Pismo•

MAGAZYN OPINII

WOKÓŁ JEDZENIA 2025

FELIETON

Najedzeni
KATARZYNA KAZIMIEROWSKA

GALERIA

Kokosowe kulki, Maczki
KAROLINA KONOPKA

PROZA

Imię psa
BARBARA SADURSKA

ESEJ

Głodni
AGA KOZAK przypomina nasze kulinarne uniesienia ostatnich trzech dekad

REPORTAŻ

Zabójcze jedzenie z fabryki
DHRUV KHULLAR o tym, dlaczego tyjemy, jedząc wysokoprzetworzoną żywność

FOTOREPORTAŻ

Feed Us (II)
NICOLÒ PANZERI

PORTRET

Zapalona
JULIA NOWIŃSKA-LACHOWICZ odwiedza lekarkę, która chce wyleczyć Ziemię

GALERIA

Figure 1
RADEK BROUSIL

HISTORIA OSOBISTA

Zjedzmy razem obiad
EWA PLUTA zaprasza nieznajomych do stołu

WOKÓŁ KSIĄŻEK

Co jutro na śniadanie?
KATARZYNA KAZIMIEROWSKA pyta MICHAELA POLLANA o zasady jedzenia

FELIETON

GOŚCINNIE | Zagubieni w supermarkecie
PAWEŁ BRAVO o tym, że jedzenie jest polityczne

GALERIA

Tea Pot
MARTINA DROZD SMUTNA

GALERIA

Nie jesteś zupą pomidorową, żeby cię wszyscy lubili
KACPER WIATRAK

POEZJA

najlepszy człowiek na świecie
AGA ZANO

OKŁADKA | Brokuł nasz powszedni
EMILIA DZIUBAK

STOPKA REDAKCYJNA

FELIETON

Najedzeni

tekst KATARZYNA KAZIMIEROWSKA

Aga Kozak w swoim eseju Głodni, który przeczytacie w tym wydaniu specjalnym, pyta, czy prawdą byłoby stwierdzenie: „Pokaż mi, co masz na talerzu, a powiem ci, kim jesteś? Trochę tak, choć dodałabym do tego jeszcze jedno: «Pokaż mi, jak jesz»”. Otóż ja jem szybko. We wspólnym jedzeniu najbardziej cenię towarzystwo, a nie to, co na talerzu. Nigdy nie zastanawiałam się, czy rozpoznaję smak umami albo czy tekstura danego dania jest odpowiednio wyczuwalna. Zdaję sobie sprawę, że brzmi to, jakbym nie umiała dobrze wykorzystać własnego przywileju: mieszkanki Warszawy, która ma na chleb, a nawet na więcej – może sobie od czasu do czasu pozwolić na rzemieślnicze wypieki i inne cuda z kulinarnej oferty stolicy. Przez lata uważałam, że stanie przy garach to strata czasu. Nie umiałam porządnie gotować ani piec. Ani jeść.

Do czasu. Tej zimy, udręczona brakiem słońca, wieczną szarugą za oknem, smogiem, ponurymi wieściami z zagranicy i ogólnym poczuciem przeciążenia, sięgnęłam po książkę japońskiej pisarki Asako Yuzuki zatytułowaną Masło. Główna bohaterka, wychowana w kulturze promującej chorobliwą szczupłość dziennikarka, zadowala się byle jakim jedzeniem ze sklepu, czasem coś odgrzeje. Marzy o tym, by wywiadu udzieliła jej siedząca w więzieniu zabójczyni, była blogerka kulinarna. Ta się zgadza, pod warunkiem że dziennikarka spełni kilka jej kaprysów. Między innymi ugotuje ryż, który potem wzbogaci masłem i sosem sojowym. Albo upiecze ciasto quatre-quarts. Albo pójdzie w nocy na ramen do konkretnej knajpki. Dawno książka nie zadziałała tak silnie na moje zmysły. A potem, pierwszy raz w historii, zaciągnęła mnie do kuchni. Od zimy piekę. I gotuję. Ale głównie piekę. I chcę więcej wiedzieć o jedzeniu, które wkładam do piekarnika, do garnka, do ust. Dlaczego takie, a nie inne składniki znajduję w lokalnym sklepie. Czemu warzywa i owoce prosto od rolnika smakują lepiej. I jaki jest prawdziwy koszt produktów spożywczych, które sprowadzamy w ramach kaprysu czy mody.

Efektem tych rozważań jest numer wydania specjalnego „Wokół Jedzenia”, który trzymacie w rękach. Na przystawkę polecam opowiadanie Barbary Sadurskiej, która zabiera nas do pewnej niezbyt wyględnej knajpy. Osobiście nie chciałabym w niej ani jeść, ani pić. W tekście Głodni wspomniana Aga Kozak przypomina nam, czym się zajadaliśmy i zajadamy od momentu zmiany ustrojowej, oraz zastanawia się, czemu nagle znaleźliśmy się w martwym kulinarnym punkcie. W tej podróży towarzyszą jej kucharze, restauratorzy, filozofowie jedzenia i wydawcy książek kulinarnych. Ewa Pluta chciałaby czerpać radość z posiłków, ale w towarzystwie. Sprawdza więc granice własnej tolerancji – i ciekawości – umawiając się na kolacje z nieznajomymi. Z kolei Julia Lachowicz-Nowińska, nasza stała korespondentka w USA, zamiast rozpisywać się o restauratorach wspierających ruch farm-to-table, postanawia porozmawiać z osobą, która tę koncepcję wcieliła w życie. Odwiedza Rupę Maryę, aktywistkę działajacą na rzecz regeneracji ziemi i lekarkę, która uznała, że tylko rezygnacja z zasad systemu kapitalistycznej produkcji jedzenia i postawienie na rolnictwo regeneratywne, oddawanie plonów ziemi potrzebującym jest prawdziwie rewolucyjnym działaniem. Na dokładkę polecam mocny reportaż Dhruva Khullara tłumaczący, na czym polega wysokoprzetworzone jedzenie, które możemy spotkać na każdym kroku, oraz co ono robi naszemu zdrowiu i ciału. W menu znalazł się także świetny fotoreportaż Nicola Panzeriego, który przejechał rodzime Włochy, by pokazać, gdzie i w jakich warunkach produkuje się żywność w kraju tak silnie przywiązanym do kulinarnych tradycji. Zapraszam też na spotkanie z Michaelem Pollanem, który zgodził się porozmawiać ze mną o tym, co ląduje na naszym talerzu, a co się na nim znaleźć nie powinno i jak świadomość tego, co wkładamy do sklepowego koszyka lub od razu do ust, może wpłynąć na nasze życie i zdrowie w przyszłości. A na deser proponujemy felieton Pawła Bravo, który zauważa, że czy tego chcemy, czy nie, jedzenie jest polityczne, co często zamiast rozjaśnić obraz naszych wyborów żywieniowych – zaciemnia go. Nasze czasy wymagają od nas, byśmy byli nie tylko świadomymi obywatelami, lecz także odpowiedzialnymi konsumentami, nawet w tak prostych wyborach jak ten między hot dogiem ze stacji benzynowej a własnoręcznie przyrządzoną zupą pomidorową.

Życzę Wam smacznej lektury, sama ucząc się trudnej sztuki jedzenia powoli.

rysunek ANNA GŁĄBICKA

KATARZYNA KAZIMIEROWSKA (ur. 1979), dziennikarka i redaktorka. Redaktorka prowadząca i sekretarzyni redakcji „Pisma”. Autorka cyklu Strategie przetrwania, a także książek: Życie. Strategie przetrwania i Wielkie zmęczenie. Osobista historia cukrzycy typu 1.

Redakcja:
Pismo. Magazyn Opinii,
ul. Wojciecha Górskiego 1/66,
00-033 Warszawa

Redaktorka Naczelna: Urszula Kifer

Redaktorka prowadząca Wydania Specjalnego: Katarzyna Kazimierowska

Weryfikacja faktów: Marcin Czajkowski

Redakcja: Magdalena Kicińska, Zuzanna Kowalczyk, Joanna Dolecka, Zofia Sawicka, Ilona Turowska

Korekta: Tatjana Krajowska-Kukiel, Monika Marczyk, Dorota Śrutowska

Redakcja artystyczna: Karolina Mazurkiewicz

Wydanie cyfrowe: Ewa Pluta (wydawczyni), Paulina Górska

Producent Audioseriali: Mateusz Roesler

Menedżer marketingu i sprzedaży: Paweł Cybulski

Media społecznościowe: Marta Szymczyk

Marketing: Anna Ostrowska

Prenumerata i subskrypcja: Marcin Lipiec, Łukasz Tofil

Menedżerka fundraisingu: Inez Jaworska

Reklama: reklama@magazynpismo.pl

Prenumerata: www.magazynpismo.pl/prenumerata

Redakcja nie zwraca tekstów niezamówionych
oraz zastrzega sobie prawo do redagowania i skracania.
Redakcja nie odpowiada za treść ogłoszeń
i ma prawo do odmowy publikacji.

ISSN 2544-5022

Pismo. Magazyn Opinii

www.magazynpismo.pl

Wydawca: Fundacja Pismo

ul. Wojciecha Górskiego 1/66, 00-033 Warszawa

KRS: 0000689263, NIP: 1182150957

Prezes Zarządu: Piotr Nesterowicz

Członkinie Zarządu: Urszula Kifer, Kalina Wyszyńska

Konwersja: eLitera s.c.