Marcin Niedopytalski

Pisanie Pracy z Głową Praktyczny Przewodnik po Pracy Dyplomowej

OCHRONA OSÓB I MIENIA

Redaktor Marcin Niedopytalski

© Marcin Niedopytalski, 2024

„Zrób to z Głową: Kompletny Przewodnik po Pracy Dyplomowej” to kompleksowa książka, która prowadzi studenta przez cały proces tworzenia pracy dyplomowej. Obejmuje wybór tematu, inspirowany książkami, filmami naukowymi czy zdarzeniami, oraz szczegółowe wytyczne dotyczące przeprowadzania badań. Przewodnik ten oferuje praktyczne porady oparte na nowoczesnych metodach badawczych i skutecznym zarządzaniu projektem naukowym.

ISBN 978-83-8384-682-8

Książka powstała w inteligentnym systemie wydawniczym Ridero

Spis treści

1. Pisanie Pracy z Głową Praktyczny Przewodnik po Pracy Dyplomowej

2. Wstęp

3. Skąd czerpać pomysł na temat pracy dyplomowej

4. Budowa pracy dyplomowej

5. Materiały do opracowania pracy dyplomowej schemat

6. Technika pisania pracy licencjackiej i magisterskiej

7. Wybór promotora czy promotor powinien pomagać a nie utrudniać?

8. Metodologia badań własnych

9. Bibliografia

Wstęp

Pisanie pracy dyplomowej, zarówno licencjackiej, jak i magisterskiej, to jedno z najważniejszych zadań, jakie czeka studentów na zakończenie studiów. Choć na pierwszy rzut oka może się wydawać, że jest to tylko formalność, której celem jest jedynie uzyskanie tytułu i dyplomu, warto spojrzeć na to z szerszej perspektywy. Praca dyplomowa może bowiem stać się czymś więcej niż tylko obowiązkiem akademickim, a jej pisanie może przynieść wiele dodatkowych korzyści. Na początku warto zastanowić się, dlaczego piszemy prace dyplomowe. Oczywiście każdy student zdaje sobie sprawę z tego, że jest to konieczne, aby ukończyć studia i uzyskać dyplom, który potwierdzi jego wysiłek oraz wiedzę zdobytą na przestrzeni lat nauki. Dyplom, który później można pokazać rodzinie, narzeczonym, a może nawet przyszłemu pracodawcy. Jednak czy to jest jedyny powód, dla którego poświęcamy tyle czasu i energii na przygotowanie pracy? Czy można spojrzeć na ten proces w inny sposób i dostrzec w nim więcej korzyści? Pisanie pracy dyplomowej to zazwyczaj najbardziej czasochłonna i wymagająca aktywność, z jaką spotyka się student podczas swojej edukacji. Nawet najtrudniejsze egzaminy rzadko wymagają tak dużego nakładu czasu i wysiłku, jak stworzenie pracy licencjackiej czy magisterskiej. Przygotowanie do egzaminu to proces, który można zamknąć w kilku dniach czy tygodniach, podczas gdy pisanie pracy to przedsięwzięcie, które może ciągnąć się miesiącami. Dlatego warto zastanowić się, jak efektywnie wykorzystać ten czas i uczynić pisanie pracy bardziej wartościowym. Większość studentów, szukając sposobów na usprawnienie procesu pisania, skupia się na tym, jak ograniczyć czas i wysiłek potrzebny do zakończenia tego zadania. Jednak istnieje mniej oczywista, a jednocześnie bardziej efektywna droga wykorzystanie pracy dyplomowej jako okazji do zdobycia dodatkowych korzyści. Skoro i tak musimy ją napisać, warto zastanowić się, jak sprawić, by ten wysiłek był jeszcze bardziej opłacalny. Przede wszystkim pisanie pracy dyplomowej można połączyć z aspiracjami zawodowymi. Jeśli już teraz wiemy, w jakiej branży chcielibyśmy pracować po ukończeniu studiów, praca nad dyplomem może stać się okazją do zgłębienia tej tematyki i lepszego zrozumienia specyfiki rynku, w którym planujemy działać. Możemy wybrać temat związany z naszą przyszłą profesją i przygotować pracę, która nie tylko spełni akademickie wymagania, ale również stanie się cennym źródłem wiedzy i inspiracji dla nas samych w dalszej karierze zawodowej. Jednym z najlepszych sposobów na połączenie pisania pracy z aspiracjami zawodowymi jest przeprowadzenie badań jakościowych, na przykład w formie wywiadów z osobami pracującymi w branży, która nas interesuje. Takie badania nie tylko wzbogacą naszą pracę, ale również pozwolą na zbudowanie sieci kontaktów, które mogą okazać się niezwykle przydatne w przyszłości. Osoby, z którymi przeprowadzimy wywiady, mogą stać się naszymi przyszłymi pracodawcami, a dzięki wcześniejszym kontaktom nie będziemy już dla nich anonimowymi kandydatami, ale znajomymi, którzy wykazali zainteresowanie działalnością firmy. Pisanie pracy dyplomowej to także doskonała okazja do rozwijania własnych zainteresowań. Na pewno istnieje jakaś dziedzina, która zawsze nas fascynowała, ale z różnych powodów nigdy nie mieliśmy czasu, aby ją zgłębić. Wybór tematu pracy daje nam szansę na nadrobienie tych zaległości. Co prawda taki temat może wymagać więcej pracy niż zagadnienia, które już znamy, ale z drugiej strony zyskujemy okazję do połączenia nauki z pasją, co samo w sobie jest bardzo satysfakcjonujące. Dla wielu osób pisanie pracy dyplomowej jest także szansą na zbudowanie swojej pozycji jako eksperta w danej dziedzinie. Oczywiście samo napisanie pracy licencjackiej czy magisterskiej raczej nie sprawi, że od razu będziemy postrzegani jako eksperci. Prace te zazwyczaj nie są publikowane, co oznacza, że ich odbiorcami są jedynie promotorzy i recenzenci. Jednak nic nie stoi na przeszkodzie, aby na podstawie naszej pracy stworzyć artykuł, który można opublikować na popularnym portalu internetowym lub nawet w branżowym czasopiśmie. Taka publikacja nie tylko pozwoli nam podzielić się swoją wiedzą z szerszym gronem odbiorców, ale również stanie się cennym elementem w naszym CV, który z pewnością przyciągnie