Krystian Kłomnicki

Odludzie

Saga

Odludzie

Zdjęcie na okładce: Shutterstock

Copyright © 2019, 2025 Krystian Kłomnicki i Saga Egmont

Wszystkie prawa zastrzeżone

ISBN: 9788727287782

1. Wydanie w formie e-booka

Format: EPUB 3.0

Żadna część niniejszej publikacji nie może być powielana, przechowywana w systemie wyszukiwania danych lub przekazywana w jakiejkolwiek formie lub w jakikolwiek sposób bez uprzedniej pisemnej zgody wydawcy, ani rozpowszechniana w jakiejkolwiek formie oprawy lub z okładką inną niż ta, z którą została opublikowana i bez nałożenia podobnego warunku na kolejnego nabywcę. Zabrania się eksploracji tekstu i danych (TDM) niniejszej publikacji, w tym eksploracji w celu szkolenia technologii AI, bez uprzedniej pisemnej zgody wydawcy.

Język, postacie i poglądy zawarte w tej publikacji nie odzwierciedlają poglądów ani opinii wydawcy. Utwór ma charakter publikacji historycznej, ukazującej postawy i tendencje charakterystyczne dla czasów z których pochodzi.

www.sagaegmont.com

Saga jest częścią Grupy Egmont. Egmont to największa duńska grupa medialna, należąca do Fundacji Egmont, która każdego roku wspiera dzieci z trudnych środowisk kwotą prawie 55 milionów złotych.

Vognmagergade 11, 2, 1120 København K, Dania

Skąd przychodzisz tak nierano?

Kto jesteś? Jakie twe miano?

Kiedy się tobie przypatruję z bliska,

Zdaje się, że cię kiedyś widziałem w tej stronie.

Powiedz, mój bracie, jakiegoś ty rodu?

Żebym cię znalazł, muszę między zgrają

Błądzić z długiego wyszedłszy ukrycia;

Lecz nie dbam, jak mnie ludzie powitają;

Wszystkiegom doznał za życia.

A. Mickiewicz, „Dziady” cz. IV

1.

– Bardzo mi przykro, że dowiaduje się pan o spadku tak późno. Dwie dekady to jednak bardzo długo. Budynek mógł zostać bardzo poważnie nadgryziony zębem czasu. Właścicielka, która wynajmowała dom pańskiemu dziadkowi, znalazła to na strychu swej starej chaty. Przyszła z tym od razu do mnie. Uczciwa kobieta.

Andrzej Winiewski stał i patrzył przez okno. Zdawał się nie słyszeć prawnika.

– Ile jestem panu winien? – zapytał i odwrócił się wreszcie.

– Drobnostka. Podrzuciłem to panu, bo akurat miałem po drodze i cieszę się, że udało mi się pana odnaleźć. – Prawnik machnął ręką obojętnie.

Zaraz po wyjściu notariusza, z klatki schodowej zaczęły docierać dźwięki liry korbowej. Zaciekawiony Andrzej podszedł do drzwi i spojrzał przez wizjer, ale niczego nie dostrzegł. Nacisnął klamkę i wyjrzał za próg. Muzyka rozpłynęła się bez echa. Korytarz był pusty.

Spakował swoje rzeczy, a miał ich niewiele. Rozliczył się z kobietą, u której wynajmował mieszkanie, i wsiadł do samochodu, opuszczając Częstochowę, jak sądził, na zawsze. Przejście na wcześniejszą emeryturę było skrupulatnie przemyślanym wyborem. Nim dowiedział się o drewnianej chacie odziedziczonej po zmarłym dawno temu dziadku, którego zresztą nie znał, myślał o zatrudnieniu w ochronie jakiegoś supermarketu. Jako czterdziestoletni były policjant musiał coś zrobić ze swoim życiem. Zakładając, że obecnie ludzie dożywają do osiemdziesiątki, był na półmetku. Kiedy zjawił się ten prawnik z aktem notarialnym oraz testamentem własnoręcznie napisanym przez Kazimierza Winiewskiego, wszystkie dotychczasowe plany zmieniły się o sto osiemdziesiąt stopni.

Mężczyzna był bardzo ciekaw rodzinnej schedy i dopiero w połowie drogi do Zacisza, położonego pomiędzy Maluszynem a Kurzelowem, uświadomił sobie, że być może na miejscu zastanie tylko ruiny albo chałupę do generalnego remontu, na który go nie stać. Teraz dopiero dotarło do niego, że zbyt pochopnie zrezygnował z lokum u Szczepańskiej. Zatrzymał auto i wysiadł, aby w spokoju wypalić papierosa. Myślał o powrocie do Częstochowy i o przedłużeniu umowy najmu z właścicielką mieszkania choćby o miesiąc. Wszystko jednak przemawiało za tym, by jechać dalej – by nie zawracać za wszelką cenę! Wsiadł do poloneza i ruszył przed siebie ku miejscu przeznaczenia, nie wiedząc, co go tam czeka.

