Spis treści

1. Podziękowania

2. Dramatis Personae

3. Prolog

4. Księga pierwsza

Tytuł oryginału: Gardens of the Moon

Copyright © 1999 by Steven Erikson
Copyright for the Polish translation © 2021 by Wydawnictwo MAG

Redakcja: Joanna Figlewska
Korekta: Urszula Okrzeja
Ilustracja na okładce: Steve Stone
Opracowanie graficzne okładki: Jarosław Musiał
Projekt typograficzny: Tomek Laisar Fruń

ISBN 978-83-66712-64-5
Wydanie V

Wydawca:
Wydawnictwo MAG
ul. Krypska 21 m. 63
04-082 Warszawa
tel./fax 228 134 743
www.mag.com.pl

Wyłączny dystrybutor:
Dressler Dublin sp. z o. o.
ul. Poznańska 91
05-850 Ożarów Maz.
tel. 227 335 010
www.dressler.com.pl

Wersję elektroniczną przygotowano w systemie Zecer firmy Elibri

Ta powieść dedykowana jest
J.C. Esslemontowi,
za wspólnie zdobywane światy

Podziękowania

Żadna powieść nie może powstać w izolacji. Autor chciałby podziękować za wieloletnie wsparcie następującym osobom: Clare Thomas, Bowenowi, Markowi Paxtonowi-MacRae, Davidowi Keckowi, Courtneyowi, Ryanowi, Chrisowi i Rickowi, Mireille Theriacelt, Dennisowi Valdronowi, Keithowi Addisonowi, Susan, Davidowi i Harriet, Clare i Davidowi Thomasowi juniorowi, Chrisowi Rodellowi, Patrickowi Carrollowi, Kate Peach, Peterowi Knowlsonowi, Rune, Kentowi, Val i dzieciakom, mojemu niestrudzonemu agentowi Patrickowi Walshowi oraz znakomitemu redaktorowi Simonowi Taylorowi.

Dramatis Personae

Imperium Malazańskie

Zastęp Jednorękiego

Tattersail: kadrowa czarodziejka, Druga Armia, interpretatorka Talii Smoków

Loczek: kadrowy mag, Druga Armia, niesympatyczny rywal Tayschrenna

Calot: kadrowy mag, Druga Armia, kochanek Tattersail

Toc Młodszy: zwiadowca, Druga Armia, Agent Szponu, który odniósł poważne rany podczas oblężenia Pale

Podpalacze Mostów

Sierżant Sójeczka: Dziewiąta Drużyna, dawny dowódca Drugiej Armii

Kapral Kalam: Dziewiąta Drużyna, były szpon z Siedmiu Miast

Szybki Ben: Dziewiąta Drużyna, mag z Siedmiu Miast

Żal: Dziewiąta Drużyna, śmiertelnie groźna morderczyni wyglądająca jak młoda dziewczyna

Płot: Dziewiąta Drużyna, saper

Skrzypek: Dziewiąta Drużyna, saper

Biegunek: Dziewiąta Drużyna, barghascki wojownik

Młotek: Dziewiąta Drużyna, uzdrowiciel

Sierżant Nerwusik: Siódma Drużyna

Wykałaczka: Siódma Drużyna

Dowództwo Armii Imperialnych

Stabro Ganoes Paran: szlachetnie urodzony oficer malazański

Dujek Jednoręki: wielka pięść, głównodowodzący Armii Malazańskich podczas wojny na Genabackis

Tayschrenn: wielki mag w służbie cesarzowej

Bellurdan: wielki mag w służbie cesarzowej

Nightchill: wielka czarodziejka w służbie cesarzowej

A’Karonys: wielki mag w służbie cesarzowej

Lorn: przyboczna cesarzowej

Topper: dowódca Szponu

Cesarzowa Laseen: władczyni Imperium Malazańskiego

Dom Paranów (Unta)

Tavore: siostra Ganoesa (drugie dziecko)

Felisin: najmłodsza siostra Ganoesa

Gamet: weteran, strażnik domowy

W Czasach Cesarza

Cesarz Kellanved: założyciel imperium, zamordowany przez Laseen

Tancerz: główny doradca cesarza, zamordowany przez Laseen

Gburka: dawne imię Laseen, w czasach gdy była dowódcą Szponu

Dassem Ultor: pierwszy miecz imperium, zabity pod Y’ghatan, jednym z Siedmiu Miast

Toc (Starszy): zaginiony podczas zarządzonej przez Laseen czystki starej gwardii

W Darudżystanie

Bywalcy Gospody „Pod Feniksem”

Kruppe: człowiek fałszywie skromny

Crokus Younghand: młody złodziej

Rallick Nom: skrytobójca z gildii

Murillio: bawidamek

Coll: pijak

Meese: regularna klientka

Irilta: regularna klientka

Scurve: oberżysta

Sulty: posługaczka

Chert: pechowy osiłek

Koteria T’orrud

Baruk: wielki alchemik

Derudan: czarownica władająca Tennes

Mammot: wielki kapłan D’riss i wybitny uczony, wuj Crokusa

Travale: pobożny żołnierz Koterii

Tholis: wielki mag

Parald: wielki mag

Rada

Turban Orr: wpływowy rajca i kochanek Simtal

Lim: sojusznik Turbana Orra

Simtal: pani Majątku Simtal

Estraysian D’Arle: rywal Turbana Orra

Challice D’Arle: córka Turbana Orra

Gildia Skrytobójców

Vorcan: władczyni gildii (znana też jako mistrzyni skrytobójców)

Ocelot: naczelnik klanu Rallicka Noma

Talo Krafar: skrytobójca z klanu Jurriga Denatte’a

Krute z Talientu: agent gildii

Inni Mieszkańcy

Węgorz: człowiek uważany za szefa siatki szpiegowskiej

Niszczyciel Kręgu: agent Węgorza

Vildrom: strażnik miejski

Kapitan Stillis: kapitan straży z Majątku Simtal

Pozostali Gracze

Tiste Andii

Anomander Rake: władca Odprysku Księżyca, Syn Ciemności, Rycerz Ciemności

Serrat: zastępczyni Rake’a

Korlat: nocna łowczyni, kuzynka Serrat

Orfantal: nocna łowczyni

Horult: nocny łowca

T’lan Imassowie

Logros: wódz klanów T’lan Imassów, służących Imperium Malazańskiemu

Onos T’oolan: bezklanowy wojownik

Pran Chole: rzucający kości (szaman) T’lan Imassów Krona

Kig Aven: wódz klanu

Inni

Starucha: Wielki Kruk, służka Anomandera Rake’a

Silanah: eleint, towarzyszka Anomandera Rake’a

Raest: jaghucki tyran

K’rul: pradawny bóg, Wytyczający Ścieżki

Caladan Brood: naczelnywódz walczący z malazańskimi armiami podczas kampanii północnej

Kallor: zastępca Brooda

Książę K’azz D’Avore: dowódca Karmazynowej Gwardii

Jorrick Ostra Lanca: oficer Karmazynowej Gwardii

Czepiec: wielki mag Karmazynowej Gwardii

Kapral Blues: Szóste Ostrze Karmazynowej Gwardii

Paluszek: Szóste Ostrze Karmazynowej Gwardii

Ogar Baran: Ogar Cienia

Ogar Blind: Ogar Cienia

Ogar Gear: Ogar Cienia

Ogar Rood: Ogar Cienia

Ogar Shan: Ogar Cienia

Ogar Doan: Ogar Cienia

Ogar Ganrod: Ogar Cienia

Tron Cienia/Ammanas: władca Groty Cienia

Sznur/Kotylion: towarzysz Tronu Cienia i patron skrytobójców

Icarium: budowniczy Koła Wieków w Darudżystanie

Mappo: towarzysz Icariuma

Pannioński Jasnowidz: prorok-tyran władający Pannion Domin

Popioły już ostygły i otwieramy starą księgę.

Na jej zatłuszczonych stronicach chłodne słowa mówią nam o poległych, o imperium w rozkładzie.

Ogień przygasł, jego blask i iskierki życia są już tylko wspomnieniem. Wzrok mi słabnie.

Jaki jest kolor mych myśli, gdy otwieram „Księgę poległych” i wciągam głęboko w płuca woń historii? Posłuchajcie przeto słów, które przyszły z tym oddechem.

Te wciąż powracające opowieści mówią o nas wszystkich. Jesteśmy powtórką historii, niczym więcej, a ona trwa bez końca, który jest wszystkim.

Cesarz nie żyje!
I jego prawa ręka – zimna i odrąbana!
Zważ jednak na niknące cienie,
rozdwojone, okrwawione i pokonane,
umykające przed wzrokiem śmiertelników…
Berło straciło władzę,
zgasły pozłacane kandelabry,
a z wysadzanego twardymi klejnotami paleniska
siedem lat umykało ciepło…
Cesarz nie żyje.
I jego sługa i towarzysz. Sznur przecięto.
Zważ jednak na zwiastuny powrotu:
słabnący mrok, strzęp całunu,
który spowija dzieci w gasnącym blasku imperium.
Usłysz słabą repryzę trenu.
Nim słońce zajdzie, dzień spłynie czerwienią
po wyboistym gruncie. A w obsydianowych oczach
siedem razy zabrzmi kurant zemsty…

Wołanie do cienia (I. 1. 1-18)
Felisin (ur. 1146)

Prolog

1154 rok snu Pożogi
96 rok Imperium Malazańskiego
Ostatni rok panowania cesarza Kellanveda

Czarną, pokrytą dziobami powierzchnię Chorągiewki Mocka pokrywały plamy rdzy przypominające krwawe morza. Liczyła sobie już sto lat. Przytwierdzono ją do końca starej piki, umocowanej sworzniami na szczycie murów. Wyglądała pokracznie i monstrualnie. Wyklepano ją na kształt uskrzydlonego demona, który szczerzył zęby w lubieżnym uśmiechu. Przy każdym powiewie wiatru poskrzypywała przeraźliwie.

Tego dnia, gdy nad Mysią Dzielnicą Malazu wzniosły się kolumny dymu, wiatry były zmienne. Chorągiewka umilkła, obwieszczając w ten sposób, że wiejąca od morza bryza, która uderzała w zniszczone mury Twierdzy Mocka, nagle ustała. Potem Chorągiewka zazgrzytała na nowo, gdy zakręcił nią gorący, pełen iskier i dymu oddech Mysiej Dzielnicy, który dotarł z drugiego końca miasta na szczyt wzgórza.

Ganoes Stabro Paran z rodu Paranów wspiął się na palce, by wyjrzeć za blanki. Za jego plecami wznosiła się Twierdza Mocka, która ongiś była stolicą imperium, lecz teraz, gdy podbito już kontynent, znowu stoczyła się do roli kwatery pięści. Po lewej stronie miał pikę i jej kapryśną ozdobę.

Zbyt dobrze znał starożytną, górującą nad miastem fortecę, by mogła jeszcze go interesować. Odwiedzał ją po raz trzeci w ciągu trzech lat i dawno już zbadał wyboisty, brukowany dziedziniec, Starą Twierdzę – obecnie służyła jako stajnie, a na jej górnej kondygnacji gnieździły się gołębie, jaskółki i nietoperze – a także cytadelę, w której jego ojciec prowadził teraz z portowymi urzędnikami negocjacje na temat kwot eksportowych wyspy. Rzecz jasna, znaczna część cytadeli była niedostępna, nawet dla szlacheckiego syna. Była ona kwaterą pięści, a w jej wewnętrznych komnatach spotykali się ludzie zarządzający wyspą w imieniu imperium.

Ganoes zapomniał o Twierdzy Mocka i skupił uwagę na obskurnym mieście poniżej oraz na zamieszkach, do których doszło w najbiedniejszej dzielnicy. Twierdzę Mocka wzniesiono na urwisku. Do Wieży prowadziły kręte schody wykute w wapiennym klifie. Od miasta dzieliło ją co najmniej osiemdziesiąt sążni, a poobtłukiwany mur Twierdzy dodawał jeszcze sześć. Mysia Dzielnica była częścią miasta położoną najdalej od morza. Jej pofałdowany teren zajmowały liczne rudery oraz porośnięte chwastami tarasy przecięte wpół przez gęstą od mułu rzekę, która powoli toczyła swe wody ku portowi. Ganoesa dzieliła od niej większa część miasta, a gęstniejące słupy czarnego dymu uniemożliwiały chłopcu dokładną obserwację rozgrywających się tam wydarzeń.

Było południe, lecz powietrze pociemniało od rozbłysków i eksplozji magii.

Wtem, obok, pojawił się pobrzękujący zbroją żołnierz, który wsparł na murze skryte pod naramiennikami ręce, skrobiąc pochwą miecza kamienie chodnika.

– Cieszysz się, że w twych żyłach płynie czysta krew, co? – zapytał, kierując spojrzenie szarych oczu na płonące w dole miasto.

Chłopiec przypatrzył mu się uważnie. Wiedział, jak są wyekwipowane wszystkie imperialne pułki. Stojący obok człowiek był oficerem elitarnej Trzeciej Armii, jednym z ludzi cesarza. Na ciemnoszarej pelerynie miał srebrną broszę przedstawiającą kamienny most rozświetlony rubinowymi płomieniami. Podpalacze Mostów.

Wysocy rangą żołnierze i urzędnicy imperium byli częstymi gośćmi w Twierdzy Mocka. Wyspa Malaz nadal pełniła rolę ważnego portu, zwłaszcza teraz, gdy na południu trwały wojny korelskie. Ganoes widział już wielu ważnych ludzi, tak tutaj, jak i w stolicy, Uncie.

– A więc to prawda? – zapytał śmiało.

– Co?

– Że pierwszy miecz imperium, Dassem Ultor, nie żyje. Słyszeliśmy o tym w stolicy przed odjazdem. Czy to prawda?

Mężczyzna wzdrygnął się wyraźnie, nie odrywając wzroku od Mysiej Dzielnicy.

– Tak to już bywa na wojnie – mruknął pod nosem, jakby nie chciał, żeby usłyszał go ktoś postronny.

– Służysz w Trzeciej Armii. Myślałem, że jesteście z nim w Siedmiu Miastach. W Y’ghatan…

– Na oddech Kaptura, ciągle szukają jego ciała w dymiących jeszcze gruzach tego cholernego miasta, a ty, syn kupca, mieszkający dziesięć tysięcy mil od Siedmiu Miast, znasz informację, którą powinni posiadać tylko nieliczni. – Nadal się nie odwracał. – Nie znam twoich źródeł, ale dobrze ci radzę, zachowaj to, co wiesz, dla siebie.

– Mówią, że zdradził boga – zauważył Ganoes ze wzruszeniem ramion.

Nieznajomy wreszcie spojrzał na niego. Twarz miał naznaczoną blizną, a na szczęce i lewym policzku widniała plama, która mogła być śladem po oparzeniu. Mimo to wydawał się młody jak na oficera.

– Coś ci powiem, synku.

– A co?

– Każdą podjętą decyzją zmieniasz oblicze świata. Najlepiej jest żyć tak, żeby bogowie cię nie zauważali. Jeśli pragniesz wolności, chłopcze, żyj spokojnie.

– Chcę zostać żołnierzem. Bohaterem.

– Wyrośniesz z tego.

Chorągiewka Mocka skrzypnęła. Od morza nadciągnął wietrzyk, który rozproszył gęsty dym. Ganoes poczuł teraz odór gnijących ryb oraz tłoczących się w porcie ludzi.

Do oficera podszedł inny Podpalacz Mostów, który na plecach nosił rozbite, nadpalone skrzypce. Był żylasty i jeszcze młodszy od swego dowódcy – tylko kilka lat starszy od Ganoesa, który był dwunastoletnim chłopcem. Twarz i grzbiety obu dłoni pokrywały mu dziwaczne dzioby, a jego zbroja stanowiła osobliwe połączenie różnych egzotycznych elementów, nałożonych na wytarty, brudny mundur. U pasa miał krótki miecz w pękniętej drewnianej pochwie. Oparł się o blanki obok pierwszego mężczyzny i przyjął swobodną pozę, świadczącą, że znają się od dawna.

– Kiedy czarodzieje wpadają w panikę, smród jest paskudny – zauważył przybysz. – Wyraźnie ich poniosło. Nie potrzeba całej kadry magów, żeby załatwić parę woskowych wiedźm.

Oficer westchnął.

– Chciałem tu zaczekać, żeby zobaczyć, czy się opanują.

Żołnierz chrząknął.

– Są młodzi i niedoświadczeni – zauważył. – Niektórym na zawsze zostaną po tym blizny. Poza tym – dodał – wielu z nich wykonuje rozkazy kogoś innego.

– To tylko podejrzenia.

– Dowody mamy przed oczyma. W Mysiej Dzielnicy.

– Być może.

– Jesteś zbyt ostrożny. Gburka twierdzi, że to twoja największa wada.

– Gburka to zmartwienie cesarza, nie moje.

Odpowiedziało mu ponowne chrząknięcie.

– Może wkrótce stać się zmartwieniem nas wszystkich.

Oficer odwrócił się bez słowa i popatrzył na towarzysza.

Ten wzruszył ramionami.

– Mam takie przeczucie. Słyszałeś, że przybrała nowe imię? Laseen.

– Laseen?

– To napańskie słowo. Znaczy…

– Wiem, co znaczy.

– Mam nadzieję, że cesarz też to wie.

– Władczyni tronu – wtrącił Ganoes.

Obaj mężczyźni skierowali wzrok na niego.

Wiatr znowu zmienił kierunek, przynosząc ze sobą woń chłodnego kamienia, z którego zbudowano twierdzę. Żelazny demon jęknął na swej pice.

– Mój nauczyciel jest Napańczykiem – wyjaśnił Ganoes.

Wtem za ich plecami rozległ się nowy głos, władczy i zimny. Mówiła kobieta.

– Dowódco.

Obaj żołnierze odwrócili się, choć bez zbytniego pośpiechu.

– Ta nowa kompania będzie potrzebowała pomocy – rzekł oficer do swego towarzysza. – Wyślij Dujeka ze skrzydłem i kilku saperów, żeby opanowali pożary. Inaczej całe miasto pójdzie z dymem.

Żołnierz skinął głową i odmaszerował, nawet nie spoglądając na kobietę.

Stała przy bramie prowadzącej do kwadratowej wieży cytadeli, w towarzystwie dwóch strażników. Ciemnoniebieska skóra świadczyła, że jest Napanką, lecz poza tym nie wyróżniała się niczym szczególnym. Jej szarą szatę pokrywały plamy soli, brązowawe włosy były ścięte krótko jak u żołnierza, a szczupła twarz nie zapadała w pamięć. Jednakże na widok strażników Ganoesa przeszył dreszcz. Stali po obu stronach kobiety, wysocy i spowici w czerń. Dłonie mieli skryte w rękawach, a twarze ginęły pod kapturami. Chłopiec nigdy jeszcze nie widział szpona, instynkt podpowiadał mu jednak, że to akolici kultu. Co znaczyło, że ta kobieta…

– Ty wpakowałaś nas w tę kabałę, Gburko – odezwał się oficer. – Ale wygląda na to, że porządek będę musiał zrobić ja.

Ganoesa zdumiewało, że żołnierz nie okazywał strachu, a jego ton był bliski pogardy. To Gburka stworzyła Szpon i uczyniła z niego potęgę, której mógł dorównać tylko sam cesarz.

– Noszę teraz inne imię, dowódco.

– Słyszałem – odparł mężczyzna, krzywiąc wściekle twarz. – Chyba czujesz się bardzo pewna siebie pod nieobecność cesarza. Nie on jeden pamięta, że kiedyś byłaś zwykłą dziewką służebną w Starej Dzielnicy. Widzę, że dawno już zapomniałaś o wdzięczności.

Jeśli nawet te słowa poirytowały Gburkę, jej twarz tego nie zdradzała.

– To było proste zadanie – zauważyła. – Ale wygląda na to, że twoi nowi oficerowie nie potrafią sobie z nim poradzić.

– Sytuacja wymknęła się spod kontroli – tłumaczył się dowódca. – Są niedoświadczeni…

– To nie moja sprawa – warknęła. – Zresztą nie martwi mnie to zbytnio. W ten sposób ci, którzy się nam sprzeciwiają, otrzymają jeszcze dotkliwszą nauczkę.

– Sprzeciwiają? Garstka domorosłych wiedźm sprzedających swe niewielkie talenty? I jaki to złowieszczy użytek z nich robiły? Wyszukiwały ławice korawali na płyciznach zatoki. Na oddech Kaptura, kobieto, to nie jest groźba dla imperium.

– Nieusankcjonowane czary. Złamanie nowego prawa…

– Twojego prawa, Gburko. Ono się nie utrzyma. Możesz być pewna, że kiedy cesarz wróci, natychmiast odwoła twój zakaz uprawiania czarów.

Kobieta uśmiechnęła się zimno.

– Na pewno z radością usłyszysz, że z Wieży zameldowano o zbliżaniu się transportowców, które mają zabrać twych nowych rekrutów. Bez żalu rozstaniemy się z tobą i twoimi niespokojnymi, skorymi do buntu żołnierzami, dowódco.

Kobieta odwróciła się bez słowa i – nawet nie spoglądając na chłopca stojącego obok żołnierza – wróciła do cytadeli w towarzystwie swych milczących strażników.

Ganoes i dowódca znowu skierowali spojrzenia na ogarniętą zamieszkami Mysią Dzielnicę. Za zasłoną dymu było teraz widać płomienie.

– Pewnego dnia zostanę żołnierzem – oznajmił chłopiec.

Mężczyzna chrząknął.

– Tylko wtedy, gdy nie nadasz się do niczego innego, synku. Za miecz chwytają wyłącznie zdesperowani ludzie, którym nie pozostało nic innego. Zapamiętaj moje słowa i znajdź sobie jakiś szczytniejszy cel.

– Nie jesteś podobny do innych żołnierzy, z którymi rozmawiałem – zauważył Ganoes, krzywiąc się. – Przypominasz raczej mojego ojca.

– Nie jestem twoim ojcem, chłopcze – warknął oficer.

– Świat nie potrzebuje jeszcze jednego kupca winnego – skontrował Ganoes.

Żołnierz zmrużył oczy, przyglądając mu się uważnie. Otworzył usta, by udzielić narzucającej się odpowiedzi, zamknął je jednak gwałtownie.

Zadowolony z siebie Ganoes Paran spojrzał na płonącą dzielnicę.

Nawet małemu chłopcu może się udać celna riposta, dowódco.

Chorągiewka Mocka zawirowała raz jeszcze. Znad miasta nadciągnęły kłęby dymu, które ogarnęły patrzących. Niosły ze sobą smród płonącej tkaniny, farby i kamienia, a także jakiś inny, słodkawy zapach.

– To rzeźnia – odezwał się Ganoes. – Świnie się palą.

Oficer skrzywił twarz. Po długiej chwili oparł się z westchnieniem o mur.

– Skoro tak mówisz, chłopcze. Skoro tak mówisz…

Księga pierwsza

Pale

…W ósmym roku Wolne Miasta Genabackis nawiązały kontakt z kilkoma zaciężnymi armiami, które miały im pomóc w odparciu ofensywy imperium. Najbardziej znaczącymi z nich były Karmazynowa Gwardia pod dowództwem księcia K’azza D’Avore (zob. tom III i V) oraz pułki Tiste Andii z Odprysku Księżyca, którymi dowodził między innymi Caladan Brood.

Siły Imperium Malazańskiego, które wiódł wielka pięść Dujek Jednoręki, składały się w owym roku z Drugiej, Piątej i Szóstej Armii, a także legionów Moranthów.

Gdy spoglądamy wstecz na te wydarzenia, narzucają się dwa spostrzeżenia. Po pierwsze, zawarty w roku 1156 sojusz z Moranthami spowodował fundamentalną zmianę w sztuce wojennej Imperium Malazańskiego, która na krótką metę okazała się korzystna. Po drugie, warto zauważyć, że przystąpienie do wojny władających czarami Tiste Andii z Odprysku Księżyca oznaczało początek Czarodziejskiej Kanonady, która zdewastowała cały kontynent.

W roku 1163 snu Pożogi oblężenie Pale zakończyło się eksplozją czarów, która przeszła już do legendy.

Wojny imperialne 1158-1194
Tom IV, Genabackis
Imrygyn Tallobant (ur. 1151)

Rozdział pierwszy

Stare kamienie traktu rozbrzmiewają tętentem
podkutych żelazem kopyt i łoskotem bębnów.
Widziałam, jak szedł od morza aż po
skąpane w czerwieni wzgórza.
Przyszedł z zachodem słońca, jeden chłopiec pośród ech
synów i braci, szeregów żołnierskich duchów.
A ja siedziałam na ostatnim, wytartym milowym kamieniu
o zmierzchu dnia.
Jego głośne kroki mówiły mi wszystko, co musiałam wiedzieć,
o chłopcu maszerującym po kamiennej drodze,
jeszcze jednym żołnierzu, kolejnym gorejącym sercu,
którego dotąd nie ostudziło
twarde żelazo.

Lament matki
Anonim

1161 rok snu Pożogi
103 rok Imperium Malazańskiego
7 rok panowania cesarzowej Laseen

– Pchnąć i pociągnąć – mówiła staruszka. – Oto metoda cesarzowej. Jest taka sama jak bogowie. – Pochyliła się w bok i splunęła, po czym otarła pomarszczone wargi brudną chustką. – Oddałam już na wojnę trzech mężów i dwóch synów.

Córka rybaka gapiła się z błyskiem w oczach na kolumnę jeźdźców, którzy podążali traktem. Prawie nie słuchała stojącej obok starowinki. Oddychała szybko w rytm tętentu pięknych rumaków. Czuła, że twarz jej płonie, z powodów niemających nic wspólnego z upałem. Dzień chylił się już ku zachodowi. Czerwona plama słońca wisiała nad drzewami po prawej stronie, a owiewająca twarz dziewczyny morska bryza stała się chłodna.

– To było w czasach cesarza – ciągnęła staruszka. – Niech Kaptur upiecze na rożnie jego bękarcią duszę. Ale popatrz tylko, dziewczynko: Laseen rozrzuca kości niczym najlepsi gracze. Ha, zaczęła przecież od jego kości, mam rację?

Córka rybaka słabo skinęła głową. Czekały przy gościńcu, jak przystało nisko urodzonym. Staruszka dźwigała worek pełen rzep, a dziewczyna niosła na głowie ciężki kosz. Mniej więcej co minutę kobieta przekładała tobół z jednego kościstego barku na drugi. Całą drogę zajmowali jeźdźcy, a za jej plecami znajdował się głęboki, kamienisty rów, nie miała więc gdzie postawić worka.

– Mówię ci, że rozrzuca kości. Kości mężów i synów, żon i córek. Dla niej to bez różnicy. Dla niej i dla imperium. – Staruszka splunęła raz jeszcze. – Trzech mężów i dwóch synów, po dziesięć monet rocznie za każdego. Pięć razy dziesięć to pięćdziesiąt. Pięćdziesiąt monet rocznie, dziewczynko. Ale co mi z tego? Marznę zimą i marznę w łożu.

Córka rybaka otarła pył z czoła. Jej jasne oczy śledziły mijających ich żołnierzy. Młodzi mężczyźni siedzieli na siodłach o wysokich oparciach, wbijając w dal swe poważne spojrzenia. Nieliczne towarzyszące im kobiety były rosłe i z jakiegoś powodu wydawały się gwałtowniejsze od mężczyzn. Promienie zachodzącego słońca odbijały się w hełmach czerwonym blaskiem, który tak raził oczy dziewczyny, że aż zaszły łzami.

– Jesteś córką rybaka – zauważyła staruszka. – Widywałam cię już na gościńcu, na plaży i na rynku, z tatą. To ten bez ręki, co? Pewnikiem kości do jej kolekcji? – Wykonała ręką gest naśladujący rąbanie, po czym skinęła głową. – Ja mieszkam w pierwszym domu przy drodze. Za te monety kupuję świece. Co noc palę pięć świec, żeby stara Rigga miała towarzystwo. To stary dom i wszystko w nim jest stare. Ja też, dziewczynko. Co masz w tym koszu?

Do córki rybaka dotarło powoli, że zadano jej pytanie. Odwróciła wzrok od żołnierzy i uśmiechnęła się do staruszki.

– Przepraszam. Konie robią okropny hałas.

– Pytałam, co masz w tym koszu, dziewczynko? – powtórzyła Rigga podniesionym głosem.

– Sznurek. Tyle sznurka, że wystarczy na trzy sieci. Jedną musimy zrobić już na jutro. Tatunio stracił ostatnią. Coś porwało ją na głębinie razem ze wszystkim, co złowił. Lichwiarz Ilgrand chce odzyskać pieniądze, które nam pożyczył, i musimy jutro nałapać dużo ryb. – Uśmiechnęła się po raz drugi i ponownie zerknęła na żołnierzy. – Czy nie są cudowni?

Rigga wyciągnęła nagle rękę, złapała dziewczynę za gęste, czarne włosy i szarpnęła je z całej siły.

Córka rybaka krzyknęła. Kosz zachwiał się na jej głowie i ześliznął na bark. Próbowała powstrzymać go rozpaczliwym gestem, był jednak zbyt ciężki. Runął na ziemię i pękł.

– Aaai! – krzyknęła dziewczyna. Spróbowała uklęknąć, lecz Rigga znów szarpnęła ją za włosy i odwróciła do siebie.

– Wysłuchaj mnie, dziewczynko! – wysyczała, owiewając jej twarz kwaśnym oddechem. – Imperium gnębi ten kraj już od stu lat. Ty się urodziłaś pod jego władzą, ale ja nie. Kiedy miałam twoje lata, Itko Kan było niezależnym państwem. Mieliśmy własną flagę i nikt nam nie rozkazywał. Byliśmy wolni, dziewczynko.

Córkę rybaka dopadły mdłości od jej oddechu. Zacisnęła powieki.

– Zapamiętaj sobie tę prawdę, dziecko, bo inaczej Płaszcz Kłamstw oślepi cię na zawsze. – Głos Riggi przeszedł w monotonny zaśpiew i dziewczyna natychmiast zesztywniała. Rigga, Riggalai Jasnowidząca, woskowa wiedźma, która więzi dusze w świecach, a potem je pali. Dusze strawione w płomieniach… W słowach staruszki pobrzmiewał mrożący krew w żyłach ton proroctwa. – Zapamiętaj sobie tę prawdę. Jestem ostatnią osobą, która z tobą rozmawia, a ty ostatnią, która mnie usłyszy. Dlatego łączy nas więź, która przetrwa wszystko.

Rigga zacisnęła silniej palce.

– Za morzem cesarzowa wbiła nóż w dziewiczą glebę. Nadchodzi potop krwi, który zaleje cię, dziecko, jeśli nie będziesz ostrożna. Dadzą ci miecz i pięknego konia, a potem wyślą za morze. Ale twoją duszę pochłonie cień. Słuchaj uważnie! Ukryj me słowa głęboko! Rigga cię ocali, ponieważ łączy nas więź. Ale nie mogę uczynić nic więcej. Rozumiesz? Czekaj na władcę zrodzonego w ciemności. To jego dłoń cię uwolni, choć on o tym nie wie…

– Co to, do licha?! – ryknął ktoś.

Rigga zwróciła się w stronę traktu. Jeden z jeźdźców zwolnił. Jasnowidząca puściła włosy dziewczyny.

Ta zatoczyła się do tyłu, potknęła o przydrożny kamień i runęła na ziemię. Kiedy podniosła wzrok, jeździec oddalał się już kłusem, a na jego miejsce przybył następny.

– Zostaw tę ślicznotkę, starucho – warknął.

Przemykając obok, pochylił się, wyciągnął otwartą dłoń i walnął żelazną rękawicą w głowę Riggi. Staruszka zatoczyła się i padła ciężko na uda córki rybaka, która głośno krzyknęła. Po twarzy kobiety spływała strużka karmazynowej plwociny. Dziewczyna pisnęła głośno, odpełzła kawałek po żwirze, zrzuciła z siebie ciało Riggi i dźwignęła się na kolana.

Przepowiednia staruszki zapadła w jej umysł, ciężka jak kamień i ukryta przed wzrokiem. Dziewczyna przekonała się, że nie pamięta ani jednego słowa jasnowidzącej. Złapała wełniany szal Riggi i przetoczyła ją ostrożnie na drugi bok. Połowę twarzy staruszki zbroczyła wypływająca zza ucha krew. Plamy pokrywały również pomarszczony podbródek oraz usta. Oczy spoglądały w pustkę.

Córka rybaka odsunęła się niezdolna zaczerpnąć tchu. Rozejrzała się wokół zdesperowana. Kolumna żołnierzy odjechała, pozostawiając po sobie jedynie kurz oraz odległy tętent kopyt. Rzepy Riggi wysypały się na drogę. Między stratowanymi jarzynami widać było pięć łojowych świec. Dziewczyna pochwyciła z wysiłkiem haust pełnego pyłu powietrza. Wytarła nos i rozejrzała się za swym koszem.

– Mniejsza o świece – wymamrotała dziwnym, ochrypłym głosem. – Już po nich, prawda? Zostały tylko stare kości. Mniejsza z tym. – Poczołgała się ku zwojom sznurka, które wypadły z pękniętego kosza, a gdy przemówiła znowu, jej głos brzmiał młodo, tak jak zawsze. – Potrzebujemy sznurka. Będziemy pracowali całą noc i zrobimy nową sieć. Tatunio czeka. Stoi przy drzwiach i patrzy na ścieżkę. Czeka na mnie.

Nagle umilkła. Przeszył ją dreszcz. Słońce niemal już zaszło. Z cieni sączył się nietypowy dla tej pory roku chłód, który zalał trakt niczym woda.

– To teraz – wychrypiała głosem, który nie należał do niej.

Na jej bark opadła spowita w miękką rękawicę dłoń. Córka rybaka pochyliła się przerażona.

– Spokój, dziewczyno – zabrzmiał męski głos. – To koniec. Nie można już jej pomóc.

Podniosła wzrok. Nachylał się nad nią odziany w czerń mężczyzna o twarzy skrytej pod kapturem.

– Ale on ją uderzył – zaprotestowała dziecinnym głosem. – A ja muszę wiązać sieci z tatuniem…

– Wstawaj już – rozkazał mężczyzna, chwytając ją pod pachy dłońmi o długich palcach. Wyprostował się i bez wysiłku podniósł dziewczynę. Nim postawił ją na ziemi, zamachała w powietrzu obutymi w sandały stopami.

Zobaczyła drugiego mężczyznę, który był niższy i również ubrany na czarno. Stał na drodze, odwrócony do niej plecami, i spoglądał w ślad za żołnierzami.

– Marne to było życie – odezwał się piskliwym głosem, nadal nie patrząc na dziewczynę. – Mizerny talent, dawno już pozbawiony daru. Och, mogłoby się jej udać jeszcze raz, ale tego już się nie dowiemy, prawda?

Córka rybaka podeszła do torby Riggi i wzięła jedną ze świec. Gdy się wyprostowała, jej oczy nabrały nagle twardego wyrazu. Splunęła na drogę.

Niższy mężczyzna odwrócił gwałtownie głowę. Wydawało się, że pod jego kapturem kryją się tylko cienie.

Dziewczyna cofnęła się o krok.

– To było dobre życie – wyszeptała. – No wiesz, miała te świece. Pięć świec. Po jednej dla…

– Nekromancja – przerwał jej nieznajomy.

– Widzę je, dziecko. Rozumiem, co oznaczają – wtrącił łagodnie wyższy z mężczyzn, który wciąż stał u jej boku.

Niższy żachnął się gniewnie.

– Wiedźma udzieliła schronienia pięciu wątłym, słabym duszom. To nic wielkiego. – Uniósł głowę. – Słyszę je. Wołają ją.

Oczy córki rybaka wypełniły się łzami. Z czarnego kamienia, który zapadł w jej umysł, wypłynął niewysłowiony ból. Otarła policzki.

– Skąd się tu wzięliście? – zapytała nagle. – Nie widziałyśmy was na drodze.

Stojący obok mężczyzna zwrócił się ku wysypanemu żwirem traktowi.

– Byliśmy po drugiej stronie – wyjaśnił z nutą wesołości w głosie. – Czekaliśmy, tak samo jak wy.

– Tak jest, po drugiej stronie – zgodził się z chichotem drugi. Ponownie spojrzał na drogę i uniósł ręce.

Gdy z góry opadła ciemność, dziewczyna zaczerpnęła tchu. Na moment powietrze wypełnił ostry dźwięk, jakby coś się rozdzierało. Potem mrok się rozproszył i córka rybaka wybałuszyła oczy.

Wokół stojącego na gościńcu człowieka siedziało siedem potężnych Ogarów. Ich oczy lśniły żółtym blaskiem. Wszystkie patrzyły w tę samą stronę co on.

– Jesteście głodne, co? – Usłyszała jego syk. – No to, huzia!

Ogary pomknęły bezszelestnie przed siebie.

Ich pan odwrócił się.

– Laseen będzie miała o czym myśleć – rzekł do człowieka, który stał obok niej. Znowu zachichotał.

– Czy musisz komplikować sprawy? – zapytał drugi znużonym tonem.

Niższy mężczyzna zesztywniał.

– Już doganiają kolumnę. – Uniósł głowę. Z oddali dobiegł kwik koni. – Podjąłeś decyzję, Kotylionie? – zapytał z westchnieniem.

Drugi nieznajomy mruknął rozbawieniony.

– Nazwałeś mnie po imieniu, Ammanasie, a to oznacza, że zdecydowałeś już za mnie. Przecież nie możemy jej tu teraz zostawić.

– Oczywiście, że możemy, stary druhu. Tyle że martwą.

Kotylion przyjrzał się dziewczynie.

– Nie – sprzeciwił się cicho. – Będzie w sam raz.

Córka rybaka przygryzła wargę. Cofnęła się o krok, nie wypuszczając z dłoni świecy Riggi. Wytrzeszczała oczy, przenosząc wzrok z jednego na drugiego z nieznajomych.

– Szkoda – zauważył Ammanas.

Kotylion skinął lekko głową i odchrząknął.

– Potrzeba będzie trochę czasu.

W odpowiedzi Ammanasa brzmiała nuta rozbawienia.

– A czy mamy czas? Prawdziwa zemsta wymaga długiego i starannego podchodzenia ofiary. Czy zapomniałeś o bólu, który nam ongiś sprawiła? Laseen jest przyparta do muru. Może upaść bez naszego udziału. Gdzie by w tym była satysfakcja?

– Nigdy nie doceniałeś cesarzowej – zaprotestował chłodnym, ostrym tonem Kotylion. – I dlatego jesteśmy teraz w takiej sytuacji… Nie. – Wskazał na córkę rybaka. – Będzie nam potrzebna. Laseen zadarła z Odpryskiem Księżyca, a to istne gniazdo szerszeni. Chwila jest idealna.

Przez kwik koni przebijały się teraz odległe krzyki mężczyzn i kobiet. Ten dźwięk przeszył serce dziewczyny nagłym bólem. Spojrzała na leżącą przy drodze nieruchomą postać Riggi, a potem na Ammanasa, który podszedł do niej. Chciała uciekać, lecz nogi drżały pod nią bezsilnie. Był już blisko. Miała wrażenie, że przygląda się jej uważnie, choć nadal nie potrafiła przeniknąć wzrokiem cieni pod jego kapturem.

– Jesteś córką rybaka? – zapytał łagodnie.

Skinęła głową.

– A jak masz na imię?

– Dość już tego! – warknął Kotylion. – To nie jest mysz, którą sobie złapałeś, Ammanasie. Poza tym to ja ją znalazłem i ja wybiorę dla niej imię.

Ammanas cofnął się.

– Szkoda – powtórzył.

Wzniosła ręce w błagalnym geście.

– Proszę – mówiła do Kotyliona. – Nie zrobiłam nic złego! Mój ojciec jest biedny, ale zapłaci wam, ile tylko będzie mógł. Jestem mu potrzebna, i ten sznurek też. Ojciec czeka na mnie! – Nagle poczuła wilgoć na udach i usiadła na ziemi. – Nie zrobiłam nic złego! – Zalała ją fala wstydu. Złożyła ręce na kolanach. – Proszę.

– Nie mam wyboru, dziecko – odparł Kotylion. – Przecież znasz nasze imiona.

– Nigdy w życiu ich nie słyszałam! – krzyknęła dziewczyna.

– Po tym, co wydarzyło się na trakcie, z pewnością cię przesłuchają – wyjaśnił z westchnieniem mężczyzna. – W bardzo nieprzyjemny sposób. Są tacy, którzy o nas słyszeli.

– Widzisz, dziewczynko – wtrącił Ammanas, tłumiąc chichot – nie powinno nas tu być. Są imiona i imiona. – Zwrócił się w stronę Kotyliona. – Trzeba coś zrobić z jej ojcem – oznajmił mrożącym krew w żyłach głosem. – Moje pieski?

– Nie – sprzeciwił się Kotylion. – Darujemy mu życie.

– To co postanawiamy?

– Podejrzewam, że wystarczy chciwość – odpowiedział Kotylion. Jego następne słowa były pełne sarkazmu. – Chyba potrafisz sobie poradzić z niezbędnymi czarami?

Ammanas zachichotał.

– Strzeż się cieni, nawet gdy przynoszą dary.

Kotylion ponownie spojrzał na dziewczynę, wyciągając obie ręce na boki. Skrywająca jego twarz zasłona cieni spłynęła na całą postać.

– Nadaje się idealnie – mówił Ammanas. Miała wrażenie, że jego słowa docierają do niej z bardzo daleka. – Cesarzowa nigdy jej nie wytropi, niczego się nawet nie domyśli. Być pionkiem boga nie jest tak źle, dziewczynko – dodał podniesionym głosem.

– Pchnąć i pociągnąć – powiedziała szybko córka rybaka.

Kotylion zawahał się, słysząc tę dziwną uwagę, po czym wzruszył ramionami. Cienie rozszerzyły się, tworząc wir, który ogarnął dziewczynę. Gdy nadszedł ich zimny dotyk, jej umysł zapadł w ciemność. Ostatnim, co poczuła, był ulotny dotyk miękkiej świecy, którą trzymała w prawej dłoni. Miała wrażenie, że łój wypływa między palcami jej zaciskającej się pięści.

***

Kapitan przesunął się w siodle, by popatrzeć na jadącą obok kobietę.

– Zamknęliśmy drogę z obu stron, przyboczna. Cały ruch skierowaliśmy w głąb lądu. Jak dotąd nie ma żadnych przecieków.

Skrzywił się, ocierając pot z czoła. Ciepły wełniany czepiec pod hełmem otarł mu czoło aż do krwi.

– Coś nie w porządku, kapitanie?

Potrząsnął głową, obserwując uważnie drogę.

– Mam za luźny hełm. Kiedy go ostatnio wkładałem, miałem więcej włosów.

Przyboczna cesarzowej nie odpowiedziała.

Był późny poranek i zakurzony gościniec lśnił w promieniach słońca białym, niemal oślepiającym blaskiem. Żołnierz czuł, że zalewa go pot, a nakarczek hełmu wyrywa włoski z szyi. Plecy już zaczęły go pobolewać. Od wielu lat nie jeździł konno i całkowicie utracił wprawę. Przy każdym ruchu rumaka jeźdźcowi trzeszczały kręgi.

Minęło sporo czasu, odkąd ostatnio poderwał się na baczność, słysząc czyjś tytuł. To jednak była przyboczna cesarzowej, osobista służka Laseen, przedłużenie cesarskiej woli. Za nic w świecie nie chciałby, żeby ta młoda, niebezpieczna kobieta zorientowała się, jak bardzo on cierpi.

Trakt przed nimi wił się powoli w górę. Wiejący z lewej, niosący zapach soli wiatr kołysał rosnącymi z tej strony drogi drzewkami, których gałązki pokrywały świeże pączki. Po południu stanie się gorący jak tchnienie piekarskiego pieca, a zapach morza ustąpi miejsca odorowi bagien. Upał przyniesie też ze sobą coś innego. Kapitan miał nadzieję, że będzie już wtedy w Kan.

Starał się nie myśleć o celu, do którego zmierzali. Niech się tym martwi przyboczna. Służył imperium już od wielu lat i wiedział, że niekiedy najlepiej jest skryć wszystko głęboko pod czaszką. To właśnie była jedna z takich chwil.

– Długo już tu stacjonujesz, kapitanie? – zainteresowała się przyboczna.

– Długo – warknął.

– A jak długo? – zapytała po chwili.

Zawahał się.

– Trzynaście lat, przyboczna.

– To znaczy, że walczyłeś za cesarza.

– Tak jest.

– I ocalałeś z czystki.

Obrzucił ją uważnym spojrzeniem. Jeśli nawet to dostrzegła, nic po sobie nie okazała. Kołysała się swobodnie w siodle wpatrzona w trakt przed nimi. Długi, skryty w pochwie miecz przytroczyła sobie wysoko pod lewą pachą, tak by w każdej chwili można go było wyciągnąć. Włosy miała krótko obcięte albo wciśnięte pod hełm. Przemknęło mu przez głowę, że ma bardzo gibką figurę.

– Skończyłeś? – rzuciła. – Pytałam o czystki, które rozkazała przeprowadzić cesarzowa Laseen po przedwczesnej śmierci swego poprzednika.

Kapitan zgrzytnął zębami i uniósł podbródek, by poprawić rzemyk hełmu. Nie miał czasu się ogolić i sprzączka ocierała mu skórę.

– Nie wszystkich zabito, przyboczna. Ludzie z Itko Kan nie są skorzy do szaleństw. Nie mieliśmy tu zamieszek ani masowych egzekucji, jakie dotknęły innych części imperium. Po prostu siedzieliśmy spokojnie i przeczekaliśmy całą burzę.

– Jak rozumiem, nie jesteś szlachetnie urodzony, kapitanie – stwierdziła przyboczna z bladym uśmiechem.

Chrząknął.

– Gdybym był, z pewnością bym nie ocalał, nawet tu, w Itko Kan. Oboje o tym wiemy. Jej rozkazy były jasne, a nawet kańskie błazny nie ważą się okazywać nieposłuszeństwa cesarzowej. – Skrzywił się. – Nie, zaczynałem służbę jako prosty żołnierz, przyboczna.

– A gdzie ostatnio walczyłeś?

– Na Równinie Wickańskiej.

Przez chwilę jechali bez słowa, od czasu do czasu mijając żołnierzy pełniących służbę przy trakcie. Drzewa po lewej ustąpiły miejsca pagórkowatemu wrzosowisku, za którym widać było pokryte białymi grzywaczami morze.

– Ilu gwardzistów skierowałeś do patrolowania otoczonego obszaru? – zapytała przyboczna.

– Tysiąc stu – odparł kapitan.

Odwróciła nagle głowę. Oczy pod brzegiem hełmu rozbłysły zimnym blaskiem.

Kapitan przyjrzał się jej twarzy.

– Trupy są rozsiane na odcinku półtorej mili wybrzeża, na obszarze sięgającym prawie milę w głąb lądu, przyboczna.

Kobieta milczała.

Wreszcie podjechali do szczytu. Zebrało się tam dwudziestu żołnierzy. Inni czekali na zboczu. Wszyscy zwrócili się ku nim.

– Przygotuj się, przyboczna.

Przyjrzała się twarzom oczekujących mężczyzn i kobiet. Wiedziała, że to zahartowani ludzie, weterani oblężenia Li Heng i wojen wickańskich na północnych równinach. Coś jednak wżarło się im w oczy, pozbawiając ich środków obrony. Spoglądali na nią z niepokojącą tęsknotą, złaknieni odpowiedzi. Stłumiła pragnienie przemówienia do nich, wygłoszenia jakichś słów pociechy. Nie mogła im tego dać ani teraz, ani nigdy przedtem. Pod tym względem niczym się nie różniła od cesarzowej.

Zza szczytu dobiegały krzyki mew i wron, które, w miarę jak się wspinali, przechodziły w wysoko brzmiący wrzask. Przyboczna skierowała konia naprzód, ignorując stojących po obu stronach traktu żołnierzy. Kapitan podążył za nią. Dotarli do szczytu wzniesienia i spojrzeli w dół. Na odcinku ponad połowy mili trakt opadał w głąb kotliny, a potem wpełzał na następne wzgórze.

Ziemię pokrywały tu tysiące mew i wron, które tłoczyły się w rowach oraz na falistym terenie porośniętym niskim wrzosem i janowcem. Pod tym kipiącym czarno-białym morzem grunt był jednolicie czerwony. Tu i ówdzie uwidaczniały się najeżone żebrami pagórki końskich ciał, a pośród rozwrzeszczanego ptactwa można było dostrzec błysk żelaza.

Kapitan rozpiął rzemyk hełmu, zdjął go powoli z głowy i położył na przednim łęku siodła.

– Przyboczna…

– Mam na imię Lorn – powiedziała cicho kobieta.

– Sto siedemdziesięcioro pięcioro mężczyzn i kobiet. Dwieście dziesięć koni. Dziewiętnasty Pułk Ósmej Itkokańskiej Armii Konnej. – Ścisnęło go na moment w gardle. Spojrzał na Lorn. – Zginęli. – Rumak spłoszył się pod nim, gdy wiatr przyniósł odór trupów. Kapitan szarpnął brutalnie wodze i zwierzę znieruchomiało. Chrapy miało rozdęte, uszy położyło po sobie, a mięśnie mu drżały. Ogier przybocznej nawet nie drgnął. – Wszyscy wyciągnęli broń. Walczyli z tymi, którzy ich zaatakowali. Ale leżą tu tylko zwłoki naszych.

– Sprawdzaliście plażę na dole? – zapytała Lorn, ciągle gapiąc się na drogę.

– Nie ma śladów lądowania statku – odparł kapitan. – Nie odkryliśmy nic ani nad morzem, ani w głębi lądu. Znaleźliśmy za to więcej zabitych. Wieśniaków, rybaków, wędrowców na szlaku. Wszyscy byli porozdzierani na strzępy: dzieci, zwierzęta gospodarskie, psy. – Przerwał nagle i odwrócił się. – Ponad czterysta ofiar – wychrypiał. – Nie znamy dokładnej liczby.

– Świadków oczywiście nie ma – domyśliła się Lorn. Jej głos był wyprany z wszelkich uczuć.

– Nie ma.

Na dole jechał ku nim jakiś mężczyzna, który – pochylony nisko w siodle – szeptał do końskiego ucha uspokajające słowa, by pomóc przerażonemu zwierzęciu przedostać się przez usiany trupami obszar. Ptaki zrywały się do lotu z głośnym wrzaskiem, a gdy przejechał, znowu siadały na ziemi.

– Kto to? – zapytała przyboczna.

– Porucznik Ganoes Paran – odparł z jęknięciem kapitan. – Jest nowy w moim oddziale. Pochodzi z Unty.

Lorn przyjrzała się młodzieńcowi, mrużąc powieki. Dotarł już do granicy niecki i zatrzymał się, by przekazać rozkazy brygadom roboczym. Potem odchylił się w siodle i spojrzał w ich stronę.

– Paran. Z rodu Paranów?

– Tak jest. Ma złoto w żyłach i tak dalej.

– Przywołaj go.

Kapitan skinął na przybysza. Porucznik dźgnął piętami boki wierzchowca. Po paru chwilach ściągnął wodze, osadzając konia przed dowódcą, i zasalutował.

Jeźdźca i konia od stóp do głów pokrywały kawałki mięsa i krew. Wokół nich brzęczały natrętne muchy i osy. Lorn nie dostrzegała w twarzy porucznika Parana młodości, którą powinno się tam widzieć. Mimo to jego oblicze przyciągało wzrok.

– Sprawdziłeś po drugiej stronie, poruczniku? – zapytał kapitan.

Paran skinął głową.

– Tak jest. Za pagórkiem jest mała rybacka osada. Wszystkiego ze dwanaście chat. Tylko w dwóch nie ma ciał. Wygląda na to, że większość barkasów stoi przy brzegu, choć jeden słup cumowniczy jest wolny.

– Poruczniku, proszę opisać puste chaty – wtrąciła Lorn.

Nim spełnił jej żądanie, odpędził natrętną osę.

– Jedna stała na samej górze, najbliżej traktu. Jesteśmy przekonani, że należała do staruszki, którą znaleźliśmy martwą przy gościńcu, jakieś półtorej mili na południe stąd.

– Dlaczego?

– Przyboczna, sugeruje to zawartość chaty. Ponadto jej lokatorka najwyraźniej miała w zwyczaju palić świece. I to łojowe. Staruszka przy drodze miała worek pełen rzep i garstkę łojowych świec. Łój jest tu drogi, przyboczna.

– Ile razy przejeżdżałeś już przez to pobojowisko, poruczniku? – zapytała Lorn.

– Wystarczająco wiele, by się do niego przyzwyczaić, przyboczna – odparł, krzywiąc twarz.

– A druga pusta chata?

– Chyba należała do mężczyzny i młodej dziewczyny. Stoi blisko znaku zasięgu wód pływowych, naprzeciwko wolnego słupa cumowniczego.

– Znaleźliście jakiś ślad po mieszkańcach?

– Nie, przyboczna. Oczywiście, ciągle jeszcze odkrywamy nowe ciała, przy trakcie i na polach.

– Ale nie na plaży.

– Nie.

Przyboczna zmarszczyła brwi, zdając sobie sprawę, że obaj mężczyźni przyglądają się jej z uwagą.

– Kapitanie, jaką bronią zabito twoich żołnierzy?

Mężczyzna zawahał się, po czym łypnął spode łba na porucznika.

– Ty widziałeś trupy z bliska, Paran. Powiedz, co o tym sądzisz.

Porucznik rozciągnął zaciśnięte wargi w bladym uśmiechu.

– Tak jest. Naturalną bronią.

Kapitana dopadł nagły atak mdłości. Miał nadzieję, że jego przypuszczenia okażą się błędne.

– Co to znaczy „naturalną”? – nie ustępowała Lorn.

– Głównie zębami. Bardzo dużymi i ostrymi.

Kapitan odchrząknął.

– W Itko Kan już od stu lat nie ma wilków. Zresztą nie znaleźliśmy żadnych zabitych sztuk…

– Gdyby to były wilki, musiałyby być wielkie jak muły – zauważył Paran, spoglądając ku niecce. – Nie ma żadnych śladów, przyboczna. Ani kosmyka sierści.

– A więc nie wilki – stwierdziła Lorn.

Paran wzruszył ramionami.

Przyboczna zaczerpnęła głęboko tchu, zatrzymała na chwilę powietrze w płucach, a potem wypuściła je powoli.

– Chciałabym zobaczyć tę wioskę rybacką.

Kapitan uniósł hełm, lecz kobieta potrząsnęła głową.

– Wystarczy mi porucznik Paran, kapitanie. Sugeruję, byś tymczasem osobiście przejął dowództwo nad swą gwardią. Trzeba jak najszybciej uprzątnąć trupy i usunąć wszelkie ślady masakry.

– Rozumiem, przyboczna – odparł kapitan. Miał nadzieję, że w jego głosie nie słychać ulgi.

Lorn zwróciła się ku młodemu szlachcicowi.

– Jedziemy, poruczniku?

Skinął głową i cmoknął na konia, nakazując mu ruszyć naprzód.

Dopiero gdy ptaki poderwały się do lotu, pierzchając przed nimi, przyboczna poczuła, że zazdrości kapitanowi. Umykający padlinożercy odsłonili pokrywający ziemię gruby dywan zbroi, połamanych kości i mięsa. Powietrze było gorące, wilgotne i przesycone słodkawym zapachem. Widziała żołnierzy w hełmach, pod którymi kryły się czaszki zmiażdżone przez coś, co z pewnością było straszliwymi, potężnymi szczękami. Widziała porozdzierane kolczugi, roztrzaskane tarcze i oderwane od ciał kończyny. Poświęciła zaledwie kilka chwil na dokładne oględziny tej sceny. Potem wbiła wzrok w widoczny przed nimi pagórek, nie potrafiąc ogarnąć skali rzezi. Jej ogier, najczystszej krwi rumak z Siedmiu Miast, potomek wielu pokoleń ćwiczonych do boju koni, nie stąpał już dumnie i wyniośle, lecz stawiał kopyta bardzo ostrożnie.

Zdała sobie sprawę, że musi znaleźć coś, co odwróci jej uwagę od trupów. Postanowiła nawiązać rozmowę.

– Poruczniku, czy otrzymałeś już przydział?

– Nie, przyboczna. Liczę na to, że będę stacjonował w stolicy.

Uniosła brwi.

– Doprawdy? A jak zamierzasz to załatwić?

Paran wpatrywał się w dal, uśmiechając się pod nosem.

– Są sposoby.

– Rozumiem. – Lorn umilkła na chwilę. – Szlachetnie urodzeni od dawna nie ubiegali się o stanowiska w wojsku. Woleli się nie wychylać, prawda?

– Już od pierwszych dni imperium. Cesarz nie darzył nas miłością. Cesarzowa Laseen sprawia wrażenie zainteresowanej innymi sprawami.

Lorn przyjrzała się uważnie młodzieńcowi.

– Widzę, że lubisz ryzyko, poruczniku – zauważyła. – Albo jesteś tak bezczelny, że wydaje ci się, iż możesz prowokować przyboczną cesarzowej. Czy aż tak mocno wierzysz, że twa krew jest niezwyciężona?

– Odkąd to tego, kto mówi prawdę, oskarża się o bezczelność?

– Jesteś bardzo młody, prawda?

Te słowa wyraźnie ubodły Parana. Na jego gładko wygolone policzki wypłynął rumieniec.

– Przyboczna, przez siedem ostatnich godzin brodziłem po kolana w rozszarpanych ciałach i przelanej krwi. Odganiałem od trupów wrony i mewy. Chcesz usłyszeć, co te ptaki tam robią? Dokładnie? Odrywają kawały mięsa i walczą o nie, obżerają się oczami i językami, wątrobami i sercami. W swym zapamiętaniu rozrzucają wokół strzępki zwłok… – Przerwał, wyraźnie starając się odzyskać panowanie nad sobą. Wyprostował się w siodle. – Nie jestem już młody, przyboczna. A jeśli chodzi o bezczelność, to, szczerze mówiąc, nie dbam o to. Prawdy nie da się ominąć. Nie po tym, co się tu stało.

Wreszcie dotarli do przeciwległego stoku. Po lewej od szlaku odchodziła wąska ścieżka, która wiodła ku morzu. Paran wskazał na nią i popędził konia.

Lorn podążyła za nim. Przez chwilę w zamyśleniu wpatrywała się w jego barczyste plecy, po czym przeniosła uwagę na szlak, którym podążali. Wąska ścieżyna biegła przez stok pagórka. Po lewej urwisko opadało gwałtownie ku leżącym sześćdziesiąt stóp niżej kamieniom. Był odpływ i fale rozbijały się na rafach w odległości kilkuset jardów od brzegu. Pęknięcia i zagłębienia w czarnej skale wypełniała woda, w której odbijało się zachmurzone niebo.

Minęli zakręt i ujrzeli w dole łuk plaży. Nad nią, u podstawy wzniesienia, znajdowała się szeroka, porośnięta trawą skalna półka, na której przycupnął tuzin chat.

Przyboczna spojrzała na morze. Przy słupach cumowniczych leżały przewrócone na burty barkasy. Nad plażą i zalewaną w czasie przypływu mielizną nie widziało się ani jednego ptaka.

Zatrzymała wierzchowca. Po chwili Paran obejrzał się na nią i uczynił to samo. Przyglądał się, jak kobieta zdejmuje hełm i rozpuszcza długie kasztanowe włosy. Były wilgotne i pozlepiane od potu. Podjechał do niej z pytaniem w oczach.

– Poruczniku Paran, twe słowa przypadły mi do gustu. – Wciągnęła w płuca słone powietrze, po czym popatrzyła na niego. – Obawiam się, że nie będziesz stacjonował w Uncie. Zostaniesz oficerem mojego sztabu i będziesz wykonywał moje rozkazy.

Przymrużył powieki.

– Co się stało z tymi żołnierzami, przyboczna?

Nie odpowiadała mu przez chwilę. Odchyliła się w siodle, spoglądając na morze.

– Ktoś tu był – powiedziała wreszcie. – Bardzo potężny czarodziej. Coś się wydarzyło i ten ktoś próbuje odwrócić naszą uwagę, żebyśmy tego nie odkryli.

Paran rozdziawił usta.

– Zabili czterystu ludzi po to, by odwrócić naszą uwagę?

– Gdyby ten człowiek i jego córka wypłynęli na ryby, wróciliby z przypływem.

– Ale…

– Nie znajdziecie ich ciał, poruczniku.

– I co teraz? – zapytał zdziwiony Paran.

Zerknęła na niego, po czym zawróciła konia.

– Wracamy.

– I to wszystko? – Popatrzył w ślad za nią i popędził wierzchowca. – Chwileczkę, przyboczna! – zawołał, gdy ją dopędził.

Obrzuciła go ostrzegawczym spojrzeniem.

Potrząsnął głową.

– Jeśli mam być członkiem twojego sztabu, muszę się dowiedzieć czegoś więcej.

Włożyła hełm, zaciągając mocno rzemień pod brodą. Jej długie włosy opadały w strąkach na imperialną pelerynę.

– Proszę bardzo. Jak ci wiadomo, poruczniku, nie jestem magiem…

– To fakt – wtrącił Paran, uśmiechając się zimno. – Ty tylko ich tropisz i zabijasz.

– Nie przerywaj mi więcej. Jak sam wspomniałeś, jestem biczem na czary. To znaczy, poruczniku, że choć sama ich nie praktykuję, łączy mnie z nimi szczególna więź. Można ją nazwać osobistą znajomością. Znam charakterystyczne cechy czarów oraz umysły tych, którzy się nimi posługują. Mieliśmy dojść do wniosku, że rzezi dokonano na oślep i że zginęli wszyscy. Tak jednak nie było. Zostawiono tu jakiś ślad, a my musimy go odnaleźć.

Paran skinął powoli głową.

– Twoim pierwszym zadaniem, poruczniku, będzie wypad do miasta targowego… jak ono się nazywa?

– Gerrom.

– Tak, do Gerromu. Na pewno mieszkańcy znają tę wioskę, bo rybacy tam właśnie sprzedawali swe połowy. Dowiedz się, która z rodzin składała się z ojca i córki. Przekaż mi ich imiona i rysopisy. Jeśli tubylcy będą krnąbrni, posłuż się milicją.

– Nie będą – zapewnił ją Paran. – Kańczycy to potulny naród.

Dotarli do końca ścieżki i zatrzymali się na trakcie. Na dole między trupami przejeżdżały kołyszące się wozy, a woły porykiwały, tupiąc zbroczonymi posoką kopytami. Żołnierze krzyczeli głośno, a nad ich głowami krążyły tysiące ptaków. Całej scenie towarzyszyła aura paniki. Na drugim końcu dolinki stał kapitan, który ściskał w dłoni rzemień hełmu.

Przyboczna patrzyła na to wszystko twardym wzrokiem.

– Mam nadzieję, że się nie mylisz, poruczniku.

***

Kapitan przyglądał się dwojgu zbliżającym się jeźdźcom. Coś mu mówiło, że dni jego spokojnego życia w Itko Kan dobiegają końca. Hełm ciążył mu w dłoni. Wbił wzrok w Parana. Ten rzadkokrwisty skurwiel dopiął swego.

Na każdym kroku setki sznurków kierują go ku wygodnej posadce w jakimś spokojnym mieście.

Gdy wjechali na wzgórze, Lorn spojrzała na niego.

– Kapitanie, mam do ciebie prośbę.

Oficer odchrząknął.

Prośbę, niech to szlag. Cesarzowa pewnie musi co rano sprawdzać swoje biurko, żeby się upewnić, czy ta baba już za nim nie siedzi.

– Słucham, przyboczna.

Zsunęła się z konia. Paran podążył za jej przykładem. Mina porucznika nic nie wyrażała. Czy był to przejaw arogancji, czy też usłyszał od przybocznej coś, co dało mu do myślenia?

– Kapitanie – zaczęła Lorn. – Jak rozumiem, w Kan trwa pobór. Czy rekrutujecie również ludzi spoza miasta?

– Oczywiście. Przede wszystkim takich. Mieszczanie mają zbyt wiele do stracenia. Poza tym szybciej docierają do nich złe wieści. Większość wieśniaków nie wie, że w Genabackis idzie nam jak po grudzie. A nawet jeśli o tym słyszeli, to są skłonni uważać, że mieszczuchy po prostu lubią narzekać. Czy mogę zapytać, o co chodzi?

– Możesz. – Lorn odwróciła się, by popatrzeć na żołnierzy uprzątających trupy. – Potrzebna mi lista rekrutów. Z ostatnich dwóch dni. Możesz zapomnieć o tych, którzy urodzili się w mieście. Interesują mnie tylko ludzie pochodzący ze wsi. Kobiety i starzy mężczyźni.

Kapitan odchrząknął raz jeszcze.

– Lista powinna być krótka, przyboczna.

– Mam taką nadzieję, kapitanie.

– Wiesz już, co się za tym kryje?

– Nie mam pojęcia – odpowiedziała, nie odrywając wzroku od poczynań żołnierzy.

No pewnie, pomyślał kapitan. A ja jestem nowym wcieleniem cesarza.

– Fatalnie – mruknął.

– Aha. – Spojrzała na niego. – Porucznik Paran jest teraz członkiem mojego sztabu. Mam nadzieję, że załatwisz wszystkie niezbędne formalności.

– Oczywiście, przyboczna. Uwielbiam papierkową robotę.

Wynagrodziła go bladym uśmiechem, który jednak natychmiast zniknął.

– Porucznik Paran musi już jechać.

Kapitan popatrzył na młodego szlachcica, z uśmiechem, który mówił wszystko. Człowiek pracujący dla przybocznej przypominał robaka na haczyku. Haczykiem była przyboczna, a na drugim końcu linki czekała cesarzowa. Niech się wije.

Twarz Parana wykrzywiła się w kwaśnym grymasie.

– Tak jest, przyboczna.

Wdrapał się na siodło, zasalutował i ruszył w drogę.

Kapitan śledził go spojrzeniem.

– Coś jeszcze, przyboczna? – zapytał po chwili.

– Tak.

Jej ton kazał mu się odwrócić.

– Chciałabym usłyszeć twą żołnierską opinię o tym, w jaki sposób szlachta przenika do imperialnej hierarchii dowodzenia.

Przeszył ją wzrokiem.

– Sytuacja nie wygląda dobrze, przyboczna.

– Słucham.

***

Kapitan zaczął mówić.

Pobór trwał już ósmy dzień. Sierżant sztabowy Aragan siedział z załzawionymi oczyma za biurkiem, przyglądając się kolejnemu dzieciakowi wprowadzonemu przez kaprala. W Kan sprzyjało im szczęście. Kańska pięść utrzymywała, że najlepiej jest łowić na cichych wodach. Na prowincji ludzie znają tylko opowieści. Od opowieści ludzie nie krwawią, nie głodują ani nie bolą ich stopy. Jeśli ktoś jest młody, śmierdzi świńskim łajnem i jest przekonany, że żadna broń na świecie się go nie ima, słysząc opowieści, chce tylko przeżyć to wszystko osobiście.

To stare babsko miało rację. Jak zwykle. Tutejsi ludzie tak długo już żyli pod imperialnym butem, że to polubili. No cóż, pomyślał Aragan. W tym miejscu zaczynają pobierać nauki.

Dzień nie zaczął się dobrze. Miejscowy kapitan zabrał trzy kompanie i pomknął w siną dal. Nikt nie miał pojęcia, co się stało. Jakby tego było mało, niespełna dziesięć minut później z Unty dotarła przyboczna Laseen. Przyniosła ją tu jedna z niesamowitych magicznych grot. Choć nigdy w życiu nie widział tej kobiety, wystarczyło, że gorący, suchy wiatr przyniósł jej imię, by zadrżał ze strachu. Zabójczyni magów, skorpion w kieszeni cesarzowej.

Skrzywił się, spoglądając na tabliczkę, na której zapisywał imiona rekrutów. Zaczekał, aż kapral odchrząknie, i dopiero wtedy podniósł wzrok.

Nie zachwycił go widok stojącej przed nim rekrutki. Otworzył usta, gotów wygłosić ostrą tyradę, która miała za zadanie odstraszać zbyt młodych kandydatów. Zamknął je jednak niemal natychmiast. Kańska pięść wydała mu wyraźne rozkazy. Miał przyjmować wszystkich, którzy mają dwie ręce, dwie nogi i głowę. Kampania na Genabackis ugrzęzła w błocie i potrzeba było świeżych ciał.

Uśmiechnął się do dziewczyny. Doskonale pasowała do opisu, który podała mu pięść. Postanowił jednak spróbować.

– Dziewczynko, czy zdajesz sobie sprawę, że za chwilę zostaniesz wcielona do Malazańskiej Piechoty Morskiej?

Skinęła głową, wbijając w Aragana zimne spojrzenie.

Twarz sierżanta stężała.

Do licha, ma dwanaście, góra trzynaście lat. Gdyby była moją córką…

Ale dlaczego jej oczy są tak piekielnie stare?

Ostatni raz widział coś podobnego pod Puszczą Mott na Genabackis. Maszerowali przez rolnicze tereny, od pięciu lat dotknięte suszą, a od dziesięciu wojną. Takie stare spojrzenie mieli ci, którzy zetknęli się z głodem albo śmiercią. Spojrzał na nią spode łba.

– Jak masz na imię?

– To znaczy, że jestem przyjęta? – zapytała cicho.

Aragan skinął głową. Jego czaszkę przeszył nagły ból.

– Przydział dostaniesz za tydzień, chyba że masz jakieś preferencje.

– Kampania na Genabackis – odpowiedziała natychmiast. – Pod dowództwem wielkiej pięści Dujeka Jednorękiego. Zastęp Jednorękiego.

Aragan zamrugał z wrażenia.

– Zanotuję to sobie – rzekł cicho. – Jak masz na imię, żołnierko?

– Żal. Nazywam się Żal.

Aragan zapisał imię na tabliczce.

– Możesz odejść, żołnierko. Kapral wskaże ci drogę. – Gdy była już blisko drzwi, uniósł wzrok. – I zmyj z nóg to błoto.

Sierżant pisał jeszcze przez chwilę, po czym przerwał nagle. Deszcz nie padał od wielu tygodni, a błoto w tych okolicach było zielonoszare, nie ciemnoczerwone. Odrzucił rylec i zaczął masować skronie.

Dobrze, że chociaż ból głowy mi odpuszcza.

***

Gerrom leżał pięć mil w głąb lądu, przy Starym Trakcie Kańskim. Z owego przedimperialnego gościńca korzystano teraz rzadko, gdyż w czasach imperium wybudowano nową drogę, biegnącą po przybrzeżnym tarasie. Ostatnio wędrowali nim głównie piesi – miejscowi wieśniacy i rybacy, niosący towary na targ. Teraz leżały tu tylko stosy rozszarpanych ubrań, rozbite kosze i stratowane jarzyny. Kulawy muł, ostatni świadek pełniący straż przy pozostałościach exodusu, stał po kostki w wodzie na polu ryżowym. Zwierzę obrzuciło przejeżdżającego obok Parana żałosnym spojrzeniem.

Szczątki sprawiały wrażenie leżących tu najwyżej od wczoraj. Owoce i zielone warzywa zaczynały dopiero gnić w popołudniowym żarze.

Koń szedł stępa. Paran dostrzegał już przez mgiełkę pierwsze budynki targowego miasteczka. Między obskurnymi chatami z gliny nikt się nie poruszał. Nie przywitało go szczekanie psów, a jedyny widoczny wóz wspierał się na jednym kole. Powietrze stało nieruchomo i nie słyszało się śpiewu ptaków, co pogłębiało jeszcze niesamowite wrażenie. Porucznik poluzował miecz w pochwie.

Zbliżając się do pierwszych budynków, zatrzymał wierzchowca. Wszystko wskazywało na to, że mieszkańcy uciekli pośpiesznie ogarnięci paniką. Nie widział jednak ciał ani żadnych śladów przemocy. Zaczerpnął głęboko tchu i wypuścił powoli powietrze z płuc, po czym cmoknął na klacz, nakazując jej ruszyć naprzód. Główna uliczka była właściwie jedyną w osadzie. Kończyła się skrzyżowaniem o kształcie litery „T”, przy którym stał – jedyny tu dwupiętrowy – kamienny budynek, Cesarski Komisariat. Jego obite cynową blachą okiennice były zamknięte, podobnie jak masywne drzwi z okuciami. Paran ruszył w tamtą stronę, nie spuszczając wzroku z budowli.

Zsiadł z klaczy i przywiązał ją przed wejściem, po czym spojrzał na ulicę. Nic tam się nie ruszało. Wyciągnął miecz i podszedł do drzwi.

Powstrzymał go dobiegający ze środka cichy, miarowy dźwięk. Był zbyt słaby, by porucznik mógł go usłyszeć z daleka, teraz jednak, gdy stał przed potężnymi drzwiami, jego uszu dobiegł melodyjny szmer, od którego włoski mu się zjeżyły na karku. Uniósł miecz, wsunął sztych pod zatrzask i podważał go tak długo, aż metal puścił. Potem otworzył drzwi.

W półmroku coś się poruszyło, załopotało. Wietrzyk przyniósł do nozdrzy Parana intensywny zaduch rozkładających się ciał. Porucznik dyszał ciężko. W ustach miał sucho jak na pustyni. Czekał, aż oczy przyzwyczają mu się do ciemności.

Wpatrzył się w hol komisariatu. Coś tam się ruszało, z licznych gardeł wydobywał się cichy, syczący dźwięk, od którego przeszywał go dreszcz. W pomieszczeniu roiło się od czarnych gołębi, które gruchały z niewzruszonym spokojem. Pośród nich leżeli umundurowani ludzie, porozrzucani bezładnie po podłodze. Pokrywały ich ptasie odchody i czarny puch unoszony podmuchami wiatru. Pokój wypełniał gęsty smród potu i śmierci.

Paran postąpił krok naprzód. Gołębie zaszeleściły skrzydłami, lecz poza tym nie zwracały na niego uwagi.

Z półmroku spoglądały na niego martwe oczy, osadzone w obrzmiałych twarzach, które były sine, jakby żołnierze się udusili. Porucznik popatrzył na jednego z nich.

– W dzisiejszych czasach niezdrowo jest nosić te mundury – mruknął.

Wyczarowali ptaki, żeby odgrywały parodię czuwania przy zwłokach. Chyba przestanę lubić czarny humor.

Drżąc, wszedł do środka. Gołębie z gruchaniem pierzchały przed jego butami. Drzwi gabinetu kapitana były uchylone. Przez nierówne spoiny okiennicy sączyło się blade światło. Paran wsunął miecz do pochwy i ruszył dalej. Kapitan siedział na krześle. Jego obrzmiałą twarz pokrywały sine, zielone i szare plamy.

Porucznik strącił z biurka wilgotne pióra i zaczął przerzucać leżące tam zwoje. Papirus rozpadał się pod jego palcami. Arkusze były tłuste i zbutwiałe. Dokładnie zatarli wszystkie ślady.

Odwrócił się, przemknął przez hol, a potem wyszedł w ciepło i światło. Zamknął za sobą drzwi, tak jak z pewnością wcześniej zrobili to miejscowi.

Tylko nieliczni mieli ochotę uważnie przyglądać się mrocznemu kwieciu czarów. Ta skaza zwykła się szerzyć.

Odwiązał klacz, wdrapał się na siodło i odjechał z opuszczonego miasteczka, nie oglądając się za siebie.

***

Ciężkie, ogromne słońce wisiało nad horyzontem spowite w karmazynowe obłoki. Paran starał się powstrzymać opadanie powiek. Miał za sobą długi dzień. Przerażający. Otaczająca go okolica, która ongiś wydawała się znana i bezpieczna, przerodziła się w coś innego. Przepływały przez nią mroczne strumienie czarów. Nie uśmiechało mu się spędzenie nocy pod gołym niebem.

Klacz wlokła się w zapadającym z wolna zmierzchu. Pogrążony w przygnębiających myślach Paran starał się zrozumieć coś z wydarzeń, które zaszły od rana.

Wyrwany z cienia skwaszonego, małomównego kapitana i kańskiego garnizonu miał wrażenie, że otwierają się przed nim nowe perspektywy. Pozycja adiutanta przybocznej oznaczała awans, o jakim przed tygodniem nawet nie mógł marzyć. Choć ojciec i siostry nie byli zadowoleni, że wybrał sobie taki zawód, z pewnością będą pod wrażeniem, a może nawet wpadną w zachwyt. Podobnie jak mnóstwo szlacheckich synów i córek, od dawna myślał tylko o karierze w cesarskiej armii. Pragnął prestiżu i czuł się znudzony biernym samozadowoleniem, w jakim żyła szlachta. Chciał od życia czegoś ciekawszego niż nadzór nad transportem wina albo hodowlą koni.

Nie był też bynajmniej pierwszym, który postanowił się zaciągnąć. Inni utorowali mu drogę do stopnia oficerskiego i dobrego przydziału. Tylko pech sprawił, że wysłano go do Kan, gdzie garnizon weteranów od prawie sześciu lat lizał rany. Tacy żołnierze nie mogli szanować niedoświadczonego porucznika, zwłaszcza że był szlachcicem.

Paran podejrzewał, że po rzezi na trakcie sytuacja się zmieniła. Spisał się lepiej niż wielu wytrawnych żołnierzy, choć bardzo pomógł mu w tym znakomity wierzchowiec. Ponadto, by dowieść im, że jest chłodnym, opanowanym profesjonalistą, sam zaproponował, że poprowadzi oddział inspekcyjny.

Poradził sobie z tym zadaniem, choć okazało się… trudne. Patrząc z bliska na trupy, słyszał krzyki, które dobiegały z głębi jego jaźni. Skupił wzrok na szczegółach – tu specyficzne ułożenie ciała, tam niewytłumaczalny uśmiech na twarzy zabitego żołnierza – najgorsze jednak okazało się to, co uczyniono koniom. Zatkane stężałą pianą chrapy i pyski – piętna przerażenia – wyglądały straszliwie, podobnie jak rany – ogromne i mordercze. Dumne ongiś wierzchowce splamiły żółć i kał, a wszystko pokrywał połyskliwy dywan krwi i ochłapów czerwonego mięsa. Omal nie zapłakał nad tymi rumakami.

Przesunął się niepewnie w siodle. Zaciśnięte na ozdobnym łęku dłonie miał lepkie od potu. Wówczas demonstrował niewzruszone opanowanie, teraz jednak, gdy wracał myślami do tej straszliwej sceny, czuł się tak, jakby coś, co zawsze było w nim niezachwiane, spłoszyło się, zagrażając równowadze jego umysłu. Gdy weterani z prowadzonego przezeń oddziału klękali przy drodze, dręczeni mdłościami, czuł wobec nich lekką pogardę, która teraz nabrała w jego oczach makabrycznego odcienia. Echo tego, co zobaczył w gerromskim komisariacie, stało się dodatkowym ciosem dla jego udręczonej duszy, nadwerężyło barierę nieczułości, którą się otoczył.

Wyprostował się z wysiłkiem. Oznajmił przybocznej, że jego młodość minęła. Opowiadał jej też inne rzeczy. Czuł się nieustraszony, zapomniał o ostrożności, z którą ojciec kazał mu traktować rozmaite oblicza imperium.

Z głębin jego pamięci dobiegły dawno usłyszane słowa: „żyj spokojnie”. Odrzucił wówczas tę radę i nadal nie zamierzał jej przyjmować. Przyciągnął jednak uwagę przybocznej. Po raz pierwszy zadał sobie pytanie, czy duma mu nie zaszkodziła. Gdyby ten twardy oficer, którego spotkał przed laty na murach Twierdzy Mocka, zobaczył go teraz, splunąłby mu z pogardą pod stopy. Nie był już chłopcem, a stał się mężczyzną.

Trzeba mnie było posłuchać, synku. Zobacz, co się z tobą stało.

Jego klacz zatrzymała się nagle, uderzając głośno kopytami w pociętą koleinami drogę. Paran sięgnął po broń, rozglądając się z niepokojem w półmroku. Trakt biegł przez pola ryżowe. Najbliższe chłopskie chaty znajdowały się w odległości stu kroków, na równoległej do gościńca grobli. Mimo to drogę blokowała jakaś postać.

Bił od niej chłodny powiew. Klacz spłoszyła się, kładąc uszy i rozwierając chrapy.

Nieznajomy – sądząc po wzroście, mężczyzna – był spowity w różne odcienie zieleni: płaszcz, kaptur, wyblakła bluza i lniane nogawice nad pociągniętymi zieloną farbą skórzanymi buciorami. Za cienkim pasem zatknięty miał długi nóż, ulubioną broń wojowników z Siedmiu Miast. Jego dłonie, które w świetle popołudnia miały szarawą barwę, lśniły od pierścieni. Miał je na każdym paliczku każdego palca. Uniósł rękę, w której trzymał gliniany dzban.

– Chce ci się pić, poruczniku?

Jego głos był cichy i brzmiał dziwnie melodyjnie.

– Masz do mnie jakiś interes? – zapytał Paran, nie odrywając dłoni od rękojeści miecza.

Mężczyzna uśmiechnął się, zdejmując kaptur. Twarz miał pociągłą, jasnoszarą, a oczy ciemne i dziwnie skośne. Wyglądał na trzydzieści parę lat, choć jego włosy były białe.

– Przyboczna prosiła mnie o przysługę – powiedział. – Z wielką niecierpliwością oczekuje twego raportu. Mam cię doprowadzić na miejsce… i to szybko. – Potrząsnął dzbankiem. – Najpierw jednak musisz się pokrzepić. To, co mam w kieszeniach, wystarczy, by urządzić prawdziwą ucztę, znacznie lepszą niż to, co mogą zaoferować zastraszeni kańscy chłopi. Usiądźmy przy drodze. Z chęcią oddam się na chwilę rozmowie i biernej obserwacji trudzących się bez końca wieśniaków. Na imię mam Topper.

– Słyszałem o tobie – odparł Paran.

– Nic dziwnego. Niestety, to ja. W moich żyłach płynie krew Tiste Andii. Z pewnością szuka ujścia z mniej szlachetnego ludzkiego nurtu. Moja to ręka pozbawiła życia królewską rodzinę Unty, króla, królową, synów i córki.

– I kuzynów pierwszego, drugiego, trzeciego…

– Trzeba było zgasić wszelką nadzieję. To był mój obowiązek jako szpona o nieporównanych talentach. Nie odpowiedziałeś jednak na moje pytanie.

– A jak ono brzmiało?

– Chce ci się pić?

Paran skrzywił się. Zsiadł z konia.

– Zdawało mi się, że mówiłeś, iż przyboczna żąda pośpiechu.

– I z pewnością się pośpieszymy, poruczniku, gdy tylko napełnimy brzuchy i porozmawiamy chwilę uprzejmie.

– Sądząc po otaczającej cię sławie, uprzejmość zajmuje raczej niską pozycję na liście twych talentów, szponie.

– Niemniej tę właśnie umiejętność cenię najwyżej. Niestety w tych okrutnych dniach mam stanowczo zbyt mało okazji, by oddawać się jej doskonaleniu, poruczniku. Z pewnością możesz mi poświęcić trochę swego cennego czasu, skoro mam ci służyć jako przewodnik?

– Umowa, jaką zawarłeś z przyboczną, obchodzi tylko was dwoje – burknął Paran, podchodząc bliżej. – Ja nie jestem ci winien nic poza wrogością, Topper.

Szpon przykucnął, wyjmując z kieszeni liczne pakunki oraz dwa kryształowe puchary. Odchylił pokrywkę dzbanka.

– To stare rany. Mówiono mi, że wybrałeś nową ścieżkę, opuściłeś nudne i tłoczne szeregi szlachty. – Napełnił puchary winem o bursztynowej barwie. – Stałeś się teraz jednością z imperium, poruczniku. To ono wydaje ci rozkazy, a ty bez zastrzeżeń wykonujesz jego wolę. Jesteś tylko małym mięśniem w jego ciele. Niczym więcej ani niczym mniej. Najwyższy czas zapomnieć o dawnych urazach. – Odstawił naczynie i wręczył puchar oficerowi – Dlatego wypijemy za nowe początki, poruczniku Ganoesie Paran, adiutancie przybocznej Lorn.

Paran przyjął kielich z grymasem na twarzy.

Wypili wino.

Topper z uśmiechem wydobył jedwabną chusteczkę, którą otarł usta.

– To nie było takie trudne, prawda? Czy mogę ci mówić po wybranym imieniu?

– Wystarczy Paran. A ty? Jaki tytuł nosi dowódca Szponu?

Topper uśmiechnął się po raz kolejny.

– Szponem nadal dowodzi Laseen. Ja tylko jej pomagam. Można powiedzieć, że też jestem adiutantem. Możesz mi mówić po wybranym imieniu. Nie jestem zwolennikiem przestrzegania zbędnych formalności, gdy znajomość osiągnie już odpowiedni stopień.

Paran usiadł na błotnistej drodze.

– A my go osiągnęliśmy?

– W rzeczy samej.

– A jak zwykłeś to rozstrzygać?

– Hmm. – Topper zaczął rozwijać paczuszki, wydobywając z nich ser, pięściochleb, jagody i inne owoce. – Zawieram znajomości tylko na dwa sposoby. Właśnie byłeś świadkiem drugiego z nich.

– A pierwszy?

– Wtedy, niestety, nie miałem czasu przedstawić się jak należy.

Paran odpiął znużonym gestem hełm i zdjął go z głowy.

– Chcesz się dowiedzieć, co znalazłem w Gerromie? – zapytał, przebiegając dłonią po czarnych włosach.

– Jeśli czujesz taką potrzebę – odparł Topper ze wzruszeniem ramion.

– Może lepiej zaczekam na audiencję u przybocznej.

Szpon rozciągnął usta w uśmiechu.

– Zaczynasz się uczyć, Paran. Nigdy nie dziel się posiadaną informacją zbyt łatwo. Słowa są jak monety. Opłaca się je oszczędzać.

– A potem umrzeć na łożu pełnym złota – zauważył Paran.

– Jesteś głodny? Nie znoszę jeść sam.

Porucznik przyjął kawałek pięściochleba.

– Przyboczna naprawdę się śpieszyła czy też przybyłeś tu z innych powodów?

Szpon podniósł się z uśmiechem na twarzy.

– Niestety, czas na uprzejmą konwersację dobiegł końca. Otwiera się przed nami droga.

Spojrzał w stronę traktu.

Paran odwrócił się i ujrzał, że powietrze rozdarło się niby zasłona. Z otworu wydobywało się matowe żółte światło.

Grota. Tajemna droga czarów.

– Na oddech Kaptura.

Westchnął, tłumiąc nagły dreszcz. Wewnątrz wiła się szarawa ścieżka. Z obu stron otaczały ją niskie nasypy, wyżej zaś unosiła się nieprzenikniona mgła koloru ochry. Powietrze popłynęło nagle do środka, jakby portal zaczerpnął tchu. Okazało się, że nawierzchnię dróżki stanowi popiół. Niewidzialny powiew poruszył nią, wzbijając obłoki szarej substancji.

– Będziesz się musiał do tego przyzwyczaić – stwierdził Topper.

Paran chwycił wodze klaczy i zarzucił hełm na łęk siodła.

– Prowadź – polecił.

Szpon omiótł go pośpiesznym spojrzeniem, po czym wszedł do groty.

Porucznik podążył za nim. Portal zamknął się za ich plecami. Zamiast niego pojawiło się przedłużenie ścieżki. Itko Kan zniknęło, a wraz z nim wszelkie ślady życia. Świat, w którym się znaleźli, był jałowy i martwy. Otaczające drogę usypiska również składały się z popiołu, unoszącego się w powietrzu i nadającego mu metaliczny posmak.

– Witaj w Cesarskiej Grocie – rzucił Topper ze śladem drwiny w głosie.

– Miło tu.

– Moc utworzyła ją z… tego, co znajdowało się tu przedtem. Czy kiedykolwiek w historii dokonano już podobnej sztuki? Tylko bogowie to wiedzą.

Ruszyli w drogę.

– Jak rozumiem, tą grotą nie włada żaden bóg – odezwał się Paran. – W ten sposób możecie uniknąć pobierających myto odźwiernych, strażników niewidzialnych mostów oraz innych podobnych istot, które jakoby mieszkają w grotach i służą swym nieśmiertelnym panom.

Topper chrząknął.

– Wydaje ci się, że w grotach panuje taki tłok? No cóż, wierzenia ignorantów zawsze są zabawne. Będę miał podczas tej krótkiej podróży niezłą rozrywkę.

Paran umilkł. Przesłonięty stertami popiołu horyzont wydawał się bliski. Ochrowe niebo i ciemnoszary grunt przechodziły w siebie płynnie. Pod kolczugą pot płynął mu strumieniami. Klacz parsknęła głośno.

– Jeśli zastanawiałeś się, dokąd jedziemy – odezwał się po chwili Topper – to dowiedz się, że przyboczna przebywa w Uncie. Dotrzemy tam za pośrednictwem tej groty. Pokonamy dziewięćset mil w kilkagodzin. Niektórzy sądzą, że imperium za bardzo się rozrosło. Są nawet tacy, którym się wydaje, że dalej położone prowincje znajdują się poza zasięgiem cesarzowej Laseen. Jak widzisz, Paran, ci ludzie są głupcami.

Klacz parsknęła po raz drugi.

– Wstyd skłania cię do milczenia, poruczniku? Przepraszam, że drwiłem z twej ignorancji…

– Będziesz się musiał do niej przyzwyczaić – rzucił Paran.

Przez następne tysiąc kroków milczał Topper.

***

Choć mijały godziny, wciąż padało na nich takie samo światło. Kilkakrotnie natknęli się na miejsca, w których hałdy popiołu były poruszone, jakby przeszło tamtędy coś wielkiego i ociężałego. Szerokie, śliskie ślady niknęły w mroku. W jednym z tych miejsc znaleźli ciemną zaskorupiałą plamę oraz ogniwa łańcucha, rozsypane w popiele niczym monety. Topper przyjrzał się uważnie tej scenie.

Droga nie jest tak bezpieczna, jak chciał mnie przekonać, pomyślał Paran. Kręcą się tu obcy, i to wrogo nastawieni.

Nie zdziwił się, gdy Topper zwiększył tempo. Po krótkiej chwili dotarli do kamiennej bramy. Zbudowano ją niedawno. Paran rozpoznał untański bazalt, pochodzący z cesarskich kamieniołomów położonych nieopodal stolicy. Mury jego rodzinnej posiadłości wzniesiono z tego samego szaroczarnego, połyskliwego materiału. Pośrodku łuku, wysoko nad ich głowami, wyrzeźbiono szponiastą dłoń zaciśniętą na kryształowej kuli: godło malazańskich cesarzy.

Za bramą była ciemność.

Paran odchrząknął.

– Jesteśmy na miejscu?

Topper odwrócił się gwałtownie ku niemu.

– Odpłacasz za uprzejmość arogancją, poruczniku. Lepiej dla ciebie będzie, jak się pozbędziesz tej szlacheckiej wyniosłości.

Paran uśmiechnął się i wskazał ręką przed siebie.

– Prowadź, przewodniku.

Topper, zamiatając płaszczem, przeszedł przez bramę i zniknął.

Gdy Paran przyciągnął klacz do przejścia, zaczęła miotać głową i wierzgać. Próbował ją uspokoić, lecz bezskutecznie. W końcu wdrapał się na siodło i złapał wodze. Skierował głowę zwierzęcia w stronę bramy, po czym wbił mocno ostrogi w boki konia. Klacz zerwała się do biegu i skoczyła w pustkę.

Wokół eksplodowały kolory i światło, które pochłonęły zwierzę i jeźdźca. Kopyta klaczy uderzyły z trzaskiem o grunt. We wszystkie strony trysnęło coś, co mogło być żwirem. Paran osadził wierzchowca i mrugając gwałtownie, rozejrzał się wokół. Znajdował się w olbrzymiej komnacie. Wysoko w górze lśnił sufit ze złota, na ścianach wisiały gobeliny, a ze wszystkich stron zbliżało się do niego około dwudziestu zakutych w zbroje strażników.

Przestraszona klacz odskoczyła w bok, przewracając Toppera na podłogę. Kopyto przeszyło powietrze, chybiając celu tylko o piędź. Znowu rozległ się chrzęst, Paran zauważył jednak, że koń nie depcze żwiru, ale kamienie mozaiki. Topper zerwał się na nogi z przekleństwem na ustach, przeszywając porucznika wściekłym spojrzeniem.

Strażnicy cofnęli się powoli pod ściany, najwyraźniej reagując na jakiś niewypowiedziany rozkaz. Paran odwrócił wzrok od Toppera. Przed nim znajdowało się podium, na którym stał tron z powykręcanej kości. Zasiadała na nim cesarzowa.

Panującą w komnacie ciszę mącił jedynie chrzęst deptanych końskimi kopytami półszlachetnych kamieni. Paran zsunął się z siodła z grymasem na twarzy, przyglądając się z uwagą siedzącej na tronie kobiecie.

Laseen nie zmieniła się zbytnio od chwili ich jedynego dotąd spotkania. Była nieładna i nie nosiła żadnych ozdób, włosy miała jasne i krótko przystrzyżone, a niebieskawa twarz nie zapadała w pamięć. Przyglądała mu się, mrużąc brązowe oczy.

Paran poprawił pas, splótł dłonie i pokłonił się nisko.

– Cesarzowo.

– Widzę, że nie usłuchałeś rady, której udzielił ci ten oficer przed siedmiu laty – wycedziła Laseen.

Zamrugał zaskoczony.

– Oczywiście on również nie skorzystał z rady, której mu wówczas udzielono – ciągnęła. – Ciekawe, który to bóg sprawił, że spotkaliście się wtedy na murze. Powinnam wyprawić na jego cześć nabożeństwo. Podobne poczucie humoru zasługuje na nagrodę. Sądziłeś, że Cesarska Brama wiedzie do stajni, poruczniku?

– Moja klacz bała się przez nią przejść, cesarzowo.

– Trudno się jej dziwić.

– W przeciwieństwie do mnie pochodzi z rodu słynącego z inteligencji – wyjaśnił z uśmiechem Paran. – Przyjmij, proszę, moje najszczersze przeprosiny.

– Topper zaprowadzi cię do przybocznej.

Na jej skinienie jeden ze strażników wziął w rękę wodze klaczy.

Paran pokłonił się po raz drugi, a następnie z uśmiechem na twarzy spojrzał na szpona.

Topper poprowadził go do bocznych drzwi.

– Ty durniu! – warknął, gdy te zamknęły się za nimi. Pomaszerował szybko wąskim korytarzem. Paran nie próbował dotrzymywać mu kroku, zmuszając go w ten sposób do zaczekania pod prowadzącymi w górę krętymi schodami. Twarz Toppera pociemniała z wściekłości. – O co chodziło z tym murem? Kiedy ją poznałeś?

– Ponieważ nie zechciała tego wyjaśnić, jestem zmuszony podążyć za jej przykładem – odparł Paran, spoglądając na wytarte stopnie. – To z pewnością będzie zachodnia baszta. Wieża Pyłu…

– Musisz wejść na sam szczyt. Przyboczna oczekuje cię w swych komnatach. Nie ma tu innych drzwi, więc nie zabłądzisz. Idź prosto przed siebie, aż dotrzesz do celu.

Paran skinął głową i ruszył w górę.

Drzwi szczytowej komnaty były uchylone. Paran zastukał w nie głośno i wszedł do środka. Przyboczna siedziała na ławie na przeciwległym końcu pomieszczenia, zwrócona plecami do dużego okna. Za szeroko otwartymi okiennicami widać było czerwony wschód słońca. Lorn się ubierała. Paran przystanął zawstydzony.

– Nie przywiązuję zbyt wielkiej wagi do skromności – oznajmiła. – Wejdź i zamknij za sobą drzwi.

Porucznik wykonał jej polecenie. Rozejrzał się po komnacie. Na ścianach wisiały wyblakłe gobeliny, a kamienną posadzkę pokrywały wyleniałe zwierzęce skóry. Meble były nieliczne i stare, w niegustownym napańskim stylu.

Przyboczna wstała z ławy, by wśliznąć się w skórzaną zbroję. Jej włosy zalśniły w czerwonym blasku słońca.

– Wyglądasz na wykończonego, poruczniku. Usiądź, proszę.

Rozejrzał się, znalazł krzesło i opadł na nie z radością.

– Ślady zatarto bardzo starannie, przyboczna. Jedyni ludzie, którzy zostali w Gerromie, nic już nie powiedzą.

Zapięła ostatnią klamrę.

– Chyba żebym wysłała nekromantę.

Chrząknął.

– Opowieści o gołębiach… wydaje mi się, że przewidziano tę możliwość.

Spojrzała na niego, unosząc brwi.

– Wybacz, przyboczna. Wygląda na to, że zwiastunami śmierci były… ptaki.

– I gdybyśmy spojrzeli na to, co się stało, oczyma martwych żołnierzy, nie zobaczylibyśmy wiele poza nimi. Powiedziałeś gołębie?

Skinął głową.

– Ciekawe.

Umilkła.

Przyglądał się jej jeszcze przez chwilę.

– Czy byłem przynętą, przyboczna?

– Nie.

– To dlaczego wysłałaś Toppera?

– Żeby przyśpieszyć sprawę.

Umilkł i zamknął oczy. Zakręciło mu się w głowie. Nie zdawał sobie dotąd sprawy, jak bardzo jest zmęczony. Minął moment, nim dotarło do niego, że przyboczna coś mówi. Wziął się w garść i wyprostował plecy.

Stała przed nim.

– Wyśpisz się później, poruczniku. Nie w tej chwili. Właśnie mówiłam o czekającej cię przyszłości. Dobrze byłoby, gdybyś słuchał mnie uważnie. Wykonałeś zlecone ci zadanie, a nawet wykazałeś się znaczną… odpornością. Musimy wywołać wrażenie, że nic nas już nie łączy. Wrócisz do korpusu oficerskiego, tutaj, w Uncie. Potem otrzymasz szereg przydziałów, które dopełnią twego oficjalnego szkolenia. Jeśli chodzi o czas, który spędziłeś w Itko Kan, nie wydarzyło się tam nic nadzwyczajnego. Zrozumiałeś?

– Tak jest.

– Świetnie.

– Ale co zrobimy w tej sprawie, przyboczna? Czy zrezygnujemy z poszukiwań? Pogodzimy się z myślą, że nigdy się nie dowiemy, co i dlaczego się wydarzyło? A może to po prostu ze mnie chcesz zrezygnować?

– Poruczniku, tym śladem nie możemy podążać zbyt otwarcie, nie zrezygnujemy jednak ze śledztwa, a ty odegrasz w nim kluczową rolę. Sądziłam, być może błędnie, że będziesz chciał doprowadzić tę sprawę do końca, być świadkiem zemsty, gdy jej czas wreszcie nadejdzie. Czyżbym się myliła? Być może dosyć już się napatrzyłeś i pragniesz jedynie wrócić do normalności.

Zamknął oczy.

– Przyboczna, gdy nadejdzie czas, chcę być przy tym obecny.

Nie odzywała się i nawet nie otwierając oczu, wiedział, że przygląda mu się uważnie, starając się określić, ile jest wart. Opuścił go niepokój. Przestał już dbać o cokolwiek. Powiedział, czego pragnie, i decyzja należała teraz do niej.

