Maria Konopnicka

POEZJE TOM IV

Wydawnictwo Avia Artis

2023

ISBN: 978-83-8226-953-6

Ta książka elektroniczna została przygotowana dzięki StreetLib Write (https://writeapp.io).

spis treści

ITALIA

Którzy idziemy

Którzy idziemy

Którzy idziemy w słoneczny twój chram,
O wieczne piękno!
Tchnij w nas moc swoją i siłę daj nam
Wstrząsnąć zawory u złotych twych bram,
Aż dla nas pękną.

Daj stopom naszym, co pył ziemskich dróg
Na sobie niosą,
Przestąpić w blaskach jutrzenny twój próg;
Obmyj nas, ulecz z małości i z trwóg
Zaranną rosą!

Z wzniesioną głową iść śmiało nam daj
Pod twe sklepienia,
Gdzie wszechżywota najświeższy tchnie maj,
Gdzie wiek po wieku, po kraju gdzie kraj
Wiosna spromienia.

Niech białych kolumn rozstąpi się tłum
W twojej świątyni,
A wzlotów naszych i tęsknot i dum
Pod twe kopuły orłowy się szum
Niechaj uczyni!

Prości i czyści, niech idziem skróś naw
Tęczowych ducha
Z ofiarnym snopem tych snów i tych jaw,
Co z serc i z ziemi, śród kwiecia i traw
Natchnieniem bucha.

I tam, gdzie ludy składają ci cześć
W wieńcach wawrzynu,
Daj jasne czoło wysoko nam nieść,
A ucisz wichry, co z ziemi chcą zmieść
Królewskość czynu.

Ukrzep nas, ożyw, na skronie nam włóż
Twe dyademy...
A imię nasze rozegrzmij skróś mórz
W brzask nieśmiertelny wieczystych twych zórz,
Którzy idziemy...

Sonety włoskie

Inwokacya

Ty, coś pątnikiem zaszedł na ten brzeg zbawiony,
Od marmurów swych biały, od wód wielkich siny,
Z którejkolwiek, wędrowcze, przychodzisz krainy,
Stań i obróć źrenice w cztery świata strony.

I czołem uniżonem bij cztery pokłony
I pieśni swoich korne złóż tutaj daniny:
Morze, słońce, ogromne duchy i ruiny
Mają tu nieśmiertelne i królewskie trony.

Zaś rozwiośniej na sercu majową pogodą
I myślom uczyń skrzydła i duszę miej młodą
I wiń na skronie z mirtu i z róży korony...

I otocz się błękitnym zadumy obłokiem
I idź oczarowanym, zgubionym w snach krokiem,
A na lutni co słodsze i czystsze bierz tony.

Incanto

Brzask chłodny, szary. Mgły zroszonem piórem
Od Lido ciągną wskróś przez senne wody.
Wtem plusk... za starym arsenału murem
Łódź robotnicza cichymi mknie chody.

I nagle śpiewać zaczyna głos młody
Starych Wenetów pieśń; a za nim chórem
W oczarowaniu bezbrzeżnej swobody
Sto męskich głosów wybucha mu wtórem.

Ucichli. We mgłach na Murano płyną,
Słuchając, rychło dzwon z huty uderzy.
I znowu śpiewać zaczyna głos świeży...

I znów z stu męskich piersi za dziewczyną
Pieśń bucha... Zanim łódź dotknie wybrzeży,
Do nich świt, echo i morze należy.

Ranek w Wenecyi

Rajski ptak słońca wzleciał, roztrząsnął swe pióra,
Zapalił pół niebiosów, zaiskrzył pół morza
I pieśń światła wyrzucił w niezmierne przestworza
I zgłuszył śpiew księżyca, nocy trubadura.

Ziemia-Danae leży w perłach ros. U łoża,
Odchylona już rąbków mgły srebrzy się chmura,
A na złotem wezgłowiu dogasa purpura
Jutrzennych róż, zaledwie rzuciła je zorza.

Italjo! Dzień kochankiem pośpiesza do ciebie;
Na ogromnych twych wodach, na szerokiem niebie
Skrzydlate słońce twoje nie wschodzi, lecz wzlata!

Ale ja z krain idę, kędy na dnia progu
Świt, we łzach cały, długo wyprasza się Bogu,
By mu patrzyć nie kazał na stary ból świata.