Samochód na śląskich rejestracjach zjechał z mostu w Maluszynie i zwolnił przed zakrętem w lewo, a kilkadziesiąt metrów dalej skręcił w prawo. W Gościencinie kierowca poloneza z pasją przyglądał się mijanym starym chatom. Asfalt był podziurawiony jak szwajcarski ser. Nawet trzydzieści na godzinę wydawało się zbyt dużą prędkością. Winiewski zatrzymał auto na poboczu, chcąc się upewnić, że domy wyglądające tak samo nie są pustostanami. W pobliskim oknie poruszyła się firanka. Na podwórku jednej z posesji, przy budzie ustawionej pod rozpadającą się stodołą, miotał się pies na łańcuchu. Wbrew pozorom wioska tętniła życiem. Pojechał dalej i zatrzymał się dopiero przed budynkiem, w którym mieścił się sklep. Po prawej stał niewielki kościół.

Przy schodach prowadzących do sklepu stał starszy mężczyzna wspierający się na lasce. Obserwował uważnie przybysza. Andrzej spytał go o dom, którego szukał.

– Przejechałeś pan. Trzeba zawrócić na Kurzelów. Skręcisz pan w prawo, a potem w zjazd prosto do lasu. Dojechałbyś pan i tędy, ale utopisz tym autkiem. – Wskazał drogę ciągnącą się przez łąki. – Panie, ta chałupa stoi w środku lasu. Od lat nikt w niej nie mieszka. Może się już rozwaliła – mruknął do siebie.

Andrzej, za radą starca, zawrócił. Przy zdewastowanej drodze asfaltowej, ciągnącej się kilometrami przez las, ustawiono drewniany pal, oznaczający zjazd do Zacisza. Dopiero teraz Andrzej zauważył ledwo dający się odczytać napis, wyryty na umocowanej na wierzchołku słupa desce. Drogą prowadzącą przez wykarczowaną część lasu przejechał jeszcze cztery kilometry, zapuszczając się w głąb boru, nim dotarł na miejsce, którego szukał.

2.

Winiewski wpatrywał się w drewniany dom. Pękaty budynek wydawał się przygnieciony tonami betonowych dachówek. Przypominał stary, dziewiętnastowieczny dworek. Jego ściany były poczerniałe, a dwupołaciowy dach pokrywała wyblakła czerwona dachówka, w wielu miejscach porośnięta zielono-czarnym mchem. Wszystkie okna przysłonięto okiennicami. Na pierwszy rzut oka wydawało się, że dom jest w niezłym stanie. Andrzejowi ulżyło. Przynajmniej z zewnątrz wyglądał przyzwoicie. Nowy właściciel był ciekaw wnętrza. Wyjął duży mosiężny klucz. Do niego przypięty był jeszcze jeden, mniejszy, który otwierał kłódkę spinającą łańcuch na drewnianej furtce.

Zahipnotyzowany stał na wprost tego, co do niego należało. Nie odrywał wzroku od budynku, który zdawał się wpatrywać w niego przesłaniającymi bezdenną czeluść okiennicami. Mężczyzna zrobił krok do przodu, lecz zatrzymał się, bowiem napełniał go nieuzasadniony niepokój. Zerknął na klucz, który mimowolnie coraz mocniej zaciskał w dłoni, i z powrotem spojrzał na dom. Po raz pierwszy od kilkunastu lat odczuwał silny, nieuzasadniony strach. Uświadomił sobie, że wstrzymuje oddech, jakby się bał, że ktoś go usłyszy. Wypuścił powietrze drżącym wydechem i, przełykając ślinę, skierował się w stronę drzwi.

Gdy udało mu się otworzyć okiennice na parterze, wyjrzał przez duże okno w salonie. W pomieszczeniu unosił się zapach stęchłej wilgoci. Na zewnątrz szalał wiatr i szybko szarzało. Andrzej podpalił knot lampy naftowej stojącej na środku pokoju. Płomień od razu rozjaśnił wnętrze. Wiele lat temu odcięto elektryczność. Zaplanował, że z samego rana uda się do dostawcy z prośbą o podłączenie przewodów i nowego licznika.

Rozejrzał się i zbliżył do kominka znajdującego się naprzeciwko okna. Przykucnął, przyświecając w palenisko. Szary popiół oraz czarne resztki zwęglonego drewna błyszczały od wilgoci. Wyprostował się i przeciągnął wzrokiem po dużym, niemal pustym salonie. Przy ścianie stał niewielki kredens, a pod oknem stół i dwa krzesła. Drewniana podłoga skrzypiała przy każdym kroku. Mężczyzna czuł, jak pod butami uginają się deski. Dom wydawał się w lepszym stanie, niż przypuszczał. Spojrzał na zegarek. Postanowił podjechać do sklepu po coś do jedzenia. Zamknął drzwi na klucz, zaś okiennice pozostawił otwarte. Na kominku umieścił zapaloną lampę, aby ewentualni nieproszeni goście zrozumieli, że w budynku ktoś przebywa.

W Gościencinie zaparkował przed domem, w którym mieścił się sklep. Schody oblegało kilku pijących piwo mężczyzn. Głośno rozmawiali, ale kiedy Andrzej zbliżył się do nich, zgodnie umilkli.

– Dzień dobry – przywitał się, próbując wyminąć miejscowych.

Dwóch odpowiedziało coś pod nosem. Gdy nieznajomy znalazł się w sklepie, faceci na zewnątrz półgębkiem dyskutowali, kim może być ów miastowy. Andrzej słyszał te rozmowy.

Za ladą stała dziewczyna. W prawej dłoni trzymała komórkę, od której nie odrywała wzroku. Wolną ręką sięgnęła pod ladę i wyjęła zeszyt. Andrzej domyślił się, że na kreskę dawała między innymi piwo. Przywitał się. Oderwała wzrok od telefonu, słysząc nieznajomy głos.

– Jest jeszcze chleb? – spytał.

– Tylko połówka – odparła i sięgnęła po pieczywo.

Omiatał wzrokiem półki, szukając czegoś, co mógłby zjeść bez gotowania. Wziął wędzonego dorsza na kolację oraz puszkowaną mielonkę turystyczną, którą postanowił zjeść na śniadanie.

– Poproszę jeszcze kawę.

Andrzej zapłacił za zakupy i włożył je do jednorazowej torby. Już chciał opuścić sklep, gdy kobieta zatrzymała go pytaniem:

– Jak się czuje pani Malinowska?

– Przepraszam, ale nie znam – odparł Andrzej, marszcząc czoło.

– Pan wybaczy. Myślałam, że krewny Emilii Malinowskiej zjechał na weekend.

– Nazywam się Andrzej Winiewski. Odziedziczyłem dom na Zaciszu.

– Po Kazimierzu Winiewskim? – Jej oczy zrobiły się bardzo duże.

Gwar na zewnątrz ucichł, a kobieta przeniosła wzrok na wejście do sklepu, gdzie stał mężczyzna przypatrujący się klientowi. Szybkim krokiem podszedł do lady i coś niewyraźnie powiedział. Ekspedientka zareagowała automatycznie, sięgając do skrzynki po butelkę piwa śląskiego. Kwotę zanotowała w zeszycie, który wyjęła wcześniej spod lady. Klient szybko opuścił sklep. Na zewnątrz nie było jednak słychać już głosów, a kobieta nic więcej nie powiedziała.

Kiedy Andrzej schodził po schodach, mężczyźni przypatrywali się mu w milczeniu. Gdy odjeżdżał spod sklepu, zerknął jeszcze na grupkę odprowadzających go wzrokiem piwoszy. Nie rozumiał tych spojrzeń. Cóż, westchnął, pojawienie się na wsi kogoś nowego jest dla miejscowych atrakcją.

3.

Nowy właściciel leśnej chaty zbudził się wcześnie rano. Dobrze się wyspał. Odważyłby się nawet stwierdzić, że po raz pierwszy od wielu lat aż tak dobrze. Rozpalił w kominku. Palenisko wyczyścił wieczorem, po powrocie ze sklepu. Komin na szczęście nie był zapchany. Ułożył rozpałkę, a na niej kilka suchych polan, które znalazł w komórce. Już po chwili w palenisku strzelał ogień. Do salonu, w którym tak dobrze przespał noc, wdzierał się oślepiający blask słońca. Andrzej nie był jeszcze w innych pomieszczeniach. Postanowił obejrzeć je z samego rana. Próbował sobie przypomnieć sen, ale tej nocy chyba nic mu się nie przyśniło. Teraz marzył jedynie o kubku gorącej kawy.

W komórce znalazł aluminiowy czajnik i kilka metalowych naczyń, wszystko w bardzo dobrym stanie. Po wyczyszczeniu znaleziska postawił czajnik na ruszcie kominka. Potrzebował kofeiny. Pijąc pierwszą poranną kawę w nowym miejscu, obserwował wschodzące słońce, którego żółtoczerwony blask przeciskał się pomiędzy grubymi pniami dębów. Wschodowi towarzyszył spokojny ptasi śpiew. Andrzej nie miał pojęcia, co to za ptak, ale jego świergot był piękniejszy niż jakakolwiek muzyka. Spokój, który zawładnął umysłem Winiewskiego, zdawał się być efekt tego właśnie śpiewu.

Siedząc na progu chaty, dopił kawę i odstawił metalowy garnuszek na schody. Przez sztachety patrzył na pustą drogę. Cisza zdawała się pogłębiać, przecinał ją jedynie coraz wnikliwszy, hipnotyzujący śpiew ptaka. Andrzej poczuł się senny i choć przespał spokojnie wiele godzin, nabrał ochoty na drzemkę. Mała czarna nie zadziałała. Powieki robiły się coraz cięższe, zaś odgłosy lasu zdawały się rozbrzmiewać już tylko w jego głowie.

Słońce przygrzewało coraz silniej, a powieki stawały się coraz cięższe. Gdy je zamknął, usłyszał hałas. Za płotem swojej posesji dostrzegł radiowóz, z którego wysiadł policjant. Funkcjonariusz zbliżył się do furtki, ale jej nie otwierał. Złapał się pod boki i wpatrywał się w siedzącego na progu mężczyznę. Wyraźnie znudzony glina zsunął do tyłu służbową czapkę i przyłożył dłoń nad oczy.

– Można?!

Andrzej podniósł się leniwie i chwilę stał, by złapać równowagę, gdyż przy wstawaniu nagle zakręciło mu się w głowie. Zbliżył się do furtki i wyszedł na drogę do niespodziewanego pierwszego gościa. Rozumiał, że ten musi poznać nowego mieszkańca.

– Pan nietutejszy? – spytał funkcjonariusz policji.

– Teraz już swój – odparł nowy mieszkaniec Zacisza.

– Nie rozumiem. – Gliniarz poprawił czapkę.

