Kazimiera Zawistowska

Poezje

Projektant okładki Anastazja Drapata

Redaktor Anastazja Drapata

© Kazimiera Zawistowska, 2020

© Anastazja Drapata, projekt okładki, 2020

Wiersze Kazimiery Zawistowskiej mają formę sonetów. W swoich nastrojowych sonetach poetka opisuje swoje przeżycia wewnętrzne, operując bogactwem środków stylistycznych. W niektórych wierszach występują zapożyczenia z języka rosyjskiego i ukraińskiego. Sonety Zawistowskiej pojawiały się w pismach literackich, m.in. „Życie”, „Chimera”.

ISBN 978-83-8189-629-0

Książka powstała w inteligentnym systemie wydawniczym Ridero

Spis treści

1. Poezje

2. Wiersze różne

1. 1831

2. Bądź ty mi dobrym

3. Biesiada miłosna

4. Cienie

5. Cieniem byłeś ty dla mnie

6. Ciszy, ach ciszy!

7. Chciałabym, z tobą …

8. Cmentarz

9. Czasem ma dusza

10. Daj mi sny twoje

11. Dla M. J.

12. Epitaphium

13. Epitaphium I

14. Epitaphium II

15. Epitaphium III

16. Fragment

17. Idziesz ku mnie?

18. J. B.

19. Kędy ty idziesz

20. Lato

21. Lubię barwy

22. Lwica

23. Moja dusza

24. Noc

25. Panagia

26. Powrotna fala

27. Próżno wołasz

28. Przed burzą

29. Spadłe liście

30. Śnieg

31. Twoja dusza

32. Umarłej duszy

33. Wieczorem

34. Z wizji piekielnych

35. Zmierzch

36. Znużenie

3. Kobiety

1. Agnieszka

2. Agrypina

3. Biała królewna

1. I

2. II

4. Chryzis

5. Ewa

1. I

2. II

6. Herodiada

7. Inez de Castro

8. Kasztelanki

1. I

2. II

9. Kleopatra

10. Królowe gobelinu

1. I

2. II

11. Ksieni

12. Magdalena

13. Mniszki

14. Nimfa

15. Pompadour

16. Święte

17. Teresa

Wiersze różne

1831

W dziejów księdze — pył, atom… lecz biją zeń luny

Jak ongi z Mojżeszowych krzaków gorejących:

Każde serce ma żary blyskawic płonących,

Każde ramię ukuwa wnet czynu pioruny.

W śmierć idących tytanów szeregi męczenne

Krwawe piersi jak kielich niosą ołtarzowy.

Woń krwi, dymu i prochu… Orzeł Srebrnogłowy

Już na wolnych sztandarze gra surmy promienne.

Takie wielkie postacie z brązu, spiżu, stali —

Jakby dawnych grobowców podziem wyludniony
Stał rycerskie zastępy na wsze Polski strony…

Świt wolności na ziemi Jagiełłów się pali!
Błysk proporców… karabel… skrzydeł i kirysów…
I na Chrobrych koronie świeży laur cyprysów.

Bądź ty mi dobrym

Bądź ty mi dobrym — zejdź sercu mojemu

Jaśnią podobną ciepłu słonecznemu

— Bądź duszy mojej morzu burzliwemu

Kojącą ciszą wpółsennej zatoki,

Zwartej łagodnie gór kwietnymi stoki…

Bądź ustom moim jak trunek miłosny,

Po którym serce skwita kwiatem wiosny!

Bądź ustom moim słodki i litosny…

I na te usta, do twych ust tęskniące,

Kładź się jak rosy napoje rzeźwiące!

Bądź oczom moim czarem wizji sennych,

Wyprzędłą baśnią mirażów promiennych,

Wonnym pąkowiem zieleni wiosennych

Opleć mi duszę jak uroczne ziele,

By w ślad stóp moich chodziło wesele…

Biesiada miłosna

Z czerwonych malw krojone usta wciąż niesyte

Krzyczą prośbą o rozkosz. Już spadło warg piekło,

Słodkie usta kochanka i swą żądzą wściekłą,

Sycą słodką tęsknotę… jak winem upite…

W jakiejś tajnej umowie — pragnienie powlekło

Związane usta dwojga, beznamiętnie wpite,

Siebie tylko pragnące… mdlejące zachwytem,

Zanim echo — rozstania słowa nie wyrzekło.

Omdlałe śpią w rozkoszy rubinowe usta…

Odarte z swej tęsknoty sprężyste ramiona,

O rozkoszy najmędrsza, bądź błogosławiona!

Pijany szał bachancki — przepiękna rozpusta!