uwagę przyszłych pracodawców. Jeszcze bardziej ambitnym podejściem jest napisanie artykułu naukowego na podstawie pracy dyplomowej lub nawet wydanie książki, która nawiązuje do tematyki poruszanej w pracy. Oczywiście wymaga to sporego zaangażowania oraz starannego przemyślenia tematu już na etapie wyboru tematu i planowania pracy. Niestety, wielu studentów uważa, że to zbyt trudne zadanie i nie podejmuje takiego wyzwania. A szkoda, ponieważ jeśli temat pracy jest dla nas ciekawy, to istnieje spora szansa, że inni również zainteresują się tym zagadnieniem. Znalezienie dodatkowego celu w pisaniu pracy dyplomowej, takiego jak rozwój zawodowy, budowanie sieci kontaktów czy pogłębianie własnych zainteresowań, może znacząco zwiększyć efektywność naszych działań. W rezultacie nie tylko szybciej i sprawniej napiszemy pracę, ale również zyskamy dodatkową motywację do jej ukończenia. Co więcej, taka praca najprawdopodobniej będzie bardziej wartościowa i ciekawa zarówno dla nas, jak i dla osób, które będą ją czytać w tym naszych promotorów i recenzentów. Pisanie pracy dyplomowej to ważne wyzwanie, ale również okazja do rozwoju na wielu różnych płaszczyznach. Warto wykorzystać ten czas jak najlepiej, aby czerpać z tego procesu jak najwięcej korzyści, nie tylko w kontekście formalnego ukończenia studiów, ale również w zakresie zawodowym i osobistym. Kontynuując poprzednią myśl, warto również zwrócić uwagę na organizację pracy i planowanie kolejnych etapów. Jak pokazują doświadczenia studentów i zalecenia zawarte w poradnikach akademickich, jednym z kluczowych elementów sukcesu jest dobry harmonogram. Planowanie czasu pracy nad dyplomem powinno obejmować zarówno badania, analizę literatury, jak i sam proces pisania. Ustalanie realistycznych celów i podział zadań na mniejsze, bardziej przystępne etapy sprawia, że całość wydaje się mniej przytłaczająca. Ponadto, regularne spotkania z promotorem mogą pomóc w utrzymaniu odpowiedniego tempa, a także w korygowaniu błędów na bieżąco, co znacząco zmniejsza ryzyko opóźnień. Promotor odgrywa niezwykle ważną rolę w procesie pisania pracy dyplomowej. To on jest naszym głównym doradcą, który nie tylko ocenia postępy, ale również kieruje nas na właściwą ścieżkę badawczą. Warto korzystać z jego wiedzy i doświadczenia, szczególnie na etapie planowania badań oraz pisania kolejnych rozdziałów. Jednakże, jak pokazują liczne relacje studentów, nie zawsze współpraca z promotorem przebiega bezproblemowo. Czasami, z powodu nadmiaru obowiązków lub liczby studentów, promotorzy nie są w stanie poświęcić każdemu dyplomantowi odpowiedniej ilości czasu. Dlatego warto zadbać o to, aby od samego początku ustalić regularne spotkania i nie zostawiać wszystkiego na ostatnią chwilę. Jednym z częstych błędów promotorów jest przyjmowanie zbyt wielu studentów pod swoje skrzydła, co automatycznie ogranicza ilość czasu, jaką mogą poświęcić na indywidualną pomoc każdemu z nich. W takich przypadkach, warto aktywnie korzystać z dodatkowych możliwości, takich jak konsultacje z asystentami lub innymi pracownikami naukowymi, którzy mogą również udzielić cennych wskazówek. Dla studentów najważniejsze jest jednak to, aby promotor pomagał, a nie utrudniał pracy. Wybór promotora powinien być przemyślany, a studenci powinni kierować się nie tylko renoma naukową, ale również podejściem do studentów i otwartością na współpracę. Niektórzy promotorzy są bardziej surowi, inni z kolei bardziej liberalni w podejściu do pisania pracy. Kluczowe jest znalezienie takiego promotora, który będzie wspierał nasze wysiłki, jednocześnie dając konstruktywną krytykę, która pomoże poprawić jakość pracy. Oprócz samej współpracy z promotorem, ważne jest, aby dokładnie przemyśleć, w jaki sposób podejść do wyboru tytułu pracy dyplomowej. Tytuł powinien być precyzyjny, ale jednocześnie na tyle szeroki, aby umożliwiał elastyczność w rozwijaniu poszczególnych wątków. Dobry tytuł pracy często stanowi połowę sukcesu, ponieważ jasno wskazuje na zakres badań oraz tematykę, którą będziemy się zajmować. Ważnym elementem pracy dyplomowej jest również metodologia badań. To od niej zależy, czy nasze wnioski będą miały solidne podstawy naukowe. Badania ankietowe, wywiady, czy analiza literatury to tylko niektóre z metod, które można zastosować, aby uzyskać wartościowe dane. Metodologia powinna być ściśle powiązana z postawioną tezą lub hipotezą, którą zamierzamy zweryfikować. Warto pamiętać, że im bardziej precyzyjne są nasze pytania badawcze, tym łatwiej będzie przeprowadzić badania i uzyskać satysfakcjonujące wyniki. W trakcie pisania pracy, kluczowym zadaniem jest odpowiednie zarządzanie czasem i utrzymanie motywacji. Jednym ze sposobów na podtrzymanie zaangażowania jest regularne robienie postępów, nawet jeśli są one niewielkie. Każda napisana strona to krok do przodu, a im bliżej końca, tym łatwiej jest kontynuować pracę. Ważne jest również, aby nie bać się krytyki każda uwaga promotora to okazja do poprawy i doskonalenia pracy. Pisanie pracy licencjackiej czy magisterskiej może być wyzwaniem, ale przy odpowiednim podejściu i wsparciu, jest to proces, który może przynieść wiele satysfakcji i korzyści, nie tylko w kontekście akademickim, ale również zawodowym. Warto więc zainwestować czas i wysiłek, aby stworzyć pracę, która nie tylko spełni wymagania formalne, ale również będzie świadectwem naszych umiejętności i zaangażowania.