Riva degli Schiavoni

Na marmurowym brzegu, na ostatniej płycie,
W którą łódź białą piersią uderza skrzydlata,
Tam, gdzie fala od wschodu lecąca kołata,
Jest znak; morze go ciche dwoi w swym błękicie.

Srebrzystych wodorostów oplotła go krata,
Modre iskry dzień cały krzesze wioseł bicie,
Lecz noc z miesięczną lampą przychodzi tam skrycie,
W drżących blaskach go szuka i czyta: »Damnata«.

Ćwiekiem swych kajdan, nagi i od razów siny,
Wyrżnął go tu niewolnik z dalekiej krainy,
Ciśnięty na ten marmur, co od słońca pała.

Wenecjo, pani morza! W tym nędznym otroku
Znalazłaś sędzię! Los swój znalazłaś w wyroku,
Jaki on dał na ciebie! Gdzie dziś twoja chwała?

W zakrystyi na Murano

Stary, dębowy pulpit, stara na nim księga,
Przed pulpitem mnich siedzi podparty w zadumie,
Gałąź akacji, w cichym chwiejąca się szumie,
W otwarte okno bije i do wnętrza sięga.

Na mozajkach podłogi leży słońca wstęga,
Pszczoła brzęczy i tonie w gwiaździstym arumie,
Morze gra, niby organ w odległym gdzieś tumie...
Traw skoszonych woń bije ożywcza i tęga.

Mnich głowę podniósł, oko wypuścił daleko,
Patrzy w lazur słoneczny zmrużoną powieką,
Na usta mu powraca młodości pieśń złota...

A pątnik, co tu przyszedł oglądać Madonnę,
Widział cud! Widział serce, kwitnące i wonne,
Na kolczastej gałęzi zeschłego żywota.

W Castel Fiorentino

Toskańskiej nocy bije skrzydeł wianie,
Toskańskiej nocy leci dech po błoni,
Skróś zórz różanych, skróś liljowej toni
— Fra Angelica słyszę Zwiastowanie.

I skłaniam głowę, aż rosa ukanie
I chryzmat ciszy położy na skroni.
Już pierwsza gwiazda drżący blask swój roni...
— Fra Angelica słyszę Zwiastowanie.

Wszystko, co ziemskie, wnet cieniem się stanie,
A co niebieskie, światu się przykłoni...
Gdzieś od Fiesole płynie dzwonów granie...

Nagle się róża miesięczna rozwoni
Skróś przezroczystej, skróś liljowej toni...
— Fra Angelica słyszę Zwiastowanie.

Lanca Rolanda

Więc mi pokażcie drzewce owo stare,
Ów szczątek wielkich, umarłych stuleci!
Niech mnie dech świata młodości obleci,
Niech wzniesie ku mnie szumiącą swą czarę.

Na jak ogromnej ręki broń ta miarę!
Kto ją z was dźwignie dziś, o wieku dzieci?
Kto we łzach ze rdzy obmyje i z śnieci
Lancę rycerza, co zginął za wiarę?

Stójcie!... Na dzień z nią! Wichr może przyleci,
Może zahuczy burzą niebo szare,
Może grot lancy piorunem zaświeci!...

Cisza... Śpij w pyle, o drzewce ty stare!
Nikt teraz życia nie daje za marę...
Czekaj, aż prochom zaświta dzień trzeci.

W San Michele

Kocham cię, stary mistrzu, coś na tej fasadzie
Dwa światy złączył kunsztem przedziwnej roboty!
Tu zacnie siedzą greckie filozofy w radzie,
Tu w smoka Michał godzi, grot dzierżący złoty.

Tu fryzem biegną nagie ateńskie Heloty,
Tu Marek Aureli na czoło laur kładzie,
Tu Chrystus padł pod krzyżem na wzgórzu Golgoty,
Tu Judasz w cieniu oliw skrada się ku zdradzie.

Coś miał w duszy, co zeszłe podały ci wieki,
Wszystkoś to wydał cudnie, o mistrzu daleki,
Obcy nam swem imieniem i rodem i krajem!

