Spis treści

1. Krwawy trop

Tytuł oryginału: The Tales of Bauchelain and Korbal Broach

Copyright © 2009 by Steven Erikson
Copyright for the Polish translation © 2021 by Wydawnictwo MAG

Redakcja: Joanna Figlewska
Korekta: Urszula Okrzeja
Ilustracja na okładce: Steve Stone
Opracowanie graficzne okładki: Jarosław Musiał

ISBN 978-83-66712-33-1
Wydanie II

Wydawca:
Wydawnictwo MAG
ul. Krypska 21 m. 63
04-082 Warszawa
tel./fax 228 134 743
www.mag.com.pl

Wyłączny dystrybutor:
Dressler Dublin sp. z o. o.
ul. Poznańska 91
05-850 Ożarów Maz.
tel. 227 335 010
www.dressler.com.pl

Wersję elektroniczną przygotowano w systemie Zecer

Krwawy trop

Wstęp

Gdy miałem kilkanaście lat, raczej nie zdawałem sobie sprawy z istnienia czegoś takiego jak podtekst w powieściach i opowiadaniach, jakie pochłaniałem żarłocznie w czasie, który powinienem przeznaczyć na naukę. Z pewnością też przypominam sobie bardzo niewiele z większości szkolnych lektur (wyjątkami są Władca much, Folwark zwierzęcy i Nowy wspaniały świat), a zwłaszcza dyskusji o nich, do czego zmuszali nas nauczyciele.

W gruncie rzeczy, gdy cofam się myślą do tamtych czasów, wątpię, by mój mózg funkcjonował wówczas nader intensywnie. Krytyczna myśl wydawała mi się czymś obcym i onieśmielającym, a jedynym, co pracowało w moim umyśle na pełnych obrotach, była wyobraźnia. Przypuszczam, że ta właśnie charakterystyczna cecha młodości leży u podstaw wszelkiej nostalgii. W końcu dziecinny zachwyt oznacza brak sceptycyzmu i dlatego świat wolny od niepewności jest atrakcją zarówno dla romantycznych idealistów, jak i spragnionych ucieczki od rzeczywistości. Tym, co wspomina się z łezką – albo z gorzkim żalem – jest złudzenie prostoty.

Dla mnie epoka bezkrytycznego zachwytu trwała do wieku kilkunastu lat życia, choć w dzisiejszych czasach wygląda na to, że dzieci wypalają się i wyrastają z niej, gdy mają dziewięć, dziesięć lat. Nadal nie wiem, czy to źle, czy też jest to dla nich jedyne wyjście. Tak czy inaczej, wątpię, by w wykazie pisarzy, których książki czytałem, było coś, co można by uznać za wyjątkowe. Teraz łatwo mi jest prześledzić narastającą komplikację moich lektur, w miarę jak z upływem lat narastało we mnie pragnienie literackiego wyrafinowania.

Jeśli chodzi o literaturę fantasy, moja wędrówka rozpoczęła się od E.R. Burroughsa (którego poznałem w wydaniach Ace Books, ze wspaniałymi okładkami Franka Frazetty) i poprzez R.E. Howarda (znowu okładki Frazetty) doprowadziła mnie do Karla Edwarda Wagnera oraz Fritza Leibera. Można tu zaobserwować pewne oczywiste trendy – coraz większe upodobanie do dark fantasy; bardzo realne prawdopodobieństwo, że kupowałem książki, kierując się nazwiskami autorów ich okładek; uderzająca nieobecność Władcy pierścieni na tej liście; a także, jak sądzę, oznaki polepszania się gustu.

Bez względu na to wszystko (i by wrócić z opóźnieniem do punktu, od którego zacząłem), nie pamiętam, bym zdawał sobie sprawę z wywrotowego ładunku ukrytego w dziełach tych ostatnich pisarzy, a zwłaszcza opowiadaniach Fritza Leibera opiewających przygody dwóch niezwykłych bohaterów. Nie doceniałem też w pełni okrutnego humoru zawartego w tych opowiadaniach. Szczerze mówiąc, nie potrafiłem go docenić przez długie lata.

Mógłbym prześledzić podobny postęp w moich lekturach, gdy chodzi o science fiction, gdzie punktem szczytowym mojej drogi byli zapewne P.K. Dick i Roger Zelazny.

Tak czy inaczej, w owych latach nigdy nie przychodziła mi do głowy myśl o zabawie tropami charakterystycznymi dla gatunków literackich. Czytałem dla rozrywki i owi wspaniali pisarze dostarczali mi jej bardzo wiele.

Przejście od roli czytelnika do roli pisarza wiąże się z czymś w rodzaju kapitulacji, ponieważ przyjemność płynąca z czytania słabnie, gdy człowiek zaczyna dostrzegać techniczne niedoskonałości, niekiedy pokraczny szkielet struktury, oklepane banały i powtarzające się regularności w budowie zdań. W dzisiejszych czasach czytanie Burroughsa przychodzi mi z trudnością i, szczerze mówiąc, żałuję tego.

Od czasu do czasu jednak zdarza mi się ponownie odwiedzić jakiegoś pisarza i czuję się wtedy tak, jakbym czytał go po raz pierwszy: oczy otwierają mi się nagle na subtelne (a czasami nie takie znowu subtelne) gry, jakim oddaje się sprytny autor. Bynajmniej nie czuję się wówczas rozczarowany. Miłe wspomnienia sprzed lat łączą się ze współczesną świadomością ukrytych intencji, zamiast pozostawać w konflikcie, i cichy, podstępny szept, który rozlega się pod czaszką, ostrzegając mnie przed ryzykiem powrotu do tego, co kiedyś kochałem, milknie. Nie jestem rozczarowany, ale daję się porwać. Przyjemność czytania jest równie wielka, choć z odmiennych powodów.

Większość pisarzy, świadomie bądź nie, składa swą twórczością hołd autorom, na których się wychowali. Wszyscy próbujemy ponownie odnaleźć zachwyt, jaki czuliśmy w dzieciństwie, i ofiarować go z kolei nowym odbiorcom. Odbiorcom, którzy zapewne nie czytali Burroughsa, Howarda, Wagnera czy Leibera.

Często ów hołd również ma wywrotowy charakter. Autor uchyla kapelusza, lecz jednocześnie mruga znacząco, a potem wywraca na nice cały schemat opowieści.

Prawdziwy hołd nie jest zwykłym naśladownictwem. Celem nie jest proste skinienie głową mistrza lub jego ducha. Nie, chodzi o to, żeby ten mistrz (albo jego duch) aż się wyprostował z wrażenia. To, rzecz jasna, ambitny zamiar, ale na tym właśnie polega prawdziwy hołd.

„Krwawy trop” jest pierwszą z opowieści mówiących o mniej lub bardziej incydentalnych przygodach trzech postaci: lokaja, jego pana oraz towarzysza jego pana. Samo w sobie brzmi to całkiem zwyczajnie i na pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać niezłym sposobem na przedstawienie trzech niechętnych bohaterów, którzy przeżywają epizodyczne spotkania z siłami zła, zwyciężają w starciach z nimi i ruszają w dalszą drogę. Coś takiego mogłoby spowodować, że duch Leibera skinąłby głową raz albo dwa. To jednak za mało. To zdecydowanie niewystarczający hołd. Ostatecznie opowiadania Leibera są znakomite. Były dla mnie inspiracją i nadal nią pozostają.