Skąd czerpać pomysł na temat pracy dyplomowej

Jeśli zadecydowałeś, że twoja praca dyplomowa związana będzie z popularnym w danym obszarze badawczym tematem, pomysł przebrnięcia przez ogromną listę kluczowych pozycji może przerażać. Jeśli jednak jesteś pionierem w danej tematyce, chcesz zgłębić temat do tej pory mało przebadany, możesz mieć problem z dotarciem do jakichkolwiek źródeł, o które można by się oprzeć. Nie ulega jednak wątpliwości, że aby napisać pracę dyplomową jakieś materiały zgromadzić musisz. Po pierwsze po to, żebyś mógł zorientować się, co do tej pory zrobiono już w twoim temacie (że się tak kolokwialnie wyrażę). Czy zwrócono uwagę na te aspekty problemu, które przykuły twoją uwagę, kiedy zadecydowałeś się na wybór tematu? Czy te aspekty wyczerpująco omówiono? W jaki sposób badano? A w jaki sposób jeszcze do tego tematu nie podchodzono? To są w zasadzie wskazówki dla ciebie wspaniałe podpowiedzi, które doprowadzą cię do odnalezienia ciekawej niszy badawczej. Po drugie jednak, gromadzenie materiałów jest niezbędne do napisania części pracy, którą nazywa się tzw. stanem badań.

Jest to element mile widziany w pracach licencjackich, coraz częściej wymagany w pracach magisterskich, a na poziomie doktoratu już raczej obowiązkowy. W stanie badań przedstawiamy przegląd tego, jak do tej pory inni badacze podchodzili do interesującego nas przedmiotu badań. Innymi słowy, nakreślamy kontekst własnej pracy. Dlaczego powstała? W jaki sposób przyczyniła się do powiększenia naszej wiedzy? Jak inni mogą z niej skorzystać? No i: po co ona w ogóle jest nam potrzebna? Czasem prace dyplomowe powstają po to, żeby uporządkować lub usystematyzować dany obszar badawczy. W tego typu publikacjach również niezbędnym okazuje się zapoznanie z innymi opublikowanymi materiałami. Systematyzujemy bowiem zazwyczaj to, co już istnieje. Teksty innych osób potrzebne nam są także do ich cytowania, chociażby wtedy, kiedy chcemy poprzeć swoją argumentację słowami jakiegoś eksperta lub klasyka.

No i wreszcie, gromadzenie materiałów okazuje się niezbędne także wówczas, kiedy chcemy poszukać inspiracji do naszego badania. Albo pociągnąć za jakiś nierozwinięty jeszcze kłębek, albo zaproponować rozwiązania alternatywne w stosunku do obecnie istniejących. Gromadzenie materiałów do pracy warto zacząć od konsultacji z promotorem. Niemal na pewno będzie on w stanie polecić autorów, z których publikacjami należy się zapoznać w pierwszej kolejności. Może on także zwrócić uwagę na konkretne pozycje „klasyki” w danym obszarze badawczym. Jeśli opiekun naukowy nie do końca będzie orientował się w danej tematyce, na pewno możesz liczyć na to, że odeśle cię do kolegów po fachu, u których będziesz mógł zaczerpnąć dalszych informacji. Kiedy wiemy już czym będziemy się zajmować w naszej pracy, warto sformułować kilka słów kluczowych. Więcej na ich temat pisałam w tym artykule. https://bs.katowice.pl.

Wrzuć te słowa kluczowe a także nazwiska autorów operujących w interesującej cię dziedzinie w wyszukiwarkę bibliotek twojego instytutu, wydziału lub uczelni. W zintegrowanych systemach bibliotecznych jest to zazwyczaj jeden duży katalog online. Przejrzyj pozycje, które wyświetlą ci się w tym wyszukiwaniu. Zwróć uwagę na ich daty. Starsze publikacje często funkcjonują jako pozycje kanoniczne, obowiązkowe. Więcej inspiracji, a także odniesienia do najświeższej literatury, znaleźć można jednak w nowszych wydaniach. No i nie zapominaj, że biblioteki wciąż mają też katalogi kartkowe! Tytuły mogą być tam poukładane w nieco inny sposób, więc jest szansa, że trafisz w takim wyszukiwaniu na pozycje, na które nie zwróciłbyś uwagi w katalogu online. Możesz postąpić tak samo z wyszukiwarkami innych bibliotek uczelnianych. Pamiętaj jednak, że istnieją też katalogi online, w których polskie zasoby biblioteczne są zebrane w jednym miejscu.