– Będziemy działać powoli. Zostaniesz przeniesiony za kilka dni. Tymczasem możesz wrócić do domu, do posiadłości ojca, żeby trochę wypocząć.

Otworzył oczy i wstał z krzesła.

– Poruczniku, mam nadzieję, że scena w Sali Tronowej już więcej się nie powtórzy – rzuciła, gdy dotarł do drzwi.

– Wątpię, czy za drugim razem byłaby równie komiczna, przyboczna.

Kiedy znalazł się na schodach, zza drzwi dobiegło coś, co brzmiało jak kaszel. Trudno mu było sobie wyobrazić, że mogło to być coś innego.

***

Gdy prowadził konia ulicami Unty, ogarnęło go odrętwienie. Znajome widoki, kłębiące się niezliczone tłumy i mieszające się ze sobą najrozmaitsze języki wydawały mu się czymś dziwnym, odmienionym, nie dla wzroku, lecz myśli i owego tajemnego miejsca pod czaszką. To on się zmienił i czuł się z tego powodu wykorzenionym wyrzutkiem.

Miasto wyglądało tak samo jak zawsze. Obserwując to, co działo się wokół niego, czuł, że nic się tu nie zmieniło. Był to dar szlachetnej krwi, która pozwalała trzymać się na dystans, obserwować świat z pozycji nieskażonej wpływem prostaków.

Dar… i przekleństwo.

Tym razem jednak Paran przedzierał się przez tłum bez obstawy domowych strażników. Zniknęła potęga krwi i jedyną obroną był noszony przez niego mundur. Nie był rzemieślnikiem, ulicznym handlarzem ani kupcem, lecz żołnierzem. Orężem imperium, jednym z dziesiątków tysięcy.

Przeszedł przez Bramę Rampy Celnej i ruszył Marmurową Skarpą, przy której pojawiały się pierwsze kupieckie rezydencje, oddalone od brukowanej ulicy, na wpół ukryte za murami dziedzińców. Żywozielone liście w ogrodach harmonizowały z pomalowanymi na jaskrawe kolory ścianami. Tłumy były tu rzadsze, a za bramami dostrzegało się prywatnych strażników. Choć upał nie zelżał, nie czuło się odoru rynsztoków i gnijącej żywności. Od niewidocznych fontann bił przyjemny chłodek, a wietrzyk niósł na ulicę woń kwiatów.

Zapach jego dzieciństwa.

W miarę jak prowadził konia w głąb Dzielnicy Szlacheckiej, posiadłości stawały się coraz większe. Historia i stare pieniądze zapewniały przestrzeń życiową. Imperium wydawało się stąd czymś odległym i niegodnym uwagi. Mieszkające tu rodziny wynosiły swój rodowód od barbarzyńskich jeźdźców, którzy przed siedmiuset laty przybyli ze wschodu i – jak zawsze się to działo – krwią i mieczem podbili kuzynów Kańczyków, którzy wznosili nad morzem swe chaty. Z dzikich wojowników przerodzili się później w hodowców koni oraz handlarzy wina, piwa i tkanin. Dawne szlachectwo miecza przerodziło się w szlachectwo nagromadzonego majątku, a także umów handlowych, subtelnych intryg i przekupstwa, pełnych pozłoty komnat i oświetlonych lampami oliwnymi korytarzy.

Paran zapragnął zamknąć krąg, wrócić do miecza, od którego wywodził się jego ród, stać się silny i dziki, tak jak ci, którzy żyli przed stuleciami. Za to właśnie potępił go ojciec.

Dotarł do znajomej furtki, pojedynczych, wysokich drzwi wprawionych w boczny mur. Wychodziły one na zaułek, który w innej części miasta byłby szeroką aleją. Nie było tu strażnika, a jedynie cienki łańcuszek dzwonka.

Pociągnął zań dwa razy i czekał w pustym zaułku.

Po drugiej stronie zgrzytnął rygiel, rozległo się przekleństwo i drzwi otworzyły się z piskiem zawiasów.

Paran ujrzał przed sobą nieznajome oblicze. Mężczyzna był stary i miał oszpeconą blizną twarz. Nosił pełną łat kolczugę, która kończyła się nierówno na wysokości kolan. Na głowę wsadził łebkę, powgniataną, lecz lśniącą i wypolerowaną.

Strażnik omiótł Parana spojrzeniem załzawionych szarych oczu.

– Żywy gobelin – mruknął.

– Słucham?

Mężczyzna otworzył szeroko drzwi.

– Postarzałeś się, oczywiście, ale rysy pozostały te same. To musiał być świetny artysta. Potrafił oddać postawę, wyraz twarzy i tak dalej. Witaj w domu, Ganoesie.

Porucznik wprowadził klacz przez wąskie wejście i ruszył ścieżką między dwiema przybudówkami. Nad głową miał niebo.

– Nie znam cię, żołnierzu – zauważył. – Ale wygląda na to, że strażnicy domowi dokładnie sobie obejrzeli mój portret. Czyżby służył teraz jako dywanik w waszych kwaterach?

– Coś w tym rodzaju.

– Jak masz na imię?

– Gamet – odparł strażnik. Zamknął i zaryglował drzwi, a potem ruszył za Ganoesem. – Służę twemu ojcu od trzech lat.

– A co robiłeś przedtem, Gamecie?

– Takich pytań się nie zadaje.

Wyszli na dziedziniec. Paran przystanął na chwilę, by przyjrzeć się strażnikowi.

– Ojciec zwykł bardzo starannie studiować życiorysy tych, których przyjmuje do pracy.

Gamet uśmiechnął się, odsłaniając pełen garnitur białych zębów.

– Och, zrobił to. I zaangażował mnie. Widać nie dopatrzył się niczego szczególnie haniebnego.

– Jesteś weteranem.

– Pozwól, że odprowadzę twego konia do stajni.

Paran wręczył mu wodze i rozejrzał się po dziedzińcu. Wydał mu się mniejszy niż ongiś. Stara studnia, wydrążona jeszcze przez bezimienny lud, który mieszkał tu przed Kańczykami, sprawiała wrażenie gotowej w każdej chwili obrócić się w gruzy. Żaden rzemieślnik nie chciał dotknąć starożytnych, rzeźbionych kamieni jej ocembrowania, obawiając się klątwy przebudzonych duchów. W najgłębszych podziemiach rezydencji znajdowało się wiele podobnych, niepołączonych zaprawą kamieni. Pomieszczenia były tam ciasne, tunele kręte, a podłogi nierówne, wskutek czego całość nie nadawała się do użytku.

Po podwórku kręcili się służący i ogrodnicy. Nikt jeszcze nie zauważył przybycia Parana.

Gamet odchrząknął.

– Twoi rodzice są nieobecni.

Skinął głową. W Emalau, ich wiejskiej posiadłości, właśnie źrebiły się klacze.

– Ale siostry są w domu – ciągnął Gamet. – Każę służącym posprzątać twój pokój.

– Czyżby zostawiono go nietkniętym?

Żołnierz uśmiechnął się po raz kolejny.

– No, powiedzmy, że muszą wynieść dodatkowe meble i skrzynie. No wiesz, przestrzeń magazynowa jest cenna…

– Zawsze tak było – zauważył Paran, po czym już bez słowa ruszył ku wejściu do domu.

***

Gdy podchodził do długiego stołu ustawionego w sali bankietowej, pomieszczenie wypełniły echa jego kroków. Koty pierzchały przed nim we wszystkie strony. Odpiął płaszcz podróżny i cisnął go na oparcie krzesła, po czym spoczął na ławie, opierając plecy o pokrytą boazerią ścianę. Zamknął oczy.

Po kilku minutach usłyszał kobiecy głos.

– Myślałam, że jesteś w Itko Kan.

Uniósł powieki. Przy stole stała jego o rok młodsza siostra, Tavore. Dłoń położyła na oparciu krzesła ojca. Była tak samo brzydka jak zawsze. Rysy twarzy miała ostre, cerę bladą, a rudawe włosy obcięte krócej, niż dyktowała moda. Urosła jednak od ich ostatniego spotkania. Niemal dorównywała mu wzrostem. Nie była już niezgrabnym dzieckiem. Z pozbawioną wyrazu twarzą przyglądała się bratu.

– Przeniesiono mnie – wyjaśnił Paran.

– Tutaj? Coś byśmy o tym słyszeli.

Och, z pewnością. Między ustosunkowanymi rodzinami zawsze krążą plotki.

– To nie było planowane – przyznał. – Niemniej jednak otrzymałem nowy przydział. Ale nie będę stacjonował w Uncie. Zajrzałem tu tylko na kilka dni.

– Dostałeś awans?

– Chcesz się dowiedzieć, czy inwestycja zacznie przynosić zyski? – zapytał z uśmiechem. – Choć nie byliśmy zadowoleni, nie możemy zapominać o szansie zdobycia wpływów, prawda?

– Dbanie o pozycję tej rodziny nie należy już do twoich obowiązków, bracie.

– Ach, więc należy do twoich? Czyżby ojciec wycofał się z codziennych zajęć?

– Powoli się wycofuje. Jego zdrowie nie jest już takie jak niegdyś. Gdybyś o to zapytał, nawet w Itko Kan…

Westchnął.

– Wciąż szukasz ze mną zgody, Tavore? Chcesz dźwigać za mnie brzemię moich błędów? Jak może pamiętasz, kiedy stąd odchodziłem, nie usłano mi drogi różami. Zresztą zawsze uważałem, że zostawiam sprawy domowe w kompetentnych dłoniach…

Zmrużyła powoli powieki, lecz duma nie pozwoliła jej zadać narzucającego się pytania.

– A co z Felisin? – zainteresował się Ganoes.

– Zajęta swoimi studiami. Bardzo się uraduje na twój widok, a potem zaleje łzami, kiedy usłyszy, że będziesz z nami tak krótko.

– Czyżby była teraz twoją rywalką, Tavore?

Jego siostra odwróciła się z pogardliwym prychnięciem.

– Felisin? Jest za miękka na ten świat, bracie. Chyba zresztą na każdy. Nie zmieniła się. Ucieszy się, że przyjechałeś.

Gdy wychodziła, wpatrywał się w jej sztywne plecy.

Śmierdział potem – własnym i końskim – podróżą i brudem, a także czymś jeszcze…

Zakrzepłą krwią i zastarzałym strachem.

Rozejrzał się wokół.

Dom jest znacznie mniejszy, niż go zapamiętałem.

Rozdział drugi

Po nadejściu Moranthów
fala się odwróciła.
I, niczym stojące w porcie statki,
wolne miasta zalało
imperialne morze.
Zaczął się dwunasty rok wojny,
Rok Rozbitego Księżyca
i jego zaskakującego odprysku,
zabójczego deszczu i
czarnoskrzydłej obietnicy.
Tylko dwa miasta opierały się jeszcze
malazańskiej nawale.
Jedno dzielne, o dumnych sztandarach,
chronione potężnym skrzydłem Ciemności.
Drugie podzielone,
bez armii i sojuszników.
Silne miasto padło pierwsze.

Wołanie do cienia
Felisin (ur. 1146)

1163 rok snu Pożogi (dwa lata później)
105 rok Imperium Malazańskiego
9 rok panowania cesarzowej Laseen

Gdzieś za całunem dymu krążyły kruki. Ich ostre wrzaski przebijały się przez krzyki rannych i umierających żołnierzy. Nieruchome powietrze przesycone było smrodem palonego mięsa.

Tattersail stała samotnie na trzecim ze wzniesień górujących nad zdobytym miastem Pale. Wokół niej walały się nadpalone pozostałości zbroi – nagolenniki, napierśniki i hełmy – a także stosy broni. Przed godziną ekwipunek ten nosili mężczyźni i kobiety, a teraz po ich ciałach nie pozostał już żaden ślad. Cisza wypełniająca owe puste skorupy niosła się w głowie czarodziejki niczym tren.

Zaplotła mocno ramiona na piersiach. Burgundowy płaszcz, na którym wyszyto srebrne godło dowódcy kadry czarodziejskiej Drugiej Armii, zwisał z jej krągłych ramion, poplamiony i nadpalony. Pulchną, owalną twarz, na której zwykle malował się rozanielony wyraz, przeorały teraz głębokie bruzdy, a policzki stały się blade i obwisłe.

Choć czarodziejkę otaczało mnóstwo dźwięków i zapachów, wsłuchała się w głęboką ciszę, o której można by powiedzieć, że pochodziła z leżących wokół szczątków zbroi. Były puste, co samo w sobie stanowiło oskarżenie. Cisza ta miała jednak również inne źródło. Czary, których tu dziś użyto, były tak potężne, że osłabiły barierę między światami. To, co mieszkało po drugiej stronie, w Grotach Chaosu, było tak blisko, że mogłoby jej dotknąć.

Odnosiła dotąd wrażenie, że wszystkie jej emocje wygasły, wypalone grozą, jaką przed chwilą przeżyła, gdy jednak spoglądała na zwarte szeregi wkraczającego do miasta legionu Czarnych Moranthów, skryte pod opadającymi powiekami oczy zasnuła jej mgiełka nienawiści.

Nasi sojusznicy. Przyszli wyegzekwować swą godzinę krwi.

Gdy owa godzina dobiegnie końca, liczba ocalałych mieszkańców Pale spadnie o jakieś dwadzieścia tysięcy. Po raz kolejny w długiej historii wrogości między sąsiadującymi ludami miecz przeważy szalę zemsty na drugą stronę.

Shedenul, zmiłuj się. Czy już tego nie dosyć?

W mieście szalał niepowstrzymanie chyba z tuzin pożarów. Po trzech długich latach oblężenia gród wreszcie padł, Tattersail wiedziała jednak, że to jeszcze nie koniec. Coś się tu kryło, czekało w milczeniu. Ona także zaczeka. Była to winna tym, którzy dziś polegli. Ostatecznie poniosła porażkę we wszystkim, co było ważne.

Na dole ziemię pokrywały ciała malazańskich żołnierzy, postrzępiony dywan trupów. Tu i ówdzie w górę sterczały ich kończyny. Kruki zasiadały sobie na nich niby królowie. Ci, którzy ocaleli z rzezi, błądzili w oszołomieniu między ciałami, szukając poległych towarzyszy. Zrozpaczona Tattersail śledziła ich wzrokiem.

– Nadchodzą – odezwał się ktoś, mniej więcej tuzin stóp na lewo od niej.

Odwróciła się powoli. Czarodziej Loczek leżał na resztkach spalonej zbroi. Jego gładko wygolona czaszka lśniła w bladym blasku słońca. Fala czarów zmiażdżyła go od bioder w dół. Z brzucha wylewały mu się różowe, upstrzone teraz błotem i wysychające wnętrzności. Otaczał go słaby półcień czarów, który świadczył, że wciąż toczy walkę ze śmiercią.

– Myślałam, że nie żyjesz – mruknęła Tattersail.

– Mam fartowny dzień.

– Nie wyglądasz na to.

Loczek chrząknął. Spod serca trysnął mu strumień gęstej, ciemnej krwi.

– Nadchodzą – powtórzył. – Widzisz ich już?

Mrużąc powieki, skierowała spojrzenie jasnych oczu na stok. Zbliżało się ku nim czterech żołnierzy.

– Co to za ludzie?

Czarodziej nie odpowiedział.

Spojrzała nań raz jeszcze i zobaczyła, że wbił w nią wzrok z intensywnością charakterystyczną dla konających, którzy wiedzą, że nadchodzi ich ostatnia chwila.

– Pomyślałeś sobie, że nieźle byłoby oberwać falą w brzuch? No cóż, pewnie można się stąd wyrwać i w ten sposób.

Zaskoczyła ją jego odpowiedź.

– Ta maska twardości nie pasuje do ciebie, Sail. Nigdy nie pasowała. – Zmarszczył brwi i zamrugał szybko, zapewne usiłując odpędzić ciemność. – Zawsze istnieje ryzyko, że dowiesz się za dużo. Ciesz się, że ci tego oszczędziłem. – Uśmiechnął się, odsłaniając okrwawione zęby. – Lepiej myśleć o czymś przyjemnym. Ciało odmawia mi posłuszeństwa.

Przeszyła Loczka wzrokiem, zaskoczona jego nagle ujawnionym człowieczeństwem. Być może umierający zapominali o swych zwykłych gierkach, o pozorach towarzyszących tańcowi żywych. Być może po prostu nie była przygotowana na to, że czarodziej ukaże w końcu ludzkie oblicze. Piersi zaczęły ją boleć od dręczącego uścisku, rozprostowała więc ręce i westchnęła słabo.

– Masz rację. To nie jest pora na noszenie masek, prawda? Nigdy cię nie lubiłam, Loczek, ale nie wątpiłam w twoją odwagę. I nadal w nią nie wątpię. – Obrzuciła go krytycznym spojrzeniem, czując się lekko zdumiona tym, że nie wzdrygnęła się na widok tak straszliwej rany. – Chyba nawet sztuka Tayschrenna nie mogłaby cię teraz uratować, Loczek.

W jego oczach pojawił się błysk chytrości. Parsknął bolesnym śmiechem.

– Kochana dziewczyno – wydyszał. – Twoja naiwność zawsze mnie zachwycała.

– No jasne – warknęła zła na siebie, że dała się nabrać na ten pokaz szczerości. – Musiałeś jeszcze raz ze mnie zażartować, w imię dawnych czasów.

– Nie rozumiesz…

– Czyżby? Chcesz powiedzieć, że to jeszcze nie koniec? Nienawidzisz wielkiego maga tak bardzo, że wymkniesz się nawet z zimnego uścisku Kaptura, prawda? Zemsta zza grobu?

– Chyba już mnie znasz. Zawsze wychodzę tylnymi drzwiami.

– Nie możesz nawet się czołgać. Jak zamierzasz się do nich dostać?

Czarodziej oblizał spękane wargi.

– Zawarłem umowę – wyjaśnił cicho. – Drzwi przyjdą do mnie. Właśnie idą.

W jej trzewiach wezbrał niepokój. Za plecami usłyszała chrzęst zbroi i grzechot żelaza, nagły jak zimny wiatr. Odwróciła się i zobaczyła czworo żołnierzy, którzy weszli na wzgórze. Trzech mężczyzn i kobieta, usmarowani błotem i krwią. Twarze mieli białe jak kość. Wzrok czarodziejki przyciągnęła kobieta, która trzymała się za plecami trzech mężczyzn, jakby była tu niepożądanym dodatkiem. Młoda dziewczyna była ładna, ale wyglądała na zimną jak sopel lodu.

Coś z nią jest nie w porządku. Uwaga.

Pierwszy z żołnierzy – sądząc po bransolecie na ramieniu, sierżant – podszedł do Tattersail. Osadzone głęboko w pooranej bruzdami, znużonej twarzy ciemnoszare oczy spojrzały na nią beznamiętnie.

– To ona? – zapytał, zwracając się do wysokiego, chudego czarnoskórego mężczyzny, który stał za nim.

Żołnierz potrząsnął głową.

– Nie, chodzi nam o tamtego – wyjaśnił. Mówił po malazańsku, lecz z szorstkim akcentem Siedmiu Miast.

Trzeci z mężczyzn, również czarny, minął sierżanta z lewej strony. Choć był ciężko zbudowany, wydawało się, że płynie w powietrzu. Nie spuszczał wzroku z Loczka. Tattersail poczuła się urażona faktem, że ją ignoruje. Miała ochotę rzucić parę zjadliwych słówek, lecz nagle wydało się jej, że to za duży wysiłek.

– Jeśli jesteście pododdziałem grzebania poległych, to zjawiliście się zbyt wcześnie – stwierdziła, zwracając się do sierżanta. – On jeszcze żyje. Ale oczywiście nie jesteście takim pododdziałem – ciągnęła. – Wiem o tym. Loczek zawarł jakąś umowę. Wydaje mu się, że może przeżyć, mając połowę ciała.

Sierżant zacisnął mocno wargi skryte wśród posiwiałej, sterczącej brody.

– O co ci chodzi, czarodziejko?

Stojący za nim czarnoskóry człowiek spojrzał na dziewczynę, która wciąż trzymała się jakieś dwanaście kroków z tyłu. Zadrżał, ale jego szczupła twarz niczego nie wyrażała. Zwrócił się w stronę Tattersail i ominął ją z enigmatycznym wzruszeniem ramion.

Zadrżała mimo woli, gdy w jej zmysły uderzył impuls mocy. Wciągnęła gwałtownie powietrze.

Jest magiem, pomyślała. Wpatrywała się w mężczyznę, który stanął obok swego towarzysza u boku Loczka, usiłując dostrzec cokolwiek pod pokrywającymi jego mundur krwią i błotem.

– Kim, do licha, jesteście?

– Dziewiąta Drużyna Drugiej Armii.

– Dziewiąta? – Wypuściła z sykiem powietrze. – Podpalacze Mostów. – Zmrużyła powieki, przyglądając się obdartemu sierżantowi. – Dziewiąta. To znaczy, że jesteś Sójeczka.

Wzdrygnął się wyraźnie.

Tattersail zaschło w ustach. Odchrząknęła.

– Słyszałam o tobie oczywiście. O tym…

– To wszystko nieważne – przerwał jej chrapliwym tonem. – Stare opowieści rozrastają się jak bujne zielsko.

Potarła twarz, czując, że pod paznokciami zbiera jej się brud. Podpalacze Mostów. Był to elitarny oddział cesarza, jego ulubieńcy. Od krwawego przewrotu, dokonanego przed dziewięciu laty przez Laseen, wysyłano ich do każdego pojawiającego się na horyzoncie gniazda os. Tyle lat podobnego traktowania zredukowało ich do tylko jednej dywizji o niepełnym stanie. Niektórzy okryli się sławą. Imiona tych, którzy ocaleli, głównie dowodzących drużynami sierżantów, powtarzano w malazańskich armiach na Genabackis i gdzie indziej. Dodawały smaku i tak już wspaniałej legendzie Zastępu Jednorękiego. Detoran, Nerwusik, Trzpień, Sójeczka. Imiona pełne chwały i gorzkie od cynizmu, którym karmi się każda armia. Obłęd tej trwającej bez końca kampanii był ich godłem i sztandarem.

Sierżant Sójeczka przyglądał się pokrywającym wzgórze szczątkom. Tattersail pojęła, że próbuje zrozumieć, co się tu stało. Zadrgał mu mięsień policzka. Mężczyzna spojrzał na nią z nagłą sympatią. Jego szare oczy złagodniały. Coś w Tattersail omal nie pękło na ten widok.

– Jesteś ostatnia z kadry? – zapytał.

Odwróciła wzrok porażona nieoczekiwaną słabością.

– Ostatnia, która może stać. I nie zawdzięczam tego swym umiejętnościom. Po prostu miałam szczęście.

Jeśli nawet słyszał gorycz w jej słowach, w żaden sposób tego nie okazał. Przyglądał się bez słowa dwóm żołnierzom z Siedmiu Miast, którzy przykucnęli nad Loczkiem.

Czarodziejka oblizała wargi, przestępując niepewnie z nogi na nogę. Spojrzała na obu mężczyzn. Toczyła się tam cicha rozmowa. Usłyszała śmiech Loczka, a potem cichy łoskot. Wzdrygnęła się na ten dźwięk.

– Ten wysoki jest magiem, prawda? – zapytała.

Sójeczka chrząknął.

– Na imię ma Szybki Ben – odrzekł.

– Chyba nie zawsze tak się nazywał.

– Nie zawsze.

Poruszyła przygniecionymi ciężkim płaszczem ramionami, łagodząc na chwilę ćmiący ból w krzyżu.

– Powinnam go znać, sierżancie. Taką moc się zauważa. Nie jest nowicjuszem.

– Nie jest – przyznał Sójeczka.

Poczuła, że ogarnia ją gniew.

– Mam prawo do wyjaśnień. Co się tu dzieje?

– Wygląda na to, że niewiele – odparł Sójeczka z grymasem na twarzy. – Szybki! – zawołał.

Mag uniósł głowę.

– Musimy coś jeszcze wynegocjować, sierżancie – rzekł, odsłaniając w uśmiechu białe zęby.

– Na oddech Kaptura – westchnęła Tattersail.

Odwróciwszy się, zobaczyła, że dziewczyna nadal stoi na szczycie wzgórza, przyglądając się maszerującym do miasta kolumnom Moranthów. Spojrzała na czarodziejkę, jakby wyczuła, że przyciągnęła jej uwagę. Wyraz jej twarzy przeraził Tattersail, która odwróciła wzrok.

– Czy to wszystko, co zostało z twojej drużyny, sierżancie? Dwóch maruderów z pustyni i krwiożercza rekrutka?

– Mam siedmiu żołnierzy – odpowiedział bezbarwnym głosem Sójeczka.

– A ilu ich było dziś rano?

– Piętnastu.

Coś tu nie gra.

– To lepiej niż w większości innych oddziałów – zauważyła, czując potrzebę, by coś powiedzieć. Zaklęła bezgłośnie, widząc, że z twarzy sierżanta odpływa krew. – Jestem pewna, że to byli dobrzy ludzie – dodała pośpiesznie.

– Potrafili umierać – rzucił.

Wstrząsnęły nią te brutalne słowa. Zakręciło się jej w głowie. Zacisnęła powieki, chcąc powstrzymać łzy zakłopotania i frustracji.

Zbyt wiele się wydarzyło. Nie jestem na to gotowa. Nie na Sójeczkę, człowieka, który ugina się pod ciężarem własnej legendy, który w służbie imperium wspiął się już na niejedną górę trupów.

W ciągu trzech ostatnich lat rzadko widywało się Podpalaczy Mostów. Gdy oblężenie się zaczęło, wyznaczono im zadanie wydrążenia podkopów pod potężnymi, starożytnymi murami Pale. Ten rozkaz pochodził z samej stolicy i był albo okrutnym żartem, albo owocem przerażającej ignorancji. Cała dolina miała charakter polodowcowy. Skalne rumowisko wypełniało szczelinę, która była tak głęboka, że nawet magom Tattersail trudno było wysondować jej dno.

Całe trzy lata spędzili pod ziemią. Kiedy ostatni raz widzieli słońce?

Zesztywniała nagle.

– Sierżancie. – Otworzyła oczy. – Byłeś dziś w tunelach?

Z przerażeniem ujrzała wyraz bólu, który przemknął przez jego twarz.

– W jakich tunelach? – zapytał cicho i spróbował ją ominąć.

Wyciągnęła rękę i zacisnęła dłoń na ramieniu mężczyzny. Zadrżał pod jej dotykiem.

– Sójeczka – wyszeptała. – Domyśliłeś się bardzo wielu rzeczy. O mnie, o tym, co wydarzyło się na tym wzgórzu, o wszystkich tych żołnierzach. Oboje ponieśliśmy klęskę – dodała po chwili wahania. – Przykro mi.

Odsunął się, nie patrząc na nią.

– Nie ma powodu, czarodziejko. – Spojrzał jej w oczy. – Nie możemy sobie pozwolić na ubolewanie.

Podszedł do swych żołnierzy.

– Dziś rano było nas tysiąc czterysta, czarodziejko – rozległ się za jej plecami młody, kobiecy głos.

Odwróciła się. Z tak bliska można było zauważyć, że dziewczyna ma nie więcej niż piętnaście lat. Zaprzeczały temu jednak jej oczy. Miały matowy połysk zwietrzałego onyksu i wydawały się niewiarygodnie stare. Dawno już wygasły w nich wszelkie uczucia.

– A teraz?

Wzruszyła ramionami w geście bliskim obojętności.

– Trzydzieścioro, może trzydzieścioro pięcioro. Cztery z pięciu tuneli zawaliły się całkowicie. My byliśmy w piątym i udało się nam wydostać na zewnątrz. Skrzypek i Płot pracują nad pozostałymi, ale są przekonani, że nic już się nie da zrobić. Próbowali zorganizować jakąś pomoc. – Na jej ubłoconej twarzy wykwitł zimny, cyniczny uśmieszek. – Ale powstrzymał ich twój szef, wielki mag.

– Tayschrenn? Dlaczego?

Dziewczyna zmarszczyła brwi, jakby poczuła się rozczarowana. Potem po prostu odeszła. Zatrzymała się na szczycie wzgórza, spoglądając na miasto.

Tattersail wbiła w nią wzrok. Dzieląc się tą informacją, dziewczyna liczyła na jakąś szczególną reakcję.

Przyznanie się do współudziału? W każdym razie – pudło. Tayschrenn nie zdobył sobie dziś przyjaciół. Świetnie.

Dzisiejszy dzień okazał się katastrofą, a wina spadała wyłącznie na wielkiego maga. Czarodziejka spojrzała na Pale, po czym przeniosła wzrok na unoszący się nad miastem całun dymu.

Potężny kształt, który widziała tam codziennie od trzech lat, zniknął. Trudno jej było uwierzyć własnym oczom.

– Ostrzegałeś nas – wyszeptała do pustego nieba, gdy wróciły do niej wspomnienia wydarzeń dzisiejszego ranka. – Ostrzegałeś nas, prawda?

***

Od czterech miesięcy sypiała z Calotem – niezobowiązująca przyjemność, która miała złagodzić nudę niekończącego się oblężenia. Tak przynajmniej tłumaczyła sobie to nieprofesjonalne zachowanie. Rzecz jasna, było w tym coś więcej, znacznie więcej, lecz Tattersail nigdy nie była ze sobą zbyt szczera.

Gdy nadeszło magiczne wezwanie, spała u jego boku. Drobne, lecz kształtne ciało maga miło wtulało się w jej obfite, miękkie wypukłości. Otworzyła oczy i zobaczyła, że obejmuje ją jak dziecko. Potem on również usłyszał zew i się obudził. Nagrodziła go uśmiechem.

– Loczek? – zapytał z drżeniem, wyłażąc spod koców.

Skrzywiła się.

– A któż by inny? On nigdy nie śpi.

– Co znowu się stało?

Wstał i zaczął szukać bluzy.

Przyjrzała mu się. Był bardzo chudy, co czyniło z nich dziwną parę. W słabym blasku świtu, który przesączał się przez ściany namiotu, jego szczupłe kościste ciało wydawało się delikatne, niemal dziecinne. Jak na stuletniego faceta trzymał się świetnie.

– Ostatnio załatwiał różne drobiazgi dla Dujeka – zauważyła. – Pewnie chce nam tylko przekazać najświeższe informacje.

Z głośnym stęknięciem Calot wciągnął buty.

– I po co ci było pchać się na dowódcę kadry, Sail? Coś ci powiem. Łatwiej mi było salutować Nedurianowi. Gdy patrzę na ciebie, zaraz mam ochotę…

– Bierz się do roboty, Calot – rzuciła. Miał to być żart, lecz w jej głosie zabrzmiał ostry ton, który sprawił, że mag uniósł gwałtownie głowę.

– Coś się stało? – zapytał cicho. Bruzdy na jego wysokim czole zmarszczyły się w dobrze jej znany sposób.

Myślałam, że już cię od nich uwolniłam.

– Nie mam pojęcia – odparła z westchnieniem. – Wiem tylko, że Loczek skontaktował się i ze mną, i z tobą. Gdyby chodziło o zwykły meldunek, jeszcze byś sobie chrapał.

Ubrali się w milczeniu, czując narastające napięcie. Po niespełna godzinie Calota strawiła fala błękitnego ognia, a na rozpaczliwy krzyk Tattersail odpowiedziały tylko kruki. Na razie jednak dwoje magów przygotowywało się do niezapowiedzianego spotkania w namiocie dowodzenia wielkiej pięści Dujeka Jednorękiego.

Na błotnistej ścieżce za namiotem Calota pełniący nocną wartę żołnierze zgromadzili się wokół opalanych końskim łajnem piecyków, wyciągając dłonie ku ciepłu. Było jeszcze bardzo wcześnie i na ścieżkach widziało się niewielu ludzi. Stoki otaczających Pale wzgórz pokrywały szeregi szarych namiotów. Pułkowe sztandary powiewały ponuro na słabym wietrze, który od ostatniej nocy zmienił kierunek i przynosił teraz do nozdrzy Tattersail smród z latryn. Ostatnie gwiazdy bladły właśnie na rozjaśniającym się niebie. Można by pomyśleć, że na świecie panuje pokój.

Dla osłony przed chłodem owinęła się płaszczem, po czym stanęła przed namiotem, by zlustrować ogromną górę, która wisiała w powietrzu, ćwierć mili nad Pale. Omiotła wzrokiem poobijaną twarz Odprysku Księżyca. Masyw nosił tę nazwę, odkąd czarodziejka sięgała pamięcią. W wyszczerbionej jak zepsuty ząb bazaltowej fortecy mieszkał najpotężniejszy wróg, z jakim kiedykolwiek zetknęło się imperium. Zawieszonemu wysoko nad ziemią Odpryskowi Księżyca nie zagrażało żadne oblężenie. Nawet osobista armia martwiaków Laseen, T’lan Imassów, która przemieszczała się łatwo jak pył na wietrze, nie mogła bądź też nie chciała sforsować jego linii magicznej obrony.

Czarodzieje z Pale znaleźli potężnego sojusznika. Tattersail przypomniała sobie, że kiedyś, w czasach cesarza, imperium stanęło już w szranki z tajemniczym władcą Odprysku. Zapowiadało się na paskudną jatkę, ale nagle Odprysk Księżyca wycofał się z gry. Nikt z żyjących nie wiedział dlaczego. Była to jedna z niezliczonych tajemnic, które cesarz zabrał ze sobą do podwodnego grobu.

Pojawienie się Odprysku tutaj, na Genabackis, było zaskoczeniem. Tym razem nic nie ocaliło ich w ostatniej chwili. Z fortecy zstąpiło na ziemię pół tuzina legionów władających czarami Tiste Andii. Prowadził ich naczelny wódz noszący miano Caladan Brood. Oddziały te połączyły siły z najemnikami z Karmazynowej Gwardii i wspólnie z nią odrzuciły malazańską Piątą Armię, która nacierała na wschód wzdłuż północnej granicy Równiny Rhivi. Piąta Armia poniosła znaczne straty i ugrzęzła w Lesie Czarnego Psa, gdzie od czterech lat broniła się przed atakami Brooda i Karmazynowej Gwardii. Owa walka szybko przeradzała się w wyrok śmierci.

Najwyraźniej jednak Caladan Brood i Tiste Andii nie byli jedynymi mieszkańcami Odprysku Księżyca. Pozostający w ukryciu władca fortecy nadal nią kierował i teraz przywiódł ją tutaj, by zawrzeć pakt z potężnymi czarodziejami z Pale.

Kadra Tattersail nie miała wielkich szans w magicznym pojedynku z takim przeciwnikiem. Oblężenie utknęło w martwym punkcie. Tylko Podpalacze Mostów nie ustawali w upartych wysiłkach podkopania się pod starożytne mury.

– Zostań – modliła się do Odprysku Księżyca. – Odwracaj bez końca swą twarz, nie pozwól, by odór krwi i krzyki umierających na zawsze zawładnęły tą ziemią. Zaczekaj, aż mrugniemy pierwsi.

Calot stał obok niej bez słowa. Rozumiał rytuał, jakim się to dla niej stało. Był to jeden z wielu powodów, dla których go pokochała. Jak przyjaciela, oczywiście. W miłości do przyjaciela nie było niczego zobowiązującego i nie miała powodu się jej bać.

– Wyczuwam niecierpliwość Loczka – mruknął Calot.

– Ja też – przyznała z westchnieniem. – Dlatego mi się nie śpieszy.

– Wiem. Ale nie powinniśmy zwlekać zbyt długo, Sail. – Uśmiechnął się psotnie. – To byłoby w złym tonie.

– Hmmm. Nie możemy pozwolić, by wyciągnęli zbyt pochopne wnioski, prawda?

– Nie byłyby znowu takie pochopne. No, ale ruszajmy – dodał, poważniejąc nieco.

Po kilku minutach przybyli do namiotu dowodzenia. U wejścia pełnił straż samotny żołnierz piechoty morskiej, który sprawiał wrażenie podenerwowanego. Gdy zasalutował obojgu magom, Tattersail zatrzymała się i spojrzała mu w oczy.

– Siódmy Pułk?

Skinął głową, unikając jej wzroku.

– Tak, czarodziejko. Trzecia Drużyna.

– Tak mi się wydawało, że skądś cię znam. Pozdrów ode mnie sierżanta Ryżego. – Podeszła bliżej. – Coś wisi w powietrzu, żołnierzu?

Zamrugał.

– Wysoko w powietrzu, czarodziejko. Najwyżej, jak się da.

Spojrzała na Calota, który zatrzymał się u wejścia do namiotu. Mag wydął policzki, krzywiąc komicznie twarz.

– Właśnie miałem wrażenie, że wyczułem jego zapach.

Wzdrygnęła się, słysząc potwierdzenie swych obaw. Zauważyła, że wartownik poci się pod żelaznym hełmem.

– Dziękuję za ostrzeżenie, żołnierzu.

– Przysługa za przysługę, czarodziejko.

Zasalutował po raz drugi, tym razem bardziej dziarsko i jakby bardziej osobiście.

To trwa już tyle lat. Uparcie traktują mnie jak członka rodziny, jedną z Drugiej Armii, najstarszej ze wszystkich, jednej z założonych przez cesarza. Przysługa za przysługę, czarodziejko. Ty uratujesz naszą skórę, a my uratujemy twoją. Ostatecznie jesteśmy rodziną. Tylko dlaczego czuję się wśród nich tak obco?

Oddała salut.

Weszli do namiotu dowodzenia. Natychmiast wyczuła obecność mocy, którą Calot nazywał zapachem. Oczy zaszły jej łzami. Dopadł ją atak migreny. Dobrze znała tę szczególną emanację, która gwałtownie kłóciła się z jej własną, co jeszcze powiększało ból głowy.

W pierwszym przedziale oświetlonego dymiącymi lampami namiotu stało około tuzina drewnianych krzeseł. Na ustawionym z boku składanym stole zauważyła cynowy dzban oraz sześć zaśniedziałych kubków, na których połyskiwały krople rosy.

– Na oddech Kaptura, Sail, to mi się nie podoba – wymamro-tał Calot.

Gdy jej oczy przyzwyczaiły się do mroku, Tattersail zauważyła za otworem prowadzącym do drugiego przedziału namiotu znajomą postać w długiej szacie. Mężczyzna pochylał się nad należącym do Dujeka stołem z mapami, wspierając na blacie dłonie o długich palcach. Jego purpurowy płaszcz falował niczym woda, choć mag stał nieruchomo.

– A niech cię – wyszeptała Tattersail.

– Właśnie pomyślałem to samo – przyznał Calot, trąc oczy.

– Myślisz, że specjalnie ćwiczył tę pozę? – zapytała, gdy siadali.

– Z całą pewnością – odparł z uśmiechem. – Wielki mag Laseen nie potrafiłby odczytać mapy taktycznej, nawet gdyby od tego zależało jego życie.

– Grunt, żeby nie zależało od tego nasze.

– Dziś bierzemy się do roboty – odezwał się ktoś siedzący na krześle obok nich.

Tattersail skrzywiła się, próbując przebić wzrokiem nienaturalną ciemność.

– Jesteś taki sam jak Tayschrenn, Loczek. Ciesz się, że nie zdecydowałam się usiąść na tym krześle.

Pojawił się szereg żółtych zębów, a potem reszta postaci maga. Loczek odwołał zaklęcie. Na jego płaskie, naznaczone blizną czoło oraz wygoloną czaszkę wystąpiły kropelki potu. Nie było w tym nic dziwnego. Loczek pociłby się nawet w dole z lodem. Pochylił głowę, a na jego twarzy malowało się coś przypominającego połączenie pełnej samozadowolenia obojętności z pogardą. Wbił w Tattersail spojrzenie małych, ciemnych oczek.

– Pamiętasz, co to takiego robota, prawda? – Uśmiechnął się szerzej, przez co jego złamany, niekształtny nos stał się jeszcze bardziej płaski. – To było twoje zajęcie, nim zaczęłaś się grzmocić z naszym kochanym Calotem. Nim stałaś się miękka.

Wciągnęła powietrze gotowa mu odpowiedzieć, lecz ubiegł ją Calot.

– Czujesz się samotny, Loczek? – wycedził swobodnym tonem. – Czy muszę ci uświadamiać, że markietanki żądają od ciebie podwójnej opłaty? – Machnął ręką, jakby chciał odegnać niezdrowe myśli. – Fakty wyglądają prosto. Po przedwczesnej śmierci Neduriana w Puszczy Mott Dujek wyznaczył Tattersail na dowódcę kadry. Jak ci się to nie podoba, to trudno. Taka jest cena niezdecydowania.

Loczek strącił drobinkę ziemi z atłasowych pantofli, które w jakiś nieprawdopodobny sposób uchronił przed poplamieniem, choć na zewnątrz było pełno błota.

– Ślepa wiara, towarzysze, jest dobra dla głupców…

Przerwał mu łopot poły namiotu. Do środka wkroczył wielka pięść Dujek Jednoręki. W sterczących z uszu włosach wciąż miał mydło po porannym goleniu. Wokół niego unosiła się woń cynamonowej wody.

Z biegiem lat Tattersail nauczyła się przywiązywać wielką wagę do tego aromatu. Oznaczał bezpieczeństwo, stabilność, rozsądek. Dujek Jednoręki symbolizował to wszystko nie tylko dla niej, lecz dla całej armii, która walczyła pod jego rozkazami. Gdy zatrzymał się pośrodku namiotu, spoglądając na troje magów, odchyliła się lekko i również mu się przyjrzała spod opadających powiek. Trzy lata wymuszonej przez oblężenie bierności podziałały na niego jak środek odmładzający. Choć miał siedemdziesiąt dziewięć lat, wyglądał raczej na pięćdziesiąt. Spojrzenie szarych oczu pozostawało ostre i nieugięte, a twarz była szczupła i ogorzała. Trzymał się prosto i wydawało się, że ma więcej wzrostu niż swoje pięć i pół stopy. Odziany był w zwykły, pozbawiony ozdób skórzany strój, pokryty plamami potu i purpurowego imperialnego barwnika. Kikut lewego ramienia, kończący się tuż poniżej barku, owinął sobie skórzanymi pasami. Napańskie sandały miały rzemyki ze skóry rekina, między którymi prześwitywała biała jak kreda, owłosiona skóra łydek.

Calot wyjął z rękawa chustkę do nosa i rzucił ją Dujekowi.

Wielka pięść złapał ją w powietrzu.

– Znowu? Niech szlag trafi tego golibrodę – warknął, ścierając mydło z żuchwy i uszu. – Przysiągłbym, że robi to celowo. – Zmiął chustkę w kulę i cisnął ją na kolana Calota. – Wszyscy są już na miejscu. Świetnie. Najpierw codzienne sprawy. Loczek, gadałeś z chłopakami na dole?

Łysy mag stłumił ziewnięcie.

– Saper zwany Skrzypkiem oprowadził mnie po tunelach. – Przerwał na chwilę, by wydobyć strzępek płótna z obszytego brokatem rękawa, po czym spojrzał Dujekowi prosto w oczy. – Jeśli damy im jeszcze jakieś sześć, siedem lat, może uda im się dotrzeć do miejskich murów.

– To nie ma sensu – wtrąciła Tattersail. – To właśnie napisałam w raporcie. – Zmrużyła powieki. – Nie wiem tylko, czy dotrze na dwór cesarski.

– Wielbłąd ciągle płynie – zauważył Calot.

Dujek chrząknął. Jeszcze nigdy nie udało się wywołać u niego śmiechu.

– No dobra, kadro, słuchajcie mnie uważnie. Muszę was poinformować o dwóch rzeczach. – Przez jego pokrytą bliznami twarz przebiegł lekki grymas. – Po pierwsze, cesarzowa przysłała tu szponów. Są już w mieście. Polują na czarodziejów z Pale.

Po plecach Tattersail przebiegł dreszcz. Nikt nie lubił mieć do czynienia ze szponami. Zatrute sztylety cesarskich skrytobójców – ulubionego narzędzia Laseen – były wymierzone we wszystkich, w tym również w Malazańczyków.

Calot najwyraźniej pomyślał o tym samym. Wyprostował się nagle na krześle.

– Jeśli są tu z jakiegoś innego powodu…

– Będą musieli najpierw przejść przeze mnie – przerwał mu Dujek, wspierając swą jedyną dłoń na rękojeści miecza.

Wie, że ma słuchacza w sąsiednim przedziale. Mówi człowiekowi, który rozkazuje szponom, jak się mają sprawy. Shedenul, błogosław go.

– Ukryją się – wtrącił Loczek. – To czarodzieje, nie idioci.

Minęła chwila, nim Tattersail pojęła sens jego słów.

Chodzi mu o czarodziejów z Pale.

Dujek przyjrzał mu się uważnie, po czym skinął głową.

– Po drugie, dziś zaatakujemy Odprysk Księżyca.

Stojący w drugim przedziale wielki mag Tayschrenn odwrócił się znienacka na te słowa i ruszył powoli w stronę zebranych. Na śniadej, skrytej pod kapturem twarzy pojawił się szeroki uśmiech. Jej nieskazitelną powierzchnię pokryły na chwilę zmarszczki. Uśmiech szybko jednak zniknął, a niestarzejąca się skóra odzyskała gładkość.

– Witajcie, koledzy – odezwał się tonem wesołym i groźnym zarazem.

Loczek żachnął się.

– Staraj się ograniczyć melodramatyczne efekty do minimum, Tayschrenn. Wszyscy poczujemy się od tego lepiej.

– Odprysk Księżyca wyczerpał cierpliwość cesarzowej… – ciągnął wielki mag, ignorując uwagę Loczka.

Dujek uniósł nagle głowę.

– Cesarzowa się boi i dlatego chce uderzyć pierwsza, i to z całej siły – przerwał Tayschrennowi lekko chrapliwym głosem. – Wysławiaj się jasno, magiku. Mówisz do swoich najlepszych ludzi. Okaż im trochę szacunku, do licha.

Wielki mag wzruszył ramionami.

– Oczywiście, wielka pięści. – Spojrzał na kadrę. – Wasza grupa, ja i trzech innych wielkich magów za niespełna godzinę zaatakujemy Odprysk Księżyca. Większość mieszkańców gmachu odciągnęła stąd północna kampania. Jesteśmy przekonani, że władca Odprysku został sam. Od niemal trzech lat powstrzymywał nas wyłącznie swą obecnością. Dziś rano, koledzy, sprawdzimy, ile naprawdę jest wart.

– Miejmy nadzieję, że cały czas blefował – dodał Dujek, marszcząc czoło. – Są jakieś pytania?

– Jak szybko można załatwić przeniesienie? – odezwał się Calot.

Tattersail odchrząknęła.

– Co właściwie wiemy o władcy Odprysku Księżyca?

– Obawiam się, że bardzo niewiele – odparł Tayschrenn, mrużąc oczy. – To z całą pewnością Tiste Andii. Arcymag.

Loczek pochylił się na krześle i ostentacyjnie splunął pod stopy Tayschrenna.

– Tiste Andii, wielki magu? Mógłbyś chyba powiedzieć nam coś więcej?

Migrena Tattersail pogorszyła się gwałtownie. Kobieta zdała sobie sprawę, że wstrzymuje oddech. Wypuściła powoli powietrze, czekając, jak Tayschrenn zareaguje na słowa Loczka i na tradycyjne wyzwanie z Siedmiu Miast.

– Arcymag – powtórzył Tayschrenn. – Być może największy z arcymagów Tiste Andii. Drogi Loczku – dodał nieco ciszej – twe prymitywne plemienne gesty są być może spektakularne, lecz z pewnością w złym guście.

Loczek wyszczerzył zęby.

– Tiste Andii są pierwszymi dziećmi Matki Ciemności. Czułeś wstrząsy, które zachwiały Grotami Czarów, Tayschrenn. Ja też je czułem. Zapytaj Dujeka o raporty z północnej kampanii. Pradawna magia… Kurald Galain. Władca Odprysku Księżyca to mistrz arcymag. Wiesz, jak się nazywa, równie dobrze jak ja.

– Z pewnością nie wiem – warknął wielki mag, tracąc wreszcie cierpliwość. – Być może zechcesz nas oświecić, Loczek. Potem zapytam cię o twoje źródła.

– Achhh! – Łysy mag pochylił się na krześle. Na jego napiętej twarzy pojawił się wyraz chciwej złości. – Wielki mag mi grozi. Wreszcie do czegoś doszliśmy. Odpowiedz mi na jedno pytanie. Dlaczego tylko trzech wielkich magów? Nie ponieśliśmy aż tak wielkich strat. A po drugie, dlaczego nie zrobiliśmy tego dwa lata temu?

Narastające między Loczkiem a Tayschrennem napięcie rozproszył Dujek. Wielka pięść warknął, po czym zaczął mówić:

– Jesteśmy w rozpaczliwej sytuacji, magu. Północną kampanię trafił szlag. Z Piątej Armii nie zostało już prawie nic, a posiłki nadejdą nie wcześniej niż na wiosnę. Rzecz w tym, że władca Odprysku w każdej chwili może tu sprowadzić swe oddziały. Nie chciałbym wysyłać was do walki z całą armią Tiste Andii, a już z całą pewnością nie chciałbym, żeby Druga Armia musiała walczyć na dwa fronty, jeśli nadejdzie odsiecz. To sprzeczne ze wszystkimi zasadami taktyki, a kimkolwiek jest ten Caladan Brood, udowodnił już, że świetnie potrafi wykorzystywać nasze błędy.

– Caladan Brood – mruknął Calot. – Przysiągłbym, że gdzieś już słyszałem to nazwisko. Dziwne, że jakoś nigdy się nad tym nie zastanawiałem.

Tattersail spojrzała na Tayschrenna, mrużąc powieki. Calot miał rację. Nazwisko człowieka dowodzącego Tiste Andii, walczącymi u boku Karmazynowej Gwardii, faktycznie brzmiało znajomo. Kojarzyło się jednak z czymś dawnym, być może echem starożytnych legend albo jakiegoś epickiego poematu.

Wielki mag przeszył ją beznamiętnym, wyrachowanym spojrzeniem.

– Czas na szukanie usprawiedliwień minął – rzekł, zwracając się w stronę pozostałych. – Cesarzowa wydała rozkaz i musimy go wykonać.

Loczek znowu się żachnął.

– Jeśli już mowa o tym, co kto musi – wtrącił, nie przestając uśmiechać się pogardliwie do Tayschrenna – to, czy pamiętasz, jak bawiliśmy się w kotka i myszkę w Arenie? Ten plan śmierdzi tobą. Już od dawna czekałeś na podobną szansę. – Uśmiech przerodził się we wściekły grymas. – Których to wielkich magów wyznaczyłeś do tego zadania? Pozwól mi zgadnąć…

– Dość tego!

Tayschrenn podszedł do Loczka, który znieruchomiał z błyskiem w oczach.

Lampy przygasły. Calot podniósł chusteczkę z kolan i otarł pot z czoła.

Moc – niech to szlag! – głowa zaraz mi pęknie.

– Proszę bardzo – wyszeptał Loczek. – Karty na stół. Jestem pewien, że wielka pięść ucieszy się, jeśli rozproszysz jego podejrzenia. Wyrażaj się jasno, stary druhu.

Tattersail spojrzała na Dujeka. Twarz dowódcy nic nie wyrażała. Spojrzenie bystrych oczu skierował na Tayschrenna, pogrążony w intensywnych rozmyślaniach.

Calot pochylił się w jej stronę.

– Co tu, do licha, się dzieje, Sail?

– Nie mam pojęcia – wyszeptała. – Ale robi się gorąco.

Choć rzuciła to lekkim tonem, w głowie jej wirowało, a myśli zbiły się w zimny węzeł strachu. Loczek służył w armii imperium dłużej od niej czy od Calota. Był jednym z czarodziejów, którzy stawili opór Malazańczykom w Siedmiu Miastach, nim Aren padł, a Święta Falah’d rozpierzchła się na cztery wiatry, nim dano mu wybór między śmiercią a służbą nowym panom. Dołączył do kadry Drugiej Armii pod Pan’potsun. Podobnie jak sam Dujek, był tam ze starą gwardią cesarza, gdy po raz pierwszy wytknęły łby żmije uzurpacji, gdy pierwszy miecz imperium został zdradzony i brutalnie zamordowany. Coś wiedział. Ale co?

– Dosyć już tego – wycedził Dujek. – Bierzmy się do roboty.

Tattersail westchnęła. Staruszek Jednoręki umiał trafić w sedno. Spojrzała na niego. Znała go dobrze, nie jako przyjaciela – Dujek nie miał przyjaciół – lecz jako najlepszego stratega, który pozostał imperium. Jeśli – jak przed chwilą zasugerował to Loczek – ktoś chciał zdradzić wielką pięść i Tayschrenn brał udział w tym spisku…

„Jesteśmy zginanym konarem” – powiedział kiedyś Calot o Zastępie Jednorękiego. – „Strzeż się imperium, które pęka. Żołnierze Siedmiu Miast, ukrywające się duchy pokonanych, lecz nie złamanych”.

Tayschrenn skinął na nią i pozostałych magów. Tattersail i Calot wstali z krzeseł. Loczek nie ruszył się z miejsca. Zamknął oczy, jakby spał.

– Chciałbym pomówić o tym przeniesieniu – zwrócił się Calot do Dujeka.

– Później – mruknął wielka pięść. – Dla człowieka, który ma tylko jedną rękę, papierkowa robota staje się koszmarem.

Omiótł kadrę wzrokiem. Chciał coś powiedzieć, lecz Calot go ubiegł.

– Anomandaris.

Loczek otworzył oczy i ożywiony spojrzał z radością na Tayschrenna.

– Achhh – odezwał się, mącąc ciszę, którą wywołała wypowiedź Calota. – Oczywiście. Jeszcze trzech wielkich magów? Tylko trzech?

Tattersail wbiła wzrok w pobladłą, nieruchomą twarz Dujeka.

– Poemat – rzekła cicho. – Teraz go sobie przypominam.

Caladan Brood, leżący pod menhirem,
zwiastun zimy, w kurhanie, nieznający smutku…

Następne wersy padły z ust Calota.

…jego grobowiec odarto ze słów,
a w dłoniach, które miażdżyły kowadła…

Wiersz dokończyła Tattersail.

…dzierży młot swej pieśni –
żyje, śpi tylko, ostrzeżcie więc bezgłośnie
wszystkich: nie budźcie go.
Nie budźcie go.

Gdy przebrzmiały ostatnie słowa, wszyscy w namiocie wpatrzyli się w czarodziejkę.

– Wygląda na to, że już się obudził – zauważyła, czując suchość w ustach. – Anomandaris. Epicki poemat Rybaka Keltatha.

– Ten utwór nie opowiada o Caladanie Broodzie – zauważył Dujek, marszcząc brwi.

– Nie – zgodziła się. – Dotyczy przede wszystkim jego towarzysza.

Loczek wstał powoli z krzesła i podszedł do Tayschrenna.

– Anomander Rake, władca Tiste Andii, którzy są duszami Bezgwiezdnej Nocy. Rake, Grzywa Chaosu. To on siedzi w Odprysku, a ty chcesz rzucić przeciwko niemu czterech wielkich magów i jedną kadrę.

Gładka twarz Tayschrenna lśniła teraz od potu.

– Tiste Andii nie są tacy jak my – zaczął spokojnym tonem. – Mogą się wam wydawać nieprzewidywalni, ale to mylne wrażenie. Oni są po prostu inni. Nie służą żadnej sprawie. Przechodzą tylko od jednego ludzkiego dramatu do następnego. Naprawdę sądzicie, że Anomander Rake stanie do boju z nami?

– A czy Caladan Brood się cofnął? – warknął Loczek.

– On nie jest Tiste Andii, Loczek. To człowiek. Niektórzy mówią, że ma domieszkę krwi barghasckiej, ale nie jest spokrewniony z pradawną rasą i nie przestrzega jej zwyczajów.

– Liczysz na to, że Rake zdradzi czarodziejów z Pale – odezwała się Tattersail. – Złamie pakt, który z nimi zawarł.

– Ryzyko nie jest tak wielkie, jak mogłoby się wydawać – bronił się wielki mag. – Bellurdan przeprowadził odpowiednie badania w Genabaris, czarodziejko. W górskiej twierdzy za Lasem Czarnego Psa odkryto nowe zwoje Szaleństwa Gothosa. Niektóre z tych pism mówią o Tiste Andii i innych rasach z Pradawnej Ery. Nie zapominajcie też, że Odprysk Księżyca raz już cofnął się przed bezpośrednią konfrontacją z imperium.

Tattersail ogarnął blady strach. Kolana się pod nią ugięły. Usiadła ciężko, aż składane krzesło zaskrzypiało.

– Jeśli twoje spekulacje okażą się błędne, właśnie skazałeś nas na śmierć – stwierdziła. – I to nie tylko nas, wielki magu, lecz cały Zastęp Jednorękiego.

Tayschrenn odwrócił się powoli plecami do Loczka i pozostałych.

– To rozkazy cesarzowej Laseen – powiedział, nie patrząc na nich. – Nasi towarzysze przybędą tu przez grotę. Kiedy się zjawią, wyznaczę pozycje. To wszystko.

Wrócił do stołu z mapami i zamarł w tej samej pozie co poprzednio.

Dujekowi w jednej chwili wyraźnie przybyło lat. Tattersail odwróciła pośpiesznie wzrok, zbyt udręczona, by znieść świadomość opuszczenia, którą widziała w jego oczach, a także rodzące się w nich podejrzenie.

Jesteś tchórzem, kobieto. Tchórzem.

Wreszcie wielka pięść odchrząknął.

– Połączcie się z grotami, kadro. Jak zwykle, za wszystko trzeba płacić.

***

Trzeba przyznać, że wielkiemu magowi nie brak odwagi, pomyślała Tattersail. Tayschrenn stał na pierwszym wzgórzu, niemal w samym cieniu Odprysku. Podzielili się na trzy grupy i każdej przypadł jeden z pagórków na równinie pod murami Pale. Kadra znajdowała się najdalej, a oddział Tayschrenna najbliżej. Na środkowym wzgórzu pozycję zajęło troje pozostałych wielkich magów. Tattersail znała wszystkich. Nightchill, kruczowłosa, wysoka i władcza, miała w sobie nutę okrucieństwa, która zachwycała dawnego cesarza. Obok stał towarzysz jej życia, Bellurdan, rozłupywacz czaszek, thelomeński gigant, którego niezwykła siła miała w razie potrzeby pomóc w skruszeniu bramy Odprysku. Trzeci był A’Karonys, władca ognia, niski i pękaty, dzierżący płonącą laskę, dłuższą od włóczni.

Druga i Szósta Armia ustawiły się w szeregach na równinie. Żołnierze czekali z odsłoniętą bronią na rozkaz ataku na miasto. Siedem tysięcy weteranów i cztery tysiące rekrutów. Legiony Czarnych Moranthów stały na wzgórzu, które wznosiło się ćwierć mili na zachód od nich.

Nadeszło południe. Nie było nawet śladu wiatru. Między żołnierzami krążyły widoczne z dala obłoczki kąśliwych muszek. Niebo zasnuła cienka, lecz pozbawiona luk warstwa chmur.

Tattersail stała na wzgórzu zlana potem. Najpierw spojrzała na oczekujących żołnierzy, a potem na swą nieliczną kadrę, która, by stan był pełen, powinna liczyć sześciu magów. Było ich jednak tylko dwóch. Loczek trzymał się nieco z boku, spowity w ciemnoszary płaszcz przeciwdeszczowy, który zawsze wkładał przed bitwą. Miał bardzo zadowoloną minę.

Calot trącił łokciem Tattersail, wskazując głową na łysego maga.

– Z czego się tak cieszy?

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki