Dla Bruna

ROZDZIAŁ 1

Pierwszy dom

Była ciemna wrześniowa noc. W syberyjskiej tajdze, daleko na północy Rosji, spadł pierwszy w tym roku śnieg. Był lekki i puszysty. W ciepłej komórce wymoszczonej pachnącym sianem Mama Łajma zajmowała się swoimi nowo narodzonymi szczeniakami. Tłuściutkie kuleczki niezdarnie przepychały się pod jej brzuchem. Największa i najmniejsza z kulek popiskiwały najgłośniej i wierciły się bardziej niż pozostałe. Lubiły, gdy Mama Łajma przyciągała je do siebie i czule wylizywała. Spokojnie zasypiały, wtulone w jej miękkie, szare futro.

W ciągu następnych tygodni szczeniaki rosły jak na drożdżach. Wiejska gospodyni – opiekunka Mamy Łajmy – dokarmiała je mlekiem i wynosiła na spacery. Największy piesek i najmniejsza sunia zawsze trzymały się razem i wszczynały awantury, odkąd tylko nauczyły się wyszczekiwać pierwsze „hauki”.

– Hau, hau, hau! Hauuuuuuuu! – wykrzykiwał na całe gardło mały wielki szczeniak.

– Auuu, au, au – piskliwie wtórowała mu malutka siostra.

Wkrótce pieski nauczyły się szczekać całymi zdaniami, a nawet próbowały dyskutować z Mamą Łajmą.

– Chodźcie na kolację! – wołała Mama.

– Jeszcze nie! Nie jesteśmy głodne! – odszczekiwały chórem szczeniaki.

– Czy ja się przesłyszałam? Kolacja jest teraz, a wy macie przyjść, kiedy was wołam – szczekała zirytowana Mama Łajma.

– Ale my nie możemy teraz wrócić, Mamo. Przecież nie dokończyliśmy jeszcze zabawy – piszczała Najmniejsza, uciekając przed bratem.

– Wrócimy, jak tylko ją zła… zła… złapię – kłapał pyszczkiem w pędzie Największy, z trudem łapiąc oddech.

– I myślicie, że ja będę na was czekać z kolacją? Co to, to nie. Kolacja jest teraz, a nie wtedy, kiedy skończycie się bawić. A wy macie mnie słuchać! – szczekała Mama Łajma, która prowadziła dziesiątki podobnych dyskusji każdego dnia. Jej dzieci w dodatku nieustannie o wszystko pytały, na przykład o to, dlaczego śnieg pada z góry na dół i moczy łapki, skąd biorą się niedźwiedzie i dlaczego sarna to nie jeleń.

Mijały dni, które upływały szczeniakom na zabawach i figlach. Pewnego dnia Mama Łajma zachowywała się inaczej niż zwykle. Uroczystym tonem przywołała szczeniaki.

– Moje kuleczki kochane, nadszedł czas, żebyście dowiedziały się, skąd pochodzicie i kim jesteście.

– Ale, Mamo! My już przecież wszystko, wszyściuteńko wiemy! – natychmiast przerwał jej Największy.

– Jasne, że tak! – zapiszczała radośnie jego siostra. – I o tatce, i o dziadku! Rosomak nam już wszystko opowiedział, kiedy Największy złapał go zębami za ogon.

Mama Łajma tym razem rozgniewała się nie na żarty.

– Jak mogliście oddalać się od domu bez mojej zgody? Czy nie wiecie, ile niebezpieczeństw czyha w głębi lasu na takie maluchy jak wy? Czy nie wiecie, że rosomak potrafi być groźniejszy od niedźwiedzia, bo ma niezwykle ostre zęby i pazury? – krzyknęła.

Mała suczka stuliła uszy, zamachała ogonkiem i odszczeknęła:

– Och, Mamo! My tylko goniliśmy sobola, gdy rosomak wyrósł przed nami jak spod ziemi! Jest bardzo stary, cichy i potrafi obserwować całą okolicę. Mówił, że znał naszego tatę i dziadka, którzy byli najdzielniejszymi psami na świecie!

– Oj, szczeniaki, szczeniaki. Waszej dwójce trzeba jak najszybciej znaleźć dobre domy i czujnych opiekunów, którzy będą każdego z was pilnować jak oka w głowie. Inaczej wpakujecie się w poważne kłopoty – westchnęła z rezygnacją Mama Łajma.

– Wcale nie! – włączył się do rozmowy Największy i dumnie uniósł szeroki łepek. Wciągnął tłusty brzuszek i zamachał ogonkiem skręconym w precelek. – My jesteśmy wspaniałe łajki! Najwierniejsi towarzysze myśliwych, najodważniejsi, najmądrzejsi, najpracowitsi… Naj, naj, naj!

Mama Łajma zmarszczyła nos i pacnęła synka łapą.

– Najbardziej niesforne i najbardziej zarozumiałe szczeniaki, jakie kiedykolwiek widziałam! Najpierw musisz urosnąć, nabrać sił i dobrze służyć człowiekowi. Dopiero wtedy się przekonamy, jaką łajką jesteś.

Mama Łajma ułożyła się wygodnie na sianie, wciągnęła nosem powietrze i – uspokojona bliskością domu, ciepłem legowiska i ciszą – przysunęła pieski do siebie. Nadszedł czas na opowieść, do której przygotowywała się już od dawna.

– Chciałabym wam opowiedzieć o naszych przodkach i o tym, skąd wzięły się łajki. Dawno, dawno temu, kiedy ludzi było niewielu, małe rodziny łączyły się w większe grupy. W dużej gromadzie łatwiej było przeżyć trudne warunki tu, w syberyjskim lesie, na Dalekiej Północy. Zimy były bardzo ostre, lata króciuteńkie. Zmarznięta ziemia nie dawała obfitych plonów. Ludzie, żeby zaspokoić głód i nakarmić swoje dzieci, polowali na zwierzęta i odziewali się w ich futra. Wielu myśliwych ginęło w trakcie polowań, przegrywając walkę z wilkami lub niedźwiedziami. Ludziom brakowało zręczności i siły, by pokonywać drapieżniki, które, tak samo jak oni, były głodne i za wszelką cenę chciały przetrwać.

– Ale, Mamo, jak to możliwe? Przecież nam, zwierzętom, nie wolno atakować ludzi! – zaszczekał poruszony Największy.

– Masz rację, synku, nam nie wolno – odpowiedziała Mama Łajma. – Jesteśmy psami domowymi. Z wilkami i niedźwiedziami jest jednak inaczej: to drapieżniki, które w swoich działaniach kierują się instynktem. Zwykle nie zaprzyjaźniają się z ludźmi, ale… zdarzają się odstępstwa od tej reguły. Słuchajcie dalej… W jednym z plemion urodził się pewnego razu chłopiec o włosach białych jak len i oczach koloru nieba. Duszę miał tak czystą i dobrą, że żadne żywe stworzenie nie czuło przed nim lęku. Ptaki wiły gniazda w jego włosach, wiewiórki wskakiwały do rękawów jego ubrania, nawet wilki łasiły się do niego. Na imię miał Jan. W tym samym czasie w stadzie wilków przyszedł na świat Nord, szczeniak o sierści bardzo jasnej i duszy tak dobrej, jak dusza Jana. Pewnego dnia chłopiec i wilk spotkali się przy leśnym potoku. Polubili się od pierwszej chwili i szybko stali się nierozłącznymi towarzyszami. Kiedy Jan przeczesywał palcami gęstą sierść Norda, wilk mruczał z zadowolenia jak kot, a nie jak dziki wilk.

– Mrrrrr, mrrrrr! Ja też potrafię mruczeć jak kot, kiedy ktoś mnie głaszcze – zawarczała cichutko Najmniejsza. – A przecież jestem psem, a nie kotem.

– To warczenie, a nie żadne mruczenie – zaśmiał się Największy. – A to szczekanie, nie miauczenie: „Hau, hau, hau!” – zaczął szczekać bez zastanowienia.

– Czy możecie choć przez chwilę być cicho? Czy naprawdę nie potraficie wysłuchać tej historii od początku do końca? – zapytała Mama Łajma.

– Ależ słuchamy! – odparły chórem szczeniaki i zamilkły na dobre.

Mama Łajma powróciła do swojej opowieści.

– Okazało się, że Nord i Jan świetnie razem polują. Nord tropił zwierzynę swoim czułym nosem, po czym wołał Jana, który kończył polowanie. Wilk zaprzyjaźnił się z Janem tak bardzo, że porzucił watahę i nocował przy ognisku, którego bały się inne dzikie zwierzęta. Pewnego razu Norda zaatakował w lesie niedźwiedź. Jan pospieszył z pomocą, ale drapieżnik zdążył odgryźć Nordowi kawałek ogona. Po tym wypadku wilk szybko doszedł do siebie, ale pozostawał niespokojny. Uciekał czasem nocami w głąb lasu i głośno wył do księżyca.