NUKAT czyli Narodowy Uniwersalny Katalog Centralny, który integruje zbiory wszystkich bibliotek naukowych w jednym miejscu. KaRo czyli Katalog Rozproszony Bibliotek Polskich, który umożliwia wyszukiwanie w zasobach kilkuset polskich bibliotek. W obu tych systemach możemy odnaleźć informacje na temat tego, czy interesujące nas pozycje są w ogóle do wypożyczenia, a jeśli tak, to gdzie dokładnie się znajdują. I to zarówno książki, jak i wiele czasopism. Jeśli nie masz możliwości udania się do konkretnej biblioteki w innym mieście, pamiętaj, że uczelnie umożliwiają zazwyczaj tzw. wypożyczenia międzybiblioteczne. Mając informację o lokalizacji danej książki z NUKATu lub KaRo, możesz następnie spróbować sprowadzić ją do twojego miasta poprzez ten właśnie rodzaj wypożyczenia. Kiedy uzyskasz kartę do biblioteki uniwersyteckiej, dowiedz się koniecznie do jakich zbiorów online będziesz miał dostęp. Duże biblioteki akademickie umożliwiają bowiem dostęp do zagranicznych baz danych, w których można przeglądać, a czasem nawet pobierać, konkretne pozycje zwłaszcza artykuły naukowe. Dla przykładu, tutaj możesz zobaczyć do jakich baz danych mają dostęp studenci UW, a tutaj bazy danych udostępniane przez UJ. Warto wpisać w wyszukiwarki takich katalogów twoje słowa kluczowe przetłumaczone na języki, którymi operujesz. Takie wyszukiwanie otwiera przed tobą ogromne możliwości!

Jeśli pracujesz z materiałami dawnymi, twoim naturalnym wyborem powinno być także wyszukiwanie interesujących cię pozycji w archiwach, zarówno w Polsce, jak i za granicą. Mowa tutaj nie tylko o archiwach państwowych czy muzealnych, ale także archiwach różnych instytucji czy organizacji. Kiedy masz już dostęp do wyszukanych w powyższy sposób pozycji, czytaj je zwracając baczną uwagę na przypisy i bibliografie. Jeśli w początkowej fazie badań nie masz jeszcze orientacji co do autorów zagranicznych, szukanie w przypisach podanych przez polskich autorów będzie świetnym rozwiązaniem. Zwróć uwagę do kogo najczęściej odsyłają inni naukowcy — tym sposobem dowiesz się, kto jest największym „guru” w twojej dziedzinie. W nowszych pracach z kolei możesz znaleźć odnośniki do najbardziej aktualnej literatury przedmiotu. Jeśli wciąż ci mało podążaj od pozycji cytowanej do kolejnej, która cytuje jeszcze inne źródła. Ten proces gromadzenia materiałów może w zasadzie ciągnąć się bez końca. Osobiście najwięcej skorzystałam na wyszukiwaniu literatury za granicą. Pisałam o tym w artykule poświęconym wyjazdom na Erasmusa.

Podczas takich wyjazdów otwierają się przed nami te same możliwości, jak w punktach 2—4 z tym że… zazwyczaj w instytucjach o wiele lepiej wyposażonych w literaturę fachową. Jest to tym ważniejsze, im większą masz potrzebę, aby sięgnąć po literaturę w językach obcych. Zwłaszcza na studiach doktoranckich miej oczy szeroko otwarte na wszystkie propozycje wyjazdów zagranicznych, nawet tych kilkudniowych. Ja np. będąc w Getyndze jedynie przez 5 dni roboczych, uzyskałam kartę biblioteczną i mogłam korzystać ze wszystkich zasobów bibliotecznych (i online i papierowych) na takich samych zasadach, jak studenci tamtejszej uczelni. W naukach politycznych, które są najbliższe mojemu sercu, często korzystamy też z analiz lub raportów publikowanych przez różnego rodzaju organizacje międzynarodowe. Zastanów się, czy istnieją jakieś towarzystwa lub organizacje, które mają istotny wkład w prowadzenie badań w twoim obszarze badawczym. Odnajdź ich strony internetowe, przejrzyj zasoby publikowanych przez te instytucje tekstów. Może komentują one najważniejsze bieżące wydarzenia w formie analiz? A może publikują interesujące cię raporty lub statystyki?

Takie publikacje również można wykorzystać w pracy dyplomowej. Jeśli jeździsz czasem na konferencje naukowe, zwróć uwagę na to, jakie źródła cytują występujący tam badacze. Zwłaszcza podczas wydarzeń międzynarodowych można spotkać się z osobami pochodzących z zupełnie innych tradycji akademickich. Mogą mieć oni „dojścia” w innych miejscach i korzystając z zupełnie innych źródeł. Jeśli masz dostęp do materiałów pokonferencyjnych lub abstraktów referatów, przyjrzyj się bacznie cytowanym tam publikacjom i jeśli znajdziesz coś interesującego spróbuj je odnaleźć. Jeśli nie będą dostępne w polskich katalogach książek, może uda ci się je po prostu kupić lub wracając do punku 7 odnaleźć podczas pobytu za granicą. No i jeśli tylko nie zabraknie ci odwagi podejdź i porozmawiaj z innymi badaczami uczestniczącymi w danym spotkaniu naukowym. Poproś ich o wskazówki.