Dlatego postanowiłem postawić cały schemat na głowie.

Złożyłem mu hołd. Mam nadzieję, że gdzieś tam jego duch wyprostuje się z wrażenia. To by mnie ucieszyło.

Steven Erikson

Nad całym Smętnym Miastem Lalunią słychać było bicie w dzwony. Ich dźwięk wypełniał wąskie, kręte zaułki, uderzając we wstających o świcie, którzy pośpiesznie rozkładali swe towary na rondach handlowych. Dzwony huczały, a ich dźwięk toczył się po brudnych brukowcach ku nabrzeżom i szarym falom burzliwej zatoki. Ton żelaza pobrzmiewał przenikliwą nutą histerii.

Echa owego przerażającego, niemilknącego dźwięku sięgały do głębi krytych łupkową dachówką kurhanów, którym wszystkie dzielnice Laluni zawdzięczały swe wybrzuszone ulice, pochyłe domy i ciasne zaułki. Kopce te były starsze niż samo Smętne Miasto i wszystkie dawno już dokładnie przetrząśnięto w bezowocnym poszukiwaniu łupów. Przypominały strupy, dzioby pozostałe po jakiejś starożytnej zarazie. Odgłos dzwonów przenikał aż do rozsypanych, połamanych kości, pochowanych w wydrążonych kłodach wraz ze zbutwiałymi futrami, kamiennymi narzędziami i bronią, paciorkami oraz biżuterią z kości bądź muszelek, skulonymi szkieletami myśliwskich psów, a tu i ówdzie również końmi, których głowy ucięto i ułożono u stóp ich panów. Wszystkie te czaszki miały między lewym okiem a uchem dziurę po gwoździu. Echa niosły się pośród umarłych, budząc cienie z wielusetletniej drzemki.

Kilka z owych przerażających duchów ocknęło się w odpowiedzi na zew i wyłoniło spod łupku, ziemi i ceramicznych skorup w poprzedzającym nadejście świtu mroku, czując woń… kogoś, czegoś. Potem wróciły do swych mrocznych domostw, a dla tych, którzy je widzieli, dla tych, którzy wiedzieli cokolwiek o tego rodzaju istotach, ich odejście przypominało raczej ucieczkę.

Na Rondzie Świątynnym, w miarę jak słońce wznosiło się coraz wyżej nad położonymi w głębi lądu wzgórzami, studnie, fontanny i kamienne misy wypełniały się nadmiarem monet. Na łożu z miedzi lśniło gdzieniegdzie srebro i złoto. Pod otoczonymi wysokimi murami sanktuariami Pożogi gromadziły się tłumy – pełne ulgi i bezpieczne w blasku wilgotnego poranka – radujące się z odejścia nagłej śmierci i dziękujące Śpiącej Bogini za to, że nadal się nie budziła. Widziano też wielu lokajów wychodzących boczną furtką ze świątyni Kaptura. To bogacze próbowali przekupić Pana Śmierci, licząc na to, że obudzą się następnego dnia, ukojeni na duchu, w swych miękkich łożach.

To dla mnichów Królowej Snów miniona noc była powodem do żałoby ze względu na swój brzęczący tren żelaza, naznaczoną bliznami nocną twarz cywilizacji. Owa twarz miała bowiem imię, a brzmiało ono Morderstwo. Dlatego dzwony nie milkły, a na port Laluni opadał całun złowróżbnego dźwięku – zimnego, twardego dźwięku, przed którym nie było ucieczki…

…podczas gdy w zaułku za niewielką rezydencją przy Niskiej Drodze Kupieckiej, wróżbita posługujący się Talią Smoków hałaśliwie uwalniał się od swego śniadania złożonego z owoców granatu, chleba, suszonych śliwek oraz rozcieńczonego wina, otoczony pierścieniem psów, które cierpliwie czekały na swoją kolej.

Drzwi zamknęły się z hukiem za Emanciporem Reese’em, wstrząsając lichym zatrzaskiem, po czym znowu zwisły na wytartych, skórzanych zawiasach.

Mężczyzna wpatrzył się w wąski, cuchnący stęchlizną korytarz, który miał przed sobą. Ulokowaną na wysokości pasa wnękę po jego prawej stronie oświetlała pojedyncza łojowa świeczka. W jej blasku widać było plamy wilgoci, spękany tynk oraz maleńki kamienny ołtarzyk Siostry Soliel, pokryty zwiędłymi główkami kwiatów. Na tylnej ścianie, sześć kroków od miejsca, w którym stał, korytarz otwierał się na obie strony. Wisiał tam potężny pałasz z czarnego żelaza o poprzecznym jelcu i gałce z brązu. Zapewne rdza połączyła go już w jedną całość ze spatynowaną pochwą. Gdy Emancipor patrzył na broń swej młodości, jego poorana bruzdami, ogorzała od słońca twarz wyrażała przygnębienie, zwłaszcza wokół oczu. Czuł każde z sześciu, może siedmiu dziesięcioleci swego życia.

Jego żona uciszyła się w kuchni, zajęta podgrzewaniem mokrego piasku. Garnek po porannej owsiance oraz talerze stojące obok niego na drewnianej ladzie nadal czekały na wyszorowanie. Widział ją oczyma wyobraźni: grubą, nieruchomą niewiastę, oddychającą coraz płycej i coraz bardziej nerwowo.

– To ty, Mancy?

Zawahał się. Mógł to zrobić. Cofnąć się, wyjść na ulicę. Znał się na sondowaniu i umiał wiązać węzły. Wszystkie rodzaje węzłów. Niestraszny mu był kołyszący się pokład. Mógł opuścić to cholerne, zawszone miasto, porzucić tę kobietę i wrzeszczące, mizdrzące się bachory, które spłodzili. Mógł… uciec.

– Tak, kochanie – odparł z westchnieniem.

– Czemu nie jesteś w pracy? – zapytała bardziej piskliwym głosem.

Zaczerpnął głęboko tchu.

– Zostałem… – Przerwał, a potem dokończył, wypowiadając drugie słowo głośno i wyraźnie: – Bezrobotnym.

– Słucham?

– Bezrobotnym.

– Wylał cię? Wylał? Ty głupi, nieudolny…

– Dzwony! – krzyknął. – Dzwony! Nie słyszysz dzwonów?

W kuchni zaległa cisza.

– Siostry, zmiłujcie się! – usłyszał nagle. – Ty idioto! Czemu nie idziesz szukać pracy? Znajdź sobie nową robotę. Jeśli wydaje ci się, że pozwolę ci się tu obijać, podczas gdy nasze dzieci stracą możliwość nauki…

Emancipor westchnął.

Kochana Subly. Zawsze była taka praktyczna.

– Już idę, kochanie.

– Wróć, jak znajdziesz robotę. Dobrą robotę. Przyszłość naszych dzieci…

Zatrzasnął za sobą drzwi i wbił wzrok w ulicę. Dzwony nadal nie milkły. Robiło się coraz upalniej. W powietrzu unosił się fetor nieczystości, gnijących małży oraz ludzkiego i zwierzęcego potu. Subly niemalże sprzedała własną duszę w zamian za stary, zniszczony dom, który miał za plecami – czy raczej za dzielnicę, w której się znajdował. Zdaniem Emancipora śmierdziało tu tak samo, jak we wszystkich innych dzielnicach, w których wcześniej mieszkali. Pomijając być może fakt, że rozmaitość gnijących w rynsztokach warzyw była tu większa.

„Lokalizacja, Mancy. Wszystko zależy od lokalizacji”.

Po drugiej stronie ulicy Sturge Weaver wylazł przed swój sklep, by otworzyć zamek żaluzji i odsunąć je na boki. Co chwila spoglądał znacząco na niskie wzgórze kurhanu wznoszące się na ulicy między ich domami.

Ten ospały pierdziel wszystko słyszał. Nie szkodzi. Subly upora się z garnkiem i talerzami w rekordowym czasie, a potem wyjdzie na ulicę i zacznie trzepać jadaczką, wytrzeszczając oczy w poszukiwaniu współczucia czy czego tam.

To prawda, że musiał znaleźć nową robotę przed zmierzchem, bo inaczej cały szacunek, który udało mu się zdobyć w ciągu sześciu ostatnich miesięcy, zniknie szybciej niż płomień świecy podczas huraganu, wróci ponure przezwisko „Niefartowny Mancy”, duch dawnych czasów podążający za jego cieniem, i sąsiedzi tacy jak Sturge Weaver znowu zaczną czynić znaki chroniące przed złem, gdy tylko ich drogi się skrzyżują.

Robota. W tej chwili nie liczyło się nic innego. Mniejsza z tym, że, odkąd nastała nowa pora roku, w mieście grasował jakiś szaleniec i co rano znajdowano straszliwie okaleczone ciała mieszkańców Smętnej Laluni. Ich oczy nic nie wyrażały – o ile nadal mieli oczy – a ich ciała… wszystkie te brakujące części. Emancipor zadrżał. Mniejsza z tym, że pan Baltro nie będzie już nigdy potrzebował stangreta – pomijając garstkę bladych, zgarbionych grabarzy, którzy zabiorą go w ostatnią podróż do katakumb, w których spoczywali jego przodkowie, na zawsze kładącą kres jego rodowi.

Emancipor otrząsnął się. Gdyby nie makabryczny etap przejściowy, mógłby niemal zazdrościć kupcowi tej ostatniej podróży.

Przynajmniej znalazłbym wreszcie ciszę. Nie chodzi mi oczywiście o Subly, ale o dzwony. Cholerne, jękliwe, wiecznie gderające dzwony…

***

– Znajdź mnicha na końcu tego sznura i skręć mu kark.

Kapral spojrzał, mrugając, na sierżanta. Wiercił się niespokojnie pod ciężarem stroju pododdziału pogrzebowego, na który składały się: pierścieniowa kolczuga z brązu upstrzona niebieskimi plamami, garnczkowy hełm z nakarczkiem oraz ciężkie, wyściełane skórą naramienniki.

Cholera, chłopak wręcz pływa w tej przeklętej zbroi. Nie udało mu się też zaimponować gapiom. Nawet nie wyjmował tego krótkiego miecza. Pochwę ma nadal zalakowaną, do Kaptura.

Guld odwrócił się.

– Ruszaj, synu.

Słuchał odgłosu cichnących za jego plecami kroków chłopaka i obserwował z ponurą miną, jak jego oddział stara się otoczyć kordonem ciało oraz stary kurhan, w którym je pozostawiono, utrzymując na dystans gapiów i wałęsające się psy, a także próbując kopać gołębie i mewy. Dzięki ich wysiłkom to, co zostało z zabitego, spoczywało w pokoju pod kawałkiem strzechy, którym nakrył go jakiś litościwy przechodzień.

Wróżbita wynurzył się chwiejnym krokiem z sąsiedniego zaułka. Twarz miał popielatą. Nadworny mag króla nie był człowiekiem mieszkającym na ulicy, lecz w tej chwili na kolanach jego białych pantalonów widniały ślady bezpośredniego kontaktu z brudnymi kamieniami bruku.

Guld miał niewiele szacunku dla rozpieszczonych magów. Byli zbyt oddaleni od ludzkich spraw, pogrążeni w księgach, naiwni i dorastali za wolno. Ophan zbliżał się już do sześćdziesiątki, ale nadal miał twarz małego brzdąca.

To oczywiście zasługa alchemii. A wszystko w imię próżności.

– Stulu Ophan! – zawołał, spoglądając w załzawione oczy maga. – Skończyłeś już swój odczyt?

To pytanie świadczyło o braku wrażliwości, ale takie właśnie Guld najbardziej lubił zadawać.

Pękaty mag podszedł do niego.

– Skończyłem – potwierdził ochrypłym głosem, oblizując sinawe wargi.

To wymaga opanowania. Interpretacja talii chwilę po morderstwie.

– I co?

– To nie był demon, Sekull ani Jhorligg. To był człowiek.

Sierżant Guld skrzywił się, poprawiając hełm w miejscu, gdzie wełniana wyściółka otarła mu czoło do żywego.

– O tym już wiedzieliśmy. To samo powiedział nam ostatni uliczny wróżbita. Za co właściwie król dał ci wieżę w swojej twierdzy?

Twarz Stula Ophana pomroczniała.

– To na rozkaz króla tu przyszedłem – warknął. – Jestem nadwornym magiem. Moje wróżby mają bardziej… – zająknął się. – Bardziej biurokratyczną naturę. Takie krwawe morderstwo to nie moja specjalność, prawda?

Guld zasępił się.

– Używasz talii do prowadzenia rejestrów? To dla mnie nowość, magu.

– Nie bądź głupcem. Miałem na myśli to, że moja magia koncentruje się na zagadnieniach administracji. Na sprawach królestwa i tak dalej. – Stul Ophan rozejrzał się wokół, garbiąc zaokrąglone plecy. Gdy wreszcie odnalazł wzrokiem przykryte zwłoki, jego ciało przebiegł dreszcz. – To… to są najohydniejsze czary, uczynek szaleńca…

– Chwileczkę – przerwał mu Guld. – Zabójca jest czarodziejem?

Stul skinął głową. Usta mu drżały.

– Jest potężnym nekromantą i biegle maskuje swój ślad. Nawet szczury nic nie widziały. A przynajmniej nic, co zostałoby w ich mózgach…

Szczury. Czytanie ich myśli stało się w Laluni sztuką. Żądni łupów czarnoksiężnicy tresują te cholerstwa i wpuszczają je do kurhanów, gdzie spoczywają kości ludu martwego od tak dawna, że nawet jego nazwa nie zachowała się w pamięci miasta.

Ta myśl uspokoiła go nieco. Jeśli magowie i szczury widzieli to samo, znaczyło to, że na świecie jest jednak prawda.

Dziękujmy Kapturowi za szczurołapów. Nieustraszone skurczybyki splunęłyby czarnoksiężnikowi pod nogi, nawet gdyby ta ślina była ostatnią kroplą wilgoci na świecie.

– A gołębie? – zapytał niewinnie.