W zadumie okiem wodzę po śladach tych dłóta...
O ty prostoto serca, w tę rzeźbę zakuta,

Marino Falieri

Siedm dni ma Falieri, w te lochy rzucony,
Do rozmyślań o śmierci i grzechach żywota.
Więc pierwszego dnia myśli o zdradzie swej żony,
W mur bije głową, klątwy na niewierną miota.

Drugiego — kipi zemstą, pięść rani o wrota,
Łańcuch żelazny targa wściekłemi ramiony...
W trzecim dniu ucichł. Myśli — jak kruchą jest cnota
Niewiast i jakie zdrada cudne ma osłony!

Czwartego — w oczach kosa błysnęła mu złota
I łona alabastry ze śnieżnemi grony..
Więc jak robak się wije, tęsknotą dręczony.

W dniu piątym — przebaczenia śle niewiernej wota,
W szóstym ją najsłodszemi przyzywa imiony...
W ostatnim śmierć mu kryje wizya — jej pieszczota.

W Kartuzyi

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Po drodze

Nad Ticino

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

W zatoce Baji

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Na Carignano rankiem

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Na Carignano w nocy

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Nokturny rzymskie

W »Porta Pia«

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

O zmierzchu

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

W starym apsydzie

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

W loggiach

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Na Janikulum

Jeślibym kiedy...

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Na krużganku Eremitów

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

W San Onofrio

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Willa Wołkońskich

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Zachód w Fiesole

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Do wierzby w Prato

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Prace Amora

Z pompejańskiego fryzu

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Faun

Faun tańczy

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Faun pijany

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Faun śpiący

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Echa florenckie

Poznaliśmy się

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Niechże ja teraz

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Jeszcze dotąd nie przebrzmiała

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Ramię twe widzę

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Czy to już gwiazda

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Drzwi do cichej

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Więc ku Fiesole

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

A po długiem milczeniu

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Wielka lampa

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Plac widzę pusty

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Madonna

Cimabue

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Giotto

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Vivarini

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Correggio

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Rafael

»Sistina«

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

»Madonna del cardellino«

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Luini

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Ignotus. »Virgo nera«

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Botticelli

Botticelli

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Botticelli Magnificat

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

W Sykstynie

W Sykstynie

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Sybilla pisze

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Stworzenie człowieka

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Sąd

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Miserere

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Morze

Adwokacya

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Widzenie morza

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Noc w Nervi

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Bagnasco

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Oto łódź moja

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Wieści morza

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Chiaia

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Capri

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Punta di Campanella

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

W porcie Darseny

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Molo Lucedio

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Przed burzą

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Mewy

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Certosa San Martino

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

U grobu Pergolesa

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Pozzuoli

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Cogoletto

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Sorrento

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Widzenie Korsyki

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Misenum

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Gran Scoglio

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

...Al mare

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Porto Vecchio

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Fiumicino

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

»Mare morto«

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

DROBIAZGI Z PODRÓŻNEJ TEKI

Przygrywka

Przygrywka

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Gospa Regina

W mojej małej, nizkiej izbie

W mojej małej, nizkiej izbie I

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

W mojej małej, nizkiej izbie II

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

W mojej małej, nizkiej izbie III

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

W mojej małej, nizkiej izbie IV

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Pod okienkiem mojej izby

Pod okienkiem mojej izby I

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Pod okienkiem mojej izby II

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Pod okienkiem mojej izby III

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Czy to była wizja życia

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Z mojej małej, nizkiej izby

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Jakie głuche, puste skały

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Huk się, rozhuk w echach niesie

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Poszarpane wichrem chmury

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Cisza wielka i szeroka

Cisza wielka i szeroka I

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Cisza wielka i szeroka II

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Na Cherso

Na morzu w ciszę

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Na morzu w burzę

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Pod zorzą

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Drobiazgi włoskie

Signa

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Adoracya Magów

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

»Gli uccelli«

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

W Parmie

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Barcajuolo

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Dzwonnik z Faenzy

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Antonio

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Bambara

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Podziękowania

Wydawnictwo Avia Artis dziękuje serdecznie wszystkim ludziom zaangażowanym w powstanie tej książki.

*****

Maria Konopnicka

POEZJE TOM IV

Projekt okładki: Avia Artis

W projekcie okładki wykorzystano portret Marii Konopnickiej .

Autor: Leopold Bude

Wszystkie prawa do tego wydania zastrzeżone.

© Wydawnictwo Avia Artis

2023