Może naprowadzą cię oni na jakąś inną ścieżkę poszukiwawczą. Im dłużej „siedzisz” w jakiejś dziedzinie badawczej, tym bardziej orientujesz się w autorach i jednostkach naukowych zajmujących się zbliżoną tematyką. Naukowcy coraz częściej prowadzą swoje własne miejsca w sieci, w których albo publikują swoje teksty, albo np. recenzują książki innych osób. Tego typu strony internetowe również mogą być znakomitym miejscem poszukiwania kolejnych materiałów badawczych. Naukowcy często traktują je jako swoje wirtualne CV podają na nich np. listy wszystkich opublikowanych przez siebie publikacji. To także wspaniały sposób na dotarcie do kolejnych tytułów. Blogi prowadzone przez specjalistów często publikują także recenzje lub komentarze do innych źródeł. Jako przykład mogę podać tutaj blog Islamista. Jego autorzy, oprócz prowadzenia rozbudowanej działalności edukacyjnej, często udostępniają także recenzje książek związanych z tematyką Bliskiego Wschodu, religii islamu czy też problemami migracji.

Tego typu blogów eksperckich prowadzonych w najróżniejszych językach jest w internecie cała masa! Jeśli nie wiesz jeszcze czyich blogów warto szukać, o podpowiedź na ten temat możesz także poprosić opiekuna naukowego lub innych znanych ci badaczy. Pisanie pracy dyplomowej może być wyzwaniem, zwłaszcza na etapie wyboru tematu. Wybór odpowiedniego zagadnienia nie tylko ułatwi cały proces badawczy, ale także sprawi, że pisanie będzie bardziej satysfakcjonujące. Istnieje wiele różnych sposobów na znalezienie inspiracji, a jednym z nich jest korzystanie z dostępnych źródeł naukowych i obserwacja otaczającej nas rzeczywistości. W niniejszym artykule przyjrzymy się kilku kluczowym metodom, które mogą pomóc w wyborze tematu pracy dyplomowej. Humanizowanie procesu badawczego polega na otwieraniu się na różnorodne źródła inspiracji, uwzględniając przy tym kontekst społeczny, kulturowy i historyczny. Jednym z najbardziej oczywistych sposobów na znalezienie pomysłu na temat pracy dyplomowej jest przeszukiwanie literatury naukowej.

Dostęp do książek i artykułów naukowych nigdy nie był tak łatwy, jak dzisiaj. Dzięki internetowi oraz cyfrowym platformom takim jak Google Scholar, JSTOR czy Academia.edu, studenci mają dostęp do milionów artykułów, książek i badań. Google Scholar, jako jedna z najpopularniejszych wyszukiwarek naukowych, daje możliwość wyszukiwania literatury z różnych dziedzin nauki. Użytkownicy mogą sortować wyniki według liczby cytowań, co pozwala na szybkie odnalezienie najbardziej wpływowych publikacji w danej dziedzinie. Czytanie książek naukowych nie tylko poszerza naszą wiedzę, ale także daje szeroki obraz aktualnych trendów i problemów badawczych. Dzięki temu możemy zainspirować się już istniejącymi pracami, odkryć luki badawcze, które warto by było zbadać, lub opracować nowe podejście do już istniejącego tematu. Ważne jest, aby nie ograniczać się tylko do jednej dyscypliny interdyscyplinarność może być kluczem do znalezienia nowatorskiego tematu.

Na przykład, czytając prace z dziedziny socjologii, możemy odkryć, że pewne tematy społeczne, takie jak nierówności społeczne, migracje czy zmiany demograficzne, mają bezpośredni wpływ na kwestie ekonomiczne. Możemy zatem podjąć się analizy tych zjawisk z perspektywy ekonomicznej, co pozwoli na opracowanie nowego podejścia badawczego. Podobnie, literatura z zakresu psychologii może dostarczyć nam narzędzi do analizy ludzkiego zachowania w kontekście politycznym czy kulturowym, co prowadzi do nowych możliwości badawczych. Filmy dokumentalne oraz wykłady naukowe również mogą stanowić cenne źródło inspiracji do napisania pracy dyplomowej. W dzisiejszych czasach dostęp do treści naukowych w formie wizualnej jest łatwiejszy niż kiedykolwiek wcześniej.

Platformy takie jak SAGE Publishing udostępniają filmy edukacyjne i dokumentalne, które mogą pomóc w lepszym zrozumieniu skomplikowanych zagadnień naukowych. Filmy naukowe mają tę przewagę nad literaturą, że często przedstawiają złożone tematy w bardziej przystępny sposób. Wizualne przedstawienie danych i analiz może być niezwykle inspirujące, zwłaszcza dla osób, które preferują bardziej praktyczne podejście do nauki. Dzięki filmom możemy zobaczyć, jak teoretyczne koncepcje są stosowane w rzeczywistości, co może nas zainspirować do zbadania podobnych problemów w naszej pracy dyplomowej. Na przykład, oglądając dokument o zmianach klimatycznych, możemy zainspirować się do zbadania wpływu polityki ekologicznej na konkretne regiony świata. Filmy dokumentalne często przedstawiają aktualne wydarzenia, takie jak migracje ludności spowodowane zmianami klimatycznymi, co może nas zainspirować do podjęcia analizy politycznych czy społecznych skutków tych zmian. Kolejnym ważnym źródłem inspiracji jest obserwacja otaczającej nas rzeczywistości. Świat wokół nas pełen jest zjawisk i procesów, które mogą stanowić interesujący temat badań naukowych. Zdarzenia polityczne, społeczne, ekonomiczne czy kulturowe, które obserwujemy na co dzień, mogą być analizowane z różnych perspektyw naukowych.

