Spis treści

1. modlitwy do rozbitych kamieni

1. Wstęp do „Styks płynie pod prąd”

2. Styks płynie pod prąd

3. Wstęp do „Oczu napotkać nie śmiem w moich snach”

4. Oczu napotkać nie śmiem w moich snach

5. Wstęp do „Vanni Fucci ma się dobrze i żyje w piekle”

6. Vanni Fucci ma się dobrze i żyje w piekle

7. Wstęp do „Koszmaru za sprawą bujającej się kołyski”

8. Koszmar za sprawą bujającej się kołyski

9. Wstęp do „Wspomnienia o Siri”

10. Wspomnienie o Siri

Tytuł oryginału: Prayers to Broken Stones. Worlds Enough & Time. Lovedeath

Copyright © 1990, 2002, 1993 by Dam Simmons
Copyright for the Polish translation © 2023 by Wydawnictwo MAG

Redakcja: Joanna Figlewska
Korekta: Urszula Okrzeja, Magdalena Górnicka, Bartosz Szpojda, Elwira Wyszyńska

Projekt typograficzny: Tomek Laisar Fruń
Projekt graficzny serii, projekt okładki oraz ilustracja na okładce: Dark Crayon

Nazwa serii: Vanrad
Redaktor serii: Andrzej Miszkurka

ISBN 978-83-67793-81-0
Wydanie II

Wydawca:
Wydawnictwo MAG
Pl. Konstytucji 5/10, 00-657 Warszawa
www.mag.com.pl

Wyłączny dystrybutor:
Dressler Dublin sp. z o.o.
ul. Poznańska 91, 05-850 Ożarów Maz.
tel. 227335010
www.dressler.com.pl

Wersję elektroniczną przygotowano w systemie Zecer

modlitwy do rozbitych kamieni

Wstęp do „Styks płynie pod prąd”

Często powtarza się frazes, że pisanie fantastyki przypomina wydawanie na świat dzieci. Jak w przypadku większości frazesów, jest w tym ziarno prawdy. Pojawienie się pomysłu na opowiadanie lub powieść – chwila czystej inspiracji i poczęcia – jest najbliższe ekstazie w zawodzie pisarza. Sam proces tworzenia, zwłaszcza powieści, trwa mniej więcej tyle, ile ciąża, i wiążą się z nim liczne niewygody, okresy złego samopoczucia oraz oczekiwanie na nieuniknione trudy porodu. W końcu opowiadania bądź książki zaczynają żyć własnym życiem i wymykają się spod kontroli pisarza; podróżują do krajów, których autor może nigdy nie odwiedzić, uczą się wysławiać w językach, których pisarz nigdy nie opanuje, docierają do czytelników dysponujących znacznie większymi wpływami lub poziomem wykształcenia, a także – co jest chyba najbardziej irytujące – trwają, gdy autor zmienia się w proch i zapomniany przypis na marginesie.

Te niewdzięczne bachory nawet nie piszą do rodziców.

Opowiadanie Styks płynie pod prąd zostało poczęte pewnego pięknego sierpniowego poranka w 1979 roku, w altance na tyłach domu moich teściów w Kenmore w stanie Nowy Jork. Pamiętam, że napisałem pierwszy akapit, na chwilę oderwałem się od pracy i pomyślałem: „To będzie moje pierwsze opowiadanie, które ukaże się drukiem”.

Tak się stało, ale dopiero dwa i pół roku później, po niezliczonych perypetiach.

Tydzień po skończeniu pierwszej wersji tekstu pojechałem do Rockport w stanie Maine, by odebrać moją żonę Karen z warsztatów fotograficznych. Po drodze spędziłem dzień w Exeter w stanie New Hampshire, gdzie spotkałem się z pewnym szanowanym pisarzem, z którym wcześniej tylko korespondowałem. Poradził mi: „Wysyłaj teksty do «niewielkich czasopism», przez lata – a nawet dziesięciolecia – buduj swoją reputację na mniejszych rynkach, zadowalając się egzemplarzami autorskimi zamiast honorarium, zanim chociaż pomyślisz o napisaniu powieści, a potem przez kolejne lata publikuj u mało znanych wydawców, dla najwyżej tysiąca czytelników, jednocześnie starając się zyskać uznanie krytyków”.

Odebrałem Karen z Rockport i rozpoczęliśmy długą podróż powrotną do naszego domu w Kolorado. Przez większość drogi milczałem, rozmyślając o radzie pisarza. Były to mądre słowa – tylko jednemu na setki albo tysiące potencjalnych pisarzy udaje się cokolwiek wydać, a tylko nieliczni z tych, którzy doczekają się wydania swoich tekstów, mogą się z tego utrzymać… nawet na najniższym poziomie. Statystyczne szanse na zostanie „poczytnym pisarzem” są porównywalne z szansami na trafienie przez piorun podczas ataku rekina.

Dlatego w drodze między Rockport a górami Kolorado doszedłem do wniosku, że rada była słuszna, uświadomiłem sobie, że droga „niewielkich wydawnictw” jest tą właściwą, i zrozumiałem, że pisanie dla masowego odbiorcy, a zarazem tworzenie wysokiej jakości tekstów to mrzonka… o której należy zapomnieć.

A potem, kiedy zobaczyłem Góry Skaliste wznoszące się nad równinami, powiedziałem sobie: „A właśnie, że nie”. Trochę na przekór postanowiłem pisać dla jak najszerszego odbiorcy.

Przenieśmy się w czasie do lata 1981 roku, dwa lata później. Przygnębiony, zniechęcony, niemal załamany niezliczonymi odmowami, rozczarowany rzeczywistością, przestałem dobijać się do wydawców i zrobiłem coś, czego poprzysiągłem sobie nigdy nie robić: pojechałem na konferencję dla pisarzy. A nawet zapłaciłem, by na nią pojechać. To była jedna z tych konferencji, podczas których nauczano, „jak przygotować maszynopis”, a potencjalni pisarze siadywali w kręgu i nawzajem krytykowali swoje teksty. To był mój łabędzi śpiew. Pojechałem tam, by zacząć postrzegać pisarstwo jako hobby, a nie obsesję.

I wtedy poznałem Harlana Ellisona.

Nie będę was zanudzał szczegółami dotyczącymi tego spotkania. Nie będę opisywał poprzedzającej je rzezi, gdy legendarny enfant terrible rozczłonkowywał i patroszył pechowych kandydatów na pisarzy, którzy poddawali jego ocenie swoje opowiadania.

Pomiędzy wygłaszaniem kolejnych opinii, gdy Harlan Ellison odpoczywał i sączył wodę Perrier, organizatorzy warsztatów usuwali rozrzucone członki z sali seminaryjnej, myli ściany, rozsypywali trociny na wykładzinie i przygotowywali pomieszczenie na przyjęcie kolejnej ofiary.

Okazało się, że to ja miałem nią być.

– Kim jest ten Simmons?! – wydarł się Ellison. – Wstań, pomachaj ręką, pokaż się, psiakrew. Ja pierdolę, co za narcyz miał czelność i tupet oddać opowiadanie na, kurwa, pięć tysięcy słów? Pokaż mi się, Simmons!

Podjąłem jedną z najodważniejszych (czytaj: najbardziej szalonych) decyzji w swoim życiu i pomachałem palcami. Wstałem.

Ellison popatrzył na mnie znad okularów.

– Mam nadzieję, że przynajmniej będzie dobre, Simmons… Nie, musi być kurewsko genialne, w przeciwnym razie nie wyjdziesz stąd żywy. Comprende? Capisce?

Uszedłem z życiem. Prawdę mówiąc, dawno nie czułem się tak żywy, jak po wyjściu z tej sali. Nie chodziło tylko o to, że Ellisonowi spodobało się opowiadanie. Razem z Edem Bryantem oraz kilkoma innymi pisarzami wypunktowali wszystkie wady fabuły, ujawnili wszystkie fałszywe nuty i niewidzialne ściany, wskazali miejsca, przez które się prześlizgnąłem, choć wymagały więcej uwagi, zerwali zasłony ze wszystkich niedoskonałych zdań i blagierskich fraz. Ale potraktowali mój tekst poważnie.

Harlan Ellison zrobił coś jeszcze. Oznajmił mi to, co wiedziałem od lat, ale w co nie śmiałem wierzyć – powiedział, że nie mam wyjścia i muszę dalej pisać, nawet jeśli nigdy nie zostanę wydany. Powiedział, że niewielu ludzi słyszy muzykę, ale ci, którym jest to dane, muszą podążać za jej brzmieniem. Powiedział, że jeśli nie usiądę do maszyny do pisania, osobiście poleci do Kolorado i urwie mi pieprzony nos.

Usiadłem do maszyny do pisania. Ed Bryant był na tyle miły, że pozwolił, abym jako pierwszy niepublikowany pisarz wziął udział w konferencji w Milford… gdzie nauczyłem się grać w jednej drużynie z prawdziwymi szychami.

Tamtej jesieni zgłosiłem poprawioną wersję opowiadania Styks płynie pod prąd na pierwszy doroczny konkurs literacki dla debiutantów w „Twilight Zone Magazine”. Według redakcji spłynęło ponad dziewięć tysięcy tekstów, które trzeba było przeczytać i ocenić. Styks… zajął pierwsze miejsce, ex aequo z opowiadaniem W.G. Norrisa.

W ten sposób moje pierwsze wydane opowiadanie trafiło na sklepowe półki 15 lutego 1982 roku. Tak się składa, że tego samego dnia przyszła na świat nasza córka, Jane.

Minęło sporo czasu, zanim ktokolwiek, wliczając mnie samego, zauważył mój debiut. Analogie między pisaniem a wydawaniem na świat dzieci brzmią efektownie, ale prawdziwe dzieci wygrywają w przedbiegach.

Poddaję pod waszą ocenę opowieść o miłości, stracie i smutnej konieczności rezygnowania z tego, co najbardziej kochamy…

Styks płynie pod prąd

To co najbardziej kochasz – pozostanie
reszta to śmieci
To co najbardziej kochasz, nie będzie ci wydarte
To co najbardziej kochasz, to twoje prawdziwe dziedzictwo…

Ezra Pound, Pieśń LXXXI
(przeł. Andrzeja Sosnowski)

Bardzo kochałem swoją matkę. Po jej pogrzebie, kiedy już opuszczono trumnę do grobu, rodzina wróciła do domu i czekała na jej powrót.

Miałem wtedy dopiero osiem lat. Niewiele zapamiętałem z obowiązkowej ceremonii. Pamiętam, że kołnierzyk zeszłorocznej koszuli mocno mnie uwierał, a krawat, do którego noszenia nie przywykłem, był jak pętla wokół mojej szyi. Pamiętam, że tamten czerwcowy dzień był zbyt pogodny jak na takie posępne zgromadzenie. Pamiętam, że wujek Will od rana ostro pił i już w drodze do domu wyciągnął butelkę whisky Jack Daniel’s. Pamiętam twarz ojca.

Popołudnie strasznie się dłużyło. Tamtego dnia nie miałem żadnej roli do odegrania i dorośli mnie ignorowali. Włóczyłem się od pokoju do pokoju ze szklanką ciepłego kool-aida, aż w końcu uciekłem na podwórze. Nawet tę znajomą scenerię zabaw i odosobnienia psuły blade, tłuste twarze sąsiadów w oknach. Czekali. Mieli nadzieję, że coś zobaczą. Miałem ochotę na nich krzyczeć i ciskać kamieniami. Ale zamiast tego usiadłem na starej oponie traktora, której używaliśmy jako piaskownicy. Rozmyślnie wylałem czerwoną lemoniadę na piasek i patrzyłem, jak rozszerzająca się kałuża żłobi niewielki dołek.

Właśnie ją wykopują.

Podbiegłem do huśtawki i ze złością zacząłem odpychać się nogami od gołej ziemi. Zardzewiała huśtawka skrzypiała, a jej rama z jednej strony odrywała się od gruntu.

Nie, już to zrobili, głupku. Teraz podłączają ją do wielkich maszyn. Na nowo wpompują w nią krew?

Pomyślałem o wiszących butelkach. Przypomniałem sobie grube czerwone kleszcze na skórze naszego psa latem. Gniewnie się odepchnąłem, próbując wzlecieć wyżej, niż to było możliwe.

Czy najpierw drgają jej palce? A może jej oczy otwierają się jak u budzącej się sowy?

Kiedy znajdowałem się na samym szczycie łuku, zeskoczyłem. Przez chwilę czułem się pozbawiony wagi i wisiałem nad ziemią jak Superman, jak duch wylatujący z ciała. Potem pochwyciła mnie grawitacja i ciężko upadłem na ręce i kolana. Podrapałem sobie dłonie i poplamiłem spodnie trawą. Wiedziałem, że mama będzie wściekła.

Teraz ją oprowadzają. Może ubierają ją jak manekin na wystawie sklepu pana Feldmana.

Mój brat Simon wyszedł na podwórze. Chociaż był ode mnie tylko o dwa lata starszy, tamtego popołudnia wydał mi się dorosły. A nawet stary. Jego blond włosy, ostrzyżone równie niedawno jak moje, zwisały bezładnie na bladym czole. Miał zmęczone oczy. Simon niemal nigdy na mnie nie krzyczał, ale tamtego dnia to zrobił.

– Chodź do środka. Już prawie pora.

Podążyłem za nim, przecinając tylną werandę. Większość krewnych już poszła, ale z salonu dobiegł głos wujka Willa. Coś wykrzykiwał. Zatrzymaliśmy się na korytarzu, żeby posłuchać.

– Rany boskie, Les, wciąż nie jest za późno. Nie możesz tego zrobić.

– Już po wszystkim.

– Pomyśl o… Jezu Chryste… pomyśl o dzieciakach.

Usłyszeliśmy niewyraźne głosy i domyśliliśmy się, że wujek Will sporo wypił. Simon przyłożył palec do ust. Zapadła cisza.

– Les, pomyśl o kwestiach finansowych. Jak… ile… to dwadzieścia pięć procent wszystkiego, co masz. Za ile lat, Les? Pomyśl o dzieciakach. Jak to wpłynie…

– Już po wszystkim, Will.

Jeszcze nigdy nie słyszeliśmy takiego tonu głosu u ojca. Nie starał się argumentować, jak podczas późnowieczornych dyskusji politycznych z wujkiem Willem. Nie był smutny, jak podczas rozmowy ze mną i Simonem, gdy po raz pierwszy przywieźliśmy matkę do domu ze szpitala. Jego głos brzmiał stanowczo.

Rozmowa trwała. Wujek Will zaczął krzyczeć. Nawet milczenie było pełne złości. Poszliśmy do kuchni po colę. Kiedy wróciliśmy, wujek Will niemal nas staranował, tak się śpieszył do wyjścia. Zatrzasnął za sobą drzwi. Nigdy więcej nie pojawił się w naszym domu.

***

Przywieźli matkę tuż po zmroku. Simon i ja wyglądaliśmy przez okno i czuliśmy, że sąsiedzi wszystko obserwują. Zostali tylko ciocia Helen i kilkoro najbliższych krewnych. Ojciec był wyraźnie zaskoczony, kiedy zobaczył samochód. Nie wiem, czego się spodziewał – może długiego czarnego karawanu, jak ten, którym rano zawieźli matkę na cmentarz.

Podjechali żółtą toyotą. Razem z matką w samochodzie byli czterej mężczyźni. Nie mieli na sobie ciemnych garniturów jak ojciec, tylko pastelowe koszule z krótkim rękawem. Jeden z nich wysiadł z auta i podał dłoń matce.

Miałem ochotę wybiec na chodnik, ale Simon chwycił mnie za nadgarstek i zaczekaliśmy na korytarzu, aż ojciec i pozostali dorośli otworzą drzwi.

Maszerowali chodnikiem w blasku gazowej lampy stojącej na trawniku. Matka szła pomiędzy dwoma mężczyznami, ale nie pomagali jej iść, tylko wskazywali kierunek. Miała na sobie błękitną sukienkę, którą kupiła u Scotta tuż przed chorobą. Spodziewałem się, że będzie miała bladą, woskowatą skórę – jak wtedy, gdy zajrzałem przez szparę w drzwiach do jej sypialni, zanim przyszli ludzie z zakładu pogrzebowego – ale jej cera była rumiana i zdrowa, niemal spalona słońcem.

Kiedy weszli na werandę, zobaczyłem, że nosi mocny makijaż. Nigdy się nie malowała. Dwaj mężczyźni również mieli różowe policzki. Cała trójka identycznie się uśmiechała.

Kiedy weszli do domu, chyba wszyscy cofnęliśmy się o krok – nie licząc ojca. On położył dłonie na ramionach matki, długo na nią patrzył, aż w końcu pocałował ją w policzek. Nie wydaje mi się, żeby odwzajemniła pocałunek. Jej uśmiech się nie zmienił. Łzy spływały po twarzy ojca. Czułem zażenowanie.

Wskrzesiciele coś mówili. Ojciec i ciocia Helen kiwali głowami. Matka tylko stała, wciąż delikatnie się uśmiechając, i patrzyła grzecznie na mężczyznę w żółtej koszuli, który coś opowiadał, żartował i klepał ojca po plecach. Potem przyszła kolej na nas, żeby uściskać matkę. Ciocia Helen popchnęła Simona naprzód, a ja wciąż trzymałem go za rękę. Cmoknął matkę w policzek, a następnie szybko się cofnął i stanął przy ojcu. Zarzuciłem matce ręce na szyję i pocałowałem ją w usta. Stęskniłem się za nią.

Jej skóra nie była zimna. Była po prostu inna.

Patrzyła prosto na mnie. Baxter, nasz owczarek niemiecki, zaczął skowytać i drapać w tylne drzwi.

Ojciec zaprowadził Wskrzesicieli do gabinetu. Na korytarzu słyszeliśmy urywki ich rozmowy.

– …jeśli potraktuje się to jak udar…

– Jak długo ona…

– Rozumie pan, że dziesięcina jest konieczna ze względu na miesięczne wydatki na opiekę i…

Kobiety z naszej rodziny stanęły wokół matki. Przez chwilę panowała niezręczna atmosfera, zanim uświadomiły sobie, że matka nie mówi. Ciotka Helen dotknęła policzka siostry. Matka cały czas się uśmiechała.

Potem wrócił ojciec i przemówił donośnym, serdecznym głosem. Wyjaśnił, że to bardzo przypomina lekki udar – jak u wujka Richarda. Jednocześnie całował wszystkich ludzi i im dziękował.

Wskrzesiciele wyszli z uśmiechami na twarzach i podpisanymi dokumentami. Pozostali krewni wkrótce także zaczęli się rozchodzić. Ojciec odprowadził ich przed dom, gdzie z uśmiechem ściskał ich dłonie.

– Pomyślcie, że była chora, ale wyzdrowiała – powiedział. – Że wróciła do domu ze szpitala.

Ciocia Helen wyszła jako ostatnia. Długo siedziała przy mamie, cicho do niej mówiła i wypatrywała jakiejkolwiek reakcji na jej twarzy. Po jakimś czasie zaczęła płakać.

– Pomyśl, że wyzdrowiała – powiedział ojciec, odprowadzając ją do samochodu. – Że wróciła do domu ze szpitala.

Ciocia Helen pokiwała głową, wciąż zapłakana, i odjechała. Chyba wiedziała o tym, o czym wiedzieliśmy Simon i ja. Matka nie wróciła ze szpitala. Wróciła z grobu.

***

To była długa noc. Kilka razy miałem wrażenie, że słyszę ciche klaskanie kapci matki na podłodze w korytarzu, i wstrzymywałem oddech, czekając, aż drzwi się otworzą. Ale tak się nie stało. Blask księżyca padał na moje nogi i wydobywał z ciemności kawałek tapety obok komody. Kwiecisty wzór wyglądał jak pysk jakiegoś wielkiego, smutnego zwierza. Tuż przed świtem Simon wychylił się ze swojego łóżka i szepnął:

– Idź spać, głupku.

Posłuchałem go.

***

Przez pierwszy tydzień ojciec spał z matką w tym samym pokoju co zawsze. Codziennie rano był przygnębiony i pokrzykiwał na nas, kiedy jedliśmy płatki śniadaniowe. Potem przeniósł się do swojego gabinetu, gdzie spał na starym dywanie.

***

To było upalne lato. Nikt nie chciał się z nami bawić, więc Simon i ja spędzaliśmy czas razem. Ojciec miał tylko poranne zajęcia na uniwersytecie. Matka snuła się po domu i często podlewała rośliny. Pewnego razu Simon i ja widzieliśmy, jak próbuje podlać kwiatki, które uschły i zostały usunięte, kiedy była w szpitalu w kwietniu. Woda spłynęła po komodzie na podłogę. Matka niczego nie zauważyła.

Kiedy wychodziła na zewnątrz, wydawało się, że ciągnie ją do leśnego rezerwatu za domem. Być może kusiła ją ciemność. Simon i ja lubiliśmy bawić się na skraju lasu o zmroku, łapać świetliki do słoja i budować namioty z koców, ale odkąd matka zaczęła tam chadzać, spędzaliśmy wieczory na trawniku przed domem. Czasami zostawałem tam dłużej, ponieważ matka odchodziła za daleko i musiałem brać ją pod rękę i prowadzić z powrotem do domu.

Matka nosiła wszystkie ubrania, jakie podsuwał jej ojciec. Czasami śpieszył się na uczelnię i rzucał tylko: „Włóż czerwoną sukienkę”, a matka spędzała cały skwarny lipcowy dzień w grubym wełnianym stroju. Nigdy się nie pociła. Czasami nie mówił jej, żeby zeszła rano na dół, a wtedy zostawała w sypialni aż do jego powrotu. W takie dni namawiałem Simona, by wszedł ze mną na górę i na nią popatrzył, ale on bez słowa kręcił głową. Ojciec zaczął więcej pić, tak jak kiedyś wujek Will, i wrzeszczał na nas z byle powodu. Zawsze wybuchałem płaczem, kiedy zaczynał krzyczeć, ale Simon nigdy nie płakał.

***

Matka nigdy nie mrugała. Początkowo nie zwracałem na to uwagi. Kiedy w końcu to zauważyłem, zacząłem się czuć nieswojo. Ale nie kochałem jej przez to mniej.

***

Simon i ja wieczorami nie mogliśmy zasnąć. Matka kiedyś układała nas do snu i opowiadała nam długie historie o czarodzieju Yandym, który zabierał naszego psa, Baxtera, na wielkie wyprawy, gdy się z nim nie bawiliśmy. Ojciec nie wymyślał bajek, ale czytał nam grubą księgę, którą nazywał Pieśniami Pounda. Nie rozumiałem większości z nich, ale i tak mi się podobało, no i zakochałem się w brzmieniu słów, które, jak mówił ojciec, pochodziły z greki. Nikt już nie zaglądał do nas po kąpieli. Kilka razy próbowałem opowiadać Simonowi historie na dobranoc, ale były kiepskie i kazał mi przestać.

***

Czwartego lipca Tomy Wiedermeyer, z którym chodziłem do klasy, utopił się w basenie, który jego rodzice dopiero co zbudowali.

Tamtego wieczoru siedzieliśmy na podwórzu i patrzyliśmy na fajerwerki nad terenem rekreacyjnym oddalonym o niecały kilometr. Chociaż las częściowo przesłaniał widok, to sztuczne ognie na niebie były wyraźnie widoczne. Najpierw pojawiały się eksplozje koloru, a cztery albo pięć sekund później docierały do nas dźwięki. Odwróciłem się, żeby powiedzieć coś do cioci Helen, i zobaczyłem matkę, która wyglądała przez okno na piętrze. Jej twarz była niezwykle blada na tle ciemnego pokoju, a kolory spływały po niej jak płyny.

***

Wkrótce potem znalazłem martwą wiewiórkę. Simon i ja bawiliśmy się w kawalerzystów i Indian w leśnym rezerwacie. Na zmianę tropiliśmy się, a potem strzelaliśmy do siebie i konaliśmy w kępach zielska. Ale tym razem nie mogłem go znaleźć. Zamiast tego trafiłem na polankę.

To było ukryte miejsce, otoczone zaroślami gęstymi jak nasz żywopłot. Pełzłem na czworakach pod gałęziami, gdy zobaczyłem wiewiórkę. Była duża, rudawa i od dość dawna nieżywa. Miała niemal całkowicie skręconą głowę. Obok jednego ucha dostrzegłem zaschniętą krew. Jej lewa łapka była zaciśnięta, a prawa spoczywała rozwarta na gałązce. Coś wyłupało zwierzakowi jedno oko, a drugie wpatrywało się nieruchomo w baldachim gałęzi. Wewnątrz lekko uchylonego pyszczka widziałem zaskakująco duże zęby, pożółkłe u nasady. Na moich oczach z pyska wiewiórki wyłoniła się mrówka, przeszła po ciemnym nosie i weszła na wytrzeszczone oko.

Właśnie tak wygląda śmierć.

Krzewy zaszeleściły uderzone niewyczuwalnym podmuchem. Wystraszyłem się i popełzłem dalej, przedzierając się przez gęste gałęzie, które zaczepiały się o moją koszulę.

***

Jesienią wróciłem do szkoły Longfellow, ale wkrótce przeniosłem się do prywatnej placówki. W tamtych czasach rodziny Wskrzeszonych spotykały się z dyskryminacją. Dzieciaki wyśmiewały nas, przezywały i nikt nie chciał się z nami bawić. W nowej szkole także nie mieliśmy kolegów, ale przynajmniej nikt nas nie wyzywał.

W naszym pokoju nie było włącznika światła na ścianie, tylko staroświecka żarówka ze zwisającym sznurkiem. Żeby zapalić światło, musiałem przejść przez pół pogrążonego w mroku pokoju i wymacać sznurek. Pewnego razu, gdy Simon siedział do późna przy pracy domowej, samotnie poszedłem na górę. Właśnie wymachiwałem ręką w ciemności, żeby znaleźć włącznik, gdy moja dłoń dotknęła twarzy matki. Miała chłodne i śliskie zęby. Cofnąłem rękę i przez minutę stałem po ciemku, aż w końcu znalazłem i pociągnąłem za sznurek.

– Witaj, matko – powiedziałem. Usiadłem na skraju łóżka i podniosłem na nią wzrok. Wpatrywała się w puste posłanie Simona. Wziąłem ją za rękę. – Tęsknię za tobą.

Powiedziałem też kilka innych rzeczy, ale słowa mi się pomieszały i zabrzmiały idiotycznie, więc tylko siedziałem, ściskając jej dłoń i czekając, aż odwzajemni mój uścisk. W końcu zmęczyła mi się ręka, ale nie poruszyłem się, dopóki nie pojawił się Simon. Zatrzymał się w progu i spojrzał na nas. Spuściłem wzrok i cofnąłem rękę. Po kilku minutach matka wyszła.

***

Ojciec uśpił Baxtera tuż przed Świętem Dziękczynienia. To nie był stary pies, ale tak się zachowywał. Stale warczał i szczekał, nawet na nas, i nie chciał wracać do domu. Kiedy uciekł po raz trzeci, zadzwonili do nas ze schroniska. Ojciec odpowiedział tylko: „Uśpijcie go”, a potem się rozłączył. Przysłali nam rachunek.

***

Na wykłady ojca przychodziło coraz mniej studentów i w końcu postanowił wziąć urlop naukowy, żeby pracować nad swoją książką o Ezrze Poundzie. Spędził w domu cały rok, ale niewiele napisał. Czasami rano przesiadywał w bibliotece, ale o pierwszej wracał do domu i włączał telewizor. Zaczynał pić przed kolacją i wpatrywał się w ekran do późna. Simon i ja niekiedy mu towarzyszyliśmy, ale większość programów nam się nie podobała.

***

Mniej więcej wtedy Simona zaczął nawiedzać pewien sen. Kiedyś opowiedział mi o nim w drodze do szkoły. Sen zawsze był taki sam. Simonowi śniło się, że wciąż nie śpi i czyta komiks. Kiedy odkładał go na nocną szafkę, ten spadał na podłogę. Schylał się po niego, a wtedy biała ręka matki wysuwała się spod łóżka i chwytała go za nadgarstek. Chwyt był bardzo silny i Simon wiedział, że matka chce go wciągnąć pod łóżko. Z całej siły trzymał się pościeli, ale rozumiał, że za kilka sekund zsunie się na podłogę.

Powiedział, że ostatniej nocy sen wreszcie nieco się zmienił. Tym razem matka wychyliła głowę spod łóżka, tak jak mechanik, który wysuwa się spod samochodu. Uśmiechała się do niego, bardzo szeroko szczerząc zęby, które były spiłowane i wyglądały jak kolce.

– Czy kiedykolwiek miewasz takie sny? – spytał. Wyraźnie żałował, że mi powiedział.

– Nie – odrzekłem. Kochałem matkę.

***

Tamtego kwietnia bliźniacy Farleyowie z sąsiedztwa przypadkowo zatrzasnęli się w porzuconej zamrażarce i umarli z braku powietrza. Pani Hargill, nasza sprzątaczka, znalazła ich za garażem. Thomas Farley był jedynym dzieciakiem, który wciąż zapraszał Simona na swoje podwórko. Teraz Simon miał tylko mnie.

***

Wkrótce przed Świętem Pracy i powrotem do szkoły Simon postanowił, że powinniśmy uciec. Nie chciałem tego robić, ale kochałem Simona. Był moim bratem.

– Dokąd pójdziemy?

– Musimy się stąd wydostać – stwierdził. To nie była odpowiedź.

Ale Simon już przygotował ekwipunek i nawet kupił mapę miasta. Nakreślił naszą trasę przez leśny rezerwat, a potem wiaduktem wzdłuż Laurel Street na drugą stronę rzeki Sherman, aż do domu wujka Willa, bez korzystania z żadnych głównych ulic.

– Możemy spać pod gołym niebem – powiedział i pokazał mi sznur do bielizny. – Wujek Will zatrudni nas jako pomocników na farmie. Kiedy na wiosnę pojedzie na swoje ranczo, dołączymy do niego.

Wyruszyliśmy o zmierzchu. Nie podobało mi się, że wychodzimy tuż przed zmrokiem, ale Simon powiedział, że ojciec zauważy nasze zniknięcie dopiero rano, kiedy się obudzi. Niosłem mały plecak pełen jedzenia, które Simon przemycił z lodówki. On sam zawinął trochę rzeczy w koc i przywiązał sobie do pleców za pomocą sznura na bieliznę. Wciąż było dosyć jasno, dopóki nie zagłębiliśmy się w lesie. Bulgot strumyka przypominał odgłos, który dobiegał z pokoju matki tamtej nocy, gdy umierała. Korzenie i gałęzie były tak gęste, że Simon musiał cały czas oświetlać nam drogę latarką, przez co wydawało nam się, że jest jeszcze ciemniej. Po pewnym czasie się zatrzymaliśmy i Simon rozciągnął sznurek między dwoma drzewami. Zarzuciłem na niego koc i obaj zaczęliśmy na klęczkach szukać kamieni.

Jedliśmy kanapki z mortadelą w ciemności, a strumyk wydawał dźwięki przypominające przełykanie. Rozmawialiśmy przez kilka minut, ale nasze głosy wydawały nam się zbyt ciche i obaj zasnęliśmy na zimnym gruncie, przykryci kurtkami, podłożywszy pod głowy plecak. Otaczały nas odgłosy lasu.

Obudziłem się w środku nocy. Było niezwykle spokojnie. Obaj kuliliśmy się pod kurtkami, a Simon chrapał. Liście przestały się poruszać, owady zniknęły, nawet strumyk już nie hałasował. Trójkątne otwory namiotu odznaczały się na tle ciemności.

Usiadłem, czując, że serce tłucze mi się w piersi.

Kiedy zbliżyłem głowę do otworu, niczego nie zobaczyłem, ale dokładnie wiedziałem, co tam jest. Nakryłem głowę kurtką i odsunąłem się od ściany namiotu.

Czekałem, aż coś dotknie mnie przez koc. Początkowo sądziłem, że to matka za nami ruszyła, że szła naszym śladem przez las, a ostre gałęzie ocierały się o jej oczy. Ale to nie była matka.

Noc była zimna i osaczała nasz mały namiot. Była czarna jak oko martwej wiewiórki i chciała dostać się do środka. Po raz pierwszy w życiu zrozumiałem, że ciemność nie kończy się, gdy wstaje dzień. Szczękałem zębami. Przytuliłem się do Simona, kradnąc nieco jego ciepła. Czułem na policzku jego delikatny, powolny oddech. Po chwili potrząsnąłem nim i powiedziałem, że nie chcę z nim iść i kiedy wzejdzie słońce, wrócimy do domu. Zaczął protestować, ale potem usłyszał w moim głosie coś, czego nie rozumiał, i tylko ze znużeniem pokręcił głową i ponownie zasnął.

Rano koc był mokry od rosy i obaj mieliśmy lepką skórę. Poskładaliśmy swoje rzeczy, zostawiliśmy kamienie ułożone w przypadkowy sposób i ruszyliśmy do domu. Nie odzywaliśmy się do siebie.

***

Kiedy wróciliśmy, ojciec wciąż spał. Simon rzucił nasze rzeczy na podłogę pokoju i wyszedł na słońce. Ja zszedłem do piwnicy.

Było tam bardzo ciemno, ale nie zapaliłem światła, tylko usiadłem na drewnianych schodach. Z mrocznych kątów nie dobiegały żadne odgłosy, ale wiedziałem, że matka tam jest.

– Uciekliśmy, ale wróciliśmy – oznajmiłem w końcu. – To był mój pomysł, żeby wrócić.

Przez wąskie okna widziałem zieloną trawę. Ogrodowy zraszacz włączył się z głośnym westchnieniem. Gdzieś w sąsiedztwie pokrzykiwały dzieci. Zwracałem uwagę tylko na cienie.

– Simon chciał iść dalej, ale go przekonałem – dodałem. – To był mój pomysł, żeby wrócić.

Siedziałem tam przez kilka minut, ale nie przychodziło mi do głowy nic, co mógłbym jeszcze powiedzieć. W końcu wstałem, otrzepałem spodnie i poszedłem na górę, żeby się zdrzemnąć.

***

Tydzień po Święcie Pracy ojciec uparł się, żebyśmy pojechali na weekend na wybrzeże. Wyruszyliśmy w piątek po południu i pojechaliśmy prosto do Ocean City. Matka siedziała sama na tylnym siedzeniu. Ojciec i ciocia Helen jechali z przodu. Simon i ja tłoczyliśmy się z tyłu naszego kombi, ale Simon nie chciał liczyć ze mną krów, rozmawiać ani nawet bawić się samolocikami, które zabrałem.

Zatrzymaliśmy się w wiekowym hotelu tuż przy promenadzie. Inni Wskrzesiciele z wtorkowej grupy ojca polecali to miejsce, ale hotel cuchnął starością, zgnilizną i szczurami mieszkającymi w ścianach. Korytarze miały kolor wyblakłej zieleni, drzwi były ciemnozielone i tylko co trzecia żarówka się świeciła. Korytarze przypominały mroczny labirynt i trzeba było pokonać dwa zakręty, żeby znaleźć windę. Wszyscy poza Simonem spędzili całą sobotę w hotelu, oglądając telewizję przed ledwo zipiącym klimatyzatorem. W pobliżu kręciło się znacznie więcej wskrzeszonych i słyszeliśmy szuranie ich stóp w ciemnych korytarzach. Po zachodzie słońca wyszli na plażę, a my do nich dołączyliśmy.

Starałem się, żeby matce było wygodnie. Rozłożyłem dla niej plażowy ręcznik i odwróciłem ją w stronę morza. Księżyc już wspiął się na niebo i wiała chłodna bryza. Okryłem ramiona matki swetrem. Za nami światła lunaparku rozlewały się po promenadzie, a kolejka górska grzmiała i warczała.

Nie odszedłbym, gdyby głos ojca tak mnie nie irytował. Mówił za głośno, śmiał się bez powodu i popijał z butelki w papierowej torebce. Ciocia Helen prawie się nie odzywała, ale ze smutkiem patrzyła na ojca i próbowała się uśmiechać, kiedy wybuchał śmiechem. Matka siedziała spokojnie, więc przeprosiłem i poszedłem szukać Simona. Bez niego czułem się samotny. W wesołym miasteczku nie było rodzin ani dzieci, ale atrakcje wciąż działały. Co kilka minut rozlegał się ryk oraz piski nielicznych osób pędzących po najbardziej stromym zjeździe kolejki górskiej. Jadłem hot doga i rozglądałem się, ale Simona nigdzie nie było.

Kiedy wracałem wzdłuż plaży, zobaczyłem, że ojciec nachylił się i cmoknął ciocię Helen w policzek. Matka gdzieś się oddaliła, a ja czym prędzej zaproponowałem, że jej poszukam, aby ukryć łzy wściekłości, które napływały mi do oczu. Idąc plażą, minąłem miejsce, w którym w poprzedni weekend utonęła dwójka nastolatków. W okolicy przebywało kilkoro wskrzeszonych. Siedzieli nad wodą razem ze swoimi rodzinami, ale nigdzie nie widziałem matki. Chciałem wrócić i nagle zauważyłem jakiś ruch pod promenadą.

Było tam niezwykle ciemno. Przez szpary między deskami wpadały promienie światła, rozbijane na dziwaczne wzory przez drewniane słupki i krzyżulce. Kroki ludzi i odgłosy wesołego miasteczka brzmiały jak uderzenia pięściami w wieko trumny. Zatrzymałem się. Nagle wyobraziłem sobie dziesiątki wskrzeszonych kryjących się w ciemności razem z matką, naznaczonych świetlnymi wzorami, dzięki którym tu i ówdzie można dostrzec czyjąś dłoń, koszulę albo wytrzeszczone oko. Ale nie było ich tam. Matki również. Znalazłem coś innego.

Nie wiem, co skłoniło mnie do podniesienia wzroku. Może kroki dobiegające z góry. Coś się obracało w cieniu. Zobaczyłem, w którym miejscu wspiął się na krzyżulce, gdzie postawił stopę w sportowym bucie, by dźwignąć się do szerokiej belki. To nie było trudne. Wspinaliśmy się tak tysiące razy. Patrzyłem prosto w jego twarz, ale najpierw rozpoznałem sznur na bieliznę.

***

Po śmierci Simona ojciec przestał nauczać. Nie wrócił do pracy po urlopie naukowym, a jego notatki do książki o Poundzie leżały w piwnicy razem z zeszłorocznymi gazetami. Wskrzesiciele pomogli mu znaleźć pracę dozorcy w pobliskiej galerii handlowej i rzadko wracał do domu przed drugą w nocy.

Po Bożym Narodzeniu wyjechałem do szkoły z internatem oddalonej o dwa stany. Wskrzesiciele otworzyli już wtedy Instytut i zwracało się do nich coraz więcej rodzin. Później udało mi się uzyskać pełne stypendium na uniwersytecie. Pomimo zawartej umowy rzadko wracałem do domu. Podczas moich nielicznych wizyt ojciec był pijany. Raz upiłem się razem z nim i siedzieliśmy w kuchni, płacząc. Prawie wyłysiał, nie licząc kilku siwych kosmyków na bokach głowy, miał zapadnięte oczy i pobrużdżoną zmarszczkami twarz. Od alkoholu jego policzki pokryły się niezliczonymi popękanymi naczynkami i wyglądał, jakby nosił mocniejszy makijaż niż matka.

Pani Hargill zadzwoniła do mnie trzy dni przed uroczystością zakończenia studiów. Ojciec napełnił wannę ciepłą wodą, a potem przeciągnął brzytwą wzdłuż żyły, a nie w poprzek. Widać, że czytał Plutarcha. Pokojówka znalazła go dopiero po dwóch dniach, a kiedy następnego wieczoru dotarłem do domu, wannę wciąż znaczyły kręgi zakrzepłej krwi. Po pogrzebie przejrzałem wszystkie jego papiery i znalazłem dziennik, który prowadził przez wiele lat. Spaliłem go razem ze stertą notatek do nieukończonej książki.

***

Instytut dotrzymał umowy pomimo okoliczności, co pomogło mi przetrwać kilka kolejnych lat. Moja kariera to dla mnie coś więcej niż praca – wierzę w to, co robię, i jestem w tym dobry. To ja wpadłem na pomysł, żeby wynająć kilka nieużywanych szkolnych budynków na potrzeby naszych nowych centrów sąsiedzkich.

W zeszłym tygodniu utknąłem w korku, a kiedy w końcu dotarłem do miejsca wypadku i zobaczyłem małą postać nakrytą kocem i otoczoną kawałkami tłuczonego szkła, zauważyłem, że oni także zgromadzili się przy krawężniku. Było ich już tak wielu.

Miałem udziały w budynku mieszkalnym w jednej z ostatnich oświetlonych części miasta, ale kiedy nasz dawny dom został wystawiony na sprzedaż, od razu skorzystałem z okazji. Zachowałem wiele ze starych mebli, a inne wymieniłem w taki sposób, żeby wnętrza wyglądały niemal identycznie jak kiedyś. Utrzymanie takiego starego domu wiele kosztuje, ale nie wyrzucam pieniędzy w błoto. Po pracy wielu gości z Instytutu idzie do baru, ale ja nie. Po odłożeniu sprzętu i wyszorowaniu stalowych stołów wracam prosto do domu. Tam jest moja rodzina. Czekają na mnie.

Wstęp do „Oczu napotkać nie śmiem w moich snach”

Lato 1969 roku było bardzo upalne, zwłaszcza tam, gdzie je spędzałem – w nazywanej „gettem” części Germantown w Pensylwanii. Germantown, sympatyczna wioska w czasach przed wojną o niepodległość, w 1969 roku była enklawą wewnątrz Filadelfii. Na ulicach panował skwar, a temperaturę jeszcze bardziej podnosiły społeczne niepokoje, także na tle rasowym.

Wynajmowałem poddasze w siedzibie lokalnej Izby Rozrachunkowej/ośrodka planowania rodziny/centrum medycznego za 35 dolarów miesięcznie. To było niewielkie poddasze. W te wieczory, gdy niewielkie drugie piętro budynku nie służyło jako poczekalnia, mogłem używać go jako salonu i korzystać z przylegającej malutkiej kuchni. Ale przeważnie kłębiły się tam tłumy. Tamtego lata przez okna mansardowe oglądałem kilka bitew gangów oraz jedne zamieszki.

Ale najlepiej pamiętam wieczory spędzane na werandzie przy wejściu: ceglany kanion pełen ludzkich hałasów, długi ciąg kamienic przy Bringhurst Street, gdzie w żółtym blasku sodowych lamp dzieci skakały na skakankach i przekomarzały się na ulicy, a mieszkańcy bezustannie spacerowali, śmiali się, gawędzili i zapraszali sąsiadów na pogawędki na schodach. Do dzisiaj, gdy widzę ogrodzone, sterylne podwórka na przedmieściach, zastanawiam się, jaki obłęd przegnał nas z naszych werand, skłonił do porzucenia sąsiedzkich wspólnot i ucieczki do klaustrofobicznych cel.

Za dnia pracowałem jako nauczyciel w szkole dla niewidomych Upsal. Wielu moich podopiecznych było nie tylko niewidomych, ale także niesłyszących lub poważnie upośledzonych umysłowo, często od urodzenia.

W takim środowisku szybko uczymy się, że nawet ludzie dotknięci tak straszliwymi niepełnosprawnościami zachowują nie tylko pełnię człowieczeństwa oraz pełną gamę ludzkich pragnień, ale także zdolność do walki, osiągania sukcesów i triumfów.

Dzień po tym, jak ludzie po raz pierwszy postawili stopę na Księżycu tamtego upalnego lata 1969 roku, świętowałem to wydarzenie ze swoimi uczniami. Byli bardzo podnieceni. Thomas, jeden z nastolatków, który był niewidomy i upośledzony umysłowo, ale słyszał, nauczył się grać na pianinie. Inna słysząca uczennica – młoda dziewczyna, która miała uszkodzony mózg na skutek przemocy, jakiej doznała we wczesnym dzieciństwie – zaproponowała, żebyśmy zakończyli naszą uroczystość odegraniem przez Thomasa państwowego hymnu.

Thomas się zgodził.

Zagrał We Shall Overcome.

Oczu napotkać nie śmiem w moich snach

Bremen wyszedł ze szpitala od swojej umierającej żony i pojechał na wschód nad morze. Na drogach roiło się od filadelfijczyków uciekających z miasta na weekend, więc musiał skupiać się na prowadzeniu auta, pozostawiając tylko subtelne ślady w umyśle swojej żony. Gail spała. Dręczyły ją niespokojne sny wywołane lekami. Szukała swojej matki w niekończącej się sieci połączonych ze sobą pokoi pełnych wiktoriańskich mebli.

Bremen jechał przez sosnowe nieużytki, a obrazy ze snów prześlizgiwały się przez wieczorne cienie rzeczywistości. Gail obudziła się, kiedy wyjechał z parkingu. Przez kilka sekund nie towarzyszył jej ból. Otworzyła oczy, a za sprawą wieczornego słonecznego światła, które przenikało przez niebieski koc, pomyślała – tylko przez chwilę – że to poranek na farmie. Sięgnęła myślami ku swojemu mężowi w tej samej chwili, gdy zaatakowały ją zawroty głowy i ból za lewym okiem. Bremen skrzywił się i upuścił monetę, którą podawał pracownikowi pobierającemu opłaty przy rogatce.

– Co się stało, kolego?

Bremen pokręcił głową, wygrzebał z portfela dolara i na oślep wyciągnął rękę w stronę mężczyzny. Rzucił resztę na zagraconą deskę rozdzielczą triumpha i skupił się na rozpędzeniu samochodu do maksymalnej prędkości. Ból Gail zelżał, ale jej oszołomienie zalało go falą mdłości.

Szybko odzyskała kontrolę, pomimo zasłon strachu, które powiewały przy solidnej umysłowej tarczy. Odezwała się w myślach, zawężając spektrum w taki sposób, by jak najlepiej imitować swój głos.

– Cześć, Jerry.

– Cześć, mała. – Wysłał tę myśl, kiedy skręcał na zjazd prowadzący na wyspę Long Beach. Podzielił się widokiem – efektowna zieleń trawy, sosny naznaczone złotym blaskiem sierpniowego słońca i cień sportowego samochodu przeskakujący po łuku asfaltu. Nagle poczuł charakterystyczną słoną świeżość Atlantyku i również się nią podzielił.

Wjazd do nadmorskiego miasteczka robił rozczarowujące wrażenie: zaniedbane restauracje z owocami morza, drogie motele z żużlobetonu, niekończące się przystanie dla jachtów. Ale uspokajał ich widok znajomych miejsc, więc Bremen starał się niczego nie przegapić. Gail zaczęła się odprężać i cieszyć przejażdżką. Jej obecność była tak realna, że Bremen złapał się na tym, iż próbuje się obrócić i odezwać do niej na głos. Podzielił się z nią ukłuciem żalu i zażenowania, nim zdążył je stłumić.

Na wyspie było pełno rodzin rozpakowujących samochody kombi i wędrujących na plażę, by zjeść tam późną kolację. Bremen pojechał na północ do latarni morskiej Barnegat. Zerknął w prawo i dostrzegł rybaków stojących wzdłuż brzegu. Ich cienie przecinały białe linie fal przyboju.

„Monet”, pomyślała Gail, a Bremen pokiwał głową, chociaż sam pomyślał o Euklidesie.

„Jak zawsze matematyk”, pomyślała Gail, a potem straciła głos pod wpływem narastającego bólu. Na wpół uformowane zdania rozwiały się jak obłoki na wietrze.

Bremen zaparkował obok latarni morskiej i powędrował przez niskie wydmy na plażę. Rozłożył podarty koc, który tyle razy nieśli razem na to miejsce. Wzdłuż brzegu biegała grupka dzieci. Mniej więcej dziewięcioletnia dziewczynka o długich białych nogach, ubrana w kostium, z którego wyrosła jakieś dwa lata wcześniej, pląsała na mokrym piasku, improwizując złożony układ choreograficzny dopasowany do ruchu fal.

Światło między żaluzjami gasło. Pielęgniarka cuchnąca papierosami i starym talkiem przyszła, żeby wymienić kroplówkę i zmierzyć ciśnienie. Interkom na korytarzu przekazywał głośne, władcze komunikaty, ale trudno było je zrozumieć przez gęstniejącą mgłę bólu. Nowy lekarz pojawił się około dziesiątej, ale Gail skupiała się na pielęgniarce, która niosła wyczekiwaną igłę. Muśnięcie wacika na ręku stanowiło cudowną zapowiedź obiecanej ulgi od bólu za okiem. Lekarz coś mówił.

– …pani mąż? Myślałem, że zostanie na noc.

– Jest tutaj, panie doktorze – odpowiedziała Gail. Poklepała kocyk i piasek.

Bremen rozstawił nylonowy wiatrochron, żeby osłonić się przed wieczornym chłodem. Tylko kilka gwiazd przeświecało przez wysoką warstwę chmur. Daleko na morzu wzdłuż horyzontu płynął niemożliwie długi tankowiec z zapalonymi reflektorami. Okna domków na plaży znaczyły wydmy żółtymi prostokątami światła.

Wiatr przyniósł woń grillowanych steków. Bremen próbował sobie przypomnieć, czy jadł cokolwiek tego dnia. Zastanawiał się, czy nie wrócić do sklepu spożywczego niedaleko latarni morskiej, żeby kupić kanapkę, ale w kieszeni kurtki znalazł stary batonik Payday i zadowolił się żuciem twardych jak kamień orzeszków.

W korytarzu rozbrzmiewało echo kroków. Zupełnie jakby maszerowało tamtędy wojsko. Pośpieszne kroki, brzęk tac i niewyraźny gwar rozmów przypominały Gail chwile, gdy jako dziecko leżała w łóżku i słuchała przyjęć, które jej rodzice wyprawiali na dole.

„Pamiętasz przyjęcie, na którym się poznaliśmy?” – pomyślał Bremen.

Chuck Gilpen uparł się, żeby Bremen mu towarzyszył. Bremen nigdy nie przepadał za przyjęciami. Nie umiał gawędzić o niczym, a napięcie telepatyczne i neurobełkot zawsze przyprawiały go o ból głowy, ponieważ musiał godzinami podtrzymywać umysłową tarczę. Poza tym to był jego pierwszy tydzień wykładów o tensorach dla doktorantów, więc wiedział, że powinien powtarzać materiał w domu. A jednak się zgodził. Natarczywość Gilpena i lęk przed łatką odludka w nowym środowisku akademickim przywiodły Bremena do kamienicy na Drexel Hill. Muzykę było słychać z odległości pół przecznicy, a gdyby przyjechał tam sam, już dawno wróciłby do domu. Stał tuż za progiem – ktoś wcisnął mu drinka do ręki – gdy nagle wyczuł niedaleko siebie inną umysłową tarczę. Zaczął ją delikatnie sondować, a wtedy myśli Gail przemknęły po nim jak światło szperacza.

Oboje byli oszołomieni. Natychmiast wzmocnili osłony i zwinęli się w kulki jak wystraszone pancerniki. Wkrótce przekonali się, że nie chroni ich to przed nieświadomym sondowaniem przez drugą osobę. Żadne z nich nigdy nie spotkało innego telepaty, nie licząc ludzi o prymitywnych, niekontrolowanych zdolnościach. Zakładali, że są wybrykiem natury – wyjątkowym i niepokonanym. A teraz stali przed sobą obnażeni w pustce. Chociaż nie zamierzali tego robić, zalali nawzajem swoje umysły powodzią obrazów, własnych wizerunków, połowicznych wspomnień, tajemnic, doznań, preferencji, spostrzeżeń, ukrytych lęków, ech i uczuć. Niczego nie ukrywali. Wylali z siebie wszystkie drobne okrucieństwa, wstydliwe seksualne doświadczenia i uprzedzenia, razem z myślami o dawnych przyjęciach urodzinowych, byłych kochankach, rodzicach oraz niekończącym się strumieniem błahostek. Dwoje ludzi rzadko może poznać się tak dobrze nawet po pięćdziesięciu latach małżeństwa. Kilka minut później spotkali się po raz pierwszy.

Światło latarni Barnegat omiatało głowę Bremena co dwadzieścia cztery sekundy. Na morzu było teraz więcej świateł niż wzdłuż pogrążonej w mroku plaży. Po północy wzmógł się wiatr i Bremen mocno otulił się kocem. Podczas ostatniego obchodu Gail odmówiła zastrzyku, ale wciąż miała zamglone myśli. Bremen wymusił kontakt siłą woli. Gail zawsze bała się ciemności. W czasie ich sześcioletniego małżeństwa nocami wielokrotnie wyciągał ku niej rękę lub sięgał myślą, by ją uspokoić. Teraz znów była wystraszoną dziewczynką, pozostawioną samotnie na piętrze dużego starego domu przy Burlingame Avenue. Coś czaiło się w ciemności pod jej łóżkiem.

Bremen sięgnął poprzez jej zagubienie i ból, by podzielić się z nią szumem morza. Opowiadał o psotach Gernisavien, ich cętkowanej kotki. Położył się w zagłębieniu w piasku, dopasowując się do jej ciała. Powoli zaczęła się odprężać i poddawać mu swoje myśli. Zdołała nawet kilkakrotnie się zdrzemnąć i śniła o ruchu gwiazd między chmurami oraz ostrej woni Atlantyku. Bremen opisał swój tydzień pracy na farmie – subtelne piękno równań Fouriera na tablicy w gabinecie i rozświetloną słońcem satysfakcję, jaką sprawiło mu zasadzenie brzoskwini przy podjeździe. Podzielił się wspomnieniami z ich wyjazdu na narty do Aspen oraz szokiem, jaki wywołał w nim omiatający plażę reflektor punktowy jakiegoś niewidocznego statku. Dzielił się nielicznymi wierszami, które znał na pamięć, ale słowa osuwały się w obrazy i uczucia.

Noc trwała, a Bremen dzielił się jej zimną wyrazistością, zabarwiając każdy obraz ciepłem swojej miłości. Dzielił się błahostkami i nadziejami na przyszłość. Z odległości ponad stu kilometrów dotknął jej dłoni. Kiedy na kilka minut odpływała, posyłał jej swoje sny.

Gail zmarła tuż przed tym, jak fałszywe światło świtu musnęło niebo.

***

Kierownik wydziału matematyki w Haverford namawiał Bremena na wzięcie urlopu naukowego, ale Bremen odmówił i zwolnił się z pracy.

Dorothy Parks z wydziału psychologii poświęciła jeden z długich wieczorów na wytłumaczenie Bremenowi tajników żałoby.

– Musisz zrozumieć, Jeremy, że przeprowadzka to częsty błąd popełniany przez ludzi, którzy doznali poważnej straty. Wydaje ci się, że nowe środowisko pomoże ci zapomnieć, ale tylko odsuwasz w czasie nieuniknioną konfrontację z bólem.

Bremen uważnie jej wysłuchał, kiwając głową ze zrozumieniem. Następnego dnia wystawił farmę na sprzedaż, sprzedał triumpha swojemu mechanikowi przy Conestoga Road i pojechał autobusem na lotnisko. Podszedł do stanowiska United Airlines i kupił bilet na najbliższy lot.

Przez rok mieszkał na Florydzie, gdzie pakował towary w centrum transportowym niedaleko Tampy. Przez cały kolejny rok w ogóle nie pracował. Wędrował z wędką na północ, od Everglades aż do Chattooga River w północnej Georgii. W marcu został zatrzymany za włóczęgostwo w Charleston w Karolinie Południowej. W maju spędził dwa tygodnie w Waszyngtonie, gdzie odwiedzał tylko sklepy z alkoholem oraz Bibliotekę Kongresu. Pewnej czerwcowej nocy został okradziony i poważnie pobity przed dworcem autobusowym w Baltimore. Następnego dnia wyszedł ze szpitala, wrócił na dworzec i ruszył na północ, aby odwiedzić swoją siostrę w Nowym Jorku. Siostra i jej mąż nalegali, by został u nich kilka tygodni, ale wyjechał wczesnym rankiem trzeciego dnia, pozostawiwszy liścik pożegnalny oparty o solniczkę na kuchennym stole. W Filadelfii usiadł na Penn Station i czytał ogłoszenia dla poszukujących pracy. Trasa jego wędrówki była równie przewidywalna jak eleganckie eliptyczne ruchy jo-jo.

***

Robby miał szesnaście lat, ważył osiemdziesiąt kilogramów i od urodzenia był niewidomy, niesłyszący oraz upośledzony umysłowo. Narkomania jego matki w ciąży oraz defekt łożyska sprawiły, że zmysły Robby’ego się wyłączyły, jak kolejne części tonącego statku odcinane za pomocą wodoszczelnych grodzi.

Niewidzące oczy Robby’ego przypominały zapadnięte, mroczne jaskinie. Źrenice, ledwie widoczne spod opadających, niesymetrycznych powiek, poruszały się przypadkowo i niezależnie od siebie. Usta chłopca były obwisłe i obrzmiałe, a uzębienie miał niekompletne i zaatakowane przez próchnicę. W wieku szesnastu lat puścił mu się ciemny wąs, czarne włosy sterczały na wszystkie strony, a brwi łączyły się nad szerokim nosem.

Otyłe ciało dziecka niepewnie podtrzymywały trupio blade, wychudzone nogi. Robby nauczył się chodzić w wieku jedenastu lat, ale wciąż wywracał się po postawieniu zaledwie kilku kroków. Przemieszczał się krótkimi zrywami, jak podbiegający gołąb, przyciskając do ciała pulchne ręce o nienaturalnie wykrzywionych nadgarstkach i rozczapierzonych palcach. Podobnie jak wielu upośledzonych umysłowo niewidomych, najchętniej kołysał się w tył i w przód, jednocześnie poruszając dłonią nad zapadniętymi oczami, jakby chciał rzucić cień w głąb mrocznej otchłani.

Nie mówił. Od czasu do czasu wydawał z siebie pozbawione znaczenia chichoty i piski sprzeciwu, które kojarzyły się z falsetowymi zaśpiewami.

Od sześciu lat uczęszczał do dziennej szkoły dla niewidomych w Chelton. Nikt nie wiedział, jak wyglądało jego wcześniejsze życie. Odkryła go pracownica pomocy społecznej, która odwiedziła jego matkę w związku z nakazanym przez sąd odwykiem od heroiny. Mieszkanie było otwarte i pracownica usłyszała jakieś hałasy. Chłopiec był zamknięty w łazience, której drzwi zabito kawałkiem sklejki. Na wyłożonej kafelkami podłodze leżały mokre papiery, a Robby był nagi i usmarowany własnymi odchodami. Matka zostawiła odkręcony kran, a podłogę pokrywała kilkucentymetrowa warstwa wody. Chłopiec tarzał się w brudzie i cicho popiskiwał.

Spędził w szpitalu cztery miesiące, następnie na pięć tygodni trafił do państwowego domu opieki, by ostatecznie wrócić do matki. Zgodnie z wyrokiem sądu sześć razy w tygodniu był transportowany do szkoły w Chelton na pięciogodzinną terapię. Zawsze podróżował w ciemności i milczeniu.

Jego przyszłość była prosta i monotonna, bez nadziei na jakąkolwiek zmianę.

***

– Psiakrew, Jer, jutro będziesz musiał zająć się dzieciakiem.

– Dlaczego ja?

– Ponieważ nie wejdzie do tego cholernego basenu. Widziałeś go dzisiaj. Smitty tylko opuścił jego nogi do wody, a on zaczął się miotać i wrzeszczeć. Zupełnie jakby pobiło się stado kotów. Doktor Whilden zdecydowała, że jutro go zostawimy. A w furgonetce jest za gorąco, żeby mógł na nas czekać. Dotrzymasz mu towarzystwa w pokoju, dopóki pomocnik Jan McLellan nie wróci z wakacji.

– Świetnie – odparł Bremen. Odlepił przepoconą koszulę od skóry. Zatrudnił się jako kierowca furgonetki, a teraz musiał pomagać w karmieniu, ubieraniu i pilnowaniu tych biedaków. – Świetnie. Po prostu rewelacyjnie, Bill. Co niby mam z nim robić przez półtorej godziny, kiedy wy będziecie na basenie?

– Pilnuj go. Spróbuj go zainteresować książeczką z suwakami. Widziałeś stronę z haftką od biustonosza? Niech się nią pobawi. Kiedyś sam na niej ćwiczyłem z zamkniętymi oczami.

– Super – odrzekł Bremen. Ponownie zacisnął powieki, chroniąc się przed oślepiającym słońcem.

***

Bremen usiadł na werandzie i wlał do szklaneczki resztę szkockiej. Było grubo po północy, ale na wąskiej ulicy roiło się od baraszkujących dzieci. Dwaj czarnoskórzy nastolatkowie obrzucali się w żartach wyzwiskami, dopingowani przez kolegów. Grupka małych dziewczynek skakała przez dwie skakanki w blasku ulicznej latarni. Owady kłębiły się w świetle, zupełnie jakby tańczyły w rytm śpiewu dziewczynek. Dorośli siedzieli na schodach identycznych szeregowych domów i patrzyli na siebie ze znudzeniem. Nikt się nie poruszał. Było bardzo gorąco.

„Czas ruszać dalej”.

Bremen wiedział, że już zbyt długo zwlekał. Siedem tygodni pracy w dziennej szkole to za dużo. Zaczynał się interesować. Dopytywał o uczniów.

„Może Boston. Albo dalej na północ. Maine”.

Zadawał pytania, a Jan McLellan opowiadała mu o Robbym. O sińcach na jego ciele, złamanej ręce dwa lata temu. Opowiedziała mu o pluszowym misiu, którego wolontariuszka w szpitalu podarowała niewidomemu chłopcu. To był pierwszy pozytywny bodziec, który wywołał w nim emocje. Nie wypuszczał misia z rąk całymi tygodniami. Nie chciał pójść bez niego na prześwietlenie. Kilka dni po powrocie do domu Robby wsiadł rano do furgonetki, krzycząc i osobliwie zawodząc. Nie miał misia. Doktor Whilden zapytała o to jego matkę, a ta odpowiedziała, że „cholerstwo się zgubiło”. Właśnie takich użyła słów, powiedziała Jan McLellan. Żaden inny miś nie mógł zastąpić zgubionej zabawki. Robby nie mógł się uspokoić przez trzy tygodnie.

„I co z tego? Co niby mogę zrobić?”.

Bremen wiedział, co może zrobić. Wiedział to od tygodni. Pokręcił głową i wypił kolejną szklaneczkę, jeszcze bardziej wzmacniając umysłową tarczę, która oddzielała go od bezsensownego, przynoszącego cierpienie świata.

„Cholera, będzie lepiej dla Robby’ego, jeśli tego nie spróbuję”.

Zerwał się wiatr. Bremen słyszał pokrzykiwania na pobliskim parkingu, gdzie dwa sprzymierzone gangi rozgrywały ostry spontaniczny mecz. Zasłony powiewały w otwartych oknach. Gdzieś zabrzmiał jęk syreny, który po chwili ucichł. Wiatr podrywał papiery z rynsztoka i poruszał sukienkami dziewczynek bawiących się skakankami,

„Pieprzyć to!”. Zabrał pustą butelkę i poszedł na górę.

***

Furgonetka wjechała na okrągły podjazd szkoły, a Bremen pomógł dzieciom wysiąść z ostrożnością zrodzoną z praktyki, czułości i pulsującego bólu głowy.

Scotty opuścił samochód z uśmiechem, wyciągając ręce do dorosłego, którego nie widział, ale któremu ufał. Tommy Pierson wyskoczył ze złączonymi kolanami i dłońmi przyciśniętymi do piersi. Bremen musiał go złapać, w przeciwnym razie wątły chłopiec runąłby na twarz. Teresa zeskoczyła na ziemię, jak zwykle radośnie pokrzykując i rozdając wszystkim, którzy jej dotykali, nieprecyzyjne, ale pełne entuzjazmu i śliny buziaki.

Robby został w furgonetce, gdy pozostali wysiedli. Bremen i Smitty musieli wspólnymi siłami wyprowadzić go z auta. Chłopiec się nie opierał, ale był otyły i bezwładny. Jego głowa nieprzyjemnie odchylała się do tyłu. Język zwisał na zmianę z obu kącików ust. Musieli zachęcać go do stawiania kolejnych krótkich, ptasich kroków. Szedł naprzód tylko dlatego, że dobrze znał drogę do klasy.

Poranek ciągnął się bez końca. Przed lunchem padało i przez chwilę wydawało się, że z wyjścia na basen nic nie będzie. Ale potem wyszło słońce, które rozświetliło kwietne rabatki na trawniku przed budynkiem. Bremen patrzył, jak promienie tańczą na wilgotnych płatkach ulubionych róż Turka, i słuchał ryku kosiarki. Zrozumiał, że to się stanie.

Po lunchu pomógł im się przygotować do wyjścia. Chłopcy nie potrafili sami przebrać się w kostiumy kąpielowe, a Bremen ze smutkiem patrzył na włosy łonowe i penisa młodzieńca o umyśle siedmiolatka. Tommy w takiej sytuacji zawsze zaczynał się bezwiednie masturbować, dopóki Bremen nie dotknął jego ręki i nie pomógł mu wciągnąć elastycznego stroju.

W końcu wyszli i na korytarzu, który jeszcze przed chwilą był pełen piszczących dzieci i roześmianych dorosłych, zapadła cisza. Bremen patrzył, jak niebiesko-biała furgonetka powoli oddala się wzdłuż podjazdu. Potem wrócił do sali lekcyjnej.

***

Robby najwyraźniej nie był świadomy, że Bremen wszedł do pomieszczenia. Wyglądał absurdalnie w pasiastej zielonej koszulce i pomarańczowych szortach, zbyt ciasnych, by dało się je dopiąć. Bremen przypomniał sobie pękniętego Buddę z brązu, którego kiedyś widział niedaleko Osaki. A jeśli w tym dziecku kryła się głęboka mądrość zrodzona z długotrwałego odizolowania od świata?

Robby poruszył się, puścił głośnego bąka i znów się zgarbił.

Bremen westchnął i przyciągnął krzesło. Było za małe. Czuł się absurdalnie ze sterczącymi w górę kolanami. Uśmiechnął się. Wyruszy wieczorem. Pojedzie autobusem na północ. Złapie autostop. Na wsi będzie chłodniej.

To nie potrwa długo. Nawet nie będzie musiał nawiązywać pełnego kontaktu. Jednostronne dotknięcie umysłu. To możliwe. Wystarczy kilka minut. Będzie mógł wyjrzeć za Robby’ego przez okno, popatrzeć na książeczkę z obrazkami, może puści płytę i podzieli się z nim muzyką. Co chłopiec pomyśli o tych nowych doznaniach? To będzie prezent przed wyjazdem. Anonimowy. Nie podzieli się niczym więcej. Lepiej nie wysyłać także wizerunku samego Robby’ego. W porządku.

Bremen opuścił umysłową tarczę. Od razu wzdrygnął się i znów ją postawił. Minęło dużo czasu, odkąd tak się odsłonił. Gruby, wełnisty koc tarczy, dodatkowo wzmacniany alkoholem, stał się dla niego czymś naturalnym. Nagły przypływ gwaru rozbrzmiewającego w tle – uznawał go za biały szum – był irytujący. Poczuł się, jakby po miesiącach spędzonych w jaskini wszedł do jaskrawo oświetlonego pomieszczenia. Skupił się na Robbym i ponownie opuścił bariery. Wyciszył neurobełkot i zajrzał głęboko do umysłu chłopca.

Pustka.

Zaskoczony, przez chwilę sądził, że stracił panowanie nad swoimi zdolnościami. Ale potem wyczuł nudne seksualne rozważania Turka w ogrodzie i fragmenty zatroskanych myśli doktor Whilden, która wsiadała do swojego mercedesa i sprawdzała, czy nie ma dziur w pończochach. Recepcjonistka czytała powieść The Plague Dogs. Bremen przeczytał razem z nią kilka linijek. Frustrowało go, że tak wolno wodziła wzrokiem po tekście. Poczuł w ustach smak wiśniowych kropli na kaszel.

Wbił wzrok w Robby’ego. Chłopiec astmatycznie dyszał. Wysunął z ust mocno obłożony język. Na ustach i policzku wciąż miał resztki jedzenia. Bremen zawęził i wzmocnił swoją umysłową sondę, skupiając ją jak promień światła.

Pustka.

Nie. Chwileczkę. Wyczuł… Co takiego?… Jakiś brak. Tam, gdzie powinny się znajdować myśli Robby’ego, ziała potężna dziura. Bremen zrozumiał, że ma do czynienia z najsilniejszą umysłową tarczą, jaką kiedykolwiek napotkał. Nawet Gail nie potrafiła postawić tak silnej osłony. Przez chwilę był pod ogromnym wrażeniem, a nawet czuł się wstrząśnięty, ale potem zrozumiał, jaki jest powód. Umysł Robby’ego był uszkodzony. Całe jego segmenty pozostawały nieaktywne. Chłopiec mógł polegać tylko na niektórych zmysłach i miał szczątkową świadomość, więc nic dziwnego, że ta zwróciła się do wewnątrz. To, co Bremen początkowo wziął za potężną tarczę, było zwartą kulą introspekcji, wykraczającą poza spektrum autyzmu. Robby był prawdziwie samotny.

Bremen był tak oszołomiony, że musiał na chwilę przerwać i wziąć kilka głębokich oddechów. Kiedy doszedł do siebie, zaczął działać z jeszcze większą ostrożnością, badając granice tarczy jak człowiek obmacujący w ciemności szorstką ścianę. Gdzieś musiał być jakiś otwór.

Znalazł go. Nie był to otwór, a raczej słabsze miejsce – uginająca się przestrzeń pośród niewzruszonej skały. Bremen z trudem wyczuwał myśli trzepoczące po drugiej stronie, tak jak pieszy wyczuwa ruch pociągów metra pod chodnikiem. Skupił się na wzmocnieniu sondy, aż poczuł, że jego koszula zaczyna nasiąkać potem. Pod wpływem wysiłku miał zaburzenia wzroku i słuchu. Nieważne. Po nawiązaniu wstępnego kontaktu zamierzał się odprężyć i powoli otworzyć kanały obrazu i dźwięku.

Poczuł, że elastyczna tarcza lekko ustępuje pod jego naciskiem. Skoncentrował się tak bardzo, że wystąpiły mu żyły na skroniach. Nawet o tym nie wiedział, ale jego twarz wykrzywił grymas, a mięśnie szyi mocno się napięły. Tarcza się ugięła. Sonda Bremena była jak taran uderzający w zwarte galaretowate drzwi. Coraz bardziej je wyginała. Bremen skupiał się tak bardzo, że mógłby przemieszczać myślą przedmioty, rozbijać cegły, zatrzymywać ptaki w locie.

Tarcza coraz bardziej ustępowała. Bremen nachylił się, jakby walczył z silnym wiatrem. Liczyła się tylko siła jego woli. Nagle coś się rozdarło, poczuł uderzenie ciepła i runął do przodu. Stracił równowagę, zamachał rękami i otworzył usta do krzyku.

Ale jego usta zniknęły.

Spadał. Koziołkował. Ze zdziwieniem dostrzegł z oddali swoje ciało targane epileptycznym atakiem. Potem znów zaczął spadać. Spadał w ciszę. W nicość. Nicość.

Bremen był w środku. Był dalej. Nurkował poprzez warstwy powolnych termicznych prądów. Bezbarwne wirujące fajerwerki spadały w trzech wymiarach. Czarne kule zapadały się na zewnątrz. Oślepiały go. Czuł wodospady dotyku, strugi zapachu, linia równowagi powiewała na cichym wietrze.

Podtrzymywały go tysiące rąk, które dotykały, badały, wpychały palce do ust, przyciskały dłonie do piersi, przesuwały się po brzuchu, obejmowały penisa i sunęły dalej.

Był pogrzebany. Znajdował się pod wodą. Wznosił się pośród czerni. Ale nie mógł oddychać. Jego ręce zaczęły się poruszać. Dłonie zmagały się z lepkim nurtem. W górę. Był pogrzebany w piasku. Miotał się i wierzgał. Przesuwał się ku górze, ciągnięty przez ssącą rurę, która mocno trzymała jego głowę. Substancja się przemieściła. Tysiące niewidocznych dłoni ściskały go i przepychały przez ciasny otwór. Głowa wydostała się na powierzchnię. Otworzył usta, by krzyczeć, a powietrze wdarło się do jego piersi jak woda wypełniająca tonącego człowieka. Wrzask się nie kończył.

JA!

Bremen ocknął się na rozległej równinie. Nie było nieba. Wszystko tonęło w bladym brzoskwiniowym świetle. Ziemia była twarda i podzielona na osobne pomarańczowe segmenty, które ciągnęły się w nieskończoność. Nie było horyzontu. Grunt był popękany i karbowany, jak teren zalewowy po suszy. W górze znajdowały się kolejne warstwy rozświetlonych brzoskwiniowym blaskiem kryształów. Bremen miał wrażenie, że jest w piwnicy przezroczystego plastikowego drapacza chmur. Pustego. Leżał na plecach i patrzył przez niekończące się piętra skrystalizowanej pustki.

Usiadł. Czuł się tak, jakby ktoś przeciągnął mu po skórze papierem ściernym. Był nagi. Przesunął dłonią po brzuchu, dotknął włosów łonowych, znalazł bliznę na kolanie po wypadku motocyklowym, który przydarzył mu się, gdy miał siedemnaście lat. Kiedy wstał, przetoczyła się przez niego fala mdłości.

Ruszył przed siebie. Gładkie płyty pod jego stopami były ciepłe w dotyku. Szedł bez konkretnego kierunku ani celu. Kiedyś przeszedł półtora kilometra po nizinie solnej Bonneville tuż przed zachodem słońca. Teraz czuł się podobnie. Wędrował. „Kto stanie na szparze, tego obić każę”.

W końcu zatrzymał się w miejscu, które nie wyróżniało się niczym szczególnym. Bolała go głowa. Położył się na plecach i wyobraził sobie, że jest mieszkającym przy dnie morskim zwierzęciem, które patrzy w górę poprzez warstwy przemieszczających się prądów. Brzoskwiniowe światło obmywało go ciepłem. Jego skóra promieniowała. Zamknął oczy i zasnął.

***

Usiadł gwałtownie, jego nozdrza się rozdęły, a uszy aż zadrżały, gdy próbował umiejscowić ledwie słyszalny dźwięk. Panowała całkowita ciemność.

Coś poruszało się pośród nocy.

Bremen kucnął w mroku i próbował zignorować własny chrapliwy oddech. Jego gruczoły weszły w tryb pracy zaprogramowany przed milionami lat. Pięści się zacisnęły, oczy bezużytecznie poruszały się w oczodołach, a serce biło jak szalone.

***

Coś poruszało się pośród nocy.

Czuł to w pobliżu. Czuł jego siłę. Było potężne i bez trudu potrafiło znaleźć drogę w ciemności. Ta istota była obok niego i nad nim. Bremen czuł siłę jej niewidzącego spojrzenia. Uklęknął na zimnym gruncie i zwinął się w kłębek.

Coś go dotknęło.

Powstrzymał krzyk. Pochwyciła go dłoń olbrzyma – coś szorstkiego i ogromnego, co wcale nie było dłonią. Podniosła go. Bremen poczuł siłę jej uścisku i ból w żebrach. Mogła bez trudu go zmiażdżyć. Ponownie odniósł wrażenie, że ktoś go ogląda, bada i waży na niewidocznej wadze. Był bezradny, ale zarazem czuł się bezpiecznie, jak pacjent podczas prześwietlenia, który wie, że przenikają go niewidzialne promienie szukające wszelkich nieprawidłowości.

Coś odłożyło go na ziemię.

Niczego nie usłyszał, ale wyczuł oddalające się ciężkie kroki. Ucisk zelżał. Bremen załkał. Po chwili wyprostował się i wstał. Zawołał w ciemność, ale jego słaby głos się w niej zagubił, tak że nie był pewien, czy sam się słyszy.

***

Wzeszło słońce. Bremen zamrugał i otworzył oczy, wbił wzrok w odległą jasność, a potem zacisnął powieki, zanim to w pełni do niego dotarło. Wzeszło słońce.

Siedział na trawie. Preria porośnięta miękkimi źdźbłami sięgającymi mu do kolan ciągnęła się aż po horyzont we wszystkich kierunkach. Bremen zerwał jedno źdźbło, obrał je i zaczął ssać słodki rdzeń. Znów poczuł się jak dziecko. Ruszył przed siebie.

Wiał ciepły wiatr. Poruszał trawą i wzbudzał cichy szum, który łagodził ból pulsujący za jego oczami. Wędrówka sprawiała mu przyjemność. Cieszył się dotykiem trawy pod bosymi stopami oraz słońcem i wiatrem muskającymi ciało.

Wczesnym popołudniem uświadomił sobie, że idzie w stronę jakiejś smugi na horyzoncie. Późnym popołudniem smuga zmieniła się w linię drzew. Wkrótce przed zachodem słońca znalazł się na skraju lasu. Rosły tutaj dostojne wiązy i dęby, jakie pamiętał ze swojego dzieciństwa w Pennsylwanii. Jego długi cień sunął przed nim, gdy zagłębiał się w lesie.

Po raz pierwszy poczuł, że dokuczają mu zmęczenie i pragnienie. Miał ciężki język, suchy i opuchnięty. Z trudem brnął przez wydłużające się cienie, od czasu do czasu wypatrując chmur na fragmentach nieba widocznych między koronami drzew. Kiedy tak patrzył w górę, o mało nie wpadł do stawu. Za ochronnym kręgiem chwastów i szuwarów znajdował się okrągły zbiornik wodny. Nad brzegiem zakorzeniło się drzewo wiśniowe obsypane owocami. Bremen pokonał ostatnie kilka kroków, spodziewając się, że woda zniknie, gdy się w nią rzuci.

Sięgała mu do piersi i była zimna jak lód.

***

Przyszła tuż po wschodzie słońca. Bremen zauważył ruch zaraz po przebudzeniu. Nie dowierzał własnym oczom i stał nieruchomo, jeden z wielu cieni pod drzewem. Szła niepewnie, jakby była nieśmiała albo bosa. Wiechy traw muskały jej uda. Bremen widział ją wyraźnie w poziomych promieniach porannego słońca. Miał wrażenie, że jej ciało lśni. Piersi, lewa jak zwykle nieco pełniejsza od prawej, delikatnie się kołysały z każdym wysokim krokiem. Czarne włosy miała ostrzyżone na krótko.

Zatrzymała się w świetle. Potem znów ruszyła. Bremen spuścił wzrok na jej silne uda. Nogi rozchylały się i zwierały z oszałamiającą swobodą typową dla kogoś, kto czuje, że nikt na niego nie patrzy. Była już znacznie bliżej i Bremen dostrzegał delikatne cienie wzdłuż jej żeber, bladoróżowe kręgi obwódek sutek oraz rozległy siniec po wewnętrznej stronie jednej z rąk.

Wyszedł z cienia.

Zatrzymała się i instynktownie zasłoniła rękami, a następnie szybko do niego podeszła. Rozpostarła ramiona. Jego nozdrza wypełnił czysty zapach jej włosów. Skóra dotknęła skóry. Ich dłonie sunęły po mięśniach, skórze, znajomych wypukłościach kręgów. Oboje łkali i mówili słowa pozbawione sensu. Bremen padł na jedno kolano i zanurzył twarz między jej piersi. Nachyliła się lekko i objęła palcami jego głowę. Ani na chwilę nie odrywali się od siebie.

– Dlaczego mnie zostawiłaś? – wyszeptał, dotykając ustami jej skóry. – Dlaczego odeszłaś?

Gail nie odpowiedziała. Jej łzy spadały na jego włosy, a dłonie zaciskały się na jego karku. Bez słowa uklękła razem z nim w wysokiej trawie.

***

Wspólnie wyszli z lasu, gdy właśnie rozwiewały się poranne mgły. W tym świetle trawiaste wzgórza przypominały część opalonego, aksamitnego ludzkiego tułowia, którego mogliby dotknąć.

Rozmawiali cicho, co jakiś czas splatając palce. Odkryli, że próby kontaktu telepatycznego kończyły się oślepiającymi atakami bólu głowy. Dlatego używali mowy. Oraz dotyku. Zanim dzień dobiegł końca, dwukrotnie kochali się w wysokiej, miękkiej trawie, gdzie patrzyło na nich tylko złote oko słońca.

Późnym popołudniem pokonali wzniesienie i ich oczom ukazał się niewielki sad, za którym wznosiła się biała lśniąca ściana.

– To nasza farma! – wykrzyknęła Gail z zachwytem. – Jak to możliwe?

Bremen nie był zaskoczony. Kiedy zbliżyli się do wysokiego starego budynku, zachowywał spokój. Była tutaj także sypiąca się stodoła, której używali jako garażu. Podjazdowi wciąż przydałaby się wymiana żwiru, ale teraz prowadził donikąd, ponieważ na jego końcu nie było szosy. Stuletnia zardzewiała siatka odgradzająca drogę zniknęła w wysokiej trawie.

Gail weszła na werandę i zajrzała przez okno. Bremen czuł się jak intruz albo ktoś, kto ogląda domy na sprzedaż i natrafił na taki, w którym ktoś być może wciąż mieszka. Z przyzwyczajenia podeszli do tylnego wejścia. Gail delikatnie otworzyła drzwi z siatką i lekko odskoczyła, gdy zawiasy zapiszczały.

– Przepraszam – odezwał się Bremen. – Wiem, że obiecałem je naoliwić.

W środku było chłodno i ciemno. Pokoje wyglądały tak samo jak w dniu, gdy je opuścili. Bremen zajrzał do swojego gabinetu i zauważył dokumenty wciąż leżące na dębowym biurku oraz dawno zapomniane przekształcenie zapisane kredą na tablicy. Na górze popołudniowe słońce wpadało przez świetlik, który udało mu się założyć dawno temu we wrześniu. Gail spacerowała od pokoju do pokoju, pomrukując z uznaniem i delikatnie dotykając rozmaitych przedmiotów. Sypialnia była wysprzątana jak zawsze, niebieski koc został mocno naciągnięty i zatknięty pod materac, a babcina kołdra w kratę leżała złożona w nogach łóżka.

Zasnęli na chłodnej pościeli. Podmuchy wiatru od czasu do czasu nadymały zasłony. Gail mamrotała przez sen i często wyciągała do niego rękę. Kiedy Bremen się obudził, było już prawie ciemno. Otaczał ich wieczorny półmrok typowy dla wczesnego lata.

Z dołu dobiegał jakiś dźwięk.

Bremen przez długą chwilę leżał bez ruchu. Powietrze było gęste i nieruchome, cisza niemal namacalna. Potem rozległ się kolejny dźwięk.

Bremen wyszedł z łóżka, nie budząc Gail. Leżała zwinięta w kłębek na boku z dłonią przy policzku, a poduszka przy jej ustach była wilgotna. Zszedł na bosaka po drewnianych schodach. Wślizgnął się do swojego gabinetu i ostrożnie otworzył prawą dolną szufladę. Znalazł to, czego szukał, pod pustymi teczkami. Wyjął szmaty wyściełające szufladę.

Smith & Wesson kaliber .38 cuchnął smarem i wyglądał na równie nowy jak w dniu, gdy jego szwagier mu go podarował. Bremen sprawdził bębenek. Tłuste i ciężkie pociski tkwiły na swoich miejscach, jak jajka w gnieździe. Szorstka rękojeść dobrze leżała w dłoni, a metal był chłodny w dotyku. Bremen uśmiechnął się smutno, gdy uświadomił sobie absurd sytuacji, ale nie odłożył broni. Drzwi kuchenne ponownie trzasnęły.

Bezgłośnie wyszedł na korytarz i zbliżył się do wejścia do kuchni. Było bardzo ciemno, ale jego oczy przyzwyczaiły się do mroku. Z miejsca, w którym stał, widział bladą zjawę lodówki. Jej pompa cicho powarkiwała. Trzymając rewolwer przy boku, wszedł na chłodne kafelki pokrywające podłogę kuchni.

Ruch go zaskoczył i broń uniosła się o kilka centymetrów, zanim się uspokoił. Gernisavien, niepokorna mała cętkowana kotka, przeszła przez kuchnię, otarła się o jego nogi, a następnie wróciła do lodówki, popatrzyła na niego znacząco i znów zaczęła się do niego łasić. Bremen przyklęknął i podrapał ją po szyi z nieobecną miną. Pistolet wyglądał idiotycznie w jego zaciśniętej dłoni. Poluzował uścisk.

***

Kiedy zasiedli do później kolacji, już wschodził księżyc. Steki znaleźli w zamrażarce w piwnicy, w lodówce stało zimne piwo, a w garażu kilka worków węgla drzewnego. Siedzieli obok starej pompy za domem, na grillu skwierczało mięso. Wcześniej nakarmili Gernisavien, ale kotka i tak leżała obok jednego z dużych starych drewnianych ogrodowych krzeseł i zerkała na nich z wyczekiwaniem.

Oboje się ubrali – Bremen w swoje ulubione bawełniane spodnie i błękitną roboczą koszulę, a Gail w luźną białą bawełnianą sukienkę, którą często nosiła na wycieczkach. Otaczały ich dźwięki, które wielokrotnie słyszeli na tym podwórku: świerszcze, nocne ptaki w sadzie, cała gama żabich rechotów przy dalekim strumieniu, od czasu do czasu trzepot skrzydeł wróbla przy budynkach gospodarczych.

Bremen podał steki na jednorazowych talerzach. Noże naznaczyły białą tekturę przecinającymi się liniami. Zjedli mięso i prostą sałatkę z warzyw z ogrodu, ze świeżymi rzodkiewkami i cebulkami.

Chociaż widać było trzy czwarte księżyca, gwiazdy i tak niezwykle jasno świeciły. Bremen przypomniał sobie noc, kiedy leżeli na hamaku i czekali, aż po niebie przemknie stacja kosmiczna Skylab, niczym niesiona wiatrem iskra. Uświadomił sobie, że gwiazdy są tutaj jeszcze jaśniejsze, ponieważ światła Filadelfii ani autostrady nie przyćmiewają ich chwały.

Gail wyprostowała się na krześle, zanim dokończyli posiłek.

Gdzie my jesteśmy, Jerry? Dotyk jej myśli był delikatny. Nie wywoływał oślepiającego bólu głowy.

Bremen wypił łyk budweisera.

– Co jest złego w powrocie do domu, mała?

Nie ma niczego złego w powrocie do domu. Ale gdzie jesteśmy?

Bremen skupił się na rzodkiewce, którą obracał w palcach. W smaku była słona, ostra i chłodna.

Co to za miejsce? Gail popatrzyła w stronę ciemnej linii drzew na skraju sadu. Świetliki migotały w ciemności.

Gail, jaka jest ostatnia rzecz, którą pamiętasz?

– Pamiętam, jak umarłam.

Jej słowa uderzyły go prosto w splot słoneczny. Przez chwilę nie mógł nic powiedzieć ani zebrać myśli.

– Nigdy nie wierzyliśmy w życie po śmierci, Jerry – ciągnęła. Fanatyczni rodzice hipokryci. Matka po pijaku szlochająca nad Biblią. – To znaczy… Nie wiem… Jak to możliwe…

– Nie – odrzekł Bremen, stawiając talerz na podłokietniku i nachylając się. – Być może jest jakieś wytłumaczenie.

Od czego zacząć? Stracone lata, Floryda, gorące ulice miasta, szkoła dzienna dla upośledzonych niewidomych dzieci. Gail z szeroko otwartymi oczami patrzyła na ten okres jego życia. Wyczuwała jego umysłową tarczę, ale nie nalegała, by pokazał jej wszystko. Robby. Chwilowy kontakt. Być może puszczenie płyty. Spadanie.

Przerwał, żeby wypić długi łyk piwa. Chór owadów hałasował. Dom lśnił blado w blasku księżyca.

Gdzie my jesteśmy, Jerry?

– Co pamiętasz z przebudzenia w tym miejscu, Gail?

Już wcześniej podzielili się obrazami, ale próba ujęcia ich w słowa wyostrzyła wspomnienia.

– Ciemność – odpowiedziała. – A potem łagodne światło. Kołysanie. Ktoś mnie kołysał. Trzymał i obejmował. Wędrówkę. Znalezienie ciebie.

Bremen pokiwał głową. Podniósł ostatni kawałek mięsa i rozkoszował się smakiem spalenizny. To oczywiste, że jesteśmy z Robbym. Podzielił się obrazami, na które nie potrafił znaleźć odpowiednich słów. Wodospady dotyku. Krajobrazy zapachu. Ruch mocy w ciemności.

Z Robbym, zabrzmiała echem myśl Gail. ????? W jego umyśle.

– Jak?

Kotka wskoczyła mu na kolana. Pogłaskał ją bezwiednie i odstawił na ziemię. Gernisavien od razu podniosła ogon i odwróciła się do niego tyłem.

– Czytaliśmy wiele historii o telepatach. Czy natrafiłaś gdzieś na satysfakcjonujące wyjaśnienie tego, jak działa telepatia? Dlaczego jedni ludzie mogą z niej korzystać, a inni nie? Dlaczego myśli jednych są głośne, jakby krzyczeli przez megafon, a myśli innych niemal nie sposób dosłyszeć?

Gail przez chwilę się zastanawiała. Kotka pozwoliła podrapać się za uszami.

– Cóż, była pewna naprawdę dobra książka… chociaż ona tylko opisywała, jakie to uczucie. Nie. Zazwyczaj opisują to jako coś w rodzaju transmisji radiowej lub telewizyjnej. Ale przecież o tym wiesz, Jerry. Wiele razy o tym rozmawialiśmy.

– Tak – przyznał Bremen.

Wbrew sobie już próbował jej to opisać. Jego telepatyczny dotyk plątał słowa. Obrazy sypały się jak wydruki z przeciążonego terminala. Niekończące się krzywe Schrödingera, których wykresy przemawiały językiem czystszym od mowy. Załamujące się krzywe prawdopodobieństwa w rozkładzie dwumianowym.

– Mów – odezwała się Gail.

Zastanowiło go, że po tylu latach dzielenia myśli wciąż nie zawsze potrafiła patrzeć jego oczami.

– Pamiętasz mój ostatni wielki projekt? – spytał.

– Czoło fali – odrzekła.

– Właśnie. Pamiętasz, czego dotyczył?

– Hologramów. Pokazałeś mi wyniki badań Goldmanna na uniwersytecie. – Była jak łagodna biała smuga w słabym świetle. – Większości nie zrozumiałam, a wkrótce potem zachorowałam.

– Jego praca opierała się na holografii – przerwał jej Bremen pośpiesznie. – Ale grupa badawcza Goldmanna pracowała nad odpowiednikiem ludzkiej świadomości… i myśli.

– Co to ma wspólnego z… z tym? – spytała Gail. Wykonała elegancki ruch dłonią, wskazując podwórze, noc i usiane gwiazdami sklepienie nad nimi.

– To może nam pomóc – odpowiedział Bremen. – Dawne teorie aktywności umysłowej nie tłumaczyły takich zagadnień jak skutki udarów, uogólnione przyswajanie wiedzy czy funkcjonowanie pamięci, nie wspominając o samym akcie myślenia.

– A teoria Goldmanna to robi?

– To jeszcze nie jest teoria, Gail. To było nowe podejście, które opierało się na ostatnich odkryciach dotyczących hologramów oraz na analizie opracowanej w latach trzydziestych przez pewnego rosyjskiego matematyka. Na tym etapie poproszono mnie o pomoc. To było bardzo proste. Grupa Goldmanna prowadziła rozmaite skomplikowane badania EEG. Brałem ich wyniki, poddawałem je analizie Fouriera, a potem stosowałem wobec nich różne modyfikacje równania falowego Schrödingera, żeby sprawdzić, czy działają jako fala stojąca.

– Jerry, nie rozumiem, jak może nam to pomóc.

– Cholera, Gail, to działało. Ludzką myśl można opisać jako stojące czoło fali. Coś w rodzaju superhologramu. A mówiąc precyzyjniej, hologramu, który zawiera w sobie kilka milionów mniejszych hologramów.

Gail się nachylała. Nawet w ciemności Bremen dostrzegał zmarszczki skupienia, które pojawiały się na jej twarzy za każdym razem, gdy opowiadał jej o swojej pracy.

Odezwała się bardzo cicho:

– Gdzie w takim razie znajduje się umysł, Jerry?… W mózgu?

Teraz to on lekko zmarszczył czoło.

– Chyba najwłaściwszą odpowiedzią będzie, że starożytni Grecy oraz różnej maści religijni wariaci słusznie je rozdzielali – odrzekł. – Mózg można postrzegać jako coś w rodzaju… no cóż, elektrochemicznego generatora i interferometra w jednym. Ale umysł… ach, umysł jest czymś znacznie piękniejszym niż ta bryła istoty szarej. – Myślał w kategorii równań, sinusoid tańczących do eleganckiej melodii Schrödingera.

– A więc istnieje dusza, która może przetrwać śmierć? – spytała Gail. Jej głos zabrzmiał nieco asekuracyjnie i zrzędliwie, jak zawsze, gdy rozmawiała o religijnych ideach.

– Oczywiście, że nie – odparł Bremen. Czuł się poirytowany tym, że znów musi myśleć za pośrednictwem słów. – Jeśli Goldmann miał rację i osobowość jest złożonym czołem fali, czymś w rodzaju serii niskoenergetycznych hologramów interpretujących rzeczywistość, to osobowość z pewnością nie może przetrwać śmierci mózgu. Szablon ginie razem z holograficznym generatorem.

– Zatem co to oznacza dla nas? – Głos Gail był ledwie słyszalny.

Bremen nachylił się i ujął ją za rękę. Była lodowata.

– Nie rozumiesz, dlaczego zainteresowałem się tą dziedziną badań? Myślałem, że może umożliwić nam opisanie naszych… eee… zdolności.

Gail podeszła i usiadła obok niego na szerokim drewnianym krześle. Objął ją ramieniem i poczuł dotyk chłodnej skóry. Nagle po niebie przemknął meteor, od zenitu na południe, zostawiając po sobie chwilowy ślad na siatkówce oka.

– No i co? – spytała Gail bardzo cicho.

– To proste – odrzekł Bremen. – Kiedy wyobrazimy sobie ludzką myśl jako serię stojących fal tworzących wzory interferencji, które można przechowywać i przekazywać za pomocą holograficznych odpowiedników, wszystko zaczyna nabierać sensu.

– Aha.

– Naprawdę. To oznacza, że z jakiegoś powodu nasze umysły rezonują nie tylko z falami, które sami wytwarzamy, ale także z tymi, które generują inni.

– Tak – odezwała się Gail z podekscytowaniem i mocno ścisnęła jego dłoń. – Pamiętasz, jak dzieliliśmy się impresjami zaraz po tym, jak się poznaliśmy? Oboje uznaliśmy, że nie da się wyjaśnić telepatycznego dotknięcia komuś, kto nigdy go nie doświadczył. Równie dobrze można próbować opowiadać o kolorach niewidomemu.… – Umilkła i rozejrzała się.

– No dobrze – rzekł Bremen. – Robby. Kiedy się z nim skontaktowałem, podłączyłem się do zamkniętego układu. Biedny dzieciak nie dysponował prawie żadnymi danymi, na których podstawie mógłby skonstruować model prawdziwego świata. Jedyne informacje, jakie posiadał, były związane z bólem. Dlatego przez szesnaście lat budował własny wszechświat. Mój błąd polegał na tym, że nie doceniłem władzy, jaką on może posiadać w tym świecie, nawet nie wziąłem tego pod uwagę. On mnie pochwycił, Gail. A razem ze mną ciebie.

Zerwał się wiatr i poruszył liśćmi w sadzie. Cichy szelest zabrzmiał smutno, zapowiadając koniec lata.

– W porządku, to tłumaczy, jak ty się tu dostałeś. Ale co ze mną? Jestem tylko wytworem twojej wyobraźni, Jerry?

Bremen poczuł dreszcz. Jego skóra była jak lód. Wziął ją za rękę i mocno ją rozmasował, żeby przywrócić ciału nieco ciepła.

– Daj spokój, Gail, pomyśl. Nie byłaś dla mnie tylko wspomnieniem. Przez ponad sześć lat praktycznie byliśmy jedną osobą o dwóch ciałach. To dlatego, kiedy… Dlatego trochę mi odbiło i na dwa lata próbowałem całkowicie zamknąć umysł. Ty rzeczywiście w nim byłaś. Ale moje ego, czy jakkolwiek inaczej nazwiemy to, co utrzymuje nas przy zdrowych zmysłach i oddziela od bełkotu wszystkich innych umysłów, powtarzało mi, że to było tylko twoje wspomnienie. Byłaś wytworem mojej wyobraźni… tak jak my wszyscy. Jezu, oboje byliśmy martwi, dopóki niewidomy, niesłyszący, upośledzony chłopak, cholerne warzywo, nie wyrwał nas z jednego świata i nie zaproponował nam w zamian innego.

Siedzieli przez chwilę. W końcu Gail przerwała ciszę.

– Ale dlaczego to wydaje się takie prawdziwe?

Bremen drgnął i przypadkowo strącił talerz z podłokietnika. Gernisavien odskoczyła i posłała im urażone spojrzenie. Gail przesunęła po kocim futrze czubkiem sandała. Bremen ścisnął puszkę z piwem, aż ścianka się wgięła, a potem znów odskoczyła.

– Pamiętasz Chucka Gilpena, który zaciągnął mnie na tamto przyjęcie w Drexel Hill? Słyszałem, że pracuje dla Fundamental Physics Group w laboratorium Lawrence Berkely.

– No i co?

– Od kilku lat polują na coraz mniejsze cząsteczki, by ustalić, czym jest rzeczywistość. A wiesz, co odkryli, kiedy ujrzeli ją na najbardziej podstawowym i wszechobecnym poziomie? – Bremen wypił kolejny łyk piwa. – Serię równań, które ukazują stojące czoła fal, podobne do zawijasów i zakrętasów, jakie kiedyś posyłał mi Goldmann.

Gail wzięła głęboki wdech, a następnie wypuściła powietrze. Jej pytanie niemal się zagubiło, kiedy wiatr znów się wzmógł i poruszył gałęziami drzew.

– Gdzie jest Robby? Kiedy zobaczymy jego świat?

– Nie wiem – odrzekł Bremen. Nieświadomie marszczył czoło. – Wygląda na to, że pozwala nam zdefiniować, co powinno być rzeczywiste. Nie pytaj mnie dlaczego. Może cieszy się okazją zajrzenia do nowego wszechświata. Albo nie może nic na to poradzić.

Siedzieli nieruchomo jeszcze przez kilka minut. Gernisavien ocierała się o nich, podrażniona tym, że tak siedzą w chłodzie i ciemności. Bremen częściowo podtrzymywał umysłową tarczę, nie chcąc, by Gail poznała wieści, które rok wcześniej otrzymał od swojej siostry – że mała cętkowana kotka zginęła pod kołami samochodu w Nowym Jorku. Ani że pewna wietnamska rodzina kupiła gospodarstwo i już dobudowała nowe pokoje. Ani że nosił policyjny rewolwer przy sobie przez dwa lata, czekając na okazję, by użyć go na sobie.

– Co teraz zrobimy, Jerry?

Pójdziemy do łóżka. Bremen wziął ją za rękę i zaprowadził do domu.

***

Bremen śnił o paznokciach drapiących aksamit, dotyku zimnych kafelków na policzku i wełnianych koców na spalonej słońcem skórze. Patrzył z rosnącym zaciekawieniem na parę kochającą się na zboczu złotego wzgórza. Unosił się w powietrzu w białym pomieszczeniu, gdzie białe postacie tańczyły w ciszy, którą zakłócało tylko bicie serca maszyny. Pływał, czując pociąg nieubłaganych planetarnych sił w prądzie odpływowym. Był w stanie opierać się śmiercionośnemu prądowi, wkładając w to całą energię, ale czuł, że słabnie, a prąd wciąga go na głębię. Kiedy fale zamykały się nad nim, wydał z siebie ostatni okrzyk rozpaczy i straty.

Wykrzyczał swoje imię.

***

Ocknął się, a echo krzyku wciąż rozbrzmiewało w jego umyśle. Detale snu rozpadły się na kawałki i rozwiały, zanim zdołał je pochwycić. Gwałtownie usiadł na łóżku. Gail zniknęła.

Zrobił dwa kroki w stronę schodów i usłyszał jej głos wołający go z bocznego podwórza. Wrócił do okna.

Miała na sobie niebieską sukienkę na ramiączkach i machała do niego obiema rękami. Zanim zszedł na dół, zdążyła wrzucić kilkanaście przedmiotów do piknikowego kosza i wstawiła wodę, żeby przyrządzić mrożoną herbatę.

– Chodź, śpiochu. Mam dla ciebie niespodziankę!

– Nie wiem, czy potrzebujemy kolejnych niespodzianek – mruknął Bremen.

– Tej tak – odrzekła i wbiegła na górę, gdzie zaczęła przetrząsać szafę, nucąc pod nosem.

Doprowadziła ich, z Gernisavien niechętnie drepczącą ich śladem, do szlaku, który prowadził w tym samym kierunku, co szosa, która kiedyś biegła obok ich domu. Wspinali się pośród pastwisk na wzgórze leżące na wschodzie. Wspólnymi siłami nieśli piknikowy kosz. Bremen bez przerwy dopytywał, dokąd idą, ale Gail milczała.

Pokonali szczyt wzgórza i popatrzyli na koniec ścieżki. Bremen upuścił kosz na trawę. W dolinie, którą kiedyś biegła autostrada Pennsylvania Turnpike, znajdował się ocean.

– Jasna cholera! – westchnął.

To nie był Atlantyk. A przynajmniej nie Atlantyk, jaki znał z New Jersey. Wybrzeże bardziej przypominało okolice Mendocino, dokąd zabrał Gail podczas miesiąca miodowego. Daleko na północ i południe ciągnęły się szerokie plaże i wysokie urwiska. Potężne fale rozbijały się o czarne skały i biały piasek. W oddali krążyły i pikowały mewy.

– Jasna cholera! – powtórzył Bremen.

Rozbili piknik na plaży. Gernisavien została w tyle, żeby polować na owady w trawie na wydmach. Powietrze pachniało solą, morzem i letnią bryzą. Wyglądało na to, że mają do swojej dyspozycji tysiąc kilometrów wybrzeża.

Gail wstała i zdjęła sukienkę. Pod spodem miała jednoczęściowy kostium. Bremen odrzucił głowę do tyłu i wybuchnął śmiechem.

– Właśnie po to wróciłaś? Żeby zabrać kostium? Bałaś się, że ratownicy cię wyproszą?

Kopnęła w jego stronę piaskiem i pobiegła do oceanu. Po trzech krokach rzuciła się do wody i zaczęła płynąć. Breman widział po jej skulonych ramionach, że woda jest lodowato zimna.

– Chodź do mnie! – zawołała wesoło. – Woda jest przyjemna!

Ruszył w jej stronę.

***

Uderzenie nadeszło od strony nieba, ziemi i morza. Przewróciło Bremena i wepchnęło głowę Gail pod wodę. Zaczęła rozpaczliwie wymachiwać rękami, z trudem łapiąc oddech i walcząc z cofającymi się falami, by wydostać się na płyciznę.

NIE!!!

Wiatr ryczał wokół nich i wyrzucał piasek na kilkadziesiąt metrów w górę. Niebo zawirowało, pomarszczyło się jak prześcieradło wiszące na sznurze i zmieniło kolor z cytrynowego na szary. Morze wycofało się jedną potężną falą, pozostawiając suchy, martwy ląd. Grunt trząsł się i poruszał wokół nich. Błyskawice migotały wzdłuż horyzontu.

Kiedy wszystko się uspokoiło, Bremen podbiegł do miejsca, w którym Gail leżała na piasku, i podniósł ją za pomocą kilku surowych słów.

Wydmy zniknęły, urwiska zniknęły, morze zniknęło. Zamiast niego wokół rozciągała się rozległa solna równina. Niebo wciąż zmieniało odcienie szarości. Słońce jakby ponownie wschodziło nad pustynią. Nie. Światło się przemieszczało. Coś przemierzało pustkowie. Coś się do nich zbliżało.

Gail chciała się wyrwać, ale Bremen mocno ją trzymał. Światło sunęło przez martwą krainę. Blask rósł, poruszał się, wysyłał promienie, które zmuszały ich do osłaniania oczu. W powietrzu czuli woń ozonu, a włoski na ich rękach stanęły dęba.

Bremen kurczowo trzymał Gail i pochylał się w kierunku zjawiska, jakby zmagał się z silnym wiatrem. Za ich plecami pojawiły się cienie. Światło trafiło w ich ciała jak fala uderzeniowa po wybuchu bomby. Patrzyli przez palce na nadchodzącą świetlistą postać. To był człowiek na grzbiecie potężnego zwierzęcia. Gdyby bóg przybył na Ziemię, wybrałby właśnie taką formę. Zwierzę nie było wyraźnie widoczne, ale oprócz światła emanowało… ciepłem? Delikatnością?

Przed nimi znajdował się Robby, na grzbiecie swojego misia.

ZA SILNE NIE MOGĘ UTRZYMAĆ

Nie przywykł do używania języka, ale starał się. Jego myśli uderzały w nich jak wyładowania elektryczne rażące mózg. Gail padła na kolana, ale Bremen dźwignął ją na nogi.

Usiłował sięgnąć myślą ku Robby’emu. Bezskutecznie. Kiedyś w Haverford poszedł z jednym ze zdolnych studentów na stadion, gdzie miał się odbyć koncert rockowy. Stał przed ścianą głośników, gdy testowano wzmacniacze. Teraz czuł się nieco podobnie.

Stali na płaskiej, siatkowatej równinie. Nie widzieli horyzontu. Ze wszystkich stron nadciągały kłęby białej mgły. Jedynym źródłem światła była przypominająca Apolla postać przed nimi. Bremen obrócił głowę, żeby obserwować nadciągającą mgłę. Wszystko, czego dotykała, znikało.

– Jerry, co… – Głos Gail był bliski histerii.

Myśli Robby’ego uderzyły w nich z namacalną siłą. Chłopak zrezygnował z prób używania języka i zalała ich powódź obrazów. Były lekko zniekształcone, odbarwione i naznaczone aurą zachwytu oraz nowości. Bremen i jego żona zatoczyli się pod wpływem ich uderzenia.

BIAŁY POKÓJ BIEL

BICIE SERCA MASZYNY

ŚWIATŁO SŁOŃCA NA POŚCIELI

UKŁUCIE IGŁY

GŁOSY BIAŁE KSZTAŁTY SIĘ PORUSZAJĄ

POTĘŻNY WIATR WIEJE

PRĄD WCIĄGA, WCIĄGA

WCIĄGA

Razem z obrazami pojawiły się emocje, tak intensywne, że niemal nie do zniesienia: odkrycie, samotność, zachwyt, zmęczenie, miłość, smutek, smutek, smutek.

Bremen i Gail padli na kolana. Oboje szlochali, choć nie zdawali sobie z tego sprawy. W nagłym spokoju, który nastał po uderzeniu, donośnie zabrzmiały myśli Gail. Dlaczego on to robi? Dlaczego nie zostawi nas w spokoju?

Bremen chwycił ją za ramiona. Jej twarz była tak blada, że piegi wydawały się niemal wypukłe.

Nie rozumiesz, Gail? To nie on.

Nie??? Więc kto…?????

Myśli Gail kłębiły się chaotycznie. Okruchy obrazów i urywki pytań przeskakiwały między nimi, gdy kobieta usiłowała nad sobą zapanować.

To ja. Gail. Ja. Bremen zamierzał powiedzieć to na głos, ale nie było już dźwięku, tylko krystaliczne krawędzie ich myśli. On od początku walczy, żeby utrzymać nas razem. To moja wina. Ja tutaj nie pasuję. Podtrzymywał mnie, pomagając mi tu pozostać, ale już dłużej nie potrafi się opierać.

Gail rozejrzała się z przerażeniem. Mgła kipiała i wyciągała ku nim kosmyki. Coraz szczelniej otaczała boską postać na wierzchowcu. Jej blask przygasł na ich oczach.

Dotknij go, pomyślał Bremen.

Gail zamknęła oczy. Bremen czuł, jak muskają go skrzydła jej myśli. Usłyszał jej westchnienie.

Mój Boże, Jerry. To jeszcze dziecko. Wystraszone dziecko!

Jeśli zostanę dłużej, zniszczę nas wszystkich. Razem z tą myślą Bremen przekazał całą gamę emocji, zbyt złożonych, by wyrazić je słowami. Gail zobaczyła, co kryje się w jego umyśle, i zaczęła protestować, ale zanim zdążyła uporządkować myśli, przyciągnął ją do siebie i mocno objął. Telepatyczny komunikat wzmocnił uścisk, dodając do niego odcienie uczuć, jakich nie byłyby w stanie w pełni przekazać mowa ani dotyk. Potem Bremen odepchnął Gail od siebie, odwrócił się i pobiegł w stronę białej mgły. Robby, który kurczowo ściskał szyję swojego misia, był widoczny jedynie jako słaba poświata. Bremen dotknął go, zanurzając się w zimnej mgle. Po pokonaniu pięciu kroków nie widział już niczego, nawet własnego ciała. Po kolejnych trzech zauważył, że zniknął grunt pod jego nogami. Bremen runął w dół.

***

Pokój był biały, łóżko było białe, okna były białe. Rurki łączyły wiszące butelki z jego ręką. Jego całe ciało było bólem. Na zielonej plastikowej opasce na nadgarstku widniał napis BREMEN, JEREMY H. Lekarze byli ubrani na biało. Kardiomonitor odtwarzał bicie serca.

– Nieźle nas pan wystraszył – odezwała się kobieta w białym stroju.

– To cud – stwierdził mężczyzna po jej lewej stronie. Jego głos brzmiał wojowniczo. – EEG przez pięć dni nie wykazywało żadnej aktywności, a jednak pan z tego wyszedł. Prawdziwy cud.

– Nigdy nie mieliśmy do czynienia z kilkoma jednoczesnymi napadami – powiedziała kobieta. – Czy miewał pan już dolegliwości padaczkowe?

– Szkoła nie posiada danych kontaktowych pańskiej rodziny – dodał mężczyzna. – Czy chce pan, abyśmy kogoś powiadomili?

Bremen stęknął i zamknął oczy. Słyszał dalekie odgłosy rozmów i czuł chłodny dotyk igły. Kiedy lekarze zbierali się do odejścia, wychrypiał kilka słów, po czym odchrząknął i spróbował ponownie.

– W którym pokoju?

Wymienili spojrzenia.

– Robby – dodał Bremen chrapliwym głosem. – W którym pokoju leży Robby?

– Siedemset dwadzieścia sześć – odpowiedziała kobieta. – Na oddziale intensywnej opieki medycznej.

Bremen pokiwał głową i zamknął oczy.

***

Odbył krótką podróż wczesnym rankiem, kiedy na korytarzach było ciemno i cicho, nie licząc okazjonalnego szelestu spódnic pielęgniarek i cichych, niespokojnych stęknięć pacjentów. Powoli szedł korytarzem, od czasu do czasu opierając się o ścianę. Dwukrotnie schował się w ciemnej sali, kiedy usłyszał zbliżające się ciche kroki pielęgniarki. Kilka razy przystanął na schodach, żeby przytrzymać się twardej metalowej poręczy i złapać oddech, a serce waliło mu jak młotem.

W końcu wszedł do sali. Robby leżał na łóżku w głębi. Malutkie światło świeciło się na panelu nad jego głową. Otyłe, cuchnące ciało przybrało pozycję płodową. Nadgarstki i kostki były wykrzywione i zesztywniałe. Palce rozczapierzały się na wygniecionej pościeli. Robby miał głowę zwróconą w bok i patrzył niewidzącym wzrokiem. Jego usta lekko drgały, gdy oddychał, a na prześcieradle widniał niewielki krąg śliny.

Umierał.

Bremen usiadł na skraju łóżka. Czuł namacalną gęstość nocy. W oddali rozległ się dźwięk dzwonka i ktoś jęknął. Bremen delikatnie położył dłoń na policzku Robby’ego. Czuł jego miękkość. Chłopiec ciężko i astmatycznie chrapał. Bremen czule, niemal z czcią dotknął czubka niekształtnej głowy. Proste czarne włosy sterczały mu między palcami.

Wstał i wyszedł z pokoju.

***

Zawieszenie wypożyczonego fiata grzechotało na nierównym bruku, gdy Bremen wymijał tramwaje, pędząc na wschód. O tak wczesnej porze na moście Benjamina Franklina było niemal pusto. Na dwupasmowej szosie przecinającej New Jersey panował niewielki ruch. Bremen ostrożnie opuścił tarczę i wzdrygnął się, gdy fala neurobełkotu naparła na jego poobijany umysł. Szybko postawił osłonę. Jeszcze nie teraz. Czuł pulsujący ból za oczami, gdy próbował skupić się na prowadzeniu samochodu. Nie słyszał nawet najcichszego echa znajomego głosu.

Zerknął w stronę schowka i pomyślał o leżącym w nim zawiniątku. Kiedyś, dawno temu, fantazjował o tej broni. Niemal uwierzył, że to coś w rodzaju magicznej różdżki – narzędzie niosące wyzwolenie. Teraz wiedział, że się mylił. Rozumiał, że to narzędzie niosące śmierć. Ono nigdy by go nie wyzwoliło. Nie pozwoliłoby jego świadomości wzlecieć. Jedynie wbiłoby mu pocisk w czaszkę i zakończyło raz na zawsze matematycznie idealny taniec, który się w niej odbywał.

Pomyślał o słabnącej, cichej postaci, którą rano zostawił w szpitalu. Jechał przed siebie.

Zaparkował niedaleko latarni morskiej, schował rewolwer do papierowej torby i zamknął samochód. Piasek wsypujący się od góry do jego sandałów był bardzo gorący. Plaża była niemal opustoszała, gdy Bremen usiadł w skromnym cieniu wydmy i zapatrzył się na morze. Zmrużył oczy pod wpływem porannego blasku.

Zdjął koszulę, starannie ułożył ją na piasku za sobą i wyjął zawiniątko z torby. Metal był chłodny w dotyku, a pistolet był lżejszy, niż Bremen zapamiętał. Lekko pachniał smarem.

Będziesz musiała mi pomóc. Jeśli istnieje inne wyjście, będziesz musiała pomóc mi je znaleźć.

Bremen opuścił umysłową tarczę. Ból miliona bezcelowych myśli przeszył jego mózg niczym szpikulec do lodu. Osłona automatycznie powróciła, by stłumić hałas, ale ją powstrzymał. Po raz pierwszy w życiu w pełni otworzył się na ból, na przynoszący go świat, na milion głosów wołających w izolacji i osamotnieniu. Zaakceptował go. Zapragnął go. Potężny chór uderzył w niego niczym buława. Bremen szukał pojedynczego głosu.

Całkowicie stracił słuch. Nie czuł gorącego piasku; żar słońca stał się odległym i zapomnianym doznaniem. Bremen był tak skoncentrowany, że mógłby przemieszczać myślą przedmioty, rozbijać cegły, zatrzymywać ptaki w locie. Nieświadomie wypuścił broń z ręki na piasek.

Plażą nadeszła młoda dziewczyna w ciemnym o dwa sezony za małym kostiumie. Skupiała się na morzu, które drażniło się z lądem, łagodnie go muskało, a potem się wycofywało. Tańczyła na ciemnych pasach mokrego piasku. Jej spalone słońcem nogi niosły ją nad sam skraj światowego oceanu i z powrotem, jak bezgłośną baletnicę. Nagle jej uwagę odwróciły krzyczące mewy. Przestraszona, przerwała taniec, a fale zalały jej kostki z triumfalnym odgłosem.

Mewy zanurkowały, wzbiły się w niebo i odleciały na północ. Bremen wspiął się na szczyt wydmy. Fale wyrzucały w powietrze słoną mgiełkę. Blask słońca odbijał się od wody.

Dziewczyna znów zaczęła tańczyć walca z morzem, podczas gdy oni troje patrzyli na nią oczami Bremena, lekko mrużąc powieki w jasnym i ostrym świetle poranka.

Wstęp do „Vanni Fucci ma się dobrze i żyje w piekle”

Amerykanie, wkraczając w „przecenioną dekadę” dwudziestego wieku (19,90–19,99 dol.), są święcie przekonani, że postęp jest równoznaczny z poprawą, a odrzucenie tej idei wydaje się niemal herezją.

Na przykład przyjrzyjcie się współczesnej teologii. Błagam.

Można postrzegać Piekło z Komedii Dantego Alighieri jako połączenie osobistych frustracji z zamiłowaniem do sadomasochizmu, ale wtedy patrzylibyśmy na to dzieło wyłącznie ze współczesnej, nieco obsesyjnej perspektywy. Dante również miał obsesję, ale jej obiektem – nie licząc uroczej, zagubionej Beatrycze – były Eneida Wergiliusza i Summa Theologica Tomasza z Akwinu. Nic dziwnego, że Piekło jest zbudowane na oszałamiająco złożonych teologicznych fundamentach i stanowi zarazem studium kosmicznej konstrukcji, jak i wyraz osobistego lęku przed śmiercią, tak dotkliwego, że „śmierć odeń gorzką więcej być nie może” (Piekło 1,7, tłum. Julian Korsak).

Dante postrzegał ten lęk przed śmiercią jako źródło poetyckiej i kreatywnej energii. W tej kwestii niewiele się zmieniło od początku XIV wieku.

Jednakże włączmy telewizor i sprawdźmy, co sześć i pół wieku później uchodzi za teologię. Zamiast poezji Eneidy usłyszymy wycie spoconych teleewangelistów. Zamiast intelektualnych katedr Summa Theologica czeka na nas przekazywane za pomocą kineskopu i satelitów, ociekające lakierem do włosów i nakładanymi szpachlą kosmetykami przesłanie, które sprowadza się do dwóch słów: „Przysyłajcie pieniądze”.

Owszem, teleewangeliści nie są teologami tego wieku i stanowią bardzo łatwy cel, zwłaszcza po tym, jak na jaw wyszły wulgaryzmy Jimmy’ego Swaggarta, absurdalne zachowania Rexa Humbolta czy cudzołóstwo i załamania nerwowe Jimmy’ego Bakkera. Na swoje usprawiedliwienie mogę powiedzieć, że to opowiadanie zostało napisane przed owymi wydarzeniami.

Ale tych rewelacji można było się spodziewać. Przynajmniej dopóki żyjemy w świecie, w którym „teologia” stanowi mieszankę P.T. Barnuma i Johnny’ego Carsona, a my zapraszamy tych pasożytów do naszych domów za pośrednictwem telewizji kablowej, anten satelitarnych i radia.

Vanni Fucci ma się dobrze i żyje w piekle

Swojego ostatniego dnia na ziemi brat Freddy wstał wcześnie, wziął prysznic, ogolił policzki, spryskał włosy lakierem, nałożył telewizyjny makijaż, ubrał się w charakterystyczny trzyrzędowy biały garnitur, białe buty, różową koszulę i czarną krawatkę, po czym wszedł do swojego gabinetu, by jeszcze przed rozpoczęciem Klubu Śniadaniowego Alleluja zjeść śniadanie z siostrą Donną Lou, siostrą Betty Jo, bratem Billym Bobem i George’em.

Cała czwórka żuła słodkie bułeczki i sączyła kawę, podczas gdy ciemnoszare niebo zaczynało jaśnieć za dziesięciometrową ścianą z kuloodpornego, mocno przyciemnianego szkła. Wysokie ceglane budynki kampusu College’u Biblijnego Alleluja brata Freddy’ego oraz Podyplomowej Szkoły Chrześcijańskiej Ekonomii nabierały kształtu w półmroku Alabamy. Daleko na wschodzie, ledwie widoczna ponad zagajnikiem orzeszników, wznosiła się sztuczna góra, która stanowiła część kolejki górskiej Szalona Mysz na Górze Synaj, w Biblijnej Krainie wchodzącej w skład należącego do brata Freddy’ego rodzinnego parku rozrywki Narodzeni na Nowo obok Chrześcijańskiego Centrum Konferencyjnego. Znacznie bliżej olbrzymi talerz Świętej Wiązki, jednej z sześciu potężnych anten satelitarnych na terenie Biblijnego Centrum Transmisyjnego brata Freddy’ego, odznaczał się czarnym łukiem na zachmurzonym niebie. Brat Freddy zerkał z uśmiechem na deszczową pogodę. Nie dbał o to, co miał do zaproponowania prawdziwy świat za jego oknem. Duże okno wykuszowe w przytulnym studiu Klubu Śniadaniowego Alleluja tak naprawdę było wartym 38 000 dolarów ekranem, na którym każdego ranka odtwarzano pięćdziesięciodwuminutowe nagranie cudownego majowego wschodu słońca. W Klubie Śniadaniowym Alleluja brata Freddy’ego zawsze była wiosna.

– Jaki mamy harmonogram? – spytał brat Freddy i upił łyk kawy, delikatnie unosząc przy tym mały palec, który zalśnił w świetle sufitowych reflektorów punktowych. Pozostało osiem minut do transmisji.

– Pierwsze pół godziny to jak zwykle wprowadzenie brata Beau, pańska otwierająca przemowa oraz apel w imieniu naszego Modlitewnego Partnera, potem sześć i pół minuty dla chóru Klubu Śniadaniowego Alleluja, który wykona pieśń „Jesteśmy o krok od cudu” oraz składankę chrześcijańskich przebojów, a następnie pojawią się pańscy goście – wyjaśnił brat Billy Bob Grimes, kierownik produkcji.

– Kto dzisiaj przyszedł? – spytał brat Freddy.

Brat Billy Bob zajrzał do notatek.

– Mateusz, Marek i Łukasz, Cudowne Trojaczki Ewangeliści, Bubba Deeters, który chce jeszcze raz opowiedzieć o tym, jak Pan kazał mu zasłonić swoim ciałem granat w Wietnamie, brat Frank Flinsey, który promuje nową książkę Po dniach ostatecznych, oraz Dale Evans.

Brat Freddy lekko zmarszczył czoło.

– Myślałem, że dzisiaj mamy Pata Boone’a – odezwał się cicho. – Lubię Pata.

Brat Billy Bob poczerwieniał i zapisał coś na grubym pliku formularzy.

– Tak jest – odrzekł. – Pat chciał tutaj być, ale wczoraj wieczorem pojawił się w programie Swaggarta, dziś po południu razem z Paulem i Jan występują na wiecu religijnym w Bakersfield, a jutro zeznaje przed Senatem w sprawie tych satanistycznych komunikatów, które słychać na płytach, kiedy skieruje się wiązkę lasera pomiędzy rowki.

Brat Freddy westchnął. Pozostały cztery minuty do transmisji.

– W porządku, ale postaraj się go zaprosić na następny poniedziałek. Lubię Pata. Donna Lou? Jak sobie radzimy z bożą robotą, mała?

Siostra Donna Lou Patterson poprawiła okulary. Jako rewidentka kierowanego przez brata Freddy’ego potężnego konglomeratu zwolnionych z obowiązku podatkowego religijnych organizacji, korporacji, organizacji zrzeszających duchownych, uczelni, misji, parków rozrywki oraz sieci moteli dla Narodzonych na Nowo, Donna Lou była ubrana w beżowy kostium, którego powagę łagodziła tylko odznaka Klubu Śniadaniowego Alleluja, wykonana z imitacji diamentu, która pasowała do sztucznych diamentów na oprawce jej okularów.

– Przewidywane dochody na ten rok fiskalny wynoszą prawie sto osiemdziesiąt siedem milionów dolarów, czyli o trzy procent więcej niż w roku ubiegłym – oznajmiła. – Majątek kleru szacuje się na dwieście czternaście milionów przy zadłużeniu wynoszącym sześćdziesiąt trzy miliony, plus minus trzysta tysięcy, w zależności od tego, czy brat Carlisle zdecyduje się zastąpić gulfstreama nowym learem.

Brat Freddy pokiwał głową i odwrócił się w stronę siostry Betty Jo. Pozostały trzy minuty do transmisji.

– Jak nam poszło wczoraj, siostro?

– Dwadzieścia siedem procent oglądalności według Arbitronu, dwadzieścia pięć i pół według Nielsena – odpowiedziała kobieta ubrana na biało. – Trzy nowe punkty telewizji kablowej, dwa w Teksasie, jeden w Montanie. W tej chwili nasza telewizja dociera do trzech milionów trzystu siedemdziesięciu tysięcy gospodarstw domowych, co stanowi wzrost o sześć dziesiątych procenta w porównaniu z ubiegłym miesiącem. Centrum pocztowe wczoraj odebrało siedemnaście tysięcy trzysta osiemdziesiąt pięć przesyłek, co w skali tygodnia daje w sumie osiemdziesiąt sześć tysięcy dwieście siedemnaście. Dziewięćdziesiąt sześć procent wczorajszych kopert zawierało datki. Trzydzieści dziewięć procent piszących prosiło o pańską modlitwę wstawienniczą. W tym roku datki odbierane drogą pocztową przyniosły trzy miliony pięćset osiemdziesiąt pięć tysięcy dwieście dwadzieścia dolarów, a do końca roku fiskalnego spodziewamy się kolejnych dwóch i pół miliona.

Brat Freddy uśmiechnął się i przeniósł wzrok na George’a Cohena, doradcę prawnego Narodzonego na Nowo Duchowieństwa.

– George? – Do rozpoczęcia transmisji pozostały dwie minuty.

Szczupły mężczyzna w ciemnym garniturze nieśpiesznie odchrząknął.

– IRS wciąż groźnie powarkuje, ale nie mają żadnego punktu oparcia. Wszyscy duchowni są zwolnieni z obowiązku podatkowego dzięki przynależności do Narodzonego na Nowo Duchowieństwa, więc nie muszą składać żadnych dokumentów. Prasa z Huntsville doniosła, że wartość domu pańskiej córki szacuje się na półtora miliona, więc zdają sobie z tego sprawę, podobnie jak z tego, że na budowę rancza pańskiego syna przeznaczono trzy miliony dolarów pożyczki zaciągniętej od kleru, ale jeśli chodzi o wynagrodzenia, mogą tylko zgadywać. Nawet gdyby się dowiedzieli… a tak się nie stanie… to pańskie oficjalne roczne dochody jako członka rady wynoszą zaledwie dziewięćdziesiąt dwa tysiące trzysta dolarów, z czego jedną trzecią zwraca pan w postaci dziesięciny. Oczywiście pańska żona, córka, zięć oraz siedmioro innych członków rodziny otrzymują znacznie hojniejsze wynagrodzenia, ale nie sądzę…

– Dziękuję, George – przerwał mu brat Freddy. Wstał, przeciągnął się i podszedł do kolorowego monitora przytwierdzonego do terminala komputerowego na swoim biurku. – Siostro Betty Jo, wspominałaś, że otrzymaliśmy kilka tysięcy próśb o osobistą modlitwę wstawienniczą?

– Tak, bracie – odrzekła kobieta w bieli i oparła drobną dłoń na konsoli obok swojego krzesła.

Brat Freddy uśmiechnął się do George’a Cohena.

– Powiedziałem tym ludziom, że osobiście pomodlę się nad ich listami, jeśli prześlą ofiarę miłości – stwierdził. – Mogę to zrobić teraz. Akurat mam trzydzieści sekund, zanim brat Beau puści czołówkę. Betty Jo?

Kobieta wcisnęła guzik i uśmiechnęła się, gdy tysiące nazwisk przemykały po kolorowym monitorze. Przy każdym z nich znajdował się kod odnoszący się do kategorii problemu, którego miała dotyczyć modlitwa, zgodnie z listą na formularzu ofiar miłości: Z-zdrowie, PM-problemy małżeńskie, $-problemy finansowe, KD-kierownictwo duchowe, OG-odpuszczenie grzechów i tak dalej. W sumie było dwadzieścia siedem kategorii. Każdy z dwustu operatorów pracujących w centrum pocztowym był w stanie zakodować ponad czterysta próśb dziennie, jednocześnie segregując zawartość kopert na sterty gotówki i czeków oraz wprowadzając dane do komputerów, które miały ułożyć odpowiedni list z odpowiedzią.

– Mój Panie… – zaintonował brat Freddy – …proszę, wysłuchaj naszych modlitw o Twoje miłosierdzie w związku z tymi prośbami, które złożono w imieniu Jezusa… – Nazwiska i kody przemknęły po ekranie, na którym po chwili pozostał tylko migający kursor. – Amen.

Brat Freddy obrócił się na pięcie i poprowadził swoją z trudem nadążającą świtę do oddalonego o trzydzieści metrów studia Klubu Śniadaniowego Alleluja, podczas gdy czołówka programu, której towarzyszyła triumfalna muzyka, pojawiła się na sześćdziesięciu dwóch ekranach na korytarzach, w gabinetach i salach posiedzeń Centrum Transmisyjnego.

***

Brat Freddy zrozumiał, że ma problem, osiemnaście minut po rozpoczęciu programu, gdy zapowiedział Dale Evans, a do studia wszedł wysoki ciemnoskóry mężczyzna z długimi czarnymi włosami. Mężczyzna najwyraźniej był cudzoziemcem, ponieważ miał kręcone włosy do ramion, drogi trzyrzędowy garnitur, który wyglądał na uszyty z jedwabiu, oraz nieskazitelnie czyste buty z miękkiej włoskiej skóry. Jego wykrochmalony kołnierzyk i mankiety oślepiały bielą, a złote spinki lśniły w światłach studia. Brat Freddy uświadomił sobie, że nastąpiła jakaś pomyłka; jego narodzeni na nowo goście – pomimo osobistego bogactwa – ubierali się w poliestrowe stroje, pastelowe koszule i nosili fryzury typowe dla Karoliny Południowej, chociażby po to, żeby nie tracić kontaktu z wiernymi widzami.

Brat Freddy zajrzał do swoich notatek, a potem bezradnie popatrzył na kierownika produkcji. Brat Billy Bob wzruszył ramionami, całkowicie zbity z tropu. Brat Freddy podzielał jego uczucia, ale nie mógł ich okazać, dopóki lśniło czerwone oko kamery.

Klub Śniadaniowy Alleluja chlubił się tym, że nadaje na żywo w trzech strefach czasowych. Brat Freddy uśmiechnął się do nadchodzącego intruza i pożałował, że nie zdecydowali się na wcześniejsze nagrywanie programów, tak jak to robiła konkurencja. Zazwyczaj był dumny z tego, że nie nosi słuchawki, przez którą mógłby odbierać instrukcje od reżysera oraz komentarze, i zamiast tego polega na gestach brata Billy’ego Boba oraz własnym medialnym wyczuciu. Teraz, kiedy wstał, by uścisnąć dłoń śniadego nieznajomego, żałował, że nikt nie może mu powiedzieć, co się dzieje. Chciałby zrobić przerwę na reklamę. Chciałby, żeby ktoś wyjaśnił mu, o co w tym wszystkim chodzi.

– Dzień dobry – odezwał się przyjaźnie, uwalniając dłoń z uścisku cudzoziemca. – Witamy w Klubie Śniadaniowym Alleluja.

Zerknął w stronę brata Billy’ego Boba, który szeptał coś pośpiesznie do mikrofonu. Kamera numer trzy wykonała zbliżenie na ciemnoskórego nieznajomego. Kamera numer dwa wciąż pokazywała długą sofę, na której tłoczyli się Bubba Deeters, Cudowne Trojaczki i Frank Flinsey, sztucznie uśmiechnięty pod żołnierskim wąsem. Monitory sceniczne pokazywały zbliżenie na rumianą, grzecznie uśmiechniętą i tylko nieco spoconą twarz brata Freddy’ego.

– Dziękuję, już od dłuższego czasu na to czekałem – odrzekł nieznajomy, siadając na welurowym fotelu dla gości obok biurka brata Freddy’ego. W jego głębokim głosie dało się usłyszeć nutę włoskiego akcentu, chociaż mówił bezbłędnie po angielsku.

Brat Freddy siedział z uśmiechem przyklejonym do twarzy i zerkał w stronę Billy’ego Boba. Reżyser wzruszył ramionami i gestem nakazał mu kontynuować.

– Przepraszam, ale chyba pomyliłem zapowiedzi – rzekł brat Freddy. – Zgaduję, że nie jest pan moją serdeczną przyjaciółką Dale Evans.

Zamilkł i popatrzył prosto w brązowe oczy nieznajomego. Zaskoczyły go gniew i napięcie, jakie tam zobaczył. Miał nadzieję, że to tylko pomyłka w rozkładzie programu, a nie polityczny terrorysta albo jakiś zwariowany zielonoświątkowiec, który przedarł się przez ochronę. Miał świadomość, że sygnał jest przekazywany na żywo do ponad trzech milionów domostw.

– Nie, nie jestem Dale Evans – przyznał nieznajomy. – Nazywam się Vanni Fucci. – Znów nuta włoskiego akcentu.

Brat Freddy zauważył, że gość wymówił swoje nazwisko jako WA-ni FU-czi. Nie miał nic przeciwko Włochom; dorastał w Greenville w Alabamie, więc nie znał ich wielu. Jako dorosły nauczył się, że nie należy ich nazywać makaroniarzami. Zakładał, że większość Włochów to katolicy, czyli nie chrześcijanie, więc jego kościół nieszczególnie się nimi interesował. Ale ten konkretny Włoch sprawiał mu nieco kłopotów.

– Panie Fucci – odezwał się z uśmiechem. – Może opowie pan naszym widzom, skąd pan jest?

Vanni Fucci zwrócił intensywne spojrzenie na kamerę.

– Urodziłem się w Pistoi, ale ostatnie siedemset lat spędziłem w piekle.

Uśmiech zamarł na twarzy brata Freddy’ego, ale nie zniknął. Freddy zerknął w lewo, na Billy’ego Boba. Reżyser rozpaczliwie kreślił znak gwiazdy nad swoim sercem. Brat Freddy początkowo sądził, że to jakiś nieznany mu religijny symbol, ale w końcu uzmysłowił sobie, że mężczyzna informuje go o wezwaniu ochrony… a może nawet prawdziwej policji. Za ścianą świateł i kamer licząca prawie trzysta osób widownia przestała szeptać, wiercić się i dyskretnie kichać. Zapanowała śmiertelna cisza.

– Aha. – Brat Freddy zachichotał. – Aha, rozumiem, panie Fucci. W pewnym sensie my wszyscy, jako grzesznicy, spędzamy czas w piekle. Tylko dzięki miłosierdziu Jezusa możemy uniknąć ostatecznego pozostania w tym miejscu. Kiedy w końcu przyjął pan Chrystusa jako swojego Zbawiciela?

Vanni Fucci uśmiechnął się, pokazując bardzo białe zęby odznaczające się na tle ciemnej skóry.

– Nigdy tego nie zrobiłem – odrzekł. – Za moich czasów człowiek nie mógł zostać „zbawiony”, jak wy fundamentaliści to nazywacie. Chrzczono nas w Kościele jako dzieci. Ale w młodości popełniłem pewien drobny błąd i pański tak zwany Zbawiciel postanowił skazać mnie na wieczną nieludzką karę w siódmej bolgii ósmego kręgu piekła.

– No tak – mruknął brat Freddy. Poprawił się na krześle i dał znak operatorowi pierwszej kamery, by pokazał zbliżenie na jego twarz. Zaczekał, aż jego oblicze wypełni ekran. – Prowadzimy miłą pogawędkę z naszym gościem, panem Vannim Fuccim, ale obawiam się, że musimy zrobić krótką przerwę, by pokazać państwu obiecane nagranie, na którym brat Beau i ja święcimy nowy Święty Nadajnik, który zainstalowaliśmy w zeszłym tygodniu w Amarillo. Beau?

Pod kadrem, gdzie nie mogła tego zobaczyć widownia, brat Freddy kilkakrotnie przesunął prawą dłonią w poprzek gardła. Billy Bob pokiwał głową, odwrócił się w kierunku reżyserki i powiedział coś pośpiesznie do mikrofonu.

– Nie – sprzeciwił się Vanni Fucci. – Kontynuujmy naszą rozmowę.

Na monitorach pokazało się ujęcie całego planu. Cudowne Trojaczki wytrzeszczały oczy, a podeszwy ich butów wyglądały jak wykrzykniki. Pastor Bubba Deeters podniósł prawą rękę, jakby zamierzał podrapać się po głowie, zerknął na stalowy hak, który przypominał mu o woli bożej podczas jego służby w Wietnamie, po czym opuścił rękę na sofę. Frank Flinsey, specjalista od mediów, popatrzył oszołomiony na trzy kamery, na których nie świeciły się światełka, a następnie na ekrany, które niewątpliwie pokazywały obraz ze studia. Brat Freddy zamarł z dłonią uniesioną do gardła. Tylko Vanni Fucci sprawiał wrażenie niewzruszonego.

– Czy sądzi pan, że gdyby Dale zmarła przed Triggerem, Roy właśnie ją by wypchał i postawił w salonie?

– Eee? – wykrztusił brat Freddy. Podobne odgłosy wydawali staruszkowie przez sen.

– Tak tylko się zastanawiam – ciągnął Vanni Fucci. – A może woli pan, żebym opowiedział coś jeszcze o swoim losie?

Brat Freddy pokiwał głową. Kątem oka zobaczył umundurowanych ochroniarzy, którzy usiłowali przedostać się na scenę. Wyglądało na to, że ktoś opuścił niewidoczną pleksiglasową ścianę wokół krawędzi planu.

– Tak naprawdę nie byłem w piekle siedemset lat, tylko sześćset dziewięćdziesiąt – powiedział Vanni Fucci. – Ale wie pan, jak wolno mija czas w takiej sytuacji. Jak w gabinecie dentysty.

– Tak – odrzekł brat Freddy. Jego głos przypominał słaby pisk.

– Czy wiedział pan, że jedna potępiona dusza z każdej bolgii może w czasie swojej wiecznej kaźni raz odwiedzić świat śmiertelników? To przypomina wasz amerykański zwyczaj, w ramach którego umożliwiacie aresztowanemu człowiekowi wykonanie jednego telefonu.

– Nie – odrzekł brat Freddy i odchrząknął. – Nie.

– Tak – potwierdził Vanni Fucci. – Uważam, że ma to na celu zaostrzenie naszych cierpień poprzez przypomnienie nam o dawnych rozkoszach. Coś w tym rodzaju. Tak naprawdę wolno nam powrócić tylko na kwadrans, więc nie jesteśmy w stanie zaznać zbyt wiele przyjemności, nieprawdaż?

– Nie – odrzekł brat Freddy, zadowolony, że jego głos odzyskał nieco siły.

Ta pojedyncza sylaba zabrzmiała mądrze, a zarazem nieco kpiąco i protekcjonalnie. Zastanawiał się, z którego biblijnego wersu zrobi użytek, kiedy przyjdzie pora na odzyskanie kontroli nad rozmową.

– Ale nie w tym rzecz – ciągnął Vanni Fucci. – Najważniejsze, że wszystkie potępione dusze w siódmej bolgii ósmego kręgu jednogłośnie zagłosowały, abym pojawił się w pańskim programie. – Vanni Fucci nachylił się, a mankiety jego koszuli idealnie równo wysunęły się spod marynarki, tak że złote spinki zabłysły w świetle reflektorów. – Wie pan, czym jest bolgia?

– Eee… nie – odrzekł brat Freddy, lekko zbity z tropu. Już wybrał wers, ale w tej chwili jego użycie wydawało się niewłaściwe. – Chociaż… owszem. To tamta księżna czy hrabina, która truła ludzi w średniowieczu.

Vanni Fucci nachylił się i westchnął.

– Nie, to była Borgia. Bolgia to słowo z mojej ojczystej mowy, które oznacza zarazem „dół” i „sakiewkę”. Ósmy krąg piekła składa się z dziesięciu bolgii wypełnionych gównem i grzesznikami.

Widownia przerwała milczenie. Nawet kamerzyści głośno wciągnęli powietrze. Brat Freddy zerknął na ekrany i zamknął oczy, uświadamiając sobie, że jego Klub Śniadaniowy Alleluja, najwyżej notowany chrześcijański program na świecie, nie licząc niektórych odcinków Krucjaty Billy’ego Grahama, będzie pierwszym programem w historii TBN i CBN, w którym na antenie użyto słowa „gówno”. Już sobie wyobrażał, co powie rada zarządzająca. Fakt, że siedmioro z jedenaściorga członków rady było jego krewnymi, wcale nie czynił sytuacji łatwiejszą.

– Niech pan posłucha… – zaczął stanowczo.

– Czytał pan Komedię? – spytał Vanni Fucci.

W jego oczach kryło się coś więcej niż złość i determinacja. Brat Freddy uznał, że ma do czynienia ze zbiegłym pacjentem szpitala psychiatrycznego.

– Komedię? – spytał, zastanawiając się, czy mężczyzna nie jest przypadkiem obłąkanym komikiem i to wszystko nie jest tylko żartem.

Kamerzysta obrócił się i wbił wzrok w obiektyw. Ekrany pokazywały nieruchome ujęcie Vanniego Fucciego i brata Freddy’ego. Brat Billy Bob biegał od kamery do kamery, od czasu do czasu potykając się o kable i gwałtownie się zatrzymując, gdy kończył mu się przewód od mikrofonu, niczym jamnik na krótkiej smyczy.

– Nazwał ją swoją Komedią – rzekł Vanni Fucci. – Późniejsze pokolenia pochlebców dodały określenie Boska. – Zmarszczył czoło, jak niecierpliwy nauczyciel, który czeka na odpowiedź niezbyt bystrego ucznia.

– Przykro mi, ale nie… – zaczął brat Freddy.

Jeden z kamerzystów rozbierał swój sprzęt. Żadna z pozostałych kamer nie była skierowana w stronę planu. Obraz na ekranie się nie zmieniał.

– Alighieri? – podpowiedział Vanni Fucci. – Mały brudny florentyńczyk, który pożądał ośmiolatki? Który napisał jedną nadającą się do czytania rzecz w całym swoim żałosnym życiu? – Odwrócił się w stronę gości na sofie. – Dajcie spokój, nikt z was nie czyta książek?

Pięciu chrześcijan na sofie nieco się skuliło.

– Dante! – wykrzyknął przystojny cudzoziemiec. – Dante Alighieri. O co chodzi, panowie? Czy, żeby dołączyć do Klubu Fundamentalistów, trzeba zostawić mózg przy drzwiach i wypchać czaszkę mamałygą? Dante!

– Chwileczkę… – odezwał się brat Freddy, wstając z miejsca.

– Za kogo pan się… – zaczął Frank Flinsey i również się podniósł.

– Co to ma być… – rzekł Bubba Deeters, zrywając się na nogi i wymachując hakiem.

– Ejże! Ejże! Ejże! – wykrzyknęły Cudowne Trojaczki, z trudem stawiając stopy na podłodze.

– SIADAĆ. – To nie był ludzki głos. Chyba że znacznie wzmocniony.

Brat Freddy kiedyś popełnił błąd i podczas jednej z Krucjat na świeżym powietrzu stanął przed ścianą trzydziestu olbrzymich głośników, gdy dźwiękowiec akurat przeprowadzał próbę przy pełnej głośności. Teraz poczuł się podobnie. Tylko gorzej. Brat Billy Bob i inni, którzy mieli słuchawki na uszach, zerwali je i padli na kolana. Kilka reflektorów punktowych na suficie pękło. Widzowie odchylili się do tyłu jak jeden trzystugłowy organizm, jęknęli, a potem zapadła między nimi cisza, której nie zakłócały nawet oddechy. Brat Freddy i goście usiedli.

– Alighieri to zrobił – odezwał się Vanni Fucci łagodnym, konwersacyjnym tonem. – To był mentalny karzeł o wyobraźni ćmy, ale dokonał tego, ponieważ nikt przed nim nawet nie próbował.

– Co zrobił? – zapytał brat Freddy, wpatrując się z fascynacją i przerażeniem w szaleńca na welurowym fotelu obok jego biurka.

– Stworzył piekło – odpowiedział Vanni Fucci.

– Bzdura! – wykrzyknął pastor Frank Flinsey, autor czternastu książek o końcu świata. – Nasz Pan Jehowa stworzył piekło, podobnie jak wszystko inne.

– Czyżby? – odparł Vanni Fucci. – Gdzie jest tak napisane w tej mieszance plemiennych opowieści i szowinistycznych opinii, którą nazywacie Biblią?

Brat Freddy obawiał się, że zaraz dostanie zawału serca na planie Klubu Śniadaniowego Alleluja, oglądanego na żywo w trzystu tysiącach amerykańskich domostw. Ale pomimo migotania przedsionków i krwi napływającej do twarzy, szukał w myślach odpowiedniego biblijnego wersu.

– Opowiem wam o pewnym eksperymencie, który przeprowadzono w tysiąc dziewięćset osiemdziesiątym drugim roku na Uniwersytecie Paryż-Południe – ciągnął Vanni Fucci. – Grupa fizyków kwantowych pod kierownictwem Alaina Aspecta badała zachowanie dwóch fotonów lecących w przeciwnych kierunkach ze swoich źródeł światła. Test potwierdził teorię mechaniki kwantowej, zgodnie z którą pomiar dokonany na jednym fotonie ma natychmiastowy wpływ na naturę innego fotonu. Fotony, panowie, podróżują z prędkością światła. Oczywiście żadna informacja nie może zostać przekazana z większą prędkością, a jednak zdefiniowanie natury jednego z fotonów natychmiastowo zmieniło naturę innego fotonu. Płynie z tego oczywisty wniosek, czyż nie?

– Tak? – odrzekł brat Freddy.

– Tak? – odezwała się piątka gości na sofie.

– Otóż to – przytaknął Vanni Fucci. – To potwierdza w świecie fizycznym coś, co w piekle wiemy już od dłuższego czasu. Rzeczywistość kształtuje pierwszy wybitny umysł, który skupi się na jej zmierzeniu. Nowe koncepcje tworzą nowe prawa, a wszechświat się dostosowuje. Newton stworzył powszechne prawo grawitacji, a kosmos przekształcił się odpowiednio do niego. Einstein zdefiniował czasoprzestrzeń, a wszechświat sam się zmodernizował, by pozostać w zgodzie z nową teorią. A Dante Alighieri… ten neurotyczny mały gnojek… stworzył pierwszą szczegółową mapę piekła, a wtedy ono zaczęło istnieć, by spełnić ludzkie oczekiwania.

– To absurd – wykrztusił brat Freddy, zapominając o kamerach i widowni, o wszystkim poza nielogicznymi i bluźnierczymi słowami tego zwariowanego Włocha. – Gdyby to była… prawda, to świat… rzeczy… wszystko bezustannie by się zmieniało.

– Właśnie. – Vanni Fucci się uśmiechnął. Miał niewielkie i bardzo ostre białe zęby.

– W takim razie… piekło także nie pozostawałoby takie samo – zauważył brat Freddy. – Dante pisał dawno temu. Co najmniej trzysta albo czterysta lat…

– Umarł w tysiąc trzysta dwudziestym pierwszym roku – uściślił Vanni Fucci.

– Tak… No cóż… A więc właśnie… – zakończył brat Freddy.

Vanni Fucci pokręcił głową.

– Niczego nie rozumiecie. Kiedy jakaś idea jest wystarczająco potężna i dostatecznie szczegółowa, by przedefiniować wszechświat, jest zarazem niezwykle trwała. Pozostaje, dopóki ktoś nie sformułuje równie silnego paradygmatu.… który zostanie powszechnie przyjęty zamiast niej. Na przykład wasz starotestamentowy Bóg przetrwał tysiące lat, nim został aktywnie przedefiniowany przez bardziej cywilizowane, choć nieco schizofreniczne nowotestamentowe bóstwo. Nawet ta nowsza i słabsza wersja utrzymała się przez około tysiąca pięciuset lat, zanim niemal całkowicie wymazała ją z istnienia współczesna nauka, która ma na nią silną alergię.

Brat Freddy był pewien, że za chwilę dostanie udaru.

– Ale komu chciałoby się przedefiniować piekło? – spytał retorycznie Vanni Fucci. – Niemcy byli blisko w tym wieku, ale ich wizjonerów usunięto, zanim nowa koncepcja zdążyła zakorzenić się w powszechnej świadomości. Tak więc nic się nie zmienia. Piekło trwa, chociaż nasze wieczne męki są równie niepotrzebne jak mały palec u stopy czy wyrostek robaczkowy.

Brat Freddy zrozumiał, że może mieć do czynienia z demonem. Po niemal czterdziestu latach głoszenia kazań i nauk o demonach, szukania ich duchowych śladów we wszystkim, od muzyki rockowej po ustawy Federalnej Komisji Łączności, przestrzegania przed ich obecnością w szkołach, dziecięcych zabawach czy symbolach na pudełkach z płatkami śniadaniowymi i zarabianiu kroci na byciu jednym z największych specjalistów od demonologii w kraju brat Freddy poczuł się trochę niepewnie, gdy uświadomił sobie, że siedzi metr od kogoś, kto może być opętany przez demona, a nawet być jednym z nich. Jak dotąd najbliżej takiej sytuacji znalazł się w towarzystwie żony pastora Jima Bakkera, kaznodziejki Tammy Faye, zanim wyszły na jaw skandale pary.

Brat Freddy kurczowo zacisnął lewą dłoń na Biblii i uniósł prawą rękę, wyginając palce w szpony nad głową Vanniego Fucciego.

– Wyrzekam się ciebie, szatanie! – wykrzyknął. – Wszystkie moce, zwierzchności i słudzy szatana… PRECZ z tego przybytku Boga! W imię JE-ZUSA rozkazuję wam! W imię JE-ZUSA rozkazuję wam!

– Och, zamknij się – odrzekł Vanni Fucci. Zerknął na swój złoty zegarek. – Zaraz przejdę do sedna części. Nie mam zbyt wiele czasu.

Włoch zaczął mówić, a brat Freddy początkowo nie zmieniał swojej pozy, z uniesioną ręką i Biblią w dłoni. Po minucie zmęczyła mu się ręka, więc ją opuścił, ale nie przestał ściskać Biblii.

– Popełniłem polityczną zbrodnię, ale ten krótkowidz Florentine umieścił mnie w dole przygotowanym dla złodziei – opowiadał Vanni Fucci. – Tak, tak, wiem, że nie macie pojęcia, o czym mówię. W tamtych czasach polityczne potyczki między Czarnymi, czyli nami, a tymi kundlami Białymi były niezwykłe ważne… Dante poświęcił im jedną trzecią swojego przeklętego Piekła… ale zdaję sobie sprawę, że dziś nikt nawet nie zna tych ugrupowań, tak jak za siedemset lat nikt nie będzie pamiętał o Republikanach i Demokratach. W tysiąc dwieście dziewięćdziesiątym trzecim roku razem z dwójką przyjaciół ukradliśmy skarb San Jacopo z Duomo San Zeno, by sfinansować swoje polityczne działania. Doumo to był kościół. W skład skarbu wchodził pewien kielich. Ale nie trafiłem do piekła Dantego z powodu pojedynczej kradzieży, równie pospolitej jak obrabowanie sklepu spożywczego w dzisiejszych czasach. Nie. Otrzymałem honorowe miejsce w siódmym dole ósmego kręgu piekła, ponieważ popierałem Czarnych, a Dante był zwolennikiem Białych. Ta niesprawiedliwość wkurza mnie do dzisiaj.

Brat Freddy zamknął oczy.

– Można by pomyśleć, że nurzanie się przez wieczność w dole wypełnionym merde i rozpalonymi węglami wystarczy, by zaspokoić żądzę zemsty nawet najbardziej sadystycznego bóstwa, ale to tylko początek. – Vanni Fucci obrócił się w stronę gości na sofie. – Przyznaję, mam gorący temperament. Kiedy się wściekam, pokazuję Bogu figę.

Frank Flinsey, pastor Deeters i Cudowne Trojaczki popatrzyli na niego tępo.

– Figę – powtórzył Włoch.

Zacisnął pięść, wysunął kciuk pomiędzy palcem wskazującym i środkowym, po czym gwałtownie poruszył nim do przodu i do tyłu. Tłum wstrzymał oddech, więc symbol najwyraźniej był zrozumiały. Vanni Fucci ponownie obrócił się do brata Freddy’ego.

– A kiedy to robię, wszyscy złodzieje w promieniu stu metrów… czyli oczywiście wszyscy w tym przeklętym dole… zamieniają się w gady…

– Gady? – wychrypiał brat Freddy.

– Płazy, hydry, smoki, węże i tak dalej – potwierdził Vanni Fucci. – Alighieri się nie pomylił. A potem, oczywiście, każdy z tych przeklętych węży mnie atakuje, a ja staję w płomieniach i rozpadam się na kupę dymiących popiołów i zwęglonych kości…

Brat Freddy kiwał głową. Kątem oka widział siostry Donnę Lou i Betty Jo, które pomagały trzem ochroniarzom użyć krzesła jako tarana przeciwko niewidzialnej barierze, która nie pozwalała im wejść na plan. Bariera nie ustępowała.

– Chcę powiedzieć, że to nie jest przyjemne… – dodał Vanni Fucci, nachylając się.

Brat Freddy postanowił, że kiedy to wszystko się skończy, wybierze się na krótkie wakacje w swoim religijnym kurorcie na Bahamach.

– A jako że to jest piekło, te kawałki, kawałki mnie, nie umierają, tylko składają się w całość… co jest najbardziej bolesne… a potem, gdy już jestem kompletny, ta jawna niesprawiedliwość doprowadza mnie do pasji i… cóż, możecie się domyślić…

– Pokazuje pan figę? – zgadł brat Freddy i zakrył usta dłonią.

Vanni Fucci żałośnie pokiwał głową.

– Nawet dwie – uściślił. – No i wszystko zaczyna się od nowa. – Popatrzył prosto w obiektyw kamery numer jeden. – Ale nie to jest najgorsze.

– Nie? – spytał brat Freddy.

– Nie? – zawtórowała mu piątka gości Klubu Śniadaniowego.

– Piekło pod wieloma względami przypomina park rozrywki – ciągnął Vanni Fucci. – Kierownictwo stale stara się go uatrakcyjnić i zwiększyć skuteczność poszczególnych atrakcji. Zgadniecie, co od około dziesięciu lat zapewnia nam Wielki Strażnik w Niebiosach, by pogłębić nasze cierpienia? – Głos Włocha stał się wyższy; mężczyzna wyraźnie wpadł w gniew.

Brat Freddy i goście energicznie pokręcili głowami.

– KLUB ŚNIADANIOWY ALLELUJA BRATA FREDDY’EGO! – wrzasnął Vanni Fucci i zerwał się na nogi. – OSIEM RAZY KAŻDEGO PRZEKLĘTEGO DNIA. DZIEWIĘĆDZIESIĘCIOCALOWE EKRANY SYLVANIA ROZSTAWIONE CO OSIEM METRÓW W CAŁYM SIÓDMYM DOLE!

Brat Freddy odsunął się ze swoim krzesłem, gdy ślina Vanniego Fucciego zbryzgała blat biurka.

– NO WIECIE… – ryknął Vanni Fucci, wbijając wzrok w jakiś punkt pod sufitem. – MOGĘ PRZEZ CAŁĄ WIECZNOŚĆ PŁONĄĆ W PIEKLE I CO KILKA MINUT BYĆ ROZRYWANYM NA STRZĘPY, ALE TO… TO… – Uniósł obie ręce.

– Nie! – krzyknął brat Freddy.

– Nie! – krzyknęli goście.

– TO NAPRAWDĘ MNIE WKURZA! – zawył Vanni Fucci i pokazał Bogu figę. Dwukrotnie.

Wydarzenia potoczyły się bardzo szybko. Aby dokładnie wszystko zobaczyć, trzeba odtworzyć taśmę w dużym zwolnieniu, a nawet wtedy można się pogubić.

Brat Freddy był pierwszy. Pochylił się nad biurkiem, jakby jakaś niewidzialna siła wykonała na nim chwyt Heimlicha, otworzył usta, żeby krzyknąć, ale odkrył, że nie sposób tego zrobić z trzema rzędami długich kłów, które się tam pojawiły, a następnie błyskawicznie pokrył się łuskami i wyrósł mu ogon. Metamorfoza była tak szybka, a ruchy jego ciała po przemianie tak gwałtowne, że nikt nie jest w stanie stwierdzić tego z całą pewnością, ale większość obserwatorów zgadza się, że brat Freddy przez krótką chwilę wyglądał jak połączenie olbrzymiej żaby z pomarańczowym pytonem, zanim jednym ruchem potężnego ogona przeskoczył biurko i owinął się wokół Vanniego Fucciego, od krocza aż do gardła.

Frank Flinsey zmienił się w coś zgoła innego; w ciągu niecałej sekundy podstarzały specjalista od Armagedonu przekształcił się w coś w rodzaju sześciorękiej kijanki z kolcem na ogonie rodem z Obcego. Stwór użył ogona, by przedrzeć się przez dywan, podłogę, sofę i welur do bezradnego Vanniego Fucciego, dołączając do ataku pytona-Freddy’ego.

Przemiana Bubby Deetersa nie wzbudzała żadnych wątpliwości: uliczny kaznodzieja, który odnalazł Boga w okopie, rozpłynął się niczym jednodniowy grzyb, a następnie odrodził jako pokryty zielonymi paskami wąż z głowami na obu końcach i popełzł w stronę Vanniego Fucciego, by również wziąć udział w ataku.

Cudowne Trojaczki w jednej chwili zmieniły się w oślizgłe smukłe istoty, które wystrzeliły w powietrze i wbiły się głęboko w ciało Fucciego. Uczeni są przekonani, że były to jedne z istot opisanych przez Dantego, lecz większość osób obecnie oglądających nagranie nazywa je „glutowymi rakietami”.

Podczas gdy te wszystkie stwory opadły Vanniego kłębiącą się, kąsającą masą, na planie działy się też inne ciekawe rzeczy.

Kiedy brat Billy Bob założył słuchawki, zmienił się w coś, co pobliski kamerzysta opisał jako „pięciometrowego trędowatego węża”. Drugi kamerzysta, później zwolniony przez Narodzonych na Nowo, stwierdził, że nie zauważył „żadnej zmiany w Billym Bobie, ponieważ wszyscy kierownicy wyglądają tak samo”.

Siostry Donna Lou i Betty Jo padły na podłogę i po chwili wpełzły na plan jako dwa ogromne różowe robaki. Wiele napisano o fallicznym symbolizmie tych przemian, ale trzej strażnicy nie dostrzegli ironii sytuacji i, ostrzelawszy robaki ze służbowych rewolwerów, rzucili się do ucieczki.

Widownia również nie była bezpieczna. Vanni Fucci powiedział, że metamorfoza zazwyczaj dotyka wszystkich złodziei w promieniu dwustu metrów od jego bluźnierstwa. Z trzystu dziewiętnastu członków widowni dwustu dwudziestu sześciu nie dało się odnaleźć następnego ranka. Salę wypełniły wrzaski tych, którzy pozostali w ludzkiej postaci i zobaczyli, jak ich mężowie, żony, teściowie czy siedzący obok nieznajomi w mgnieniu oka zmieniają się w węże, zębate kijanki, beznogie ropuchy, olbrzymie legwany, boa dusiciele o czterech łapach i inne płazy, hydry, smoki i węże. Badanie przeprowadzone miesiąc później na University of Alabama wykazało, że większość przemienionych złodziei pracowała w handlu, ale byli wśród nich także prawnicy (8), politycy (3), pastorzy (31), psychiatrzy (1), kierownicy ds. reklamy (2), sędziowie (4), lekarze (4), giełdowi brokerzy (12), właściciele nieruchomości (7), księgowi (3) oraz pewien złodziej samochodów (1), który skrył się pośród widzów, by uciec przez patrolem policjantów z Alabamy (2).

W ciągu niecałej sekundy Vanni Fucci znalazł się w środku kłębowiska łusek i kłów wszelkiej maści gadów. Włoch usiłował uwolnić ręce, by ponownie pokazać figę.

Brat Freddy zatopił swoje żabio-pytonowe kły głęboko w gardle Vanniego, a bluźnierca stanął w płomieniach.

Studio wypełnił smród siarki, tak ostry, że tysiące widzów przed telewizorami później zaklinało się, że poczuło go w domu.

Kłębowisko gadów buchnęło ogniem razem z Vannim Fuccim, znikając w przypominającym działanie napalmu pomarańczowo-zielonym rozbłysku, który pozostawił na lampach analizujących kolorowych skomputeryzowanych kamer czterdziestosekundowy powidok.

Klub Śniadaniowy Alleluja nagle opustoszał, nie licząc płonących resztek sofy, biurka i welurowego fotela. Włączyły się spryskiwacze na suficie, a „okno wykuszowe” wybuchło przy wtórze deszczu iskier i szkła. Wschód słońca nie przetrwał.

Później tego wieczoru nagranie z wydarzeń w studiu pokazywane w Nightline cieszyło się sześćdziesięcioprocentową oglądalnością. Podczas tego samego programu dr Carl Sagan poinformował prezentera Teda Koppela, że cały incydent ma naturalne wytłumaczenie.

Tamtego tygodnia Klub Śniadaniowy Alleluja brata Freddy’ego otrzymał ofiary o łącznej wartości 23267894 dolarów i 79 centów.

Nie licząc niektórych Krucjat Billy’ego Grahama, był to nowy tygodniowy rekord.

Wstęp do „Koszmaru za sprawą bujającej się kołyski”

Oto kolejna opowieść o telewizyjnych kaznodziejach.

Zaczekajcie! Nim zamkniecie książkę i stwierdzicie, że nie znam innych sposobów na dobrą zabawę poza atakowaniem tego konkretnego gatunku bezradnych robaków, pozwólcie, że wyjaśnię.

Jakiś czas temu uznany pisarz Edward Bryant zaproponował mi pewien projekt. Okazało się, że jedno z czasopism z Kolorado potrzebowało czterech opowiadań do bożonarodzeniowego wydania. Tym czasopismem był… no cóż… katalog komiksów. Ale naprawdę dobry katalog komiksów. Prawdę mówiąc, był czymś znacznie więcej, ponieważ na jego łamach ukazywały się recenzje książek pisane przez Eda oraz recenzje filmów, za które odpowiadała znająca się na rzeczy krytyczka Leanne C. Harper.

W każdym razie czworo autorów miało dostarczyć świąteczne opowiadania, a Ed zamierzał napisać tekst spinający je klamrą. (To zawsze trudne zadanie). Nie narzucono nam żadnych ograniczeń – nie licząc długości tekstu oraz tego, że opowiadanie miało traktować o Bożym Narodzeniu i musiał się w nim pojawić motyw „przeoczonego prezentu”. Pozostałymi pisarzami byli członkowie tak zwanej mafii z Kolorado – Steve Rasnic Tem, Connie Willis i Cynthia Felice. Cynthia od razu poinformowała, że jej opowiadanie będzie „wesołe”, więc pozostali mogli wrócić do swoich krypt i wyzwolić wszelkie możliwe demony.

Jak można się było spodziewać, efektem tego projektu był typowo błyskotliwy, subtelny i zapadający w pamięć tekst Willis, poruszająca i niepokojąca opowieść w niemożliwym do podrobienia stylu Steve’a Tema, moje opowiadanie, które zostało tutaj przedrukowane, oraz inteligentna historia autorstwa Eda Bryanta, który jakimś cudem zdołał powiązać ze sobą nasze całkowicie odmienne dzieła. Jednakże Cynthia Felice z powodu innych zobowiązań musiała wycofać się z projektu, przez co otrzymaliśmy trzy tak niewiarygodnie mroczne opowieści, że czytelnicy w tamtym roku zapewne poprosili Świętego Mikołaja o brzytwę lub kapsułkę z cyjankiem.

Wydawca katalogu komiksów podobno doznał szoku, gdy przeczytał pierwsze opowiadania, jakie pojawiły się na łamach jego pisma, zaczął wirować i odbijać się od ścian niczym lalka imitująca Lindę Blair, a leki psychotropowe uspokoiły go dopiero po Nowym Roku.

Tak naprawdę, pisząc to opowiadanie, pozwoliłem sobie na kilka hermetycznych żartów, między innymi z mojego wydawcy, a także z pewnego redaktora, o którym w istocie mam bardzo wysokie mniemanie. Co mi tam, pomyślałem. Kto będzie czytał jakiś katalog komiksów?

Okazało się, że wszyscy go przeczytali. Co więcej, wszystkie trzy opowiadania wkrótce ukazały się na łamach magazynu „Asimov’s Science Ffiction”, dzięki czemu obrzydziły ludziom także następne święta. A jakby tego było mało, Bryant w ramach bożonarodzeniowego prezentu wysłał egzemplarze wszystkim swoim znajomym, czyli wszystkim ludziom w branży wydawniczej, a może nawet w znanym wszechświecie.

Wkrótce zyskałem reputację człowieka, który „złożył Boże Narodzenie w ofierze za pomocą myśliwskiego noża”. W porównaniu z Simmonsem Grinch i Scrooge byli jak elfy Świętego Mikołaja.

To nic, że zapewniam każdego, iż Boże Narodzenie jest moim drugim ulubionym świętem (oczywiście po Halloween), w każdą Wigilię razem z moją żoną Karen i naszą córeczką wspinamy się na pobliskie ośnieżone wzgórze, by wypatrywać zaprzęgu Świętego Mikołaja, a w piątej klasie grałem w szkolnej operetce Billy’ego Sierotę, który tak naprawdę był małym Jezusem w przebraniu…

W niczym mi to nie pomaga.

Ale zastanówcie się przez chwilę: kiedy w końcu Wielki Błąd stanie się faktem i jakiś komputer wciśnie guzik, odkorkuje Ostateczny Detergent i wszystkich nas wyczyści, gdy gromadzona przez czterdzieści lat broń zostanie odpalona, ponieważ ktoś będzie ciekaw, czy rzeczywiście działa, kiedy rozwieją się atomowe grzyby, a zima nuklearna złagodnieje do nuklearnej wiosny… zadajcie sobie pytanie: jaka instytucja w Stanach Zjednoczonych Ameryki może przetrwać uderzenie buta depczącego mrowisko? Kto dysponuje satelitami, które przekazują transmisje do naszych domów i społeczności, i tylko czekają, by przesłać szept Przywódcy pośród nuklearnej nocy? Kto ma miliony zwolenników… i to takich, którzy już znają smak fanatyzmu, posłuszeństwa i radosnej agresji niezbędnej do wcielenia w życie Programu, podczas gdy pozostali będą wykopywać się spod gruzów?

Już znacie odpowiedź?

Zrób miejsce, Walterze F. Millerze.

O tak – oto ostatni przypis dla przyszłych biografów i bibliografów: bardziej przenikliwi z was mogą zauważyć, że w tym opowiadaniu, podobnie jak we wszystkich moich opowiadaniach i powieściach, pojawiają się zachłanni, małostkowi, nieuczciwi i nieautentyczni telewizyjni pastorzy, a ośrodkiem ich sieci zawsze jest Dothan w Alabamie. Niektórzy z was mogą zapytać: „Jakie straszliwe, traumatyczne wydarzenie, jaki mroczny, zapomniany, a może nienadający się do opisania incydent miał miejsce w Dotham w Alabamie, że ta zacna społeczność zasłużyła na taką plamę na honorze?”.

Cóż, nie dowiecie się tego ode mnie.

Koszmar za sprawą bujającej się kołyski

Brat Jimmy-Joe Billy-Bob przyniósł Słowo nowojorczykom w przeddzień Wigilii Bożego Narodzenia, gdy popłynął swoim długim kanoe na wschód wzdłuż Czterdziestej Drugiej Ulicy, a następnie na północ, pod prąd Piątą Aleją, mijając miejsce, w którym dach publicznej biblioteki lśnił zielono pod powierzchnią ciemniejących wód. To był chłodny, ale spokojny wieczór. Zachodzące słońce było czerwone i piękne – jak podczas każdego zachodu słońca w ciągu dwudziestu pięciu lat, które upłynęły od Wielkiej Pomyłki roku 98 – a ludzie rozpalili ogniska na licznych poziomach i szczytach zniszczonych wież, sterczących z ciemnego morza niczym wypalone pnie cyprysów, jakie brat widywał na bagnach w dzieciństwie.

Brat ostrożnie wiosłował, zdając sobie sprawę z tego, jak trudno jest zapanować nad długim kanoe, a także z tego, że przewozi cenny ładunek i pokonał z nim już szmat drogi. Za nim, na poprzecznej ławie wioślarskiej, spoczywało Święte Naczynie, podobne do potężnego garnka, które wznosiło ku płonącemu niebu Boże Ucho, jakby już łapało pierwsze emanacje Świętego Nadajnika, który brat Jimmy-Joe Billy-Bob zostawił w Dothan w Alabamie przed czternastoma miesiącami. Za Świętym Naczyniem stała skrzynia mieszcząca Święty Ekran, a za nim, owinięty folią, znajdował się Rower Pana. Generator Colemana umieszczono niedaleko dziobu, gdzie częściowo przesłaniał bratu widok, ale równoważył ciężar świętych reliktów na rufie.

Brat Jimmy-Joe Billy-Bob powiosłował na północ obok porośniętych roślinnością pozostałości Rockefeller Center oraz poszarpanej iglicy Katedry Świętego Patryka. W tej części Zatoki Obrzeżnej znajdowało się kilkadziesiąt zamieszkanych wież i w zarośniętych, zardzewiałych ruinach w górze migotały setki ognisk, ale brat je zignorował i wytrwale płynął na północ ku Piątej Alei numer 666.

Budynek wciąż stał – przynajmniej trzydzieści pięć pięter, z czego dwadzieścia osiem pozostawało nad powierzchnią wody – i brat zostawił długie kanoe u jego podstawy. Wstał – starannie utrzymując równowagę i przesuwając na plecach półautomatyczny karabin Heckler&Koch HK 91, będący na wyposażeniu Chrześcijańskiej Sieci Przetrwania – a następnie podniósł wysoko puste dłonie. Skryte w cieniu postaci patrzyły na niego przez dziury w ciemnym szkle. Gdzieś zapłakało niemowlę, które szybko uciszono.

– Przynoszę dobrą nowinę o zmartwychwstaniu Chrystusa! – zawołał brat Jimmy-Joe Billy-Bob. Jego głos odbił się echem od wody i stali. – Dobrą nowinę o zbliżającym się Zbawieniu od smutku i nieszczęścia!

Przez chwilę panowała cisza, aż wreszcie ktoś zawołał:

– Kogo szukasz?!

– Szukam najstarszego Klanu. Tego z najpotężniejszym totemem, aby przekazać mu dary oraz Słowo Pańskie od Prawdziwego Kościoła Chrystusa Ukoiciela.

Echa głosów rozbrzmiewały przez kilka sekund, potem znów zapadła długa cisza. W końcu gdzieś w górze odezwała się jakaś kobieta.

– To nasz Klan Czerwonej Bantamki. Witaj, nieznajomy, i wiedz, że my już mamy tutaj Słowo Boże. Dołącz do nas. Skorzystaj z naszego ognia i weź udział w przygotowaniach do Świętego Dnia.

Brat Jimmy-Joe Billy-Bob pokiwał głową i przywiązał kanoe do zardzewiałego dźwigara. Duch Święty jeszcze do niego nie przemówił. Nie wiedział, w jaki sposób zostanie przygotowana Droga. Ale wiedział, że w ciągu czterdziestu ośmiu godzin będą gotowi go zamordować albo czcić. Nie zamierzał pozwolić ani na jedno, ani na drugie.

***

Przez całą Wigilię trudzili się, by wnieść dar Świętego Talerza na dach. Klatki schodowe były zbyt wąskie, a szyby wind zbyt zagracone drabinkami linowymi, wyciągami krążkowymi, koszami i pnączami. Brat nadzorował rozmieszczenie bloków, które miały podnieść Talerz na wysokość siedemdziesięciu pięciu metrów, na sam szczyt budynku. Trzy ciągi schodów ponad zamieszkanym dwudziestym piątym piętrem były niebezpieczne nawet dla żyjących na urwiskach członków Klanu Czerwonej Bantamki. Brat nalegał, by uprzątnęli zagracone schody.

– Będziemy często tędy chodzić, gdy Święty Nadajnik już połączy was ze Słowem – rzekł. – Podobnie jak inne klany z Handlowej Ligi Obrzeża. Trzeba się postarać, by zarówno najmłodsi, jak i najstarsi mogli bez trudu się wspinać.

Stara McCarty, pomarszczona matrona Klanu Czerwonej Bantamki, wzruszyła ramionami i poleciła grupie kobiet, by zajęły się naprawą schodów, podczas gdy mężczyźni będą podnosić Święty Talerz.

Nim zachód słońca pomalował niebo na czerwono, wszystko znalazło się na swoim miejscu: Święty Talerz mocno tkwił na szczycie najwyższej części dachu, Boże Ucho zostało wycelowane w takim stopniu dokładnie, na jaki pozwalały umiejętności brata oraz jego zardzewiały sekstans, ołtarz z laminatu stanął pod Talerzem, a przewody przeciągnięto aż do pokoju wspólnego na dwudziestym piątym piętrze. Tam ustawiono generator, a najsilniejsi spośród myśliwych klanu zostali wyznaczeni, by na zmianę kręcić pedałami Roweru Pana podczas porannego nabożeństwa.

Tara, pięciolatka o elfiej buzi, pociągnęła brata za połę płaszcza, gdy odstawiał plastikowe wiadra.

– Jest już prawie ciemno – powiedziała. – Pójdziesz z nami obejrzeć drzewko i otworzyć prezenty?

– Tak – odrzekł Jimmy-Joe Billy-Bob. Zerknął na czerwoną bantamkę wytatuowaną na grzbiecie dłoni dziecka. – I wygłoszę kazanie.

***

Pomieszczenie było bardzo duże, ściany znaczyła sadza z ognisk, a przegniłą wykładzinę zakryto plecionymi matami. Siedemnaścioro członków Klanu Czerwonej Bantamki zgromadziło się wokół Świętego Ekranu i niewielkiej aluminiowej choinki niedaleko paleniska. Jarzyły się świece. Wycięta przez dziecko papierowa gwiazda zdobiła szczyt drzewka. Brat popatrzył na niewielkie skupisko niechlujnie zapakowanych prezentów pod choinką i zamknął oczy. Stara McCarty odchrząknęła. Malutka bantamka wytatuowana na jej czole lśniła czerwono w blasku świec.

– Ukochany Klanie – zaczęła. – Mamy w zwyczaju dziękować Bogu w ten najbardziej święty z wieczorów, a następnie otwierać prezenty, które przyniósł Święty Mikołaj. Ale w tym roku przybył do nas nasz brat z Prawdziwego Kościoła w Dothan… – Przełknęła ślinę, jakby poczuła w ustach coś gorzkiego. – Który teraz opowie nam o jutrzejszej uroczystości i przeczyta Słowo Boże.

Brat Jimmy-Joe Billy-Bob wyszedł na otwartą przestrzeń przed choinką i oparł HK 91 o stół w zasięgu ręki. Wyjął z plecaka zużytą Biblię i położył ją na szczycie Świętego Ekranu.

– Bracia i siostry w Chrystusie – powiedział. – Jutro rano, kiedy wzejdzie słońce i Droga zostanie oczyszczona, Święty Nadajnik rzuci swoje światło w ciemność i ponownie usłyszycie Słowo, dzięki czemu staniecie się częścią Prawdziwego Kościoła Jezusa Chrystusa Ukoiciela. Moja wędrówka do was nie była łatwa. Nieprzyjaciel nie próżnował. Pięciu z moich Braci w Chrystusie umarło, bym mógł tutaj dotrzeć. – Zamilkł i popatrzył na twarze przed sobą. Stara McCarty marszczyła czoło, mężczyźni sprawiali wrażenie zainteresowanych albo całkowicie obojętnych, a wiele kobiet i dzieci przyglądało mu się z podziwem graniczącym z czcią. – Nastał czas długiej i ciężkiej próby – ciągnął brat. – Ale z tego wybranego miejsca znów popłynie Prawdziwe Słowo, które nasz Zbawiciel przekazał światu przez ośmiu Ewangelistów, i dotrze do każdego krańca tej ziemi. – Znów zamilkł i popatrzył na twarze oświetlone blaskiem świec. Niektóre dzieci zerkały na prezenty. – Posłuchajcie, co napisano – rzekł i otworzył Biblię. – Apokalipsa świętego Jana, rozdział trzynasty, wersy od szesnastego do osiemnastego: „I sprawia, że wszyscy: mali i wielcy, bogaci i biedni, wolni i niewolnicy otrzymują znamię na prawą rękę lub na czoło i że nikt nie może kupić ni sprzedać, kto nie ma znamienia – imienia Bestii lub liczby jej imienia. Tu jest potrzebna mądrość. Kto ma rozum, niech liczbę Bestii przeliczy: liczba to bowiem człowieka. A liczba jego: sześćset sześćdziesiąt sześć”.

Wśród ludzi zapanowało poruszenie. Brat przewrócił kartkę i ponownie zaczął mówić, nie zerkając na tekst.

– Apokalipsa Świętego Jana, rozdział czternasty, wersy od dziewiątego do jedenastego: „Jeśli kto wielbi Bestię, i obraz jej, i bierze sobie jej znamię na czoło lub rękę, ten również będzie pić wino zapalczywości Boga, przygotowane, nierozcieńczone, w kielichu Jego gniewu; i będzie katowany ogniem i siarką wobec świętych aniołów i wobec Baranka. A dym ich katuszy na wieki wieków się wznosi i nie mają spoczynku we dnie i w nocy czciciele Bestii i jej obrazu, i ten, kto bierze znamię jej imienia”.

Brat Jimmy-Joe Billy-Bob zamknął oczy i uśmiechnął się.

– Ale czytam wam także z Ewangelii według Świętego Jana, rozdział trzeci, wersy siedemnasty i osiemnasty: „Albowiem Bóg nie posłał swego Syna na świat po to, aby świat potępił, ale po to, by świat został przez Niego zbawiony. Kto wierzy w Niego, nie podlega potępieniu”. – Otworzył oczy. – Amen.

– Amen – odpowiedziała stara McCarty. – Sprawdźmy, co w tym roku przyniósł nam Mikołaj.

***

Ludzie znów zaczęli śmiać się i rozmawiać. Tara przytuliła się do brata, a cały Klan zgromadził się wokół choinki.

– Obawiam się, że nie dostaniesz prezentu – powiedziała ze łzami w oczach. – Mikołaj przyniósł prezenty w drugą niedzielę Adwentu. Chyba nie wiedział, że do nas przyjdziesz.

– Nic nie szkodzi – odrzekł brat. – Choinka i prezenty to pogańskie zwyczaje. Święty Mikołaj nie istnieje.

Dziewczynka zamrugała, ale wtedy jej dziewięcioletni braciszek, Sear, wtrącił się do rozmowy.

– On ma rację, Tarie. Wujek Lou i myśliwi zdobywają prezenty podczas listopadowej wyprawy do magazynu. Potem ukrywają je na dwudziestym siódmym piętrze. Sam widziałem.

Tara znów zamrugała.

– Święty Mikołaj przyniósł mi tę lalkę – powiedziała cicho. – Czasami wraca w Wigilię, żeby przynieść owoce w puszkach. Może wtedy będzie miał coś dla ciebie. Do tego czasu możesz bawić się moją lalką, jeśli chcesz.

Brat pokręcił głową.

– Popatrzcie! – wykrzyknął Sean. – Pod choinką jest dodatkowy prezent. – Wgramolił się pod drzewko i wyciągnął spod niego pudełko owinięte niebieskim papierem. – Ktoś na pewno zapomniał, że wujek Henry zmarł w zeszłym miesiącu, i zostawił to dla niego.

Brat Jimmy-Joe Billy-Bob już chciał odłożyć pakunek na miejsce, ale wtedy Duch Święty przemówił do niego i mężczyzna zaczął gwałtownie dygotać. Wśród ludzi zapanowała cisza i cały Klan patrzył, jak brat się uspokaja, zrywa papier, wyjmuje z pudełka skórzaną pochwę i wysuwa z niej długie ostrze lśniące w świetle.

– Jejku! – westchnął Sean. Wyjął pożółkłą ulotkę z pudełka i przeczytał na głos: – „Gratulacje. Jesteś teraz dumnym posiadaczem noża wojskowego LINAL M-dwadzieścia wyprodukowanego dla Chrześcijańskiej Sieci Przetrwania. Każdy egzemplarz ma imponujące trzydziestocentymetrowe ostrze, a zarazem jest tak doskonale wyważony, że podczas cięć i pchnięć stanowi przed… przedłużenie twojej dłoni. Ostrze LINAL M-dwadzieścia wykonano w całości z nierdzewnej stali mo… molekularnej i jest ono wystarczająco twarde, by przeciąć drewno albo strzaskać kość. W głow… głowicy twojego noża znajduje się kompas RX-trzysta sześćdziesiąt o pływającej igle. Po odkręceniu kompasu znajdziesz kompletny zestaw przetrwania, w którego skład wchodzą między innymi pudełko wodoodpornych zapałek, sześć haczyków wędkarskich, ciężarki, nylonowa żyłka, igła i nitka, osiemnastocalowa piła linowa, którą można ściąć niewielkie drzewo, a także, oczywiście, egzemplarz miniaturowego wydania Biblii”. – Chłopiec pokręcił głową i wypuścił powietrze. – Jejku – powtórzył.

Stara McCarty także pokręciła głową i popatrzyła na Lou, najstarszego z myśliwych.

– Nie pamiętam, by coś takiego znajdowało się w ładunku przyniesionym z magazynu – odezwała się ostro.

Myśliwy wzruszył ramionami i nic nie odpowiedział.

Brat Jimmy-Joe Billy-Bob schował nóż do pochwy, a tę zatknął za pasek. Słuchał cichnących szeptów Ducha Świętego. Uśmiechnął się do grupy.

– Pójdę na dach, żeby przygotować Drogę – powiedział łagodnie. – Rano zbierzemy się, by wysłuchać Słowa.

Kiedy się odwrócił, poczuł, że drobna dłoń Tary szarpie go za nogawkę.

– Ułożysz nas najpierw do snu? – spytała dziewczynka.

Brat zerknął na Ritę, matkę małej. Młoda kobieta wzięła dzieci za ręce i nieśmiało pokiwała głową. Brat Jimmy-Joe Billy-Bob ruszył za nimi w stronę ciemnego korytarza.

***

Pokój dziecięcy dawniej pełnił funkcję magazynu wydawnictwa, którego biura mieściły się na parterze. Kiedy dzieci wślizgnęły się na swoje posłania, brat popatrzył na półki pełne gnijących książek, z których każdą oznaczono małym symbolem czerwonej bantamki.

Rita pocałowała swoje dzieci na dobranoc i wyszła na korytarz.

– Spędzisz na dachu całą noc? – spytała Tara. Przytulała nową szmacianą lalkę w kłębowisku łachmanów, które służyło jej za łóżko.

– Tak – odparł Brat, ponownie wchodząc do pomieszczenia.

– Więc zobaczysz, jak Święty Mikołaj i jego renifery lądują! – zawołała podnieconym głosem.

Brat zaczął coś mówić, ale przerwał. Uśmiechnął się.

– Tak, pewnie ich zobaczę.

– Przecież powiedziałeś… – zaczął Sean.

– Każdy, kto dziś będzie na dachu, zobaczy Świętego Mikołaja i jego renifery – rzekł brat Jimmy-Joe Billy-Bob stanowczo.

– A teraz pomódlmy się – powiedziała matka dzieci.

Tara pokiwała głową z szeroko otwartymi oczami i spuściła wzrok.

– Boże, pobłogosław mamusię, starą ‘Em i duchy tatusia i wujka Henry’ego – wyrecytowała.

– Amen – rzekł Sean.

– Nie – odezwał się brat. – Mamy nową modlitwę.

– Naucz nas – poprosiły dzieci.

– Mateuszu, Marku, Łukaszu i Janie, pobłogosławcie nasze posłanie. – Zaczekał, aż malcy powtórzą rymowankę, i mówił dalej: – Jimie, Jan, Paulu i Tammy, rozprawcie się z demonami.

Dzieci bezbłędnie powtórzyły.

– Naprawdę zobaczysz Mikołaja? – spytała Tara.

– Tak – odrzekł brat Jimmy-Joe Billy-Bob. – Dobranoc.

***

Brat zajrzał do Klanu, zanim udał się na dach. Niewielka grupka myśliwych ścieśniła się przy choince, gdzie szeptali między sobą i słuchali starej McCarty, ale rozpierzchli się pod wpływem spojrzenia brata i wrócili na swoje posłania. Matrona wstała i długo patrzyła bratu w oczy, ale w końcu spuściła wzrok i odeszła, jak zwykła staruszka udająca się na spoczynek.

Na dachu brat Jimmy-Joe Billy-Bob ukląkł przy ołtarzu z laminatu i głośno modlił się przez kilka minut. W końcu wstał i rozebrał się do naga. Było bardzo zimno. Blask księżyca odbijał się od jego bladej skóry oraz krągłości Świętego Talerza. Brat wyjął plastikowe wiadra i rozstawił je pod czterema narożnikami ołtarza. Potem wysunął z pochwy długi nóż, uniósł go wysoko nad głowę, aż stal rozbłysła w zimnym świetle, a następnie wcisnął ostrze między zęby.

Bezgłośnie przeszedł w poprzek dachu i przyklęknął niedaleko szczytu schodów, wtapiając się w cień. Początkowo czuł szorstki żwir pod gołym kolanem i smak chłodnej stali, ale po chwili dał się porwać uniesieniu.

To nie trwało długo. Najpierw rozległy się ciche odgłosy na schodach, a potem mroczna postać wyłoniła się z ciemności.

– Bracie Jimmy-Joe? – odezwał się ktoś cicho.

A więc to nie będzie staruszka, pomyślał brat. Niech i tak się stanie.

– Bracie Jimmy-Joe? – Drobna postać podeszła do ołtarza. Blask księżyca muskał ciemny warkocz lalki. – Święty Mikołaju?

Brat Jimmy-Joe Billy-Bob odmówił cichą modlitwę, wyjął nóż z ust i szybko ruszył naprzód, aby uczcić nadchodzący dzień.

Wstęp do „Wspomnienia o Siri”

Fascynuje mnie, jak niewielu pisarzy przekracza osmotyczną barierę pomiędzy science-fiction i horrorem albo pomiędzy literaturą gatunkową i tym, co jej autorzy nazywają mainstreamem. Ściśle rzecz biorąc, fascynuje mnie to, jak wielu przekracza tę granicę, by już zza niej nie wrócić.

Przypuszczam, że wynika to po części z poważnego rozziewu między stanem umysłu, który śni mroczne horrorowe sny, i takim, który tworzy racjonalne konstrukcje SF; między bezgraniczną swobodą fantazji i ciążącą jak okowy grawitacji powagą „prawdziwej” beletrystyki. Naprawdę trudno jest je połączyć, nasza psyche cierpi, kiedy jednej półkuli mózgu pozwalamy rządzić, a drugą bezlitośnie okładamy kijem tak długo, aż przestanie skamleć. Może to dlatego zbiory czytelników SF i horroru, a także literatur gatunkowych i powieści z listy bestsellerów „New Yorkera” mają mniejszą część wspólną, niżby się można spodziewać.

Bez względu na przyczyny takiego stanu rzeczy, szkoda, że wielu pisarzy czuje się zmuszonych – czasem chodzi o niedostatek talentu lub nie dość szerokie zainteresowania, częściej jednak decydują względy rynkowe i fakt, że odnieśli sukces tylko na pewnym konkretnym polu – do pozostania w obrębie jednego gatunku.

Oczywiście wyjątki są zawsze najciekawsze. George R.R. Martin porusza się swobodnie pomiędzy gatunkami i oczekiwaniami czytelników; rzadko się powtarza, zawsze zaskakuje. Dean Koontz porzucił SF, ledwie został jej gwiazdą – może przeczuwał, że jego przeznaczeniem jest zostać supernową na innym poletku. Edward Bryant kilka lat temu wziął „urlop” od SF i od tamtej pory produkuje horrory światowej klasy. Kurt Vonnegut i Ursula K. Le Guin awansowali z SF do głównego nurtu i zaskarbili sobie akceptację jego czytelników. (Vonnegutowi należy się w tym miejscu pochwała za szczerość: przyznaje się do tego, że gdy czasem dopada go nostalgia, otwiera dolną szufladę biurka, w której trzyma swoje stare wypociny przeznaczone do pulpowych pisemek SF, i sika do niej). Doris Lessing, Margaret Atwood i inni piszą swoją najlepszą beletrystykę w ramach SF, ale stanowczo wypierają się wszelkich związków z tym gatunkiem. Żadna z tych dwóch dam nie wspomina o sikaniu do szuflady, można sobie jednak wyobrazić, że odczułyby pewne parcie na pęcherz, gdyby zmusić je do przyjęcia Hugo albo Nebuli.

Harlan Ellison najzwyczajniej w świecie odmawiał przypisania do jakiegokolwiek gatunku, chociaż sam je wszystkie rewolucjonizował. Wszyscy znamy tę historię, w której Ellison zostaje po raz dziesięciomilionowy zmuszony przez dziennikarza, krytyka albo osobistość telewizyjną do odpowiedzi na pytanie, jakim dopiskiem uzupełniłby w swoim przypadku określenie „pisarz”: Sci-fi? Fantasy? Horror?

– A co jest złego w samym „pisarzu”? – odpowiada Ellison arcyżyczliwym sykiem jadowitej kobry.

To jest w nim złego, że półanalfabeci mają wątłe, lecz za to uporządkowane móżdżki pełne schludnie ułożonych pudełeczek, i choćby nie wiadomo jak bardzo człowiek walczył, w artykule (albo recenzji, albo wprowadzeniu do wywiadu w radiu, albo na pasku z podpisem w telewizji) zawsze pojawi się mniej więcej coś takiego: FACET OD SF TWIERDZI, ŻE JEGO SF WCALE NIE JEST SF.

W następnym etapie na konwencie wstaje ktoś z publiczności, bierze mikrofon i krzyczy:

– Dlaczego zawsze podkreśla pan w wywiadach i innych takich, że nie jest po prostu pisarzem science-fiction? Ja osobiście chlubię się tym, że jestem kojarzony z SF!

(Albo z horrorem. Albo z fantasy. Albo… – tu wpiszcie, co chcecie).

Tłum odpowiada rykiem aprobaty, poczucie słuszności wypełnia salę, a tuż pod powierzchnią czai się wrogość, jakbyś był czarnym na wiecu Hueya Newtona i nagle wyszło na jaw, że na co dzień próbujesz zgrywać białasa. Albo Żydem w warszawskim getcie, którego przyłapano na kolaborowaniu z hitlerowcami przy układaniu rozkładu jazdy pociągów. Albo – to by było najgorsze – fanem Grateful Dead, który na ich koncercie śmiał słuchać Mozarta na walkmanie.

Jakkolwiek by na to patrzeć, jesteś gościem na konwencie tego faceta z mikrofonem. Jak mu wytłumaczyć, że pisarz podlega presji z tysiąca różnych źródeł, które wpychają go w coraz węższe i węższe uliczki? Agenci chcą, żebyś się dobrze sprzedawał, i rwą włosy z głowy, kiedy upierasz się, że wolisz wyprzedzać trendy, niż się w nie wpisywać, wydawcy próbują ukształtować cię jak towar rynkowy, redaktorzy upominają, żebyś – na miłość boską! – choć raz był konsekwentny, księgarze się skarżą, że twoja najnowsza SF wygląda głupio w zestawieniu z powieścią, za którą przyznano ci World Fantasy Award (a która w rzeczywistości jest o Kalkucie i nie ma nic wspólnego z fantasy), która z kolei stoi obok twojego wielkiego dzieła SF, które sąsiaduje z grubaśnym horrorem (To horror, prawda? Pytam, bo na okładce nie ma krwi, hologramów ani dzieci o demonicznych oczach…), a teraz, jakby tego było mało, teraz wyszła na dodatek ta nowa… ta nowa rzecz… która wygląda… no… Jezu, naprawdę wygląda jak powieść głównego nurtu!

Jak wyjaśnić, że każdy taki nacisk to kolejny gwóźdź do trumny, w której złożyłeś swoje nadzieje na to, że będziesz pisał o tym, o czym chcesz? O tym, co jest dla ciebie ważne?

Patrzysz więc na tego gościa z mikrofonem, piorunujesz wzrokiem wściekłych księgarzy, redaktorowi każesz zaczekać i myślisz tak: Mogę to wyjaśnić. Mogę im powiedzieć, że najpiękniejsza w zawodzie pisarza jest swoboda zapuszczania się we wszystkie interesujące zakamarki, luksus… nie, nie luksus, raczej świadomość, tak, świadomość obcowania ze zsyłanymi przez muzę snami, które musisz przekształcić najlepiej, jak potrafisz, i pokazać światu, nie bacząc na to, czy znajdziesz czytelników. Mogę wytłumaczyć przymus napisania dobrej książki bez względu na to, czy ilustrator odpowiedzialny za okładkę będzie wiedział, co z nią zrobić, czy nie. Mogę opowiedzieć, jaki to zaszczyt móc wytyczać nowe szlaki, nawet kiedy dyrektor miejscowej księgarni wstawia twoją powieść do OKULTYSTYCZNEJ LITERATURY FAKTU i prosi… nie, zabrania dystrybutorowi przysyłania dalszych książek pisanych przez człowieka, który jest ewidentnym schizofrenikiem. Wszystko to mogę im wyłuszczyć, każdemu czytelnikowi z osobna, niechętnemu szowiniście SF, fanowi horroru, zarozumiałemu nowojorskiemu recenzentowi i niewydarzonemu miłośnikowi „poważnej literatury” mogę pokazać, co to znaczy być pisarzem!

A potem znów spoglądasz na kolesia z mikrofonem i myślisz sobie: Nie, jednak nie.

I mówisz:

– Moja następna powieść to będzie SF.

Następne opowiadanie jest właśnie SF. Cudownie mi się je pisało, a potem z wielką przyjemnością wróciłem do tego wszechświata i wykorzystałem Wspomnienie o Siri jako punkt wyjścia do liczących łącznie około półtora tysiąca stron Hyperiona i Upadku Hyperiona.

Zalążkiem tej historii była zaś myśl, która naszła mnie pewnego wieczoru tuż przed zaśnięciem: A co by było, gdyby Romeo i Julia przeżyli?

Rozumiecie? Romeo i Julia opowiedziane przez tego wyrobnika sci-fi/fantasy/horroru, który w wolnych chwilach pisywał scenariusze do sitcomów i historycznych oper mydlanych?

Uważajcie na aluzje. Na iluzje również.

Wspomnienie o Siri

Wspinam się do stojącego na stromym wzgórzu grobu Siri w dniu, w którym wyspy wracają na płytkie morza Archipelagu Równikowego. Dzień jest idealny i za to go nienawidzę. Niebo jest równie spokojne jak morza z opowieści o Starej Ziemi, płycizny mienią się odcieniami ultramaryny, a rdzawa wierzbica na stoku nieopodal mnie faluje w powiewach ciepłej morskiej bryzy.

W taki dzień lepsze byłyby nisko zawieszone chmury i posępna szaruga. Lepsze byłoby lekkie zamglenie albo nawet spowijająca wszystko gęsta mgła, która osadza się wilgocią na masztach statków w porcie w Pierwogrodzie i budzi ze snu róg przeciwmgielny w latarni morskiej. Lepszy byłby jeden z tych porywistych morskich samumów wiejących z zimnego południa, pędzących przed sobą pływające wyspy wraz z doglądającymi ich delfinami, dopóki jedne i drugie nie schronią się wśród naszych atoli i skalnych wysepek.

Wszystko byłoby lepsze od tego ciepłego wiosennego dnia, kiedy słońce wędruje po sklepieniu nieba tak błękitnym, że aż chce mi się biec, sadzić długie, wysokie susy i tarzać się w miękkiej trawie, tak jak to robiliśmy z Siri dokładnie w tym miejscu.

Dokładnie tutaj. Przystaję i rozglądam się. Trawy gną się i falują niczym futro jakiegoś ogromnego zwierza, kiedy słonawy wiatr dmie z południa. Osłaniam oczy i bacznie przepatruję horyzont, lecz nie dostrzegam tam żadnego ruchu. Za rafą z lawy morze zaczyna się burzyć w nerwowe, krótkie fale.

– Siri – szepczę.

Wypowiadam jej imię bezwiednie. Tłum zatrzymuje się sto metrów poniżej mnie na stoku, żeby obserwować mnie i odsapnąć. Uroczysta procesja żałobników ciągnie się ponad kilometr do miejsca, gdzie wznoszą się pierwsze białe budynki miasta. Na czele pochodu dostrzegam siwą i łysiejącą głowę mojego młodszego syna. Nosi niebiesko-złote szaty Hegemonii. Wiem, że powinienem na niego poczekać, iść razem z nim, ale on i pozostali podstarzali członkowie Rady nie są w stanie nadążyć za moimi młodymi, wytrenowanymi na statku mięśniami i miarowym krokiem. Niemniej jednak dobre wychowanie nakazuje mi poczekać na niego, moją wnuczkę Lirę i mojego dziewięcioletniego wnuka.

Do diabła z tym. I do diabła z nimi.

Odwracam się i wbiegam po stromiźnie. Moja luźna bawełniana koszula jest mokra od potu, gdy docieram na łagodnie wysklepiony wierzchołek i dostrzegam grób.

Grób Siri.

Zatrzymuję się. Wiatr mnie chłodzi, chociaż promienie słońca są całkiem ciepłe, kiedy skrzą się na nieskazitelnie białym kamieniu cichego mauzoleum. Przy zamkniętym wejściu grobowca rośnie wysoka trawa. Rzędy wyblakłych świątecznych proporców na hebanowych drzewcach stoją wzdłuż wąskiej żwirowej ścieżki.

Z wahaniem okrążam grobowiec i podchodzę do odległego o parę metrów urwiska. Wierzbica jest przygięta i zdeptana w miejscu, gdzie zuchwali i bezmyślni turyści rozkładali koce na pikniki. Kręgi wyznaczające miejsca na ogniska zostały ułożone z idealnie okrągłych i idealnie białych kamieni skradzionych z obrzeża żwirowej ścieżki.

Nie mogę się nie uśmiechnąć. Znam rozciągający się stąd widok: rozległy łuk zewnętrznego portu z naturalnym falochronem, niskie, białe budynki Pierwogrodu, barwne kadłuby i maszty katamaranów kołyszących się na kotwicach. W pobliżu kamienistej plaży na tyłach ratusza młoda kobieta w białej spódnicy podchodzi na skraj wody. Przez sekundę myślę, że to Siri, i serce bije mi jak szalone. Prawie jestem gotowy unieść ręce w odpowiedzi na jej machanie, ale ona wcale do mnie nie macha. Patrzę w milczeniu, jak odwraca się i znika w cieniu starego hangaru na łodzie.

W górze, wysoko nad urwiskiem, szerokoskrzydły jastrząb krąży nad laguną, unoszony wstępującymi prądami termicznymi, i wyczulonym na podczerwień spojrzeniem przeczesuje rozfalowane łany sinorostów. Szuka fok siodlastych albo niemrawców. Natura jest głupia, myślę i siadam na miękkiej trawie. Natura przygotowuje całkiem niewłaściwą oprawę dla takiego dnia, a potem okazuje się na tyle nieczuła, żeby dorzucić ptaka szukającego zwierzyny, która dawno uciekła z zanieczyszczonych wód w pobliżu rozrastającego się miasta.

Przypominam sobie innego jastrzębia, który kołował w powietrzu w tamtą noc, kiedy pierwszy raz przyszliśmy z Siri na to wzgórze. Pamiętam księżycowe światło na jego skrzydłach i dziwny, niepokojący krzyk, odbijający się echem od klifu i przeszywający ciemne powietrze nad gazowymi latarniami położonej w dole wioski.

Siri miała szesnaście lat… nawet mniej, niecałe szesnaście. Księżycowy blask, który muskał jastrzębie skrzydła w górze, malował mlecznym światłem także jej nagą skórę i kładł cienie pod miękkimi kręgami piersi. Spojrzeliśmy w górę, zdjęci wyrzutami sumienia, kiedy okrzyk jastrzębia przeszył noc.

– „To nie skowronek przecież, ale słowik śpiewał przed chwilą! Niech cię to nie trwoży”[1] – powiedziała Siri.

– Hę? – mruknąłem.

Ona miała prawie szesnaście lat. Ja miałem dziewiętnaście. Ona znała jednak powolne tempo książek i kadencje teatru pod gwiazdami. Ja znałem tylko gwiazdy.

– Spokojnie, młody żeglarzu – szepnęła i pociągnęła mnie na ziemię obok siebie. – To tylko stary jastrząb poluje. Durne ptaszysko. Wracaj tu, żeglarzu. Wracaj, Merinie.

Los Angeles wybrało akurat tę chwilę, by wznieść się nad horyzont i poszybować na zachód jak porwana wiatrem iskierka, przez obce konstelacje Maui-Przymierza, świata Siri. Leżałem obok niej i opisywałem działanie wspaniałego statku nadświetlnego, który nad naszymi głowami skrzył się w blasku słońca na tle gęstniejącej nocy, podczas gdy moja ręka zsuwała się coraz niżej po jej gładkim boku. Aksamitna w dotyku skóra wydawała się naelektryzowana; oddech, który czułem na ramieniu, przyśpieszał. Zniżyłem twarz do zagłębienia u nasady jej szyi, do potarganych włosów pachnących potem i perfumami.

– Siri – mówię i tym razem to imię nie pojawia się nieproszone.

Pode mną, poniżej grzbietu wzgórza i cienia białego grobowca, tłum przestępuje z nogi na nogę. Niecierpliwią się. To przeze mnie. Chcą, żebym otworzył grobowiec, żebym wszedł, żebym miał chwilę dla siebie w chłodnej, cichej pustce, która zastąpiła ciepłą obecność, jaką stanowiła moja Siri. Chcą, bym się pożegnał. Wtedy będą mogli kontynuować swoje rytuały i obrzędy, otworzą transportal i dołączą do Sieci Hegemonii.

Do diabła z tym. Do diabla z nimi wszystkimi.

Wyrywam ze zwartej darni źdźbło trawy, zgryzam słodką łodyżkę i wypatruję na horyzoncie pierwszych oznak powrotu migrujących wysp. O poranku cienie wciąż są długie. Dzień jest młody. Posiedzę tu chwilę i powspominam.

Powspominam Siri.

***

Kiedy ją pierwszy raz zobaczyłem, była… Czym właściwie? Chyba ptakiem. Nosiła maskę z barwnymi piórami. Kiedy ją zdjęła, żeby dołączyć do grupowego kadryla, w blasku pochodni jej włosy zalśniły głębokim kasztanowym odcieniem. Miała ogniste rumieńce na policzkach i chociaż oddzielały nas zatłoczone błonia, widziałem, jak olśniewająca zieleń jej oczu kontrastuje z letnim żarem twarzy i włosów. To była Świąteczna Noc, rzecz jasna. Roztańczone pochodnie sypały skrami unoszonymi przez silny wiatr dmący znad portu, huk przyboju i łopot proporców niemal zagłuszały muzykę flecistów, siedzących na falochronie i przygrywających przepływającym wyspom. Siri miała prawie szesnaście lat i jej uroda płonęła jaśniej od wszystkich pochodni ustawionych wokół błoń. Przepchnąłem się przez roztańczony tłum i podszedłem do niej.

Dla mnie od tej chwili minęło zaledwie pięć lat, dla nas obojga zdarzyło się to ponad sześćdziesiąt pięć lat temu. A mnie i tak wydaje się, że to było zaledwie wczoraj.

Źle to opowiadam.

Od czego zacząć?

***

– Co powiesz na to, żebyśmy zorganizowali sobie małe bzykanko, młody? – zapytał Mike Osho.

Niski, przysadzisty Mike o pulchnej twarzy będącej zmyślną karykaturą Buddy był wtedy dla mnie bogiem. Wszyscy byliśmy bogami: długowieczni, jeśli nie nieśmiertelni, dobrze opłacani, chociaż nie do końca boscy. Hegemonia wybrała nas do załogi jednego z jej bezcennych kosmicznych statków z napędem kwantowym, jak więc mogliśmy nie być bogami? Sęk w tym, że Mike – błyskotliwy, nieprzewidywalny, zuchwały Mike – był nieco starszy i stał odrobinę wyżej w pokładowym panteonie niż młody Merin Aspic.

– Ha! Zero szans – odparłem.

Szorowaliśmy się po dwunastogodzinnej zmianie przy transportalu. Kursowanie z robotnikami do wybranego przez nich miejsca budowy, odległego o sto sześćdziesiąt trzy tysiące kilometrów od Maui-Przymierza, było dla nas znacznie mniej prestiżowym zajęciem niż czteromiesięczny skok z przestrzeni Hegemonii. W trakcie nadświetlnej części podróży byliśmy starszymi specjalistami: czterdziestu dziewięciu ekspertów, których zadaniem było przewiezienie około dwustu nerwowych pasażerów. Potem nasi pasażerowie włożyli skafandry kosmiczne, a my, załoga, zostaliśmy zredukowani do roli zwykłych kierowców ciężarówek, kiedy ekipa budowlana mocowała się z ulokowaniem we właściwym miejscu pękatej sfery osobliwości.

– Zero szans – powtórzyłem. – Chyba że lądowcy wybudowali burdel na tej wydzierżawionej nam wysepce, na której poddają nas kwarantannie.

– Nie, nic podobnego – odparł Mike, szczerząc zęby w uśmiechu.

Zbliżał się nasz trzydniowy urlop planetarny, ale z odpraw kapitana Singha i biadolenia innych żeglarzy wiedzieliśmy, że w naszym przypadku odpoczynek na planecie sprowadzi się do siedzenia plackiem na zarządzanej przez Hegemonię wysepce o wymiarach cztery na siedem mil. Nie była to nawet jedna z tych słynnych pływających wysp, nic z tych rzeczy: po prostu jeden z wielu wulkanicznych szczytów w okolicy równika. Na miejscu mogliśmy liczyć na prawdziwą grawitację pod stopami, niefiltrowane powietrze do oddychania i okazję popróbowania niesyntetycznego jedzenia. Mogliśmy też oczekiwać, że jedyną namiastką stosunków z kolonistami z Maui-Przymierza będą dla nas zakupy miejscowych pamiątek w sklepie wolnocłowym, prowadzonym zresztą przez ludzi z Hegemonii. Wielu naszych wolało więc spędzić urlop na Los Angeles.

– To niby jakim cudem mielibyśmy pobzykać, Mike? Planeta jest dla nas niedostępna do czasu ukończenia budowy transportalu, a do tego brakuje jeszcze jakichś sześćdziesięciu lat czasu miejscowego. A może miałeś na myśli Meg z serwerowni?

– Trzymaj się mnie, młody – odparł Mike. – Dla chcącego nic trudnego.

Trzymałem się więc Mike’a. W lądowniku było nas tylko pięciu. Zawsze emocjonowało mnie spadanie z wysokiej orbity w atmosferę prawdziwego świata, zwłaszcza gdy ten świat przypominał Starą Ziemię w takim stopniu jak Maui-Przymierze. Patrzyłem na niebiesko-biały rąbek tarczy planety, aż morza wreszcie znalazły się na dole, a my zanurkowaliśmy w atmosferę i delikatnym ślizgiem zbliżaliśmy się do terminatora z prędkością trzykrotnie większą niż prędkość wydawanych przez lądownik dźwięków.

Byliśmy wtedy bogami. Ale nawet bogowie muszą czasem zstąpić ze swoich podniebnych tronów.

***

Ciało Siri nigdy nie przestało mnie zadziwiać. Cały tamten czas spędzony na Archipelagu, trzy tygodnie w ogromnym, rozkołysanym domu na drzewie pod wydętymi na wietrze liściożaglami, z delfinami-pasterzami towarzyszącymi nam niczym eskorta, z zachwycającymi tropikalnymi zachodami słońca, pod nocnym baldachimem gwiazd, z kilwaterem poznaczonym tysiącem fosforyzujących wirów, które naśladowały konstelacje na niebie… A ja zapamiętałem właśnie ciało Siri. Z jakiegoś powodu – może to nieśmiałość, może lata rozłąki – przez pierwsze parę dni naszego pobytu na Archipelagu nosiła dwa paseczki kostiumu kąpielowego i delikatna biel jej piersi i podbrzusza nie zdążyła pociemnieć na tyle, by dopasować się do reszty opalenizny, zanim znów musiałem odlecieć.

Pamiętam ją z tamtego pierwszego razu. Trójkąty w księżycowym świetle, kiedy leżeliśmy na miękkiej trawie nad Pierwogrodem. Jej jedwabne figi czepiały się źdźbeł wierzbicy. Była w niej wtedy dziecięca skromność, lekkie wahanie, jak wtedy, gdy przychodzi nam coś oddać przedwcześnie – ale także duma. Ta sama duma, która później pozwoliła jej stawić czoło gniewnemu tłumowi separatystów na schodach konsulatu Hegemonii w Trójpołudniu i odesłać ich zawstydzonych do domów.

Pamiętam moje piąte lądowanie na Maui-Przymierzu, nasze Czwarte Ponowne Spotkanie. Była to jedna z nielicznych sytuacji, kiedy widziałem ją płaczącą. Z racji swojej sławy i mądrości emanowała niemal królewskim majestatem. Czterokrotnie została wybrana do Wszechrzeczy; Rada Hegemonii zwracała się do niej po porady i wskazówki. Nosiła swoją niezależność niczym królewski płaszcz, a jej płomienna duma płonęła wtedy najjaśniej. Kiedy jednak znaleźliśmy się sami w kamiennej willi na południe od Fevarone, to ona pierwsza odwróciła się ode mnie. Denerwowałem się, przerażała mnie ta potężna nieznajoma, ale to Siri – wyprostowana, dumna Siri – odwróciła się twarzą do ściany i powiedziała przez łzy:

– Odejdź. Odejdź, Merinie. Nie chcę, żebyś mnie oglądał. Jestem staruchą, całkiem zwiotczałą i obwisłą. Odejdź.

Przyznaję, że potraktowałem ją wtedy dość brutalnie. Lewą ręką przyszpiliłem jej nadgarstki do ściany z siłą, która nawet mnie samego zaskoczyła, i jednym szarpnięciem rozerwałem przód jej jedwabnej szaty. Całowałem jej ramiona, szyję, wyblakłe cienie rozstępów na napiętym brzuchu, bliznę na udzie po wypadku na śmigu, do którego doszło jakieś czterdzieści lat wcześniej – wedle jej rachuby. Całowałem siwiejące włosy i linie wyżłobione na niegdyś gładkich policzkach. Scałowałem jej łzy.

***

– Jezu, Mike, to na pewno jest niezgodne z prawem – powiedziałem, kiedy mój przyjaciel rozwinął wyjętą z plecaka aeromatę.

Znajdowaliśmy się na wyspie numer 241, bo taką romantyczną nazwę nadali handlarze z Hegemonii temu ponuremu wulkanicznemu pryszczowi, który wybrali na miejsce naszego urlopu. Wyspa 241 znajdowała się niecałe pięćdziesiąt kilometrów od najstarszych osad kolonialnych, ale równie dobrze mogła być od nich oddalona o pięćdziesiąt lat świetlnych. Żaden miejscowy statek nie mógł do niej przybić, kiedy znajdowali się tam budowniczowie transportalu albo załoga Los Angeles. Koloniści na Maui-Przymierzu nadal mieli trochę starych i sprawnych śmigów, ale za obopólną zgodą wstrzymywali się od przelotów nad wyspą. Poza zbiorowymi sypialniami, plażą, przy której można było popływać, i wolnocłowym sklepem, na wyspie nie było niczego ciekawego dla żeglarzy. Pewnego dnia, kiedy Los Angeles przetransportuje do układu ostatnie części, i budowa transportalu zostanie zakończona, urzędnicy Hegemonii zamienią wyspę w centrum handlu i turystyki, ale do tego czasu będzie to prymitywna osada z lądowiskiem, nowiutkimi zabudowaniami z miejscowego białego kamienia i garstką znudzonych pracowników obsługi naziemnej. Mike zgłosił nas na trzydniową wyprawę z plecakami na najbardziej stromy i najmniej dostępny kraniec małej wysepki.

– Na miłość boską, nie chcę iść na wycieczkę – powiedziałem. – To już wolę zostać na L.A. i podłączyć się do symstymu.

– Zamknij się i chodź ze mną – odparł Mike, więc jako bóstwo pomniejsze, posłuszne starszemu i mądrzejszemu, zamknąłem się i poszedłem za nim.

Dwie godziny mozolnego przedzierania się przez kłujący gąszcz kolcodrzewu doprowadziły nas do krawędzi jęzora lawy, kilkaset metrów nad rozbijającymi się o brzeg falami. Znajdowaliśmy się w pobliżu równika na planecie, gdzie dominował tropikalny klimat, ale na tej odsłoniętej półce skalnej wiatr zawodził przeraźliwie, a ja szczękałem zębami z zimna. Zachód słońca był czerwoną smugą między ciemnymi cumulusami. Nie miałem ochoty na noc pod gołym niebem w takim miejscu.

– Daj spokój – powiedziałem. – Schowamy się przed wiatrem i rozpalimy ognisko. Nie mam pojęcia, jak, u diabła, rozbijemy namiot na tej skale.

Mike usiadł i zapalił skręta.

– Zajrzyj do swojego plecaka, młody.

Zawahałem się. Powiedział to zupełnie zwyczajnie, ale był to beznamiętny ton typowy dla kawalarza tuż przed tym, jak wyleje ci na głowę wiadro wody. Przykucnąłem i zacząłem obmacywać nylonowy plecak. Rozpoznałem tylko stare płynopianowe pudełka, dzięki którym wyglądał na wypchany, i kompletny kostium arlekina, łącznie z maską i dzwoneczkami na palcach stóp.

– Czyś ty… Czy to… Całkiem ci odbiło? – wykrztusiłem.

Szybko się zmierzchało. Sztorm mógł, ale nie musiał ominąć nas od południa. Przybój srożył się w dole jak wygłodniała bestia. Gdybym wiedział, jak wrócić stamtąd po ciemku, może bym się zastanowił, czy nie rzucić szczątków Mike’a Osho rybom na pożarcie.

– A teraz zobacz, co jest w moim plecaku – odparł.

Wytrząsnął kilka pudeł, wyjął trochę ręcznie robionych błyskotek, jakie widywałem na Renesansie, a na koniec wyciągnął kompas inercyjny, pióro laserowe, które ochrona statku mogłaby (choć nie musiała) uznać za ukrytą broń, drugi kostium arlekina (uszyty dla kogoś o bardziej krągłej sylwetce) oraz aeromatę.

– Jezu, Mike… – Przesunąłem ręką po zawiłym wzorze starego dywanika. – To na pewno jest niezgodne z prawem.

– Nie zauważyłem u nas żadnego celnika – odparł Mike z szerokim uśmiechem. – I szczerze wątpię, czy miejscowi mają jakieś rozporządzenia dotyczące kontroli ruchu.

– No tak, ale… – Urwałem i rozwinąłem matę do końca. Miała nieco ponad metr szerokości i ze dwa długości. Kosztowna tkanina wyblakła ze starości, ale sploty sterujące nadal błyszczały jak świeża miedź. – Gdzieś ty to dorwał? Nadal działa?

– Na Ogrodzie – wyjaśnił Mike i upchnął nasze kostiumy oraz resztę sprzętu do swojego plecaka. – I owszem, działa. Minęło ponad sto lat, odkąd stary Vladimir Sholokov, emigrant ze Starej Ziemi, genialny lepidopterolog i inżynier systemów EM, stworzył na Nova Terra pierwszą aeromatę, prezent dla swojej ślicznej, młodziutkiej siostrzenicy. Legenda mówi, że siostrzenica wzgardziła podarunkiem, ale w ciągu dziesięcioleci aeromaty stały się wręcz absurdalnie popularne, bardziej wśród bogatych dorosłych niż dzieci – dopóki nie zakazano ich na większości światów Hegemonii. Były niebezpieczne w obsłudze, stanowiły przejaw marnotrawstwa ekranowanych monowłókien i nie dało się zapanować nad nimi w kontrolowanej przestrzeni powietrznej, dlatego stały się ciekawostką zarezerwowaną dla bajek na dobranoc, muzeów i kilku planet kolonialnych.

– Musiała kosztować fortunę – powiedziałem.

– Trzydzieści marek – odrzekł Mike i usadowił się pośrodku dywanika. – Staruszek na targu w Carvnalu, który mi ją sprzedał, myślał, że nie jest nic warta. I nie była… dla niego. Zabrałem ją na statek, naładowałem, przeprogramowałem chipy inercyjne i voilà!

Dotknął zawiłego wzoru. Mata zesztywniała i uniosła się piętnaście centymetrów nad ziemię. Spojrzałem na nią z powątpiewaniem.

– No dobrze, ale co będzie, jeśli…

– Nie bój żaby – odparł Mike i niecierpliwie poklepał dywanik za sobą. – Jest w pełni naładowana. Potrafię się nią posługiwać. No już, wskakuj albo się odsuń. Chcę wyruszyć, zanim nadciągnie burza.

– To chyba nie jest…

– Daj spokój, Merin. Zdecydujże się. Nie mam czasu.

Wahałem się jeszcze przez sekundę, może dwie. Jeśli zostaniemy przyłapani poza wyspą, wyrzucą nas ze statku. A praca na statku była teraz całym moim życiem – taką decyzję podjąłem, kiedy podpisałem kontrakt na osiem misji na Maui-Przymierze. Co więcej, od cywilizacji dzieliło mnie dwieście lat świetlnych oraz pięć i pół roku długu czasowego; nawet gdyby zabrali nas z powrotem do przestrzeni Hegemonii, podróż w obie strony zabrałaby nam jedenaście lat z życia naszych przyjaciół i rodzin. Dług czasowy był nieubłagany.

Wgramoliłem się na unoszącą się w powietrzu aeromatę i usadowiłem za plecami Mike’a, który wcisnął między nas plecak, kazał mi się trzymać i klepnął sploty sterujące. Mata uniosła się na pięć metrów nad skalny występ, skręciła z przechyłem w lewo i śmignęła ponad obcym oceanem. Trzysta metrów pod nami grzywacze bieliły się w pogłębiającym się mroku. Wznieśliśmy się wyżej nad wzburzonymi wodami i skierowaliśmy na północ.

W takich chwilach rodzą się całe nowe przyszłości.

***

Pamiętam rozmowę z Siri w czasie naszego Drugiego Ponownego Spotkania, wkrótce po tym, jak pierwszy raz odwiedziliśmy willę na wybrzeżu w okolicy Fevarone. Spacerowaliśmy plażą. Alón został w mieście pod opieką Magritte – i bardzo dobrze, nie czułem się swobodnie w towarzystwie tego chłopca. Tylko niezaprzeczalna powaga w jego zielonych oczach i niepokojąco znajome (jakbym patrzył w lustro) krótkie, ciemne loki i zadarty nos pozwalały mi powiązać go w myślach ze mną… z nami. Jeszcze ten przelotny, lekko sardoniczny uśmieszek, na którym go przyłapywałem, skrywany przed Siri, kiedy ta go ganiła. Ten uśmieszek miał w sobie za dużo cynicznego rozbawienia i rezerwy, żeby dziesięciolatek mógł się go nauczyć. Znałem go doskonale. Myślałem, że takich rzeczy człowiek nie dziedziczy, tylko je nabywa.

– Bardzo mało wiesz – powiedziała Siri.

Brodziła boso w płytkim basenie pływowym. Od czasu do czasu podnosiła jakąś muszlę, szukała na niej skaz i upuszczała ją z powrotem do zmąconej wody.

– Zostałem gruntownie przeszkolony – odpowiedziałem.

– Nie wątpię – zgodziła się Siri. – Wiem, że jesteś wykwalifikowany, ale niewiele wiesz.

Poirytowany, nie bardzo wiedząc, jak zareagować, szedłem za nią ze spuszczoną głową. Wykopałem z piasku biały kawałek lawy i cisnąłem nim daleko do zatoki. Nad wschodnim horyzontem zbierały się deszczowe chmury. Złapałem się na tym, że chciałbym już wrócić na pokład statku. Tym razem bez entuzjazmu wróciłem na Maui-Przymierze i wiedziałem już, że powrót był błędem. To była moja trzecia wizyta na planecie, nasze Drugie Ponowne Spotkanie, jak nazywali je poeci i lud Siri. Do dwudziestych pierwszych urodzin brakowało mi pięciu miesięcy; Siri zaledwie trzy tygodnie wcześniej skończyła trzydzieści siedem lat.

– Byłem w mnóstwie miejsc, których ty nigdy nie widziałaś – odpowiedziałem w końcu.

Nawet dla mnie zabrzmiało to dziecinnie, jakbym się dąsał.

– Och, z pewnością – powiedziała Siri i klasnęła w dłonie.

Przez sekundę widziałem w jej entuzjazmie moją inną Siri, młodą dziewczynę, o której marzyłem w czasie długich dziewięciu miesięcy podróży. A potem wyobrażenie zmieniło się w brutalną rzeczywistość i aż nazbyt wyraźnie uprzytomniłem sobie jej krótkie włosy, wiotczejące mięśnie szyi i żyły uwypuklające się na grzbietach niegdyś ukochanych rąk.

– Byłeś w miejscach, których ja nigdy nie zobaczę – dodała pośpiesznie. Jej głos był niemal taki sam. Niemal. – Merinie, mój kochany, widziałeś rzeczy, których ja nawet nie potrafię sobie wyobrazić. Znasz pewnie takie fakty na temat wszechświata, których istnienia ja nawet się nie domyślam. Ale tak naprawdę bardzo mało wiesz, kochanie.

– Siri, o czym ty, u diabła, mówisz?

Usiadłem na na wpół zatopionej kłodzie obok pasa wilgotnego piasku i podciągnąłem kolana, wznosząc je między nami jak płot.

Siri przestała brodzić w wodzie i podeszła, żeby uklęknąć przede mną. Ujęła moje ręce w swoje. Chociaż moje były większe, cięższe, miały grubsze palce i kości, to wyraźnie czułem jej siłę. Wyobrażałem sobie, że jest to siła lat, których z nią nie dzieliłem.

– Musisz pożyć, żeby naprawdę wiedzieć pewne rzeczy, ukochany. Narodziny Alóna pomogły mi to zrozumieć. W wychowywaniu dziecka jest coś, co pomaga wyraźniej wyczuwać to, co jest prawdziwe.

– Co masz na myśli?

Odwróciła na chwilę wzrok i machinalnie odgarnęła pasemko włosów. Lewą ręką zdecydowanie przytrzymywała moje dłonie.

– Nie jestem pewna – odpowiedziała cicho. – Myślę, że człowiek zaczyna wyczuwać, kiedy pewne rzeczy nie są ważne. Nie bardzo wiem, jak to ująć. Jeśli przez trzydzieści lat wchodzisz do sal wypełnionych obcymi twarzami, czujesz mniejszą presję, niż gdybyś miał tylko piętnaście lat takich doświadczeń. Wiesz, co ta sala i ludzie w niej czekający szykują dla ciebie, i po to właśnie tam wchodzisz. A jeśli tego tam nie ma, od razu wyczuwasz, wycofujesz się i zajmujesz swoimi sprawami. Po prostu wiesz więcej o tym, co jest, a co nie jest ważne, i jak niewiele masz czasu, żeby nauczyć się odróżniać jedno od drugiego. Rozumiesz mnie? Czy chociaż trochę mnie rozumiesz?

– Nie – przyznałem.

Siri skinęła głową i zagryzła wargi. Nie odzywała się przez dłuższą chwilę. Zamiast tego pochyliła się i pocałowała mnie. Jej usta były suche i lekko niepewne. Nie reagowałem przez sekundę, patrząc na niebo za jej plecami. Potrzebowałem chwili na zastanowienie. Potem jednak poczułem ciepły napór jej języka i zamknąłem oczy. Za nami zaczynał się przypływ. Poczułem ciepło i podniecenie, kiedy rozpięła mi koszulę i przesunęła paznokciami po mojej piersi. Przez chwilę między nami była pustka, otworzyłem więc oczy – w samą porę, żeby zobaczyć, jak Siri rozpina ostatnie guziki białej sukienki. Jej piersi były krąglejsze, niż pamiętałem, cięższe, sutki większe i ciemniejsze. Rześkie powietrze kąsało nas, dopóki nie zsunąłem sukienki z jej ramion i nasze ciała się nie zetknęły. Ześliznęliśmy się z kłody na ciepły piasek. Mocniej przytuliłem Siri, cały czas zdumiony, jakim cudem mogłem uznać ją za silniejszą. Miała słoną skórę.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

1. W. Shakespeare, Romeo i Julia, przeł. S. Barańczak. [wróć]