tam. Tylko że w przypadku Dady nie znalazłem ani śladu powiązań ze środowiskiem gejów, a jego starzy twierdzą, że w domu spodkał się z trzema dziewczynami.

- A jakieś dziewczyny tutaj?

- Nic takiego nie znalazłem. Mieszkał sam w pracowni w pobliżu La Brea i Sunset. Maleńkie, ale czyste lokum.

- To niepewna okolica.

- Niby tak, ale budynek ma parking zabezpieczony kartą i chronione wejście. Właścicielka mieszka na miejscu i stara się dobierać solidną klientelę. Powiedziała, że Dada był spokojnym dzieciakiem; nigdy nie widziała, żeby przyjmował gości. Nie było śladów włamania czy kradzieży. Nie znaleźliśmy jego portfela, ale nie zarejestrowano żadnych wypłat z jedynej karty kredytowej, jaką miał - Discover z czterystudolarowym limitem. W mieszkaniu nie natrafiliśmy na ślady narkotyków. Jeśli Dada brał, on albo ktoś inny sprzątnął każdą plamkę.

- Morderca? - spytałem. - To pasuje do czystego cięcia i precyzyjnego planowania.

- Możliwe, ale jak już mówiłem, Dada lubił porządek. Czynsz wynosił siedem stów, z obu prac miesięcznie dostawał dwa razy tyle. Większość pieniędzy wysyłał do domu. - Milo się przygarbił. - Może po prostu wszedł w drogę jakiemuś psychopacie.

- Według FBI takie obrażenia oka sugerują coś więcej niż przypadkową znajomość.

- Wyślij do FBI formularz z opisem zbrodni, a otrzymasz z powrotem pokrętny bełkot i zalecenie sprawdzenia znajomych denata. Sęk w tym, że nie mogę dotrzeć do żadnych przyjaciół Dady. W Kalifornii był dopiero od dziewięciu miesięcy. Widocznie praca na dwóch etatach nie sprzyja kontaktom towarzyskim.

- Albo prowadził podwójne życie.

- To co, rzeczywiście był gejem? Sądzę, że bym to odkrył, Alex.

- Niekoniecznie gejem - odrzekłem. - Mam na myśli jakikolwiek sekret.

- Skąd ten pomysł?

- Idealny lokator nie daje się po prostu przeciąć na pół na ulicy.

Mruknął i piliśmy dalej. Wszystkie kelnerki były cudownymi blondynkami; nosiły ludowe, białe bluzki i długie spódnice. Nasza miała obcy akcent - czeski, jak się okazało, gdy Milo o to zapytał. Zaproponowała, że przytnie mu cygaro, ale on już odgryzł koniec. Mieliśmy środek lata, ale ogień buzował w kamiennym kominku, a dzięki klimatyzacji w sali panował rześki chłód. Dwie inne piękności przy barze musiały być dziwkami. Mężczyźni, którzy im towarzyszyli, wyglądali na ostrych zawodników.

- Toluca Lake jest w pobliżu Hollywood - powiedziałem. - I niedaleko studiów w Burbank. Może więc Dada próbował wyrobić sobie znajomości w światku filmowym.

- Też tak myślałem, ale jeśli miał jakąś pracę, to nie w studiu. Znalazłem w kieszeni jednej z jego marynarek ogłoszenie drobnym drukiem z „Weekly”: otwarty casting do filmidła zatytułowanego „Krwawa przechadzka”. Data na miesiąc przed morderstwem. Próbowałem wyśledzić wytwórnię, która dała to ogłoszenie. Telefon był odłączony, ale wcześniej numer należał do firmy Thin Line Productions. Znalazłem centralę która już nie obsługiwała Thin Line. Ich adres to skrytka pocztowa w Venice, już dawno nieaktualna. Na tym trop się urywa. Nikt w Hollywood o nich nie słyszał, scenariusz nigdzie nie był zarejestrowany, nie ma żadnych śladów, że film kiedykolwiek nakręcono. Rozmawiałem o tym z Petrą Connor. Powiedziała, co było do przewidzenia, że w tym przemyśle nie brakuje jednodniowych firemek, a większość castingów donikąd nie prowadzi.

- „Krwawa przechadzka”… - mruknąłem.

- No właśnie. Z tym że to było cały miesiąc wcześniej. I dalej nie mam jak tego pociągnąć.

- A co z tą drugą pracą Richarda? Gdzie jest to centrum zabaw?

- Róg Pico i Doheny.

- Co on tam robił?

- Od czasu do czasu zabawiał dzieciaki, głównie na przyjęciach urodzinowych. Właściciel twierdzi, że Richard był świetny: cierpliwy, porządny, uprzejmy. - Milo strzelił sobie następną whisky. - Cholerny harcerzyk, a został zaszlachtowany. W tym musi być coś więcej.

- Jakiś krwiożerczy szczeniak, pełen pretensji, bo musiał czekać w kolejce do Księżycowej Kolejki?

Milo prychnął i zaczął bawić się pustą szklanką.

- Mówiłeś, że wysyłał pieniądze do domu - ciągnąłem. - To znaczy dokąd?

- Do Denver. Ojciec jest cieślą, matka nauczycielką. Przyjechali tutaj na kilka dni po jego śmierci. Sól ziemi. Okropnie prszybici, ale nie miałem z nich pożytku. Richard uprawiał sport, dostawał czwórki, trójki, grał we wszystkich szkolnych przedstawieniach. Skończył dwa lata college’u, ale go nie cierpiał. Zaczął pracować u ojca.

- Czyli szkolił się w stolarstwie. Może spotkał swojego mordercę na takich zajęciach?

- O ile wiem, nie był na żadnym kursie.

- Dziecko stolarza, a pocięto go piłą - mruknąłem.

Milo odstawił szklankę, starając się nie robić hałasu. Wlepił we mnie badawcze spojrzenie. Jego oczy, zwykle niesamowicie zielone, w przydymionym świetle wydawały się brunatne. Duża twarz była tak blada, że wyglądała jak przyprószona talkiem, biała jak baczki. Ślady po trądziku, które znaczyły jego policzki, czoło i podbródek, wydawały się głębsze i wyraźniejsze.

Odgarnął włosy z czoła.

- Dobra - powiedział cicho. - Poza ironicznym popisem, co jeszcze miałeś na myśli?

- Sam nie wiem - odparłem. - Wszystko to wydaje mi się zbyt sielankowe.

Zmarszczył brwi i potarł przedramieniem o kant stołu, jakby chciał się podrapać. Uniósł szklankę po dolewkę, podziękował kelnerce, małymi łyczkami wysączył połowę trunku i oblizał wargi.

- Sam nie wiem, po co o tym gadamy. Nie zakończę tej sprawy szybko, jeśli w ogóle mi się uda. Mam takie przeczucie.

Nawet nie próbowałem się sprzeciwiać. Jego przewidywania się sprawdzały.

Dwa miesiące później Milo dostał sprawę morderstwa Claire Argent i natychmiast do mnie zadzwonił. Był wściekły, ale i pełen energii.

- Mam coś nowego. Sprawa intrygująco podobna do przypadku Dady, ale zarazem zupełnie inna. Ofiarą była kobieta, trzydziestodziewięcioletnia pani psycholog Claire Argent. Nie znałeś jej przypadkiem?

