Bolesław Leśmian

ŁĄKA

Wydawnictwo Avia Artis

2023

ISBN: 978-83-8226-919-2

Ta książka elektroniczna została przygotowana dzięki StreetLib Write (https://writeapp.io).

spis treści

W zwiewnych nurtach kostrzewy

Topielec

W zwiewnych nurtach kostrzewy, na leśnej polanie,
Gdzie się las upodobnia łące niespodzianie,
Leżą zwłoki wędrowca, zbędne sobie zwłoki.
Przewędrował świat cały z obłoków w obłoki,
Aż nagle w niecierpliwej zapragnął żałobie
Zwiedzić duchem na przełaj zieleń samą w sobie.
Wówczas demon zieleni wszechleśnym powiewem
Ogarnął go, gdy w drodze przystanął pod drzewem,
I wabił nieustannych rozkwitów pośpiechem,
I nęcił ust zdyszanych tajemnym bezśmiechem,
I czarował zniszczotą wonnych niedowcieleń,
I kusił coraz głębiej — w tę zieleń, w tę zieleń!
A on biegł wybrzeżami coraz innych światów,
Odczłowieczając duszę i oddech wśród kwiatów,
Aż zabrnął w takich jagód rozdzwonione dzbany,
W taką zamrocz paproci, w takich cisz kurhany,
W taki bezświat zarośli, w taki bezbrzask głuchy,
W takich szumów ostatnie kędyś zawieruchy,
Że leży oto martwy w stu wiosen bezdeni,
Cienisty, jak bór w borze, — topielec zieleni.

Gwiazdy

Tej nocy niebo w dreszczach od gwiazd mrugawicy
Kołysało swój bezmiar w sąsiednie bezmiary,
To w próżnię swe radosne unosząc pożary,
To zbliżając je znowu ku mojej źrenicy.

Patrzę, niby przez nagły w mej ślepocie wyłom,
A światy roziskrzone — zaledwo na mgnienie
Odsłaniają mym oczom, jak nieba mogiłom,
Dalekie, zatajone w srebrze ukwiecenie.

Odsłaniają swe jary, wzgórza i parowy,
Już z jednego szum borów płonących dolata,
Z drugiego — cisza grobów, a z trzeciego świata —
Krzyk o pomoc i zawiew południa lipcowy.

Zasłuchany, wpatrzony stoję tak do świtu,
Aż niebo wron zbudzonych przesłoni gromada,
Gwiazdy giną w jaśnistych roztopach błękitu,
I gąszcz rosy na rzęsach zbłyskanych osiada.

Skroń znużoną pochylam do stogu na łące,
Garścią rozćwierkanego rojem świerszczów siana Rzeźwię oczy, smugami gwiazd jeszcze gorące,
I do snu odniałego padam na kolana.

I śni mi się i trwogą uderza do głowy
Krzyk o pomoc i zawiew południa lipcowy.

Odjazd

Gdym odjeżdżał na zawsze znajomym gościńcem,
Patrzyły na mnie bratków wielkie, złote oczy,
Podkute szafirowym dookoła sińcem.
Był klomb i rój motyli i błękit przezroczy,
I rdzawienie się w słońcu dojrzałej rezedy.
A, gdy byłem już w drodze, sam nie wiedząc kiedy
I czemu — przypomniałem te oczy, przyziemnie
Śledzące mą zadumę i wpatrzone we mnie
Tem wszystkiem, czem się można wpatrzeć w świat i dalej.
Co widziały te oczy, nim w tysiącu alej
Zginąłem, jedną chatę rzucając za sobą?
I czemu z szafirową zawczasu żałobą
Patrzyły w ten mój odjazd po przez zieleń rdzawą
Rezedy, co pachniała, przytłumiona trawą?
I dlaczego te oczy były co raz łzawsze?
Czy nie wolno nic nigdy porzucać na zawsze
I zostawiać samopas kędyś — na uboczu?
Czy nie wolno odjeżdżać znajomym gościńcem
I oddalać się zbytnio od tych złotych oczu,
Podkutych dookoła szafirowym sińcem?