– Gołębie w nocy śpią – odparł Stul, spoglądając z niesmakiem na sierżanta. – Pewnych granic nie zamierzam przekraczać. Szczury są w porządku. Ale gołębie… – Pokręcił głową, odchrząknął i rozejrzał się w poszukiwaniu spluwaczki. Rzecz jasna, nie znalazł jej, zatem odwrócił się i splunął na bruk. – Ponadto w zabójcy zrodziło się upodobanie do szlachty…

Guld prychnął pogardliwie.

– Nie wyciągaj pochopnych wniosków, magu. To był daleki kuzyn dalekiego kuzyna. Średnio zamożny kupiec tekstylny, który nie pozostawił spadkobierców…

– To wystarczająco blisko. Król żąda rezultatów. – Stul Ophan przyglądał się sierżantowi z wyrazem twarzy mającym sugerować wzgardę. – Tu chodzi o twoją reputację, Guld.

– Reputację?

Sierżant roześmiał się z goryczą, po czym odwrócił się, zapominając na moment o magu.

O reputację? To moja głowa spoczywa na katowskim pieńku, a szary układa już kamienie na stos. Szlacheckie rody ogarnął popłoch. Podgryzają pomarszczone nogi króla, gdy tylko nie całują ich uniżenie. Jedenaście nocy, jedenaście ofiar. Żadnych świadków. Całe miasto jest przerażone. Sytuacja może się wymknąć spod kontroli. Muszę znaleźć tego skurwysyna. Muszę zobaczyć, jak wije się nadziany na szpikulce u Bramy Pałacowej. Czarodziej to coś nowego. Wreszcie mam jakąś wskazówkę.

Spojrzał na przykryte kawałkiem strzechy ciało kupca.

Od ofiar nie dowiedzieliśmy się niczego. To powinno było dać mi do myślenia. A uliczni wróżbici byli dziwnie spięci i nerwowi. To mag wystarczająco potężny, by zastraszyć przeciętnego użytkownika. I, co jeszcze gorsze, nekromanta, ktoś, kto potrafi uciszać dusze albo wysyłać je do Kaptura, nim jeszcze krew ostygnie.

Stul Ophan odchrząknął po raz drugi.

– No cóż – odezwał się. – W takim razie do jutra rana.

Guld wzdrygnął się, a potem otrząsnął.

– On w końcu popełni błąd… Jesteś pewien, że zabójca jest mężczyzną?

– Prawie.

Guld wbił wzrok w maga. Stul Ophan cofnął się o krok.

– Prawie? A co to właściwie znaczy?

– No więc wszystko wskazuje na to, że mamy do czynienia z mężczyzną, ale jest w tym coś dziwnego. Przyjąłem założenie, że po prostu starał się zamaskować ten fakt przez jakieś nieskomplikowane zaklątka i tak dalej…

– Kiepsko rzucone? Czy to pasuje do maga, który potrafi uciszać dusze i usuwać wspomnienia ze szczurzych mózgów?

Stul Ophan zmarszczył brwi.

– Hmm, nie, to faktycznie raczej nie ma sensu.

– Pomyśl nad tym jeszcze trochę, magu – rozkazał Guld i choć był tylko sierżantem w Straży Miejskiej, Ophan odpowiedział na jego polecenie pośpiesznym skinieniem głowy.

– Co mam powiedzieć królowi? – zapytał mag.

Guld wepchnął kciuki za pas do miecza. Minęły lata, odkąd ostatnio wyciągał broń, ale w tej chwili wielce by się ucieszył, gdyby trafiła się okazja. Przyjrzał się tłumowi, morzu twarzy, które napierało na pierścień strażników, zaciskając go coraz bardziej.

To może być każde z nich. Ten charczący żebrak o opadających kącikach ust. Tych dwóch szczurołapów. Tamta staruszka ze swymi lalkami u pasa. To jakiegoś rodzaju czarownica, widziałem ją już przedtem, na miejscu każdej z tych zbrodni. Teraz gorąco pragnie zabrać się do roboty nad kolejną lalką, jedenastą. Przesłuchiwałem ją przed sześcioma dniami. Nie należy zapominać, że ma tyle włosów na podbródku, że można by ją wziąć za mężczyznę. Albo może ów nieznajomy o smagłej twarzy. Pod tym pięknym płaszczem ma zbroję, a u pasa broń znakomitej roboty. To z pewnością cudzoziemiec, bo w tych okolicach nikt nie używa jednosiecznych bułatów. To może być każde z nich. Morderca mógł przyjść tu, by obejrzeć swe dzieło w świetle dnia, przyglądać się z triumfem temu z miejskich strażników, który ma najwięcej doświadczenia, gdy chodzi o takie sprawy.

– Powiedz Jego Królewskiej Mości, że mam już listę podejrzanych.

W gardle Stula Ophana zrodził się dźwięk, który mógł wyrażać niedowierzanie.

– Poinformuj też króla Seljure’a, że jego nadworny mag okazał się w miarę pomocny i że mam jeszcze do niego wiele pytań, oczekuję więc, że poświęci wszystkie swe siły pomocy w moich dociekaniach – ciągnął z przekąsem sierżant.

– Oczywiście – wychrypiał Stul Ophan. – Z woli króla jestem na twe rozkazy, sierżancie.

Odwrócił się i odszedł do czekającej nań karety.

Guld westchnął.

Lista podejrzanych. Ilu jest magów w Smętnej Laluni? Stu? Dwustu? A ile jest wśród nich prawdziwych talentów? Ilu przypływa tu na statkach kupieckich? Czy zabójca to cudzoziemiec, czy też ktoś z miejscowych zszedł na złą drogę? Zaawansowana magia ukrywa w sobie głębiny, mogące wypaczyć nawet najspokojniejszy umysł. A może to cień, który wyrwał się na swobodę, wylazł z jakiegoś poobijanego kurhanu, cały wściekły i nieszczęśliwy? Czy kopano ostatnio jakieś głębokie doły? Lepiej zapytać wyrównywaczy. Ale cienie? To nie w ich stylu…

Dzwony zadźwięczały jak szalone i nagle umilkły. Guld zmarszczył brwi, po czym przypomniał sobie rozkaz, który wydał młodemu kapralowi.

O cholera, czyżby chłopak potraktował to dosłownie?

***

W sali „Smakowitego Baru”, zagraconej, lecz niemal pozbawionej gości, snuł się poranny dym z paleniska, na którym przygotowywano śniadanie. Emancipor zasiadł za jedynym tu okrągłym stolikiem, nieopodal tylnej ściany, w towarzystwie Kreege’a i Dully’ego, którzy zamawiali wciąż nowe dzbanki, aż wreszcie ranek przeszedł w popołudnie. Niesmak, jakim zwykle wypełniała Emancipora ta para szczurów portowych, zmniejszał się z każdym kuflem pienistego ale. Zaczął nawet słuchać prowadzonej przez nich rozmowy.

– Seljure zawsze chwiejnie siedział na tronie – mówił Dully, drapiąc się w baryłkowatą pierś pod pokrytą plamami soli kamizelką. – Już od czasów, gdy Jheckowie zdobyli Stygg, a on nie zdecydował się na inwazję. Teraz mamy hordę dzikusów po drugiej stronie cieśniny, a Seljure nie potrafi zdobyć się na nic poza czczymi groźbami.

Znalazł wesz i uniósł ją, by przyjrzeć się insektowi, nim wsadzi go sobie do ust.