- Nie.

- Mieszkała w Hollywood Hills, ale znaleziono ją na terenie West L. A. Rozebraną do naga i wepchniętą do bagażnika własnego buicka regala, na tyłach rampy wyładunkowej za Stereos Galore, w wielkim centrum handlowym w La Cienega.

Ta strona La Cienega stanowiła wschodnie pogranicze West L.A.

- To ledwie twój rejon.

- Właśnie, trafił mi się prezent od św. Mikołaja. Na razie dowiedziałem się tyle: centrum zamykają o jedenastej, ale od strony rampy nie ma ogrodzenia i każdy może tam podjechać - tym bardziej, że zaraz z tyłu biegnie uliczka. Na zachód od niej znajduje się wielopoziomowy parking, zamykany na noc. Dalej już same rezydencje, prywatne domy i apartamentowce. Nikt nic nie widział ani nie słyszał. Jakiś urzędnik znalazł samochód o szóstej rano, wezwał kogoś do odholowania, a kiedy kierowca montował hol, usłyszał, że coś turla się w środku. Był na tyle sprytny, że się tym zainteresował.

- Była przecięta na pół?

- Nie, w jednym kawałku, ale zawinięta w dwa worki na śmiecie, tak jak Dada. Gardło miała też poderżnięte, a oczy poważnie uszkodzone.

- To znaczy?

- Posiekane jak kotlet.

- Ale nie wyjęte.

- Nie - zgodził się poirytowany Milo. - Jeśli moja teoria na temat trudności z upchnięciem Richarda w bagażniku była słuszna, to mielibyśmy wytłumaczenie, dlaczego Claire nie została przecięta. Miała metr sześćdziesiąt trzy i z łatwością mieściła się w buicku. Zgadnij, gdzie pracowała, Alex: w szpitalu Starkweathera.

- Ciekawe - mruknąłem.

- Centrum upiorów. Byłeś tam kiedyś?

- Nie - odparłem. - Nie miałem powodu. Żaden z moich pacjentów nikogo nie zabił.

3

Wiosną tysiąc dziewięćset osiemdziesiątego pierwszego roku w Azusa, we własnym łóżku, w wieku siedemdziesięciu sześciu lat zmarł Emil Rudolf Starkweather. Był kawalerem i nie pozostawił po sobie spadkobierców. Pięćdziesiąt lat poświęcił pracy na rzecz społeczeństwa - dziesięć jako inżynier w elektrowni wodnej, czterdzieści jako senator.

Skąpy pod każdy innym względem, Starkweather nieugięcie walczył o fundusze na placówki psychiatryczne i przeforsował projekt budowy licznych ośrodków tego typu w całym stanie. Według niektórych życie z psychotyczną siostrą i opieka nad nią zrobiły zeń humanitarystę, choć tylko pod tym jednym względem. Siostra zmarła pięć miesięcy przed jego zawałem. Po jej śmierci senator szybko podupadł na zdrowiu.

Niedługo po jego pogrzebie rewidenci stanowi odkryli, że zasłużony senator przez czterdzieści lat systematycznie sprzeniewierzał wywalczone na kampanię fundusze. Część pieniędzy poszła na całodobową opiekę nad siostrą i rachunki za leczenie, ale większość na nieruchomości: Starkweather stworzył imperium obejmujące ponad jedenaście tysięcy akrów w Kalifornii - były to głównie puste posiadłości w podupadłej okolicy, których sam nie miał pożytku.

Nie kupował koni wyścigowych, nie zakładał kont w Szwajcarii, nie utrzymywał potajemnie kochanki; na pierwszy rzut oka nie miał żadnych korzyści materialnych. Ludzie zaczęli zastanawiać się nad zdrowiem psychicznym Emila Starkweathera.

Wrzawa podniosła się, gdy odczytano publicznie testament. Wszystko, co miał, senator przekazał stanowi Kalifornia, z jednym wszakże zastrzeżeniem: przynajmniej 100 akrów „jego” ziemi miało zostać przeznaczone pod budowę „dużego ośrodka higieny psychicznej, który uwzględni najnowsze badania i postępy w psychiatrii oraz naukach pokrewnych”.

Prawnicy uznali, że testament prawdopodobnie jest nieważny, ale rozstrzyganie w sądzie zawiłości, które stworzył Starkweather, mogło ciągnąć się latami. Jednakże, pod pewnym względem, moment był idealny dla nowo wybranego gubernatora. Nie przepadał za Starkweatherem, którego uważał za nieznośnego, zdziwaczałego, starego pryka. Swoją kampanię oparł na wizerunku pogromcy przestępczości, potępiającego politykę drzwi obrotowych, przez które wypuszcza się niebezpiecznych maniaków z powrotem na ulice. Zapamiętałe konsultacje z ekspertami przyniosły plan działania. Z Sacramento posłano w teren ludzi, by szukali bezwartościowych działek należących do stanu.

Nie trzeba było długo czekać na okazję: znalazł się dawno opuszczony teren, daleko na wschód od granic Los Angeles - kiedyś pole naftowe, potem wysypisko śmieci, teraz trujące bagno. Gleba była skażona, chemikalia wżarły się w skały, wszystkiego osiemdziesiąt dziewięć akrów, ale kto by to liczył?

Na drodze zawartego kompromisu, skradzione przez Starkweathera parcele wróciły do władz stanu, a budowa „dużego ośrodka higieny psychicznej” dla kryminalistów uznanych za niezdolnych do poniesienia odpowiedzialności karnej została zatwierdzona. Bezpieczne schronienie dla seryjnych morderców, wampirów, kanibali, sodomitów, gwałcicieli dzieci i zombich, zbyt szalonych i niebezpiecznych, żeby trafić do więzień w San Quentin, Folsom bądź Pelican Bay.

Dziwny to był czas na budowę nowego szpitala. Stanowe przytułki dla niedorozwiniętych i niegroźnych psychotyków zamykano w coraz szybszym tempie na skutek niezwykłego, wykalkulowanego porozumienia pomiędzy prawicowymi sknerami, którzy nie chcieli wydawać pieniędzy, i lewicowymi ignorantami, którzy wierzyli, że psychotycy to więźniowie polityczni, zasługujący na uwolnienie. Kilka lat później wypłynął „problem bezdomnych”, który zaskoczył czcicieli ekonomii i mistrzów inżynierii społecznej, ale wtedy rozmontowanie całego systemu lecznictwa zamkniętego wydawało się sprytnym rozwiązaniem.

Mimo to wymarzony przez gubernatora śmietnik dla wariatów powstał w ciągu dwóch lat.

Nazwisko starego pryka przylgnęło doń na dobre.

Stanowy Szpital dla Chorych Psychicznie Przestępców, zwany szpitalem Starkweathera, składał się z jednego głównego budynku - czteropiętrowego cementowego bloku z otynkowaną na szaro wieżą - który otaczało wysokie na sześć metrów ogrodzenie z drutu kolczastego podłączonego do prądu. Na betonie wytrącały się w postaci plam związki mineralne i toksyczny brud. Ośrodek był rozpaczliwie brzydki.

Zjechaliśmy z autostrady numer dziesięć, przemknęliśmy koło Boyle Heights i ciągnącego się na przestrzeni kilku mil parku przemysłowego, minęliśmy ciąg martwych szybów naftowych, zamarłych na kształt gigantycznych modliszek. Migały nam za szybą szare ściany rzeźni i przetwórni, opuszczone rampy załadunkowe i dalszy kawał pustkowia, na odległość cuchnącego martwym interesem.

- Jesteśmy na miejscu - rzekł Milo, wskazując boczną odnogę szosy z tabliczką „Starkweather Drive”. Drugi znak głosił: „Placówka stanowa”.

Droga niepostrzeżenie wcinała się w szarozielony zagajniczek eukaliptusów, które błogosławiły nas miętowym cieniem, zanim ponownie wynurzyliśmy się na sierpniowe słońce i biały blask tak przenikliwy, że moje okulary przeciwsłoneczne okazały się bezsilnie.

Przed nami wznosiła się wysoka siatka, podłączona do prądu kablami grubymi i czarnymi jak węże morskie. Zestaw angielskich i hiszpańskich znaków ostrzegawczych w zatwierdzonych przez władze stanowe barwach poprzedzał oszkloną stróżówkę i stalowe ramię szlabanu. Strażnik okazał się zwalistym, młodym, obojętnym mężczyzną. Odsunął szybkę, wysłuchał wyjaśnień Milo, a potem nieśpiesznie wyszedł z budki. Wolno, jakby w mękach, sprawdził nasze dokumenty, zabrał wszystkie papiery do szklanego domku, wrócił, zapytał ile sztuk broni lub noży mamy przy sobie i w końcu skonfiskował służbowy rewolwer Mila i mój szwajcarski scyzoryk.

Kilka minut później szlaban powoli się podniósł i wjechaliśmy na teren ośrodka. Przez całą drogę Milo był wyjątkowo milczący; teraz wyglądał, jakby coś go zaniepokoiło.

- Nie martw się - rzuciłem. - Nie masz na sobie nic w kolorze khaki, to cię wypuszczą. Tylko nie gadaj za dużo.

Parsknął śmiechem. Ubrany był w kasztanowatą bluzę, szare sztruksy o szerokich prążkach, szarą koszulę, wymięty krawat z czarnego poliestru i beżowe, podniszczone buty turystyczne z podeszwami w kolorze gumki do ścierania. Przydałaby mu się w najbliższym czasie wizyta u fryzjera; ciemne koguciki sterczały mu na czubku głowy we wszystkie strony, mocno kontrastując z siwymi już baczkami. Poprzedniego dnia wspominał, że upodabnia się do skunksa.

Droga z początku biegła lekko pod górę, a potem stała się zupełnie płaska. Dotarliśmy do parkingu pod gołym niebem, zapchanego niemal o ostatniego miejsca. Dalej była następna siatka, a za nią szeroki pas ziemi o żółtawym, siarczanym odcieniu. Za ogrodzeniem stał potężnie zbudowany mężczyzna w kraciastej sportowej koszuli i dżinsach. Jakiś dźwięk sprawił, że odwrócił się i obrzucił nas badawczym spojrzeniem.

- Nasz komitet powitalny - stwierdził Milo i zaczął szukać identyfikatora. - Co u diabła sprawia, że ktokolwiek chce tu pracować?

- Tak w ogóle, czy masz na myśli doktor Argent?

- Jedno i drugie. Ale przede wszystkim chodzi mi o nią. Dlaczego wybrała to miejsce?

Minął dopiero dzień, odkąd do mnie zadzwonił, więc nie widziałem jeszcze akt doktor Argent.

- Są gusta i guściki - odrzekłem. - Poza tym w służbie zdrowia coraz trudniej o pracę. Możliwe, że nie miała wyboru.

- Wprost przeciwnie. Zrezygnowała z pracy naukowej w szpitalu okręgowym, neuro-coś tam.

- Może tutaj też prowadziła badania.

- Może, ale miała drugi stopień specjalizacji w psychologii, do pracy w służbie cywilnej, a dyrektor, niejaki Swig, nawet nie wspominał o badaniach. Czemu miałaby zrezygnować ze szpitala okręgowego na rzecz czegoś takiego?

- Jesteś pewien, że jej nie zwolnili?

- Jej były szef, doktor Theobold, twierdzi, że odeszła.

- Myron Theobold.

- Znasz go?

- Spotkaliśmy się parę razy na kongresach. Co jeszcze powiedział?

- Niewiele, jakby za dobrze jej nie znał. Albo coś zataił. Może byś z nim pogadał.

- Nie ma sprawy.

W tym momencie Milo dostrzegł przejazd w ogrodzeniu, ostro skręcił i zahamował gwałtownie. Szarpnięciem odpiął pasy i zerknął przez przednią szybę. Mężczyzna w kraciastej koszuli otworzył drugą bramę i podszedł bliżej. Pomachał do nas. Milo odpowiedział mu tym samym. Facet miał około pięćdziesiątki, siwe włosy i takież wąsy.

Milo wziął marynarkę z tylnego siedzenia i schował kluczyki do kieszeni. Zapatrzył się na ograniczone drutami pustkowie za plecami mężczyzny w kraciastej koszuli.

- Spędzała tu osiem godzin dziennie, w towarzystwie obłąkanych, pokręconych skurczybyków o morderczych instynktach. A teraz nie żyje… Czyż to nie doskonały teren łowiecki dla policjanta?

4

Dollard wpuścił nas przez tylną furtkę. Zeszliśmy z dziedzińca na cementową ścieżkę. Szary budynek przypominał chmurę burzową; był ogromny, miał płaski dach i front jak lita płyta betonu. Ani śladu schodów czy podjazdu, po prostu brązowe, metalowe drzwi umieszczone na parterze. Małe kanciaste litery głosiły: „Starkweather: Bud. główny”. Rzędy drobnych okien - bez krat - znaczyły betonową ścianę. Szyby zdawały się okropnie mętne, jakby zasnute jakąś maskującą warstewką. Nie były ze szkła, lecz z grubego, nietłukącego się plastiku, zmatowionego przez mieciony wiatrem piach. Być może widok krajobrazu na nic się nie zda, kiedy człowiek ma mętlik w głowie.

Drzwi nie były zamknięte na klucz. Dollard pchnął prawe skrzydło i weszliśmy do małej, zimnej recepcji, gdzie unosił się zapach pieczonego mięsa. Łososiowe ściany i czarne linoleum wyglądały blado w niebieskawym świetle jarzeniówek. W górze przewody klimatyzacyjne wydawały dźwięk, który przywodził na myśl szept ludzkich głosów.

Otyła kobieta koło trzydziestki, w okularach, siedziała za dwoma drewnianymi biurkami ustawionymi w kształt litery L i rozmawiała przez telefon. Miała na sobie żółtą włóczkową bluzkę bez rękawów i, podobnie jak Dollard, identyfikator ze zdjęciem. Na biurkach stały dwie tabliczki: „Punkt 1: Mam zawsze rację. 2: Patrz punkt 1.” oraz „L. Schmitz”. Między nimi leżała sterta broszur.

