Spis treści

1. Redakcja

2. Autorzy

3. Wstęp

4. Rozdział 1. Wybrane zagadnienia orzecznictwa w praktyce lekarza medycyny pracy

5. Tematy publikacji w pełnej wersji

Landmarks

1. Cover

Redakcja

Redaktor: Anna Rubinkowska

Menedżer produktu: Anna Konarzewska-Żuczek

Menedżer segmentu: Alina Sulgostowska

Projekt graficzny okładki: Magdalena Huta

Korekta: Bożena Hałuszczyńska, Anna Pieckowska

Koordynator produkcji: Magdalena Huta

Druk: KRM Druk

Skład i łamanie: Dariusz Ziach

ISBN 978-83-8344-483-3

Copyright by Wiedza i Praktyka sp. z o.o.Warszawa 2024

Wiedza i Praktyka sp. z o.o.ul. Łotewska 9a, 03-918 Warszawa,tel. 22 518 29 29, faks 22 617 60 10, e-mail: cok@wip.pl NIP: 526-19-92-256, KRS: 0000098264 – Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie,XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego,wysokość kapitału zakładowego 200.000 zł,nr rejestrowy BDO: 000008579.

Publikację „Medycyna pracy w praktyce. Wybrane zagadnienia profilaktyki, orzecznictwa i najważniejsze rozwiązania prawne” przygotowano z zachowaniem najwyższej staranności i wykorzystaniem wysokich kwalifikacji, wiedzy oraz doświadczenia jej twórców. Zaproponowane w niej wskazówki, porady i interpretacje dotyczą sytuacji typowych. Ich zastosowanie w konkretnym przypadku może wymagać dodatkowych, pogłębionych konsultacji. Opublikowane rozwiązania nie mogą być traktowane jako oficjalne stanowisko organów i urzędów państwowych. W konsekwencji autorzy i redakcja nie mogą ponosić odpowiedzialności prawnej za zastosowanie zawartych w publikacji „Medycyna pracy w praktyce. Wybrane zagadnienia profilaktyki, orzecznictwa i najważniejsze rozwiązania prawne” wskazówek, przykładów, informacji itp. do konkretnych przypadków.

AUTORZY

dr Sylwia Gwiazdowska-Stańczak – psycholog transportu, pracownik Instytutu Psychologii w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II oraz Centrum Medycyny Pracy w Lublinie, ma kwalifikacje do przeprowadzania badań stanowisk górniczych oraz wydawania orzeczeń psychologicznych osobom ubiegającym się o broń lub posługujących się bronią

dr nauk med. Dariusz Kraśnicki – lekarz specjalista medycyny transportu i właściciel prywatnej przychodni medycyny pracy we Wrocławiu. Szczególnie interesuje się zasadami badań profilaktycznych wśród „rzadko spotykanych” grup zawodowych z kraju lub zagranicy, na które może się natknąć polski lekarz

Sebastian Kryczka – prawnik, absolwent Wydziału Prawa Administracji i Ekonomii (Zakład Prawa Pracy) Uniwersytetu Wrocławskiego. Od 2002 roku zawodowo zajmuje się problematyką prawa pracy i zagadnieniami związanymi z działalnością kontrolno-nadzorczą sprawowaną przez Państwową Inspekcję Pracy. Ekspert współpracujący z największymi i najbardziej opiniotwórczymi podmiotami w kraju, zajmującymi się problematyką prawa pracy. Ma na swoim koncie współpracę m.in. z Ministerstwem Pracy i Polityki Społecznej, Dolnośląską Komisją Ochrony Pracy oraz czołowymi firmami wydawniczymi. Jest m.in. współautorem komentarza do Kodeksu pracy, autorem komentarza do ustawy o PIP, komentarzy do kilkunastu rozporządzeń wykonawczych do Kodeksu pracy

Marzena Pytlarz-Pietraszko – radca prawny, absolwentka Wydziału Prawa i Administracji oraz studiów podyplomowych „Prawa gospodarczego i handlowego” Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Uczestniczka studiów podyplomowych „Prawa medycznego i bioetyki” organizowanych na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Kierownik działu prawnego w Centrum Nowoczesnej Rehabilitacji i Opieki TriVita, właściciel PCC Legal

dr hab. Adam Tarnowski – profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu (Instytut Psychologii, Wydział Filozofii i Nauk Społecznych), członek Komitetu Psychologii Polskiej Akademii Nauk. Prowadzi firmę szkoleniowo-konsultingową IPSYT.PL

dr nauk med. Tomasz Wittczak – lekarz chorób wewnętrznych i specjalista medycyny pracy. Przez niemal 20 lat pracował w Klinice Chorób Zawodowych oraz Klinice Alergologii i Zdrowia Środowiskowego Instytutu Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera w Łodzi. Aktualnie jest pracownikiem Przychodni Konsultacyjno-Diagnostycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy CP-L w Łodzi. Autor i współautor ponad 130 publikacji naukowych, w tym 15 monografii. Przez wiele lat prowadził zajęcia dla studentów oraz wykłady dla lekarzy specjalizujących się w dziedzinie medycyny pracy, alergologii i pulmonologii

WSTĘP

Służbę medycyny pracy powołano, aby chronić pracujących przed wpływem niekorzystnych warunków środowiska pracy i sprawować profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracującymi, w tym kontrolować ich zdrowie. Ta ogólna zasada wynika z ustawy z 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy i znajduje swoje rozwinięcie w przepisach szczegółowych.

Służba medycyny pracy jest właściwa przede wszystkim w następujących kwestiach:

•ograniczania szkodliwego wpływu pracy na zdrowie, zwłaszcza przez współdziałanie z pracodawcą w procesach rozpoznawania i oceny czynników występujących w środowisku pracy oraz sposobów wykonywania pracy mogących mieć ujemny wpływ na zdrowie,

•współdziałania z pracodawcą w procesach rozpoznawania i oceny ryzyka zawodowego w środowisku pracy oraz informowania pracodawców i pracujących o możliwości wystąpienia niekorzystnych skutków zdrowotnych będących jego następstwem,

•udzielania pracodawcom i pracującym porad w zakresie organizacji pracy, ergonomii, fizjologii i psychologii pracy.

Obok tego, działania służby medycyny pracy dotyczą sprawowania profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracującymi.

Profilaktyczna opieka zdrowotna to ogół działań, które mają zapobiegać powstawaniu i szerzeniu się niekorzystnych skutków zdrowotnych, które bezpośrednio lub pośrednio mają związek z warunkami albo charakterem pracy.

Sprawowanie przez służbę medycyny pracy profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracującymi obejmuje przede wszystkim:

•wykonywanie badań wstępnych, okresowych i kontrolnych przewidzianych w Kodeksie pracy,

•orzecznictwo lekarskie do celów przewidzianych w Kodeksie pracy i w przepisach wydanych na jego podstawie,

•ocenę możliwości wykonywania pracy lub pobierania nauki uwzględniającą stan zdrowia i zagrożenia występujące w miejscu pracy lub nauki,

•prowadzenie działalności konsultacyjnej, diagnostycznej i orzeczniczej w zakresie patologii zawodowej,

•prowadzenie czynnego poradnictwa w stosunku do chorych na choroby zawodowe lub inne choroby związane z wykonywaną pracą,

•monitorowanie stanu zdrowia osób pracujących zaliczanych do grup szczególnego ryzyka, a zwłaszcza osób wykonujących pracę w warunkach przekroczenia normatywów higienicznych, młodocianych, niepełnosprawnych oraz kobiet w wieku rozrodczym i ciężarnych,

•wykonywanie badań umożliwiających wczesną diagnostykę chorób zawodowych i innych chorób związanych z wykonywaną pracą,

•prowadzenie analiz stanu zdrowia pracowników, a zwłaszcza występowania chorób zawodowych i ich przyczyn oraz przyczyn wypadków przy pracy.

Zasadą jest, że służba medycyny pracy realizuje te zadania w odniesieniu do pracowników i osób pozostających w stosunku służbowym.

Jak zatem w praktyce realizować obowiązki służby medycyny pracy i jaka jest w tym rola lekarza medycyny pracy? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w drugim, zaktualizowanym wydaniu tej książki, która jest praktycznym przewodnikiem po najważniejszych zagadnieniach medycyny pracy.

Skupiamy się w niej na wybranych zagadnieniach w orzecznictwie w praktyce lekarza medycyny pracy. Wskazujemy na aspekty praktyczne związane z badaniami psychologicznymi w służbie medycyny pracy. Nie pomijamy również tak ważnych zagadnień, jak najważniejsze problemy prawne w organizacji służby medycyny pracy.

Życzymy ciekawej lektury!

ROZDZIAŁ 1. WYBRANE ZAGADNIENIA ORZECZNICTWA W PRAKTYCE LEKARZA MEDYCYNY PRACY

1.1. Czy w nauczaniu przeddyplomowym lekarzy jest miejsce na medycynę pracy

Czy wiadomości z zakresu medycyny pracy są przydatne w ogólnym wykształceniu lekarza i ułatwiają porozumienie między lekarzami różnych specjalności? Czy studenci uczelni medycznych nabywają obecnie choć podstawową wiedzę z tej dziedziny? Sprawdź, jakie są odpowiedzi na te pytania.

Medycyna pracy to dziedzina medyczna – praktyczna i naukowo-badawcza, której podstawowym zadaniem jest opieka nad zdrowiem człowieka w środowisku pracy.

Podstawowymi przedmiotami jej zainteresowania są:

•wpływ pracy na zdrowie,

•profilaktyka negatywnych skutków zdrowotnych środowiska pracy,

•promocja zdrowia oraz diagnostyka i leczenie chorób zawodowych.

Medycyna pracy jest dziedziną wielodyscyplinarną, łączącą sfery zainteresowania różnych specjalności medycznych takich jak: choroby wewnętrzne, choroby zakaźne, higiena pracy, fizjologia pracy i ergonomia, psychologia pracy, epidemiologia, toksykologia.

Obszary zainteresowania medycyny pracy są w wielu aspektach zbieżne z zagadnieniami stanowiącymi przedmiot medycyny środowiskowej (interdyscyplinarna nauka dotycząca skutków zdrowotnych narażenia na szkodliwe czynniki środowiskowe oraz zespół działań podejmowanych do diagnozowania, zapobiegania i leczenia uwarunkowanych środowiskowo zaburzeń zdrowia).

Więcej znajdziesz w wersji pełnej publikacji

Tematy publikacji w pełnej wersji

Wstęp

Rozdział 1. Wybrane zagadnienia orzecznictwa w praktyce lekarza medycyny pracy

Rozdział 2. Badania psychologiczne w służbie medycyny pracy – aspekty praktyczne

Rozdział 3. Najważniejsze problemy prawne w organizacji służby medycyny pracy

Przygotowanie do wersji elektronicznej: RASTER studio, 603 59 59 71

Table of Contents

Redakcja

Autorzy

Wstęp

Rozdział 1. Wybrane zagadnienia orzecznictwa w praktyce lekarza medycyny pracy

Tematy publikacji w pełnej wersji