Agata Ostrowska

Absolwentka Instytutu Lingwistyki Stosowanej UW, autorka ponad trzydziestu przekładów literackich z angielskiego i hiszpańskiego. Tłumaczy też filmy dokumentalne w ramach festiwalu Watch Docs, czasem zajmuje się również redakcją i korektą. Urodzona w 1990 roku w Kielcach, od 2008 zakochana w Warszawie, gdzie obecnie mieszka na zielonym Muranowie.

Andrea Abreu

Andrea Abreu urodziła się w 1995 roku na północy Teneryfy, w miasteczku położonym na wiecznie zamglonych szczytach. Dorastała wśród kotów i pnączy ogniście pomarańczowych nasturcji. Kiedy skończyła osiemnaście lat, poszła na dziennikarstwo na Universidad de La Laguna. Po niezliczonych przeprowadzkach wylądowała w Madrycie, gdzie latem 2017 roku rozpoczęła studia magisterskie na Universidad Rey Juan Carlos w zakresie dziennikarstwa kulturalnego i nowych trendów. Od tamtej pory utrzymywała się ze stypendiów, pracowała jako kelnerka i sprzedawczyni w sklepie znanej marki bieliźnianej.

Jako dziennikarka pisała do działu kultury dziennika „20 Minutos”, a także do „Tentaciones” („El País”), „Oculta Lit”, „LOLA” (BuzzFeed), „Quimery” i „Vice’a”. Teksty literackie publikowała w czasopismach internetowych i papierowych, a także w antologiach, m.in. Macaronesia magazynu „La Galla Ciencia” (2016), Los muchachos ebrios, antología de poesía jovencísima transoceánica czasopisma „La Tribu” (2016) czy Piel fina. Poesía joven española (Maremágnum, 2019). Jest autorką tomiku wierszy Mujer sin párpados (Versátiles Editorial, 2017) i fanzinu Primavera que sangra (2017), poetyckiego opisu bólu menstruacyjnego (wydanego w 2020 roku przez Demipage). Uczestniczyła w wielu wydarzeniach literackich, w tym w festiwalu poezji Cosmopoética w Kordobie (2018), współprowadzi też festiwal młodej poezji w Alcalá de Henares. W 2019 roku zajęła drugie miejsce w XXXI edycji Nagrody im. Any Maríi Matute, przyznawanej najlepszym opowiadaniom napisanym przez kobiety. Ośli brzuch (Panza de burro) to jej pierwsza powieść.

Lucíi Díaz López, siostrze, której zawsze pragnęłam

Taka odważna, taka hop do przodu

Jak kot. Isora rzygała jak kot. Khe, khe, błeeergh – i wymioty lądowały z impetem w muszli klozetowej, by następnie wsiąknąć w podglebie wyspy. Robiła to dwa, trzy, cztery razy na tydzień. Mówiła strasznie mnie tu boli i dźgała się w środek tułowia, prosto w żołądek, grubym, smagłym palcem z paznokciem tak nierównym, jakby obgryzła go koza, po czym rzygała z naturalnością, z jaką inni ludzie myją zęby. Piła wodę z kranu, zakręcała kurek, ocierała wargi rękawem bluzy, prawie zawsze tej samej białej bluzy we wzorek z arbuzów z czarnymi pestkami, i kontynuowała. Zawsze kontynuowała.

Dawniej nie robiła tego przy mnie. Pamiętam dzień, w którym pierwszy raz zobaczyłam, jak wymiotuje. Impreza na zakończenie roku szkolnego, masa żarcia. Rano rozstawiliśmy jedzenie na złączonych ławkach nakrytych papierowym obrusem na przyjęcia urodzinowe. Były czipsy, chrupki, draże, rurki waflowe, kanapki, oponki cytrynowe, beziki, fanta, clipper, seven up, sok ananasowy, sok jabłkowy. Wygłupialiśmy się z całą klasą, że jesteśmy pijani, i zataczałyśmy się z Isorą, trzymając się za ramiona jak dwaj mężowie, którzy przyprawili żonom rogi i teraz mają wyrzuty.

Po imprezie poszliśmy do stołówki, a tam czekało na nas jeszcze więcej jedzenia. Kucharki przyrządziły żeberka z ziemniakami, kukurydzą i mojo[1], ulubioną potrawę Isory. Kiedy podeszłyśmy do kontuaru z naszymi metalowymi tacami z pieczywem, jogurtem Celgán, sztućcami i szklanką wody (podejrzewałyśmy, że to kranówka, chociaż woda na wyspach nie nadawała się do picia), panie ze stołówki zapytały, czy chcemy mojo rojo czy mojo verde; Isora powiedziała, że czerwone, a ja pomyślałam ale ona jest hop do przodu, mojo rojo, nie boi się, że będzie pikantne, nie boi się jeść rzeczy dla dorosłych, chcę być taka jak ona, taka odważna, taka hop do przodu.

Usiadłyśmy przy stole i zaczęłyśmy wcinać z prędkością, z jaką chłopaki zjeżdżają z góry na deskach w wigilię andrzejek[2]. Nikt jednak nie ułożył na dole opon. Strużki mojo spływały nam po brodzie, końcówki warkoczy miałyśmy tłuste, bo włosy wpadały nam do talerza, a w zębach pełno ziarenek i drobinek oregano – gówienka białego gołębia, jak Isora nazywała resztki jedzenia między zębami. Kiedy przełykałyśmy kolejne kęsy, czułam już dojmujący smutek, okropny ból w dołku, suchość w ustach, jakbym zjadła mleko w proszku wymieszane z cukrem i gofio[3]. Latem nie będziemy mogły wypuszczać się poza najbliższą okolicę, plaża była daleko. Nie miałyśmy tak jak inne dziewczyny, które mieszkały w centrum miasteczka, my tkwiłyśmy w środku lasu.

