Charlotte Browne
Mały przewodnik po świecie Bridgertonów. Cała prawda o czasach regencji

Tytuł oryginału
The Little Book of Bridgerton. The Regency World of Bridgerton Laid Bare

ISBN

Text copyright © TBC
Illustrations © TBC
Originally published in the English language in the UK by Blink Publishing an imprint of Bonnier Books UK Limited, London.
The moral rights of the Author have been asserted
All rights reserved
Copyright © 2022 for the Polish translation by Zysk i S-ka Wydawnictwo s.j., Poznań

Redaktor prowadzący
Dariusz Wojtczak

Redakcja
Marta Stołowska

Wydanie 1

Zysk i S-ka Wydawnictwo
ul. Wielka 10, 61-774 Poznań
tel. 61 853 27 51, 61 853 27 67
dział handlowy, tel./faks 61 855 06 90
sklep@zysk.com.pl
www.zysk.com.pl

Wszelkie prawa zastrzeżone. Niniejszy plik jest objęty ochroną prawa autorskiego i zabezpieczony znakiem wodnym (watermark).

Uzyskany dostęp upoważnia wyłącznie do prywatnego użytku. Rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci bez zgody właściciela praw jest zabronione.

Konwersję do wersji elektronicznej wykonano w Zysk i S-ka Wydawnictwo.

Test: Którą postacią z Bridgertonów jesteś?

1. Otrzymujesz zaproszenie na bal. Jaka jest twoja pierwsza myśl?

a) To szansa na znalezienie prawdziwej miłości.

b) Czas znów stąd wyjechać.

c) Odstraszę każdą ambitną mamuśkę na sali.

d) Jak mam się wykręcić z tej przerażającej imprezy?

e) To szansa na poczynienie błyskotliwych obserwacji z boku.

2. Jaka jest twoja ulubiona ozdoba?

a) Cokolwiek, byle niebieskie i dyskretne.

b) Skromna zielona broszka.

c) Zegarek antyk.

d) Nie interesują mnie ozdoby, wolę książkę w ręce.

e) Jaskrawożółta parasolka.

3. Jak można by opisać twoją fryzurę?

a) Włosy zaczesane do góry z grzywką w stylu Audrey Hepburn.

b) Gęste, bujne i lśniące, z trzydniowym zarostem po bokach.

c) Dobre wibracje greckie, widoczne w moich gęstych, bujnych lokach i bokobrodach.

d) Wolę owinąć głowę wstążką, niż marnować czas na przejmowanie się lokami.

e) Wypracowana i nieco ostentacyjna fryzura. Bez żelazka do nawijania loków i pomady całkowicie się gubię.

4. Czego szukasz w partnerze?

a) Pasji, poczucia humoru i ducha przygody, ochoty, by wolny czas spędzać poza domem.

b) Powinien to być ktoś, komu nie przeszkadzałoby moje rozpływanie się nad srebrną zastawą.

c) Statusu i pieniędzy, ale musi przymykać oko na moją kochankę na boku.

d) To musi być ktoś, z kim da się wspólnie zapalić papierosa i poprowadzić intelektualną rozmowę.

e) Dobroci i pewności, że ta osoba zawsze będzie mnie wspierać i kochać mnie takim, jaki jestem.

5. Jak sobie radzisz z przypływem złego humoru?

a) Grzmiąco wygrywam Beethovena na moim pianoforte.

b) Masakruję worek treningowy na sali ćwiczeń.

c) Wyzywam na pojedynek o świcie pierwszą osobę, która się nawinie, lub zgadzam się na strzelanie do rzutków.

d) Biorę do ręki mój ukochany egzemplarz Wołania o prawa kobiety, by uświadomić sobie, ile osiągnęła płeć piękna.

e) Wylewam na moich przeciwników na Twitterze kubeł piekielnie ostrych i zabójczo drwiących komentarzy.

6. Jakie jest twoje ulubione zajęcie?

a) Spędzanie czasu z rodziną i przyjaciółmi.

b) Elegancka przejażdżka brukowaną ulicą na grzbiecie pięknego ogiera.

c) Przesiadywanie u White’a i obserwowanie dandysów spacerujących za oknem.

d) Książki, książki i jeszcze raz książki.

e) Załatwianie spraw innych ludzi.

7. Jaka piosenka poderwie cię do tańca?

a) Wildest Dreams Taylor Swift.

b) He’s the Greatest Dancer Sister Sledge.

c) Sexy and I Know It LMFAO.

d) Bad Guy Billie Eilish.

e) Perfect Eda Sheerana.