Obserwacja rzeczywistości pozwala na identyfikację problemów, które mogą wymagać rozwiązania lub bliższego zbadania. Często największe odkrycia naukowe są wynikiem uważnej obserwacji zjawisk, które na pierwszy rzut oka wydają się być oczywiste. Wnikliwe spojrzenie na otaczający nas świat może ujawnić nowe, niezbadane jeszcze aspekty różnych problemów. Na przykład, obserwując zmieniające się nawyki konsumenckie w dobie pandemii COVID-19, możemy podjąć się analizy, jak te zmiany wpływają na gospodarkę na poziomie lokalnym i globalnym. Możemy również przyjrzeć się, jak technologie cyfrowe zmieniają sposób funkcjonowania społeczeństwa i jakie nowe wyzwania pojawiają się w kontekście zarządzania informacją i prywatnością w erze cyfrowej. Cyfrowe zasoby dostępne na platformach takich jak Biblioteka Cyfrowa Uniwersytetu Wrocławskiego czy Federacja Bibliotek Cyfrowych (FBC) dają dostęp do wielu cennych dokumentów i książek, które mogą stanowić inspirację do napisania pracy dyplomowej. Dzięki archiwom cyfrowym możemy uzyskać dostęp do materiałów, które wcześniej były trudno dostępne lub wymagały osobistego wizyty w bibliotekach czy archiwach. Archiwa cyfrowe to skarbnica wiedzy, zwłaszcza dla osób zainteresowanych historią, literaturą, sztuką czy naukami społecznymi.

Przeglądanie starych dokumentów, map, zdjęć czy rękopisów może prowadzić do odkrycia nieznanych wcześniej faktów lub zainspirować nas do badania mało znanych aspektów historii. Historyczne źródła mogą również dostarczyć nam kontekstu do zrozumienia współczesnych problemów społecznych, co pozwala na bardziej wnikliwe i złożone analizy. Na przykład, korzystając z zasobów archiwalnych, możemy zainspirować się do zbadania wpływu wydarzeń historycznych na współczesne problemy polityczne. Analiza starych dokumentów dotyczących polityki migracyjnej w XIX wieku może pomóc nam zrozumieć, jak dzisiejsze polityki są kształtowane przez przeszłość, co z kolei może prowadzić do bardziej świadomego podejścia do współczesnych debat na temat migracji. Zasoby cyfrowe, takie jak JSTOR, FreeFull PDF czy Elsevier, są nieocenione w procesie pisania pracy dyplomowej. JSTOR oferuje dostęp do szerokiego wachlarza czasopism i książek, które obejmują różne dziedziny nauki, od literatury po technologię.

Dzięki temu studenci mogą korzystać z różnych perspektyw i podejść do swojego tematu. FreeFull PDF to platforma, która oferuje bezpłatny dostęp do milionów artykułów naukowych w formacie PDF, co jest niezwykle przydatne dla osób, które nie mają dostępu do płatnych subskrypcji naukowych. Elsevier, jako globalny lider w dziedzinie wydawnictw naukowych, oferuje narzędzia analityczne, takie jak Scopus, które pozwalają na ocenę jakości i wpływu badań naukowych. Korzystanie z tych narzędzi może pomóc w ocenie, które tematy są obecnie najbardziej wpływowe i warte zbadania. Wybierając temat pracy dyplomowej, warto zwrócić uwagę na to, jakie tematy są aktualnie badane przez innych naukowców, aby uniknąć powielania badań, a jednocześnie znaleźć niszę, którą możemy zbadać. Proces wyboru tematu pracy dyplomowej to złożone zadanie, które wymaga otwarcia się na różnorodne źródła inspiracji. Czytanie książek i artykułów naukowych, oglądanie filmów dokumentalnych, obserwacja otaczającej rzeczywistości oraz korzystanie z zasobów cyfrowych to tylko niektóre z metod, które mogą pomóc w znalezieniu odpowiedniego tematu. Archiwa cyfrowe i historyczne dokumenty również stanowią cenne źródło wiedzy, które może dostarczyć nam nowych perspektyw i pomysłów. Wybór tematu powinien być przemyślany i oparty na solidnych podstawach badawczych, ale jednocześnie otwarty na innowacyjne podejścia i interdyscyplinarność.

Budowa pracy dyplomowej

Nauka oznacza pewien rodzaj wiedzy, proces zdobywania wiedzy; działalność społeczną mającą na celu obiektywne poznanie rzeczywistości poprzez wykrywanie istniejących relacji między pojęciami, zjawiskami lub obiektami (przedmiotami, osobami), zatem poszczególne nauki będą rozumiane jako pewne systemy ludzkiej działalności zmierzające do określonych celów. Nauka to także wytwór tej działalności. Termin nauka jest rozumiany również jako działalność uczonych, a więc jako pewien rodzaj procesu badawczego lub jako intelektualny produkt takiej działalności. Specyficznym celem nauki jest organizacja i klasyfikacja wiedzy. Tradycyjnie, niezależnie od rozmaitych kwestii filozoficznych i społecznych, zazwyczaj przyjmuje się, że wyniki badań naukowych przechodzą, po ich publikacji, proces krytyki i oceny ze strony środowiska naukowego. Nauka jest w istocie procesem społecznym, w którym jedni naukowcy stale przyglądają się sceptycznie wynikom pracy innych naukowców i akceptują je lub odrzucają w oparciu o obiektywne kryteria. Proces ten odbywa się zazwyczaj poprzez publikowanie wyników prac w czasopismach naukowych. Zanim publikacja zostanie w ogóle przyjęta do druku, jest ona na ogół anonimowo recenzowana przez co najmniej dwie osoby zajmujące się tą samą dziedziną badań i może się ukazać dopiero po pozytywnej opinii recenzentów.

Publikacja naukowa może być później komentowana, krytykowana i oceniana przez innych badaczy, którzy jeśli uznają, że zawarte w niej informacje nie są wiarygodne, mogą publikować wyniki swoich badań, które stoją w opozycji do kontrowersyjnej pracy. Wyróżnia się następujące etapy pracy naukowej, które są jednocześnie głównymi składnikami metody naukowej: ustalenie i uzasadnienie problemu oraz dostrzeżenie zagadnień pochodnych; krytyka problemu w świetle dotychczasowych osiągnięć nauki (analiza literatury przedmiotu); wyliczenie niezbędnych założeń lub twierdzeń, czasem także hipotez; ustalenie metod roboczych, obejmujące krytykę metod dotychczasowych i wybór lub konstrukcję metod nowych; przeprowadzenie badań naukowych, wykonanie czynności wynikających z postawionego problemu i wybranej metody roboczej; opracowanie materiałów zebranych w czasie badań i ich synteza; pisemne opracowanie wyników badań aż do stanu pracy gotowej do druku, po czym ujawnienie ich w publikacji naukowej; krytyczna ocena przebiegu własnych badań i pisemnego opracowania wyników.

Trzy pierwsze etapy są często przeprowadzane razem; tworzą etap określenia problemu. Etapy te powinny być realizowane w tej właśnie kolejności; wybór metody roboczej nie może na przykład poprzedzać ustalenia problemu. Są one zresztą dość naturalne, podobne do wszelakiego działania ludzkiego w obliczu nowej sytuacji. Efektem postępowania przy realizacji badań naukowych są prawa nauki, tworzone przez człowieka posiadającego psychiczne predyspozycje, tj. rozległą wiedzę o przedmiocie badań, śmiałość i niekonwencjonalność myślenia, ostrożność, krytycyzm, ścisłość i precyzję, wszechstronność i obiektywność. Wiedza uporządkowany zbiór informacji wytworzonych przez człowieka w wyniku jego związków z przyrodą lub systemami abstrakcyjnymi, jakie sam tworzy. Metodologia jest to nauka o metodach działalności naukowej obejmująca określone sposoby przygotowania i prowadzenia badań naukowych oraz opracowanie ich wyników, budowy systemów naukowych oraz utrwalania, w mowie i piśmie osiągnięć nauk.

Metodologia to system jasno określonych reguł i procesów, do których odwołują się badania będące podstawą ewaluacji wiedzy. Szczególnym obszarem zainteresowania metodologii są metody badawcze i ich wytwory w postaci faktów, czyli uzyskanych informacji, czy też danych przedstawionych jako ilościowe lub jakościowe zmienne lub wskaźniki. Metodologię można i należy pojmować w dwóch znaczeniach. W znaczeniu pragmatycznym i wówczas należy ją przyjmować jako naukę o metodach działalności i stosowanych procedurach badawczych. W znaczeniu a pragmatycznym jako naukę o elementach i strukturze systemów nauk, to jest o wytworach nauki w postaci tez, pojęć, twierdzeń, teorii i praw naukowych. W poznaniu naukowym można się posługiwać elementami i zasadami metodologii ogólnej, jak też zaleceniami metodologii szczegółowej. strategia badawcza czynności dotyczące wyboru przedmiotu i koncepcji badań z punktu widzenia rozwiązania problemu; proces badawczy ciąg działań dotyczący efektywnego formułowania i rozwiązywania problemów, ich skuteczność zależy od umiejętności podejmowania decyzji; plan badawczy sposób organizacji badań, wielowarstwowość, cykliczność. Wspomniany powyżej proces badawczy można przedstawić w 5 etapach: dostrzeżenie problemu, wytwarzanie sytuacji problemowych, wytwarzanie pomysłów rozwiązania problemu, weryfikacja i sprawdzanie pomysłów, powrót do faz poprzednich sprzężenie zwrotne. Proces badawczy (podejście badawcze) to określony sposób zdobywania wiedzy, który może być rozpatrywany w kilku wymiarach. Podstawowym wymiarem klasyfikacji podejść badawczych jest wymiar typu oraz modelu badań (dotyczy on typologii badania). Drugim wymiarem klasyfikacji procesu badawczego są metody, techniki i narzędzia badawcze ogólną czynności i rezultaty we wszystkich dziedzinach, zajmuje się relacjonowaniem; szczegółową dostosowanie do odrębności poszczególnych nauk i ich specyfiki.

Metodologia ogólna bada czynności i rezultaty poznawcze występujące w nauce. Jej zasady i elementy występują we wszystkich dziedzinach oraz dyscyplinach naukowych. Metodologia ogólna zajmuje się sposobami uzasadniania twierdzeń i metodami konstrukcji systemów naukowych. Wypracowuje ona ogólne pojęcia metodologiczne, do których można zaliczyć np. wnioskowanie i uogólnianie, dedukcję i indukcję, definicje i klasyfikacje. Ujmuje w szerokim zakresie naukę, mówiąc o jej strukturze logicznej, całości wiedzy i rodzajach wyjaśnień naukowych, a także o metodach stosowanych w badaniach naukowych, o procedurze badawczej od poglądów, tez, hipotez i stwierdzeń aż do teorii i praw naukowych. Zajmuje się również metodami weryfikowania wniosków i w ogóle ustaleń badawczych.