– To nie są do końca dzikusy – sprzeciwił się Kreege, cedząc powoli słowa. Potarł szczecinę porastającą jego masywną żuchwę i przymrużył powieki małych, ciemnych oczek. – Jheckowie nie należą do prostych hord. W ich panteonie roi się od duchów, demonów i tak dalej, a wódz wojenny jest odpowiedzialny przed starszymi w każdej kwestii, pomijając plany bitew. Niewykluczone też, że naprawdę jest kimś szczególnym, biorąc pod uwagę jego sukcesy. W końcu Stygg padł w ciągu jednego dnia i jednej nocy, a kto wie, jaką magią włada sam wódz. Ale jeśli starsi…

– To mnie nie obchodzi… – przerwał mu Dully, wymachując wysmarowaną tłuszczem dłonią, jakby opędzał się od portowych much. – Ciesz się, że Jheckowie nie potrafią wytyczyć prostego kursu na Mętach. Słyszałem, że spalili styggijskie galery w portach. Jeśli ten przykład tępogłowej głupoty nie kosztował wodza wojennego jego kapelusza z piórami, to ci starsi mają mniej rozumu niż jeżowce. To wszystko, co mam do powiedzenia. To Seljure, który chwiejnie siedzi na tronie, może uczynić ze Smętnej Laluni łatwą zdobycz.

– To szlachta nakłada miastu kajdany – nie ustępował Kreege. – I Seljure’owi też. Do tego w niczym mu nie pomaga fakt, że jego jedyną dziedziczką jest niewyżyta ladacznica, zdeterminowana pójść do łóżka z każdym szlachcicem czystej krwi w całej Laluni. Są również kapłani, którzy także mu nie pomagają tymi wszystkimi zapowiedziami zagłady i innymi takimi bzdurami. Na tym właśnie polega problem, i to nie tylko w Smętnej Laluni. Tak samo wygląda to we wszystkich miastach na świecie. Zdegenerowane dynastie i wiecznie jęczący kapłani. Klasyczny przykład podziału władzy i walki o bogactwa złupione z prostych ludzi. A my jesteśmy tylko mułami dźwigającymi jarzmo.

– Potrzebny nam król, który miałby kawałek kręgosłupa, i to wszystko – poskarżył się Dully.

– Tak właśnie mówili w Korelu, kiedy ten nadęty kapitan, Szalony Jelec, zagarnął tron. Ale wkrótce potem nikt już nic nie mówił, bo wszyscy byli martwi albo i gorzej.

– Wyjątek potwierdza regułę…

– Nie w polityce.

Obaj staruszkowie łypali na siebie spode łba. Potem Dully trącił Kreege’a łokciem i powiedział do Emancipora:

– I co Mancy, znowu szukasz pracy, hę? – Obaj robotnicy portowi uśmiechnęli się szeroko. – Wygląda na to, że miałeś ostatnio szczęście Chłopaka do pracodawców. Niech Pani ma w opiece biednego głupka, który się zgodzi cię zatrudnić. Nie chcę powiedzieć, że jesteś złym pracownikiem, oczywiście.

Kreege uśmiechnął się jeszcze szerzej, odsłaniając nierówne, próchnicze pieńki zębów.

– A może Kaptur zrobił cię swoim Heroldem? – zauważył. – Zastanawiałeś się nad tym? No wiesz, to się zdarza. Ostatnio nie mamy tu zbyt wielu wróżbitów czytających talię, więc trudno to określić. Pan Śmierci wybiera sobie, kogo chce, i nie można nic na to poradzić, nieprawdaż?

– Kreege ma trochę racji – poparł go Dully. – Jak umarł twój pierwszy pracodawca? Słyszałem, że utopił się we własnym łożu. Miał płuca pełne wody i odcisk dłoni na ustach. Na oddech Kaptura, cóż za śmierć…

Emancipor chrząknął, spoglądając na swój kufel.

– Sierżant Guld ustalił prawdę, Kreege. To było skrytobójstwo. Luksor wdał się w niewłaściwą grę z nieodpowiednimi ludźmi. Guld szybko znalazł zabójcę i skurwysyn wisiał na haku przez długie dni, zanim wyśpiewał, kto pociągał za jego sznurki.

Wypił długi łyk, by uczcić przeklętą pamięć Luksora.

Dully pochylił się nad blatem. Jego przekrwione oczy błyszczały.

– Ale co z następnym, Mancy? Cyrulik powiedział, że jego serce eksplodowało. Wyobraź to sobie tylko. Do tego był jeszcze taki młody, że mógłby być twoim synem.

– I taki gruby, że mógłby przechylić karetę, gdyby nie siedział pośrodku – odwarknął Emancipor. – Ja wiem to najlepiej, bo sam wpychałem go do środka i wyciągałem na zewnątrz. Zawsze powtarzam, że każdy sam decyduje o własnym losie.

Wypił resztę ale, by uczcić pamięć biednego, grubego Septryla.

– A teraz kupiec Baltro – ciągnął Kreege. – Słyszałem, że ktoś wyciął mu flaki, a do tego język, żeby śledczy nie mogli zmusić ducha do mówienia. Ludzie gadają, że był tam nadworny mag królewski, który obwąchiwał buty Gulda.

Emancipor uniósł wzrok i popatrzył, mrugając, na Kreege’a. Kręciło mu się w głowie.

– Nadworny mag? Naprawdę?

– Chyba nie masz się czego bać, co? – zapytał Dully, unosząc brwi.

– Baltro był szlachetnie urodzony – stwierdził z drżeniem Kreege. – To, co mu zrobiono między nogami…

– Zamknij się – warknął Emancipor. – Był dobrym człowiekiem, na swój sposób. Pamiętaj, że plucie do morza nie uspokoi wiatru.

– Jeszcze jedną kolejkę? – zapytał Dully, chcąc załagodzić spór.

Emancipor skrzywił się wściekle.

– Skąd masz tyle forsy?

Dully uśmiechnął się, dłubiąc w zębach.

– Pozbywamy się ciał – wyjaśnił, robiąc przerwę na beknięcie. – Nie ma dusz, zgadza się? Zniknęły, nie zostawiając żadnego śladu. Tak, jakby nigdy ich nie było. Kapłani mówią, że to tylko mięso. Nie zgadzają się odprawiać obrządków ani uczcić ich pamięci, bez względu na to, ile bliscy zapłacili im z góry. Nie chcą nawet dotknąć tych ciał i kropka.

– Naszym zadaniem jest zabierać je na plażę – wyjaśnił Kreege. Kłapnął zębami. – Dzięki temu kraby są tłuste i smaczne.

Emancipor wytrzeszczył oczy.

– Łapiecie kraby i potem je sprzedajecie!

– Czemu by nie? Chyba nie smakują inaczej, prawda? Trzy emolle na funt. Całkiem nieźle na tym wychodzimy.

– To… okropne.

– To zwykły interes – sprzeciwił się Dully. – Zresztą pijesz za te pieniądze, Mancy.

– No jasne – dodał Kreege.

Emancipor potarł twarz, która nagle mu zdrętwiała.

– No, ale jestem w żałobie, prawda?

– Hej! – zawołał Dully, prostując się. – Widziałem na placu ogłoszenie. Ktoś szuka lokaja. Jeśli możesz jeszcze chodzić prosto, mógłbyś tam zajrzeć.

– Zaczekaj… – odezwał się Kreege z zakłopotaną miną, ale Dully wymierzył mu kuksańca w bok.

– To jest jakiś pomysł – podjął Dully. – Ta twoja żona nie lubi, jak jesteś bezrobotny, prawda? Nie chodzi o to, że jestem wścibski. Chcę ci tylko pomóc.

– Na centralnym słupie?

– Ehe.

Na oddech Kaptura. Tych dwóch handlarzy krabami lituje się nade mną.

– Lokaja, tak? – Zmarszczył brwi. Powożenie karetami było dobrą robotą. Wolał konie od większości ludzi. Ale lokajstwo… musiałby się ciągle płaszczyć. – Nalej mi jeszcze jeden kufel, dla uczczenia pamięci Baltra, a potem pójdę to zobaczyć.

Dully wyszczerzył zęby w uśmiechu.

– W takim właśnie duchu… hmm… – Poczerwieniał na twarzy. – Nie chodzi mi o Baltra, oczywiście.

***

Idąc w stronę Ronda Rybnego, Emancipor przekonał się, że wypił za dużo piwa. Widział mnóstwo prostych linii, ale trudno mu się było ich trzymać. Gdy dotarł na rondo, świat wirował już wokół niego, a kiedy zamknął oczy, czuł się tak, jakby jego umysł spadał przez mroczny tunel. A gdzieś na jego dnie czekała Subly, która zawsze powtarzała mężowi, że podąży za nim przez Bramę Kaptura, jeśli, umierając, zostawi jej dług albo wpędzi ją w jakieś inne kłopoty. Mógł niemal słyszeć, jak pyskuje demonom, gdzieś tam na dole. Zaklął pod nosem i poprzysiągł, że będzie miał oczy otwarte.

– Nie mogę umrzeć – mruknął. – Poza tym to tylko trunek. Nie umieram ani nie spadam. Jeszcze nie. Człowiek potrzebuje pracy, potrzebuje grosza, ma obowiązki.

Słońce prawie już zaszło i rondo opustoszało. Handlarze i rzemieślnicy naprawiający sieci zamknęli swe stragany, a gołębie i mewy przechadzały się nie niepokojone przez nikogo pośród nagromadzonych w ciągu dnia śmieci. Nawet opierający się o mur przy wejściu na rondo Emancipor wyczuwał nerwowy pośpiech handlarzy ryb. Noc przynosiła teraz ze sobą w Smętnej Laluni nową grozę i nikt nie był skłonny zwlekać, gdy cienie się wydłużały. Emancipor zastanawiał się, dlaczego nie czuje strachu. Z pewnością była to odwaga zrodzona z ale. Ponadto kroki Kaptura nieraz już zbliżały się bardzo do ścieżki jego życia i z jakiegoś powodu przekonało go to, że dzisiejszej nocy nie może go spotkać nic złego.

– Oczywiście, jeśli dostanę tę robotę, wszystko może się zdarzyć – wymamrotał. – Muszę mieć oczy otwarte, tak jest.

Miejski strażnik śledził wzrokiem Emancipora, gdy ten podszedł chwiejnym krokiem do słupa ogłoszeniowego stojącego pośrodku ronda, w pobliżu Fontanny Beru. Spieniona broda boga spływała ospale do wypełnionej pierzem sadzawki. Emancipor machnął lekceważąco ręką do strażnika, który przyglądał się mu z kamienną twarzą.

– Czuję się bezpieczny! – zawołał. – Herold Kaptura! To ja nim jestem, he, he! – Zmarszczył brwi, gdy mężczyzna pośpiesznie nakreślił dłonią znak chroniący przed złem i odsunął się od niego. – To był żart! – krzyknął do niego. – Przysięgam na Kaptura… to znaczy na Siostry! Niech Zdrowie i Zaraza wzbogacą mój sos… to znaczy los. Wracaj, człowieku! Żartowałem!

Emancipor znowu zaczął mamrotać. Rozejrzał się i przekonał, że został sam. Wokół nie było żywej duszy. Wszyscy ulotnili się z nadzwyczajną szybkością. Wzruszył ramionami i skupił uwagę na usmarowanym smołą drewnianym słupie.

Wisiała na nim tylko jedna kartka. Przybito ją na wysokości jego piersi. Papier był dobrej jakości, ze szmat. Emancipor chrząknął.

– To drogi papier, kurczę. Dziwne, że wisi tu tak długo.

Nagle zauważył blady znak osłony, nakreślony inkaustem w prawym dolnym rogu. To nie było pomniejsze zaklątko, mające wywołać czyraki u rodziny tego, kto byłby na tyle głupi, by ukraść kartkę, ani nawet coś umiarkowanie paskudnego, jak impotencja czy utrata włosów. Nie, wewnątrz okrągłego znaku nakreślono wprawną kreską czaszkę.

– Na brodę Beru – wyszeptał Emancipor. – Śmierć. Ta cholerna kartka przeżyje sam słup.

Zbliżył się podenerwowany, by odczytać słowa. Ich wygląd wskazywał na rękę wynajętego skryby, i to dobrego. Gdyby Emancipor był trzeźwy, mógłby coś wywnioskować z tych wszystkich szczegółów. Był jednak pijany – i zdawał sobie z tego sprawę – zatem wysiłek związany z poważnym namysłem wydawał mu się stanowczo zbyt wielki. Wiedział, że zachowuje się nierozważnie, ale jeśli nie chciał wracać do Subly nieodziany w płaszcz zatrudnionego, musiał podjąć ryzyko.

Oparł się ręką o słup i nachylił nad kartką, mrużąc oczy. Na szczęście tekst był krótki.

Potrzebny lokaj. Pełne godziny pracy. Podróże.
Pensja do uzgodnienia, zależnie od doświadczenia.
Czekamy w gospodzie „Pod Żałobnikiem”.

„Pod Żałobnikiem”… to tuż za rogiem. I „podróże”. Na kapuzę Kaptura, to by znaczyło… no cóż, znaczyłoby dokładnie to, co miało znaczyć…

Poczuł, że jego gumowata twarz rozciąga się w szerokim uśmiechu, aż wreszcie zaczęła go boleć z czystego zachwytu.

Żoneczka dostanie pieniążki, a ja będę daleko, daleko od domu. He, he.

Jego ręka zsunęła się ze słupa. Gdy się ocknął, leżał na bruku, wpatrując się w bezchmurne nocne niebo. Bolał go nos, lecz było to odległe cierpienie. Usiadł i rozejrzał się nadal mocno zamroczony. Na rondzie nie było nikogo oprócz kilku uliczników, którzy przyglądali się mu z wylotu zaułka. Wszyscy sprawiali wrażenie rozczarowanych, że się obudził.

– Ulegacie złudzeniom – mruknął, wstając. – Idę znaleźć nową robotę, natychmiast.

Zachwiał się, nim zdołał się wyprostować. Obmacał kurtkę i spodnie stangreta, było jednak za ciemno, by potrafił określić, w jakim są stanie. Rzecz jasna, były wilgotne, ale to nie stanowiło dlań niespodzianki, biorąc pod uwagę gęsty splot sztywnego w ramionach płaszcza oraz jego długie rękawy o ciasnych mankietach.

– Zresztą pewnie dadzą mi liberię – mruknął. – Może nawet szytą na zamówienie.

„Pod Żałobnikiem”. Tędy.

Wydawało mu się, że droga trwa bez końca, wreszcie jednak ujrzał szyld z płaczącym mężczyzną umieszczony nad wejściem do wąskiej trzypiętrowej gospody. W żółtym świetle zawieszonej na haku pod szyldem lampy widać było odźwiernego, który opierał się o zdobną framugę. U jego skórzanego pasa wisiał masywny knut. Gdy zobaczył zbliżającego się Emancipora, jedna z jego mięsistych dłoni przesunęła się na uchwyt.

– Zmiataj, staruszku – warknął.

Emancipor zatrzymał się na granicy oświetlonego obszaru, chwiejąc się lekko na nogach.

– Jestem umówiony – oznajmił, prostując się i wysuwając podbródek.

– Nie tutaj.

– Jestem lokajem. Mam tu robotę, tak jest.

Odźwierny uniósł rękę i podrapał się po ciemieniu tuż nad guzowatym czołem.

– Chyba nie na długo, sądząc z tego, jak wyglądasz i cuchniesz. No, ale… – Podrapał się znowu, a potem uśmiechnął szeroko. – Zjawiasz się o odpowiedniej porze. No wiesz, teraz pewnie nie śpią. Właź do środka i przedstaw się skrybie. On cię do nich zaprowadzi.

– Tak właśnie zrobię, dobry człowieku.

Odźwierny otworzył drzwi. Emancipor posuwał się naprzód ostrożnie i zdołał wejść do środka, nie obijając się o framugę. Przystanął, gdy drzwi zamknęły się za nim, i zamrugał oślepiony jasnym blaskiem sześciu świec stojących na półkach naprzeciwko wieszaka z ubraniami. Sądząc z wyglądu pozłacanej miski, która stała na półce poniżej świec, zapalił je jakiś wyznawca D’rek.

Podszedł bliżej i zajrzał do miski. Wypełniała ją kłębiąca się masa białych robaków, którym krew jakiegoś nieszczęsnego zwierzęcia nadała lekko różową barwę. Emancipora dopadły mdłości. Oparł się dłońmi o ścianę, czując, że gardło wypełnia mu gorzkie pieniste ale. Zwymiotował do naczynia, nie widząc żadnego innego miejsca, w którym mógłby to zrobić.

Robaki miotały się w bursztynowej, usianej plamkami piany żółci, jakby tonęły.

Emancipor zachwiał się, otarł usta, a potem brzeg miski, i odwrócił się od ściany. W powietrzu unosiła się woń jakiegoś styggijskiego kadzidła, słodka jak gnijące owoce. Miał nadzieję, że to wystarczy, by ukryć smród wymiocin. Stłumił kolejny atak mdłości, a potem głęboko odetchnął, powoli i ostrożnie.

– Kto idzie? – odezwał się ktoś po prawej w głębi korytarza.

Na korytarz wyszedł z bojaźliwą miną chudy, zgarbiony staruszek o palcach czarnych od inkaustu. Gdy tylko zauważył Emancipora, wyprostował się, piorunując intruza spojrzeniem.

– Czy ten tępogłowy wół Dalg do cna oszalał? – Skryba podbiegł do Emancipora. – Wynocha, wynocha! – zawołał, wymachując rękami.

Stanął jednak jak wryty, gdy intruz odpowiedział śmiało:

– Więcej uprzejmości, mój panie! Zatrzymałem się tu na chwilę, żeby, hmm, złożyć ofiarę Robakowi Jesieni. Jesztem lokajem, jeszli łaszka. Sztawiłem się punktualnie, tak jak mi zlecono. Zaprowadź mnie do pracodawcy, i to migiem.

Zanim będę musiał złożyć kolejną ofiarę, niech mi D’rek wybaczy.

Po pomarszczonej twarzy skryby przebiegł godny aktora ciąg uczuć. Ostatnim z nich był podszyty strachem szacunek. Staruszek wciąż przesuwał czarnym koniuszkiem języka po suchych wargach. Po chwili skryba uśmiechnął się do Emancipora, który obserwował go zafascynowany.

– Sprytny jesteś, co? To trafna decyzja. – Dotknął palcem czubka nosa. – Tak jest. Pożoga wie, że do pracy dla tych dwóch przyszedłbym tylko w takim stanie. To nie znaczy, że źle im życzę, no wiesz. Ale mam swój rozum i wiem, że zalany w pestkę lokaj świetnie pasuje do godziny i do cienia, jaki oni rzucają. To odpowiednia postawa i tak dalej, hę? No wiesz… – Ujął Emancipora za ramię i poprowadził go w stronę wiodących na górę schodów. – Pewnie cię wyleją, bo to twoja pierwsza noc i tak dalej, ale i tak warto było. Są na najwyższym piętrze. To najlepsze pokoje w całej gospodzie, jeśli komuś nie przeszkadzają nietoperze pod okapem. Idę o zakład, że dla nich to chleb z masłem.

Wspinaczka po schodach i nagła lekkość w żołądku otrzeźwiły nieco Emancipora. Gdy dotarli ze skrybą na czwarty pomost, przeszli wąskim korytarzem i zatrzymali się przed ostatnimi drzwiami po prawej, zaczęło do niego docierać, że z bezładnej gadaniny skryby można było wyczytać jakieś dziwne fakty na temat jego nowych pracodawców.

Nowych? To znaczy, że już mnie przyjęli? Nie, nie przypominam sobie niczego w tym rodzaju.

Spróbował zastanowić się, o co tu może chodzić… ale bez powodzenia. Oprzytomniał już na tyle, że przygładził dłonią upstrzone siwizną włosy, w tej samej chwili gdy zdyszany skryba zaskrobał cicho w drzwi. Po chwili rygiel się odsunął i drzwi otworzyły się bezgłośnie.

– Łaskawy panie, przyszedł wasz lokaj – odezwał się pośpiesznie staruszek, pochylając głowę.

Pokłonił się jeszcze niżej i ruszył z powrotem ku schodom.

Emancipor zaczerpnął głęboko tchu i podniósł wzrok na przyglądającego mu się zimno mężczyznę. Gdy poczuł na sobie pełen ciężar spojrzenia jego martwych, szarych oczu, wzdłuż kręgosłupa przebiegł mu dreszcz, zdołał jednak się nie wzdrygnąć. Nie spuścił też wzroku, przyjrzał się więc nieznajomemu równie uważnie, jak tamten przyglądał się jemu. Jasne oczy miał głęboko osadzone w białej jak kreda twarzy o wyrazistych rysach. Jego czoło było wysokie i kwadratowe, a siwiejące, zaczesane do góry włosy długie jak u marynarza i związane w koński ogon. Z kanciastego, wystającego podbródka sterczała ostro zakończona broda, poprzeszywana pasmami barwy żelaza. Mężczyzna wyglądał na czterdzieści parę lat i był odziany w długi, podszyty futrem szlafrok, stanowczo za ciepły na Smętną Lalunię. Długopalce dłonie, na których nie nosił pierścieni, splótł przed jedwabnym sznurem zastępującym mu pas.

Emancipor odchrząknął.

– Wielce szlachetny panie! – zagrzmiał.

Za głośno, niech to szlag.

Skóra wokół oczu mężczyzny napięła się ledwie dostrzegalnie.

– Jestem Emancipor Reese, znamienity lokaj, stangret, kucharz… – dodał nieco ciszej.

– Jesteś pijany – przerwał mu mężczyzna. Emancipor nigdy w życiu nie słyszał takiego akcentu. – I masz złamany nos, chociaż wygląda na to, że krwawi coraz słabiej.

– Najpokorniej przepraszam, panie – zdołał wykrztusić Emancipor. – Za mój stan winą obciążam żałobę. Za nos słup ogłoszeniowy albo może brukowce.

– Żałobę?

– Tak, panie. Przeżyłem sztraszliwą, oszobisztą tragedię.

– To bardzo przykre. Wejdź do środka, panie Reese.

Pomieszczenie zajmowało czwartą część najwyższego piętra. Stały w nim dwa łoża z baldachimami, zasłane wymiętą pościelą, biurko skryby z szufladami i skórzanym blokiem listowym, a przed biurkiem taboret. Ściany zdobiły kiepsko namalowane freski, wprawione w tanie płyciny. Po lewej stronie biurka znajdowała się wielka garderoba. Przez otwarte drzwi było widać, że jest pusta. Obok szafy ulokowano wejście do prywatnej łazienki, zasłonięte wyszywaną paciorkami kotarą z miękkiej skóry. Pod jedną ze ścian ustawiono cztery poobijane, sięgające piersi Emancipora kufry podróżne. Tylko jeden miał otwartą pokrywę i widać w nim było piękne stroje cudzoziemskiego kroju, umieszczone na żelaznych wieszakach. W pokoju nie było nikogo więcej, lecz wyczuwało się tu obecność drugiej osoby, co potwierdzało również niepościelone łoże. Jedyną naprawdę osobliwą rzecz stanowiła tu leżąca na bliższym łożu płyta szarego łupku wielkości talerza. Emancipor zmarszczył brwi na jej widok, a potem westchnął i uśmiechnął się pogodnie do mężczyzny, który stał spokojnie przy drzwiach. Zdążył je już zamknąć, zaciskając pętlę.

Jest wysoki. To ułatwia symulowanie ukłonów.

– Czy możesz przedstawić mi jakieś referencje, panie Reese?

– Och tak, oczywiście! – Emancipor złapał się na tym, że kiwa bez przerwy głową. Spróbował przestać, ale bez powodzenia. – Od mojej żony Subly. Trzydzieści jeden lat…

– Chodziło mi o poprzedniego pracodawcę.

– On nie żyje.

– To od jeszcze poprzedniego.

– Też nie żyje.

Mężczyzna uniósł cienką brew.

– A ten, który był jeszcze przedtem?

– Również nie żyje.

– A przedtem?

– Przedtem byłem sternikiem na żaglowcu kupieckim Słony Osad. Przez dwadzieścia lat pływałem do Styggu Krwawym Spacerem.

– A co się stało z tym statkiem i jego kapitanem?

– Leżą sześćdziesiąt sążni pod wodą, nieopodal Szelfu Ridry.

Druga brew uniosła się, dołączając do pierwszej.

– Masz imponującą historię, panie Reese.

Emancipor zamrugał.

Jak on to robi z tymi brwiami?

– To prawda. A wszystko to byli dobrzy ludzie.

– A czy… obchodzisz po nich żałobę co noc?

– Słucham? Aha. Nie, nie. Tylko następnego dnia, łaskawy panie. Tylko wtedy. Biedny Baltro był uczciwym człowiekiem…

– Baltro? Kupiec Baltro? Czy to nie on był ostatnią ofiarą tego szaleńca, który grasuje nocami po mieście?

– W rzeczy samej. Byłem ostatnim człowiekiem, który go widział żywego.

Brwi mężczyzny uniosły się jeszcze wyżej.

– Oprócz zabójcy oczywiście – dodał Emancipor.

– Oczywiście.

– Nikt nigdy się na mnie nie skarżył.

– Wywnioskowałem to z twoich słów, panie Reese. – Mężczyzna rozprostował ręce i wskazał na stojący przy biurku taboret. – Usiądź, proszę. Spróbuję ci opisać, czego oczekuję od swego lokaja.

Emancipor ponownie się uśmiechnął i usiadł na stołku.

– Czytałem w ogłoszeniu, że w grę wchodzą podróże.

– To ci nie odpowiada, panie Reese?

Mężczyzna przystanął u stóp jednego z łóżek, ponownie krzyżując ręce przed sobą.

– Bynajmniej. To zaleta. Teraz, gdy na morzach się uspokoiło i można zapomnieć o krwawym mycie, ogarnęła mnie tęsknota za morską pianą, za kołysaniem się pokładu i horyzontu, za portami, zwrotami i szotami… Czy coś się stało, panie?

Mężczyzna zaczął się wiercić nerwowo, a jego już przedtem blada twarz nabrała szarawego odcienia.

– Nie, po prostu wolę podróżować lądem. Jak rozumiem, umiesz czytać? Czy może kogoś wynajmowałeś?

– Nie, nie, umiem czytać, panie. Mam do tego talent. Czytam po laluniowemu, kradzieżowemu i styggijsku. Nauczyłem, się tego z map morskich. No wiesz, panie, nasz pilot lubił miód pitny…

– A czy potrafisz również pisać w tych językach, panie Reese?

– Tak jest. Czytanie i pisanie. Hej, umiem nawet czytać po mell’zańsku!

– Po malazańsku?

– Nie, mell’zańsku. Chodzi o imperium.

– Oczywiście. Powiedz mi, czy masz coś przeciwko temu, żeby pracować nocą, a spać za dnia? Jak rozumiem, jesteś żonaty…

– To bardzo mi odpowiada, panie.

Mężczyzna zmarszczył brwi, a potem skinął głową.

– Bardzo dobrze. W skład obowiązków wchodzi załatwianie codziennych spraw związanych z wymogami podróży. Rezerwacja miejsc na statku, negocjacje z władzami portowymi, wyszukiwanie lokum odpowiadającego naszym potrzebom, dbanie o to, by nasze ubiory były czyste, wypachnione i wolne od robactwa, i tak dalej. Robiłeś już takie rzeczy, panie Reese?

– Takie i gorsze… chciałem powiedzieć: takie i więcej, panie. Umiem też czesać i podkuwać konie, naprawiać uprząż, szyć, czytać mapy, orientować się według gwiazd, wiązać węzły, splatać liny…

– Tak, tak, bardzo dobrze. A teraz pomówmy o zapłacie…

Emancipor uśmiechnął się.

– Jestem wyjątkowo tani, panie. Wyjątkowo tani.

Mężczyzna westchnął.

– Z takimi talentami? Nonsens, panie Reese. Nie doceniasz siebie. Zaproponuję ci roczny kontrakt i zdeponuję odpowiednią sumę w szanowanej agencji, by zapewnić regularny transfer środków do twojej rodziny. Gdy będziesz nam towarzyszył w drodze, o twoje osobiste potrzeby zadbamy gratis. Czy suma tysiąca dwustu standardowych sztuk srebra rocznie będzie do zaakceptowania?

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki