Copyright © by Difin SA

Warszawa 2013

Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, przedrukowywanie i rozpowszechnianie całości lub fragmentów niniejszej pracy bez zgody wydawcy zabronione.

Książka ta jest dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, abyś przestrzegał praw, jakie im przysługują. Jej zawartość możesz udostępnić nieodpłatnie osobom bliskim lub osobiście znanym, ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz jej fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A kopiując jej część, rób to jedynie na użytek osobisty.

Szanujmy cudzą własność i prawo.

Recenzja:

Prof. zw. dr hab. Zbigniew Ofiarski, Uniwersytet Szczeciński

Redaktor prowadzący:

Renata Fleszar

Korekta:

Małgorzata Kryska-Mosur

ISBN 978-83-7930-050-1

Difin SA

Warszawa 2013

00-768 Warszawa, ul. F. Kostrzewskiego 1

tel. 22 851 45 61, 851 45 62

fax 22 841 98 91

Księgarnie internetowe Difin:

www.ksiegarnia.difin.pl,www.ksiegarniasgh.pl

Skład i łamanie: DTP Service Warszawa, tel. (22) 663 47 67

Skład wersji elektronicznej:

Virtualo Sp. z o.o.

Spis treści

- Dedykacja

- Wykaz skrótów

- Wstęp

- Rozdział 1. Istota naprawy finansów jednostki samorządu terytorialnego oraz pomocy finansowej dla jednostki samorządu terytorialnego

- 1.1. Pojęcie naprawy finansów

- 1.2. Pojęcia naprawy i poprawy finansów jednostki samorządu terytorialnego

- 1.3. Pojęcie pomocy finansowej dla jednostek samorządu terytorialnego

- Rozdział 2. Prawne regulacje pomocy finansowej i naprawy finansów związków samorządowych w latach 1927-1950

- 2.1. Lata 1927-1939

- 2.2. Egzekucja należności pieniężnych od związków komunalnych

- 2.3. Lata 1945-1950

- 2.4. Wnioski

- Rozdział 3. Współczesne regulacje prawne dotyczące naprawy finansów samorządu terytorialnego

- 3.1. Naprawa finansów samorządu terytorialnego na podstawie ustawy o finansach publicznych z 2005 r.

- 3.2. Naprawa finansów samorządu terytorialnego na podstawie ustawy o finansach publicznych z 2009 r.

- 3.3. Współczesne regulacje prawne dotyczące programu naprawczego samorządu terytorialnego na tle rozwiązań historycznych

- 3.4. Sytuacja wierzycieli jednostki samorządu terytorialnego niespełniającej zobowiązań, w porównaniu do wierzycieli przedsiębiorcy zagrożonego niewypłacalnością

- 3.5. Ryzyko wierzycieli jednostki samorządu terytorialnego w procesie naprawy finansów samorządowych

- 3.6. Sytuacja jednostki samorządu terytorialnego, jako dłużnika przystępującego do realizacji programu naprawczego, na tle przedsiębiorcy wszczynającego postępowanie naprawcze

- 3.7. Wnioski

- Rozdział 4. Przyczyny trudności finansowych jednostek samorządu terytorialnego jako determinanty sposobu naprawy ich finansów lub udzielenia pomocy finansowej

- 4.1. Przyczyny trudności finansowych w jednostkach samorządu terytorialnego

- 4.2. Klasyfikacja trudności finansowych jednostek samorządu terytorialnego

- 4.3. Wnioski

- Rozdział 5. Poprawa finansów jednostki samorządu terytorialnego

- 5.1. Kierunki dobrowolnej poprawy finansów jednostki samorządu terytorialnego

- 5.2. Poprawa finansów gminy poprzez rozwój gospodarczy na jej terytorium

- 5.3. Możliwości samorządu terytorialnego w zakresie tworzenia i przystępowania do podmiotów gospodarczych

- 5.4. Prowadzenie komercyjnej działalność gospodarczej przez spółki kapitałowe z udziałem gmin i województw samorządowych

- 5.5. Komercyjna działalność gospodarcza samorządu terytorialnego jako sposób poprawy finansów

- 5.6. Działalność gospodarcza w sferze użyteczności publicznej samorządu terytorialnego jako sposób poprawy finansów

- 5.7. Wady i zalety poszczególnych sposobów angażowania się samorządu terytorialnego w prowadzenie działalności gospodarczej w celu poprawy jego finansów

- 5.8. Zmniejszenie wydatków bieżących jako sposób poprawy finansów lokalnych

- 5.9. Wnioski

- Rozdział 6. Realizacja programu naprawczego przez jednostkę samorządu terytorialnego

- 6.1. Umiejscowienie procedury naprawy finansów jednostki samorządu terytorialnego oraz nadzór nad tym procesem w regulacjach prawnych

- 6.2. Przesłanki realizacji przez samorząd terytorialny programu naprawczego

- 6.3. Przystąpienie przez jednostkę samorządu terytorialnego do realizacji programu naprawczego

- 6.4. Skutki rozpoczęcia realizacji przez jednostkę samorządu terytorialnego programu naprawczego

- 6.5. Program naprawczy jednostki samorządu terytorialnego

- 6.6. Nadzór nad realizacją programu naprawczego

- 6.7. Skutki niepowodzenia realizacji programu naprawczego

- 6.8. Odpowiedzialność za doprowadzenie do trudności finansowych jednostki samorządu terytorialnego i niewykonanie programu naprawczego

- 6.9. Wnioski

- Rozdział 7. Pomoc finansowa jednostkom samorządu terytorialnego dotkniętych kataklizmem

- 7.1. Skutki kataklizmów w sferze majątkowej i finansowej dla jednostki samorządu terytorialnego

- 7.2. Prawne regulacje łagodzące skutki katastrofalnych zdarzeń nadzwyczajnych

- 7.3. Dotacje i subwencje jako pomoc finansowa dla jednostek samorządu terytorialnego dotkniętych kataklizmem

- 7.4. Udzielanie wzajemnej pomocy przez jednostki samorządu terytorialnego

- 7.5. Granice pomocy jednostkom samorządu terytorialnego dotkniętych kataklizmem

- 7.6. Wnioski

- Zakończenie

- Bibliografia

- Przypisy

Wszystkie rozdziały dostępne w pełnej wersji książki.

Moim Rodzicom – Stanisławie i śp. Stanisławowi

Wykaz skrótów

Akty prawne

r.k.f.p.z. z 1927 r.

rozporządzenie z 1 czerwca 1927 r. Prezydenta Rzeczpospolitej o utworzeniu komunalnego funduszu pożyczkowo-zapomogowego oraz częściowej zmianie ustawy z 11 sierpnia 1923 r. o tymczasowem uregulowaniu finansów komunalnych i częściowej zmianie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 17 czerwca 1924 r. o obowiązk i sposobie pokrywania wydatków przez związki komunalne (Dz.U. Nr 50, poz. 448 ze zm.), uchylone

r.u.k.f.p.z. z 1927 r.

rozporządzanie z 17 września 1927 r. Ministra Sprawa Wewnętrznych wydane w porozumieniu z Ministrem Skarbu w sprawie utworzenia komunalnego funduszu pożyczkowo-zapomogowego (Dz.U. Nr 87, poz. 783), uchylone

r.u.p.d.

rozporządzenie z 30 czerwca 1931 r. Ministra Spraw Wewnętrznych wydane w porozumieniu z Ministrem Skarbu w sprawie udzielania pożyczek długoterminowych z komunalnego funduszu pożyczkowo-zapomogowego (Dz.U. Nr 69, poz. 564 ze zm.), uchylone

r.d.p.e.

rozporządzenie z 27 października 1932 r. Prezydenta Rzeczypospolitej o dochodzeniu roszczeń pieniężnych i egzekucji należności pieniężnych, opartych na tytułach prywatnoprawnych, przypadających od związków komunalnych (Dz.U. Nr 32, poz. 94), uchylone

r.p.g.f.

rozporządzenie z 24 października 1934 r. Prezydenta Rzeczpospolitej o poprawie gospodarki i finansów związków samorządowych (Dz.U. Nr 94, poz. 846 ze zm.), uchylone

r.z.r.s.t.

rozporządzenie z 24 października 1934 r. Prezydenta Rzeczpospolitej o Związku Rewizyjnym Samorządu Terytorjalnego (Dz.U. z 1934 r. Nr 94, poz. 847), uchylone

r.k.p.d.

rozporządzenie z 18 grudnia 1934 r. Ministra Skarbu o zasadach i warunkach konwersji na pożyczki długoterminowe pożyczek krótkoterminowych, udzielonych związkom samorządowym przez Bank Gospodarstwa Krajowego, oraz zaległych rat, odsetek, prowizyj, kosztów i innych należności ubocznych z tytułu pożyczek tak krótkoterminowych jak i długoterminowych, udzielonych związkom samorządowym przez Bank Gospodarstwa Krajowego i banki komunalne (Dz.U. z 1935 r. Nr 1, poz. 1), uchylone

r.p.k.o.

rozporządzenie z 16 kwietnia 1935 r. Ministrów: Spraw Wewnętrznych, Skarbu, oraz Przemysłu i Handlu o organizacji i trybie postępowania komisyj oszczędnościowo-oddłużeniowych dla samorządu (Dz.U. Nr 35, poz. 231), uchylone

r.f.p.z. z 1936 r,.

rozporządzanie z 26 sierpnia 1936 r. Ministra Sprawa Wewnętrznych wydane w porozumieniu z Ministrem Skarbu o komunalnym funduszu pożyczkowo-zapomogowym (Dz.U. Nr 68 poz. 495), uchylone

d.u.z.g.w.

dekret Prezydenta Rzeczpospolitej z 3 listopada 1936 r. o ulgach w spłacie niektórych zobowiązań gmin wiejskich (Dz.U. z 1936 r. Nr 84, poz. 584), uchylony

u.p.f.z.s. z 1938 r.

ustawa z 5 sierpnia 1938 r. o poprawie finansów związków samorządu terytorialnego i o zmianie ustawy o tymczasowym uregulowaniu finansów komunalnych (Dz.U. Nr 59, poz. 455), uchylona

d.k.f.p.z. z 1945 r.

dekret z 2 listopada 1945 r. o Komunalnym Funduszu Pożyczkowo-Zapomogowym (Dz.U. Nr 50, poz. 290), uchylony

z.w.d.k.f.

zarządzenie z 5 czerwca 1946 r. Ministra Administracji Publicznej wydane w porozumieniu z Ministrem Skarbu Państwa i Ministrem Ziem Odzyskanych w sprawie wykonania dekretu z dnia 2 listopada 1945 r. o Komunalnym Funduszu Pożyczkowo-Zapomogowym (M.P Nr 132, poz. 244), uchylone

k.c.

ustawa z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.)

k.p.c.

ustawa z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.)

k.p.

ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.)

u.p.r.

ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.)

u.s.g.

ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. Nr 594 ze zm.)

u.p.o.l.

ustawa z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.)

u.s.o.

ustawa z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.)

u.r.i.o.

ustawa z 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1113 ze zm.)

u.b.g.k.

ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 84, poz. 711 ze zm.)

u.o.

ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o obligacjach (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1300 ze zm.)

u.k.p.

ustawa z 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 171, poz. 1397 ze zm.)

u.cz.p.g.

ustawa z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2012 r., poz. 391)

u.g.k.

ustawa z 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (tekst jedn. Dz.U. z 2011 r. Nr 45, poz. 236)

p.e.

ustawa z 10 kwietnia 1997 r., Prawo energetyczne (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1059)

u.g.n.

ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.)

p.b.

ustawa z 29 sierpnia 1997 r., Prawo bankowe (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1376 ze zm.)

u.s.p.

ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 595 ze zm.)

u.s.w.

ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 596 ze zm.)

k.s.h.

ustawa z 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.)

u.z.z.w.

ustawa z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 ze zm.)

u.p.l.

ustawa z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (tekst jedn. Dz.U. Nr 2013, poz. 465)

p.u.n.

ustawa z 28 lutego 2003 r., Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361 ze zm.)

u.d.j.s.t.

ustawa z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 80, poz. 526 ze zm.)

p.z.p.