I pragnienie co kładzie na płomienne szale

Pocałunki, jak ciężkie czerwone korale…

Cienie

Idźcie z mej duszy — idźcie drogą mleczną
Po gwiazd gościńcu — a na wasze głowy
Deszcz niech upadnie — wonny, jaśminowy
Budząc kapelę dźwięków nadpowietrzną.

Idźcie z mej duszy w krainę bajeczną,

Bo, raz umilkłszy, wasz śpiew bezechowy
Ów łuk przymierza rozerwał tęczowy,

Łuk, co był rzucon w mą dusze słoneczną.

Dziś dusza moja jest cichym grobowcem,

Wy jak motyle w grobowcu zbłąkane
Ranicie skrzydła o granitów ścianę.

Idźcie więc, Cienie, chłonąc blask i wonie,

Bo tu kolumna tylko gromnic płonie
I dym kadzideł wonieje jałowcem…

Cieniem byłeś ty dla mnie

Cieniem byłeś ty dla mnie, bladym, wątłym cieniem.

Jak kwiat w wodzie odbity, tracąc woń, kolory,

Żywego tylko kwiatu ma nikłe pozory —

Tak w twych oczach oczu innych szukałam wspomnieniem.

O minionym śnie byłeś dla mnie tylko śnieniem

I przy tobie me myśli, błędne meteory,

Tęczą wspomnień barwiły ów kwiat różnowzory,

Ów kwiat żywy wciąż we mnie — któregoś ty cieniem.

I czasem żal mi ciebie, bo ci jestem dłużną.

Żary duszy twej padły na opokę twardą.

I czasem żal mi ciebie, żeś nie poszedł z wzgardą,

Żeś nie poszedł ode mnie ty, karmion jałmużną!

Tylko został gdzieś w głębi twej pokornej duszy

Jak ślad bicza, pręg krwawy od krwawych katuszy.

Ciszy, ach ciszy!

Ciszy, ach ciszy! Daj mi twoje dłonie,

Błękitne światłem, ochłodzone rosą —

Jak kwiatem nimi opleć moje skronie,

Niech mi sen, spokój i chłód nocy niosą.

Ciszy, ach ciszy! Włosów falą złotą
Przed moim wzrokiem skryj ust twych pożary…
Bądź dziś posągom podobna martwotą,

Bądź dziś urokiem nie dotkniętej czary.

Chciałabym, z tobą …

Chciałabym, z tobą poszedłszy w zaświaty,

Wtulić się w jasność jakiejś białej chaty

I wszystkie słońcu skradzione uśmiechy

Wpleść w miękkie złoto jej żytnianej strzechy;

I w takiej chacie, odciętej od sioła,

Pojąc sic cisza, rozlana dokoła,

I patrząc co dzień na wstające zorze,

Czuć w duszy własnej to Królestwo Boże

Wielkiej miłości — i czuć przy swej głowie

Twa głowę piękną jak młodość i zdrowie…

I zapomniawszy, czym wpierw było życie,

W zaczarowanej swej duszy błękicie

Prząść z nieskończonej kądzieli Wieczności

Nić promienistą Wiary i Miłości.

Cmentarz

Twardo posnęli i nie wyjdą w pole,

Choć dzwonią sierpy wśród złotej kurzawy,

A dziewki idąc wzdłuż świetlanej ławy
Wian dożynkowy przynoszą na czole.

Posnęli w krzyżów trójramiennym kole,

Wśród jagód krasy, mięta wonnej trawy,

Gdzie gwiezdnooki kwitnie mlecz złotawy
I pachną kwiaty w cmentarnianym dole.

Krasną opończę i pojas czerwony

Włożono gazdom na ostatnie święto.

Nad nimi trawy pachną rutą, miętą.

Dymy się z chałup wloką na zagony
I patrzy na nich poprzez Carskie Wrota
Przeczysta Maty, Bizantyńska, Złota.

Czasem ma dusza

Czasem ma dusza jakby świetlna grota

Godowych świateł nieci krąg olbrzymi.

I mar wygnanych wraca rój pielgrzymi,

Przez umajone wraca zielem wrota.

Wchodzących wita gędźba lutni złota,

W struny uderzył ktoś kwiatami wiosny,

I grają wszystkie, grają hymn miłosny,

Grają jak słońca zawrotna pieszczota,

Grają zaklętym w dźwięki aromatem

Łąk pokoszonych — i niw kłośnym gwarem,

Szumem rzek jasnych — nadbrzeżnych szuwarem,

Krasą motyli — bzów zroszonych kwiatem.

Grając mi, niosą zapach leśnej głuszy
I wszystkie wonie mej dziewczęcej duszy.

Daj mi sny twoje

Daj mi sny twoje — daj ten sen skrzydlaty

O mnie prześniony — ja chcę duszę własną

W jego zwierciadle ujrzeć cichą, jasną,

Rozkołysaną jak mgły srebrnej kwiaty.

Wprowadź mnie jeszcze w krysztalne zaświaty,

A tam, twą dłonią poruszone smutnie,

Niech się rozdźwięczą wszystkie ścichłe lutnie

W ów akord nagle zerwany przed laty.

Wówczas mnie ujrzysz raz jeszcze wyśnioną,

Raz jeszcze wszystkie pogasić w ukryciu

Perły mej duszy tęczowo zapłoną

I jedną cudną dam ci chwilę w życiu,

Chwilę jedyną — bo potem w noc ciemną
Pójdę, byś nigdy nie spotkał się ze mną.

Dla M. J.

Rycerskie i wysmukłe masz kontury ciała,

Jakobyś starych mistrzów żywym była tworem,

A woniejesz tak stepem, łąkami i borem,

Pieśnią wichrów — jak sosna w słońcu rozgorzała.

Twa dusza się w kurhannych dumach rozkochała.

W białych kościach świecących nad czarnym ugorem,

W sennym jęku żurawim u studni wieczorem

W tęsknicy się stepowej twa dusza zbłąkała.

Lecz nocą, gdy miesiąca wzejdzie sierp z opali

I wonieją wiśniowe rozkwiecone sady,

Śnisz pod oknem rzucone miłosne ballady.

I młodego rycerza w szyszaku ze stali,

I w zwartych jego ramion tulona obręczy,

Sen prześniwasz swój cudny, sen pierwszy młodzieńczy

Epitaphium

Czy nad Twą łodzią także lśniły zorze —

Źrenice Boga w trójkątnej oprawie?
Czy łódź Twą także w pian srebrnej kurzawie
Z pieśnią triumfu w dal porwało morze?

I czy Ci także o zbyt wczesnej porze

Pogasły światła, a w strzaskanej nawie

Tylko zbłąkane wołały żurawie?
Twe sny-żurawie bezdomne w przestworze.

Łódź Twa nadpływa? Rzuć w nią marzeń tęcze,

Z łez tkane tęcze — rzuć w nią — niechaj płynie
Z trumną Twej duszy. W szafirów głębinie

Niechaj utonie — a przez fal obręcze

Raz jeszcze ujrzy, nim padnie w otchłanie,

Swej pierwszej zorzy przejasne świtanie.

Epitaphium I

Długie czarne warkocze więzione w twej dłoni,

W złocie jaskrów zerwanych u leśnej krynicy.

Roje białych motyli — sznur kwietnych jabłoni

— Pierwszy urok upojny dziewiczej świetlicy.

Do twych kolan się dusza rozmodlona kłoni,

Śpiewając ci pokorny hymn oblubienicy,

Ów z łez pereł spleciony i kwiatowych woni

— Nieśmiertelny różaniec miłosnej tęsknicy.

Długie czarne warkocze, a na nich twe dłonie.

Czasem czuję je jeszcze i brzemię lat znika

— I przeszłość się jak muszla perłowa odmyka,

By wspomnień nagie ciernie stroić róży kwiatem,

I oddycham znów róży purpurą i latem

— I widzę złote jaskry i białe jabłonie.

Epitaphium II

Ze spichrza twojej duszy wziąłeś dziwne ziarna,

Aby posiać w mej duszy ugory jałowe,

I popatrz, jak się pleni ta siejba ofiarna,

Jak bujnie młode pędy krzewią się cierniowe.

Białe kwiaty tęsknoty jako mgła oparna

W kielich smutku wsączają sznury łez perłowe

I chyżo wzrasta smętna roślinność cmentarna,

By drzewo twojej męki owinąć krzyżowe.

Jeśli zechcesz, ja przyjdę… i na krzyż twej męki

Moja dusza upadnie jak poświetl księżyca.

I wszystkie łzy weźmie na swe białe lica,

I jak z harfy zaklętej dobędzie z nich dźwięki,

Przepłynę nas dzielącą przepaść tęsknot czarną.

Boś mą duszę zapłodnił twą siejbą ofiarną!…

Epitaphium III

O maków purpurowych, kraśnych maków kwiecie?
O usta całowane — drogie usta twoje!
Złote życia na oścież rozwarte podwoje, Słońce! Słońce! W upalnym rozgorzałym lecie!

Słońce! Słońce! I maków purpurowych kwiecie!
Pszennych łanów poszumy, pszczół grające roje!

Koniec darmowego fragmentu książki.

Zachęcamy do zakupu pełnej wersji.