Telefon obsługiwał kilkanaście linii. W tej chwili błyskały na nim cztery lampki. Na ścianie za biurkiem wisiało kolorowe zdjęcie Emila Starkweathera, rozpromienionego wyborczym uśmiechem - arcydziełem sztuki protetycznej. Nad nim znajdowała się nalepka z prośbą do pracowników o datki na zabawki dla dzieci z domów dziecka i United Way. Na lewo wisiała wypaczona półeczka z trofeami sportowymi i triumfalne zdjęcia grupowe z podpisami sławiącymi sukcesy „Miotaczy”, pracowniczej drużyny kręglarskiej szpitala Starkweathera - w ciągu dziesięciu lat siedmiokrotnie zajmowali pierwsze miejsce w rozgrywkach. Na prawo ciągnął się długi, jasny korytarz o ścianach upstrzonych tablicami ogłoszeń i dalszymi brązowymi drzwiami.

Dollard podszedł do biurka pani Schmitz, która jeszcze przez chwilę rozmawiała, aż wreszcie odłożyła słuchawkę.

- Dzień dobry, Lindeen. Ci panowie są umówieni na dziesiątą z panem Swigiem.

- Ciągle rozmawia, ale zaraz powinien skończyć. Kawy?

- Nie, dziękuję - odpowiedział Dollard, zerkając na zegarek.

- Jeszcze minutkę, Frank.

Milo wziął dwie broszurki i podał mi jedną. Lindeen zerknęła na niego i wróciła do telefonu, przytakując niechętnie. Odłożyła znowu słuchawkę i zapytała:

- Jesteście panowie z policji? W sprawie doktor Argent?

- Zgadza się. - Milo oparł się o biurko. - Znała ją pani?

- Tylko z widzenia. To straszne, co się jej przytrafiło.

I znów wróciła do telefonu.

Milo przez dłuższą chwilę nie odstępował od biurka. Lindeen posłała mu przelotny uśmiech, ale nie przerwała rozmowy. Podał mi ulotkę. Obaj zatopiliśmy się w lekturze.

Najpierw przejrzałem krótką historię szpitala stanowego Starkweathera, potem spisaną tłustym drukiem „Deklarację zamierzeń” z mnóstwem zdjęć Emila Malwersanta i otoczonego wianuszkiem bezimiennych dygnitarzy gubernatora, wbijającego w ziemię pozłacane ostrze pierwszej łopaty. Dalej szła historia budowy, od wykopów po wykończenie - dźwigi, buldożery, robotnicy w kaskach, uwijający się jak mróweczki - w końcu szeroka perspektywa budynku pod prześlicznym niebem, równie sztucznym, jak zęby Starkweathera. Ściany budowli już wtedy były poplamione. W dniu otwarcia szpital wyglądał przygnębiająco.

„Deklarację zamierzeń” napisał William T. Swig, doktor medycyny, dyrektor ośrodka. Podkreślał w niej potrzebę humanitarnego traktowania pacjentów, a zarazem konieczność ochrony społeczeństwa. Szeroko rozwodził się o celach, wytycznych, zamiarach, przekuwaniu teorii w praktykę. Kto uczył biurokratów pisać?

Złożyłem broszurę na pół i wsunąłem do kieszeni w momencie, kiedy Lindeen powiedziała:

- W porządku, jest wolny.

Ruszyliśmy za Dollardem i znaleźliśmy się w korytarzu. Na paru drzwiach pod szkłem znajdowały się tabliczki z nazwiskami, większość okienek była jednak pusta. Tablice ogłoszeń pokrywała warstwa urzędowych papierów: dyrektyw, notatek, ustaw, regulaminów. Nikt inny nie szedł korytarzem. Zdałem sobie sprawę, że wokół panuje zupełna cisza, jeśli nie liczyć syku przewodów nad naszymi głowami.

Drzwi do gabinetu Swiga nie różniły się od pozostałych, a jego tabliczka z nazwiskiem była równie nietrwała, jak wszystkie inne. Dollard zapukał jeden raz i wszedł, nie czekając na odpowiedź. Przeszliśmy do sekretariatu, gdzie siedziała kolejna recepcjonistka, starsza i większa od Lindeen.

- Śmiało, Frank.

Trzy wazony z wielkimi żółtymi różami, niewątpliwie z własnego ogrodu, stały na biurku. Z ekranu komputera patrzyła na nas Mona Lisa, robiąca za wygaszacz ekranu. Uśmiechała się, potem marszczyła brwi, znów uśmiechała, znowu marszczyła brwi…

Dollard wszedł prosto do gabinetu. Swig podał nam rękę na powitanie.

Był młodszy, niż się spodziewałem - miał góra trzydzieści pięć lat - szczupły i prawie zupełnie łysy. Miał okrągłą buzię dziecka, upstrzoną kilkoma złowróżbnymi pieprzykami na policzkach i podbródku. Odrobina włosów, która mu pozostała, miała kolor blond i przypominała delikatny puszek. Ubrany był w niebieską koszulę z krótkimi rękawami, krawat w kratkę, granatowe spodnie i mokasyny.

- Bill Swig - rzekł, podając nam po kolei zimną, drobną dłoń.

Nastąpiła ogólna prezentacja. Biurko Swiga było nieco większe niż jego sekretarki, ale nie przesadnie; żadnych dowcipnych tabliczek, tylko przybornik na ołówek i pióro, parę książek i folderów, kilka zwróconych tyłem do nas zdjęć w ramkach. Z prawej na ścianie wisiało zdjęcie przedstawiające Swiga w ciemnym garniturze, z kobietą o kręconych włosach i ostrym podbródku i dwoma ładnymi dziewczynkami w wieku około czterech-sześciu lat. Obie miały lekko orientalne rysy. Kilka książek i mnóstwo spiętych gumkami papierów leżało na półkach w jedynej gablotce. Z plastikowego okna roztaczał się oleisty widok na dziedziniec szpitala.

- Masz do mnie coś jeszcze?- spytał Dollard.

- Nie, dziękuję, Frank - odparł Swig i Dollard pośpiesznie wyszedł. - Siadajcie, panowie. Proszę mi wybaczyć, że kazałem panom czekać. To prawdziwa tragedia, ta historia z doktor Argent. Wciąż jestem w szoku.

- Domyślam się, że niełatwo pana zszokować - odezwał się Milo.

Swig się zmieszał.

- Mam na myśli pańską pracę - wyjaśnił Milo. - To, co pan widzi na co dzień.

- Och! To niezupełnie tak wygląda, panie Sturgis. W zasadzie to spokojne miejsce, pewnie bezpieczniejsze niż ulice Los Angeles. Zwłaszcza od kiedy naprawiono klimatyzację. W istocie równie łatwo mnie zaskoczyć, jak każdego innego.

- Klimatyzację? - zdziwił się Milo.

- Mieliśmy problem - odrzekł Swig. - Przed paru laty wysiadły nam skraplacze. - Rozłożył ręce. - Mój poprzednik nie zdołał ich naprawić. Jak się pan zapewne domyśla, wygoda naszych pacjentów nie ma najwyższego priorytetu w Sacramento. W końcu personel zaczął się wykruszać i coś drgnęło. Napisałem raport i wreszcie mamy nowy system. Dzisiejszy dzień jest doskonałym przykładem - może pan go sobie wyobrazić bez klimatyzacji?

- Jak radzili sobie z tym pacjenci?

Swig usiadł w fotelu.

- Była to dla nich swoista… próba. Ale… W czym mogę panom pomóc?