Funkcjonuje pogląd, że metodologia ogólna jest filozofią i zarazem logiką stosowaną, obejmującą logiczny i filozoficzny aspekt nauki w ogóle. Metodologia szczegółowa, uwzględniając klasyfikacje nauki, zajmuje się metodami postępowania badawczego i ich rezultatami w obrębie dziedzin lub dyscyplin naukowych. Odnosi się do przedmiotu i metod naukowo-badawczych charakterystycznych dla konkretnej dyscypliny, a nawet specjalności naukowej. Bada zarówno metodologiczną odrębność określonej dyscypliny naukowej lub jej działu, jak i przeprowadza szczegółową analizę czynności badawczych odpowiednich dla tej dyscypliny. Ustala też zasady i normy, którym te metody muszą odpowiadać. Dąży do kodyfikacji norm realizujących zamierzone cele badawcze. Wypracowuje pojęcia szczegółowe, do których można na przykład zaliczyć: pojęcie obserwacji, eksperymentu, pomiaru, weryfikacji hipotez, ustalenia zmiennych i ich wskaźników oraz innych elementów procedury badawczej w danej dyscyplinie naukowej.

W pierwszym znaczeniu metoda naukowa to ogół czynności i sposobów niezbędnych do rozwiązywania problemów naukowych, do tworzenia prac naukowych i do oceny wyników tych działań. W jej obrębie mieści się metoda badań naukowych, rozumiana jako sposób zdobywania materiałów naukowych, stanowiących podstawę do opracowania teoretycznego, do rozwiązania problemu naukowego, i w końcu do napisania pracy naukowej. Metody badań stosowane do rozwiązania określonego problemu nazywane są metodami roboczymi. Dzięki stosowaniu metody naukowej rozwija się prawidłowo nauka i poszerza zakres naszej wiedzy. Metoda naukowa powinna być przystosowana do przedmiotu badań. Niektóre jednak zasady pracy badawczej są uniwersalne dla wielu przedmiotów badań i dla wielu nauk. Całokształt sposobów badawczego docierania do prawdy i pojęciowego przedstawiania poznanej prawdy. Sposób uzyskiwania materiału naukowego, czyli nic innego jak metoda badań naukowych.

Metoda naukowa sprowadza się do następujących działań poznawczych: dokonania hierarchizacji w obrębie zespołu czynników; ustalenia zależności określającej wpływ czynników głównych na wielkość badania; pełnego przedstawienia zależności empirycznej badanego czynnika od wszystkich czynników dla niego istotnych. Metoda powtarzalny sposób postępowania albo rozwiązywania pewnego zagadnienia; dochodzenie do stwierdzeń drogą dedukcji lub poprzez wnioskowanie indukcyjne; zespół teoretycznie uzasadnionych zabiegów koncepcyjnych i instrumentów obejmujących całość postępowania badacza, zmierzającą do rozwiązywania określonego problemu. Jej ważną cechą jest celowość, gdyż powinna umożliwić osiągnięcie zamierzonego efektu. Podjęcie badań naukowych wymaga dokonania wyboru określonej metody lub zespołu metod, za pomocą których będzie można poszukiwać odpowiedzi na interesujący nas temat. podstawowe (poznawcze) mają na celu wzbogacenie wiedzy danej dyscypliny naukowej poprzez formułowanie ogólnych praw naukowych; stosowane (empiryczne) realizowane są dla umożliwienia sformułowania wniosków, które mogą być aplikowane do praktyki w celu poprawy efektywności jej działania.

Wśród nich wyróżniamy prace: opisowe, wyjaśniające, odtwórcze i weryfikacyjne; jakościowe, ilościowe można je postrzegać i opisywać na poziomie koordynacji badawczych czynności, stanowiących swoiste schematy badawcze: eksperyment; badanie porównawcze; badanie przeglądowe; studium przypadku; badanie etnograficzne; diagnostyczne dotyczą stwierdzeń, które orzekają o istniejącym stanie faktycznym zjawiska lub analizowanego procesu; predyktywne chodzi w nich o sformułowanie prognozy trendu danego zjawiska przekrojowe (transwersalne) opierają się najczęściej na pomiarach jednorazowych (np. różne pod względem wieku grupy badanych badamy w jednym czasie); ciągłe podłużne (longitudinalne) opierają się na wielokrotnych badaniach tej samej próby, dokonywanych długo np. badamy te same osoby wielokrotnie na przestrzeni lat półciągłe wielokrotnie powtarzane na tych samych obiektach przez pewien czas, krótszy jednak od nas interesującego, synchroniczne (polegają na jednokrotnym dokonywaniu pomiaru danego zjawiska lub procesu biologiczno-społecznego); asynchroniczne (polegają na wielokrotnym dokonywaniu pomiaru danego zjawiska lub procesu biologiczno-społecznego). Badania naukowe możliwe są do przeprowadzenia dzięki zastosowaniu odpowiedniego sposobu, czyli metody badawczej oraz odpowiednio przygotowanych narzędzi badawczych.

Najogólniej słowo metoda

Koniec darmowego fragmentu książki.

Zachęcamy do zakupu pełnej wersji.