8. Jakie jest twoje największe marzenie?

a) Założyć olbrzymie centrum zabaw dla wszystkich dzieci z okolicznych wiosek, żeby otaczało mnie jak najwięcej tych kochanych maluchów.

b) Otworzyć własny park tematyczny o okresie regencji, w którym będzie można jeździć konno, strzelać, łowić ryby i boksować. Obowiązkowym strojem będą bryczesy i buty kawaleryjskie.

c) Stworzyć własną kolekcję odzieży zainspirowanej dandysami z epoki, obejmującej szyte na zamówienie trzyczęściowe garnitury i stylowe fulary.

d) Organizować zainspirowane starożytnymi Amazonkami turnusy tylko dla pań, na których kobiety będą się szkoliły w walce i posługiwaniu się bronią, a na koniec nastąpi omówienie najlepszej literatury feministycznej.

e) Zostać prezenterem telewizyjnym, który zręczną manipulacją potrafi wyciągać informacje od celebrytów i polityków, ujawniać ich hipokryzję, próżność i odkrywać prawdziwą naturę tych gloryfikowanych idiotów!

9. Jak opisaliby cię inni?

a) Jako osobę słodką, życzliwą i cnotliwą. Nigdy nie popełniam błędów w sprawach mody.

b) Jako osobę gładką w obejściu, zdystansowaną, nieco chłodną i tajemniczą.

c) Jako osobę, która umie przegrywać, dba o rodzinę, lecz miewa skłonności do przykrych wybuchów.

d) Jako osobę pełną życia, pewną siebie i zawsze gotową kogoś usadzić.

e) Jako przyjaciela, na którym każdy może polegać.

Wyniki

Większość odpowiedzi a: Daphne

Uosobienie cnót; płyniesz przez życie, olśniewając wyglądem i usposobieniem.

Większość odpowiedzi b: Simon

Chłodny, spokojny i opanowany, celujesz w sportach i zajęciach w terenie. Tracisz opanowanie tylko pod wpływem długotrwałego i niemiłego uczucia pieczenia.

Większość odpowiedzi c: Anthony

Nikt nie zaprzeczy, że bez wysiłku udaje ci się zachować klasę, lecz może dobrze byłoby spędzać mniej czasu każdego dnia na układaniu koafiury przed lustrem, jeśli chcesz znaleźć prawdziwą miłość.

Większość odpowiedzi d: Eloise

Trzeba się z tobą liczyć, burzysz konwenanse i kwestionujesz zastany porządek.

Większość odpowiedzi e: Penelope

Jest w tobie więcej, niż wydaje się na pierwszy rzut oka. Jesteś osobą życzliwą i lojalną, ale biada temu, kto ci się narazi.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

1. Okres regencji — daty

Okres regencji formalnie obejmuje lata 1811–1820. W tym czasie rządy sprawował książę regent Jerzy w imieniu swego ojca, Jerzego III, którego uznano za psychicznie niezdolnego do pełnienia tej funkcji po regularnych atakach poważnej choroby. Jednak za regencję uznaje się znacznie dłuższy okres, w czasie którego następowały ogromne zmiany społeczne, kulturowe i ekonomiczne. Większość historyków zgodnie uznaje, że ten burzliwy czas rozpoczął się w latach dziewięćdziesiątych XVIII wieku, w późniejszych latach panowania Jerzego III, a zakończył w roku 1837 wraz ze śmiercią jego drugiego syna, Williama IV.

Czasy regencji do dziś fascynują i ciekawią. Wystarczy wymienić takie wydarzenia jak bitwa pod Trafalgarem, budowa Pawilonu Królewskiego w Brighton czy ukazanie się powieści Duma i uprzedzenie Jane Austen. Jakie inne punkty zwrotne w historii i kulturze wyznaczają tę niezwykłą epokę?

1790

• Młody malarz Thomas Lawrence otrzymał pierwsze zlecenie od króla na portret królowej Charlotty. Malarz ten został najważniejszym portrecistą kraju i uwiecznił najznakomitsze i najsłynniejsze postaci epoki.

• W wieku zaledwie 14 lat Joseph Turner, genialne dziecko, został przyjęty do Królewskiej Akademii Sztuki.

• W Wiedniu odbyła się premiera opery Mozarta w dwóch aktach Così fan tutte.

• Otwarto Kanał Oksfordzki. Przez 15 lat transportowano nim węgiel i produkty rolnicze z Midlands do Londynu.

1791

• William Wilberforce przedłożył w parlamencie pierwszy projekt ustawy o zniesieniu handlu niewolnikami, który jednak został odrzucony.

• Powstało Towarzystwo Zjednoczonych Irlandczyków (Society of United Irishmen), mające łączyć protestantów i katolików w obliczu rewolucji francuskiej.

1792

• Mary Wollstonecraft opublikowała przełomową książkę Wołanie o prawa kobiety (Vindication of the Rights of Women), pierwszą, w której przedstawiła argumenty za równością mężczyzn i kobiet. Przedstawiciel wigów Horace Walpole opisał autorkę jako „hienę w halkach”.

• Francja ogłosiła, że zmienia ustrój na republikę.

1793

• Król Ludwik XVI i królowa Maria Antonina zostali uznani winnymi zdrady stanu przez Zgromadzenie Narodowe i ścięci na gilotynie.

• Szkocki podróżnik Alexander Mackenzie jako pierwszy przemierzył kontynent północnoamerykański.

1795

• Premier William Pitt wprowadził ustawy zabraniające dużych zgromadzeń i wystąpień politycznych, które odtąd były oznaką zdrady i podżegania do nienawiści przeciwko królowi lub jego rządowi.

• Jerzy, książę Walii, ożenił się z księżniczką Karoliną z Brunszwiku-Wolfenbüttel. Było to małżeństwo aranżowane, a oboje małżonkowie od razu zapałali do siebie antypatią. Przy pierwszym spotkaniu on zażądał brandy, ona zaś podobno stwierdziła: „Jest gruby, wcale nie tak przystojny, jak na portrecie”.

• Z powodu wysokich cen i niedoboru chleba w miastach Wielkiej Brytanii wybuchły zamieszki.

• W Wiedniu miał miejsce długo oczekiwany debiut Ludwiga van Beethovena. Pianista i kompozytor wykonał jeden ze swoich koncertów fortepianowych.

1796

• Edward Jenner opracował skuteczną szczepionkę przeciwko ospie prawdziwej.

• W Carlton House przyszła na świat Charlotta, córka Jerzego, księcia Walii, i księżniczki Karoliny.

1797

• John Hetherington, właściciel sklepu z pasmanterią, został aresztowany za zakłócanie spokoju po tym, jak wyszedł ze swojego sklepu na londyńskim Strandzie w jedwabnym cylindrze. Postawiono mu zarzut noszenia „wysokiej konstrukcji pokrytej błyszczącym materiałem w celu straszenia nieśmiałych przechodniów”. Niedługo potem zalały go zamówienia.

• Samuel Taylor Coleridge napisał wiersz Kubla Khan po śnie wywołanym opium.

1800

• Napoleon Bonaparte ze swoją armią przekroczył Alpy i najechał Włochy.

1801

• Parlamenty Wielkiej Brytanii i Irlandii połączyły się w Akcie Unii (Act of Union). Nową flagą Zjednoczonego Królestwa został Union Jack.

1802

• Pokój w Amiens tymczasowo zakończył walki Francji ze Zjednoczonym Królestwem.

• Parlament uchwalił ustawę o przemyśle (Factory Act), regulującą warunki pracy w przędzalniach bawełny.

• Kamień z Rosetty, który stał się kluczem do odczytania hieroglifów, po raz pierwszy trafił na ekspozycję w British Museum. Pozostaje tam do dzisiaj.

• Do Londynu przybyła madame Marie Tussaud, która po raz pierwszy pokazała swoje figury woskowe w Lyceum Theatre.

1803

• W ramach przygotowania do inwazji na Anglię Napoleon Bonaparte sprzedał wszystkie terytoria francuskie w Stanach Zjednoczonych. Brytania wypowiedziała wojnę Francji i zaczęła umacniać południowo-wschodnie wybrzeże Anglii. Kraj żył odtąd pod stałą groźbą inwazji.

1804

• Napoleon został koronowany na cesarza Francuzów. Beethoven w proteście zmienił tytuł swojej trzeciej symfonii z Napoleońskiej na Eroicę.

• Hiszpania wypowiedziała wojnę Brytanii.

• Thomas Lawrence namalował portret księżniczki Karoliny z Brunszwiku. Plotki głosiły, że w czasie pozowania oboje bardzo się zbliżyli i że podano w wątpliwość przyzwoitość ich relacji.

1805

• Flota brytyjska pokonała floty francuską i hiszpańską w bitwie pod Trafalgarem. Była to najważniejsza bitwa wojen napoleońskich; zwycięstwo oddaliło na zawsze groźbę inwazji Napoleona. Joseph Turner otrzymał zlecenie od rodziny królewskiej namalowania obrazu w hołdzie dla bohatera narodowego admirała Horatio Nelsona. W ten sposób powstała Bitwa pod Trafalgarem.

1806

• Lord Nelson jako pierwszy przedstawiciel spoza arystokracji został uhonorowany pogrzebem państwowym. „W jednej z największych defilad morskich, jakie kiedykolwiek popłynęły Tamizą” jego trumnę przewieziono z Greenwich na schody Whitehall.

• Napoleon narzucił blokadę i zabronił wszystkim większym państwom europejskim handlu z Wielką Brytanią. W ten sposób chciał zniszczyć kraj gospodarczo, lecz owa blokada tylko zmotywowała kupców brytyjskich do poszukiwania nowych rynków i rozszerzenia wymiany handlowej na cały świat.

• Ukazał się pierwszy numer brytyjskiego czasopisma dla kobiet „La Belle Assemblée”. Zamieszczone w nim piękne ryciny i rysunki modnych strojów okazały się bezcennym źródłem dla historyków zajmujących się okresem regencji.

1807

• Izba Lordów przyjęła ustawę zabraniającą handlu niewolnikami w całym Imperium Brytyjskim. Jednakże samo niewolnictwo wciąż pozostało legalne na większości terenów Imperium do 1833 roku, kiedy to zniesiono je ustawą.

• Na Pall Mall w Londynie założono oświetlenie gazowe. Była to pierwsza ulica oświetlona latarniami gazowymi.

• Napoleon najechał Hiszpanię.

• William Wordsworth opublikował dwa tomy wierszy, zawierające między innymi Żonkile oraz The World Is Too Much With Us.

• Marmury partenońskie (zwane też marmurami Elgina), pierwotnie stanowiące część Partenonu, zostały wystawione w British Museum. Poeta lord Byron potępił nabycie tych zabytków, uznając to za kradzież.

1808

• Rozpoczęła się wojna na Półwyspie Iberyjskim, ważny etap wojen napoleońskich. Angielski prawnik Henry Crabb Robinson został pierwszym korespondentem wojennym na świecie, przesyłając sprawozdanie z konfliktu w Hiszpanii do gazety „The Times” w Londynie.

• Humphry Davy na publicznym pokazie w Londynie zademonstrował, że prąd elektryczny między dwiema elektrodami może wytwarzać światło lub ciepło. Widownia była wstrząśnięta pokazem, a kilka z obecnych na nim kobiet zemdlało.

1809

• Arthur Wellesley (późniejszy pierwszy książę Wellington) dołączył do armii hiszpańskiej w bitwie pod Talaverą. Zjednoczone siły obu armii pokonały Francuzów, a Wellesley wrócił do Wielkiej Brytanii jako bohater. Niewiele później został mianowany baronem Douro i wicehrabią Wellington.

• Jenny Pipes z Leominster jako ostatnia kobieta została ukarana pławieniem na krześle za bycie zrzędą, to jest kobietą zakłócającą spokój publiczny.

• Konserwatywny polityk George Canning spiskował w celu usunięcia ministra wojny, wicehrabiego Castlereagha. Kiedy Castlereagh odkrył jego plany, wyzwał Canninga na pojedynek w Putney Heath. Chociaż przy pierwszym strzale obaj chybili, przy drugim Castlereagh trafił Canninga w udo. Po pojedynku pomógł kulejącemu Canningowi zejść z pola walki. Odtąd obaj znów traktowali się uprzejmie.

1810

• Jerzy III został uznany za szalonego, kiedy po śmierci córki, księżniczki Amelii, przeżył kolejny poważny atak choroby psychicznej.

• Walter Scott opublikował Panią Jeziora, poemat w sześciu pieśniach. Książka osiągnęła natychmiastowy sukces i sprzedała się w liczbie 25 tysięcy egzemplarzy.

• Lord Byron przepłynął wpław Hellespont, burzliwą turecką cieśninę znaną obecnie pod nazwą Dardanele, naśladując mitycznego Leandra, który co noc przepływał cieśninę, by spotkać się ze swoją ukochaną Hero.

• Hiszpański malarz Francisco Goya rozpoczął serię 82 grafik pod tytułem Okropności wojny.

• Napoleon przez pełnomocnika ożenił się z arcyksiężną Marią Ludwiką Austriaczką po unieważnieniu małżeństwa z Józefiną, która nie dała mu następcy.

1811

• Na początku roku Jerzy, książę Walii, został regentem. Latem wydał bardzo wystawne przyjęcie w swojej rezydencji Carlton House. Na tym najbardziej prestiżowym i niezwykle kosztownym wydarzeniu roku pojawiło się dwa tysiące gości; jednym z najbardziej niezwykłych elementów wystroju był stół długi na 200 stóp (ok. 60 metrów), ze złotymi i srebrnymi rybkami pływającymi kanałem na środku. Królowa Charlotta odmówiła uczestnictwa w uczcie i nie pozwoliła na to córkom, gdyż miała za złe synowi wydawanie przyjęć w czasie choroby Jerzego III.

• Pracownicy tkalni, znani później jako luddyci, zniszczyli urządzenia w fabrykach w Midlands, protestując przeciwko utracie pracy. Ich działania stały się zarzewiem ruchu, który rozprzestrzenił się w całej Anglii.

• Liczba ludności Londynu przekroczyła milion.

• Brytyjski architekt John Nash zaczął budowę Regent Street we współpracy z Jamesem Burtonem w ramach rozbudowy londyńskiej dzielnicy West End.

• Pojawiła się anonimowo powieść Rozważna i romantyczna autorstwa Jane Austen.

• Dwunastoletnia Mary Anning odkryła w Dorset, w Lyme Regis, skamieniałość długości 9 metrów. Później zostanie paleontolożką i przyczyni się do poznania prehistorycznych zwierząt.

1812

• Ameryka wypowiedziała Wielkiej Brytanii wojnę z powodu ograniczeń w handlu z Francją oraz przymusowego wcielania marynarzy amerykańskich do floty królewskiej.

• Spencer Perceval był i jest jedynym brytyjskim premierem, który zginął w zamachu. Zastrzelił go kupiec obwiniający rząd o swoje problemy.

• Główne ulice Londynu zostały oświetlone latarniami gazowymi.

• Na salach balowych Londynu pojawił się walc.

• Drukiem ukazał się poemat dygresyjny lorda Byrona Wędrówki Childe Harolda. Utwór powstał na podstawie wędrówek autora po krajach basenu Morza Śródziemnego i zapoczątkował wielką karierę poety.

• W czerwcu Napoleon najechał Rosję. Armia francuska nie zdołała podbić kraju i po czterech miesiącach wycofała się.

• Bracia Grimm opublikowali swój pierwszy zbiór baśni.

1813

• Zdławiono ruch luddytów (sprzeciwiający się nowoczesnej technice i wprowadzaniu maszyn, co według robotników groziło im utratą pracy), wcześniej wieszając jego 17 przywódców.

• Naczelny modniś kraju, „Piękny Brummell”, czyli George Bryan Beau Brummell, znieważył księcia regenta, pytając lorda Alvanleya: „Alvanley, kim jest twój gruby kolega?”. Niegdyś bliscy przyjaciele na zawsze przestali ze sobą rozmawiać.

• Dziennikarz Leigh Hunt trafił do więzienia za zniesławienie, bo w radykalnej gazecie „The Examiner” skrytykował księcia regenta, przyszłego króla Jerzego IV.

• W Londynie powstało Królewskie Towarzystwo Filharmoniczne.

• Wellington pokonał siły Napoleona w bitwie pod Vitorią.

• Ukazała się powieść autorstwa Jane Austen Duma i uprzedzenie.

1814

• W czasie wyjątkowo surowej zimy zamarzła Tamiza. Mieszkańcy miasta przez cztery dni spotykali się na niej w trakcie spontanicznie zorganizowanego jarmarku zimowego, raczyli się piernikami, pieczonym wołem i popijali gin. Lód był tak gruby, że przeprowadzono po nim słonia. Był to ostatni jarmark na zamarzniętej Tamizie.

• Napoleon abdykował i zesłano go na wyspę Elbę.

• Wellington został księciem, a regent wydał na jego cześć przyjęcie w Carlton House.

• Wielka Brytania i Ameryka zawarły traktat pokojowy.

• George Stephenson przetestował swoją pierwszą lokomotywę, którą nazwał Blucher (na cześć pruskiego generała Gebharda Leberechta Blüchera).

• Lord Byron wydał drukiem Korsarza. Opowieść wierszem w pierwszym dniu sprzedaży rozeszła się w 10 tysiącach egzemplarzy.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki