Mariusz Gąsiewski

Przemysław Modrzewski

Mała firma w sieci
Narzędzia Google

DLA POCZĄTKUJĄCYCH
Fragment

Redakcja

Agnieszka Al-Jawahiri

Projekt okładki

Paweł Rosołek (koncepcja serii)/Agnieszka Wiśniewska

© Copyright by Poltext sp. z o.o.

Warszawa 2012

Poltext sp. z o.o.

01-694 Warszawa, ul. Oksywska 32

tel.: 22 832-07-07, 22 632-64-20

e-mail: wydawnictwo@poltext.pl

internet: www.poltext.pl

ISBN 978-83-7561-281-3

Plik mobi przygotowała firma eLib.pl

al. Szucha 8, 00-582 Warszawa

e-mail: kontakt@elib.pl

www.eLib.pl

Wstęp

Drogi Czytelniku,

Trzymasz w ręku książkę, która, mamy nadzieję, nie będzie kolejnym tomem zajmującym miejsce na Twojej półce. To książka, której będziesz stale używał. Naszym zamysłem było stworzenie instrukcji dla przedsiębiorców, która krok po kroku wyjaśni, jak dzięki darmowym narzędziom internetowym stać się bardziej konkurencyjnym graczem na rynku. Zdajemy sobie sprawę, że życie przedsiębiorcy w Polsce nie jest proste, a czytanie naukowych rozpraw wykracza poza możliwości czasowe większości właścicieli małych firm. Nasza publikacja ma zająć jak najmniej czasu i dać maksimum praktycznych informacji oraz wskazówek, jak skutecznie zaistnieć w internecie bez zbędnych kosztów.

Nie obyło się wprawdzie bez krótkich wstępów do opisywanych zagadnień, ale uznaliśmy za niezbędne wyjaśnienie obecnej rzeczywistości biznesowej i podkreślenie, że wykorzystanie internetu przez małe firmy stało się koniecznością.

W książce skupiamy się na wyszukiwarce i produktach Google z prostego powodu: należą one do najbardziej efektywnych narzędzi ułatwiających zaistnienie w internecie i zarządzanie firmą, a przy tym w większości są darmowe. Oczywiście jest wiele innych podobnych rozwiązań i jak najbardziej zachęcamy do ich testowania, jednak objętość tej publikacji pozwoliła nam przedstawić narzędzia tylko jednego dostawcy.

Po więcej informacji na temat opisanych tutaj zagadnień zapraszamy na nasze blogi www.ittechnology.us oraz www.marketingLAB.pl

Życzymy praktycznej lektury

Mariusz Gąsiewski

Przemysław Modrzewski

1. Firma w internecie

1.1. Internet źródłem zmian

W ostatnich latach w gospodarce większości cywilizowanych krajów nastąpiło wiele zmian, które P. Kotler nazwał gospodarką turbulencji. Według niego liderzy w biznesie muszą uwzględnić, że mniejsze i większe wstrząsy są obecnie nową normalnością i że aby odnieść sukces w najbliższych latach, należy opracować nowe strategie. Czynnikami, które najbardziej zwiększają ryzyko działań przedsiębiorstw w nowej normalności są między innymi: postęp technologiczny i rewolucja informatyczna, przełomowe technologie i innowacje, hiperkonkurencja i wzrost siły klienta[1].

Za jednego z głównych winowajców powstania nowej normalności należy z pewnością uznać internet. Medium to wprowadziło istotne zmiany w zasadach funkcjonowania przedsiębiorstw. Ostatnie dwadzieścia lat to era nowej ekonomii określonej przez Evana I. Schwartza jako Webonomics[2]. Internet odpowiada w ostatnich pięciu latach za 21% wzrostu PKB krajów rozwijających się[3]. Co ważne, 75% wartości ekonomicznej wygenerowanej przez internet przypada firmom spoza sektora technologii. Jednym z najistotniejszych elementów Webonomics stały się narzędzia do wyszukiwania informacji zwane wyszukiwarkami, które praktycznie zdominowały sposób, w jaki ludzie i podmioty używają internetu.

„The world gone Google” – tak coraz częściej mówi się w kontekście teraźniejszych trendów biznesowych i zachowań ludzi. Rynek wyszukiwarek na stałe zagościł w życiu przedsiębiorstw i konsumentów. Coraz częściej wyszukiwanie informacji jest jedną z głównych czynności w życiu codziennym prawie 2 mld internautów[4]. Przynajmniej 10% czasu, jaki spędzamy w internecie, poświęcamy na wyszukiwanie informacji, nie tylko biznesowych, ale też coraz bardziej prozaicznych, takich jak prognoza pogody, a także poszukujemy lekarzy czy odpowiedzi na ważne pytania dotyczące naszego życia.

Sam rozwój wyszukiwarek wydaje się nieunikniony od początku istnienia internetu – informacji w światowej sieci przybywa w postępie geometrycznym. Od początku funkcjonowania sieci istnieje problem katalogowania, segregowania i podawania odpowiednich informacji odpowiednim ludziom. Na tym podłożu powstał liczący obecnie prawie 540 miliardów dolarów rynek[5]. Wyszukiwarki, wśród których prym wiedzie Google, nie tylko dostarczają odpowiednich informacji odpowiednim ludziom, generując przy tym pokaźne dochody, ale też generują wartość dla wielu innych podmiotów, takich jak przedsiębiorcy, instytucje pozarządowe, rządowe, reklamodawcy, detaliści, konsumenci, twórcy treści i wiele innych.

Internet to jednak nie tylko poszukiwanie informacji. To środowisko, które wprowadziło rewolucję do sposobu zarządzania przedsiębiorstwami, umożliwiając swobodny przepływ informacji, zdalne zarządzanie zasobami i zdalną pracę. Jednym z ostatnich trendów w działaniu firm jest praca w chmurze (cloud computing) – wszelkie procesy oraz narzędzia znajdują się w sieci, bez potrzeby utrzymywania stacjonarnych zasobów IT. Dzięki temu firmy są bardziej mobilne, a przy okazji mogą poczynić oszczędności w sferze kosztów IT, które są coraz większe.

1.2. Polskie firmy w internecie

Obserwując światowe trendy i coraz większe znaczenie internetu w każdym aspekcie naszego życia, nie sposób nie zadać sobie pytania, czy polskie firmy z sektora MŚP (małych i średnich przedsiębiorstw) podążają za tymi światowymi trendami i wykorzystują internet.