Wieczór

Słońce, zachodząc, wlecze wzdłuż po łące
Wielki cień chmury, ciągnąc go na wzgórza,
Zetknięte z niebem, co życie, gasnące
Pod barw przymusem, — w głąb marzeń przedłuża,
Aby dowidzieć po przez dale puste
Jedyną wokół purpurową chustę
Dziewczyny, która swych dłoni oplotem
Kolana zgodnie wgarnęła pod brodę
I, coraz bardziej pod niebios namiotem
Samotniejąca w tę dal i pogodę,
Oddawna ruchu i snu nie odmienia,
Chłonąc czar drętwy samego patrzenia
We wszystko naraz, w nic zasię zosobna,
Wpobok, zaledwo do siebie podobna,
Wyolbrzymiona wobec próżni świata,
Krowa się w świetle różowi łaciata,
Co jednym rogiem pół słońca odkrawa,
A drugim wadzi o daleką gruszę...
Sennych owadów nieprzytomna wrzawa
Umacnia pustkę i podsyca głuszę,
Wspartą na stogach, powiązanych w drągi.
Kolejne idą nad polem przeciągi
Tchu ziół dalekich, zaprawnego potem
Zoranej ziemi, co — tknięta wron lotem —
Paruje ciężko i chłodnieje zwolna.
Na widnokresie jakaś mgła dowolna,
Cień, nie mający przyczyn wśród przestworu,
Rośnie, by zwiększyć potęgę wieczoru,
I wśród rosnących z nim razem bezmiarów
Dziwnie brzmią zgiełki świerszczących komarów.

W polu

Dwoje nas w ciszy polnego zakątka.
Strumień na oślep ku słońcu się pali,
W liściu, co trafił na krzywy prąd fali,
Wirując, płynie szafirowa łątka.

Nadbrzeżna trawa, zwisając, potrąca
O swe odbicie zsiwiałą kończyną,
Do której ślimak, pęczniejąc z gorąca,
Przysklepił muszlę swem ciałem i śliną.

W przerzutnym pląsie znikliwsza od strzały
Płotka się czasem zasrebrzy na mgnienie.
Pod wodę — spojrzyj! — prześwieca piach biały
I mchem ruchliwym brodate kamienie.

Czemu ci głowa na dłonie opadła?
To — pachnie trawa i ten piach pod wodą, —
To — wód, polśnione smugami, zwierciadła
Parują ciszą, blaskiem i ochłodą.

Tych kilku dębów po nad brzegiem liście
Podziurawione i przeżarte chciwie
Przez gąsienice, trwają tak przejrzyście
Nad własnym cieniem, co utkwił w pokrzywie.
Z tej tu pokrzywy czar dębowych cieni
Zgarnę ku piersiom, co na słońce dyszą,
Ustami dotknę bezmiernej zieleni,
Stęsknionej do mnie swym sokiem i ciszą.

Do kwiatów przywrę rozpalone czoło,
Wsłucham się w bąki grające i brzmiki,
I będę patrzał, jak lepkie gwoździki
Wśród jaskrów lśniącą ociekają smołą.

I będę patrzał, jak maki i szczawie
Mdleją, ciał naszych odurzone wonią,
I będę wodził twoją białą dłonią
Po wielkiej trawie, nieznanej nam trawie.

Tęcza

Słychać go było, jak po młodem życie
Biegł coraz śpieszniej — ciepły deszcz majowy,
Zbryzgany słońcem, co przez obłok płowy
Wzdłuż mu kropliste rozwidniało nicie.

Pyląc, uderzał w piach drogi spróchniały,
Poszperał w krzaku, co lśniąc się kołysze,
Strącił liść z wierzby, przyciemnił głaz biały
I ustał, w nagłą zasłuchany ciszę.

Teraz mu patrzeć, jak wierzchem obłoku
Tęcza, bezmiary objąwszy, rozkwita,
Poprzerywana i niecałkowita,
Jakby się śniła zmrużonemu oku.

Aż, luźne znikąd jednocząc migoty,
Nagłą zawisa po nad światem bramą,
By ci przypomnieć, że zawsze tak samo
Trwasz w każdem miejscu u wnijścia tęsknoty.

By ci przypomnieć, żeś z duszą, snem zżartą,
Wpatrzony w bezmiar, wsłuchany w swe dreszcze,
Wszedł do tych światów przez bramę rozwartą,
Co się za tobą nie zamknęła jeszcze.

Koń

Koniu krzywy, koniu siwy,
Ozdobiony łachem grzywy,
Kocham zawiew zmydlonych twym potem rzemieni
I oddech, juchą parnej dymiący zieleni.

Łeb kościaty, ale krewki
Z wargą miękką, jak pierś dziewki,
Przewieś mi po przez ramię w rzewną bezrobotę,
Bym twarzą prężnej szyji wyczuwał ciągotę.

Koniu smutny aż do śmierci
Z białą pręgą lejc na szerci,
Zaprzyjaźnij się ze mną, jak to czynisz z wołem,
Wejdź do mojej chałupy, siądź razem za stołem.

Dam ci wody z mego dzbana,
Dam ci cukru, dam ci siana,
Dam bryłę szczerej soli, gleń świeżego chleba
I przez okno otwarte przychylę ci nieba.

Nie sęp oczu brwi sitowiem,
Powiem tobie, wszystko powiem!
A, gdy noc już nastanie, pozamykam dźwierze
I wspólnie odmówimy wieczorne pacierze.

Stodoła

Tyś całował dziewczynę, lecz kto biel jej ciała
Poróżowił na wargach, by cię całowała?

Tyś topolom na drogę cień rzucać pozwolił,
Ale kto je tak bardzo w niebo roztopolił?

Tyś pociosał stodołę w cztery dni bez mała,
Ale kto ją stodolił, by — czem jest — wiedziała?

Stodoliła ją pewno ta Majka stodolna,
Do połowy — przydrożna, od połowy — polna.

Ze stu światów na przedświat wyszła sama jedna
I patrzyła w to zboże, co szumi ode dna.

Wśród gieorginij

Wśród gieorginij — brzęczenie os.
Twoje-ż to kroki? Twój-że głos?
To — koniec lata, jeden z tych dni,
Gdy słonce blednie, a ogród lśni.

To chory półsen znużonych drzew.
Odwróć swe oczy, ucisz swój śpiew!
To — spija rosę ostatni znój, —
To — w cieniu twoim cień spoczął mój. —

Pierwszy deszcz

Pierwsza z brzękiem zbudziła się mucha,
Pierwsze liście powypełzły z drzew,
I deszcz pierwszy wdudnia mi do ucha
Rozegrzmiały w błyskawicach śpiew.

Tego śpiewu zgruch i rozgruch długi
Któżby pojął, któż pochwyciłby?
Rozbrykane, rozwierzgane strugi
Miażdżą o ziem pluskające łby.

Już przy ziemi wrzask ich zaumiera,
A po niebie jeszcze dalej gna!
Chmura oścież w wszechświat się rozdziera,
Niema za nią kresu, ani dna!

Słońce, w szyby łzawiejąc odżdżone,
Po podłodze złoty wzburza łan,
I odbicia okien rozmnożone
Wprawia w kurze zruchomiałych ścian.

Ktoś rozepchnął furtę w mym ogrodzie,
Aż z odwrzaskiem runęła na błoń!
Nie wiem, kto to — lecz w porannym chłodzie
Błogosławię niewiadomą dłoń.

Oto słońce przenika...

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Wiosna

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Przyśpiew

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Fala

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Wiatrak

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

W ślad za górnym orszakiem...

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

W głąb podwórza...

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Zapłoniona czereśnia...

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Pieszczota

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Żuraw skrzypi za furtą ogrodu...

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

O majowym poranku...

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Pogoda

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Upalny rynek...

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Przemiany

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Ballady

Gad

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Róże

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Ballada dziadowska

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Dusiołek

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Świdryga i Midryga

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Mak

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Wiśnia

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Piła

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Królewna Czarnych Wysp

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Zielony dzban

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Śmiercie

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Strój

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Dąb

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Ballada bezludna

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

W malinowym chróśniaku

W malinowym chróśniaku...

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Śledzą nas...

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Taka cisza w ogrodzie...

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Hasło nasze...

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Zazdrość moja...

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Z dłońmi tak splecionemi...

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Wyszło z boru...

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Czasami mojej ślepej posłuszny ochocie...

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Ty pierwej mgły dosięgasz...

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Zazdrośnicy...

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Zmienonaż po rozłące?...

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Wspomnienie

Wspomnienie

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Pieśni kalekujące

Zaloty

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Szewczyk

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Garbus

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Ręka

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Żołnierz

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Trzy róże

Trzy róże

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Rok nieistnienia

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Wieczorem

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Śnież się, w duszy mojej śnież...

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Schadzka spóźniona

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Pożarze pierśny, płomieniu ustny...

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Ja tu stoję za drzwiami...

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Co w mgłach czyni żagiel na głębinie?...

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Schadzka

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Kwapiły się burze...

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

U współrozwartych stoim drzwi...

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Dziś w naszego spotkania rocznicę...

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Wyznanie

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Ponad zakres śnieżycy...

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Powrót

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Dwoje ludzieńków

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Dusza w niebiosach

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Pururawa i Urwasi

Pururawa i Urwasi

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Noc bezsenna

Noc bezsenna

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Tam - na obczyźnie...

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

W przeddzień swego zmartwychwstania

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

W kraju bardzo dalekim...

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Pociemku...

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Warkocz

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Śnieg

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Asoka

Asoka

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Ponad brzegami

Don Kichot

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

W locie

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Pragnienie

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Spotkanie

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Kleopatra

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Dwaj skazańcy

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Rozmowa

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Otchłań

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Zamyślenie

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Do śpiewaka

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Łąka

Łąka

TEKST DOSTĘPNY W PEŁNEJ WERSJI.

Podziękowania

Wydawnictwo Avia Artis dziękuje serdecznie wszystkim ludziom zaangażowanym w powstanie tej książki.

*****

Bolesław Leśmian

ŁĄKA

Projekt okładki: Avia Artis

W projekcie okładki wykorzystano portret Bolesława Leśmiana .

Autor: Anonim

Wszystkie prawa do tego wydania zastrzeżone.

© Wydawnictwo Avia Artis

2023