Artur Bielowski

Owoce, które leczą

Armoryka

Sandomierz

Projekt okładki: Juliusz Susak

Ilustracja na okładce: Joseph Nigg (1782-1863, Still life with fruit (fragment), ok. 1811, (licencja: public domain) źródło: http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Still_life_with_fruit_-_Nigg_1811.jpg

Copyright © 2013 by Wydawnictwo „Armoryka”

Wydawnictwo ARMORYKA

ul. Krucza 16

27-600 Sandomierz

tel +48 15 833 21 41

e-mail: wydawnictwo.armoryka@interia.pl

http://www.armoryka.pl/

ISBN 978-83-64145-97-1

Aktinidia chińska, agrest chiński, kiwi - Actinidia sinensis

Któż z nas nie zna owoców noszących popularną nazwę "kiwi". Ale "kiwi" to nie jest poprawna nazwa rośliny, nosi ona bowiem miano aktinidii chińskiej, a popularnie agrestu chińskiego. Mianem "kiwi", na cześć ptaka żyjącego na ich wyspach, ochrzcili ją Nowozelandczycy, bowiem oni to właśnie dzierżą palmę pierwszeństwa w produkcji owoców tej tak bardzo użytecznej rośliny. Aktinidia chińska jest dwupiennym (czyli tworzącym oddzielnie egzemplarze męskie i żeńskie) pnączem, którego pędy osiągają do 8 metrów długości. Liście ma dość duże, krótko owłosione, miękkie. Kwiaty mają barwę pomarańczową, a owoce wiążą się wyłącznie na egzemplarzach żeńskich. Egzemplarze męskie wytwarzają bowiem kwiaty niepłodne, a mające za zadanie jedynie dostarczyć pyłku koniecznego do zapylenia i zapłodnienia kwiatów żeńskich. Aktinidia rodzi nieduże jajokształtne owoce, o brązowej, lub brązowozielonkawej skórce pokrytej kutnerem.

Aktinidia ostrolistna - Actinidia arguta

Aktinidia ostrolistna to dwupienne pnącze, okazalsze od wcześniej opisanego gatunku, bo w ojczyźnie jej pędy mogą dorastać od 4 do 50 m długości. Określenie "dwupienne" oznacza, iż są egzemplarze, na których wyrastają tylko kwiaty męskie, i takie, na których wyrastają jedynie żeńskie. Roślina ma liście jajowate, o piłkowanych brzegach, gładkie. Niepozorne kwiaty (do 2 cm średnicy) skupione są w kwiatostany. Kwiaty żeńskie wydają owoce mogące osiągać wagę 10 g.

Aktinidia pstrolistna - Actinidia kolomicta

Aktinidia pstrolistna jest jednopiennym, lecz rozdzielnopłciowym pnączem, osiągającym w warunkach naturalnych (w ojczyźnie) od 2 do 15 m. „jednopienny lecz rozdzielnopłciowy” oznacza, że na tym samym egzemplarzu występują dwa rodzaje kwiatów - męskie oraz żeńskie i tylko te drugie, po zapyleniu pyłkiem pochodzącym z pierwszych, wiąże owoce

Agrest - Grossularia sp.

Agrest należący do tej samej rodziny, do której należą porzeczki, jest rośliną sadowniczą, która została najpóźniej udomowiona przez człowieka. Wydaje się wielce prawdopodobne, że nastąpiło to nie wcześniej, jak dopiero w XVI stuleciu.

Ałycza, śliwa wiśniowa - Prunus cerasifera

Ałycza, nosząca poprawną botaniczną nazwę śliwy wiśniowej to bardzo okazały krzew lub niezbyt wysokie drzewo, mogące osiągać do 8 metrów wysokości.

Aronia czarnoowocowa - Aronia melanocarpa

Krzew aronii dorasta do wysokości 2,5 m, gałązki ma niezbyt grube, proste i wzniesione. Liście są owalne, szerokie i zaostrzone, białe, zebrane w niewielkie kwiatostany kwiaty nie przedstawiają większej wartości ozdobnej, chociaż zwarte kwiatostany nieźle się prezentują. Po przekwitnięciu wiążą się na nich kuliste, jagodokształtne, niezbyt soczyste owoce o czarnej barwie z siwym nalotem.