Z badań firmy Google przeprowadzonych podczas projektu Internetowa Rewolucja[6] wynika, że ponad połowa polskich małych firm nie ma strony internetowej.

Większość osób prowadzących firmy z sektora małych i średnich przedsiębiorstw nie zdaje sobie sprawy z ograniczeń ich rozwoju wynikających z niewykorzystania szans, jakie daje internet. Aktywność internetowa tych firm polega zazwyczaj na korzystaniu z poczty elektronicznej, te bardziej świadome zamieszczają wizytówkę firmową w katalogach online. A firmy, które nawet już mają stronę internetową, często kompletnie nie potrafią jej wykorzystać – witryna jest nie do znalezienia przez potencjalnych klientów, nieprzyjazna, a jej treść nieaktualna i napisana w sposób nieprzemyślany i bałaganiarski. Powoduje to skutek odwrotny do zamierzonego i może negatywnie wpływać na wizerunek, ponieważ konsumenci używający na co dzień internetu postrzegają coraz częściej nie tylko produkty, ale samą firmę przez pryzmat jej działalności online.

Według badań BCG[7], wykorzystanie internetu wśród polskich firm z sektora MŚP jest cały czas powierzchowne. Tylko 30% przedsiębiorstw korzysta z zaawansowanych technologii, takich jak zarządzanie zapasami online czy śledzenie przesyłek. Tylko niecałe 10% wykorzystuje internet do sprzedaży i zakupów online.

Brak wykorzystania bardziej zaawansowanych narzędzi internetowych czy choćby posiadania strony internetowej wiąże się ciągle jeszcze w dużej mierze z przeświadczeniem, że wprowadzenie tego typu rozwiązań wymaga dużych nakładów finansowych i wyspecjalizowanej wiedzy. Tymczasem dzięki rozwiązaniom open source czy darmowym rozwiązaniom, takim jak Google Apps[8], każda, nawet najmniejsza, firma może korzystać z dobrodziejstw z internetu w swoim biznesie i budować przewagę konkurencyjną, jednocześnie walcząc skutecznie z większymi graczami na rynku, dla których internet był do tej pory lepiej znanym polem działań.

Ta książka ma w prosty, szybki i przyjazny sposób nauczyć przedsiębiorcę czerpania korzyści w swoim biznesie z możliwości, jakie daje internet, bez ponoszenia wysokich kosztów. W dodatku większość przedstawionych tu rozwiązań jest całkowicie darmowa, a jednocześnie narzędzia te są w pełni profesjonalne.

W naszej książce przedstawiamy wszystkie informacje, jakie są niezbędne każdemu właścicielowi małej firmy, aby internet przestał być dla niego nieznanym i wrogim polem działań konkurencji, a stał się sojusznikiem w codziennej działalności firmy.

[1] P. Kotler, J. A. Caslione, Chaos – zarządzanie i marketing w erze turbulencji, MT Biznes, Warszawa 2009, s. 33

[2] E. I. Schwartz, Webonomics: Nine Essential Principles for Growing Your Business on the World Wide Web, Broadway 1997

[3] http://www.mckinsey.com/Insights/MGI/Research/Technology_and_Innovation/Internet_matter

[4] Tamże

[5] http://blog.performics.com/search/2011/10/performics-forecasts-biggest-holiday-ever-for-mobile-paid-search-december-mobile-clickshare-to-jump-.html

[6] http://www.internetowarewolucja.pl/media

[7] http://www.egospodarka.pl/pliki/raport-BCG-polska-internetowa.pdf

[8] Google Apps to nazwa własna Aplikacji Google

2. Co trzeba mieć, aby być widocznym w internecie?

Obecność firmy w internecie kojarzy się najczęściej z posiadaniem strony internetowej. Tymczasem po pierwsze, strona internetowa stronie internetowej nie jest równa. Nawet jeżeli mamy stronę WWW, warto przeczytać ten rozdział, aby sprawdzić, czy zadbaliśmy o wszystkie jej najważniejsze elementy.

Ciąg dalszy w wersji pełnej

2.1. Firmowa strona internetowa

Strona internetowa to podstawa podstaw, jeśli mówimy o marketingu internetowym. Jest to rzecz, o którą w szczególności powinniśmy zadbać, jeśli chcemy wykorzystać internet do promocji swojej firmy. Firmowa strona internetowa to obecnie najczęstsze miejsce pierwszego kontaktu potencjalnego klienta z firmą. Z kolei ciągle zbyt często jeszcze tworzy się witryny firmowe, skupiając się na własnych upodobaniach, nie biorąc pod uwagę potrzeb potencjalnych klientów.

Ten rozdział poświęcony jest zagadnieniom związanym z tworzeniem profesjonalnej strony internetowej dla małej firmy zarówno od strony marketingowej, jak i technicznej.

Przygotowanie adresu witryny

Zacznijmy od początku, czyli wyboru adresu, jaki będzie miała firmowa strona internetowa. Jest to o tyle ważne, że adres strony może być później promowany na wizytówkach, w reklamie internetowej, reklamach w prasie i radiu, a nawet w telewizji.

Przy wyborze adresu witryny warto brać pod uwagę następujące kwestie:

• Nie należy korzystać z darmowych adresów stron internetowych typu http://www.NaszBiznes.50Webs.com (po co promować adres internetowy, który należy do kogoś innego?) – kupno własnego adresu internetowego jest wydatkiem rzędu kilkudziesięciu złotych rocznie.

• Adres naszej strony internatowej (czyli tzw. adres domeny) powinien być jak najkrótszy i jak najłatwiejszy do zapamiętania.

• Adres internetowy warto zarejestrować na kilka lat. Chroni nas to przed sytuacją, w której w natłoku spraw zapomnimy o odnowieniu adresu internetowego.

• Nasz adres strony WWW powinien być łatwy do podawania przez telefon (jak szybko przedyktować na przykład adres www.wzw-sfc-gs.pl?).

• Główny adres nie powinien zawierać znaku „-”, dodatkowo warto jednak kupić również odmianę adresu ze znakiem „-”.

• Nazwa strony powinna się kojarzyć z dziedziną naszego biznesu.

Przykład:

Jeżeli prowadzimy restaurację Pod Parasolem, nazwa restauracji może brzmieć ww.PodParasolem.pl. W przypadku witryn o charakterze lokalnym nie warto kupować długich adresów o nazwach ogólnych typu www.restauracja-w-warszawie.pl (chyba że brzmienie tego adresu będzie naprawdę atrakcyjne).

• Z nazwy strony internetowej tworzymy swój biznesowy adres mailowy.

Przykład:

mklas@naszbiznes.pl brzmi dużo bardziej profesjonalnie i wiarygodnie niż mklas2005@wp.pl czy mklas2005@gmail.com

Wybór konta hostingowego

Wybór konta hostingowego to inaczej wybór serwera, na którym będziemy przechowywać naszą stronę internetową. Podstawową rzeczą, której należy się wystrzegać, jest korzystanie z darmowych usług hostingowych.

Nie warto tego robić z kilku powodów:

• obciążenie darmowych serwerów często jest dość duże, więc strony na nich działają na ogół dość wolno,

• prawie nigdy darmowe konto hostingowe nie pozwala na utrzymywanie własnego adresu WWW, co zmusza do użytkowania darmowego adresu (typu http://www.NaszBiznes.50Webs.com ), który jest długi, trudny do zapamiętania i do tego nie jest naszą własnością,

• przy płatnym serwerze możemy liczyć na pomoc techniczną przy swoim koncie, podczas umieszczania strony internetowej na serwerze itp.,

• adresy darmowych kont hostingowych (np. prv.pl) nie są przyjmowane w niektórych katalogach,

• często użytkowanie darmowych serwerów WWW wiąże się z koniecznością przyjmowanie na swojej stronie reklam, nierzadko bardzo inwazyjnych, w wyniku czego strona internetowa wygląda jak śmietnik, a nie jak strona firmowa,

Przy obecnych cenach serwerów WWW można kupić nieduże konto już za 50–100 zł na rok, co nie jest dużym wydatkiem nawet dla niedużego zakładu (usługi takie oferują na przykład firmy: http://www.onet.pl, http://www.home.pl, http://www.progreso.pl, http://www.nazwa.pl).

Elementy skutecznej strony internetowej

Jeżeli mamy już adres internetowy i konto hostingowe, czas się zabrać za projektowanie witryny. Nie chodzi przy tym tylko o takie elementy strony, jak kolor tła czy czcionki, ale przede wszystkim o rozplanowanie treści w taki sposób, aby możliwie największa część użytkowników witryny zamieniła się w klientów. Opisane poniżej elementy są najczęściej poszukiwane na stronie firmy przez klientów. Zamieszczenie ich na witrynie przyczyni się do lepszego zrozumienia naszej oferty oraz ułatwi kontakt z naszą firmą.

Strona główna

Strona główna to najważniejsza część witryny. Ją jako pierwszą widzą najczęściej klienci!

Na stronie głównej powinny się znaleźć:

• nazwa firmy,

• informacje, czym się zajmuje firma i kogo obsługuje,

• nazwy miast, w których firma operuje,

• godziny otwarcia,

• informacje, w czym firma się specjalizuje i dlaczego właśnie z jej usług lub produktów powinien klient skorzystać,

• przewagi konkurencyjne – opisane jednak w krótki i zwięzły sposób (pamiętajmy, że zbyt dużo treści na stronie utrudnia jej czytanie).

Podstrona Kontakt

Podstrona Kontakt powinna zawierać:

• dokładny adres firmy, telefon, informację o osobach kontaktowych,

• formularz mailowy,

• adres mailowy zapisany w sposób zabezpieczający przed spamem, np. w formie: m.klas<naszbiznes.pl (w miejsce < wstaw proszę znak @).

Pamiętajmy, aby często i regularnie sprawdzać maile. Mail ma być formą kontaktu z klientami i sposobem na pokazanie im, że można nam zaufać jako kontrahentowi i dostawcy usług, a nie – że potrafimy zrobić formularz kontaktowy na stronie internetowej!

Umieśćmy adres i telefon na każdej podstronie w widocznym miejscu lub też w miejscu, w którym internauci mogą się ich spodziewać (np. w stopce strony).

Podstrona Dojazd/Lokalizacja

Na tej podstronie powinien być opisany w sposób szczegółowy dojazd do firmy. Warto tutaj nie tylko pokazać standardową drogę dojazdu, ale też napisać, jak do nas dotrzeć od przystanków komunikacji miejskiej, dworca autobusowego i charakterystycznych miejsc w mieście. Opracowując wskazówki dojazdu, trzeba mieć świadomość, że często osoby, które je czytają, nie znają naszego miasta, więc same nazwy ulic mogą być dla nich mało pomocne. Dlatego dobrze jest wskazać jakieś charakterystyczne punkty orientacyjne.

Przykład:

Firma XXX znajduje się 500 metrów od Kościoła Mariackiego.

Firma XXX znajduje się 300 m od Centrum Handlowego Arkadia.

W opisie dojazdu warto zawrzeć:

• sposoby dojazdu samochodem i komunikacją miejską od najważniejszych miejsc w danym mieście, np. w Warszawie z Dworca Centralnego, z Dworca Gdańskiego, ze Starego Miasta itp.,

• link do jakiejś mapy internetowej, na której pokazane będzie dokładne położenie naszej firmy,

• jeżeli istnieje taka możliwość, również obrazek z mapą najbliższej okolicy wokół naszej firmy (obecnie istnieje w Polsce wiele dobrych map internetowych, które oferują możliwość zrobienia zdjęcia mapy naszego regionu i wklejenia go na stronę z zastrzeżeniem, że podamy jako źródło witrynę, z której tę mapę wzięliśmy).

Podstrona Usługi (lub Produkty)

Podstrona Usługi (lub Produkty) powinna opisywać najważniejsze elementy naszej działalności. Ważne jest jednak, aby tę działalność przedstawiać od strony potencjalnych korzyści klienta. Napiszmy, dlaczego dany klient powinien skorzystać właśnie z naszych usług. W tym miejscu warto wykorzystać efekty naszej analizy konkurencji. Ta podstrona to właściwe miejsce na pokazanie przewag konkurencyjnych. Jeżeli możemy pokazać zdjęcia wcześniej wykonanych prac, powinniśmy to bezwarunkowo zrobić. Jedno zdjęcie może dać więcej niż tuzin opisów.

Dodatkowe, polecane elementy witryny internetowej

Oprócz opisywanych wcześniej elementów, które należy uznać za obowiązkowe na stronie firmy, starajmy się zawrzeć na niej również te opisane poniżej. Są one szczególnie istotne, jeśli nasza firma już długo istnieje na rynku. Jeżeli możemy się pochwalić historią swojej działalności, rekomendacjami, opiniami klientów, szeroką współpracą z innymi firmami, to jest to najlepszy sposób, aby wyróżnić się spośród innych firm na rynku.

Podstrona O firmie

Podstrona ta nie powinna być najważniejszą stroną na witrynie, ale warto zadbać o jej prawidłowe wykonanie.

Na tej podstronie można zawrzeć:

• historię firmy (krótką i treściwą, pokazującą jej tradycje i znaczenie w okolicy);

• osiągnięcia i nagrody;

• wszystko, co może zwiększyć zaufanie potencjalnych klientów do firmy.

Przykład:

Jeżeli nasza firma jest firmą transportową, takim elementem może być opis taboru transportowego oraz doświadczenia kierowców.

Podstrona Polecają nas/Opinie klientów

Podstrona ta jest miejscem, gdzie możemy pochwalić się opiniami naszych klientów, referencjami wcześniej obsłużonych osób. Co ważne, opinie te nie powinny być pustymi „wziętymi z sufitu” sloganami marketingowymi. Jeżeli mieliśmy jakiegoś bardzo zadowolonego klienta, poprośmy go o zgodę na umieszczenie na naszej stronie jego opinii. Niech ta opinia nie będzie sztuczna, niech wyraża jego szczere zdanie o naszej firmie i odniesienie do naszych usług. Aby taka opinia mogła spełniać swoje zadanie, musi być konkretna, czyli nie powinna wyglądać tak:

Jestem zachwycony restauracją Pod Kogutem.

ale tak:

Jestem zachwycony obsługą klienta w restauracji Pod Kogutem.

lub też:

Jestem zachwycony szybkością obsługi klienta w restauracji Pod Kogutem.

Efekt takich opinii będzie tym większy, im większym poważaniem cieszy się dana osoba w swoim środowisku.

Podstrona Porady dla klientów/Jak sobie pomóc

Jeżeli chcemy stworzyć naprawdę dobrą stronę internetową, możemy dodać do niej elementy porad dla naszych klientów, które będą dla nich pomocne, a poprzez to pozwolą nam się do nich zbliżyć.

Klient wie o dziedzinie naszego biznesu dużo mniej, niż my wiemy. To, co dla nas jest przysłowiową „kaszką z mleczkiem”, dla niego może stanowić poważny problem. Pomóżmy mu poprzez stronę internetową w rozwiązaniu problemów, a prędzej czy później stanie się on naszym stałym klientem.

Przykład:

Wyobraźmy sobie sytuację rodziny, która chce zbudować dom. Nie wiedzą, jakich materiałów używać, dlaczego jedne materiały są droższe od innych, które z nich są rekomendowane do budownictwa energooszczędnego, a które do ekonomicznego.

Stworzenie przez firmę budowlaną niedużego działu na witrynie internetowej, gdzie byłyby opisane podstawowe kwestie związane z wyborem materiałów budowlanych, mogłoby stać się prawdziwą przewagą konkurencyjną i wyróżnikiem wśród podobnych firm na rynku.

Podstrona Partnerzy

Podstrona ta mogłaby służyć do rozwoju współpracy z firmami, które wykonują usługi lub produkty współgrające z naszymi. Zresztą często przecież np. firma budowlana, która buduje dom, poleca kogoś do jego wykończenia. Dlaczego tego nie przenieść tego na stronę internetową?

Przykład:

Jeżeli mamy zakład fryzjerski, porozmawiajmy o współpracy z osobami prowadzącymi najbliższe salony kosmetyczne. Osoba, która trafi do takiego salonu, po powołaniu się na naszą witrynę, mogłaby dostawać 10% zniżki. W zamian za to klienci zdobyci przez stronę internetową salonu kosmetycznego otrzymywaliby taką samą zniżkę u nas. W ten sposób możemy reklamować swoją stronę internetową i swoje usługi praktycznie za darmo!

Tworzenie darmowych stron w Google

Z badań Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych Lewiatan[9], która jest także partnerem akcji Internetowa Rewolucja[10], wynika, że prawie co piąty badany przedsiębiorca twierdzi, iż stworzenie strony jest czasochłonne. Z kolei jeszcze w 2009 roku co dziesiąty przedsiębiorca twierdził, że nie ma strony internetowej, bo jej koszt jest zbyt duży. Rzeczywiście, stworzenie profesjonalnej strony internetowej na pewno może pochłonąć niemałą sumę. Zaprojektowanie odpowiedniej grafiki i podłączenie oprogramowania do zarządzania treścią na stronie (CMS) może wiązać się ze znacznymi wydatkami. Do tego dochodzą dodatkowe koszty stałe związane z utrzymaniem strony w internecie (hosting). Wszystko to stanowi faktycznie duże obciążenie finansowe dla małej firmy.

Strona internetowa jest jednak niewątpliwie niezbędna każdej firmie. Rezygnując z niej, przedsiębiorstwo pozbawia się możliwości korzystania z najtańszego i najbardziej efektywnego źródła pozyskiwania nowych klientów. Jeśli więc firmy nie stać na koszty związane z tworzeniem i utrzymywaniem drogiej strony WWW, warto skorzystać z rozwiązań darmowych, które w dużej mierze mogą w zupełności wystarczyć małej firmie. W dodatku ich obsługa jest maksymalnie uproszczona, tak żeby każdy był w stanie za ich pomocą stworzyć witrynę i zarządzać nią. Jednym z takich rozwiązań są Witryny Google (Google Sites), czyli narzędzie do tworzenia darmowych stron internetowych.

Tworzymy stronę internetową z Google

Aby skorzystać z rozwiązania Google i stworzyć darmową stronę internetową za pomocą Witryn Google, wystarczy zalogować się na nasze konto Google i wybrać Witryny z menu narzędziowego na samej górze (czarna belka w każdym narzędziu Google[11]). Innym sposobem jest po prostu skorzystanie z adresu sites.google.com. W ten sposób zostaniemy przekierowani do narzędzia Witryny Google.

Pierwsza strona WWW

Po zalogowaniu się do usługi Witryny Google wystarczy skorzystać z przycisku Utwórz, a następnie wybrać spośród kilkudziesięciu szablonów wygląd dla swojej strony. Możemy także skorzystać z pustego szablonu.

Potem należy podać nazwę strony (pamiętając o zasadach pozycjonowania SEO – więcej na ten temat w rozdziale Zdobywanie klientów w internecie w rozdziale 3), wybrać motyw, czyli wygląd pierwotny witryny, oraz odpowiednio zmienić dodatkowe ustawienia (patrz Więcej opcji w konfiguracji strony), takie jak opis witryny (meta description) oraz kategorię tematyczną strony. I strona jest założona!

Teraz powinniśmy zmodyfikować jej wygląd według własnego upodobania oraz dodać treść. Po dokonaniu ostatnich ustawień strona będzie w pełni funkcjonalna.

Na razie mamy stronę internetową z jedną pustą podstroną o nazwie Strona główna. Należy dodać treści na tę stronę (będzie to strona powitalna) oraz stworzyć strukturę całej witryny, dodając więcej podstron np. podstronę Kontakt, Oferta itp.

Aby edytować treści na stronach, wystarczy skorzystać z przycisku Ołówek (1). Edytowanie strony jest niezwykle proste i intuicyjne. W trybie edycji modyfikujemy treści na stronie w taki sam sposób jak w dokumencie w edytorze tekstu.

Kolejne podstrony serwisu, np. Kontakt (gdzie umieścimy mapę dojazdu, adres i telefon), tworzymy za pomocą przycisku (2). Po kliknięciu na niego wybieramy nazwę podstrony, np. Kontakt, oraz jej lokalizację, czyli określamy, gdzie dana podstrona ma się znajdować w strukturze.

Teraz wystarczy dodać tekst oraz, jeśli akurat tego wymaga treść, na przykład obrazek, arkusz kalkulacyjny, mapę albo inne gadżety. Wystarczy podczas edycji podstrony (1) – zrzut ekranu – wybrać z menu Wstaw, a następnie wskazać na liście odpowiedni gadżet. W ten sposób łatwo możemy dodać na przykład mapę dojazdu do naszej siedziby.

Ustawienia witryny Google

Aby nasza strona w pełni odpowiadała naszym potrzebom, należy jeszcze dodać logo, być może zmodyfikować układ witryny oraz połączyć naszą stronę z kontem Analytics[12] w celu zbierania statystyk odwiedzin naszej strony i wielu innych informacji niezbędnych w marketingu. Wchodzimy więc na zakładkę Więcej (3), widoczną na zrzucie ekranu, a następnie na zakładkę Zarządzanie witryną.

Ogólne

W sekcji Ogólne możemy zmienić tytuł i opis strony, a także dodać numer ID konta Analytics, dzięki czemu konto Analytics i nasza strona zostaną połączone. W ten sposób możemy od tego momentu zacząć zbierać dane dotyczące zachowań internautów odwiedzających naszą stronę WWW.

W tej samej sekcji możemy także zmienić adres stworzonej przez nas strony i na przykład przypisać do niej domenę, którą kupiliśmy. W momencie tworzenia strony w Witrynach Google ma ona standardowo adres https://sites.google.com/a/nasza-domena/tytul-strony[13] – niezbyt przyjazny i łatwy do zapamiętania.

Można powiedzieć, że adres strony w takiej postaci to adres roboczy. Możemy zmienić adres na bardziej przyjazny, kupując i podłączając pod adres roboczy wybraną przez nas nazwę domeny (np. nazwę firmy) i tym samym dokonać tak zwanego odwzorowania adresu internetowego, aby zakupiona domena została przypisana do obecnego adresu strony. Dzięki temu użytkownik, który wchodzi na stronę Kontakt, zamiast adresu https://sites.google.com/a/nasza-domena.pl/tytul-strony/kontakt zobaczy adres www.nasza-domena.pl/kontakt. Taki też adres – www.nasza-domena.pl – będzie od momentu odwzorowania domeny oficjalnym adresem naszej strony. W rozdziale Ułatwianie pracy w firmie omówiono szerzej temat odwzorowywania (mapowania) adresu internetowego dla strony internetowej.

Układ witryny

W sekcji Układ witryny możemy dodać logo do naszej strony, możemy także zmienić układ, na przykład położenie menu albo szerokość poszczególnych kolumn. W ten sposób nasza witryna może zyskać całkiem oryginalny wygląd dopasowany do naszych potrzeb. W tej samej sekcji możemy także dodawać elementy do menu strony. Jest to o tyle ważne, że gdy tworzymy np. podstronę Kontakt, nie jest ona automatycznie widoczna w menu, należy ją dopiero dodać w wybranym miejscu do naszej nawigacji. Po dodaniu podstron w odpowiednim, wygodnym układzie użytkownicy będą mogli łatwo znaleźć potrzebne im informacje na naszej stronie.

Alternatywne zastosowanie Witryn Google

W sekcji Więcej dotyczącej ustawień mamy także widoczne ustawienia związane z udostępnianiem treści w witrynie. Możemy naszą witrynę udostępnić tylko wybranym osobom lub na przykład całej naszej organizacji. Możemy także zarządzać uprawnieniami do modyfikacji i dodawania treści. W ten sposób Witryny Google mogą stać się agregatorem wiedzy w firmie, platformą wymiany dokumentów i plików, czymś, co można spokojnie nazwać Intranetem, czyli centralnym miejscem wymiany wszelkich informacji w firmie. Dzięki usłudze powiadomień będziemy powiadamiani o każdej zmianie na witrynie. Tak więc jeśli członek naszego zespołu umieści informację aktualizującą treść na stronie, otrzymamy e-mail o tym zdarzeniu.

Dzięki Witrynom Google można więc nie tylko tworzyć zupełnie bezpłatnie strony internetowe. Jest to także potężne narzędzie służące do zarządzania pracą zespołu. Witryna Google może być centralnym miejscem w firmie, dzięki któremu przepływ informacji będzie przebiegał dużo sprawniej, a wszyscy pracownicy firmy będą informowani na bieżąco w ważnych sprawach firmowych.

Przykładem może być szkoła nurkowania, w której pracuje kilku instruktorów i kilku asystentów. Dzięki Witrynom Google wystarczy, że organizator nowego kursu, poszukujący instruktora, stworzy stronę o nazwie kursu, w treści umieszczając ważne informacje. Wszystkie osoby posiadające dostęp i subskrybujące zmiany otrzymają e-mail o nowej treści i będą mogły od razu dodać komentarz lub zmodyfikować treść strony, dopisując coś od siebie.

W ten sposób obieg informacji w organizacji nie wymaga pisania oddzielnych wiadomości, wysyłania SMS-ów czy telefonowania. Co także ważne, wszelkie wątki dotyczące konkretnych spraw są uporządkowane w formie podstron witryny, które łatwo znaleźć, i nie wymaga to przeszukiwania skrzynki pocztowej czy SMS-ów, co często, niestety, kończy się fiaskiem, jeśli korespondencja była prowadzona przez kilka osób w różnym czasie.

Dzięki Witrynom Google problem porządkowania i wymiany informacji w firmie staje się praktycznie niezauważalny. Witryny Google warto także zakładać na potrzeby konkretnych projektów. Wymiana informacji i dokumentacja znajduje się wtedy w jednym miejscu, a projekt po zakończeniu ma swoje archiwum, do którego w każdej chwili możemy wrócić. Na potrzeby kolejnego projektu w parę minut stworzymy kolejną Witrynę Google, która będzie widoczna w spisie stron na naszym koncie Witryn Google.

Tworzenie strony na urządzenia mobilne

Coraz większą rolę w naszym życiu odgrywają urządzenia przenośne, przede wszystkim smartfony, czyli telefony, na których można instalować aplikacje, oraz tablety. Według analiz GFK Polonia ponad 40% sprzedawanych telefonów komórkowych w Polsce w 2012 to będą smartfony. Dla porównania w 2007 roku było to zaledwie 1%.

Analiza strony internetowej pod kątem urządzeń przenośnych

Warto więc zadbać o to, aby nasza strona internetowa wyświetlała się poprawnie na urządzeniach przenośnych. Jak witryna na nich wygląda, możemy sprawdzić pod adresem www.howtogomo.com.

W obrębie tego narzędzia możemy, odpowiadając na kilka pytań, uzyskać analizę mobilności naszej strony internetowej.

Narzędzie pokaże nam również czas ładowania się strony na urządzeniach przenośnych, a od jego długości bardzo często zależy to, czy potencjalny klient skorzysta z naszej witryny.

Szybka budowa strony mobilnej

Jeżeli witryna niewłaściwie wyświetla się na urządzeniach przenośnych, możemy w dość szybki sposób stworzyć stronę dla nich zoptymalizowaną. Pierwszy rok posiadania takiej strony jest bezpłatny, każdy kolejny rok kosztuje 108 dolarów. Po roku bezpłatnego korzystania z tej strony można bez ponoszenia żadnych kosztów po prostu z niej zrezygnować.

Aby stworzyć witrynę zoptymalizowaną dla urządzeń przenośnych, otwieramy w przeglądarce stronę o adresie http://www.howtogomo.com/en/d. Wybieramy na niej opcję Create your own mobile site now. Następnie wpisujemy adres swojej obecnej strony internetowej.

System stworzy stronę na podstawie treści naszej obecnej strony internetowej. Co więcej, do wyboru będziemy mieli jeden z wielu dostępnych szablonów.

Kolejny krok pozwoli nam na dopracowanie wyglądu strony. Będziemy mogli dodać i usunąć treść, zmienić przyciski nawigacyjne, dodać logo itp.

Następny krok to szybkie utworzenie konta, co pozwoli nam modyfikować naszą stronę w przyszłości.

W ostatnim kroku konfigurujemy przekierowywanie użytkowników z urządzeń przenośnych na nowo utworzoną stronę mobilną. Będzie to działało w ten sposób, że jeżeli ktoś wejdzie na naszą standardową witrynę z urządzenia przenośnego, zostanie automatycznie skierowany na nowo utworzoną wersję mobilną.

Aby tak się działo, klikamy na przycisk Setup my mobile website redirect.

Następnie pobieramy kilka linijek kodu, który umieszczamy na swojej standardowej stronie internetowej. Tu potrzebna będzie pomoc osoby, która tworzyła dla nas stronę internetową.

Jeżeli zdecydujemy się na wersję płatną tego narzędzia, będziemy mieć możliwość stworzenia unikalnego adresu, zawierającego naszą domenę, dla strony mobilnej – np. adres m.naszastrona.pl

2.2. Firmowy kanał na YouTube

Coraz bardziej popularnym tematem w Polsce jest wideo online, a w szczególności YouTube. Ciekawe wideo promujące firmę można nakręcić niedużym nakładem środków za pomocą dobrego cyfrowego aparatu.

YouTube odwiedza co miesiąc ponad 13 mln polskich internautów. Jest to więc duża szansa na dotarcie do potencjalnych klientów. Stworzone przez nas wideo możemy za darmo umieścić na YouTube w formie tzw. kanału, z własnym adresem na YouTube, np. Youtube.com/ustopki.

Tworzenie kanału na YouTube

Aby móc utworzyć własny kanał, trzeba dokonać krótkiej rejestracji w YouTube. Jeżeli nie mamy konta Gmail, musimy je wcześniej utworzyć. Tworząc to konto, podajemy swoje podstawowe dane osobowe i lokalizację, a także numer telefonu, na który zostanie przesłana wiadomość weryfikacyjna. Wiadomość ta to SMS zawierający ciąg cyfr. Podając ten zestaw liczb, potwierdzamy założenie konta.

Po założeniu konta Gmail logujemy się i przechodzimy na stronę o adresie www.youtube.com/create_channel, gdzie dokończymy zakładanie kanału.

Tak utworzony kanał będzie miał bardzo skomplikowany i nieprzyjazny adres. Na szczęście możemy ustawić dowolny, odpowiadający nam adres kanału, klikając kolejno na Ustawienia YouTube → Ogólne → Informacje o koncie → Zaawansowane → Utwórz niestandardowy URL.

Optymalizacja treści kanału

W panelu administracyjnym, do którego będziemy mieli dostęp po rejestracji konta na YouTube, będziemy mogli ustawić kolor tła i opis kanału. Warto wprowadzić pełne ustawienia i opis kanału. Nie tylko uczyni to kanał bardziej atrakcyjnym, ale również pomoże w jego promocji w wynikach organicznych YouTube (o wynikach organicznych więcej od rozdziału 3.1.).

W obrębie ustawień kanału możemy również określić, jaki typ naszej aktywności automatycznie będzie pokazywany na kanale (np. możemy ustawić, aby pokazywały się na kanale informacje o wszystkich naszych komentarzach).

Jednocześnie możemy również określić, która karta kanału ma być pierwszą kartą widzianą przez użytkownika po wpisaniu adresu naszego kanału.

2.3. Firmowa wizytówka na Mapach Google

Ostatnio coraz ważniejszą rzeczą dla małych i średnich firm staje się obecność w najwyższych pozycjach wyników Map Google. Miesięcznie z Map Google korzysta ponad 6 mln użytkowników. Co więcej, w przypadku zapytań lokalnych (np. takich jak „restauracja Warszawa”) wysoko w wynikach organicznych Google pojawiają się właśnie wyniki z Map Google (o wynikach organicznych więcej od rozdziału 3.1.).

Dodawanie firmy do Map Google

Jeżeli w obrębie Map Google nie ma jeszcze wizytówki naszej firmy, czym prędzej ją dodajmy.

Aby dodać wizytówkę swojej firmy do Map Google, przechodzimy na stronę mapy.google.pl Proces zakładania wizytówki rozpoczynamy od kliknięcia na Umieść swoją firmę w serwisie Mapy Google.

Jeżeli nie mamy konta Google, zostaniemy poproszeni o jego założenie. Możemy tu założyć bezpłatne konto Gmail (opisane w procesie zakładania konta YouTube w rozdziale 2.2.) lub też zarejestrować inny dowolny adres e-mail.

Po utworzeniu konta Google podajemy numer telefonu firmy – system sprawdza, czy firmy o takim numerze telefonu na pewno nie ma w bazie Map Google. Pamiętajmy, aby nie dodawać kilku wizytówek tej samej firmy. Utrudni to zdobywanie wysokich pozycji w organicznych wynikach wyszukiwania na Mapach Google (więcej w rozdziale 3.2.). Jeżeli firmy nie ma w bazie Map Google, zostaniemy poproszeni o podanie możliwie największej liczby informacji dotyczących jej działalności.

Optymalizacja treści wizytówki

Warto zadbać o staranne wypełnienie danymi wizytówki i podać jak najwięcej informacji o firmie. W treści wizytówki możemy wyróżnić kilka szczególnie ważnych elementów, w obrębie których powinny pojawić się słowa kluczowe, dla których chcemy zdobywać pozycje w wynikach Map Google. Nie mówimy tutaj oczywiście o spamowaniu słowami kluczowymi, które nie tylko zrazi użytkowników, ale też może doprowadzić do odrzucenia wizytówki.

Oto co powinna zawierać wizytówka:

• tytuł wizytówki, który jest jednym z najważniejszych elementów tej optymalizacji – warto w nim zawrzeć nazwę firmy wraz z jej główną charakterystyką,

• dokładny i jednoznaczny adres firmy,

• kategorie, do których dodajemy wizytówkę – nie twórzmy sztucznych kategorii tylko po to, aby wrzucić w nie słowa kluczowe,

• słowa kluczowe w obrębie treści wizytówki,

• opis firmy, w którym powinniśmy zawrzeć najważniejsze informacje o firmie, jej działalności i usługach – wykorzystajmy maksymalną dopuszczalną liczbę znaków,

• materiały dodatkowe (jeżeli to możliwe, warto dodać takie elementy, jak zdjęcia czy filmiki z YouTube).

W obrębie sekcji Dodatkowe szczegóły warto dodać informacje o wszelkich wpisach naszej firmy w innych ważnych serwisach lokalnych i społecznościowych (np. Facebook, Google+, Zumi, Panorama Firm, PKT.pl, katalog firm z naszego miasta itp.).

Weryfikacja firmy

Po stworzeniu wizytówki w obrębie Map Google trzeba ją zweryfikować. Główną opcją weryfikacji adresu firmy jest pocztówka – Google wyśle na adres naszej firmy pocztówkę.

Na pocztówce jest kod PIN, który trzeba podać w obrębie konta, aby zweryfikować adres naszej firmy. Czas oczekiwania na pocztówkę może wynieść nawet kilka tygodni.

2.4. Strona Google+ firmy

Strony Google+ mają umożliwiać firmom i markom nawiązywanie kontaktów z klientami i fanami. W obrębie swojej strony Google+ możemy prowadzić ciągłą komunikację ze swoimi klientami, np. zamieszczać informacje o nowych promocjach, przedstawiać nowe referencje od klientów, opisywać rozwój firmy, dzielić się poradami itp.

Tworzenie strony Google+ dla firmy

Własną stronę Google+ można założyć pod adresem plus.google.com/pages/create. Najpierw tworzymy nasz własny profil Google+. Jeżeli go nie mamy, podajemy numer telefonu, na który przyjdzie wiadomość weryfikacyjna.

Następnie pod adresem plus.google.com/pages/create?hl=pl tworzymy stronę Google+ dla swojej firmy, wybierając jedną z dostępnych kategorii. Jeżeli nasza firma oferuje usługi lokalne, klikamy na Lokalna firma lub miejsce. W innym przypadku wskazujemy opcję Firma, instytucja lub organizacja.

Następnie podajemy podstawowe informacje o firmie, takie jak: telefon, adres, nazwa itp.

Weryfikacja strony Google+ firmy

Po utworzeniu strony Google+ firmy warto ją zweryfikować. Po zweryfikowaniu strony Google+ nasza strona Google otrzyma etykietę „Zweryfikowana”. Etykieta potwierdza, że ta strona Google+ jest oficjalną stroną Google+ firmy.

Weryfikację przeprowadza się, łącząc stronę Google+ firmy z jej witryną internetową. W przypadku strony internetowej możemy w kodzie strony w sekcji HEAD umieścić link <link href=”https://plus.google.com/[IDstrony]” rel=”publisher” />, gdzie [IDstrony] to identyfikator naszej strony Google+. Kod ten będzie niewidoczny dla użytkowników naszej witryny.

Identyfikator naszej strony Google+ znajdziemy, przechodząc na swoją stronę Google.

Jeżeli adres naszej strony Google+ to: https://plus.google.com/u/0/b/105072329996322064501/, link do umieszczenia w sekcji HEAD na naszej stronie internetowej będzie miał postać:

<link href=”https://plus.google.com/105072329996322064501” rel=”publisher” />,

Możemy zaktualizować stronę główną witryny przez dodanie linku do naszej strony Google+, na przykład:

<a href=”https://plus.google.com/[IDstrony]” rel=”publisher”>Znajdź nas w Google+</a>

W następnym kroku weryfikacji strony Google+ powinniśmy wstawić na swojej stronie Google+ link do naszej witryny. Możemy to zrobić w ustawieniach profilu naszej strony Google+.

Aby edytować profil strony:

• Upewniamy się, że jesteśmy na stronie Google+, którą chcemy edytować.

• Klikamy na przycisk Edytuj profil.

• Klikamy na Witryna. Sekcje, które można edytować, zmieniają kolor na niebieski.

• Wpisujemy URL strony głównej.

• Klikamy na Zapisz.

Optymalizacja strony Google+ firmy

Po utworzeniu strony Google+ warto poświęcić trochę czasu na optymalizację jej treści.

Szczególnie warto dodać:

• opis firmy,

• zdjęcia firmy, produktów, usług,

• materiały wideo związane z firmą, jeżeli takie materiały mamy,

• główne zdjęcie,

• linki do witryn związanych z firmą i tym, co ona oferuje.

Pamiętajmy również o częstym dodawaniu wpisów do swojej strony Google+ i zdobywaniu obserwujących ją użytkowników. Jak to zrobić, przeczytamy w następnym rozdziale.

Spotkania online

Strona Google+ pozwala na organizowanie spotkań wideo online. Właściciel strony Google+ może za darmo organizować transmisję wideo z dziewięcioma osobami. Może to być spotkanie z najważniejszymi klientami firmy, ekspertami z branży czy też potencjalnymi klientami.

Aby rozpocząć takie spotkanie, wystarczy kliknąć na przycisk w prawej części strony Google+ Otwórz hangout (będąc zalogowanym na konto właściciela strony Google+).

Następnie należy zaprosić znajomych do spotkania, wybierając ich z naszych kręgów Google +lub podając ich adresy e-mail.

W czasie takiego spotkania użytkownicy mają możliwość udostępniania swoich ekranów, dzielenia się dokumentami, wspólnej pracy nad tymi samymi dokumentami, przesyłania plików, tworzenia notatek online, rozmowy przez czat.

Spotkania online mogą być więc świetnym rozwiązaniem ułatwiającym współpracę pomiędzy biurami czy też firmami. Jest to de facto darmowe rozwiązanie telekonferencyjne.

Spotkania online na żywo

Strona Google+ pozwala również na bezpłatną transmisję wideo online (streaming). Taka transmisja może być widziana przez nieograniczoną liczbę osób. Może to być sposób na organizowanie cotygodniowych wykładów dla klientów czy też forma promocji naszej firmy. Nagrania te mogą być automatycznie zapisywane i umieszczane na naszym koncie YouTube.

Aby rozpocząć spotkanie online na żywo, wystarczy przy rozpoczynaniu spotkania zaznaczyć dodatkową opcję Włącz Hangouty nadawane na żywo.

Hangouty nadawane na żywo wymagają zweryfikowanego konta YouTube. Aby uzyskać nagranie z Hangouta nadawanego na żywo na koncie YouTube (i zapobiec nadużyciom), Google wymaga zweryfikowania konta YouTube przez SMS. To szybki i prosty jednorazowy proces.

[9] http://www.mg.gov.pl/files/upload/9756/InternetowaRewolucja.pdf

[10] www.InternetowaRewolucja.pl

[11] Zakładka Witryny widoczna jest, jeśli korzystamy z aplikacji Google i jesteśmy zalogowani. O tworzeniu konta w aplikacji Google można przeczytać w rozdziale Ułatwianie pracy w firmie (patrz rozdział 5)

[12] Narzędzie analityczne Google Analytics jest omówione w rozdziale Zwiększanie wiedzy o klientach i konkurencji w rozdziale 4.

[13] Adres wygląda w ten sposób, jeśli tworzymy stronę w Aplikacjach Google (Google Apps) i Witryny Google są jedną z aplikacji, których używamy w firmie. Jeśli tworzymy stronę w Witrynach Google bez wcześniej założonego konta w Aplikacjach Google, adres wygląda nieco inaczej.

3. Zdobywanie klientów w internecie

3.1. Firma w Google

Dostępne w wersji pełnej

3.2. Promowanie firmy w wynikach organicznych Map Google i Google

Dostępne w wersji pełnej

3.3. Promowanie firmy na YouTube

Dostępne w wersji pełnej

3.4. Promowanie strony Google+ firmy

Dostępne w wersji pełnej

4. Zwiększanie wiedzy o klientach i konkurencji

4.1. Statystyki strony internetowej

Dostępne w wersji pełnej

4.2. Śledzenie zamówień składanych poza internetem

Dostępne w wersji pełnej

4.3. Narzędzie propozycji słów kluczowych

Dostępne w wersji pełnej

4.4. Statystyki wyszukiwarki Google

Dostępne w wersji pełnej

5. Ułatwianie pracy w firmie

5.1. Swobodny obieg informacji w firmie dzięki Google Apps

Dostępne w wersji pełnej

5.2. Wdrażanie Aplikacji Google dla małej firmy

Dostępne w wersji pełnej

5.3. Korzystanie z poczty firmowej opartej na Gmailu

Dostępne w wersji pełnej

5.4. Firmowy Kalendarz Google

Dostępne w wersji pełnej

5.5. Obieg dokumentów w firmie dzięki Google Drive

Dostępne w wersji pełnej

Zakończenie

Dostępne w wersji pełnej

Netografia

Dostępne w wersji pełnej

Bibliografia

Dostępne w wersji pełnej

Mała firma w sieci Narzędzia Google

Spis treści

Strona tytułowa

Strona redakcyjna

Wstęp

1. Firma w internecie

1.1. Internet źródłem zmian

1.2. Polskie firmy w internecie

2. Co trzeba mieć, aby być widocznym w internecie?

2.1. Firmowa strona internetowa

2.2. Firmowy kanał na YouTube

2.3. Firmowa wizytówka na Mapach Google

2.4. Strona Google+ firmy

3. Zdobywanie klientów w internecie

3.1. Firma w Google

3.2. Promowanie firmy w wynikach organicznych Map Google i Google

3.3. Promowanie firmy na YouTube

3.4. Promowanie strony Google+ firmy

4. Zwiększanie wiedzy o klientach i konkurencji

4.1. Statystyki strony internetowej

4.2. Śledzenie zamówień składanych poza internetem

4.3. Narzędzie propozycji słów kluczowych

4.4. Statystyki wyszukiwarki Google

5. Ułatwianie pracy w firmie

5.1. Swobodny obieg informacji w firmie dzięki Google Apps

5.2. Wdrażanie Aplikacji Google dla małej firmy

5.3. Korzystanie z poczty firmowej opartej na Gmailu

5.4. Firmowy Kalendarz Google

5.5. Obieg dokumentów w firmie dzięki Google Drive

Zakończenie

Netografia

Bibliografia