Rabindranath Tagore

PIEŚNI OFIARNE

Wydawnictwo Avia Artis

2021

ISBN: 978-83-8226-275-9

Ta książka elektroniczna została przygotowana dzięki StreetLib Write (http://write.streetlib.com).

spis treści

Od tłumacza

Rabindranath-Tagore, najgłośniejszy dziś i najpopularniejszy poeta liryczny hinduski, czczony i miłowany przez swój naród tak, jak może żaden z poetów europejskich nie był nigdy czczony, stanowi zmodernizowane ogniwo tradycyjne tej wielkiej i szczytnej poezyi religijnej hinduskiej, której jedynym celem i dążeniem — złączenie z bóstwem (t. zw. joga). Bóstwo to, pod mianem Pana, Króla, Najmilejszego i t. d., jest osią wszystkich prawie tych pieśni, tęsknota zaś do niego i nieosiągalność złączenia w najwyższym stanie wzierania (kontemplacyi) i zmysłów przeobrażonych — przeważającą zwrotką uczuciową. Do tej osnowy dołącza się śliczna i subtelna tkanka odczuć przyrody i ton, wysoce humanitarny, przesiąknięty niezwykłą czystością, niewinnością i kapłańską zarazem powagą — wszystko, oczywiście, w kolisku wschodnio-panteistycznej wymiany.
Uroki tej czystej poezyi podbiły niedawno Europę, mało jeszcze dotychczas obznajmioną z tradycyjnemi tej pieśni o wiele potężniejszemi precedensami. Otrzymał więc Tagore nagrodę Nobla — i boleć prawdziwie należy, że ów wzniosły poeta hinduski, mający jakgdyby przeczucia świetlane Chrystusa, lecz nieznający Go, jako Boga wcielonego żywej wiary ludzkiej, musi uczyć dzisiejszą Europę chrześciańską idealizmu myśli i uczuć...
Utwory liryczne Rabindranath-Tagory pisane są w oryginale po bengalsku (jedna z odmian sanskrytu). O ile skromna moja znajomość sanskrytu sądzić mi pozwala, zwrotka sanskrycka (t. zw. sloka) jest zgoła nie do odtworzenia ani w rytmie, ani w subtelnościach ideowo-symbolicznych splotu, przez żaden z języków europejskich. I dlatego, opierając się na angielskim przekładzie prozą samego autora, zastosowałem dowolną zwrotkę polską, zachowując w niej, oczywiście, całą ścisłość myśli i obrazów.
Niech więc idzie ten drobny wybór do rąk młodzieży, kobiet i tych wszystkich, którzy zachowali w sercu tchnienie wiosny nieśmiertelnej — i niech dostraja się echami w tem niebie duszy:

Gdzie w nieobjętym światła oceanie
Białe bez skazy wciąż promieniowanie,
Gdzie niemasz nocy, ni dnia, — gdzie osnowa
Bez barw i kształtów — i gdzie niemasz słowa

J. J.

1

„Niewolniku poterany!

Mów, kto okuł cię w kajdany?“

„Pan mnie okuł: ja myślałem,
Że, za Jego idąc działem
Na ojczystej mojej niwie,
Całą ludzkość uszczęśliwię.
Więc — jak zbiera miód do ula
Pszczoła — kropla do kropelki,
Tak ja dla mojego króla
Gromadziłem skarbiec wielki.
Aż — gdy skleił sen powieki,
Na królewskie skarbów łoże
Ległem — i gdy wstały zorze,
W tym że skarbcu na mych wianach
Obudziłem się w kajdanach“.

„Niewolniku poterany!
Kto zgotował te kajdany?“

„Sam mym trudem i zapałem,
Sam ten łańcuch zgotowałem:
Bo mniemałem — na mej drodze
Tym łańcuchem się odgrodzę
I wolności me człowiecze
Jego splotem zabezpieczę.
Więc też pilnie we dnie, w nocy
Kułem łańcuch, pełen mocy, —
Trudem wielkim w ogniach zżywa
Sporządzałem te ogniwa.
Aż — gdy były już gotowe,
Niespożyte, pomnikowe,
Wtedy — wtedy w jego szpony
Sam zostałem pochwycony.

2

Gdy malowanki przynoszę ci, dziecię,

Ach, wtedy wiem już, zkąd mają barw tyle
I odmian tyle kwiaty i motyle,
Obłok i rosa, ziskrzona na kwiecie:
Gdy malowanki przynoszę ci, dziecię!

Kiedy ci śpiewam, a ty tańczysz, dziecię,
Ach, wtedy wiem już, zkąd taka muzyka
W gajach — i poszmer co mówi strumyka
Do serca ziemi, wszczęty w pozaświecie:
Kiedy ci śpiewam, a ty tańczysz dziecię!

Gdy ci słodycze do rąk daję, dziecię,
Ach, wtedy wiem już, zkąd kwiat ma swe miody,
Zkąd tak tajemnie owoc i jagody
Sok sączą ludziom przy skwarnem ich lecie:
Gdy ci słodycze do rąk daję, dziecię!

Gdy od mych pieszczot tryskasz śmiechem, dziecię,
Ach, wtedy wiem już, co czuje zorzany
Potok, od słońca blaskiem oderwany,
Co powiew rzeźki w porannej podniecie:
Gdy w mych ramionach tryskasz śmiechem, dziecię!

3

Do Ciebie, Panie, poprzez mrok i błędy
Wołam: podcinaj mego serca pędy.

Daj moc mi, abym na dzień tutaj krótki
Niósł w świetle moje radości i smutki.

Daj moc mi, aby miłość moja mocno
Stanęła służbą na ziemi owocną.

Daj moc, bym dolę przygarniał sierocą
I nigdy kolan nie zgiął przed przemocą —

I moc daj, abym, pełniąc tutaj kolej,

Poddał moc moję z miłością Twej woli.

4

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

5

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

6

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

7

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

8

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

9

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

10

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

11

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

12

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

13

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

14

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

15

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

16

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

17

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

18

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

19

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

20

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

21

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

22

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

23

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

24

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Podziękowania

Wydawnictwo Avia Artis dziękuje serdecznie wszystkim ludziom zaangażowanym w powstanie tej książki.

*****

Rabindranath Tagore

PIEŚNI OFIARNE

Tłumaczenie:

Józef Jankowski

Projekt okładki: Avia Artis

W projekcie okładki wykorzystano portret Rabindranatha Tagore'a

Autor: anonim

oraz portret Alfreda Nobla

Autor: anonim

Wszystkie prawa do tego wydania zastrzeżone.

©Wydawnictwo Avia Artis

2021