Berberys zwyczajny - Berberis vulgaris

Spośród bardzo wielu gatunków tej rośliny, nas interesować; będzie przede wszystkim berberys zwyczajny.

Bez czarny, dziki bez czarny, pospolity, lekarski - Sambucus nigra

Bez czarny to silny krzew (rzadziej drzewko) dorastający nawet do 6 m wysokości. Na młodych gałązkach kora ma barwę jasnoszarą, na starych brunatnawą, jest nieco spękana. Liście bzu są dość okazałe, nieparzysto pierzaste, złożone z siedmiu listków - zaostrzonych, o ząbkowanych brzegach, kształtu jajowato lancetowatego, barwy ciemnozielonej.

Borówka wysoka - Vaccinium cyrombosum x Vaccinium australe x Vaccinium lamarckii

Krzewy borówki wysokiej; osiągają do 2,5 m wysokości. Liście mają owalne lub lancetowate, zaostrzone, dość duże, od 2,5 do 7 cm długości, z wierzchu ciemnozielone i błyszczące, a na spodzie jaśniejsze i matowe.

Brekinia, Jarząb brzekinia - Sorbus torminalis

Poprawna botaniczna nazwa tej rośliny to jarząb brekinia, pospolita nazwa brzęk, albo brzekinia. Jest to bardzo rzadko spotykany gatunek jarzębiny, jeszcze w XIX-wieku uważany za gatunek gruszy i noszący wówczas łacińską nazwę: Pyrus torminalis.

Brzoskwinia zwyczajna - Persica vulgaris

Brzoskwinia zwyczajna jest niewielkim drzewem, rzadziej silnym krzewem, dorastającym do wysokości 3 (maksymalnie 6) metrów. Liście ma długie wąskie, lancetowate, o drobno piłkowanych brzegach. Kwiaty, pojawiające się wczesną wiosną, są różowej barwy, a wiążą się później w kuliste owoce typu pestkowca, mogące osiągać do 10 cm średnicy. Są one soczyste, mięsiste, wyborne w smaku. Znakomite jako owoce deserowe, doskonale nadają się też na przetwory.

Cytryniec chiński - Schizandra chinensis

Cytryniec chiński to pnącze o pędach osiągających 15 metrów długości. Jest rośliną rozdzielnopłciową, jednopienną, bądź też dwupienną. Tworzy kwiaty niezbyt duże, białe, wonne, po przekwitnięciu wiążące się w czerwone kuliste jagody, gęsto zebrane na zwisających owocostanach. Są one kwaśne, o zapachu przypominającym cytrynę. Liście tegoż pnącza są z kształtu eliptyczne bądź odwrotnie jajowate, o zaostrzonych końcach.

Czereśnia - Cerasus avium

Poprawnie botaniczna nazwa tej rośliny brzmi: czereśnia ptasia. Jest to silnie rosnące drzewo, mogące osiągać do 20 metrów wysokości. Koronę ma rozłożystą, masywny pień i konary. Liście czereśni są ciemnozielone, z wierzchu błyszczące, z kształtu jajowate o zaostrzonych końcach.

Dereń właściwy, pospolity - Cornus mas

Dereń to silnie rosnący krzew lub drzewo osiągające do 8 m wysokości Jest rośliną sadowniczą, nader pożyteczną i z tej przyczyny godną szerszego rozpowszechnienia. Niegdyś dereń był znany i doceniany, obecnie popadł w zapomnienie - a szkoda.

Drzewo świętej Łucji - antypka - wiśnia wonna - Cerasus mahleb, syn.: Prunus mahleb

Pomologowie do dziś nie mają pewności, czy antypka jest wiśnią, czy śliwą. Jest to silny krzew dorastający do 3 - 3,5 m. wysokości, albo niewielkiego drzewo. Liście omawianej rośliny mają kształt jajowaty, kwiaty zebrane są w baldachogrona, pięknie pachnące, białe. Po przekwitnięciu wydają drobne owoce o barwie czarnej.

Figa pospolita - Ficus carica

Figa to jedno z najwcześniej udomowionych przez człowieka drzew owocowych. Nastąpiło to najprawdopodobniej w rejonie tak zwanego żyznego półksiężyca: Egiptu - Syrii - Mezopotamii, w czasach, które dzisiaj okrył mrok niepamięci.

