© Czesław Czapliński, 2024

© Wydawnictwo „Bernardinum” Sp. z o.o., 2024

Korekta

Anna Gniewkowska-Gracz

Fotografie

Czesław Czapliński

Wydawnictwo „Bernardinum” Sp. z o.o.

ul. Biskupa Dominika 11, 83-130 Pelplin

58 536 17 57

bernardinum@bernardinum.com.pl

www.bernardinum.com.pl

ISBN 978-83-8333-283-3

Na zlecenie Woblink

woblink.com

plik przygotował Jan Żaborowski

SPIS TREŚCI / TABLE OF CONTENTS

OKŁADKA / COVER

KARTA TYTUŁOWA / TITLE PAGE

KARTA REDAKCYJNA / EDITORIAL PAGE

NOWY JORK. 400 LAT

NEW YORK. 400 YEARS

NOWY JORK CZTERY PORY ROKU

NEW YORK FOUR SEASONS

WIOSNA 20 III – 21 VI

SPRING III 20 – VI 21

LATO 21 VI – 22 IX

SUMMER VI 21 – IX 22

JESIEŃ 22 IX – 21 XII

AUTUMN IX 22 – XII 21

ZIMA 21 XII – 20 III

WINTER XII 21 – III 20

NEW YORK 2024 – 400 lat

Historia NOWEGO JORKU sięga roku 1624

Czesław Czapliński

Od 44 lat fotografuję i żyję tym miastem

NEW YORK 2024 – 400 Years

NEW YORK’s history dates back to 1624

Czesław Czapliński

I have been photographing and living this city for 44 years

Jerzy Kosiński w magazynie „Sztuka” (6/7/91) w „NOWY YORK: autoportret literacki”, we wstępie do mojej wystawy „NEW YORK od realizmu do abstrakcji”, prezentowanej w Narodowej Galerii Sztuki – Zachęta (1991) w Warszawie, pisał m.in.: „…Kiedy miałem 24 lata. W 1957, wyjechałem z Polski do Stanów Zjednoczonych, przenosząc się z Łodzi, mojego rodzinnego miasta, także rodzinnego miasta Czesława Czaplińskiego, do Nowego Jorku, odtąd mojego stałego miejsca zamieszkania. (…)

Wzbogacając sztukę fotografii, Nowy Jork sfotografowany przez Czesława Czaplińskiego szerzej otwiera „drzwi do Ameryki”, i sprawia, że trudno zapomnieć to, na co, dzięki niemu, przelotnie spojrzeliśmy…”.

Nowy Jork (ang. City of New York, również New York, New York City) – miasto w Stanach Zjednoczonych o największej liczbie mieszkańców, a zarazem centrum jednej z najludniejszych aglomeracji na świecie.

Nowy Jork wywiera znaczący wpływ na światowy biznes, finanse, media, sztukę, modę, badania naukowe, technologię, edukację oraz rozrywkę. Będąc między innymi siedzibą Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ), stanowi ważne centrum spraw międzynarodowych i jest powszechnie uważany za kulturalną stolicę świata. Położony jest na wybrzeżu Atlantyku, w północno-wschodniej części Stanów Zjednoczonych i składa się z pięciu okręgów będących oddzielnymi hrabstwami (boroughs): Bronksu, Brooklynu, Manhattanu, Queens i Staten Island.

Za sprawą populacji, której liczebność wynosi ponad 8 620 000 osób (lipiec 2017), zamieszkującej 790 km², Nowy Jork jest najgęściej zaludnionym miastem na terenie Stanów Zjednoczonych. Jest również najbardziej zróżnicowanym językowo miastem na świecie. Na jego obszarze mówi się w ponad 800 językach.

Nowy Jork jest najczęściej wyszukiwanym miejscem na świecie za pośrednictwem Google; statystyki z września 2011 roku mówiły, że łączna liczba wyszukań dla hasła „Nowy Jork” wyniosła 4,6 miliarda.

Nie można malować Nowego Jorku takim, jakim jest, ale raczej takim, jakim się go czuje.

GEORGIA O’KEEFFE

Historyczne korzenie Nowego Jorku sięgają roku 1624, kiedy miasto zostało założone jako faktoria handlowa przez holenderskich kolonistów; w 1626 roku nadali mu oni nazwę Nowego Amsterdamu. W 1664 roku kontrolę nad miastem, a także otaczającymi je terenami, przejęli Anglicy. Po tym, jak król angielski Karol II Stuart przekazał te ziemie swojemu bratu, Jakubowi II – księciu Yorku, nazwę Nowy Amsterdam zmieniono na Nowy Jork. W latach 1785–1790 Nowy Jork pełnił rolę stolicy Stanów Zjednoczonych. Począwszy od 1790 roku Nowy Jork pozostaje największym amerykańskim miastem.

Nie ma wątpliwości, że istnieje niewidzialny świat; pytanie brzmi, jak daleko jest od centrum i do której godziny jest otwarte?

WOODY ALLEN

Nowy Jork posiada wiele miejsc atrakcyjnych dla turystów. Miasto odwiedza ponad 60 milionów osób rocznie. Times Square, określany mianem „Skrzyżowania Świata” – jasno rozświetlony punkt centralny teatru broadwayowskiego, jest jednym z najruchliwszych przejść dla pieszych na świecie, a zarazem centrum światowego przemysłu muzycznego. Prestiżowa Carnegie Hall oraz Metropolitan Opera czynią miasto także jednym z największych ośrodków muzyki klasycznej w ogóle. W mieście znajduje się kilka światowej sławy mostów, wieżowców oraz parków. Finansowa dzielnica Nowego Jorku, na czele z Wall Street w Lower Manhattan, pełni funkcję finansowej stolicy świata i siedziby New York Stock Exchange – największej na świecie giełdy papierów wartościowych pod względem kapitalizacji notowanych na niej spółek.

Myślę, że Nowy Jork nie jest kulturalnym centrum Ameryki, ale biznesowym i administracyjnym centrum kultury amerykańskiej.

SAUL BELLOW

Dalsza część w wersji pełnej

Jerzy Kosiński, in the magazine „Art” (6/7/91) in „NEW YORK: A Literary Self-Portrait,” wrote in the introduction to my exhibition „NEW YORK from Realism to Abstraction,” presented at the National Gallery of Art – Zachęta (1991) in Warsaw, among other things: „...When I was 24 years old. In 1957, I left Poland for the United States, moving from Łódź, my hometown, also the hometown of Czesław Czapliński, to New York, my permanent place of residence from then on. (...)

Enriching the art of photography, Czesław Czapliński would photograph New York, broadening the „doors to America,” and making it difficult to forget what we briefly glimpsed thanks to him...”.

One can’t paint New York as it is, but rather

as it is felt.

GEORGIA O’KEEFFE

New York City (also known as City of New York or simply New York) is a city in the United States with the largest population and is the center of one of the most populous metropolitan areas in the world.

New York City exerts a significant influence on global business, finance, media, art, fashion, scientific research, technology, education, and entertainment. It is the headquarters of the United Nations (UN) and is considered an important center for international affairs, widely regarded as the cultural capital of the world. Located on the Atlantic coast in the northeastern part of the United States, it is composed of five boroughs, which are separate counties: the Bronx, Brooklyn, Manhattan, Queens, and Staten Island.

Thanks to a population of over 8,620,000 people (July 2017) residing in 790 km², New York is the most densely populated city in the United States. It is also the most linguistically diverse city in the world, with over 800 languages spoken within its borders. New York is the most frequently searched place on Google worldwide; statistics from September 2011 indicated that the total number of searches for the term „New York” reached 4.6 billion.

There is no question there is an unseen world; the question is, how far is it from midtown, and how late is it open?

WOODY ALLEN

The historical roots of New York date back to 1624 when the city was established as a trading post by Dutch colonists; in 1626, they named it New Amsterdam. In 1664, the English took control of the city and the surrounding areas. After King Charles II of England gave these lands to his brother, James II – the Duke of York, the name was changed to New York. From 1785 to 1790, New York served as the capital of the United States. Since 1790, New York has remained the largest American city.

I think New York is not the cultural center of America, but the business and administrative center of American culture.

SAUL BELLOW

Continued in full version

NOWY JORK
CZTERY PORY ROKU

NEW YORK
FOUR SEASONS

WIOSNA
20 III – 21 VI

SPRING
III 20 – VI 21

21 III 2007 Times Square, New York

23 III 2016 From One WTC 102 Fl., New York

23 III 2016 From One WTC 102 Fl., New York

27 III 2016 Easter Parade 5 Ave., New York

27 III 2016 Easter Parade 5 Ave., New York

28 III 2011 New York, Central Park Dakota Lennon

IV 1983 Fifth Ave., New York

IV 1983 New York

12 IV 2009 Central Park, New York

Dalsza część w wersji pełnej / Continued in full version