Copyright © Agata Passent, 2024

Wybór i przygotowanie

Marta Dobromirska-Passent

Korekta

Patrycjusz Pilawski

Anna Sidorek

Fundacja wyraża podziękowanie

pani Magdzie Umer i panu Maciejowi Łyszkiewiczowi

za przekazanie kilku nieznanych wierszy Poetki.

Projekt okładki

Michał Poniedzielski

Książka powstała we współpracy

z Fundacją Okularnicy

im. Agnieszki Osieckiej

ISBN 978-83-8391-605-7

Warszawa 2024

Wydawca

Prószyński Media Sp. z o.o.

ul. Rzymowskiego 28, 02-651 Warszawa

www.proszynski.pl

MELODIA ZŁUDZEŃ

A JA JESTEM NIEŚMIERTELNA

Tacy piękni zakochani

dotykają ust i rąk.

Księżycowi zakochani

hermetyczny mają krąg.

Przemijają zakochani,

ja zostaję.

Bo ja jestem nieśmiertelna,

stąd mój gest i styl.

Ten bohater i ta szelma

są tu tylko parę chwil.

Z wypiekami, z ambicjami,

wyruszają zbawiać świat.

Honorami, sztandarami

potrząsają parę lat.

Przemijają z honorami,

ja zostaję.

Bo ja jestem nieśmiertelna,

stąd mój gest i styl.

Ten bohater i ta szelma

są tu tylko parę chwil.

A NA CZAS WOJNY

Szmaragdów sznur pragnę mieć,

pochlebców dwór pragnę mieć.

Lecz na czas wojny podaruj mi

kropelkę białosiwej mgły.

Lecz na czas wojny podaruj mi

kropelkę białosiwej mgły.

Nie lękam się chłodu gwiazd,

choć wilczy tren zbudził nas.

Lecz na czas wojny, na czarne dni

podaruj mi krople mgły.

A na czas wojny, na czarne dni

podaruj mi krople mgły.

Chciałabym mieć sukien sto,

chciałabym mieć wielki dom.

A na czas wojny podaruj mi

wilgotne, purpurowe bzy.

A na czas wojny podaruj mi

wilgotne, purpurowe bzy.

Nie lękam się mroźnych zim,

wichury, co w niebie śpi.

Lecz na czas wojny, na czarne dni

potrzebne mi twoje bzy.

A na czas wojny, na czarne dni

potrzebne mi twoje bzy.

Niech niebo nam deszcze śle,

niech żyta łan srebrzy się.

A na czas wojny daj Boże nam

jedynie zapomnienia dar.

A na czas wojny daj Boże nam

jedynie zapomnienia dar.

Nie lękam się świstu kul,

nie lękam się śnieżnych pól.

A na czas wojny, daj Boże, och,

ten jeden dar – pamięć złą.

A na czas wojny, daj Boże, och,

ten jeden dar – pamięć złą.

A na czas wojny, daj Boże, och,

Ten jeden dar – pamięć złą...

ACH, KIM JEST TA PANI

Dlaczego to tak, dlaczego to tak?

Dlaczego nam serca wciąż biją tik-tak?

Choć młodość odchodzi, złośliwa jak kot,

to serce wciąż bije gotowe do psot.

Ach, kim jest ta pani,

co zwie się miłością?

Kto umie tak zranić,

porazić zazdrością?

Ach, kim jest ta pani,

co kłamie jak z nut

i w oczy cygani,

że zdarzył się cud?

Ach, któż to, ach, kto

podaje ci kwiat,

by wyrwać go z rąk

i odejść hen, w świat?

Dlaczego to tak, dlaczego to tak?

Choć tyle doświadczeń, rozumu wciąż brak.

Choć skronie siwieją u panów, u pań,

to serce wciąż bije, to serce – ten drań...

Ach, kim jest ta pani,

co zwie się miłością,

co w noc z walizkami

ucieka ze złością?

Ach, kim jest ta pani,

co kocha i klnie,

i pije, i pali,

i bywa na dnie?

Ach, któż to, ach, kto

przysięga we łzach

i nagle – no cóż,

i nagle – ach, krach?

Dlaczego to tak, dlaczego to tak?

Dlaczego nam serca wciąż biją tik-tak?

Dlaczego wśród tylu katastrof i burz

wciąż chce się słowika i maja, i róż?

Ach, kim jest ta pani,

co zwie się miłością?

Kto umie tak bawić,

tak wabić, tak objąć?

Ach, kim jest ta pani,

przybywa tu skąd,

by uczyć na pamięć

swych oczu i rąk?

Ach, któż to, ach, kto

od tylu już lat

powtarza nam wciąż,

że piękny jest świat?

Ach, któż to, ach, kto

od tylu już lat

powtarza nam wciąż,

że piękny jest świat...?

ACH, SKĄD

Dzień dobry, kochanie, na łące,

dzień dobry, kochanie, na polu.

To żółte na górze – to słońce.

Powiedz, czy oczy nie bolą?

Ach, skąd,

ach, skąd.

Dzień dobry, kochanie, w pokoju,

dzień dobry, kochanie, przy kawie.

Patrz, ludzie się wcale nie boją.

Powiedz, czy ładnie w Warszawie?

Ach, skąd,

ach, skąd,

ach, skąd...

Dzień dobry, kochanie, w kochaniu,

dzień dobry, kochanie, w zaśnięciu.

To białe na niebie – to anioł,

więc zaśnij, nim zliczysz do pięciu.

Dzień dobry, kochanie, w rozłące,

Dzień dobry, kochanie, w rozstaniu.

Początek czasami jest końcem.

Mądre Cyganki nie kłamią!

Ach, skąd,

ach, skąd,

ach, skąd...

ALU, NIE MIEJ DO MNIE ŻALU

Nie wiedziałam, że ci na nim zależy,

nie wiedziałam, że to chłopak twój, ten Jerzy...

Nie wiedziałam, że chodzicie rok,

Alu – to był dla mnie szok!

Alu, nie miej do mnie żalu...

Spotkałam go na balu, tak jak ty.

Alu, nie miej do mnie żalu –

Te wczasy na Podhalu to tylko kilka dni...

Między nami nic takiego nie było –

małe kino dla dwóch osób, w deszcz, kochana...

Nie pamiętam nawet jego ust.

Alu, zawsze czułaś blues...

Alu, nie miej do mnie żalu...

Spotkałam go na balu, tak jak ty.

Alu, nie miej do mnie żalu –

Te wczasy na Podhalu to tylko kilka dni...

Ty masz dużo lepsze nogi, kochana,

i wychodzi tobie walet pik szałowy...

Proszę, pożycz mi dżinsowy płaszcz.

Alu, ty mnie przecież znasz...

Alu, nie miej do mnie żalu...

Spotkałam go na balu, tak jak ty.

Alu, nie miej do mnie żalu –

Te wczasy na Podhalu to tylko kilka dni...

Alu, nie miej do mnie żalu...

Spotkałam go na balu, tak jak ty.

Alu, nie miej do mnie żalu –

Te wczasy na Podhalu niewarte jednej łzy,

twojej łzy...

AZALIE

Na szydełku, na szydełku, na szydełku

umiem robić i chustkę, i szal.

Ale czasem, gdy splącze,

zaplącze się nić,

jednego mi robi się żal:

Czemu młodość trwa krótko

i znika we mgle?

Żyło się,

było się...

i – adieu!

Były kwiaty i motyle,

ale chwilę, tylko chwilę.

Czy pamiętasz tę azalię?

Już umarła, a mnie żal jej...

Czy pamiętasz tę azalię?

Już umarła, a mnie żal jej...

Na szydełku, na szydełku, na szydełku

umiem zrobić i sweter, i koc,

ale czasem, gdy splącze,

zaplącze się nić,

samotna wydaje się noc...

Jeszcze tli się iskierka

gdzieś w sercu na dnie:

Żyło się,

było się...

i – adieu!

Były walce i kadryle,

ale chwilę, tylko chwilę.

Czy pamiętasz tę azalię?

Już umarła, a mnie żal jej...

Czy pamiętasz tę azalię?

Już jej nie ma, a mnie żal jej...

BALLADA O DOBREJ ŻONIE

Gdy pachnie już maciejka

i noc zarzuca sieć,

jak dobrze główkę swej dziewczyny

przy swojej głowie mieć...

I wszyscy przyjaciele,

koledzy, bracia żon

gadają po kościele:

„Ale sobie, ale sobie,

ale sobie, ale sobie

dobrą żonę wziął!”.

Gdy żabi chór nam śpiewa

i świerszcz zaczyna grać,

jak dobrze obok swej dziewczyny

do rana słodko spać...

I wszyscy przyjaciele,

i brat, i swat, i teść

gadają po kościele:

„Jak to dobrze, jak to dobrze,

jak to dobrze, jak to dobrze

taką żonę mieć!”.

Gdy nocą lubi padać,

a rankiem lubi mżyć,

jak dobrze obok swej dziewczyny

do rana pięknie śnić...

I wszyscy przyjaciele,

i podchorążych wódz

gadają po kościele:

„Żeby tak się, żeby tak się,

żeby tak się, żeby tak się,

tak ożenić móc!”.

Gdy człek się zestarzeje

i śmierci zacznie bać,

jak dobrze ci ze swą dziewczyną

tak ręka w rękę stać...

Jak dobrze ci ze swą dziewczyną

tak ręka w rękę stać...

CIĄG DALSZY DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI

Spis treści

MELODIA ZŁUDZEŃ

A JA JESTEM NIEŚMIERTELNA

A NA CZAS WOJNY

ACH, KIM JEST TA PANI

ACH, SKĄD

ALU, NIE MIEJ DO MNIE ŻALU

AZALIE

BALLADA O DOBREJ ŻONIE