Grusza pospolita - Pyrus communis

Grusza, to jedna z najważniejszych roślin sadowniczych, dla przeciętnego zjadacza chleba plasująca się na drugim miejscu po jabłoni, która rzeczywiście widzie palmę pierwszeństwa zarówno jeśli chodzi o areał jaki zajmują sady towarowe, uprawy w ogródkach przydomowych, czy na działkach pracowniczych, jak również o ilość spożycia owoców. One to właśnie wciąż znajdują się w czołówce spośród tych, łącznie ze śliwkami, bananami i cytrusami, które aktualnie konsumuje przeciętny Polak.

Jabłoń domowa - Malus domestica

Jabłoń to najważniejsza spośród naszych roślin sadowniczych. Aktualnie na świecie uprawia się kilka tysięcy odmian szlachetnych, i to wszędzie gdzie tylko się da, od zimnych regionów północnych, po subtropiki. Nasz rodzimy gatunek to jabłoń dzika (Malus silvestris), która także - co jest pewne - była wykorzystywana w hodowli nowych odmian. Prócz niej warto wspomnieć o jabłoni śliwolistnej (Malus prunifolia), czy jabłoni rajskiej (Malus paradisiaca), które nie tylko wydają jadalne owoce, ale również miały swój niebagatelny udział w hodowli odmian szlachetnych, znanych pod wspólną nazwą jabłoni domowej

Jarzębina - Sorbus aucuparia

Jarzębina to potoczna nazwa pospolitego drzewa, noszącego poprawną botaniczną nazwę jarząbu pospolitego. Jarzębina jest niezbyt wysokim drzewem, rzadziej silnym krzewem, o gładkim szarobrązowym pniu. Liście ma pierzaste, złożone z 5-7 par listków i jednego na szczycie. Listki te są kształtu jajowato lancetowatego, zaostrzone, drobno piłkowane, w wierzchniej stronie ciemnozielone, na spodniej o zdecydowanie jaśniejszej barwie.

Jeżyna bezkolcowa - Rubus

Mimo że jeżyna, kojarzy się nam na ogół z rośliną dziką, spotykaną na polnych miedzach, skrajach lasów, zboczach wąwozów czy przydrożach, to można ją zaliczyć również i w poczet roślin sadowniczych. Ostatnimi czasy staje się coraz popularniejszym krzewem uprawnym. Na świecie rośnie wiele dzikich gatunków jeżyn. Niektóre z nich człowiek wykorzystał w zabiegach hodowlanych dla otrzymania najlepszych dlań - i to pod każdym względem - roślin. Spośród tych gatunków, które stanowiły materiał hodowlany, wymienić należy europejskie: Rubus proceus, Rubus ulmifolius, Rubus radula i amerykańskie: Rubus ursinus, Rubus velox, Rubus invisus i Rubus flagellaris. Nie jest to oczywiście kompletny spis.

Jeżyna popielica - Rubus caesius i Jeżyna wzniesiona - Rubus suberctus

Na terenie Polski rosną dzikie gatunki jeżyn, z których najpopularniejszymi są: jeżyna popielica i jeżyna wzniesiona. Obydwa wymienione gatunki można uprawiać na działce, lub w ogródku przydomowym.

Kasztan jadalny - Castanea sativa

Kasztan jadalny jest potężnym drzewem, dorastającym nawet do 20 m wysokości (w ojczyźnie do 40 m). Kasztan jadalny to oczywiście zupełnie inne drzewo niż to, które popularnie nazywa się kasztanem, a które rośnie na terenie całej Polski w parkach, na skwerach, wzdłuż dróg. Ten "kasztan" to poprawnie kasztanowiec, który z prawdziwym kasztanem jadalnym nie jest nawet spokrewniony. Kasztan jadalny ma szeroką koronę, która zacienia spory obszar wokół drzewa. Liście wyrastające na gałązkach, kształtu lancetowatego, o brzegach ząbkowanych, osiągają długość 15-20 cm.

Laurowiśnia wschodnia - Laurocerasus officinalis

Laurowiśnia wschodnia ma wielu krewniaków, lecz tylko ją - jako jedyny gatunek - można uprawiać w Polsce.

Na uwagę zasługuje przede wszystkim ze względu na swą niezwykłą dekoracyjność. Tworzy dość okazałe krzewy, mogące dorastać do 5-6 metrów wysokości. Liście ma zimozielone, duże (długie do 15 cm), sztywne, skórzaste, z wierzchu błyszczące, kształtu lancetowatego.

Leszczyna pospolita - Corylus avellana

Leszczyna jest rozłożystym, silnie rosnącym krzewem (czasem drzewem) osiągającym do 4 m wysokości. Gałęzie mają ciemnoszarą korę, liście są owalne lub odwrotnie jajowate, krótkoogonkowe, ząbkowane i szorstkie.

Mahonia pospolita - Mahonia aquifolium

Opisywana roślina to zimozielony krzew, przeważnie dorastający do 1 metra wysokości. Pędy ma sztywne, liście również sztywne, błyszczące, złożone z 5 - 7 (czasem więcej) listków o kolczastych brzegach.

Malina czarna - Rubus occidentalis

Malina czarna to gatunek, który wyglądem przypomina trochę i naszą malinę właściwą, i jeżynę. Liście ma niewielkie, złożone z kilku listków, podobne do liści maliny właściwej, kwiaty niepozorne, bez żadnej wartości dekoracyjnej, a owoce zbudowane identycznie jak u europejskiej krewniaczki, tyle że barwy czarnej. Zbiera się je po zupełnym dojrzeniu. Są one wówczas wyborne w smaku i aromatyczne.

Malina właściwa - Rubes idaeus

Malina właściwa, to znany, ceniony i od stuleci uprawiany krzew owocowy, o sztywnych, pokrytych niewielkimi, ale za to bardzo ostrymi kolcami, pędach mogących osiągać wysokość do 1,2 - 1,5 metra.

Morela zwyczajna - Armeniaca vulgaris

Morela to drzewo owocowe, które może osiągać od 5 do 17 m wysokości. W Polsce bywa spotykane na działkach i w ogródkach przydomowych, chociaż - tu ciekawostka - istnieje tylko jeden region w kraju, najbliższe okolice Sandomierza (w tym obszar samego miasta), gdzie znajdują się towarowe sady morelowe. Morela jednak zasługuje na większe upowszechnienie i chociaż jest w owocowaniu dość zawodna, winna być częściej uprawiana przez sadowników amatorów.

Morwa biała - Morus alba i Morwa czarna - Morus nigra

Teraz omówię dwa gatunki: morwę białą i morwę czarną. Chyba wszyscy wiemy, iż liście morwy białej służą za karmę dla gąsienic jedwabnika. Wspomnę więc tylko, iż właśnie dzięki wykradzeniu tajemnicy produkcji jedwabiu Chińczykom, a co się z tym wiąże, wywiezieniu z Państwa Środka nasion morwy i kokonów motyli, morwa rozprzestrzeniła się na inne rejony globu ziemskiego.

Morwa czerwona - Morus rubra

Prócz morwy białej i czarnej, istnieją także i inne gatunki morwy. Jest ich około 12. Wszystkie występują na półkuli północnej, w klimacie umiarkowanym, bądź pośrednim pomiędzy umiarkowanym, a subtropikalnym. Teraz opiszę jeden z tych gatunków, mimo iż jest on dość wrażliwy na niskie temperatury.

Nieszpułka zwyczajna - Mespilus germanica

Nieszpułka to ciernisty krzew (rzadziej niewielkie drzewko) mogący osiągnąć najwyżej 6 m wysokości.

Orzech czarny - Juglans nigra

Orzech czarny to potężne drzewo, dorastające do 50 metrów. Charakterystyczne jest to, iż kora pni i starych konarów jest czarniawa i mocno spękana. Jednoroczne przyrosty ma z lekka omszone. Liście ma nieparzystopierzaste, składające się nawet z ponad 20 listków. Kwiaty omawianej rośliny są prawie identyczne niż kwiaty orzecha włoskiego, owoce natomiast z kształtu - od gruszkowatych do prawie kulistych, ich skorupa jest barwy czarnej, karbowana.