– Wczoraj się tu wprowadziłem – wyjaśnił Andrzej.

– No właśnie, wczoraj. Nic pan dziwnego nie zauważył?

– Może pan jaśniej, aspirancie? – Winiewski nie rozumiał, o co może chodzić gliniarzowi.

– O, wreszcie ktoś, kto potrafi odróżnić stopień aspiranta od dwóch przybitych do belki gwiazdek.

– Służyłem w policji dwadzieścia lat… – wyznał Andrzej z dumą.

– Doprawdy? – Glina znów zsunął czapkę na tył głowy. Jego czoło błyszczało od potu.

Andrzej dałby sobie rękę uciąć, że facet był wczorajszy.

– Kilka tygodni temu odszedłem na emeryturę ze stopniem podkomisarza – wyjaśnił Winiewski.

– Uuuu. – Glina przetarł rękawem zroszone czoło. Był zaskoczony. Ten facet wyglądał raczej na nauczyciela gimnastyki w gimnazjum, a nie na oficera policji. – Czy robił pan wczoraj zakupy u Piwowarskiej?

– A czy trzeba się tłumaczyć z tego miejscowej policji? – Winiewski zmrużył powieki.

– Tylko wtedy, gdy idzie o zaginięcie.

Andrzej pytająco zmarszczył brwi.

– Szukam ekspedientki. Tej, która wczoraj panu sprzedała… – mężczyzna wyjął zza pleców notes i do niego zajrzał – kawę, pół chleba żytniego, dorsza wędzonego i… konserwę – odczytał.

– A jaką?

– Mmm… Tego nie wiem.

Andrzej rozumiał, że jest podejrzany o przetrzymywanie kobiety w domu, zaś piwosze, którzy bacznie się mu przypatrywali, wszystko świetnie potrafili glinie opisać, mimo że w sklepie w tym czasie był tylko jeden z nich, i tylko przez chwilę. Przyszło mu do głowy, że przypatrywali mu się wszyscy, kiedy stał odwrócony plecami do wejścia.

– Jeśli chce pan zobaczyć puszkę, to mam ją w domu, bo jeszcze nie zdążyłem otworzyć. Przy okazji sprawdzi pan, czy nie ma u mnie tej dziewczyny – powiedział Andrzej z powagą w głosie.

– Niech pan sobie nie żartuje. Pytam wszystkich, czy czegoś nie widzieli, a pan chyba jako były policjant najlepiej to rozumie. Nie wróciła do domu na noc. Podobno nigdy wcześniej się jej to nie zdarzyło. Poza tym ktoś widział, jak z szosy dziewczyna skręcała w dróżkę prowadzącą do Zacisza.

– Niczego podejrzanego nie zauważyłem, a co do dziewczyny, to kiedyś musi nastąpić ten jej pierwszy raz. Chyba jest za wcześnie, by przesądzać o jej zaginięciu?

Glina wciągnął powietrze przez zaciśnięte zęby i rzucił okiem w kierunku domu.

– W takim razie nie będę panu przeszkadzał, bo na pewno ma pan kupę roboty przy tej chałupie. Stała pusta przez tyle lat! Pan przeprowadził się do nas na stałe?

Andrzej potwierdził delikatnym ruchem głowy. Nie miał ochoty na dalszą rozmowę.

– Do widzenia. – Funkcjonariusz zasalutował.

Winiewski wzrokiem odprowadzał gościa, który wsiadł do radiowozu i ze zgrzytem skrzyni biegów zawrócił pod bramą. Gospodarz z przymrużonymi powiekami wpatrywał się w słońce, które było już wysoko, i nasłuchiwał śpiewu ptaszyska, ale już go nie wyłapał z odgłosów lasu. Znużony wrócił do domu.

4.

Po obejrzeniu górnej kondygnacji budynku Andrzej, mimo że nie znał się na budownictwie, uznał, iż jego nowy – choć tak bardzo stary – dom jest w całkiem dobrym stanie. Został wykonany z grubych bali, które, wewnątrz niczym nieokryte, nadawały pomieszczeniom swoistego uroku. Na pierwsze piętro prowadziły solidne i szerokie na ponad metr drewniane schody. Po wejściu na górę nowy właściciel ze zdziwieniem stwierdził, że ma do dyspozycji aż pięć sporych pomieszczeń, w tym duży salon – podobnie jak na parterze, z pokaźnych rozmiarów kominkiem. Dodatkowo było tam wyjście na taras. Po otwarciu okiennic okazało się, że w kilku oknach będzie trzeba wymienić szyby, bowiem większość popękała. Andrzej postanowił przewietrzyć cały dom i po otwarciu wszystkich okien wrócił do salonu na górze, który od razu przypadł mu do gustu. Wyszedł na taras i z pasją obserwował okolicę. Wszędzie był tylko las i niczym niezakłócony spokój. Szybko zapomniał o porannej wizycie miejscowego gliny i o powodzie jego zaniepokojenia, a popijając wystudzoną kawę, delektował się wreszcie wolnym czasem. Po raz pierwszy w życiu do niczego mu się nie spieszyło.

– Dom i ustronne miejsce, tylko to jest potrzebne człowiekowi do życia – powiedział, dziękując w duchu nieżyjącemu dziadkowi za ten niebagatelny prezent.

Niedługo potem Andrzej przeniósł wszystkie swoje rzeczy z dołu do górnego salonu. Wchodząc ostrożnie po schodach, trzymał w wysuniętej ręce lampę naftową, zaś stopnie, na których stawał delikatnie, skrzypiały. Zatrzymał się nagle i odwrócił się. W ciemności, której nie potrafił rozjaśnić płomień, próbował coś dostrzec.

Zdawało mu się, iż mrok w dole schodów jest jedynie przepaścią, w której smuga światła się urywa. Zawrócił. Z każdym krokiem pod wpływem płomienia lampy naftowej ciemność usuwała się, jakby ów płomień wypierał mrok z korytarza na zewnątrz domu. Przełknął ślinę, rozumiejąc, że poruszający się w kloszu lampy ogień tańczy z ciemnością, która po zapadnięciu zmroku wypełniła wnętrze drewnianej chaty. Uspokojony zjawiskiem, którego istotę wyjaśnił, zaczął z powrotem wchodzić na piętro i nie patrzył już więcej za siebie.

Kiedy znalazł się w salonie, usiadł w starym, ale dobrze zachowanym fotelu stojącym na wprost kominka. W palenisku ogień z trzaskiem pożerał kawałki dębiny, której woń rozchodziła się po pomieszczeniu i przypominała mu zapach piekącego się chleba. Patrzył w ogień, który pochłaniał coraz to chudsze polana. Ściany z bali koloru orzechowego drżały w blasku tańczących w palenisku płomieni. Andrzej poczuł senność, a ogień we wnęce kominka, w który patrzył, rozmazywał mu się w oczach. Na zewnątrz podniósł się wiatr i cała chata zatrzeszczała. Zdawała się pękać. Ale te odgłosy, to wiedział nawet on, były naturalnym efektem pracy drewnianej konstrukcji, a pod wpływem silniejszego wiatru było to wyraźniej słychać.

Andrzej rozbudził się i wciągnął w nozdrza pachnące dębiną powietrze. Kiedy wstał z fotela, mebel również zatrzeszczał. Te dźwięki były coraz milsze dla jego uszu. Stary, drewniany, trzeszczący dom oraz strzelające w kominku płomienie grały kojącą muzykę. Wyszedł na taras, by zapalić papierosa. Czasem nie miał papierosa w ustach przez tydzień, a czasem palił jednego do kawy albo wieczorem, tak jak teraz. Nie myślał o rzuceniu, bo nie mógł tego nazwać nałogiem.

Oparł się o barierkę i patrzył przed siebie. Z poczuciem beztroski obserwował rozpościerające się nad drzewami rozgwieżdżone niebo, a z tej wysokości widział tysiące koron drzew, które rozciągały się w nieskończoność. Przez środek nieboskłonu błyszczał pas Drogi Mlecznej. Andrzej poczuł ciepły podmuch na twarzy, w okamgnieniu podniósł się wiatr, a liście stojących na podwórku drzew gwałtownie i głośno zaszumiały, zaś niebo okryło się chmurami. Silny i ciepły ruch powietrza oplótł budynek, który znów opierał się sile wiatru. Skutkiem tego mocowania były miłe dla mieszkańca domu dźwięki.

Do salonu wrócił dopiero, gdy ciepły powiew przerodził się w zimną wichurę. Zamknął drzwi oraz okno z pękniętą szybą, która delikatnie grała w ramie, i podkręcił płomień lampy. Rozejrzał się po wnętrzu i nagle uświadomił sobie, że nie schodził jeszcze do piwnicy. Przejrzał wszystkie kąty na parterze, piętrze oraz na strychu, ale o piwnicy zupełnie zapomniał. Wziął lampę i postanowił zwiedzić podpiwniczenie chaty z bali, mając nadzieję znaleźć tam coś przydatnego.

Schody prowadzące do piwnicy również były z dębowego drzewa. Trzeszczały bardziej niż te prowadzące na piętro. Ów dźwięk napełnił go niepokojem. Mężczyzna światłem lampy omiatał wilgotne ściany korytarza. Drewniany budynek wzniesiony został na kamieniach.

Winiewski zatrzymał się i wsłuchiwał w szalejący na zewnątrz wiatr, zaś drewniana konstrukcja wydawała raz głośniejsze, a raz cichsze postękiwania. Nowy gospodarz uniósł lampę i wysunął ją przed siebie, dostrzegając uchylone zniszczone drzwi, zza których wylewała się gęsta ciemność. Delikatnie się poruszały. Nagle rozległo się stłumione uderzenie w ścianę domu. Winiewski uznał, że to oderwana gałąź z drzewa rosnącego kilka metrów od jednej ze szczytowych ścian.

Andrzej na sekundę wstrzymał oddech i, przełykając ślinę, odruchowo sięgnął do pasa, ale niestety nie miał już broni służbowej. Tylko się uśmiechnął. Głośno wydmuchując powietrze, szedł przed siebie. Drzwi, w stronę których zmierzał, uderzały o coś, co leżało za nimi na podłodze, a połówka szyby, która w nich pozostała, drżała, wydając głuche dźwięki. Mężczyzna zatrzymał się tuż przed drzwiami i przycisnął je lewym butem do czegoś, na czym się zablokowały. Teraz, prócz dźwięku drżącego kawałka szkła w drzwiach, słyszał wyjący wiatr, który przy silniejszym podmuchu przerażająco gwizdał w pomieszczeniu.

Winiewski nie zastanawiał się długo. Pchnął drzwi z całej siły. Blokada odpuściła. Wszedł do pomieszczenia i podkręcił płomień, by lepiej widzieć wnętrze. Niewielkie okienko było otwarte na oścież, jednak było ono na tyle małe, że chyba tylko chudy pięciolatek mógłby się przez nie przecisnąć. Po oględzinach Andrzej wykluczył włamanie. Piwnica była sporych rozmiarów. Pod ścianami ustawiono półki, uginające się od leżących na nich przeróżności. Wszystko pokrył żółtawy kurz. Gdy Winiewski zamknął okienko, wycie wiatru zmalało. Przetoczył światłem po wnętrzu i zatrzymał wzrok na wbitym w ziemię kilofie oraz leżącym obok niego szpadlu, które blokowały drzwi. Pomieszczenie nie miało posadzki. Postanowił, że zejdzie do piwnicy w dzień, by rozejrzeć się na spokojnie.

Kiedy wrócił do salonu na piętrze, dołożył drwa do paleniska i zmęczony położył się spać w śpiworze na materacu.

5.

Andrzej wysprzątał poloneza. Nie pamiętał, kiedy ostatnio to robił. Przy okazji sprawdził poziom oleju w silniku oraz płynu w chłodnicy. Po przeglądzie pojazdu zamknął maskę, odwrócił się i z pasją wpatrywał się w swój dom.

Ciemna drewniana budowla, jakby przycupnięta, przyglądała się mu, a dach wydawał się swym ciężarem wgniatać budynek w ziemię. Chata pęczniała na jego oczach, a jej okna stawały się bezdennie czarne. Andrzej zerknął w bezchmurne niebo, które powinno się odbijać w szybach, jednak tak się nie działo. Zewnętrzne ściany na tle drzew okalających budynek stawały się coraz czarniejsze, zapadały w tej czerni. Jak okna. Ten dom zarówno podobał mu się, jak i go przerażał.

Niepokojący spokój wciągał Andrzeja. Był wyciszony jak nigdy dotąd. To miejsce intrygowało. Wcześniej czegoś podobnego nie doświadczał. Nie mieszkał na wsi nawet przez krótki czas. Przeżył czterdzieści lat w mieście, które nigdy nie przestawało hałasować. Przywykł do tego, jednak teraz nie zgodziłby się na powrót tam, skąd przyjechał, nawet gdyby mu dopłacono. Zacisze to było jego miejsce, to tu nie miał telefonu, radia, telewizji ani internetu. To wszystko nie istniało, a przecież był od tego uzależniony. Dotychczas sypiał z telefonem na poduszce. Musiał mieć zawsze blisko odbiornik radiowy, by słuchać RMF Classic, a przed zaśnięciem – włączony telewizor. Rano, gdy tylko się budził, uruchamiał komputer i sprawdzał maile. Teraz zaczął wieść zupełnie inne życie. Czuł się tak, jakby od zawsze tu mieszkał.

Otworzył bramę i wyjechał z podwórka swoim polonezem, nazywanym „akwarium”, a gdy dotarł do szosy, skierował się w stronę Maluszyna. Musiał uzupełnić zapasy. Obserwował raz jedną, raz drugą stronę drogi. Przez kilka kilometrów ciągnął się las i choć teraz mieszkał wśród drzew, wciąż odczuwał silną potrzebę patrzenia na nie. Nie miał ich dość. Przed oczami migały setki pni. Gdy las zaczął ciemnieć, coś wyłoniło się spomiędzy drzew i powiększało się jak plama atramentu wylana na białą kartkę. Andrzej nie patrzył na drogę, tylko na to, co wychodziło z głębi czarnego boru – czarne niczym bezgwiezdne niebo odbijające się w oknach jego domu. Widziadło zniknęło, gdy uświadomił sobie, że myśli o swojej chacie.

Winiewski nawet nie zauważył, kiedy znalazł się przed sklepem w Gościencinie. Nie pamiętał drogi. Czuł się tak, jakby zasnął za kierownicą, dojeżdżając tu jak lunatyk. Tym razem przed sklepem, w którym ostatnio robił zakupy, pod parasolem, siedziało trzech mężczyzn i słuchało starszej kobiety, która intensywnie coś im tłumaczyła. Andrzej nie wsłuchiwał się w to. Szybko przeskakiwał kolejne stopnie. Za ladą nie było dziewczyny, która ostatnim razem go obsługiwała. Zrozumiał, że się nie odnalazła. Mogła też być na urlopie, a on wcale nie musiał o tym wiedzieć. Bo i skąd?

– Dzień dobry! – powiedział głośno Winiewski.

Sprzedawczyni odpowiedziała na przywitanie, nim jednak Andrzej zdołał o cokolwiek poprosić, za jego plecami odezwała się kobieta, która wcześniej była przed sklepem.

– Pani da mi jeszcze białego sera, bo stary ciągle go żre z cebulą i nie dałby mi żyć, gdybym wróciła do domu bez jego ulubionej kolacji.

Właścicielka sklepu obsłużyła klientkę. Wyjęła zeszyt spod lady, ten sam, w którym notowała dziewczyna przy Winiewskim, i zapisała sumę pod nazwiskiem dłużniczki.

– I co, znalazł się Bogdan? – spytała stojąca za ladą kobieta.

– A gdzie tam! Pani, ludzie to już gadają, że to twoja sklepowa poszła z nim w długą. Młoda panna i ładna, to i chłopa potrzebuje, a że nasz Boguś tylko w mundurze przystojny, to dała się omamić dwóm gwiazdkom przybitym do belki… – Obie kobiety roześmiały się głośno. Klientka opuściła sklep, lecz słychać ją było jeszcze, bo dalej o czymś prawiła siedzącym pod parasolem mężczyznom.

– Czy jest chleb? – Andrzej taksował wzrokiem półki.

– Nie mam już wolnego, bo u mnie tylko na zapisy. Zostały mi trzy bułki – powiedziała ekspedientka.

– Poproszę. – Andrzej musiał zadowolić się tym, co zostało. Jeszcze raz przeleciał wzrokiem po regałach i już wiedział, czego potrzebuje. Wziął produkty na biały barszcz, bo nagle poczuł chęć na to sycące danie. Na śniadanie oraz na kolację postanowił zrobić sobie jajecznicę na smażonej kiełbasie i cebuli. – Wezmę jeszcze dwa żywce. – Chęć na piwo przyszła równie nieoczekiwanie, jak na barszcz. Mimo że rzadko pił alkohol, czasem zaopatrywał się w sześciopak piwa i pochłaniał go przy jednym posiedzeniu. Bywało też, że zapas leżał nietknięty przez kilka tygodni.

Zapłacił za zakupy, ale nie zamierzał jeszcze opuszczać sklepu.

– Czy ma pani naftę i zapałki? – Przypomniało mu się, że musi uzupełnić lampy naftowe. Zapomniał o wybraniu się do miasteczka w celu przywrócenia elektryczności w jego domu.

– Ostatnie dwie butelki, ale z zapałkami to będzie kłopot, bo właśnie się skończyły. Na szczęście jutro będzie dostawa towaru. A co, pan nietutejszy? – Musiała o to zapytać.

– Jak najbardziej tutejszy – powiedział to w taki sposób, jakby od dawna mieszkał na Zaciszu.

– Ale ja widzę pana po raz pierwszy! – Nie siliła się na delikatność, bowiem dobrze znała wszystkich nie tylko w swojej wsi, ale i w pobliskich wioskach.

– Mieszkam na Zaciszu, w domu po Winiewskim – mówił, wkładając butelki z naftą do torby.

– Kupił pan ten dom?

– Odziedziczyłem po dziadku. – Uśmiechnął się pod nosem.

– To Winiewski miał wnuka? – Była bardzo zaskoczona, ponieważ wszyscy w okolicy dobrze znali starego Kazimierza, który nigdy nie wspominał o potomkach. Podobno jego jedyny syn był bezpłodny i umarł bardzo młodo, no chyba, że dziadek za młodu strzelił jeszcze coś na boku albo pierworodny wcale nie strzelał ślepakami.

Kobieta bacznie przyglądała się mężczyźnie. Był młody, ale obrączki nie widziała na jego serdecznym palcu. Bardzo ją ciekawiło, czy sprowadził się na stałe z rodziną, aby zrobić z tego pałacu dom letniskowy, czy może wzbogacić się, sprzedając spadek.

– Jak się panu i rodzinie mieszka? – Musiała dopytać.

Dom, w którym zamieszkał Andrzej, nie miał najlepszej opinii. Nikt tam nie bywał. Nawet gliniarz, który tak samo jak młoda sklepowa przepadł bez wieści, omijał to dziwne miejsce, które sam właściciel, Kazimierz Winiewski, obchodził szerokim łukiem. Gdyby to była normalna chałupa, to ludzie już dawno rozebraliby ją na drewno. Byłoby z niej materiału na niejeden drewniany garaż.

– Nie jestem żonaty i nie mam dzieci – wyjaśnił. Chciał zakończyć dalsze przesłuchiwanie go. Uznał, że wystarczająco zaspokoił ciekawość kobiety.

– Kawaler? Muszę pana zmartwić, bo z pannami to u nas krucho i nie dość, że mało było, to resztę wymiotło do miasta. Te, co zostały, można policzyć na palcach jednej ręki. Na przykład nasza Julka, którą zdaje się nasz stójkowy zawinął. – Chciała się roześmiać, ale zachłysnęła się własną śliną i zaniosła kaszlem, a gdy jej przeszło, dodała: – Dziwi mnie tylko, że nie odebrała ostatniej wypłaty. Za co będzie hulać?

Andrzejowi wydawało się, że to właśnie najbardziej przejmowało kobietę, ale skoro martwiła się nieodebraną przez dziewczynę pensją, znaczyło, że musiała być uczciwą pracodawczynią.

– Jak się panu mieszka w tym domu? – Pochylona nad ladą kobieta zadała to pytanie szeptem.

– Nie narzekam. To bardzo spokojne i piękne miejsce – odparł i szykował się do opuszczenia sklepu, gdy ekspedientka, zżerana śmiertelną ciekawością, rzuciła pytanie:

– Nie boi się pan sam przebywać w tym domu? Stary, to znaczy pański dziadek, nie mieszkał w nim, tylko wynajmował pokój u mojej kuzynki, a pietra przyprawił wszystkim na długie lata.

Do sklepu wszedł podchmielony mężczyzna trzymający w rękach butelkę po piwie.

– Marynia, jedno śląskie na zeszyt – powiedział, wyciągając każde słowo i jak na złość przerywając kobiecie nadzwyczaj ciekawy wywiad.

Andrzej opuścił sklep bez słowa. Był wdzięczny losowi za pojawienie się pijaczka. Wsiadł za kierownicę poloneza i patrzył w dal przez przednią szybę. O niczym nie myślał. Po prostu utkwił wzrok w jednym miejscu. Ocknął się dopiero po pięciu minutach i automatycznie przekręcił kluczyk w stacyjce, po czym odjechał, jakby instynktownie w kierunku Zacisza.

Andrzej Winiewski siedział w fotelu, który wystawił na taras, i popijał zupełnie już wystygłą kawę w metalowym kubku. Dwóch piw nawet nie tknął. Nie pamiętał, gdzie je postawił. Może nawet nie wyjął alkoholu z poloneza. Na zewnątrz było ciepło i spokojnie, a on jak zahipnotyzowany wpatrywał się w świecącą pełną tarczę księżyca, którą co chwilę odsłaniały cienkie chmury. Raz ciemniało, a raz rozjaśniało się na zewnątrz, a jemu obserwowanie wolno przepływających chmur sprawiało nie lada przyjemność. Zdawało się go to regenerować emocjonalnie. Kilka dni w tym miejscu zrobiło z niego zupełnie innego człowieka. Z salonu dobiegało strzelanie drwa w kominku, a gdzieś wśród rosnących na podwórzu drzew rozchodził się spokojny śpiew tego samego ptaka, którego słuchał o świcie. Wszędzie panował błogi spokój.

Andrzej westchnął, a w jego głowie nie istniała najmniejsza myśl. Po prostu siedział na werandzie swojego pałacu i delektował się tym zaściankowym rajem, a wszystko było tak, jak być powinno. Płomień na knocie stojącej na stoliku lampy zmniejszał się bardzo szybko, aż wreszcie zgasł. Wtedy przypomniał sobie, że zamierzał uzupełnić zbiornik naftą.

6.

Przespał całą noc. Zupełnie inaczej niż w Częstochowie, gdzie ciągle się budził. Teraz był wyspany i wypoczęty. Tylko głód był w stanie zmusić go do działania. Umył się w misce. Uświadomił sobie, że nie ma łazienki. Dom, który można było przekształcić może nawet w pensjonat, nie posiadał ani łazienki, ani toalety. Najwidoczniej dziadek dbał o higienę w ten sam sposób, myjąc się w dużej emaliowanej misie. Ogolił się przed podręcznym lusterkiem, aż jednorazówka, której użył już po raz trzeci, zaczęła ciągnąć zarost. Zabrakło mu również żelu do golenia, więc musiał namydlić twarz, ale tego rodzaju piana nie dawała odpowiedniego komfortu. Żel, który pod wpływem wody na twarzy przemieniał się w delikatną niczym puch piankę, łagodził niedogodności porannych zabiegów dokonywanych nawet używaną jednorazówką.

Andrzej stał pośrodku podwórza i naprzemiennie patrzył to na chatę, to na czerwony jak krew, wyciskający się spomiędzy drzew brzask, a ciemny front budynku, wraz z oknami, czarnymi niczym bezdenna czeluść, zamiast blednąć w blasku wschodzącego słońca, stawały się jeszcze bardziej smoliste. Niepokojącemu wschodowi towarzyszył spokojny ptasi śpiew, który oznajmiał początek kolejnego dnia sielanki, którą od kilku dni beztrosko wiódł Winiewski.

Gdy otworzył bramę, w oddali dojrzał radiowóz, obok którego kręcili się jacyś ludzie. Zainteresowało to byłego policjanta, który bez namysłu wsiadł do poloneza i wyjechał z podwórka. Zbliżając się do stojącego na poboczu drogi radiowozu, układał w głowie listę sprawunków do zrobienia w Gościencinie. Postanowił, że tym razem na pewno zaopatrzy się w kilka zgrzewek wody, której brakowało w domu. Gwałtownie wcisnął pedał hamulca, zatrzymując się kilkanaście metrów za radiowozem. O mały włos przejechałby miejsce, które go zainteresowało. Cofnął i zaparkował przed policyjnym samochodem. Przypomniał sobie służbę, ale nie tęsknił do niej. Dwie kobiety i dwóch mężczyzn w podeszłym wieku okrążało pojazd i przez szyby zaglądało do jego wnętrza. Andrzej również zajrzał do środka. W aucie nie było kierowcy.

– Czy ktoś z państwa widział policjanta? – spytał Winiewski.

– Ni ma go, panie, myślelimy, że stójkowy poszoł do lasu, wi pan, na stronę. Dwie godziny to auto tu wystaje, a po nim ani śladu. Może skóńczył szychtę i poszedł do dumu? – mówił mężczyzna, który mógł mieć siedemdziesiąt lat.

– Co ty, stary, pleciesz? Gdzie by Boguś zostawił służbowy samochód blisko chałupy Winiewskiego?

To niestety koniec bezpłatnego fragmentu. Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.

Przepraszamy, ten rozdział nie jest dostępny w bezpłatnym fragmencie.