– Auuuuuuuuu! – Szczeniaki jednocześnie spróbowały zawyć jak wilk, ale natychmiast przestały, czując na sobie poważne spojrzenie Mamy.

– Jan posmutniał. Brakowało mu Norda, który znikał coraz częściej i na coraz dłuższy czas. Człowiek, opuszczony przez wilka, zaczął częściej odwiedzać swoich ludzkich sąsiadów i pewnego dnia poznał Łajmę, dziewczynę, która tak jak on kochała tajgę i zwierzęta. Kilka tygodni później plemię wyprawiło im huczne wesele. I nagle, w samym środku uczty, Jan usłyszał znajomy skowyt. Na skraju lasu stał Nord. Dumny, ale machający resztką ogona. A przy nim piękna szara wilczyca i jedenaścioro wilczków. Jan podbiegł do nich z żoną. Czujna wilczyca cofnęła się, ale dwa szczeniaki z ogonkami zwiniętymi w precelki łasiły się do nóg ludzi, zupełnie tak samo, jak niegdyś ich ojciec. Odtąd dwa wilczki często odwiedzały Jana i jego rodzinę, aż w końcu zostały z nimi na dobre. Inni ludzie także zapragnęli ich pomocy przy polowaniach i stróżowaniu obejść. To właśnie z potomstwa tych wilków zrodziły się łajki, czyli my. Wszystkie mamy zwinięte ogony, żeby żaden niedźwiedź nie mógł nas za nie złapać. Pilnujemy domów, dobytku i dzieci naszych właścicieli, zimą ciągniemy zaprzęgi, a przez cały rok dzielnie polujemy.

– Czyli my naprawdę mamy wilcze korzenie? Rosomak mówił prawdę? – zapytał Największy.

– A nie mówiłam?! – krzyknęła podekscytowana Najmniejsza. – Rosomak powiedział, że nasz dziadek i ojciec byli mistrzami polowań i radzili sobie nawet z niedźwiedziami!

– Tak, rosomak mówił prawdę. Ale wy – zakończyła Mama Łajma, widząc, że Największy i Najmniejsza już nie mogą usiedzieć w miejscu – macie mnie słuchać i nie biegać bez opieki po lesie, póki nie urośniecie i nie zmądrzejecie!

ROZDZIAŁ 2

Nowe imiona

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 3

Pierwsza podróż

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 4

Nowa rodzina

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 5

Pierwszy spacer

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 6

Wielka ucieczka

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 7

Kłótliwe ryjówki

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 8

Pływak Maks

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 9

Dzikie psy

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 10

Ruda Kita

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 11

Robaczki świętojańskie

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 12

Tajemniczy gość

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 13

Samotny wilk

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 14

Kłusownik

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 15

Rozgęgane stado

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 16

Badylarki akrobatki

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 17

Skrzywdzone zwierzę

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 18

Psie święta

Dostępne w wersji pełnej

Spis bohaterów

Dostępne w wersji pełnej

Spis treści

Karta tytułowa

Pierwszy dom

Nowe imiona

Pierwsza podróż

Nowa rodzina

Pierwszy spacer

Wielka ucieczka

Kłótliwe ryjówki

Pływak Maks

Dzikie psy

Ruda Kita

Robaczki świętojańskie

Tajemniczy gość

Samotny wilk

Kłusownik

Rozgęgane stado

Badylarki akrobatki

Skrzywdzone zwierzę

Psie święta

Spis bohaterów

Karta redakcyjna

Łapa w łapę. Sekretne życie leśnych zwierząt
Copyright © by Ewa Zgrabczyńska

Projekt okładki i ilustracje
Katarzyna Urbaniak

Redakcja
Katarzyna Gliwńska
Elżbieta Kot

Opieka redakcyjna
Paulina Tracz
Elżbieta Kot

Korekta
Katarzyna Onderka
Joanna Rutkowska-Marchewka

ISBN 978-83-240-7543-0

Przeczytaj, co o książce sądzą inni czytelnicy,
i oceń ją na lubimyczytac.pl

Książki z dobrej strony: www.znak.com.pl

Więcej o naszych autorach i książkach: www.wydawnictwoznak.pl

Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, ul. Kościuszki 37, 30-105 Kraków

Dział sprzedaży: tel. 12 61 99 569, e-mail: czytelnicy@znak.com.pl

Na zlecenie Woblink

woblink.com

plik przygotował Karol Ossowski