Orzech mandżurski - Juglans manshurica, syn.: Juglans mandschurica

Orzech mandżurski w porównaniu ze swoimi kuzynami nie jest zbyt wysokim drzewem, bo dorasta maksymalnie 20 metrów. Na starszych egzemplarzach kora pni i grubych konarów ma barwę od ciemnoszarej po prawie czarną.

Orzech sercowaty - Juglans cordiformis

Orzech sercowaty to dość okazałe drzewo, mogące osiągać wysokość 20 i więcej metrów. Liście ma nieparzystopierzaste. Budowa kwiatów - jak u wszystkich orzechów. Owoc jest podobny do owocu orzecha włoskiego, smaczny.

Orzech szary - Juglans cinerea

Orzech szary to dość okazałe drzewo, mogące osiągać wysokość ponad 20 metrów. Kora pnia i starych konarów ma kolor szary i jest mocno spękana. Liście - nieparzystopierzaste. Budowa kwiatów - jak u wszystkich orzechów. Owoc (razem z zieloną łupiną) jest duży bo osiągający długość do 10, a czasem nawet i 12 centymetrów. Sam orzech ma czarną barwę i jest podługowato bruzdowany.

Orzech włoski - Juglans regia

Orzech włoski to piękne, okazałe drzewo owocowe. Dorasta do 30 metrów wysokości. Koronę ma gęstą, rozłożystą, potężne konary i pień. Liście okazałe, nieparzystopierzaste, kwiaty natomiast dwojakiego rodzaju - męskie i żeńskie. Te ostatnie po przekwitnięciu wiążą się w smakowite owoce typu orzecha o gorzko cierpkiej zielonej naowocni i „słodkim” jądrze.

Orzesznik pięciolistkowy, przeorzech pięciolistkowy, hikora pięciolistkowa - Carya ovata i Orzesznik siedmiolistkowy - Carya laciniosa

Rodzaj orzesznik (Carya), zwany też przeorzechem obejmuje ponad 20 gatunków, z których zdecydowana większość pochodzi z Ameryki Północnej, a niektóre zaś z nich z Azji.

Gatunki azjatyckie (a dokładniej chińskie) nie są możliwe do uprawy w warunkach naszego klimatu.

Pigwa pospolita - Cydonia oblonga

Pigwa należąca do bardzo licznej rodziny różowatych (czyli tej, która dała większość drzew owocowych naszej strefy klimatycznej, między innymi: jabłonie, grusze, śliwy, morele), to przeważnie silnie rosnący krzew, rzadziej niewielkie drzewko. Może osiągać wysokość od 1,5 do 6 m. Bardzo charakterystyczny jest wygląd liści tej rośliny

Pigwowiec japoński - Chaenomeles japonica

Pigwowiec japoński to dość powszechnie spotykana roślina ozdobna, chętnie sadzona w parkach, na skwerach, przy domach. Krzew ten może osiągać wysokość 1 m. Liście ma jajowate lub odwrotnie jajowate, o piłkowanych brzegach. Wiosną na gałązkach pojawiają się liczne, skupione w pęczki, czerwone kwiaty. Po przekwitnięciu zawiązują się z nich owoce podobne do jabłek, najpierw zielone, a po zupełnym dojrzeniu żółte, wydzielające niezbyt silną, lecz za to nadzwyczaj przyjemną woń.

Porzeczka - Ribes sp.

Porzeczki to chyba znane wszystkim krajowe krzewy owocowe. Pędy mają sztywne, wyprostowane, rozgałęziające się. Pokrywają je dość duże 3 - 5-klapowe liście. Kwiaty porzeczki są małe, zielonkawożółtawe i niedekoracyjne. Po przekwitnięciu wiążą się w smaczne jagody. Porzeczki dzielą się na dwa typy: pierwszy to wydający owoce białe, różowe i czerwone; oraz drugi wydający owoce czarne albo purpurowobrązowe.

Porzeczkoagrest - Ribes nigrum x Grossularia reclinata

Porzeczkoagrest, to okazały krzew wyhodowany przez pomologów na zasadzie skrzyżowania porzeczki czarnej z agrestem zwyczajnym (w hodowli zupełnie nowej rośliny brały udział także i inne gatunki porzeczek z grupy czarnych (zarówno europejska, jak i amerykańskie), jak również agrestów (także gatunków amerykańskich, jak i europejskich).

Poziomka pospolita - Fragaria vesca

Poziomka to roślina trwała, o płożących się (czasem wzniesionych, bądź półpnących) i zakorzeniających się pędach. Jej liście są niezbyt duże, z kształtu trójlistkowe. Szczyty łodyg wieńczą dekoracyjne białe kwiaty zebrane w baldachogroniaste kwiatostany. Po przekwitnięciu wiążą się z nich smakowite, czerwone owoce (są także odmiany o białych owocach), wonne.

Rokitnik zwyczajny - Hippophaë rhamnoides

Rokitnik to silnie rosnący krzew, rzadziej niezbyt okazałe drzewko, osiągające wysokość od 2 do 5 m.

Rokitnik wydaje mnóstwo odrostów korzeniowych. Dość szybko wokół macierzystego egzemplarza może powstać cały gąszcz krzewów.

Róża - Rosa sp.

Róża dzika, zwana też szypszyną, albo psią różą - Rosa canina - najpopularniejsza w Polsce - o zawartości 1700 mg% witaminy C

Suchodrzew jadalny, „jagoda kamczacka” - Lonicera edulis

Suchodrzew (rodzaj Lonicera), noszący także i drugą polską nazwę wiciokrzewu (chociaż gwoli ścisłości powiedzieć trzeba że suchodrzew tworzy podrodzaj Chamaecerasus, wiciokrzew zaś podrodzaj Periclymenum), a pospolicie zawany "jagodą kamczacką" to roślina, która występuje w naszym kraju w stanie naturalnym.

Śliwa domowa - Prunus domestica

Śliwa domowa nie występuje dziko w przyrodzie. Jest to najprawdopodobniej krzyżówka śliwy tarniny (Prunus spinosa) z ałyczą (Prunus cerasifera). Bardzo istotne - moim zdaniem - jest zwrócenie uwagi Czytelnika na to, że uprawiane w Polsce szlachetne odmiany śliw, zaliczają się wyłącznie do gatunku Prunus domestica.

Oczywiście na świecie istnieją odmiany, które powstały z gatunków azjatyckich i amerykańskich, takich jak: śliwa japońska (Prunus salicina), czy śliwa czarna (inna nazwa: śliwa amerykańska - Prunus nigra, vel Prunus americana), nie maja one jednak większego znaczenia w uprawie.

Śliwa domowa, to

Śliwa tarnina - Prunus spinosa

Śliwa tarnina to przeważnie okazały, bardzo ciernisty krzew, rzadziej niewielkie drzewko osiągające do 4 m. wysokości. W Polsce śliwa tarnina jest nader pospolita. Łatwo ją spotkać na obrzeżach lasów, zboczach wzgórz czy parowów. Chociaż wyraźnie preferuje gleby wapienne, to i na innych nieźle się czuje. Roślina tworzy bardzo liczne odrosty korzeniowe, co doprowadza do powstawania trudnych do przebycia gąszczy.

Świdośliwa jajowata - Amelanchier ovalis i Świdośliwa kanadyjska, „borówka kanadyjska” - Amelanchier canadensis

Świdośliwa, zwana potocznie amelanchierem lub - błędnie - borówką kanadyjską, to roślina, która interesować nas będzie ze względu na jadalne owoce i niewielkie właściwości lecznicze. W warunkach naszego klimatu uprawiać można: świdośliwę jajowatą i świdośliwę kanadyjską. Świdośliwa jajowata to krzew, rzadziej niewielkie drzewko dorastające do 2 - 3 m.

Truskawka, poziomka truskawka - Fragaria grandiflora, vel Fragaria ananassa

Znana nam wszystkim i ceniona ze względu na smaczne, wonne owoce roślina, to truskawka, nosząca poprawną botaniczną nazwę poziomka truskawka.

Winorośl właściwa - Vitis vinifera

Winorośl właściwa to potężne (bo w warunkach naturalnych mogące osiągać kilkadziesiąt metrów długości i obwód pnia do 1,5 m.) pnącze. Należy ono do rodziny winoroślowatych, obejmującej ponad 60 gatunków występujących w cieplejszych regionach umiarkowanej strefy klimatycznej w Europie, Azji i Ameryce Północnej.

Wiśnia pospolita - Cerasus vulgaris

Wiśnia pospolita to powszechnie uprawiana roślina sadownicza, tworząca małe drzewka, czasem tylko silne krzewy. Gałązki ma cienkie i wiotkie, liście niezbyt okazałe, kształtu jajowato lancetowatego, sztywne, ciemnozielone. Kwiaty wyrastają po kilka w pęczkach, osadzone na długich szypułkach i mają białą barwę. Owoce są niezbyt duże barwy ciemnoczerwonej do prawie czarnej z pąsowym sokiem, kwaśne. Botanicznie rzecz biorąc są to pestkowce. Wiśnia jest gatunkiem wybitnie mrozoodpornym, korzeni się płytko, wydaje dużo odrostów korzeniowych.

Literatura

Aksenowa N.A., Frołowa Ł. A.: Dierewa i kustarniki dla lubitielskowo sadowodstwa i ozielenienia, Moskwa 1989

Spis tresci

Okladka

Strona tytulowa

Strona redakcyjna

Aktinidia chinska, agrest chinski, kiwi - Actinidia sinensis

Aktinidia ostrolistna - Actinidia arguta

Aktinidia pstrolistna - Actinidia kolomicta

Agrest - Grossularia sp.

Alycza, sliwa wisniowa - Prunus cerasifera

Aronia czarnoowocowa - Aronia melanocarpa

Berberys zwyczajny - Berberis vulgaris

Bez czarny, dziki bez czarny, pospolity, lekarski - Sambucus nigra

Borowka wysoka - Vaccinium cyrombosum x Vaccinium australe x Vaccinium lamarckii

Brekinia, Jarzab brzekinia - Sorbus torminalis

Brzoskwinia zwyczajna - Persica vulgaris

Cytryniec chinski - Schizandra chinensis

Czeresnia - Cerasus avium

Deren wlasciwy, pospolity - Cornus mas

Drzewo swietej Lucji - antypka - wisnia wonna - Cerasus mahleb, syn.: Prunus mahleb

Figa pospolita - Ficus carica

Grusza pospolita - Pyrus communis

Jablon domowa - Malus domestica

Jarzebina - Sorbus aucuparia

Jezyna bezkolcowa – Rubus

Jezyna popielica - Rubus caesius; Jezyna wzniesiona - Rubus suberctus

Kasztan jadalny - Castanea sativa

Laurowisnia wschodnia - Laurocerasus officinalis

Leszczyna pospolita - Corylus avellana

Mahonia pospolita - Mahonia aquifolium

Malina czarna - Rubus occidentalis

Malina wlasciwa - Rubes idaeus

Morela zwyczajna - Armeniaca vulgaris

Morwa biala - Morus alba; Morwa czarna - Morus nigra

Morwa czerwona - Morus rubra

Nieszpulka zwyczajna - Mespilus germanica

Orzech czarny - Juglans nigra

Orzech mandzurski - Juglans manshurica, syn.: Juglans mandschurica

Orzech sercowaty - Juglans cordiformis

Orzech szary - Juglans cinerea

Orzech wloski - Juglans regia

Orzesznik pieciolistkowy, przeorzech pieciolistkowy, hikora pieciolistkowa - Carya ovata; Orzesznik siedmiolistkowy - Carya laciniosa

Pigwa pospolita - Cydonia oblonga

Pigwowiec japonski - Chaenomeles japonica

Porzeczka - Ribes sp.

Porzeczkoagrest - Ribes nigrum x Grossularia reclinata

Poziomka pospolita - Fragaria vesca

Rokitnik zwyczajny - Hippophae rhamnoides

Roza - Rosa sp

Suchodrzew jadalny, „jagoda kamczacka” - Lonicera edulis

Sliwa domowa - Prunus domestica

Sliwa tarnina - Prunus spinosa

Swidosliwa jajowata - Amelanchier ovalis; swidosliwa kanadyjska, „borowka kanadyjska” - Amelanchier canadensis

Truskawka, poziomka truskawka - Fragaria grandiflora, vel Fragaria ananassa

Winorosl wlasciwa - Vitis vinifera

Wisnia pospolita - Cerasus vulgaris

Literatura