- Ma pan coś do powiedzenia na temat zabójstwa doktor Argent?

Swig pokręcił głową.

- Rozumiem pańskie podejrzenia, że miało coś wspólnego z pracą, ale osobiście uważam, iż to niemożliwe. Z jednego prostego powodu: pacjenci doktor Argent są tutaj, a ją zabito na zewnątrz. - Wskazał ręką na okno. - Dodajmy do tego fakt, że jej praca przebiegała bez zakłóceń. Nie ma punktu zaczepienia, prawda?

- Wzorowa pracownica?

- Byłem pod dużym wrażeniem jej osoby. Spokojna, zrównoważona, troskliwa. Wszyscy ją lubili, pacjenci także.

- Mówi pan, jakby pacjenci zachowywali się rozsądnie - zauważył Milo.

- Słucham?

- Lubili ja, więc by jej nie skrzywdzili. Myślałem, że ci faceci nie kierują się żadną logiką. Czy żaden z nich nie mógł usłyszeć głosu, który kazał mu poderżnąć gardło doktor Argent?

Milo ani słowem nie wspomniał o oczach; była to informacja poufna.

Swig zacisnął usta.

- Tak… Cóż, są psychotyczni, ale większość z nich jest w bardzo dobrym stanie. Zresztą co to zmienia? Sęk w tym, że nikt stąd nie wychodzi.

Milo wyjął notes i bazgrał w nim przez chwilę. To zawsze wywołuje jakąś reakcję. Swig uniósł brwi. Były jasnoblond, prawie niewidoczne, a ruch ten spowodował utworzenie się dwóch łukowatych zmarszczek ponad jasnymi, niebieskimi oczami.

Długopis się zatrzymał.

- Nikt nigdy stąd nie wychodzi? - spytał Milo.

Swig poprawił się na krześle.

- Nie twierdzę, że nigdy. Ale bardzo, bardzo rzadko.

- Jak rzadko?

- Tylko dwa procent w ogóle stara się o uzyskanie zwolnienia, a i tak większość z nich nie przechodzi przez sito naszej komisji rewizyjnej. Z tych, którzy stają przed komisją, z pięć procent dostaje zwolnienie warunkowe. To oznacza zakwaterowanie pod obserwacją i opiekę, regularne leczenie pozaszpitalne, losowe analizy moczu, które pozwalają sprawdzić, czy pacjent przyjmuje leki. Poza tym nie może wykazywać żadnych objawów niebezpiecznego nawrotu choroby. Każde, nawet najmniejsze załamanie - i wraca do nas. Z tych, którzy wychodzą, z powrotem trafia tutaj jakieś osiemdziesiąt procent. Odkąd tu jestem, żaden zwolniony pacjent nie popełnił zbrodni. Z czysto praktycznych względów podobne rozważania prowadzą donikąd.

- Od jak dawna pan tu pan jest?

- Od pięciu lat.

- A wcześniej?

- Wcześniej były pewne problemy.

- Właśnie - rzekł Milo, przeglądając notatki. - Przy tak małej liczbie zwolnionych, można łatwo śledzić ich dalsze losy.

Swig klasnął cicho.

- Owszem, ale wymagałoby to nakazu sądowego. Nawet nasi ludzie mają jakieś prawa; nie możemy na przykład przeglądać ich korespondencji bez przekonujących dowodów nasilenia się choroby.

- Możecie ich szprycować, ale nie szpiegować?

- Różnica jest taka, że szprycowanie stosuje się dla ich dobra. - Swig przysunął się z krzesłem bliżej. - Proszę posłuchać, nie chcę panu utrudniać pracy, ale nie bardzo wiem, do czego pan zmierza tymi pytaniami. Mogę zrozumieć pana początkowe przypuszczenia: doktor Argent pracowała z niebezpiecznymi typami, a teraz została zamordowana. Z pozoru wydaje się to logiczne. Ale jak już mówiłem, w szpitalu jest prawdopodobnie bezpieczniej niż w pańskim rewirze.

- Czyli muszę pogrzebać w papierach, żeby się dowiedzieć, kogo zwolniono?

- Obawiam się, że tak. Proszę mi wierzyć, że gdyby istniało jakieś oczywiste zagrożenie, natychmiast bym pana powiadomił. Chociażby dla własnego dobra. Nie możemy pozwolić sobie na błędy.

- W porządku - rzekł Milo tak spokojnie, że aż na niego spojrzałem. - Lećmy dalej. Co może mi pan powiedzieć o doktor Argent?

- Nie znałem jej za dobrze - odpowiedział Swig. - Była kompetentna, cicha, konkretna. Nie miała konfliktów z personelem ani pacjentami. - Wziął do ręki leżącą na biurku teczkę i przejrzał jej zawartość. - Tu jest coś co mogę panu dać. Jej akta.

- Dziękuję panu. - Milo oddał mi teczkę i wrócił do robienia notatek. W środku znajdowało się podanie Claire Argent o pracę, skrócony życiorys i zdjęcie legitymacyjne. Życiorys miał pięć stron: kilka publikacji, neuropsychologia, badanie czasu reakcji u alkoholików, same poważne pisma. Poza tym prowadziła wykłady w klinice. Dlaczego odeszła i trafiła tutaj?

Zdjęcie przedstawiało ładną, nieco szeroką twarz, rozjaśnioną nieśmiałym półuśmiechem; przytrzymywane białą opaską gęste, ciemne włosy do ramion, wywinięte na końcach, z przodu tworzyły puszystą grzywkę; jasnoniebieska bluzeczka bez kołnierzyka; czysta cera, prawie bez makijażu, duże, ciemne oczy. Pierwsze określenie, które przyszło mi do głowy, to „zdrowa dziewczyna”. Może wyglądała trochę zbyt niewinnie jak na swój wiek, zwłaszcza że sprawiała wrażenie trzydziestolatki, a nie kobiety pod czterdziestkę. Z metryki wynikało, że miała trzydzieści dziewięć lat.

Na zdjęciu nie było daty, więc mogło zostać zrobione kilka lat wcześniej. Dziesięć lat temu doktor Argent obroniła pracę doktorską - może przy tej okazji zrobiła zdjęcie? Dalej przyglądałem się jej twarzy - najlepiej prezentowały się błyszczące, ciepłe oczy.

Teraz zmasakrowane. Czyżby miały stać się dla kogoś cennym trofeum?

- Obawiam się, że niewiele mam do powiedzenia - odezwał się Swig. – Jest tu ponad setka pracowników, w tym ponad dwudziestu psychologów i psychiatrów.

- Reszta to personel pomocniczy, tak jak Dollard?

- Sanitariusze, lekarze innych specjalności, pielęgniarki, sekretarki, kucharze, hydraulicy, elektrycy, strażnicy.

- I nie wie pan, czy któryś z tych ludzi utrzymywał jakąś znajomość z doktor Argent poza pracą?

- Nie mam pojęcia.

- Czy współpracowała z kimś na stałe?

- Musiałbym to sprawdzić.

- Bardzo proszę.

- Oczywiście. To potrwa kilka dni.

Milo wziął ode mnie teczkę, otworzył ją i przewertował papiery.

- Doceniam fakt, że udostępnił pan nam te dane, panie Swig. Kiedy ją zobaczyłem, wyglądała zupełnie inaczej.

Jakby odpierając komentarz, Swig zwrócił się do mnie:

- Pan jest psychologiem, doktorze Delaware? Sądowym?

- Klinicznym. Czasami udzielam konsultacji.

- Długo pan pracował z niebezpiecznymi psychotykami?

- Zaliczyłem staż w Atascadero. To wszystko.

- W tamtych czasach Atascadero musiało być dla pana ciężkim doświadczeniem.

- To prawda.

- Taaak. Zanim powstał Starkweather, Atascadero było najcięższym miejscem. Teraz trzymają tam głównie przestępców seksualnych - mówił dalej pobłażliwym tonem.

- Też macie paru takich, prawda? - wtrącił się Milo.

- Kilku - przytaknął Swig. - To recydywiści, których skazano akurat w okresie odwilży, gdy sąd zarządzał hospitalizację. Teraz idą do więzienia. Nie przyjęliśmy nikogo takiego od lat.

Zabrzmiało to tak, jakby szpital był college’em.

- Czy przestępców seksualnych umieszcza się razem z typowymi pacjentami, czy na górze, z tymi z 1368? - zapytałem.

- Z typowymi. - Swig dotknął jednego z pieprzyków na twarzy. - Ci z 1368 są w zupełnie innej sytuacji. Są naszymi gośćmi, nie stałymi mieszkańcami. Sąd nakazuje nam ich prześwietlić. Trzymamy ich osobno na czwartym piętrze.

- Żeby nie dawali złego przykładu tym z 1026?

Swig się zaśmiał.

- Nie sądzę, żeby tak łatwo dało się wpłynąć na tych z tysiąc dwadzieścia sześć. Nie, chodzi o bunt i ryzyko ucieczki. Przyjeżdżają i wyjeżdżają autobusem szeryfa; nie chcą się leczyć, marzą o tym, żeby się stąd wydostać. - Swig rozparł się wygodnie na fotelu, musnął dłonią pieprzyki na policzku. Dotykał ich delikatnie, jak niewidomy człowiek czytający alfabet Braille’a. - Mówimy o kryminalistach i symulantach, którzy myślą, że śliniąc się unikną San Quentin. Oceniamy ich i odsyłamy z powrotem. - Podniósł głos i lekko się zaczerwienił.

- Straszne zawracanie głowy - stwierdziłem.

- Odciąga nas od naszego głównego zadania.

- Czyli od opieki nad 1026 - rzucił Milo.

- Od leczenia chorych psychicznie morderców i trzymania ich na uboczu. Każdy z naszych pacjentów popełnił jakąś okrutną zbrodnię. Na zewnątrz słyszy się różne bzdury: „Każdy, kto zabija, musi być wariatem”. Pan, doktorze, na pewno zdaje sobie sprawę, że to idiotyzm. Większość morderców jest w zupełności normalna. Nasi pensjonariusze to wyjątek. Przerażają społeczeństwo ewidentną przypadkowością zbrodni. Mają motyw, ale nie taki, który przemawia do ludzi. Jestem pewien, że pan mnie rozumie, doktorze Delaware.

- Głosy w głowie - odrzekłem.

- Właśnie. Z tym jest tak samo, jak z produkcją kiełbasy: im mniej społeczeństwo wie o tym, co robimy, tym lepiej dla nas i dla niego. Dlatego mam nadzieję, że śmierć Claire nie ściągnie na Starkweather powszechnego zainteresowania.

- Nie ma ku temu powodów - uspokoił go Milo. - Im szybciej wyjaśnię sprawę, tym prędzej zniknę z pańskiego życia.

Swig pokiwał głową i podrapał się w kolejny pieprzyk.

- Macie panowie coś jeszcze?

- Co dokładnie robiła tutaj doktor Argent?

- To co każdy psycholog. Indywidualnie dobierany trening behawioralny, trochę konsultacji, terapia grupowa - szczerze mówiąc, nie orientuję się w szczegółach.

- Słyszałem, że prowadziła grupę, która miała na celu trening podstawowych umiejętności.

- Zgadza się - przyznał Swig. - Przed paroma miesiącami poprosiła o pozwolenie na zorganizowanie zajęć.

- Po co, jeśli pacjenci stąd nie wychodzą?

- Starkweather to też społeczność. W niej również trzeba umieć sobie radzić.

- Ilu mężczyzn liczyła grupa?

- Nie mam pojęcia. Doktor Argent podejmowała samodzielnie decyzje o przyjęciu.

- Chciałbym się spotkać z tymi ludźmi.

- Po co?

- Na wypadek, gdyby coś wiedzieli.

- Nie wiedzą - stwierdził Swig. - Skąd mieliby… Nie, obawiam się, że nie mogę się na to zgodzić. To zbyt poważna ingerencja. Nie jestem pewien, czy którykolwiek zdaje sobie sprawę, co się z nią stało.

- Ma pan zamiar ich poinformować?

- To byłaby decyzja terapeutyczna.

- Czyli czyja?

- Głównego klinicysty, prawdopodobnie jednego z naszych starszych psychiatrów. Jeśli to wszystko…

- Jeszcze jedno - przerwał Swigowi Milo. - Doktor Argent zajmowała dobre stanowisko w szpitalu okręgowym. Ma pan jakiś pomysł, dlaczego zmieniła pracę?

Swig pozwolił sobie na lekki uśmiech.

- Naprawdę to pan pyta, dlaczego porzuciła wspaniały świat medycyny akademickiej dla naszego małego wariatkowa. Gdy ubiegała się o pracę u nas wspomniała, że chce zmienić tempo życia. Nie dopytywałem się więcej. Byłem szczęśliwy, że trafił mi się ktoś z takimi kwalifikacjami.

- Czy w czasie tej rozmowy powiedziała jeszcze coś, co mogłoby mi pomóc?

Swig ściągnął usta.

- Była bardzo zamknięta w sobie… Nie nieśmiała, raczej… opanowana. Ale miła, bardzo miła. To straszne, co ją spotkało.

Wstał, więc i my wstaliśmy. Milo mu podziękował.

- Chciałbym móc zrobić dla pana coś więcej.

- Właściwie… - stwierdził Milo. - Miło by było, gdybyśmy mogli rozejrzeć się tutaj trochę, tyle żeby poczuć atmosferę tego miejsca. Obiecuję, że nikogo nie zdenerwujemy, ale może moglibyśmy uciąć sobie pogawędkę z kimś z personelu, kto współpracował z doktor Argent?

Białe brwi znów się uniosły.

- Oczywiście, dlaczegóż by nie? - Swig otworzył drzwi do sekretariatu. Sekretarka układała róże w wazonie.

- Letty, zadzwoń, proszę, po Phila Hattersona. Detektyw Sturgis i doktor Delaware chcą się trochę rozejrzeć.

5

Phil Hatterson był niskim, podobnym z sylwetki do gruszki, mężczyzną w średnim wieku. Miał gumiastą twarz i przerzedzone brązowe włosy. Mysiej barwy delikatne wąsy nie były w stanie skryć pełnych, ciemnych warg.

- Miło mi panów poznać - przywitał nas, podając mocną, pewną dłoń, godną przewodniczącego klubu towarzyskiego.

Oczy miał piwne, czujne i wścibskie, ale przy tym łagodne, jak u oswojonej sarny.

Jego koszula i spodnie były barwy khaki.

Szliśmy za nim w pewnej odległości.

- Na parterze są tylko biura - oznajmił radośnie. Dziwnie się poruszał: drobił nogami jak tancerz i zmuszał nas do zwolnienia kroku. - Ale nie gabinety lekarskie, tylko administracja. Lekarze mają gabinety na oddziałach.

Jego uśmiech domagał się uwagi i aprobaty. Zmusiłem się do lekkiego uśmiechu; Milo nie zdobył się nawet na tyle uprzejmości.

Przy końcu korytarza po prawej znajdowały się windy o podwójnej szerokości, jedna obsługiwana za pomocą klucza z napisem „Tylko dla personelu”, druga z guzikiem, który Hatterson przycisnął. Milo obserwował go uważnie. Wiedziałem dokładnie, co sobie myśli: Pacjenci prowadzą szpital.

Winda nie zareagowała, ale Hatterson nie przejął się tym. Przestępował z nogi na nogę jak dziecko czekające na deser. Nad windą nie wyświetlał się numer piętra, nie słyszeliśmy zgrzytu trybów. Nagle ze ściany - a właściwie z małego kwadratu stalowej siatki otaczającej guzik - dobiegł nas męski głos:

- Słucham? - Głos był elektronicznie zniekształcony i obojętny.

- Hatterson, Philip Duane.

- Numer identyfikacyjny.

- Pięć, dwa, jeden, sześć, osiem. Przed chwilą puściłeś mnie na dół na spotkanie z dyrektorem Swigiem. Dyrektor Swig dzwonił przed chwilą, żeby potwierdzić mój powrót na górę.

- Poczekaj. - Minęły trzy uderzenia serca. - Dokąd idziesz?

- Po prostu na pierwsze piętro. Mam zabrać dwóch panów - policjanta i lekarza - na przechadzkę.

- Poczekaj - powtórzył głos. Sekundę potem drzwi windy się rozsunęły.

- Panowie przodem - powiedział Hatterson.

Zastanawiając się, do kogo odwracam się plecami, wszedłem do windy. Była wyłożona grubą warstwą pianki i miała dodatkowy zamek. Słodkawy, budzący mdłości odór środka dezynfekującego unosił się w powietrzu.

Drzwi się zamknęły. Kiedy ruszyliśmy, Hatterson powiedział:

- Do góry, do góry i jeszcze dalej.

Stał pośrodku kabiny; ja wcisnąłem się w kąt, tak samo zrobił Milo.

Wysiedliśmy z windy i znaleźliśmy się w kolejnym łososiowym korytarzu: dwuskrzydłowe brązowe drzwi, zamki, głośnik - taki sam, jak na dole przy windzie. Napis nad drzwiami głosił „Oddział A”. Hatterson przycisnął guzik, z kimś porozmawiał i drzwi otworzyły się z cichym szczękiem.

Na pierwszy rzut oka piętro wyglądało jak każdy oddział w szpitalu, oprócz dyżurki pielęgniarek, w całości ogrodzonej plastikiem. Tabliczka głosiła: „Kolejka po leki. Prosimy się nie przepychać”. Trzy ubrane na biało kobiety siedziały w środku pogrążone w rozmowie. Nieopodal, pod ścianą, stały nosze na kółkach; na białym prześcieradle widniały brunatne plamy.

Czarne linoleum i brązowe drzwi znaliśmy już z parteru. Sufit znajdował się tu bardzo nisko, na wysokości niewiele ponad dwóch metrów. Postaci w piżamach koloru khaki włóczyły się po korytarzach. Wyżsi pacjenci chodzili przygarbieni - niektórzy niżsi zresztą też. Kilku siedziało na białych plastikowych ławkach, przyśrubowanych do podłogi. Inni kołysali się w miejscu, jeszcze inni po prostu stali bez ruchu. Podłokietniki fotelików miały wywiercone calowe otwory. Na kajdanki.

Próbowałem rozejrzeć się po oddziale, nie rzucając się przy tym w oczy.

Czarni mężczyźni, biali mężczyźni, brunatni, żółci.

Chłopcy o blond włosach i sylwetkach mistrzów surfingu, wystarczająco nieopierzeni, by jeszcze mieć trądzik, ale patrzący na świat oczami starców. I starzy, bezzębni ludzie o zapadłych twarzach i nienaturalnie ruchliwych językach. Katatonicy o rozdziawionych ustach. Obdarte, mamroczące widma, niewiele różniące się od żebraków z Westside. Niektórzy, tak jak Hatterson, wyglądali względnie normalnie.

Każdy z nich zniszczył komuś życie.

Przeszliśmy szpalerem psychotyków, narażając się na ciekawskie spojrzenia. Hatterson nie zwracał uwagi na pacjentów, tanecznym krokiem prowadząc nas dalej.

Jeden z młodych uśmiechnął się wyzywająco i zrobił krok w naszym kierunku. Głowę i brodę pokrywały mu kępki włosów, przedramię zdobiła swastyka. Na obu nadgarstkach miał obrzmiałe, białe blizny. Zachwiał się, uśmiechnął, zanucił coś bezgłośnie i ruszył dalej. Mężczyzna o hiszpańskim typie urody z warkoczem sięgającym poniżej pasa pił coś z papierowego kubka. Zakaszlał, kiedy przechodziliśmy koło niego, rozbryzgując różowy płyn. Ktoś puścił bąka. Ktoś inny się roześmiał. Hatterson przyspieszył kroku. Mijaliśmy brązowe drzwi, oznaczone jedynie numerami. Na większości z nich znajdowały się małe, prostokątne zaślepki. Zakrywały judasze.

W połowie korytarza dwóch czarnych pacjentów z brudnymi, splecionymi w niechlujne dredy włosami, mierzyło się wzrokiem spod przeciwległych ścian. Z daleka wydawało się, że rozmawiają, ale kiedy podeszliśmy bliżej, zobaczyłem, że ich twarze są nieruchome, a martwe oczy patrzą ślepo w dal.

Stali dokładnie naprzeciwko siebie. Mężczyzna z prawej trzymał rękę w rozporku i widziałem, że gwałtownie porusza nią pod materiałem. Hatterson też to zauważył i rzucił Murzynowi zgorszone spojrzenie. Kilka metrów dalej facet w typie dobrego, podstarzałego wujaszka, około siedemdziesiątki, siwy jak Emil Starkweather, w okularach bez oprawek, białym pulowerze i beżowej koszuli, stał oparty o ścianę i czytał „Chrześcijański Przegląd Naukowy”.

Ktoś krzyknął, ktoś się zaśmiał.

Powietrze było zimne, sporo chłodniejsze niż u Swiga w biurze. Minęliśmy tęgiego, siwego mężczyznę na ławce, jego mięsiste ręce miały grubość moich ud. Zaczerwieniona, potwornie zniekształcona twarz przywodziła na myśl przejrzały melon. Nagle zerwał się z ławki i jego nalana twarz znalazła się tuż przy mojej. Poczułem gorący, kwaśny oddech.

- Jeśli się zgubiłeś, to tam jest wyjście. - Wskazał na jedne z brązowych drzwi.

Zanim zdołałem odpowiedzieć, zjawiła się młoda kobieta i wzięła go za łokieć.

- Jeśli się zgubiłeś… - zaczął znowu mężczyzna.

- W porządku, Ralph, nikt się nie zgubił - uspokoiła go pielęgniarka.

- Jeśli się zgubiłeś…

- Starczy już, Ralph - zabrzmiał jej ostry, wysoki głos. Mężczyzna zwiesił głowę.

Miała znaczek w zielone paski, z napisem „H. Ott, psych.-terap.”

Pielęgniarka z grupy terapeutycznej Claire. Miała na sobie delikatną bluzkę z długimi rękawami podwiniętymi do łokci, wpuszczoną w dopasowane dżinsy, które ciasno opinały się jej na biodrach - niezbyt postawna kobieta, metr sześćdziesiąt pięć wzrostu, drobna, tak na oko jakieś dwadzieścia pięć lat, zbyt młoda, by sprawować tu władzę. Nieokreślonej barwy włosy zebrała w ciasny węzeł, eksponując pociągłą twarz o symetrycznych rysach i nieco zbyt wyrazistych szczękach. Miała szeroko rozstawione niebieskie oczy i czystą, różowawą karnację wiejskiej dziewczyny. Ralph był od niej prawie o głowę wyższy i dobre sześćdziesiąt pięć kilogramów cięższy, ale spotulniał, nie próbując się wyrwać.

- Dobrze już - powiedziała do niego. - Może byś trochę odpoczął. - Obróciła go; poruszała się gładko, z wdziękiem. Ładne krągłości, drobny biust, długa, smukła szyja. Oczami wyobraźni widziałem, jak gra w siatkówkę na plaży. A co widzieli ci goście w khaki?

Ralph spróbował jeszcze raz:

- Jeśli się zgubiłeś, to tam jest…- Zakaszlał przy ostatnim słowie.

- Nikt się nie zgubił. - Głos Heidi Ott zabrzmiał głośniej i pewniej.

Po policzku Ralpha spłynęła łza. Heidi Ott pchnęła go delikatnie i mężczyzna ruszył. Kilku innych pacjentów przyglądało się tej scenie, ale większość wydawała się obojętna.

- Przepraszam - odezwała się do nas panna Ott. - Wydaje mu się, że jest przewodnikiem wycieczki. - Niebieskie oczy spoczęły na Hattersonie. - Wciąż jesteś zajęty, Phil?

Hatterson wyprężył pierś..

- Oprowadzam ich, panno Ott. To jest detektyw Sturgis z policji Los Angeles, a to doktor… Przepraszam, zapomniałem, jak się pan nazywa.

- Delaware.

- Miło mi panów poznać - odrzekła dziewczyna.

- A co do Ralpha, to krążył po autostradach, zabierał ludzi, którzy mieli kłopoty z samochodem - mówił dalej Hatterson. - Oferował im pomoc, a potem…

- Phil! - przerwała mu Heidi Ott. - Wiesz, że szanujemy tu prywatność.

Hatterson burknął cicho i odął wargi: zirytował się, ale nie czuł skruchy.

- Przepraszam - bąknął.

- Jesteście tu w sprawie doktor Argent? - Z tym pytaniem Heidi zwróciła się do Mila. Zacisnęła wargi tak mocno, że zbielały. Na młodej skórze pojawiły się wywołane przez napięcie zmarszczki.

- Tak, proszę pani - odparł Milo. - Pracowałyście razem, prawda?

- Pracowałam z grupa, którą prowadziła. Stykałyśmy się też z powodu kilku innych pacjentów. - Mrugnęła dwa razy. Mówiła już spokojniej i wreszcie wyglądała na swoje lata.

- Jeśli ma pani chwilę, chciałbym… - zaczął Milo.

Za nami rozległy się krzyki i odgłosy uderzeń. Błyskawicznie się odwróciłem.

Dwaj mężczyźni z dredami turlali się po podłodze, niczym derwisz w dwóch osobach, miotając się, okładając pięściami, drapiąc i gryząc. Poruszali się wolno, z namysłem, w milczeniu. Jak bulteriery.

Pacjenci zaczęli im kibicować. Starszy mężczyzna z „Chrześcijańskim Przeglądem Naukowym” klepnął się w kolano i roześmiał w głos. Tylko Phil Hatterson sprawiał wrażenie przestraszonego: pobladł i wyglądał tak, jakby szukał miejsca, gdzie można się schować.

Heidi Ott wyciągnęła z kieszeni gwizdek, dmuchnęła mocno i ruszyła w kierunku bijatyki. Nagle u jej boku pojawiło się dwóch sanitariuszy. We troje w mgnieniu oka rozdzielili walczących.

Mężczyźni z dredami zostali postawieni na nogi. Jeden miał rozcięty lewy policzek, drugi zadrapanie na przedramieniu. Nie zmęczyli się zbytnio. Sprawiali wrażenie spokojnych, niemal pogodnych.

- Co jest grane, psiakrew? - zaprotestował starszy gość z gazetą.

Heidi wzięła krwawiącego mężczyznę pod rękę i zaprowadziła go do dyżurki. Przycisnęła guzik, coś pstryknęło i z otworu w przednim okienku odebrała tampony i maść z antybiotykiem. Podczas gdy opatrywała pacjenta, mężczyźni w khaki trochę się ożywili: zmieniali pozycję, rozprostowywali ramiona, rozglądali się dookoła.

W korytarzu pachniało agresją. Phil Hatterson przesunął się w bok, żeby stanąć bliżej Mila, ale ten zmroził go spojrzeniem i zacisnął pięści.

Jeden z sanitariuszy, niski, krępy Filipińczyk, przerwał milczenie:

- W porządku, panowie. A teraz się uspokójcie.

Na korytarzu zapadła cisza.

Hatterson odetchnął głośno, z wyraźną ulgą.

- Nie cierpię, gdy zdarzają się takie głupoty. Gdzie w tym sens?

Heidi popędziła zakrwawionego Murzyna na drugą stronę dyżurki, gdzie zniknęli pacjentom z oczu.

- Panowie? - ponaglił nas Hatterson.

Kontynuowaliśmy wycieczkę. Naszemu przewodnikowi wróciły na twarz rumieńce, a ja doszedłem do wniosku, że w jego przypadku najgorszym zaburzeniem byłoby chyba wazeliniarstwo; działał na nerwy, ale zachowywał się rozsądnie. Wiedziałem, że leki bardzo pomagały niektórym psychotykom. Czyżbym miał przed sobą żywy przykład skuteczności chemii?

- To jest moje ulubione miejsce, świetlica z telewizorem - odezwał się Hatterson.

Oddział się skończył i stanęliśmy przed otwartymi drzwiami do jasnego pokoju pełnego plastikowych krzesełek. Z przodu, niczym ołtarz, stał ogromny telewizor.

- Kiedy wybieramy, co oglądać, robimy to demokratycznie: kto chce, to głosuje. Większość rządzi. Jest dość spokojnie - mam na myśli wybieranie programów. Bardzo lubię wiadomości, ale niezbyt często udaje mi się je obejrzeć. Na szczęście lubię też sport i prawie wszyscy głosują na sport, więc z tym jest w porządku. A to nasza skrzynka pocztowa.

To niestety koniec bezpłatnego fragmentu. Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.