Isora odsunęła krzesło i powiedziała shit, idziemy do kibla.

Wstałam i poszłam za nią.

Poszłabym za nią do łazienki, do wylotu wulkanu, wychyliłabym się z nią za krawędź, aż zobaczyłabym uśpiony ogień, aż poczułabym uśpiony ogień wulkanu w swoim ciele.

Tak że poszłam za nią, ale nie do łazienki przy stołówce, tylko do tej na drugim piętrze, gdzie nikogo nie było, bo podobno mieszkał tam duch jakiejś dziewczynki i zjadał kupy dziewczyn, które odpisywały od siebie prace domowe.

Wysikałam się i puściłam Isorę. Ona też się wysikała i kiedy już podciągnęła spodnie, kiedy zobaczyłam jej owłosioną pipkę – jak paproć wyrastającą z poszycia lasu – pochyliła się nad białym sedesem, wyprostowała dwa palce, wskazujący i środkowy, po czym wetknęła je sobie do ust. Nigdy wcześniej czegoś takiego nie widziałam. Chociaż w zasadzie wtedy też nie. Obróciłam się do lustra. Słyszałam, że charczy jak małe, niedożywione zwierzątko, patrzyłam w swoje oczy, wielkie jak pięści odbite w szkle. Moja przerażona twarz, strach gryzący skórę od środka, płonące gardło Isory i ja, zupełnie bezczynna.

Słuchałam wymiotów.

Oczami wyobraźni widziałam, jak łańcuszek z medalikiem Matki Bożej Gromnicznej[4] zwisa jej z szyi, dynda nad wodą, która później miała zabrać wszystko, co Isora wyrzygała.

[1] Mojo [wym. moho] – popularny na Wyspach Kanaryjskich sos podawany do wielu potraw. Występuje w dwóch odmianach: mojo rojo (czerwony, zwykle pikantny) i mojo verde (zielony, łagodniejszy) [wszystkie przypisy pochodzą od tłumaczki].

[2] Tablas de San Andrés – doroczna tradycja w Icod de los Vinos na Teneryfie. Uczestnicy przygotowują specjalne drewniane deski (choć dziś wykorzystuje się także inne materiały), które natłuszcza się dla większego poślizgu, po czym zjeżdża na nich z najbardziej stromych uliczek miasteczka. Na dole układa się opony. W XVI wieku w podobny sposób transportowano drewno z lokalnego tartaku.

[3] Gofio – mąka z prażonego zboża lub kukurydzy, charakterystyczny składnik kuchni kanaryjskiej dodawany do wielu potraw, zarówno słodkich, jak i słonych.

[4] Virgen de la Candelaria, Matka Boża z Candelarii – patronka Wysp Kanaryjskich, zwana także „La Morenita” (Czarna Madonna).

Tylko troszku

Dalsza część dostępna w wersji pełnej

Kontakt:

artrage@artrage.pl

wydawnictwo.artrage.pl

Z prozy współczesnej w ArtRage do tej pory ukazały się:

- Verena Kessler Duchy z miasteczka Demmin w tłumaczeniu Małgorzaty Gralińskiej

- Victoria Kielland Moi mężczyźni w tłumaczeniu Karoliny Drozdowskiej

- Nona Fernández Strefa mroku w tłumaczeniu Agaty Ostrowskiej

- Aleksandra Pakieła Oto ciało moje

- Charles Yu Ucieczka z Chinatown w tłumaczeniu Agi Zano

Spis treści:

Okładka

Karta tytułowa

Andrea Abreu

Taka odważna, taka hop do przodu

Tylko troszku

Isora Candelaria González Herrera

Jak grzyby po deszczu

To na deszcz

Krem, krem na karku

Beemka metalik, która paliła gumy

Guiris to straszni syfiarze

Połykają króliki bez gryzienia

Krzyki Juanity niosły się aż za skrzyżowanie

zjeść isorę

BęDę CiĘ pIeŚcIć TaK jAk JeSzCzE nIkT nIe WyMyŚLił

Jej kroki na asfalcie

Chuda jak chart

Ocieranie

Moja święta z poranionymi kolanami

Twarz Jezusa

Tego dnia była tylko potrawka z kapusty

iso_pinki_10@hotmail.com

Muzyka Pepe Benaventego

Oczy czarne jak pióra kosa

Edwin Rivera

Po pół kilo z każdego ziemniaka

Cios nożem w korpus

Jak kiedy nie było jeszcze Isory

ostatnie co człowiekowi zostaje

Wyglądałyśmy jak nocne motyle

Samotne ocieranie

Rozjechana jaszczurka

Nad placem wisiały kolorowe chorągiewki

Od tłumaczki

Karta redakcyjna

Tytuł oryginału: Panza de burro

Redaktor inicjujący: Krzysztof Cieślik

Redaktor prowadzący: Michał Michalski

Projekt okładki: Katarzyna Babis

Projekt układu typograficznego: Mimi Wasilewska

Redakcja: Maciej Libich

Korekta: Grzegorz Krzymianowski, Gabriela Niemiec

Koordynacja produkcji: Szczepan Kulpa

© Andrea Abreu, 2020

© Edited by Sabina Urraca, 2020

© This work was originally published in Spain by Editorial Barrett in 2020

© Copyright for the polish edition by ArtRage, 2022

© Copyright for the polish translation by Agata Ostrowska, 2022

Wydanie I, Warszawa 2022

ISBN 978-83-964812-7-6

Art Rage

https://wydawnictwo.artrage.pl

Kontakt: artrage@artrage.pl

Na zlecenie Woblink

woblink.com

plik przygotowała Katarzyna Rek