Tytuł oryginału: Laglöst land

Przekład z języka szwedzkiego: Maciej Muszalski

Copyright © Håkan Östlundh, 2024

This edition: © Word Audio Publishing International/Gyldendal A/S, Copenhagen 2024

Projekt graficzny okładki: Marcin Słociński

Redakcja: Witold Kowalczyk

Korekta: Anna Nowak

ISBN 978-91-8054-482-5

Konwersja i produkcja e-booka: www.monikaimarcin.com

Wszelkie podobieństwo do osób i zdarzeń jest przypadkowe.

Word Audio Publishing International/Gyldendal A/S

Klareboderne 3 | DK-1115 Copenhagen K

www.gyldendal.dk

www.wordaudio.se

1

Deszcz, który od wczesnego ranka szemrał w koronach drzew, wreszcie ustał – chwilę przed tym, jak Josefin Broberg wysiadła z samochodu przed wieżą ciśnień w Alvie. Podniosła wzrok na listopadowe niebo. Na jego tle, ponad wierzchołkami drzew, wznosił się cylindryczny budynek wysoki na trzydzieści trzy metry. Brudna smuga na fasadzie sprawiała wrażenie, że zbiornik przecieka, ale tak naprawdę było to tylko odbarwienie betonu przez deszczówkę z dachu.

Ludzie wysyłali do nich skargi na jakość wody – nie było w tym nic wyjątkowego. Co tydzień ktoś zwracał uwagę na dziwny kolor czy zbyt silny zapach chloru, czasem również na woń i smak stęchlizny. Wyjaśnienie najczęściej było proste – abonent mieszkający daleko od punktu podłączenia wrócił do domu po dłuższej nieobecności, ale zapomniał o tym, że w takiej sytuacji, zanim zacznie się korzystać z wody, należało odkręcić kurki i poczekać, aż ciecz, która przez jakiś czas zalegała w rurach, spłynie do kanalizacji. Jednak w ostatnim czasie uwag było więcej, dlatego jej szef wysłał ją na dodatkową kontrolę.

Josefin Broberg otworzyła drzwi znajdującej się u podstawy wysokiej wieży małej przybudówki w kolorze czerwieni faluńskiej. Znajdowały się tam pokrętła wody wypływającej i wpływającej, pompa dozująca chlor oraz beczki ze skoncentrowanym chlorem. Przed dodaniem do zbiornika pompy należało go rozcieńczyć. Josefin odstawiła czarny plecak, którego nie opłacała jej się dźwigać z samochodu, i wypakowała z niego potrzebne rzeczy. Komputer, plastikowy kubek i kilka butelek na próbki wody.

Uruchomiła komputer, napełniła kubek wodą ze zbiornika i trzymając go pod światło emitowane przez porcelanową żarówkę, powąchała wodę. Na koniec spróbowała, jak smakuje. Nie było to częścią procedury, ale uważała, że to prosty i dobry sposób na sprawdzenie, czy wszystko jest w porządku. Na razie wydawało się, że tak. Wyniki zdalnego odczytu na ekranie komputera też nie wskazywały na żadną anomalię.

Potem jeszcze raz sprawdziła przepływy i zmierzyła zawartość chloru. Nie odkryła niczego dziwnego. Zlała więcej wody, napełniła dwie sterylne butelki na próbki, które zamierzała wysłać do analizy, i schowała je do plecaka razem z komputerem.

Zgasiła światło w budynku z pompą i zamknęła drzwi na klucz. Podniosła wzrok na szczyt wieży. Pomyślała, że już wkrótce nadejdzie czas na postawienie choinki na szczycie – robili to dla rozrywki, odkąd zaczęła tam pracować. Ustawiali mały świerk ozdobiony świątecznymi lampkami. Ładnie wyglądał od strony jezdni.

Czy powinna wejść na górę? Zwykle tego nie robiła, ale skoro przyjechała na dodatkowe oględziny, uznała, że załatwi i to. Zostawiła plecak w samochodzie, uznawszy, że nie ma sensu dźwigać komputera i próbek wody po wysokich na trzydzieści metrów krętych schodach, i otworzyła drzwi klatki schodowej.

Zapaliła światło i puściła drzwi, by się zamknęły za jej plecami. Dziarsko ruszyła po schodach. Aluminiowe kratki podzwaniały pod butami. Nie chciało jej się wierzyć, że coś jest nie w porządku. Pracowała dla gminy od pięciu lat i tylko raz się zdarzyło, że skarga od klienta miała poważne podstawy. Wtedy chodziło o podwyższoną z jakiegoś powodu zawartość żelaza. Zjawisko samo w sobie było niegroźne, ale powodowało, że woda smakowała jak krew.

Dotarła na samą górę i znajdowała się między sufitem a zbiornikiem. W okrągłym betonowym pomieszczeniu o gołych ścianach, o długości nieco większej niż dziesięć metrów. Jeśli nie liczyć zielonej metalowej szafki i małego chybotliwego stolika, ta duża powierzchnia była pusta. Wzdłuż jednego boku biegły metalowe schody do drzwi, za którymi znajdował się zbiornik. Josefin zeszła po schodach, trzymając dłoń na metalowej czarnej poręczy.

Zapaliła światło nad zbiornikiem i spojrzała przez szybę na lustrzaną taflę wody. W zasadzie wchodzili do zbiornika tylko wtedy, kiedy wieżę wyłączano do czyszczenia. Z oczywistych względów kontakt zbiornika z otoczeniem powinien być jak najmniejszy. Josefin i tym razem nie zamierzała wchodzić do środka, postanowiła jedynie zajrzeć przez okienko służące do inspekcji, skoro i tak już przyjechała na miejsce. Odgarnęła z twarzy czarne pukle włosów i upięła je w kok, a potem znalazła klucz. Otworzyła drzwi, przystanęła za nimi, by włożyć ochraniacze na buty, i poszła dalej wąskim przejściem. Na jego końcu była poręcz, a za nią znajdował się zbiornik. Kroki rozbrzmiewały echem między betonem a wodą, najmniejszy szelest folii na butach odbijał się od ścian, a dach jeszcze go potęgował. Lubiła ten dźwięk – jednocześnie przyjemny i trochę przerażający.

Woda była blisko. Na prawie maksymalnym poziomie. O tej porze roku było to normalne. Tylko w miesiącach letnich, gdy przyjeżdżali urlopowicze, a ludzie podlewali rośliny w ogrodzie, poziom opadał.

Zapaliła silne górne reflektory i omiotła wzrokiem zbiornik. Lustro wody było niezmącone, ale odbijające się światło reflektorów utrudniało widzenie. Josefin przykucnęła i wsunęła głowę pod poręcz. Od dna dzieliło ją aż dwadzieścia sześć metrów, ściany zbiornika były ciemne, ale sama woda przezroczysta jak powietrze.

Czy tam na dole coś leży? – zastanowiła się. Wysunęła tułów jeszcze dalej i wychyliła się tak, że prawie dotykała nosem powierzchni wody. Tak właśnie wygląda proszenie się o problemy, przemknęło jej przez głowę. Taką jednak miała pracę. Nie interesowałaby się czymś, co jej nie dotyczy.

Nabrała przekonania, że na dole coś jest.

Zachwiała się, przerażona cofnęła głowę i uderzyła nią o metalową poręcz.

– Kurwa! – zaklęła głośno i się pochyliła.

Przyłożyła dłoń do obolałej głowy i zamknęła oczy. A gdybym tam wpadła? – pomyślała.

Najgorszy ból powoli ustępował. Otworzyła oczy i znów spojrzała na taflę wody. Na dnie zbiornika coś leżało, była tego absolutnie pewna. Jak mogło się tam znaleźć? To nie powinno być możliwe. Dostęp do wieży mieli tylko pracownicy gminy. Nie było w niej nawet alarmu, ale gdyby ktoś się dostał do środka bez klucza, pewnie by to zauważyli.

Powoli wstała i potarła potylicę. Co takiego mogło leżeć na dnie? Poszła po specjalną lornetkę przechowywaną w metalowej szafce piętro wyżej. Potem znowu ostrożnie wysunęła głowę pod poręczą i przyłożyła lornetkę w kształcie lejka do powierzchni wody.

Wystarczyło jedno spojrzenie, by zobaczyć, co się znajduje dwadzieścia sześć metrów pod nią. Na dnie zbiornika leżało ciało człowieka o bladej, nabrzmiałej twarzy.

2

Po raz pierwszy od ponad tygodnia można było dostrzec słońce przez zasłonę chmur, która zawisła nad Gotlandią i nie chciała ustąpić. Dochodziła piętnasta. Autobus z Nadją miał przyjechać pięć po.

Viktor dojeżdżał do Hemse od strony Ronehamn. Wielka biała kula z logotypami OK i Lantmännen, która dawniej wystawała nad dachami i koronami drzew, kilka lat wcześniej została zdemontowana. Większość ludzi być może nie zwracała uwagi na takie szczegóły, ale dla niego to coś znaczyło. Nie sama kula, ona nie była ważna. Chodziło o zmianę. Właśnie takie drobnostki pokazywały upływ czasu i przypominały mu, że nie ma już piętnastu lat i jest dorosły.

Dwadzieścia trzy lata. Był cholernie stary. Pięć lat temu osiągnął pełnoletniość i zrobił prawo jazdy. Wieki temu. Zaczął odczuwać niepokój. Czas. Większość ludzi po prostu pozwala mu płynąć. Aż w końcu się orientują, że stoją na Storgatan powykręcani, siwi i podpierają się laską. Spotykają się przed piekarnią Bagarns i gadają: „Pamiętasz, jak usunęli ten silos z kulą, tam, przy Lantmännen? – Tak, to musiało być z pięćdziesiąt lat temu.

Viktor zadrżał. To, co się nie wydarzy teraz, nie wydarzy się nigdy. Czy nie tak właśnie mówili ci wszyscy staruszkowie, którzy zawsze radzą: „Korzystaj z życia. Póki masz czas, póki jesteś młody”.

„Licz się z jego upływem”.

Kiedy skręcił w stronę przystanku autobusowego, z przeciwnej strony wolno nadjechał samochód z zainstalowanym ograniczeniem prędkości do trzydziestu kilometrów na godzinę, którym w Szwecji wolno się było poruszać osobom niepełnoletnim. Viktor zauważył nad kierownicą białą brodę Tippa i szybko pomachał. Nie znał go zbyt dobrze. Parę lat wcześniej kilka razy kupił od niego samogon.

Tipp stracił prawo jazdy za prowadzenie pod wpływem alkoholu, a potem nie zdał nowego egzaminu. Dlatego jeździł czymś takim. Mógł się cieszyć, że nie siedział za produkcję i dystrybucję alkoholu. Niewielu ludzi w Sudret przejmowało się tym, że jeżdżą nielegalnie. Kontrole zdarzały się najwyżej w weekendy i czasami latem, gdy na wyspę przyjeżdżali ludzie z kontynentu. Dopiero jadąc do Visby, należało zachować ostrożność. Jednak Tipp był na cenzurowanym. Poza tym w Hemse otwarto komisariat policji. Przykre. Przynajmniej dla takich jak on.

Viktor nigdy nie jeździł pijany ani na kacu. Uważał, że nie warto ryzykować. Potrzebował prawa jazdy, musiał być w stanie dotrzeć samochodem do Visby i na kontynent. Nie chciał trafić do żadnych rejestrów.

Podjechał do jasnożółtego budynku dworca i zatrzymał furgonetkę na jednym z miejsc parkingowych. Wyłączył silnik, ale został w samochodzie. Wybiła piętnasta. Na przystanku autobusowym nikogo nie było.

Spokojny dzień. Akurat nie szedł do pracy. Miał czas na spotkanie z Nadją. Jutro też mieli wolne, najwyżej trochę popracują przy komputerze.

Pobębnił palcami w kierownicę, przekręcił kluczyk, żeby włączyć radio, zmieniał stacje, ale nie znalazł nic, co by mu się podobało. Włączył płytę, wiedząc, że w odtwarzaczu jest Pascal. Akurat gdy w kabinie kierowcy rozbrzmiały głosy Manueli De Gouvei i Isaka Sundströma, w lusterku wstecznym zobaczył autobus. Pozwolił duetowi dokończyć zwrotkę, przekręcił kluczyk i wysiadł z samochodu. Spokojnym krokiem podszedł do wiaty, a i tak zdążył przed autobusem.

Próbował wypatrzyć Nadję wśród pasażerów, którzy za szybami wyglądali jak cienie. Pomyślał, że przynajmniej powinny mu wpaść w oko jej rude włosy, ale nigdzie jej nie dostrzegł. Tak naprawdę włosy miała ciemnokasztanowe, ale farbowała je na bordowo. A dokładnie na kolor przypominający barwę wina. Była w ostatniej klasie szkoły Säve w Visby. On nie chodził do liceum. Zaczął, ale zrezygnował po roku. Radził sobie całkiem nieźle, przynajmniej z przedmiotów, które go interesowały – nie to stanowiło problem. Chodziło o czas. O to, że tyle tam przebywał. Tyle czasu na nic. Miał wrażenie, że mogliby zrobić to samo o połowę szybciej, gdyby tylko chcieli. Denerwowało go, że wszystko się toczy tak wolno. W takich chwilach chciał tylko wyjść. Uciec.

Autobus stanął przy wiacie i drzwi się otworzyły z przeciągłym sykiem. W tej samej chwili za Viktorem stanęło zielone błyszczące volvo. Z miejsca kierowcy wysiadła kobieta około czterdziestki. Matka Nadji.

Posłała mu surowe spojrzenie i mijając go, podbiegła do tylnych drzwi autobusu. Viktor postanowił się nie ruszać.

Nadja wysiadła za dwoma chłopakami w czarnych parkach i czapkach z daszkiem.

– Cześć, kochanie, mój samochód jest tam – dotarł do niego głos matki Nadji.

Kobieta robiła co mogła, by go zasłonić, ale Nadja była od niej wyższa.

– Wsiadaj do samochodu.

Nadja nie ruszała się z miejsca i patrzyła na Viktora. Zrobił pytającą minę i wyciągnął ręce. Próbowała do niego podejść, ale matka ją zatrzymała.

– Rób, co mówię.

– Ale mamo…

Głos kobiety nabrał ostrości:

– Wsiadaj do samochodu. Słuchaj, co mówię. Koniec dyskusji.

Nadja posłała Viktorowi zmęczone spojrzenie. Nie umknęło to uwadze jej matki, bo ta się obróciła i zrobiła trzy zdecydowane kroki w jego kierunku.

– A ty! – dodała, unosząc palec wskazujący prawej dłoni przed jego klatkę piersiową i prawie dotykając poły rozpiętej kurtki. – Uważam, że jeśli choć trochę szanujesz Nadję, powinieneś dać jej spokój. Ma dopiero osiemnaście lat i nadal chodzi do szkoły. Nie potrzebuje żadnego bandziora z Rums.

Mówiła z każdym zdaniem coraz głośniej, a końcówkę z pewnością dało się słyszeć w promieniu pięćdziesięciu metrów. Viktora aż zmroziło.

Nie z powodu obrazy czy samego oskarżenia, tylko dlatego, że przez kilka mrocznych sekund był najzupełniej pewien, że ona coś wie. Czy krążyły o nim jakieś plotki? Po chwili się uspokoił. Niemożliwe. Gdyby ludzie gadali i gdyby pogłoski naprawdę dotarły do matki Nadji, trafiłby za kratki. Nic nie wiedziała. Po prostu tak go postrzegała. Jako bandziora. Bo pochodził z Rums, nie ukończył szkoły średniej, dla niej był nikim.

– Gdybyś choć trochę pomyślał, sam byś na to wpadł – dodała nieco bardziej opanowanym tonem.

Oczy Nadji znów nabrały życia. Patrzyła na matkę wściekła i urażona, ale wyglądała, jakby porzuciła myśl o kłótni. Podbiegła do volva i otworzyła tylne drzwi. Jej głośny okrzyk „Cholerne babsko!” został ucięty w połowie, gdy zamykała drzwi, a dwie ostatnie sylaby były już tylko szmerem zza szyby.

Matka jeszcze przez chwilę stała nieruchomo, jakby chciała wypalić na nim piętno czymś w rodzaju laserowego spojrzenia. Jej włosy były gęste i kasztanowe, tak samo jak włosy Nadji, gdy ich nie farbowała, ale fryzurę miała inną, znacznie prostszą. Zęby miała białe i równe, jeśli nie liczyć małej szpary między jedynkami, a nos prosty i tylko odrobinę zadarty. Nadja była w zasadzie bardzo do matki podobna i przy odrobinie dobrej woli można je było uznać za siostry. Robiło mu się niedobrze, kiedy widział je razem. Dwie niemal identyczne kobiety, z których jedna go kochała, a druga najwyraźniej nienawidziła.

Matka Nadji oderwała od niego wzrok, szybkim, gniewnym krokiem poszła do samochodu i ruszyła z impetem. Viktor odprowadzał wzrokiem samochód skręcający w lewo, w Ronevägen. Bandzior z Rums. Jasne, wywodził się od kamieniarzy i parobków, a może nawet od śmieciarza. Ale czy cholerny rolnik z När jest kimś znacznie lepszym?

Kiedy był z powrotem w furgonetce, znów włączył płytę. Pogłośnił i wysłuchał Księżyca nad Fårösund aż do samego końca, a potem jeszcze raz przekręcił kluczyk i wycofał. Powoli pokonał krótki odcinek dzielący go od sklepu Konsum. Nie miał ochoty na spotkanie z kimś, kogo by nie uniknął, gdyby poszedł do Ica. Tam, w centrum Hemse, kręciła się większość okolicznych bandytów. Z Rums, ze Stångi albo z Grötlingbo. Bandyci to może za dużo powiedziane. Drobni kombinatorzy, załatwiający w razie potrzeby robotników na czarno z wyspy albo z Polski, handlujący bimbrem lub papierosami z przemytu, przyjmujący zamówienia na tanie zestawy kina domowego, potrafiący dostarczyć zioło albo doradzić, gdzie można mieć dziewczynę na jedną noc.

Czy był bandytą, jeśli zamiast traktować ich jak nieco ogorzałe postaci z marginesu – jak na przykład robiłaby to matka Nadji – widział w nich Tippa Bimbrownika, Gościa od Petów, Tele-Lassego albo Dilera Dup? Nie licząc wszystkich znanych mu pijaków i ćpunów, z którymi nie chciał mieć nic wspólnego, ale i tak, można powiedzieć, byli w pakiecie. Czy czyniło go to bandziorem?

Jednak bez względu na to wszystko rzeczywiście nim był. Nawet jeśli nikt o tym nie wiedział. Albo wiedziało bardzo niewielu.

Przejrzał się w lusterku wstecznym. Był świeżo ogolony, niedawno umył włosy. Jakby to stanowiło jakąś różnicę. Cholerna baba. Co go w ogóle łączyło z tymi ludźmi? Nadja, jak stwierdziła jej matka, miała osiemnaście lat. Była pełnoletnia. Sama decydowała o swoim życiu. Zacisnął pięść i dwa razy mocno uderzył w siedzenie. Nie bardzo pomogło. Kiedy się rozglądał za czymś, co można by rozwalić, telefon zasygnalizował nową wiadomość.

Wyciągnął go z kieszeni. Esemes od Nadji:

Odbierz mnie jutro z Visby.

Kończę o 14.50

XOX

3

Inspektor kryminalny Fredrik Broman przejrzał broszurę gminnej administracji budynku i dotarło do niego, że formularz należało wypełnić i złożyć ponad dwa tygodnie wcześniej.

Zastanawiał się, jak mógł to przeoczyć, ale już znał odpowiedź – niedokładnie przeczytał komunikat. Kiedy mniej więcej pół roku temu gruba broszura wylądowała w jego skrzynce na listy, tylko szybko przebiegł wzrokiem pierwszą stronę i odłożył broszurę na półkę w kuchni. Tam przeleżała aż do teraz.

Po zapoznaniu się z instrukcjami zrozumiał, że aby wniosek był kompletny, należy do niego dołączyć plan nieruchomości w skali jeden do pięciuset. W broszurze od gminy znalazł numer Urzędu Geodezyjnego. Zadzwonił i usłyszał, że jest czternasty w kolejce. Gdy awansował na ósme, na stole zaczął brzęczeć telefon. Dzwonił Göran Eide.

– Halo.

– Masz chwilę? – zapytał Göran.

Sprawiał wrażenie, jakby mu się spieszyło.

– Jasne, już idę.

Po krótkim wahaniu Fredrik zakończył połączenie, rezygnując ze swojego miejsca w kolejce.

Mogłem powiedzieć, że jestem zajęty – pomyślał, idąc korytarzem. Nie musiał wyjaśniać, że zajmuje go podanie o nowy odpływ. A tak, zanim będzie miał czas zadzwonić znowu, linia Urzędy Geodezyjnego pewnie będzie już nieczynna.

Bez pukania otworzył drzwi gabinetu Görana.

– Cześć! – zawołał radośnie Göran. – Wchodź i siadaj.

Fredrik natychmiast poczuł, że szef chce przedyskutować coś innego niż trwające śledztwa. Göran zapraszającym gestem wskazał nowy zestaw wypoczynkowy, ustawiony w jego gabinecie kilka tygodni wcześniej. Zestaw składał się z czterech dużych foteli obitych błękitnym materiałem. Sprawiał wrażenie nieco zbyt szpanerskiego i luzackiego. Koledzy z wydziału kryminalnego niechętnie siadali na nim podczas improwizowanych spotkań w gabinecie szefa. Po prostu uważali, że przedtem było lepiej.

Göran uśmiechnął się do niego, złożył okulary do czytania i z namysłem potarł łysinę. Tę, która była zaledwie niewielkim plackiem, gdy Fredrik zaczynał pracę w gotlandzkiej policji.

– Chciałem coś z tobą omówić – zaczął Göran.

Fredrik pomyślał, że w takim razie się nie mylił.

– Czeka nas reorganizacja wydziału kryminalnego.

Fredrik skinął głową. Czyli wszystko po staremu.

– Zamysł jest taki, by podzielić wydział na cztery części, z których każda będzie miała osobnego szefa. Częściowo będzie to oparte na naszym dotychczasowym systemie, tyle że z bardziej konkretną strukturą. Jedna z tych części będzie w zasadzie taka sama jak ta, w której obecnie pracujesz, oddział do walki z przestępczością…

Przerwał mu dzwonek telefonu. Göran wstał z westchnieniem i podszedł do biurka.

– Powinienem go przełączyć – stwierdził, zerkając na wyświetlacz aparatu stacjonarnego. – Przepraszam.

Wyciągnął rękę po słuchawkę. Fredrik się uśmiechnął i skinieniem dał do zrozumienia, że nic się nie stało.

– Tu Göran.

Szef wydziału kryminalnego zamilkł i słuchał. Zadał kilka krótkich pytań. Jego twarz się wygładziła, jakby liczyło się tylko to, o czym właśnie usłyszał. Fredrik rozpoznał ten wyraz twarzy.

– Przyjedziemy – zapowiedział Göran.

Zakończył połączenie i spojrzał na Fredrika.

– W wieży ciśnień w Alvie leży ciało mężczyzny.

– W wieży? W wodzie czy…

– Tak. Wygląda na to, że na dnie zbiornika. Mogło dojść do nieszczęśliwego wypadku, ale zatrudniona przez gminę techniczka, która go tam znalazła, nie mogła pojąć, jak się tam dostał.

Fredrik ruszył po swoją kurtkę. Göran wyszedł za nim na korytarz.

– O tej drugiej kwestii porozmawiamy najszybciej jak się da. Ale do tamtego czasu postaraj się zachować dyskrecję, jeśli chodzi o… – Göran rozejrzał się po korytarzu i zakończył szeptem: – Reorganizację.

4

Fredrik, Göran i Eva Karlén stali przy poręczy sąsiadującej ze zbiornikiem i, na ile to było możliwe, śledzili poczynania nurków na głębokości dwudziestu sześciu metrów. Zbiornik należało opróżnić, ale wypuszczenie trzech tysięcy metrów sześciennych wody nie było czymś, co można zrobić ot tak. Ani na co mogliby czekać.

– Przed wydobyciem ciała włożą je do worka. Dlatego to wymaga czasu – wyjaśniła Karlén. – Teraz zresztą myślę, że ciało jest w całkiem niezłym stanie. W tak zimnej wodzie proces rozkładu przebiega wyjątkowo wolno. Zmienia się przede wszystkim skóra. Mniej więcej jak wtedy, gdy się leży za długo w wannie.

– Pracownica gminy mówiła, że dostawali skargi na jakość wody – odparł Fredrik.

Eva spojrzała na niego i szybko przeciągnęła palcem po nosie, wykrzywiając jego czubek.

– Naprawdę? – odparła zdziwiona. – Na początku mogło oczywiście dojść do opróżnienia jelita. I krwawienia, jeśli jest ranny. Mimo wszystko trudno mi uwierzyć, że to miało wpływ na aż tak wielką ilość wody.

Przez chwilę się zastanawiała.

– Chyba że zwłoki leżą tuż przy odpływie.

Göran się skrzywił.

– Dziękuję. Właśnie to chciałem usłyszeć – odparł Fredrik.

Czuł, że przewraca mu się w żołądku. Nie przez martwego człowieka na dnie zbiornika, tylko dlatego, że sam pił tę wodę. On, Ninni i Simon ją pili, gotowali na niej, brali w niej prysznic i kąpiele w wannie.

Wyciągnął telefon, by ukradkiem wysłać esemesa: „Nie korzystaj z bieżącej wody!”, ale Eva była szybsza:

– Już odłączyli wieżę. Woda płynie bezpośrednio ze stacji pomp w Ståndze.

Fredrik schował telefon i popatrzył na Evę, a ona odwróciła wzrok z powrotem na taflę wody. Na wąskim występie przy zbiorniku było ciasno. Pochylając się nad poręczą, otarła się o jego bok jaskrawopomarańczowym kombinezonem. Nie był to standardowy kolor policji. Uznał, że ten strój zamówiła specjalnie. To byłoby w jej stylu.

Odsunął się nieco. Minęło już kilka lat od burzliwych wiosennych miesięcy, gdy mieli romans. Mimo wszystko nie opuszczało go wrażenie, że kiedy tylko znajduje się w jednym pomieszczeniu z Evą, koledzy i koleżanki z pracy z zaciekawieniem śledzą każdy ich ruch. Jakby mieli nadzieję, że w jakiś sposób sami się zdemaskują. I że nadal będzie temat do plotek.

Eva podniosła głowę i na chwilę ich spojrzenia się spotkały, ale on szybko uciekł wzrokiem.

Dziesięć minut później nurkowie wydostali ciało mężczyzny na powierzchnię. Eva i Fredrik pomogli wyciągnąć zawinięte zwłoki z wody i ułożyć na występie. Fredrik wolałby mieć bardziej odpowiedni strój. Spodnie przemokły mu od kolan w dół, a do niebieskich ochraniaczy na buty wlała się woda.

Wnieśli worek wyżej i ostrożnie położyli na betonowej posadzce. Eva otworzyła go i rozsunęła górną warstwę, jakby otwierała wielką torbę. Przykucnęła przy białej jak kreda, spuchniętej twarzy. Ciemne włosy tak przylgnęły do głowy, że wyglądały jak namalowane. Ostrożnie uniosła głowę zmarłego i obejrzała ją z każdej strony.

– Z tego co widzę, nie ma żadnych obrażeń głowy. Może jedynie w tym miejscu. Jeśli pojawiła się krew, woda pewnie ją rozcieńczyła, więc może być trudno znaleźć ranę, zwłaszcza jeśli ten człowiek trafił do wody krótko po śmierci. Najbardziej prawdopodobne jest jednak, że po prostu utonął.

– Albo ktoś go utopił – dodał Fredrik.

– No tak.

Eva dłońmi w rękawiczkach szybko przeszukała ubrania mężczyzny i z jednej z kieszeni kurtki wyciągnęła portfel. Podała go Göranowi. Ociekająca wodą skóra była rozmiękczona i nie chciała uwolnić swojej zawartości. Jednak po chwili zmagań Göran wyciągnął prawo jazdy.

– Pontus Hellberg – odczytał.

Pokazał dokument Evie i Fredrikowi. Twarz ze zdjęcia była zupełnie inna niż ta, którą mieli przed sobą – chuda, o wyraźnie zaznaczonych rysach. Jednak kolor włosów się zgadzał.

5

– Nie rozumiem, jak to się stało. To nie powinno być możliwe.

Josefin Broberg w błagalnym geście wyciągnęła drżące dłonie do inspektora Gustava Wallina, który stał obok zszokowanego operatora maszyn.

– Drzwi były dokładnie zamknięte?

– Tak. Boże, wszystko było zamknięte jak trzeba. W ogóle nie widziałam żadnych oznak, że coś może być nie tak. Z wodą lub czymkolwiek innym.

– Ale nie ma alarmu?

– Nie. Alarmu przeciwwłamaniowego tu nie ma.

Gustav nie wiedział, czy akurat wieża ciśnień w Alvie jest obiektem chronionym, ale wiele wież ciśnień było monitorowanych, założył więc, że może tak być i w tym wypadku.

– Są alarmy i systemy automatycznego wyłączania w wypadku wystąpienia przecieku albo kiedy zawartość chloru przekracza określone normy – wyjaśniła Josefin Broberg, jakby się domyślała, jakim torem biegną jego myśli.

Stali między cywilnym passatem, którym przyjechał Gustav, a czerwonym samochodem nurków. Niebiesko-biała policyjna taśma powiewała na delikatnym, lecz mroźnym wietrze z północy.

Josefin wsunęła drżące dłonie do kieszeni kurtki. Oczywiście to było tylko złudzenie, ale wydawało mu się, że jej ciemne loki zaczęły się trząść, jakby drżenie dłoni przenosiło się do innego miejsca w ciele. Gustav sam chętnie włożyłby dłonie do kieszeni ciepłej kurtki, ale uznał, że to niestosowne podczas przesłuchania. Poza tym musiał notować.

W drodze do Alvy rutynowo sprawdził Josefin Broberg. Miała trzydzieści sześć lat i mieszkała w Fide ze swoim rówieśnikiem. Mieli pięcioletnią córkę. Ich kartoteki były czyste jak łza.

– Ale teoretycznie ktoś mógłby się dostać do zbiornika, wpaść do niego i utonąć niezauważony przez was?

– Musiałby mieć klucz, a skąd by go wziął? Przecież drzwi nie zostały wyważone. Z zamkami też wszystko w porządku. Alarm, nawet gdyby był, mógłby się nie włączyć.

Josefin wyjęła z kieszeni prawą dłoń i starła z policzka kroplę deszczu, która spadła z drzewa.

– Wiem jednak, że są plany, by go założyć – odparła z przepraszającym uśmiechem.

– To świetnie – rzekł Gustav i otworzył notatnik na pustej stronie.

– Jak często ktoś tu przychodzi doglądać urządzeń?

– To rutynowy nadzór dwa razy w tygodniu. Czasami częściej, jeśli przychodzą skargi i uznajemy, że mogą mieć coś wspólnego ze zbiornikiem.

– Czy te czynności były rutynowe?

– Nie. Dostaliśmy sporo uwag. W sumie nic konkretnego, ale kiedy przychodzi ich nieco więcej niż zwykle, musimy przeprowadzić kontrolę. Teraz trzeba oczywiście dokonać dezynfekcji, opróżnić całą wieżę i ją wyczyścić.

Szybko się odwróciła i spojrzała na wieżę ciśnień. Gustav ocenił, że dno zbiornika musi się znajdować tuż nad poziomem ziemi.

– Ludzie raczej nie będą zadowoleni, kiedy to wyjdzie na jaw – dodała, odwracając się z powrotem do niego.

– To prawda, ale może przyspieszy sprawę z alarmem.

A w południowej Gotlandii wzrośnie popyt na wodę mineralną, dodał w myślach.

Josefin Broberg wbiła w niego wzrok, aż zaczął się zastanawiać, czy potraktowała jego uwagę o alarmie jako oskarżenie. Oczywiście nie zamierzał krytykować techniczki za brak alarmu w wieży ciśnień. Zanim zdążył powiedzieć coś na ten temat, otworzyły się drzwi wieży i wyszedł z niej Fredrik. Wyglądał, jakby było mu zimno. Schował głowę w ramionach, a nogawki miał przemoczone.

– Mogę na chwilę przerwać? – zapytał i przeniósł wzrok z Gustava na Josefin.

– Proszę – zezwolił Gustav.

Fredrik podszedł dwa kroki bliżej i odwrócił do Josefin.

– Zna pani niejakiego Pontusa Hellberga?

Nie odpowiedziała od razu, najpierw wyjęła ręce z kieszeni.

– Tak, znam. A dlaczego pan pyta?

– Kim on jest?

– To mój kolega z pracy.

– Z wodociągów?

– Tak. Ale już tam nie pracuje. Dlaczego pan o niego pyta?

– Kiedy przestał pracować w wodociągach?

Gustav zauważył, że Fredrik trzyma coś w prawej dłoni i trąca to małym palcem lewej dłoni. Zaczął się zastanawiać, czy Josefin Broberg też to zauważyła.

– Mniej więcej półtora miesiąca temu.

Nie dopytywała, skąd to pytanie. Pewnie zrozumiała, że i tak nie udzieli jej odpowiedzi, dopóki sam nie uzna tego za stosowne.

– Dlaczego przestał tam pracować?

– Złożył wypowiedzenie. Powiedział, że chce wyjechać.

Fredrik wyciągnął przed siebie to, co trzymał w ręce. Było to prawo jazdy.

– Znaleźliśmy ten dokument w portfelu zmarłego. Czy to pani kolega?

Josefin Broberg spojrzała na dokument, zmrużyła oczy i wyciągnęła rękę. Fredrik podał jej prawo jazdy. Dokładnie je obejrzała, a potem znów popatrzyła na niego.

– Czyli to on…

– Prawdę mówiąc, trudno nam jednoznacznie stwierdzić, ale wiele na to wskazuje. Prawo jazdy, fakt, że tu pracował…

Josefin mocno ścisnęła ramię Gustava. Pewnie nawet nie była świadoma, że to robi.

– To… straszne.

– Bardzo mi przykro.

– Pracował u nas rok. Nie znałam go dobrze, ale…

– Wiem, że to trudne, ale mimo wszystko zapytam: czy mogłaby pani pomóc nam go zidentyfikować?

Josefin gapiła się na niego bez słowa i jeszcze mocniej ścisnęła ramię Gustava. Zastanawiał się, czy zrobi mu się od tego siniak. Albo kilka.

– To znaczy, że… miałabym patrzeć na…

– Oczywiście, postąpi pani, jak będzie chciała, ale bardzo by nam to pomogło. Pani chyba łatwiej będzie go rozpoznać. My do porównania mamy tylko prawo jazdy.

– Myślę, że mogę spróbować – odpowiedziała szeptem.

Gustav uznał, że musi iść z nimi, bo nie zanosiło się, by Josefin Broberg puściła jego rękę.

Fredrik nie zazdrościł pracownicy wodociągów. Widział wielu martwych ludzi, zarówno ofiary zabójstw jak i wypadków, ale nigdy nie musiał identyfikować martwego kolegi.

Josefin wskazała ruchem głowy leżącego na posadzce denata.

– To Pontus. Wygląda inaczej, ale to on.

– Jest pani pewna? – zapytał Fredrik.

– Tak.

Rozejrzała się po współpracownikach Fredrika.

– Bardzo pani dziękuję – rzekł Fredrik. – To wszystko.

– Odprowadzę panią na dół – powiedział Gustav.

Gdy wchodził do klatki schodowej, Fredrik zawiesił wzrok na zamszowej kurtce z podpinką. Żałował, że sam nie ma czegoś podobnego. W pomieszczeniu było niezbyt ciepło. A wręcz zimniej niż na zewnątrz. To pewnie przez wodę.

Kiedy echo kroków na spiralnych schodach ucichło, Eva znów podeszła do zmarłego. W kieszeniach nie znalazła nic oprócz portfela. Mężczyzna nie miał przy sobie kluczy ani telefonu komórkowego.

– Jak dostał się do środka bez kluczy? – myślał na głos Fredrik.

Göran spojrzał na wodę.

– Na pewno nie spadły na dno zbiornika? – zapytał.

– Nurkowie to sprawdzili – odparła Eva. – Przeprowadzili też testy, które potwierdziły, że nie zniknęły w odpływie.

Znów przykucnęła i kontynuowała badanie. Zsunęła suwak kurtki. Podpinka była nasiąknięta wodą i ciężka. Kiedy Eva ją odczepiła, materiał ciężko opadł wzdłuż ciała.

– Tu coś mamy.

Fredrik zauważył to samo już wcześniej, Göran z pewnością także. W grubej ciemnej bawełnianej bluzie widniała dziura o postrzępionych krawędziach. Eva podniosła mokry materiał, odsłaniając brzuch i połowę klatki piersiowej. Jeszcze więcej bladej pomarszczonej od wody skóry. Mniej więcej tam, gdzie kończył się mostek, była wyraźna rana wlotowa z kilkoma plamami krwi, których nie rozcieńczyła woda pod bluzą.

– Zakładam, że wypadek możemy wykluczyć – odezwał się Göran.

– Tak. – Eva skinęła głową, nie podnosząc wzroku. – To rana po kuli.

6

Josefin Broberg pędziła w dół po schodach, jakby chciała jak najszybciej opuścić wieżę ciśnień.

Będąc już na zewnątrz, odetchnęła i trochę opuściła zamek błyskawiczny kurtki. Gustav, który dotrzymywał kobiecie kroku, rozpiął jeden guzik.

– Okropność. Jak pan myśli, co mogło się stać? Wpadł tam przez przypadek? – zapytała lekko zdyszana.

– Nie wiem – odparł szczerze Gustav. – Ale zrobimy, co w naszej mocy, by ustalić, jak się tam znalazł.

– Miał dopiero dwadzieścia sześć lat.

Podniosła wzrok na czubek wieży.

– Nie wiem, czy mam ochotę tu jeszcze przychodzić. A zwłaszcza sama.

– Rozumiem to – odparł Gustav. – Wkrótce będzie pani wolna, ale najpierw chciałbym zadać kilka pytań o Pontusa Hellberga.

Josefin w dalszym ciągu oddychała z wysiłkiem. Nerwowo drapała się w czoło i patrzyła na Gustava przez dłonie.

– Tak jak mówiłam, nie znałam go zbyt dobrze.

– Proszę tylko, by pani odpowiadała, na ile potrafi.

– W porządku.

Słyszeli samochody, które z dużą prędkością mknęły drogą numer 142, po drugiej stronie zagajnika, a dalej – postukiwanie traktora.

– Jak dawno temu przestał tu pracować? Zna pani dokładną datę?

– Nie. To musiało być… – zaczęła Josefin.

Zawiesiła głos. Kiedy się zastanawiała, spuściła wzrok na żwir i uschnięte igliwie.

– To musiało być sześć tygodni temu, ale nie potrafię podać konkretnego dnia… Oczywiście mogę się tego dowiedzieć. Chyba że pan sam zadzwoni do działu kadr.

– Zrobię to. Czy mogłaby pani trochę opowiedzieć o Pontusie? Jakim był człowiekiem?

– Był ode mnie o dziesięć lat młodszy, więc nie mieliśmy wiele wspólnych tematów, ale wydawał mi się sympatyczny, można powiedzieć, że beztroski. Może nawet trochę dziecinny.

– Powiedziała pani, że zrezygnował, bo chciał podróżować?

– Tak mówił. Zatrudniony był tylko rok. O ile dobrze zrozumiałam, operatorem maszyn był od kilku lat, ale nie miał zbyt wiele pracy. A kiedy wreszcie dostał szansę…

Uniosła brwi i pokręciła głową.

– Nie wiem, co zamierzał. Czy chciał wyjechać w jakąś długą podróż…

– Nie mówił?

– Nie. Trochę kluczył w kwestii tego, dokąd się wybiera. Dopiero w ostatnim tygodniu wspomniał o podróży. Trochę naciskaliśmy, próbując się dowiedzieć, dlaczego złożył wypowiedzenie i tak dalej.

– Nie starał się o urlop?

– Wspomniałam mu o urlopie. Oczywiście to trudne z tak krótkim stażem pracy, ale spróbować zawsze można. A on nie… złożył wypowiedzenie.

– A w pracy? Jak się zachowywał?

Josefin przekrzywiła głowę i wydała cichy pomruk.

– Bywał trochę niedbały. Robił wszystko, co do niego należało, ale zdarzało mu się spóźniać albo nie przychodzić do pracy i zapomnieć zgłosić, że jest chory. Tego typu kwestie.

– Ale złożył wypowiedzenie w samą porę, prawda?

– Tak, to rzeczywiście trochę dziwne. Chociaż z drugiej strony…

Zawahała się.

– Co takiego?

– Po zakończeniu pracy nie oddał kluczy. Nie złożył też żadnego raportu z ostatniej kontroli. Kilka razy dzwoniliśmy do niego w tej sprawie, ale nie odbierał, więc uznaliśmy, że już wyjechał. „Cały Pontus”, pomyśleliśmy i byliśmy na niego trochę obrażeni.

Westchnęła i odwróciła wzrok.

– Ale to wszystko miało wytłumaczenie.

7

Przez zimno i wilgoć Viktor aż zadrżał, kiedy wyskoczył z pick-upa przed domem. Otworzył zacinające się drzwi i nie zdjąwszy butów, poszedł prosto do kuchni. Postawił na stole torbę ze sklepu Konsum. W salonie był włączony telewizor.

– Co się stało? – zapytał Raffa. W tle słychać było amerykańską stację.

– A co się miało stać?

– No… nie miałeś spotkania z Nadją?

Po esemesie od niej jego złość i rozczarowanie osłabły, ale teraz ponownie dały o sobie znać.

– Ech, ta jej matka. Ma nie po kolei w głowie.

– No mów. Co się stało? – zapytał zaciekawiony Raffa, ale dzielił uwagę między niego a telewizor.

Viktor opowiedział wszystko, choć nie było tego wiele, jednocześnie wypakowując kupione produkty. Mleko, kawę, kilka mrożonych pizz, pięć awokado i dziesięć kiwi.

– To słabo – skwitował od niechcenia Raffa. Jego zainteresowanie problemami Viktora już z całą pewnością było mniejsze niż programem telewizyjnym.

Viktor schował mleko do lodówki, a pizze do zamrażarki. Resztę zostawił na popielatym blacie ich starego stołu.

Awokado i kiwi były dla Raffy. Co prawda Viktor też je jadł, ale to Raffa ubzdurał sobie, że jedząc tylko awokado i kiwi, człowiek może być zdrowy. – A poza tym po awokado ci staje – dodawał zwykle.

Leżał teraz wyciągnięty na czarnej skórzanej kanapie i wbijał wzrok w ekran telewizora. Miał pociągłą twarz i krzywy nos. Trudno go było nazwać atrakcyjnym, ale wiele dziewczyn leciało na jego wygląd, uważając go za ciekawy. Viktor i Raffa teoretycznie byli kuzynami, ale praktycznie kimś więcej. Bawili się ze sobą, odkąd nauczyli się chodzić, a przez ostatnie sześć lat mieszkali pod jednym dachem. Raffa był dla niego kuzynem i najlepszym przyjacielem.

Viktor usiadł w wysłużonym krześle obrotowym ze stalowych rurek i brązowej sztucznej skóry. Podłokietniki były uszkodzone i przez dziury wystawała brunatnożółta gąbka.

Po dużym ekranie snuły się powolne zombiaki. To był właściwie jedyny luksus, na który sobie pozwolili. Każdy kretyn miał w domu płaski telewizor, więc wiedzieli, że nie będzie to nikogo raziło. Przeciwnie: ludzie właśnie tego się spodziewali. Dwóch nieudaczników z Rums ledwo było stać na czynsz, ale oczywiście wywalili kasę na płaski telewizor. Byłoby wręcz podejrzane, gdyby tego nie zrobili.

– Co oglądasz? – zapytał.

– The Walking Dead.

Kolejny ściągnięty z internetu serial, którym Raffa szaleńczo się odurzał. Leżał na brzuchu, trzymając głowę i jedną rękę na podłokietniku sofy. Wyglądało to tak, jakby chciał z niej zejść, ale zmienił zdanie w trakcie ruchu. Potrafił tak leżeć przez kilka godzin.

Raffa i Viktor mieszkali w tym domu od poprzedniej wiosny. Wynajęli go z umeblowaniem na rok, ale w maju przedłużyli umowę na kolejny. Był to przyzwoity, duży piętrowy dom z drewna, z garażem i stodołą. Większość żółtej farby pozłaziła z drewnianych paneli, więc był raczej szary, jeśli nie liczyć miejsc, w których drewno zaczynało butwieć, co nadawało mu ciemny, brunatnoczarny kolor.

Viktor zatrzymał wzrok na ekranie. Jakiś facet próbował się przedrzeć przez teren opanowany przez zombie, bo szukał żony. Świeżo poznani ludzie starali mu się to wyperswadować. Wchodzenie tam było równoznaczne z samobójstwem. Facet wrzeszczał na nich rozwścieczony. Nie zamierzał jej zostawić na pastwę losu.

Raffa był pochłonięty konfliktem na ekranie. Viktor poczuł mrowienie w ciele. Szybko się rozejrzał, zauważył zieloną zapalniczkę leżącą na stole, podniósł ją i rzucił w Raffę. Trafił w ucho.

– Au – powiedział apatycznie Raffa.

Podrapał się, jakby strząsał owada. Nawet ból nie był w stanie go oderwać od świata zombie.

Viktor westchnął niecierpliwie, zrobił pół obrotu na krześle i wstał. Kiedy szedł po wysłużonej macie korkowej, piasek i drobne kamyki chrzęściły mu pod nogami. Za drzwiami swojego pokoju zrzucił buty, usiadł przy biurku i włączył komputer.

Na samym początku otworzył tunel VPN, dzięki któremu wyglądało na to, że jest gdzieś w Stanach. Ślady, które zostawiał, nie mogły więc doprowadzić do jego szwedzkiego adresu IP.

Także i tym razem był mile zaskoczony, kiedy sprawdził wpłaty. Było coraz lepiej – od lata wciąż rosły. Sukces go odurzał. Haj spowodowany pieniędzmi był lepszy od większości innych, które znał. Ale jednocześnie przerażał. Im był większy, tym bardziej rosło poczucie, że są na widoku. Klientów przybywało, wkrótce zacznie się gadanie, a potem, pewnego pięknego dnia, zostaną zdemaskowani.

Jednak obawy te były nieuzasadnione. To nie oni byli wystawieni. Nie on i Raffa. Tylko anonimowe coś, interfejs użytkownika. Strony i konta, których nie da się namierzyć. Nie istniał sposób, by do nich dotrzeć. O ile niczego nie przegapił – a wiedział, że tak się nie stało – nie było żadnego związku między powodzeniem przedsięwzięcia a ryzykiem, że zostaną zdemaskowani. Przynajmniej dopóki chodziło o tę część ich działalności, która toczyła się w sieci. Słabym punktem była koperta z towarem. Prędzej czy później ktoś na poczcie może się zacząć zastanawiać. Dlatego uznali, że będą podróżować na kontynent. Czasem do Nynäshamn, czasami do Oskarshamn. A stamtąd dalej.

Rozważał, czy nie zmienić serwera albo nie przenieść któregoś z kont, ale postanowił zaczekać. Ostrożność miała kluczowe znaczenie, ale nie wolno było popaść w paranoję.

Gdy usłyszał samochód podjeżdżający na dziedziniec, wyjrzał przez okno i dostrzegł fragment białej karoserii. Od strony pasażera wysiadł nieznany mu mężczyzna.

Viktor szybko uruchomił wcześniej przygotowane makro, które czyściło wszelką aktywność przeglądarki, usuwało wszystkie pliki ściągnięte na komputer i oczyszczało twardy dysk tak, by nie dało się odzyskać nic z tego, co zostało usunięte. Na koniec automat otwierał czeską stronę porno, taka wisienka na torcie.

Rozległo się pukanie. Szyby w drzwiach podzwaniały. Viktor wstał i poszedł do salonu. Raffa podniósł się z kanapy. Wyjrzał przez okno i się odwrócił, kiedy Viktor do niego podszedł.

– Czy to nie ten Murarz? – zapytał szeptem.

– Murarz?

Viktor zbliżył się do okna i sam spojrzał. Słyszał sporo o Murarzu, ale widział go tylko raz, na Hemse. Mimo to miał pewność. Za drzwiami stał właśnie ten człowiek.

– Dlaczego tu przyszedł? – syknął do Raffy.

– Nie mam pojęcia.

Znów usłyszeli pukanie. Tym razem mocniejsze.

– Otwórzcie, chłopaki. Wiem, że tam jesteście.

Szyba grzechotała jeszcze mocniej, gdy Murarz zaczął szarpać za klamkę.

– Co teraz? – wyszeptał Raffa.

Viktor nie rozumiał, czego Murarz od nich chce. Nie znali go, nigdy z nim nie rozmawiali, widzieli go tylko ten jeden raz na Hemse, gdy przechodził z jednym ze swoich chłopaków.

O Murarzu krążyły właśnie takie pogłoski. Że zawsze ktoś mu towarzyszy. Jako swego rodzaju ochroniarz. Niełatwo było ustalić, co jest prawdą. Choć może akurat to się zgadzało. Bo tym razem też ktoś z nim był.

8

Pocierając dłonią o dłoń, żeby się rozgrzać, Ove Gahnström szedł z Sarą Oskarsson z parkingu do dwupiętrowego budynku przy Tjelvarvägen 26, w północnej części Visby.

– Zimno – poskarżył się.

– Nienawidzę listopada – przyznała Sara. Była na tyle przewidująca, by włożyć rękawiczki.

Ove wydał pomruk na znak zgody.

– Dwudziestego piątego jedziemy do Buenos Aires – poinformował. – Na dwa tygodnie. Tam jest wiosna. Albo początek lata.

– Nie chcę tego słuchać.

Doszli do budynku. Ove otworzył, wszedł do środka i przytrzymał drzwi Sarze.

– Hellberg, drugie piętro – odczytał z tabliczki.

Powlekli się po schodach. A właściwie to Ove się wlókł. Sara szła lekkim krokiem i bez wysiłku, podczas gdy on oddychał z coraz większym trudem.

– Muszę wrócić do treningów – wydyszał.

– No właśnie, co się stało? Taki byłeś dobry w unihokeju, w piłce nożnej, we wszystkim.

– To się stało – odparł Ove i z szerokim uśmiechem poklepał brzuch. Nigdy nie był szczupły, ale w ciągu ostatniego roku przytył o kilka rozmiarów. – A tak naprawdę to nie bardzo wiem – dodał. – Chyba się zapuściłem, odkąd dołączyła do nas wyczynowa sportsmenka.

Sara przystanęła na najwyższym stopniu.

– Chcesz powiedzieć, że to moja wina?

– Żartowałem. To tutaj.

Wskazał drzwi z napisem „Hellberg” na klapce otworu na listy i przyłożył palec do przycisku dzwonka. Po drugiej stronie rozbrzmiało pojedyncze „pling”. Było słychać głosy dwóch młodych kobiet, potem zgrzyt zamka, aż w końcu drzwi się otworzyły.

Agnes, siostra Pontusa Hellberga – o ile to ona przed nimi stała – była jego najbliższą krewną. Oboje rodzice nie żyli. Młoda kobieta o ciemnych, krótko ostrzyżonych włosach patrzyła na nich pytająco. Miała na sobie dżinsy i rozpięty czarny sweterek. Trzymała w ręce żółty ołówek.

– Dzień dobry. Nazywam się Ove Gahnström i jestem z policji – oznajmił mężczyzna, pokazując legitymację. – To moja współpracowniczka Sara Oskarsson.

Sara przywitała się z kobietą, a ta przyjaźnie odpowiedziała na powitanie.

– Czy to pani Agnes Hellberg? – zapytał Ove.

– Tak – odparła. – Czy coś się stało?

– Możemy na chwilę wejść?

– Tak… myślę, że tak.

Kiedy na nich patrzyła, w jej oczach były niepokój i dezorientacja. Ove i Sara przekroczyli próg, szybko rozsznurowali mokre buty i poszli dalej w głąb mieszkania. Wyglądało na dwupokojowe.

– To jest Hilma – poinformowała Agnes, kiedy weszli do kuchni. – Też tu mieszka.

Za stołem przy oknie siedziała kobieta w wieku Agnes. Miała na sobie jaskrawoczerwony wełniany sweter, a jej jasne włosy były spięte w ciasny kok. Kuchnia była biała, a szafki miały kolor błękitnego nieba. Cały stół był zawalony książkami i notatnikami. W tym łagodnym chaosie znalazło się też miejsce na dwie filiżanki kawy i paczkę ciasteczek Singoalla.

– Uczymy się do egzaminów – wyjaśniła niepotrzebnie Agnes.

Papier w kratkę i kalkulatory wskazywały na jakiś przedmiot ścisły.

– Państwo są z policji – wyjaśniła, zwracając się do Hilmy. Przyszli, bo… Nie wiem właściwie.

– Słyszałam – odparła Hilma.

– Może usiądźmy – zaproponował Ove.

– Oczywiście.

Hilma wstała, ale nie ruszyła się z miejsca. Wyraźnie nie była pewna, czego się od niej oczekuje.

– Chcą państwo porozmawiać spokojnie?

Ove i Sara wymienili spojrzenia.

– Proszę na razie zaczekać na zewnątrz, ale się nie oddalać – odpowiedziała Sara.

– W porządku.

Hilma zgarnęła jedną książkę, wyszła i zamknęła za sobą drzwi. Agnes patrzyła na nich z niepokojem, a jej twarz była biała jak kreda.

– Przykro mi, że musimy przekazać taką informację – zaczął Ove – ale pani brat został znaleziony martwy w swoim miejscu pracy.

Agnes Hellberg sprawiała wrażenie, jakby nie zareagowała na jego słowa. Wpatrywała się w niego, nic nie mówiąc. Czy rzeczywiście zrozumiała?

– Wiemy, że jakiś czas temu zakończył pracę w wodociągach, ale właśnie tam go znaleziono. A dokładnie w wieży ciśnień w Alvie.

Agnes nadal się nie odzywała.

– Został zidentyfikowany przez koleżankę z pracy, a poza tym miał przy sobie portfel z prawem jazdy, więc jesteśmy pewni, że to on.

– Ale… – zaczęła Agnes i urwała. – Czy Pontus nie żyje? – zapytała po chwili.

– Tak, pani brat, Pontus, nie żyje – potwierdził Ove. – Bardzo nam przykro.

Agnes drgnęła i uniosła dłonie do ust.

– Dobrze, że jest u pani koleżanka – stwierdziła Sara. – A może wolałaby pani, by przyjechał tu ktoś inny?

– Nie, nie – mruknęła Agnes, zakrywając usta.

Powoli opuściła ręce na kolana.

– W swoim miejscu pracy? Przecież Pontus jest w podróży.

– Wygląda na to, że nigdzie nie wyjechał – odparła Sara.

– Ale przecież poleciał do Bangkoku. Skończył pracować w wodociągach ponad miesiąc temu.

Agnes Hellberg nieufnie patrzyła na Sarę.

– Przyznaję, że to brzmi dziwnie, ale robimy co w naszej mocy, by ustalić, co tak naprawdę się stało.

Agnes nabrała powietrza i wyjrzała przez okno.

– Nie wierzę. To musi być jakaś pomyłka.

Nagle jakby coś przyszło jej do głowy, bo gwałtownie się odwróciła do Ovego, który siedział najbliżej.

– Czy ktoś nie mógł ukraść jego portfela?

– Rozpoznała go jedna ze współpracownic – powtórzył spokojnie Ove.

– A która? – odparła Agnes. – Bo może… – zaczęła i sama sobie przerwała westchnieniem.

– Kiedy po raz ostatni miała pani kontakt z bratem?

– To było… ach, sama nie wiem.

Uniosła koniuszki palców do skroni.

– Nie mieliśmy bliskiego kontaktu. To było, zanim… miał wyjechać. Ze dwa miesiące temu.

– Co wtedy mówił?

– Zarezerwował bilet do Bangkoku. Chciał odbyć podróż po Azji.

– Podał konkretną trasę?

– Nie. Chyba tego nie planował. Wiem tylko o Bangkoku.

– Jakie sprawiał wrażenie?

– Może trochę zestresowanego.

– Jak to się objawiało?

– Wydawał się nakręcony. A to nie do końca w jego stylu. Raczej przeciwnie.

– Czy powiedział coś, co mogłoby to wytłumaczyć?

– Nie.

– Pracował w wodociągach tylko przez rok, a wcześniej miał pewne problemy ze znalezieniem pracy. Mimo to zaoszczędził pieniądze na dłuższą podróż po Azji. Miał odłożoną jakąś kasę?

– O ile wiem, to nie. Myślę, że żył dość oszczędnie. Można powiedzieć, że stało się to jego zwyczajem.

– Wie pani, z kim się zadawał?

Oczy Agnes nagle zaszły łzami.

– Kiedy państwo zadają mi te pytania, dociera do mnie, jak niewiele wiem o swoim bracie. Jak to możliwe, że nie żyje?

– Nie zna pani nawet jego przyjaciół?

Kobieta pociągnęła nosem.

– Jest ich kilku, dwaj jeszcze z dzieciństwa, ale nie wiem, jak często się obecnie spotykają. Nazywają się Janne i Felix.

– Zna pani ich nazwiska? – spytał Ove.

Agnes nie odpowiedziała. Gwałtownie wstała i wybiegła z pokoju.

– Pontus nie żyje – zabrzmiał jej przenikliwy głos.

Reszta zniknęła, zagłuszona przez szloch.

9

Drzwi znowu zagrzechotały.

– Otwórzcie, chłopaki. Pogadamy. Wiem, że tam jesteście – rozległ się niski, nieco powolny głos Murarza.

Viktor skinął głową w stronę drzwi.

– Otwórz.

– Na pewno?

– Tak.

Stawianie oporu byłoby głupotą. Murarz na pewno nie chciał ich skrzywdzić. Nic mu nie zrobili. W ogóle nie mieli z nim nic wspólnego.

Raffa wzruszył ramionami, wyszedł na korytarz, włączył lampę i przekręcił klucz. Drzwi otworzyły się natychmiast – ruch był szybki, lecz kontrolowany. Murarz znalazł się w słabym, szaroniebieskim świetle energooszczędnej żarówki.

Viktor zapalił lampę podłogową obok kanapy i tę nad stołem, a potem usiadł. Lepiej by się czuł, stojąc, ale zależało mu, by Murarz zobaczył, że jego wizyta go nie stresuje, choć było wręcz przeciwnie.

Murarz wszedł do pokoju, stawiając bezwstydnie długie kroki. Miał na sobie dżinsy, granatowy wełniany sweter i wysłużoną brązową zamszową kurtkę z czarnym kołnierzem. Za nim wszedł jego pachołek – wysoki blondyn w dżinsowej kurtce z podpinką i w czarnych spodniach dresowych. Nie wyglądał, jakby mógł wiele zdziałać, gdyby wybuchła awantura. Chociaż Viktor widywał chudzielców walczących z zajadłością, która rekompensowała brak dużej masy mięśniowej. Raffa był jednym z nich.

Murarz się rozejrzał. Był wysoki i żylasty, miał ciemne włosy prawie bez śladu siwizny, choć musiał liczyć ponad pięćdziesiąt lat. Jego twarz była mocno pobrużdżona i opalona. Viktor odniósł wrażenie, że opalenizna jest mieszaniną nikotyny i złośliwości wydostającej się przez pory skóry. Miał długą, nastroszoną i siwą brodę, trzymał w ręce mały kowbojski kapelusz z jasnobrązowej skóry.

Za cholerę nie wyglądał na normalnego.

– No proszę. Wygląda na to, że dobrze się bawicie we dwóch.

Spojrzał na Viktora.

– Viktor, prawda?

Zapytany ledwo zauważalnie skinął głową.

– I Rafael, tak? – spytał Murarz, spoglądając na Raffę.

Viktor od czasów szkolnych nie słyszał, by ktoś zwracał się do jego kolegi pełnym imieniem. A i wtedy robili to tylko nauczyciele. Na apelach.

– To jest Alex – oznajmił Murarz, patrząc na blondyna w dżinsowej kurtce.

Alex przywitał się krótkim skinieniem w kierunku Viktora i Raffy. Był w ich wieku, może ze dwa lata starszy.

Murarz znów się rozejrzał.

– Naprawdę ładnie. Brakuje tylko lasek. Ale może jesteście z tych, którzy ich nie potrzebują?

Alex wyszczerzył zęby. Viktor milczał. Mógł coś powiedzieć o tym pedziu Murarza w gaciach od piżamy, ale uznał, że nie ma co strzępić języka. Ani ryzykować.

– Czyli wiem, kim jesteście, a wy wiecie, kim ja jestem. To dobrze.

Murarz usiadł w sfatygowanym obrotowym krześle, w którym chwilę wcześniej siedział Viktor.

– Na pewno wiecie, dlaczego tu jestem.

Spojrzał na Viktora, a później na Raffę bacznie obserwującego wysokiego faceta o twarzy konia.

– Tak się składa, że nie – odparł zgodnie z prawdą Viktor.

Nie miał bladego pojęcia. Jak dotąd nie zamienił z Murarzem ani słowa.

– Wysil się trochę – rzekł Murarz. – Wyglądasz na łebskiego chłopaka. To na pewno nie takie trudne.

Kiedy otworzył usta, rozniósł się zapach nikotyny i ścieków. Musiało to mieć związek z jego zepsutymi zębami. Viktor zwalczył odruch nakazujący odwrócić twarz. Nic nie powiedział.

Murarz uśmiechnął się jeszcze szerzej, ukazując szczerby. Jego pobrużdżone policzki dodatkowo się pomarszczyły.

– Wiem, czym się tu zajmujecie i ile mniej więcej na tym zarabiacie. Muszę powiedzieć: brawo. Dobra robota.

Wykonał bezgłośny gest aplauzu, uderzając koniuszkami palców o wnętrze dłoni.

Viktor spokojnie siedział na swoim miejscu i na niego patrzył, choć w środku wszystko się w nim gotowało. Co się dzieje, do cholery? – myślał. Wszystkie sztuczki, drogi naokoło, przemyślne labirynty mające sprawić, by byli bezpieczni, a ten pajac włazi tu z butami, twierdząc, że doskonale wie, czym się zajmują.

Kto sypnął? Na pewno nie Raffa. Nie był to najbystrzejszy ani najbardziej ostrożny facet, ale gdy chodziło o ich interesy… nie, po prostu niemożliwe.

Próbował się uspokoić. Musiał myśleć jasno. Murarz na razie nie powiedział, co takiego wie. Viktor nie zamierzał mu w tym pomagać. Może był to tylko jeden wielki blef, choć nie potrafił zrozumieć, po co to wszystko.

– Okej – powiedział sucho – ale mimo to nie bardzo rozumiem, czego chcesz. Najprościej by było, gdybyś powiedział.

Murarz wyszczerzył zęby. Raffa z niepokojem spojrzał na Viktora. Czyżby uznał te słowa za zbyt śmiałe? Po tych wszystkich wysiłkach zmierzających do utrzymania ich poczynań w tajemnicy nie mogli tak po prostu podać Murarzowi prawdy na tacy. Musiał zdawać sobie z tego sprawę.

Jeśli Murarz naprawdę coś wiedział, nietrudno było zgadnąć, czego chce. Chciał się przyłączyć. Albo tylko dostać pieniądze za milczenie, albo w taki czy inny sposób uczestniczyć w ich działaniach. Jedno i drugie było kompletnie szalone.

– Okej, okej – powiedział Murarz, chuchając w jego stronę. Handlujecie dragami. To żadna tajemnica.

Viktor był przekonany, że serce stanęło mu na kilka sekund. Wszystko się zatrzymało, nie oddychał, patrzył tylko przed siebie pustym wzrokiem. Po chwili jego myśli zaczęły pędzić jak szalone. Planował ucieczkę: jak opuszczą Gotlandię i przedostaną się na kontynent, ile pieniędzy będą mogli ze sobą wziąć.

– To dla mnie żadna tajemnica – dodał z uśmiechem Murarz. – Możecie wyluzować. Nie mam powodu robić wam pod górkę. Dwóch młodych chłopaków, którzy sobie radzą. Lubię takich. Ale chcę mieć w tym swój udział.

Udział. Chyba go powaliło. Za kogo on się uważał, za lokalny odpowiednik Tony’ego Soprano? Viktor miał ochotę się roześmiać, ale uznał, że nie byłby to najlepszy pomysł.

– W Sudret nic nie sprzedajemy.

Potwierdził w ten sposób charakter ich działalności, ale poczuł, że nie ma wyboru. Musiał przedstawić jakiś argument, a zdradzenie Murarzowi akurat tego szczegółu nie było takie groźne.

– Nie prowadzimy sprzedaży na Gotlandii. Czymkolwiek się zajmujesz, nie będziemy przeszkadzać. Całe Sudret możesz mieć dla siebie.

Murarz odwrócił wzrok i kilka razy poruszył szczęką, a potem powiedział:

– Jesteście tu, co nie? W Sudret.

Zrobił przerwę, czekał na odpowiedź.

– Tak – odparł zmęczonym głosem Viktor.

– I sprzedajecie amfetaminę?

Viktor nie odpowiedział. Tego było już za wiele. Nie był głupi. Sytuacja była tak osobliwa, że wcale by się nie zdziwił, gdyby Murarz był na usługach policji i miał pod koszulą przyczepiony mikrofon. Chociaż nie: bardzo by go to zdziwiło, ale nie mógł tego wykluczyć.

Murarz wskazał go czapką i mrugnął porozumiewawczo, jakby doceniał jego milczenie.

– A dla mnie równa się to sprzedaży w Sudret – powiedział po chwili, jakby mimo wszystko dostał odpowiedź.

– Skoro tak mówisz.

Rozległo się stuknięcie o parapet. Znów się rozpadało. Było mokro, szaro i wkrótce miał zapaść mrok. Viktor czekał. Zauważył, że Raffa zaczyna tracić nad sobą panowanie – zrobił kilka niespokojnych kroków w bok, co wyraźnie zdenerwowało Alexa. Przeniósł wzrok z Raffy na Viktora, a potem zatrzymał go na Murarzu, jakby czekał na jakiś znak albo decyzję. Murarz bawił się czapką i z krzywym uśmiechem wyglądał przez okno. Wypuścił powietrze nosem.

– Nie wiem, co powiedzieć – przyznał Viktor. – Ty tu przyszedłeś. Podejrzewam, że masz jakąś propozycję.

Równie dobrze mógł od razu spytać, co Murarz sobie umyślił, zamiast kontynuować idiotyczną dyskusję o sprzedaży w Sudret. Przynajmniej mieliby punkt zaczepienia.

Murarz zrobił efektowną pauzę, a potem wstał i zbliżył się na kilka kroków do Viktora. W tle Raffa poruszał się niczym Fred Astaire. Nerwowo stepował w miejscu i wykonywał niekontrolowane ruchy ręką.

– Spokojnie – odezwał się Viktor, omijając spojrzeniem Murarza.

Nie wpłynęło to zbytnio na Raffę, a Viktor widział po jego oczach, że utrzyma nerwy na wodzy.

Viktor postanowił zaufać intuicji. Uznał, że Murarz przyszedł prosić ich o pieniądze. Nie miał powodu robić im krzywdy. Nie w takiej chwili. To byłoby głupie. Gdyby jednak Raffa nie wytrzymał, nie wiadomo, jak by to się skończyło.

Murarz usiadł na nocnej szafce plecami do Alexa i Raffy, jakby to była sprawa wyłącznie między nim a Viktorem. Nachylił się i otworzył usta.

– Dziewięćdziesiąt tysięcy za to, co było do tej pory. Potem chcę dziesięć tysięcy miesięcznie.

Z bliska jego oddech jeszcze bardziej śmierdział zgnilizną – mógł wręcz utkwić rozmówcy w gardle. Viktor próbował udawać, że tego nie czuje.

– Uważam, że tu nie ma o co się spierać. Macie tydzień, od dzisiaj.

Viktor ledwo usłyszał sumy, tak porażał jego zmysły smród z pozbawionej wielu zębów gęby Murarza. Dla niego to, że Murarz w ogóle czegoś się domaga, stanowiło spory problem. I że się posłużył czystym szantażem. Nie miał im nic do zaproponowania w zamian, to było pewne.

– A co z tego będziemy mieli? – zapytał Viktor, by trochę zyskać na czasie.

Murarz prychnął.

– Będziecie mogli działać jak do tej pory.

Jak do tej pory. Dobre sobie. Murarz miał zerowe pojęcie o tym, co robili. Oprócz tego, że miało to coś wspólnego z amfetaminą.

– Problem w tym, że nie mamy pieniędzy. Przynajmniej tutaj. Nasze pieniądze są… gdzie indziej.

– Skoro tak mówisz – odparł z ironią Murarz. – Ale podejrzewam, że płacicie za towar, więc musicie mieć dostęp do pieniędzy.

– Oczywiście, ale tego nie sposób załatwić tak po prostu. Musielibyśmy wyjść i się przemieścić. W dość odległe miejsce.

Viktor zdradził znacznie więcej, niż powinien, ale chciał zyskać na czasie. Wiedział, że im bardziej opóźnią datę spłaty, tym lepiej.

– A może chcesz dostać te pieniądze na konto? – dodał.

Murarz nie zadał sobie trudu, by odpowiedzieć.

– No to w takim razie będziecie musieli się ruszyć i tam pojechać – stwierdził, wstając i wkładając czapkę.

– Ale…

– Dostaniecie kilka dodatkowych dni za fatygę – przerwał mu Murarz. – Dziewięćdziesiąt tysięcy w kolejny piątek. Zadzwońcie do Alexa dzień wcześniej, to otrzymacie godzinę i miejsce.

Alex nagryzmolił numer na karteczce i podał ją Viktorowi.

– To mnóstwo załatwiania. Dwa tygodnie…

– Piątek – uciął Murarz.

Alex pomachał karteczką, a Viktor ją wziął. Co innego mógł zrobić?

– Albo od razu powiedzmy sto tysięcy. Bo dziesięć miesięcznie obowiązuje od dzisiaj.

10

– Widać, kto jest kawalerem – stwierdził Gustav.

Mieszkanie znajdowało się w budynku z drewnianymi panelami w kolorze faluńskiej czerwieni, przy Hagagatan w Hemse. Zaledwie kilka kilometrów od wieży ciśnień, w której znaleziono martwego Pontusa Hellberga. Zarządca nieruchomości wpuścił ich do środka i upomniał, by zamknęli za sobą drzwi, gdy skończą pracę.

– Jest bałagan, ale nie chlew – stwierdził Fredrik.

Rozejrzał się po pokoju. W środku panował zaduch. Nic dziwnego – mieszkanie przez sześć tygodni stało puste. Fredrik zrobił kilka zdjęć, żeby udokumentować, jak wyglądało wnętrze, zanim czegokolwiek dotknęli.

Przed niskim owalnym stolikiem ze szkła stała niewielka skórzana sofa z lat sześćdziesiątych. Po drugiej stronie stołu – znajdowały się obity aksamitem fotel i dwie niskie skórzane pufy. Przy oknie umiejscowiono łóżko. Nieco osobliwie, ale przynajmniej nikt nie mógł zajrzeć do środka. Przy przeciwległej ścianie stał niski regał z zaledwie kilkoma książkami na krzyż i dwiema zabawkowymi figurkami. Fredrik rozpoznał Homera Simpsona, ale drugiej postaci nie. Oprócz tego dostrzegł dwie metalowe puszki i miskę z orzechowego drewna. Na górnej półce regału stały płaski telewizor i fajka wodna.

Fredrik podszedł i powąchał fajkę.

– Co byś powiedział? – zapytał, podsuwając ją Gustavowi.

– Niewątpliwie cięższe niż tytoń, melasa czy co tam ludzie w tym palą. Pewnie się przekonamy, gdy patolog skończy pracę.

Fredrik odstawił fajkę i dopiero wtedy zauważył, że płaski ekran to nie odbiornik telewizyjny tylko monitor. Z tyłu wisiało kilka niepodłączonych kabli.

– Nie ma sprzętu stereo, telewizora, odtwarzacza DVD. Wszystko to mógłby załatwić komputer, ale komputera tu też nie ma.

– Może miał służbowy i musiał go oddać, kiedy zakończył pracę – podsunął Gustav.

Uniósł kilka schludnych stosów ubrań ułożonych na parapecie.

– Chyba zaczął się pakować.

– Hm – mruknął Fredrik. – A może jego komputer zaginął?

Gustav podniósł wzrok znad stosów ubrań.

– Nawiążemy kontakt z przedsiębiorstwem wodociągowym.

Fredrik poszedł do kuchni. Mieszkanie okazało się duże jak na kawalerkę. Drzwi szafek były brązowe i miały białe wklęsłe gałki z plastiku, w stylu lat siedemdziesiątych. Z kranu z długimi przerwami skapywały ciężkie krople. Na ławie przy drzwiach leżały gazety, papiery i rozerwane koperty, a pośrodku stał szary staromodny telefon z okrągłą tarczą. Kiedy Fredrik podniósł słuchawkę, nie usłyszał sygnału. Albo Pontus Hellberg zrezygnował z abonamentu, albo aparat w ogóle nie był podłączony.

Fredrik zaczął otwierać i sortować przesyłki, które podniósł z dywanika w przedpokoju, a potem zajął się papierami na ławie. Gazety i czasopisma ułożył na jednym stosie, na drugim listy, rachunki i ulotki reklamowe, a na trzecim puste koperty.

Zastanawiał się, co zamierzał powiedzieć Göran, kiedy im przerwano. Wydział kryminalny miał zostać podzielony na cztery części. Czy zatem chciał mu zaproponować nową posadę? Nie zaszkodziłoby mieć kilka tysięcy więcej do pensji. Jednak nowe stanowisko oznaczałoby również nową funkcję. Od wypadku miał obawy, że zmuszą go do pracy za biurkiem. Wprawdzie nic mu nie dolegało, ale niepokój nie chciał odpuścić.

Wśród ostatnich papierów na ławie znalazł coś ciekawego. Wydruk z biura podróży.

– Zarezerwował lot do Bangkoku na dwudziestego ósmego września! – zawołał do Gustava. – W jedną stronę.

Ostatnia informacja była interesująca.

– Brzmi, jakby zrobił coś szalonego i chciał zwiać – odkrzyknął Gustav.

Ostatnim dniem Pontusa Hellberga w pracy był dwudziesty szósty września. Czegokolwiek ten człowiek się dopuścił, musiał być pewny siebie, inaczej nie zawracałby sobie głowy przychodzeniem do pracy. A on spokojnie złożył wypowiedzenie. To, że ktoś go ściga, musiało być kompletnym zaskoczeniem. Co takiego zrobił? Oszukał kogoś finansowo? Okradł?

Fredrik uważnie się rozejrzał. Jego wzrok padł na kuchenkę. Coś nie dawało mu spokoju, już odkąd wszedł do środka, ale dopiero teraz zrozumiał, co to takiego. Na największym palniku leżała gazeta „Göteborgs-Tidningen”. Nawet bałaganiarz nie zostawia gazet na kuchence. Czyż nie?

Kluczy Hellberga nie było. Człowiek, który go zastrzelił, bez problemu dostał się do środka. Brakowało też telefonu komórkowego. I komputera, o ile właściciel mieszkania go posiadał. Fredrik był przekonany, że sprawca był w mieszkaniu i je przeszukał. Zatarł po sobie ślady albo zabrał coś, co do niego należało.

11

Nadja leżała w łóżku z zamkniętymi oczami. Słyszała mamę krzątającą się piętro niżej. Niosące się po pokojach zdecydowane kroki w drewniakach ze złotymi klamrami, których stukot było słychać przez ściany. Dawniej kochała te piękne drewniaki i sama chciała takie mieć, ale teraz ich nienawidziła, bo złośliwe kroki matki panowały nad całym domem. W zasadzie przydałyby jej się takie, ale po tym wszystkim na pewno ich nie kupi.

Rozległo się pukanie do drzwi. Nadja otworzyła oczy. Na dworze panował mrok. Prawie zupełny. Kiedy usiadła, widziała niespokojne fale zatoki Austerviken. Nie zdążyła odpowiedzieć na pukanie, bo drzwi powoli się otworzyły i do środka weszła jej siostra Erika.

Bez słowa podeszła do biurka, usiadła i zalogowała się na Facebooka.

– Halo. Ja tu jestem.

– Wiem – odparła Erika i zapaliła lampkę na biurku.

Nadja jęknęła. Po ponad godzinie spędzonej w gęstniejącym mroku ostre światło oślepiało. Powoli usiadła i zaczęła zdejmować spinki, a potem potrząsnęła głową, tak by włosy opadły jej na ramiona.

– O co chodzi? – spytała Erika, nie odrywając wzroku od ekranu.

– Ech…

Odłożyła stosik spinek na szafkę nocną.

– O tego Viktora?

– Mhm. A właściwie nie.

– O mamę?

– Tak.

Klawisze komputera stukały pod palcami Eriki. Miała w pokoju swój komputer, ale i tak często przychodziła przed południem i jeśli Nadja była w domu, siadała u niej.

Była od niej trzy lata młodsza, chodziła do dziewiątej klasy.

– Ona chyba zwariowała. Szkoda, że jej nie widziałaś. Całkiem oszalała.

W świetle widać było uśmiech Eriki.

– Z tobą też sobie pozwala na takie rzeczy?

– Takie rzeczy? – powtórzyła Erika.

Nadja najchętniej by nie wyjaśniała, żeby znów się nie nakręcać, bo godziny spędzone w ciemności, podczas których trochę ochłonęła, poszłyby na marne. Mimo to wyjaśniła:

– Nie – odpowiedziała Erika, gdy już zrozumiała. – Ale ja się nie spotykam z niegrzecznymi chłopakami.

– Nie wiesz, o czym mówisz, smarkaczu.

Nadja poczuła, że znów się w niej gotuje. Nie przez głupkowaty komentarz Eriki – potrzeba było znacznie więcej, by naprawdę się zdenerwowała na siostrę. Chodziło o mamę. Tę durną kobietę, przez którą miała ochotę wsiąść na prom i nigdy już nie wrócić. I może właśnie tak zrobi.

– A jeśli ona ma rację? – zapytała Erika w ten denerwująco swobodny sposób właściwy tylko jej.

Czasami bywała zimnym dorosłym potworem w ciele piętnastolatki.

– Słucham?

– Nie bronię mamy. Wiem, że to wariatka.

Jej palce żyły własnym życiem na klawiaturze. Mówiąc, nie przestawała komentować statusów i wrzucać zdjęć.

– Ale spójrz na to z jej punktu widzenia: jesteś w ostatniej klasie szkoły średniej. Wkrótce będziesz mogła robić, co będziesz chciała. A ty chcesz się przespać z gangsterem w lesie w Rums.

– Zamknij mordę.

Tym razem Nadja naprawdę zaczynała być zła.

– Uważam, że to brzmiało jak obrona. Jak obrona obłąkanej matki chroniącej swoje małe dziecko.

– No sama powiedz, czy oni nie są gangsterami? On i ten jego kumpel. Ten cały Raffa. Ile on ma komórek mózgowych?

Widziała, że zaczepny uśmiech Eriki robi się coraz szerszy.

– Mama gówno wie o Viktorze. Tak samo jak ty.

Nadja odwróciła się z wściekłością, wyciągnęła z torby kilka papierów i pustym wzrokiem zaczęła przeglądać notatki z biologii, żeby pokazać, jak mało ją obchodzi zdanie siostry.

Chciałaby, by Erika i mama nie miały racji. Myliły się, to oczywiste, ale nie całkiem. Viktor nie był żadnym bandytą ani nieudacznikiem z lasu w Rums. To prawda, mieszkał z kuzynem w rozwalającej się leśnej chałupie. Tymczasowo. Ale w tym właśnie tkwił cały urok. Viktor miał wszystko przemyślane. Zdawała sobie sprawę, że to, czym się zajmował, nie jest może stuprocentowo legalne, ale wkrótce miał z tym skończyć. A wszystko to było tak mądrze pomyślane, że właśnie dlatego powinno być dozwolone. Może zresztą nawet nie łamali prawa. Przecież nie wszystko jest uregulowane w kodeksie, a zatem to tylko kwestia opinii. Tych zaś jej matce nie brakowało.

Zamierzała wytrzymać do lata, bo obiecała jej to w duchu. Być grzeczną dziewczynką i skończyć ogólniak, choć to głównie przez szkołę miała wrażenie, że jest samobiczującą się zakonnicą zamkniętą w jaskini. No dobrze, bez celibatu. Przynajmniej gdy udawało jej się ominąć przeoryszę stąpającą w drewniakach piętro niżej.

Podeszła do Eriki, a ta na krótko podniosła wzrok, wyczuwając jej obecność przy łóżku. Błękitne oczy siostry były okolone blond falami, które Erika za wszelką cenę starała się prostować. Poza tym miała idealną cerę, białe zęby. Przypominała dziecko, ale nie była tak niewinna, na jaką wyglądała. Tak naprawdę radziła sobie z mamą znacznie lepiej niż starsza siostra. No i nie przyciągała aż tylu spojrzeń. Erika sprytnie się chowała w jej cieniu. Unikała walki.

Nadja wiedziała, że jeśli za czymś będzie tęsknić, to właśnie za tymi chwilami.

– Po wakacjach się wyprowadzam.

Stukanie w klawisze ustało.

– Dokąd? – zapytała z powątpiewaniem Erika, niemal szyderczo, jakby chciała zdemaskować jej blef.

– Nie wiem. Stąd. Z Gotlandii.

Erika milczała wpatrzona w ekran. Nadja odwróciła wzrok. Nigdy przedtem nie myślała o tym, że jej pokój jest taki mały, ale naprawdę była to zaledwie klitka z miejscem na łóżko, biurko i szafę. Wszystko, co się znajdowało w środku – meble, ozdoby – było jej obojętne. Mogłaby je podpalić bez mrugnięcia okiem. Ubrania nie. Z ubraniami było inaczej. Mama ich nie lubiła. To dopiero niespodzianka.

Położyła dłoń na ramieniu Eriki opartym na krawędzi biurka.

– Za trzy lata do mnie dołączysz.

Erika spojrzała jej w oczy. Były poważne, może nawet trochę smutne.

– Naprawdę?

– Oczywiście, że tak

– Trzy lata to długo.

– Będziemy utrzymywać kontakt na Facebooku.

Erika zacisnęła zęby, a jej oczy nabrały surowego wyrazu.

– To był żart. Poza tym trzy lata w liceum mijają bardzo szybko. Zupełnie inaczej niż w podstawówce.

Widząc mrok w oczach siostry, Nadja poczuła niepokój.

– Chyba nic nie powiesz?

– Oszalałaś? Jasne, że nie.

Erika się nie uśmiechnęła.

– Ale potem, kiedy do ciebie przyjadę, będziemy już mieszkały razem?

– Tak – odparła Nadja. – Pewnie, że tak.

12

Drzwi stojącego na dziedzińcu samochodu trzasnęły, silnik ruszył. Deszcz odbierał wyrazistość wszelkim dźwiękom, w dziwny sposób sprawiając, że brzmiały bardziej sucho. Viktor i Raffa gapili się na siebie w milczeniu, aż warkot silnika przestał być słyszalny.

– Kurwa! – zaklął Raffa.

Westchnął tak głęboko, jakby wstrzymywał oddech, odkąd Murarz przekroczył próg ich mieszkania.

Viktor wstał z sofy, wreszcie uwolniony z kaftana bezpieczeństwa, który sam na sobie zawiązał. Kaftan miał dowieść, że nie czuje ani odrobiny strachu przed Murarzem. Tutaj nikt się nie lęka Murarza, przemknęło mu przez głowę. Prychnął w reakcji na własną myśl, a prychnięcie przerodziło się w krótki, szaleńczy śmiech.

– Co to miało być? Czy on zwariował?

Raffa też zaczął się śmiać i kręcić głową. Obaj śmiali się z Murarza jak z kogoś naprawdę głupiego i nieznaczącego. Viktor uświadomił sobie jednak, że to coś jeszcze. Śmiech ze strachu.

Czy teraz wszystko się spieprzy? To, o co walczyli i co on tak sprytnie zbudował? Nie pieniądze stanowiły główny problem. Viktor bał się, że Murarz wszystko zniszczy. A mógł to zrobić, nawet gdyby dostał każdą rzecz, na której mu zależało. Nawet nieświadomie.

Spojrzał na karteczkę z numerem telefonu komórkowego Alexa, którą nadal trzymał między kciukiem a palcem wskazującym. Nie zamierzał tak siedzieć z numerem jakiegoś nieudacznego gangstera, gdy policja wyważy drzwi. Wpisał numer w telefon, używając dziecinnie prostego szyfrowania, zapisał kontakt jako Johannę i spuścił karteczkę w toalecie.

– Chyba nic nikomu nie mówiłeś? – zapytał. W jego głosie nie było już ani śladu śmiechu.

Raffa wlepił w niego wzrok.

– Co? Nie! Kurde, ja…

Viktor zbył własne pytanie machnięciem ręki.

– Jak to możliwe, że się dowiedział? – wyszeptał ochryple Raffa.

– No właśnie.

Viktor potarł kark, podszedł do okien i wyjrzał na dziedziniec, przez dziesięciolecia tak zastawiany ciężkimi traktorami, że natychmiast tworzyły się na nim wielkie kałuże. Odwrócił się do Raffy.

– Alf chyba nic nie powiedział?

Raffa pokręcił głową. Viktor patrzył w podłogę, zastanawiał się. Estończycy na pewno nie sypnęli. Chyba że zaczęli robić interesy z Murarzem i w jakiś sposób chcieli… Nie, to było zbyt głupie, zbyt zagmatwane, zalatywało teorią spiskową.

– Mange – powiedział Viktor, podnosząc wzrok.

– Co? Mange Ryba?

– A przychodzi ci do głowy ktoś inny?

Raffa musiał przyznać, że nie.

– Czy ktoś mógł nas widzieć? – spytał.

– Jasne, że tak, ale żeby zrozumieć, co robimy… nie, to nie może być ktoś, kto przypadkowo nas zobaczył.

Viktor zaczął rozmyślać o tym, co mówił Murarz. Wszystko było bardzo mętne poza jednym: że sprzedają amfetaminę. W jakiś sposób tamci musieli się dowiedzieć, że kuzyni kupują duże ilości, i wyciągnęli oczywisty wniosek, że sprzedają je dalej. Ale jak?

– Czy na pokładzie mógł być ktoś jeszcze? – zapytał Raffa.

Viktor przeszedł się po pokoju. Usłyszał deszcz bębniący o blaszany dach i zerknął na zaciek w kuchni, zastanawiając się, kiedy znów odpadnie tam tynk.

– A czy narażałbyś się zupełnie sam?

– Przecież też w tym jesteśmy – odparł Viktor.

– Ale bez kogoś, komu naprawdę ufasz.

Viktor szeroko się uśmiechnął.

– Czyli nam nie można ufać.

– Wiesz, o co mi chodzi.

– Że na miejscu Mangego zabrałbym cię ze sobą i gdzieś schował, byś w razie czego mógł wybiec ze strzelbą?

– Coś w tym rodzaju.

Viktor westchnął i usiadł na oparciu sofy. Tak czy inaczej, już się stało i nawet jeśli nie nastąpił ich koniec, to początek końca. Nadszedł czas, by powiedzieć sobie dość.

– Damy mu kasę? – zapytał Raffa, jakby ten wariant był bardzo nisko na jego liście.

– Nie dostanie ani grosza.

Z sufitu w kuchni spadła pierwsza kropla, duża i ciężka. Z głośnym plaśnięciem wylądowała na zlewozmywaku i rozchlapała się na wszystkie strony.

Raffa podstawił tam wiadro ze szmatą na dnie. Jak zawsze gdy przez jakiś czas padało, dom wypełnił się wonią pleśni i starej piwnicy.

– Co za cholerny żart – mruknął Viktor.

– Murarz?! – odkrzyknął z kuchni Raffa.

– On też, ale chodziło mi o dom.

Niedługo będziemy mieli z głowy to gówno, pomyślał. Jeśli nic nie stanie nam na przeszkodzie. I jeśli tylko będziemy mogli kontynuować według planu.

– Na wszelki wypadek podejmę jeszcze sto tysięcy. Mogę pojechać jutro zamiast w czwartek, to żaden problem. Za półtora tygodnia możemy już być w drodze. Jeśli zdążymy, nie będziemy musieli się martwić o pieniądze dla Murarza.

Viktor zamierzał pojechać w czwartek do Zurychu, żeby załatwić płatność za ostatnią dostawę. Nie było powodu informować o tym planie Murarza. Wiedział, że jeśli pojedzie nazajutrz, zyskają dwa dni.

– Co? Mamy dać sobie spokój?

– Odbędziemy ostatnią podróż z Mangem, tego nie unikniemy. Ale potem olewamy interes. Sam słyszałeś. On chce dziesięć tysięcy miesięcznie. Jeśli poczuje, że to działa, zażąda dwudziestu pięciu albo pięćdziesięciu. Pozamiatane.

Raffa otworzył usta, żeby zaprotestować, ale Viktor nawet nie pozwolił mu zacząć.

– To nie propozycja. Tak będzie. Nie chcę siedzieć, rozumiesz?

Raffa wytrzeszczył oczy.

– A kto chce?

– Poza tym mamy tyle, że sobie poradzimy.

– Czyli ostatnia podróż? – zapytał Raffa.

– Tak. Nie możemy tego odwołać. Tak czy inaczej musimy spłacić Estończyków.

Viktor umilkł. Czy mogli ufać Mangemu? Nie czuł się dobrze na myśl o ponownym wyjeździe z nim, zanim się dowiedzą.

– Co zrobimy z Mangem? – zapytał Raffa.

– Musimy się dowiedzieć, z kim gadał. Jeśli nie tylko z Murarzem… to nie wiem. Wtedy może mimo wszystko będziemy musieli wszystko odwołać.

Raffa spojrzał na niego zszokowany.

– Tak, ale chyba rozumiesz sytuację. Już i tak jest wystarczająco zła. Jeśli się dowie więcej osób, wszystko może się zdarzyć. To byłoby jak błądzenie w ciemności pośród ludzi z noktowizorami, którzy widzą każdy nasz ruch.

– Jak w Milczeniu owiec – zauważył Raffa.

Zdziwiony Viktor zawiesił głos.

– Hm… Dokładnie jak w Milczeniu owiec – odpowiedział po chwili.

– Chociaż ona w końcu go dorwała – dodał Raffa.

Ułożył dłonie w kształt pistoletu i oddał strzał, przesadnie markując odrzut.

– Może i załatwimy tego pieprzonego Murarza.

Viktor utkwił wzrok w Raffie. Głęboko w żołądku miał jakieś obce doznanie. Nie potrafił powiedzieć, czy ze strachu, czy z zupełnie innego powodu.

– Żartowałem – zarechotał Raffa i go szturchnął. – Myślisz, że całkiem zwariowałem?

Cofnął się o dwa kroki i znów wybuchnął śmiechem.

– Ta twoja mina. Szkoda, że jej nie widziałeś.

Viktor próbował wrócić do poprzedniego wyrazu twarzy, żeby sprawdzić, jak wyglądał chwilę wcześniej, ale to oczywiście było niemożliwe.

13

– To niepojęte.

Felix Kjellström siedział na fioletowo-różowej narożnej sofie, wpatrzony we Fredrika i Gustava.

– Pontus nie żyje. To…

Jego usta pozostały otwarte.

Felix i jego dziewczyna wynajmowali dwa pokoje z kuchnią w przybudówce gospodarstwa na północ od Hemse. Z kuchni, do której się wycofała dziewczyna, dochodził zapach jedzenia. Jeśli węch całkiem go nie zawodził, było to danie z kapustą. Czy naprawdę dwudziestolatki jadły takie potrawy?

– Czy byliście bliskimi przyjaciółmi?

– Tak. W szkole trzymaliśmy się razem jako najlepsi kumple. Pontus, ja i Janne Dahlin.

Spojrzenie Felixa Kjellströma było sztywne i kontrolowane, jakby się pilnował. Nie był przeciwko nim, lecz przeciwko sobie i uczuciom, które obudziła w nim wiadomość o śmierci. Przez chwilę odchylał krótko ostrzyżoną głowę i patrzył w sufit.

Fredrik i Gustav siedzieli na żółtych plastikowych krzesłach z ramą z metalowych rurek. Gustav odłożył ciepłą zamszową kurtkę i rozpiął marynarkę we wzór jodełki. Słuchając, z namysłem gładził kciukiem krótko przystrzyżoną brodę.

– A jak to było w późniejszych latach? – ciągnął Fredrik.

– Nie widywaliśmy się równie często, ale Pontus to zawsze Pontus.

Felix pokręcił głową, a jego wzrok powędrował gdzieś w dal.

– Nie, to się nie mieści w głowie.

– Kiedy się pan z nim widział po raz ostatni?

– To musiało być ze dwa miesiące temu.

– Czyli dość dawno. Nie zastanawiało pana, dlaczego nie nawiązał kontaktu?

– Nie widujemy się za często, ale po jakimś czasie… Zadzwoniłem do Agnes, jego siostry, ale mówiła, że podróżuje.

– A on sam o tym nie wspominał? – zapytał Fredrik, prostując plecy.

Kątem oka zauważył, że Gustav też się zmaga z twardym krzesłem.

– Nie. Czasami mówił, że fajnie byłoby wyjechać w długą podróż, ale nie, że dokądś jedzie. Nic takiego nie mówił. Wręcz trochę się obraziłem. Pomyślałem, że to dziwne tak wyjechać bez słowa. Nie odbierał telefonu, nie odpowiadał na maile ani wiadomości na Facebooku. Prawie myślałem, że coś się stało. Czasem człowiek ma takie myśli, ale nie sądzi, że rzeczywiście coś się wydarzy. Dziwnie się czuję, znając finał.

Pocierał dłonią kark i patrzył w stół.

– Wie pan, czy oprócz pracy w wodociągach zajmował się czymś jeszcze?

Felix spojrzał na telewizor. Po bokach stały dwa białe szklane wazony, w każdym znajdowała się czerwona kalia. Wydawało się, że za wystrój wnętrza odpowiadała jego dziewczyna. Fredrik pomyślał, że jest coś wzruszającego w tym krótko ostrzyżonym mężczyźnie w prostej bluzie z kapturem i znoszonych roboczych spodniach, uwięzionym w damskiej scenerii, na którą ewidentnie nie miał wpływu.

– Nie – odparł.

– Nie zajmował się czymś, dzięki czemu mógł zdobyć dodatkowe środki na tę podróż?

– Nie.

– A czy mógł o tym panu nie powiedzieć?

Felix chwilę milczał.

– Przez ostatnie pół roku albo nawet rok był cholernie zajęty. Kiedy mieliśmy się spotkać, zawsze trudno było umówić termin. Nie sądzę, by nie chciał, ale…

– Jak pan myśli, z czego to wynikało?

– Nie mam pojęcia. Ale coś tam się działo.

– Przychodzi panu do głowy ktoś, kto mógłby chcieć go skrzywdzić? Może był komuś winny pieniądze albo z kimś się pokłócił?

– Nie, nic mi o tym nie wiadomo. Pontus był dobrym chłopakiem. Nie przypominam sobie, by kiedykolwiek z kimś się kłócił.

– A długi? Zdaje się, że przez jakiś czas pozostawał bez pracy.

– Pożyczał to tu, to tam, ale to było dawno i dotyczyło niewielkich sum. Żadne długi, za które mogłoby go spotkać coś złego.

– A jak z narkotykami?

– Słucham? – Felix spojrzał na niego szeroko otwartymi oczami.

Fredrik nie potrafił powiedzieć dlaczego, ale z jakiegoś powodu pomyślał, że to zdziwienie jest przesadzone.

– Chyba słyszał pan pytanie.

– O narkotyki?

– Tak. Brał narkotyki? Palił trawkę, brał coś innego? – podsunął dla przykładu Fredrik.

– Nie. A przynajmniej nie sądzę.

– Ale nie jest pan pewny?

Felix nie odpowiedział.

– Jeśli mamy rozwiązać tę sprawę, musimy się dowiedzieć jak najwięcej na temat Pontusa.

Felix rzucił szybkie spojrzenie w kierunku kuchni, a potem odpowiedział:

– Raz czy drugi może coś tam zapalił, ale to były tylko pojedyncze przypadki. Nie zwyczaj.

– W porządku – odparł Fredrik.

Uznał, że na tym poprzestanie. Felix Kjellström wydawał się szczery, nawet jeśli złagodził kilka kwestii. Ludzie zawsze to robili, gdy chodziło o alkohol i narkotyki.

– Z kim zwykle spędzał czas? – spytał Gustav, puszczając czubek brody.

– Chyba głównie z dawnymi kolegami ze szkoły.

Felix zapadł się głębiej w sofę.

– Chcą panowie znać ich nazwiska?

– Tak, przydałyby się nam.

– O Dahlinie już mówiłem. Często widywaliśmy się we trzech. Była też Veronika Andersson. Z nami nie spędzała czasu, ale z nim spotykała się dosyć często.

Gustav zanotował nazwisko.

– Ale to nie była jego dziewczyna?

– Nie. Kilka lat temu byli ze sobą, ale potem zmieniło się to w koleżeństwo. Może ona zna więcej osób, z którymi się spotykał.

– Nie ma nikogo więcej? – spytał Gustav.

– Jest wiele osób, ale najbliżsi byli ci, których wymieniłem. Przynajmniej spośród tych, których znam – odparł Felix i położył ręce na oparciu kanapy. Wyglądał, jakby coraz lepiej się czuł w roli przesłuchiwanego.

– Nic panu nie wiadomo o jego nowych znajomościach?

Felix pomyślał przez krótką chwilę.

– Tak. Jest ktoś, o kim kilka razy wspominał. Alex… Alex Gustafsson.

– Wie pan, kto to taki?

– Tak. Mieszka gdzieś w Hemse. Ale go nie znam. Kilka razy widziałem go z Pontusem i tyle.

W kuchni rozległ się brzęk pokrywki rondla.

– Od jak dawna utrzymywał kontakt z tym Alexem?

– Powiedziałbym, że od roku.

Po wyjściu ze śmierdzącego kapustą domu Felixa Kjellströma znaleźli się w zimnym świetle latarni ulicznej.

– Muszę coś zjeść – oznajmił Gustav. – A ty?

Fredrik spojrzał na zegarek. Zrobiło się późno. Sam powrót samochodem do Visby, a potem dotarcie do domu zajęłoby półtorej godziny.

– Ja też. Załatwimy jakieś żarcie, a potem sporządzimy raport.

Poszli do samochodu. Gustav otworzył i usiadł za kierownicą.

– A właśnie – odezwał się Fredrik, gdy zapiął pas. – Rozmawiałem z Ninni o piątku. Nie da się, mają w szkole imprezę dla personelu. Zapomniałem.

– Okej, a sobota?

Fredrik zrobił niepewną minę.

– Nie wiem. Po poprzedniej imprezie dla personelu była, delikatnie mówiąc, zmęczona.

W oczach Gustava pojawiły się radosne błyski.

– Imprezy w szkole Högby są takie szalone?

– Najwyraźniej. Może najlepiej będzie to przełożyć na następny weekend. Oczywiście jeśli wam pasuje.

– Jak najbardziej. Powiedzmy: sobota za tydzień.

Fredrik nie lubił, gdy Ninni przychodziła podpita z imprez. Doszedł do wniosku, że to coś w rodzaju zazdrości. Myśli, że nie jest sobą. Że jest poza kontrolą. Własną kontrolą.

Gustav zawrócił wokół latarni przed budynkiem i dojechał do drogi.

14

Mange Ryba mieszkał w Hamrze. Skręcili już w okolicy Fidenäs. Z głośników znów dobiegał Pascal.

– A jeśli akurat jest na rybach? – zapytał Raffa. – Czy rybacy nie łowią nocami?

– A nie rano? – odparł Viktor, zerkając na Raffę.

Tak naprawdę nie miał pojęcia. Coś mu mówiło, że Mange nie łowił ryb zbyt często. A przynajmniej nie pięć dni w tygodniu. Wydawało się, że najczęściej przesiadywał w knajpie. Może przez wyczerpanie kwot połowów, nieopłacalność rybołówstwa, a może z jakiegoś innego powodu. Miał przed oczami następujący obrazek: Mange Ryba siedzi w rogu Folkeryds i gęba mu się nie zamyka. Po pięciu piwach facet ma ochotę imponować, być kimś ważnym.

Na samą myśl przeszedł go dreszcz.

– W sobotę przeszukasz łódź, a ja będę z nim czekał w kabinie sternika.

– Po takich odwiedzinach raczej nie przemyci nikogo na pokład.

– Wiem, ale mimo wszystko.

Raffa trzymał nogi na desce rozdzielczej i nucił tekst piosenki. – Trzymaj mnie, kochanie, trzymaj mnie mocno – naśladował desperacką i rozdzierającą wersję grupy Pascal. Perkusja brzmiała jak w kawałkach Siouxsie and the Banshees. Jak na płytach, które odziedziczył po ojcu. Od jego śmierci minęło piętnaście lat. Zabił się, prowadząc po pijaku. Ojciec Raffy żył, ale w pewnym sensie można było powiedzieć, że jest martwy jeszcze dłużej. Dał nogę z wyspy, gdy Raffa miał sześć lat. Kilka lat później trafił do więzienia i wszelki słuch po nim zaginął. Jeśli wierzyć jego matce, nie była to wielka strata.

Z umiarkowaną prędkością jechali przez Hamrę, a drogi były tak kręte, że reflektory omiatały okolicę od lewej do prawej i z powrotem. Viktor zajechał przed gospodarstwo Mangego Ryby.

– Cholera. A co, jeśli go nie ma? Może trzeba było najpierw sprawdzić Folkeryds?

– „Schowaj moje dłonie, ukryj moje ślady” – zawodził Raffa.

– Uspokój się – uciszył go Viktor.

Nagle światła natrafiły na wielki, ciemnoróżowy dom z kamienia. Mange odziedziczył go po rodzicach. Viktor wyłączył silnik i zrobiło się czarno. W domu jednak paliło się światło.

Jednocześnie wysiedli z samochodu i zatrzasnęli drzwi. Mange pewnie ich usłyszał. Chyba że on też siedział przy swoim sprzęcie grającym i wył.

Ruszyli w stronę domu. Wydawało się, że są blisko morza. Powietrze było bardziej wilgotne, a wiatr zimniejszy niż u nich w Rums. Nie paliło się żadne światło na zewnątrz. Raffa wpadł na coś w ciemności i zaklął. Viktor otworzył drzwi i znaleźli się w przestronnym pomieszczeniu gospodarczym, w którym stał stary kocioł centralnego ogrzewania i żarł pellet. Z każdym kęsem w rurze doprowadzającej drewniane granulki rozlegał się zgrzyt. Viktor wszedł prosto w kałużę – najwidoczniej woda podciekła pod drzwiami. Przesunął się w bok.

– Mange! – krzyknął.

Mocno zapukał do drzwi mieszkania.

– Mange!

Panowała absolutna cisza. Viktor spojrzał na Raffę. Ten wzruszył ramionami, a potem się rozejrzał. Na stole obok pralki leżało brudne pranie, a na blacie w głębi pomieszczenia znajdowała się rozłożona na kawałki piła mechaniczna.

– Może mimo wszystko jest na rybach – odezwał się Raffa. – Albo czyści sieci czy coś takiego.

– W środku nocy?

– Jest dopiero dwudziesta druga.

Viktor znów zapukał do drzwi. A raczej tym razem załomotał.

– Mange!

Po drugiej stronie wreszcie coś się poruszyło. Usłyszeli trzask i drzwi zostały otwarte.

– Cześć. Wy tutaj? – Mange Ryba patrzył na nich zdziwiony. Viktor próbował ocenić, czy mężczyzna wygląda na niespokojnego lub zdenerwowanego, ale nie umiał tego stwierdzić. Mange miał około czterdziestki, jasnorude kręcone włosy, które sterczały we wszystkie strony, duże, niewinne oczy i pobrużdżoną ogorzałą twarz, która dostała za swoje zarówno na morzu, jak i podczas długich wieczorów w knajpach.

– Chcecie wejść? – zapytał i szybko spojrzał za siebie.

Viktor poczuł się nagle jak Murarz. Nieproszony gość, który włazi do kogoś z butami, chcąc załatwić nieprzyjemną sprawę. Właśnie w takiej sytuacji nie chciał się znaleźć. Nie chciał stać i gadać. Jego specjalnością były przemyślane scenariusze, które działały bez zarzutu. Trzymać się ustaleń, a po dotarciu do celu wygasić wszystko, zabrać pieniądze i wiać. Zatrzeć po sobie ślady. Nie kłapać dziobem z Mangem Rybą o dwudziestej drugiej w jego kotłowni.

Duża chłodziarka stojąca za ich plecami zakaszlała i zaczęła burczeć.

– Mamy problem.

Wielkie oczy Mangego stały się jeszcze większe i bardziej niewinne.

– Do naszego domu przyszedł Murarz.

Mange drgnął.

– A to gnój – powiedział. – Robicie z nim interesy?

– Nie. A przynajmniej tak nam się wydawało.

Mange sprawiał wrażenie, jakby nie nadążał, ale z tego nie należało wyciągać żadnych wniosków. Tak po prostu wyglądał – jak ktoś trochę zagubiony.

– On wie – oznajmił Raffa.

Viktor usłyszał za sobą, jak przestępuje z nogi na nogę.

– Co takiego? O…

– Kilka godzin temu przyszedł do nas do domu – uściślił Viktor. – I… wie całkiem sporo.

Mange wyglądał, jakby nie miał pomysłu, co zrobić z rękami. Viktor zobaczył, że drżą. Milczeli, nadal stojąc w kotłowni. Lodówka uparcie burczała za ich plecami.

– Wejdźcie – powiedział wreszcie Mange. – Musicie opowiedzieć, co się stało.

Cofnął się o krok, robiąc im miejsce. Viktor się zawahał. Nie przyszli na koleżeńską rozmowę o wspólnym wrogu. Zamierzali ustalić, skąd, u diabła, Murarz mógł wiedzieć, czym się zajmują. W końcu się zgodził.

Viktor i Raffa weszli pierwsi do sfatygowanej kuchni z lat siedemdziesiątych. Miała niski sufit i szafki, których drzwi były jaskrawopomarańczowe. Zlew był zawalony narzędziami i zatłuszczonymi częściami silników, ale prawie nie było tam naczyń. Pod dwiema oślepiającymi jarzeniówkami znajdował się kwadratowy dębowy stół, a na nim stała nieotwarta puszka piwa. Na poduszce sofy naprzeciwko puszki dało się zauważyć wyraźny odcisk pośladków.

Dlaczego otwarcie drzwi zajęło mu tyle czasu, skoro tam siedział? Czyżby był w kiblu? Viktor szybko przeszukał wzrokiem pomieszczenie. Na samym skraju blatu z imitacji orzecha stał mały telewizorek.

– Browarka? – zapytał Mange, otwierając lodówkę.

– Nie, dzięki – odparł Viktor.

Miał wrażenie, że Mange się do niego wyszczerzył. Wybrał zły moment.

Mange spojrzał na Raffę. Ten skinął głową i dostał puszkę piwa Norrlands Guld. Natychmiast ją otworzył i upił dwa wielkie łyki.

– Siadajcie – zaprosił Mange i wpasował tyłek w ślad na poduszce.

Raffa beknął i usiadł na sofie obok Mangego. Viktor niechętnie zajął miejsce naprzeciwko i poczuł, że krzesło się zachybotało.

– Siądź na tym. – Mange wskazał inne.

Viktor zmienił krzesło. Zaczynał się denerwować. Przecież Mange na pewno wiedział, że Viktor zaraz usiądzie na popsutym krześle. Żałował, że zgodził się wejść. Przypuszczał, że właśnie tak to będzie wyglądało. Że jak tylko Mange poczuje się bezpiecznie w swojej zapierdziałej kuchni, zacznie kozaczyć.

– Murarz wie – oznajmił.

– Niedobrze – odparł Mange ze zmartwioną miną.

Po akcji z krzesłem Viktor miał wrażenie, że wszystko, co mówi Mange, jest udawane i ma w sobie nutę szyderstwa.

– Niedobrze. Poza tym to cholernie dziwne – stwierdził Viktor.

– Czego chciał?

– A jak myślisz?

– Kasy?

Viktor nie odpowiedział, patrzył tylko na Mangego.

– A to skurwiel. Co mu powiedzieliście?

– Ważne, skąd wie. Jeśli tego nie ustalimy, możemy równie dobrze olać cały interes.

Viktor nachylił się nad stołem i zaczął mówić jak do kogoś opóźnionego umysłowo – powoli i przesadnie wyraźnie.

– Musimy ustalić, kto jeszcze wie. Kto powiedział o tym Murarzowi. – Odchylił się z powrotem na oparcie i szybciej, wręcz nonszalancko, kontynuował: – Jeśli nie, to koniec. Dla nas i dla ciebie. Ja w każdym razie nie planuję siedzieć za kratami pięć czy sześć lat. Ty dostałbyś pewnie więcej.

Teraz Mange wyglądał na naprawdę zmartwionego. Już kiedyś siedział, więc nie mógł się spodziewać złagodzenia kary z racji młodego wieku.

– Jak więc się o tym dowiedział?

Viktor wlepił wzrok w Mangego. Raffa był wpatrzony w puszkę piwa przed sobą i wyglądał na nieszczęśliwego. Jego ciemne oczy były nieprzeniknione, na czoło opadł kosmyk włosów, a usta przypominały szeroką kreskę.

– Mogę trochę rozpytać Estończyków, mam wśród nich kumpla – stwierdził Mange.

– Estończyków? – powtórzył Raffa z piwem w ustach.

– Dlaczego któryś z nich miałby gadać z Murarzem? – zapytał Viktor. – Jeśli chcą robić z nim interesy, wystarczy od nas odejść.

– Może któryś z nich zrobił to za plecami pozostałych – podsunął Mange.

Viktor w milczeniu zastanawiał się nad jego teorią – zwłaszcza w tej części o działaniu za plecami reszty. Nagle Raffa huknął oburącz w stół.

– Kurwa mać!

Z puszek chlapnęło piwo. Mange podskoczył i z przerażeniem spojrzał na Raffę.

– Gdyby człowiek wiedział, kto to zrobił, zabiłby skurwysyna. Naciągnął mu foliowy worek na głowę, usiadł na nim i tak siedział, dopóki wszystko by się nie zakończyło.

Raffa powoli wstał z sofy. Oczy Mangego podążały za nim jak przyklejone, usta były otwarte.

– Muszę się wyszczać – zakomunikował Raffa.

Wyszedł tą samą drogą, która wcześniej przyszedł, zostawiając otwarte drzwi. Słyszeli chlupot na trawie. Viktor patrzył w stół, zaciskając zęby, by uniknąć napadu histerycznego śmiechu.

– Ja nic nie powiedziałem – zapewnił Mange.

Kiedy Viktor poczuł pewność, że uda mu się nad sobą zapanować, podniósł wzrok na Mangego i zrobił poważną minę.

– Przecież pomogłem wam wystartować, załatwiłem kontakt z Alfem – powiedział Mange. – Dlaczego miałbym coś mówić Murarzowi?

Viktor mógł sobie wyobrazić różne powody. Może na przykład Mange uznał, że nie dostał wystarczająco dużego kawałka tortu. W końcu mówił jak ktoś, kto uważa się w zasadzie za mózg całej operacji. Rzeczywiście, bez Mangego nie nawiązaliby kontaktu z Estończykami, ale on nigdy nie poradziłby sobie z tym sam. Nie pozbyłby się towaru. W każdym razie nie zrobiłby tego jak trzeba. Pewnie musiałby sprzedawać go sam na wyspie. W takim wypadku już siedziałby w pierdlu. Albo sprzedał całą partię dalej i pewnie by go oszukano. Czysto teoretycznie. W prawdziwym życiu Mange był zbyt tchórzliwy, by zrobić jedno lub drugie. Bez Viktora i Raffy nic by z tego nie wyszło.

– Nie czuję się zbyt dobrze, kiedy jestem oskarżany – powiedział szorstko Mange.

– W porządku, spokojnie, wierzę ci – odparł Viktor.

Kłamał.

15

Kiedy Fredrik skręcił ku domowi, przez podwórze sunął czerwony motorower crescent compact z pochylonym nad kierownicą Simonem. Pojechał jego śladem po mokrej trawie, słysząc chlupot pod kołami, i zaparkował tuż za nim. Krople deszczu spływały po czarnym kasku i żółtym płaszczu przeciwdeszczowym do kolan. Fredrik uważał, że reflektor motoroweru rozprasza mrok o wiele za słabo.

– Cześć.

– Cześć.

Simon podniósł wizjer w kasku.

– Skąd jedziesz?

– Byłem u Gregera.

A zatem sześć kilometrów od Havdhem w deszczu i po ciemku. Na drogach z umiarkowanie trzeźwymi kierowcami. Latem, kiedy kupowali ten motorower, spodziewał się, że Simonowi znaczenie łatwiej będzie się poruszać po tych drogach samodzielnie.

– Zastanawiam się, czy nie jest tak, że ten motorower już zrobił swoje w tym roku – stwierdził Fredrik.

– Może i tak.

Fredrik sądził, że Simon zaprotestuje, ale on tylko delikatnie się uśmiechnął i naprawdę wyglądał, jakby był tego samego zdania.

– Ja mogę cię podwieźć.

– Dziś wieczorem nie mogłeś.

– To prawda. Ale mama też może z tobą pojechać. Porozmawiamy o tym.

– W porządku.

Simon otworzył drzwi garażu, wjechał motorowerem i ustawił go tak, by Fredrik bez problemu mógł zmieścić samochód. Nie udałoby się to, gdyby nie przyszli jednocześnie.

Zamknęli drzwi i pobiegli z powrotem do domu. Bujny trawnik chlupotał im pod stopami, biegło się po nim jak po makaronie z zupki chińskiej. Powinien był przystrzyc trawę wcześniej, jesienią, gdy pogoda nadal na to pozwalała. Minęło stanowczo zbyt wiele czasu.

W gęstej listopadowej ciemności wznosił się przed nim wysoki kamienny dom. Potrzeba było wiele pieniędzy i wysiłku, by przekształcić zapuszczone stare gospodarstwo w przytulne miejsce dla czterech osób. Na razie uważał, że było warto. Ale potrzebował nowego odpływu za minimum siedemdziesiąt pięć tysięcy, wymiany dachówek i dachu w przybudówkach, zanim ten stary się zawali. Lista nigdy się nie kończyła.

Kiedy idąc, patrzył na dach, w głowie słyszał piosenkę. Od wypadku pojawiała się nieregularnie. Wyśpiewywana melodia była piękna i brzmiała w niej pustka. Ale kiedy już się przyzwyczaił, była bardziej uspokajająca niż przerażająca. Przypominała raczej dźwięk niż głos, ale postanowił nazywać to pieśnią.

Gdy usłyszał ją po raz pierwszy, ponad rok po wypadku, ogarnął go strach, że coś jest nie tak, ale z czasem się przyzwyczaił. Nikomu nie mówił o pieśni w głowie, nawet Ninni, a tym bardziej lekarzowi. Tego bardzo unikał.

Nie miał pojęcia, czym naprawdę jest ta pieśń, więc uznał, że to zaawansowana forma szumów usznych w efekcie urazu czaszki.

Kiedy wszedł po schodach i otworzył drzwi, powoli ucichła.

– Cześć, przyszliście razem?

Ninni wstała z sofy przed telewizorem, na której siedziała z plikiem uczniowskich wypracowań. Fredrik nie potrafił stwierdzić, czy przede wszystkim poprawia sprawdziany, a leniwie patrzy na ekran czy odwrotnie.

– Tak – dobiegła zduszona odpowiedź spod płaszcza przeciwdeszczowego, który Simon usiłował zdjąć.

Ninni spojrzała na Fredrika. Nie musiała nic mówić – i tak było widać, że się cieszy z jego powrotu do domu. On zaś pomyślał, że takie spojrzenie ma wielką wartość.

– Jadłeś coś? – spytała.

– Tak. Z Gustavem jedliśmy w Visby.

Ninni weszła głębiej do kuchni. Fredrik zdjął płaszcz i ruszył za nią.

– Masz może ochotę na coś innego? Na przykład na herbatę? – zapytała.

– Duży koniak byłby w sam raz.

– Tego niestety nie możemy zaserwować, więc pewnie poprzestaniemy na herbacie.

Ninni nastawiła wodę w rondelku.

– Też masz ochotę na herbatę?! – krzyknęła do Simona.

– Nie! – rozległa się odpowiedź z pokoju na piętrze.

Fredrik otworzył szafkę nad lodówką. Przebiegł wzrokiem jej zawartość, próbując znaleźć coś do przegryzienia. Może nadałoby się pozostawione na pastwę losu piernikowe ciasteczko? Trudno jednak o to, gdy w domu mieszka nastolatek.

– Uważam, że w tym roku wystarczy już jazdy motorowerem. Zimą będziemy musieli go podwozić.

– Wiem – odparła Ninni. – Dziś chciałam to zrobić, ale kiedy weszłam do domu, już go nie było. Znajdziesz tam coś dla siebie?

– Najbardziej kuszące z tego wszystkiego jest chyba pieczywo Finn Crisp.

– Słuchaj…– odezwała się Ninni niecałą godzinę później, gdy zamierzali się położyć.

Fredrik już wszedł pod kołdrę. Ninni stała przy brzegu łóżka i ściągała dżinsy. Miała to zmartwione, intensywne spojrzenie, które oznaczało, że to będzie poważna rozmowa.

– Wiem, że już późno, nieodpowiedni moment i tak dalej, ale chcę tylko zasygnalizować problem. Nie musimy dziś rozmawiać na ten temat, jeśli nie chcesz.

Fredrik powoli usiadł.

– Wiem, co powiesz – dodała, odkładając dżinsy na fotel, który w ich sypialni pełnił funkcję wieszaka.

– Na jaki temat?

Podeszła do łóżka i usiadła.

– Długo myślałam i uważam, że naprawdę powinniśmy pogadać.

– Na jaki temat? – powtórzył Fredrik.

Zaczynało go to denerwować. Sprawiała wrażenie, jakby chciała się wycofać z rozmowy.

Ninni wciągnęła powietrze i spojrzała na niego stanowczo.

– Nie wiem, czy mogę tu dłużej mieszkać.

Fredrik westchnął i zrobił zmęczoną minę.

– Nie patrz w taki sposób. Wiedziałam, że tak zareagujesz.

Dyskusja na ten temat zwykle pojawiała się raz do roku. Najczęściej wtedy, gdy lato dawno było tylko wspomnieniem, dni zaczynały być krótsze, a nastroszone gałęzie bezlistnych drzew sterczały na tle szarego, a nie błękitnego nieba.

– Mówię poważnie – dodała Ninni.

– Okej, wybacz. Po prostu męczy mnie, że ten temat co jakiś czas wraca.

– Wiem, ale chcę, byśmy o tym porozmawiali. Razem. By nie wyszło na to, że tylko ja siedzę i marudzę. To coś więcej niż listopadowy dół.

Przy ostatnim zdaniu zadrżał jej głos. Słowa mocno go ugodziły. Zobaczył powagę w jej oczach i zrozumiał, że jest naprawdę smutna. Jak mógł wcześniej tego nie zauważyć?

Wyciągnął rękę nad kołdrą w czerwono-białą kratę, która przypominała francuski obrus. Ścisnęła mu palce.

– Przepraszam, wiem, że ze mną jest trudno – powiedziała.

– Nie przepraszaj. Mów teraz.

– Nie. Ale naprawdę nie musimy o tym rozmawiać dziś wieczorem. Chciałam tylko, abyś wiedział.

– No dobrze, teraz wiem. Ale chcę o tym porozmawiać, bo inaczej będzie po prostu dziwnie. Daj spokój.

Może właśnie na to liczyła – pomyślał nieco konspiracyjnie. Dla zachęty ścisnął jej dłoń. Znowu westchnęła.

– Mam wrażenie, że wszystko się kończy.

Umilkła, a Fredrik zastanawiał się z niepokojem, czy „wszystko” obejmuje również ich.

– Zwalniają ludzi w szkole, klas jest coraz mniej – kontynuowała, a w jej oczach widać było zagubienie. – Dawni koledzy przenoszą się do Visby albo na kontynent. Wkrótce w naszym domu nie będzie już dzieci. Chcę czuć, że istnieje jakiś powód mojej obecności tutaj. Coś jest nie tak, skoro czuję się jak emerytka, mając dopiero czterdzieści siedem lat.

Kiedy podawała swój wiek, jej głos był wyjątkowo piskliwy, wręcz desperacki.

– Ale ty chyba jesteś bezpieczna? – zapytał.

Spojrzała na niego niecierpliwie.

– Nie boję się, że stracę pracę, nie o to chodzi.

Fredrik wiedział, że nie w tym rzecz, ale uznał, że nie zaszkodzi podkreślić pozytywnego aspektu.

– Nie wiem, czy dłużej dam radę – powiedziała.

Fredrik puścił jej dłoń.

– Co sugerujesz? Że te lata były takim wielkim poświęceniem?

– Tego nie powiedziałam.

Zacisnął rękę, która nadal leżała na kołdrze.

– Ale właśnie o to chodzi, tak? Czy o co?

– Już nie czuję się dobrze. Po prostu.

– Aha. I nic nie możemy na to poradzić?

Myśli wirowały mu w głowie. W stresie szukał rozwiązania, właściwych słów, które pomogą.

– Ale czy to ma związek z pracą, czy z tym, co jest między nami? A może myślisz o tym, że dzieci… dla mnie też to trudne, że wyjechały z domu, ale nasza wyprowadzka z Gotlandii nic by na to nie pomogła.

– Pomogłaby, jeśli oni też by się wyprowadzili z Gotlandii.

Sam również o tym myślał. Istniało duże prawdopodobieństwo, że Joakim po skończeniu edukacji zostanie na kontynencie. Nie będzie już niedzielnych obiadów z dziećmi. Będą im musiały wystarczyć Boże Narodzenie i midsommar. Ale kto powiedział, że Joakim nadal będzie mieszkał w Sztokholmie, jeśli i oni tam się przeniosą? Może skończy w Malmö albo w Londynie.

– Zostało jeszcze kilka lat, zanim nadejdzie kolej Simona.

– Tak.

Na chwilę ton jej głosu złagodniał, jakby się zastanawiała nad swoimi słowami, ale potem nabrał surowości.

– Ale to nie tylko dzieci. Chodzi o wszystko… o całokształt. – Skrzyżowała ręce. – Może po prostu mam wszystkiego dosyć.

Znów to samo. Ma dosyć. Już nie wytrzymuje. Chciał być otwarty i wyrozumiały, ale te słowa go zamknęły i sprawiły, że w ustach poczuł ołowiany posmak.

– W takim razie najlepiej się przeprowadzić. Skoro to dla ciebie takie męczące.

– Cholera jasna – powiedziała, wstając. – Ty mnie w ogóle nie słuchasz.

16

Idąc do sali zebrań, Fredrik czuł zmęczenie w nogach. Dyskusja, której Ninni wcale nie zamierzała rozpoczynać, którą chciała jedynie zasygnalizować, sprawiła, że przez pół nocy nie zmrużył oka. Wczorajsze zmartwienia dotyczące pozwolenia na odpływ wydawały się wręcz bajką.

Zdążył w ostatniej chwili, tak jak Ove i Gustav, którzy nadeszli z przeciwnych stron korytarza.

– Rześko wyglądasz – powiedział Ove.

– To fajnie – rzucił Fredrik.

– No co? – odparł Ove z autentycznym zdziwieniem.

Nie po raz pierwszy, gdy czuł się jak gówno, ktoś stwierdził, że wygląda rześko i świeżo. Czuł się przez to jak symulant. Albo ktoś, kto potrafi robić dobrą minę do złej gry.

– Nie rozumiesz mnie – wymamrotał do pleców Ovego.

Ove miał na sobie wymiętą koszulę ciasno opinającą brzuch. Rękawy były niedbale podwinięte. Gdy chodziło o ubiór, Ove był dokładnym przeciwieństwem Gustava. Okrążył stół i usiadł obok Sary – jedynej osoby w sali, która wyglądała na naprawdę zmęczoną. Cienie pod oczami miała niemal równie czarne jak włosy.

Fredrik wysunął jeden z wysiedzianych foteli z tkaniną w liściasty wzór. Siedział obok Gustava, naprzeciwko Evy. Ona z kolei wyglądała na radosną i wyspaną. Jasne włosy miała starannie uczesane, a spojrzenie bystre. Choć może i to były tylko pozory.

Siedzieli w mniejszym pomieszczeniu o białych ścianach, z wysokim sufitem i z drewnianą podłogą, która przywodziła na myśl pokład łodzi.

– Pontus Hellberg – zaczął Göran, gdy tylko wszyscy wreszcie się zjawili.

Wskazał powiększone zdjęcie paszportowe na tablicy. Wyglądało na nowe.

Niedawno załatwiony paszport, zarezerwowany bilet, ubrania w starannych stosach. Wszystko było przygotowane.

– Dwadzieścia sześć lat, czysta kartoteka, także w przypadku krewnych i przyjaciół, których do tej pory namierzyliśmy. W jego życiu nie było żadnego z rodziców. Późno mieli dzieci i wcześnie zmarli. Siostra studiuje w Visby. Hellberg od trzech lat mieszka w kawalerce w Hemse. Dokonaliście rewizji?

Göran spojrzał na Fredrika, potem na Gustava, a ten skinął twierdząco głową.

– Jest operatorem maszyn, miał kłopot ze znalezieniem pracy, ale od ponad roku pracował w wodociągach. Złożył wypowiedzenie dwudziestego trzeciego sierpnia. Ostatnim dniem jego pracy był dwudziesty szósty września.

Göran odłożył notatki i wlepił wzrok w Evę.

– Większość faktów przemawia za tym, że właśnie wtedy został zastrzelony i znalazł się w zbiorniku z wodą w Alvie. Evo, opowiesz dalej?

– Zacznę od tego, co wiemy na pewno – zaczęła, przesuwając się na krześle maksymalnie do tyłu. – Został zastrzelony z pistoletu albo rewolweru, kaliber dziewięć milimetrów. Znalazłam pocisk na posadzce pomieszczenia nad zbiornikiem. Przeszył ciało na wylot i odbił się rykoszetem od ściany. Da się określić miejsce, w którym stał Pontus, z dokładnością mniej więcej metra.

Eva położyła na stole szkic wieży ciśnień. Fredrik się nachylił, żeby lepiej widzieć. Zerknął za siebie, chcąc się upewnić, że nikomu nie zasłania. Na szkicu był krzyż w punkcie trafienia pocisku w ścianę i owal oznaczający miejsce, w którym Pontus Hellberg musiał się znajdować w momencie strzału. Stał blisko ściany.

– Został trafiony w klatkę piersiową i najprawdopodobniej zginął na miejscu – ciągnęła Eva. – Sprawca potem zapiął jego kurtkę, pewnie po to, by łatwiej było go przenieść. Można chwycić za kołnierz i dół kurtki.

Popchnęła szkic w stronę Görana. Podniósł go i przyczepił do tablicy.

– Nie powinien mocno krwawić? – spytała Sara.

– Tak, ale myślę, że dużo krwi wsiąkło w kurtkę. Ma grubą podpinkę. Może też dlatego została zapięta. Znalazłam ślady krwi na podłodze, ale tylko pojedyncze plamy na schodach. Nie potrafię tego wytłumaczyć inaczej niż ociekającą krwią kurtką.

Ove opuścił ręce, które wcześniej krzyżował na piersi, i je wyciągnął.

– Sprawca musiał chyba dokładnie po sobie posprzątać – stwierdził.

– Z całą pewnością tak. Zabójca Hellberga zadał sobie wiele trudu, by ukryć zabójstwo.

I całkiem dobrze mu się udało – dodał w myślach Fredrik. Magiczna granica siedemdziesięciu dwóch godzin została przekroczona, i to ze sporym okładem.

– Może chodzić o zabójstwo na tle rabunkowym albo zdarzenie o przypadkowym charakterze – stwierdził Göran. – Zabójca w jakiś sposób znał Hellberga.

Fredrik pochwycił spojrzenie Görana i zauważył, że ten chce coś dodać.

– Uważamy, że ktoś był w mieszkaniu już po zabójstwie – stwierdził. – Na miejscu zbrodni brakowało kluczy Hellberga. I jego telefonu komórkowego. Wygląda też na to, że Hellberg pozbył się swojego komputera. Dziś rano sprawdziłem u pracodawcy. Pracownicy mają dostęp do służbowych laptopów, ale te są przechowywane w firmie. Powinien mieć jeszcze swój prywatny komputer.

Göran skwitował słowa Fredrika powolnym skinieniem.

– Czyli ktoś przeszukał mieszkanie i zabrał wszystko, co mogłoby pomóc go wytypować. To chcesz powiedzieć?

– Tak. Albo chciał wejść w posiadanie jakichś innych informacji. Jednak zacieranie śladów jest najbardziej prawdopodobne. Nie widzę innego wytłumaczenia.

Fredrik powiódł wzrokiem po siedzących przy stole. Nikt nie zaprotestował.

– Jest jeszcze coś – zaczęła Sara, ale przerwała i odchrząknęła.

Kilka razy zakaszlała. Reszta cierpliwie czekała.

– Przepraszam – wychrypiała. – Nie mogę tego poskładać w całość, ale jeśli został zabity ostatniego dnia pracy, jak właściwie dotarł do wieży ciśnień?

Jej głos nie brzmiał zbyt ciekawie. Może dawały o sobie znać pierwsze objawy grypy.

– Pracownicy wodociągów mają samochody służbowe, ale żaden z nich nie został w Alvie – ciągnęła Sara. – Ani służbowy, ani prywatny samochód Hellberga. Można by pomyśleć, że wziął prywatne auto, by móc pojechać prosto do siebie, jeśli zrobi się późno, ale to nie jest rozwiązanie zagadki. Przecież samochód Hellberga stoi zaparkowany przed jego domem w Hemse.

– Ktoś musiał nim tam pojechać – stwierdził Gustav.

– Otóż to. Musiał to zrobić sprawca – sprecyzowała Sara. – Może nawet dotarł do wieży razem z Hellbergiem. W każdym razie nie można tego wykluczyć.

– Brzmi, jakby to było dokładnie przemyślane – odezwał się siedzący przy krótszym boku stołu Göran. – Pontus Hellberg został wyeliminowany, zabójstwo ukryto, a ślady zatarto.

– Pytanie, czy zabójca wiedział, że Hellberg zamierza wyjechać – odparła Sara. – Jeśli wiedział, to zdawał sobie sprawę, że nikomu nie będzie go brakowało. Przynajmniej nie tak jak w wypadku innych osób.

– A jeśli znał Hellberga, to pewnie wiedział o planach wyjazdu – dodał Göran.

– Choć jego kolega z dzieciństwa, Felix Kjellström, nie miał o tym pojęcia – zauważył Gustav, pochylając się nad stołem. – A koledzy z wodociągów dowiedzieli się dopiero na krótko przed zakończeniem przez niego pracy. Mogłoby to wskazywać, że Pontus, wyjeżdżając, przed czymś uciekał.

– Ale czy jeśli człowiek musi uciec, zaprząta sobie głowę składaniem wypowiedzenia w pracy? – spytała ochryple Sara.

– Moim zdaniem to brzmi, jakby planował uciec z czymś, co nie należało do niego… pieniędzmi albo innymi kosztownościami – stwierdził Fredrik. – Musiał czuć się pewny, że nie zostanie odkryty, ale krótko przed wyjazdem go przyłapano.

– To sensowna teoria – przyznał Göran.

Poprawił okulary i spojrzał na współpracowników w sposób, który oznaczał, że spotkanie wkrótce dobiegnie końca.

– Za tym zabójstwem najprawdopodobniej ukrywa się inna zbrodnia. Jeśli ją odkryjemy, odkryjemy mordercę. Może chodzić o pieniądze, narkotyki, skradzione przedmioty, o to, że Hellberg na kogoś doniósł albo w inny sposób go skrzywdził. Zaczniemy od najbliższych znajomych i będziemy zataczać coraz szersze kręgi. Sprawdzimy oczywiście również współpracowników, nawet jeśli twierdzą, że nie znali go zbyt dobrze.

17

Przypominający chatkę domek, w którym dorastał Viktor, był usytuowany przy ciemnej ścianie rozłożystych świerków. Płyty dachowe były zardzewiałe, ale drewniane panele lśniły intensywną żółtą barwą. Viktor przemalował je zeszłego lata. Wysiadł z samochodu. Wiatr uparcie szumiał w tle, pośród wysokich drzew.

Zadzwonił do Nadji i poinformował o nagłej sprawie w Visby. Ustalili, że się zobaczą po jego powrocie. Miał spędzić poza domem dwie noce. Zwykle zostawał dłużej, fundując sobie dodatkowy dzień w Berlinie, ale tym razem chciał zyskać trochę czasu.

Z domu, który wynajmowali z Raffą, nie było tu daleko, ale też nie tak blisko. Zegar wskazywał piętnaście po dwunastej, a Raffa miał go zawieźć na samolot o czternastej. Viktor wszedł do przedpokoju i zamknął za sobą drzwi. Poczuł zapach kiełbasy.

– Halo! – krzyknął.

– Cześć! To ty? Zjesz coś? – dobiegło z kuchni wołanie mamy.

Niedawno jadł śniadanie, ale i tak się zgodził. Zdjął buty i palcami u nóg dosunął je do ściany.

Znów się przywitali, kiedy wszedł do kuchni.

– Ja już jadłam, ale trochę zostało – powiedziała mama. – Nadal ciepłe.

Na wszelki wypadek mimo wszystko włączyła palnik i postawiła na nim patelnię. Viktor wysunął krzesło i usiadł. Kuchnia była dość ciasna jak na tego typu domy, ale zawsze mu się to podobało. Czuł się bezpiecznie, jakby siedział w przytulnej chatce.

– Nie dostałeś żadnych listów. Były tylko reklamy, ale już je wyrzuciłam.

– Okej.

Nadal był zameldowany w tym domu. Raffa też. Im mniej osób wiedziało, czym się zajmowali, tym lepiej.

– Jest Martina? – zapytał, wskazując dwa brudne talerze na blacie.

– Tak, trochę źle się czuła. Teraz chyba śpi.

Viktor tylko pokiwał głową. Martina chodziła do drugiej klasy liceum, czyli zaszła dalej w edukacji, niż to się udało jemu. Pytanie, czy dotrwa do klasy trzeciej, pozostawało otwarte. Viktor miał wrażenie, że ostro wagarowała. Kiedy mama ostatnio była na kontynencie, któregoś dnia wpadł po coś do domu. Martina siedziała w swoim pokoju z dwiema koleżankami. Nie miał wątpliwości, że wszystkie trzy są upalone, choć kiedy o to zapytał, zaprzeczyły. Już więcej nic nie powiedział i nie powtórzył mamie. Nie był kapusiem.

Trochę jednak go to dotknęło. Zawsze uważał za pewne, że Martina któregoś dnia wyjdzie w świat i dokona czegoś wielkiego. Zatrzaśnie za sobą drzwi domu z zardzewiałym dachem i już nigdy do niego nie wróci. Zawsze była jak wschód słońca. Naturalna, piękna, pełna wewnętrznej siły.

Mama postawiła na stole szklanki i sztućce i przemieszała zawartość patelni. Kiedy szła od stołu do blatu, słychać było skwierczenie. Włożyła na siebie cienką sportową kurtkę. Dom miał kiepską izolację i mimo małego metrażu ogrzewanie było kosztowne.

– Co serwujesz?

– Strogonow z kiełbasy. Z ryżem. Lubisz go.

– Zawsze.

Wyłożyła danie na talerz, podała i usiadła przy stole.

– Jak twój kuzyn?

Viktor przeżuwał powoli. Jedzenie było gorące.

– Dobrze – odparł, nalewając sobie mleka do szklanki.

– Macie taką robotę, że sobie radzicie?

– Tak. Bez problemu.

Sporo pracowali. Nie dużo, ale wystarczająco, by zachować pozory i żeby nikt nie zaczął się zastanawiać, z czego właściwie żyją. Początkowo byli bezrobotni, ale uznali, że z bieganiem do biura pośrednictwa pracy i staraniem się o idiotyczne stanowiska na tyle nieosiągalne, by było jasne, że i tak ich nie dostaną, było więcej zachodu niż z rzeczywistym wykonaniem prostszej roboty – postawieniem płotu, zajęciem się zwierzętami jakiegoś rolnika, który chciał pojechać na tydzień na Kanary – zawsze się coś znalazło. Nie płacili dobrze, ale uznawał to za kwestię drugorzędną.

Jego matka przez prawie dwa lata była bezrobotna. Z mieszaniną ciekawości i desperacji zapisała się na kurs operatora dźwigu. Od tamtej pory nie narzekała na brak pracy. Jednak większość zleceń była na kontynencie. Znikała na kilka miesięcy, czasem na pół roku, mieszkała w baraku lub w hotelu i wracała do domu na jeden weekend w miesiącu. Nieco częściej, jeśli była blisko, i powrót do domu dużo nie kosztował.

– Czy Raffa odwiedza swoją siostrę?

Viktor wziął duży kęs i wzruszył ramionami.

– Chyba nie.

– Raffa może tu przychodzić, jeśli chce. To znaczy spotykać się z nią tutaj. Dziewczyna przychodzi co najmniej dwa razy w tygodniu. Zagląda do Martiny, kiedy nie ma mnie w domu.

Viktor przestał przeżuwać i wpatrywał się w nią bez słowa.

– No co? – zapytała matka. – Chyba dobrze, że Martina nie zostaje zupełnie sama. Ty przecież nie przyjeżdżasz za często.

– Byle tylko Steffe tu nie przyjeżdżał.

– Nie przyjeżdża. Po co miałby to robić?

– Nie mam pojęcia, ale on nie może się tu kręcić, kiedy Martina jest sama.

– Jasne, że tego nie robi. Dlaczego go o to podejrzewasz? – powiedziała znowu mama. – Martina dałaby znać.

Viktor wybuchnął suchym śmiechem.

– Na pewno.

– Skoro się martwisz, przyjeżdżaj częściej.

Viktor milczał. Słuchał tykania kuchennego zegara, który był głośniejszy niż wiatr wśród świerków. Mama wpatrywała się w niego, ale nagle uciekła wzrokiem.

– Boże jedyny – westchnęła. – Teraz to mnie zaniepokoiłeś.

– Martina nic nie mówiła?

Mama pokręciła głową.

– Mogę z nią porozmawiać – powiedział Viktor. – Zapytam ją.

Uśmiechnęła się i skinęła.

Steffe – facet ciotki Emmy – pojawił się, gdy Raffa miał dwanaście lat. Przez pierwsze pół roku było według Raffy w porządku. Dopiero potem, gdy wprowadził się na dobre, wszystko się zaczęło. Po jakimś czasie Raffa wyrobił sobie szósty zmysł pozwalający przewidzieć, kiedy czeka go lanie. Przybiegał wtedy do Viktora. Steffe coraz częściej zostawał u nich na noc, aż w końcu prawie tu zamieszkał. Wydawało się to najlepszym rozwiązaniem. Viktor się cieszył. To było coś więcej niż posiadanie brata. Mama i Martina nie miały nic przeciwko, a Steffe był zadowolony, że się go pozbył. Viktor był zadowolony, czuł się jakby miał brata, a nawet lepiej, mama i Martina nie miały nic przeciwko temu, że do nich przychodził, a Steffe się cieszył, że miał go z głowy, bo Raffa uciekał z domu do Viktora.

Nigdy nie zrozumiał, co Emmy miała w głowie. Były niezliczone szanse na posadzenie Steffego za kratkami, pozbycie się go, ale jak tylko sytuacja robiła się napięta, Emmy stawała po jego stronie. Przychodziła do matki Viktora z płaczem i posiniaczoną twarzą, prosząc, by nie szła na policję, a mama nie potrafiła postąpić wbrew siostrze. To byłaby cholerna zdrada.

Kiedy Raffa i Viktor mieli siedemnaście lat, pobili Steffego do nieprzytomności pięściami i pookładali odpowiednio długą deską. Po czymś takim Raffa oczywiście nie mógł już dalej mieszkać w domu. Steffe by go zabił przy pierwszej okazji. A przynajmniej Raffa był o tym przekonany.

Viktor wstał od stołu, wziął talerz, szklankę oraz sztućce i nalał wody do zlewu.

– Nie musisz tego robić – odezwała się mama za jego plecami.

– Nie ma problemu.

Włożył talerze mamy i Martiny do gorącej wody i psiknął na nie płynem Yes. Kiedy włożył dłonie do wody, poczuł przyjemne szczypanie. Naczyń nie było dużo. Skończył w dwie minuty.

Roleta u Martiny była zaciągnięta. Ciemność rozpraszała tylko lampka na nocnym stoliku. Martina leżała w łóżku odwrócona plecami i czytała grubą książkę. W taki sposób spędzała czas. Viktor uważał, że skoro i tak leży i czyta książki, mogłaby chodzić do szkoły. Sam nigdy nie czytał takich książek jak Martina. Nie przeczytał ani jednej powieści. Nie żeby nie umiał. Po prostu musiał mieć z czegoś korzyść, inaczej nie był w stanie się tym zajmować.

– Nie jesteś chyba chora? – zapytał, przysiadając w nogach łóżka.

– Ej, przestań, kurde – jęknęła Martina.

Cofnęła stopę, za którą ją złapał.

– Przepraszam – powiedział, choć nie mogło jej to zaboleć.

Martina dalej czytała książkę, jakby go tam nie było.

– Ciebie też dobrze widzieć.

Westchnęła i zamknęła książkę, ale leżała w tej samej pozycji co przedtem. Trącił ją. Początkowo nie zareagowała, ale potem się uśmiechnęła i uniosła na łokciach.

– Będziesz jutro w domu?

– Nie – odparł.

– A wieczorem?

– Też nie. Dlaczego pytasz?

– Zastanawiałam się, czy moglibyśmy obejrzeć jakiś film.

Uśmiechała się nieco szerzej, przekrzywiając głowę.

– Jasne, ale nie jutro. Nie możesz przyjechać w weekend?

Opadła z powrotem na poduszkę.

– Nie wiem.

Spojrzał na nią pytająco.

– Nie wiem, czy dam radę.

– Nie rozumiem. Skąd wiesz, że dasz radę jutro, a w weekend nie?

Zamknęła oczy.

– No, gadaj. Co z tobą? – zapytał, szarpiąc ją za nogę.

Martina jęknęła i potarła twarz dłońmi.

– A może wtedy też zamierzasz być chora?

– Nie. Pewnie, że mogę przyjechać w weekend.

Podciągnęła się, usiadła po turecku i oparła plecy o ścianę. Miała na sobie spodnie dresowe, T-shirt i grube skarpety.

– Jasne, że mogę.

– Nie czuj się zmuszona. Po prostu pytałem.

– Przyjadę – zapewniła Martina i wyglądała na przekonaną.

Zerkała na niego, mnąc w palcach kołdrę.

– Co takiego ważnego będziesz robił przez cały tydzień?

– E…, po prostu pracował.

W zasadzie nie był zachwycony, że Martina chce przyjechać. Chociaż nie. Lubił jej odwiedziny, ale nie chciał, by stały się zwyczajem. By się u nich kręciła. Wprawdzie nigdy nie trzymali niczego w domu, ale i tak wolał ją trzymać z dala od wszystkiego. Nie chciał, by pytała, co robili wieczorem, gdy pukała i nie zastała ich w domu. Nie miał ochoty jej okłamywać bardziej, niż to było konieczne.

Martina wstała z łóżka i podeszła do starego sekretarzyka, który przemalowywała tyle razy, że szuflad nie dało się już zamknąć. Aktualnie miał kolor czerwony, ale dawniej różowy, biały, a poprzedniego Viktor już nie pamiętał. W jednej z szuflad znalazła gumkę, odgarnęła z twarzy długie włosy i spięła je z tyłu w kitkę.

– Słuchaj… Steffe tu przychodził?

– Steffe? Jaki Steffe?

– A jak ci się wydaje?

– Ten od Emmy?

– Tak.

Pokręciła głową, wróciła do łóżka i usiadła.

– Na pewno?

– Tak. Dlaczego miałby tu przychodzić?

– Mógł przyjść z Emmy. Nie byłoby to chyba takie dziwne?

– Byłoby – odparła z naciskiem i spojrzała na niego, jakby brakowało mu klepki.

– To znaczy… dziwne, ale i tak…

Martina westchnęła. Wyglądała, jakby chciała wejść z powrotem pod kołdrę.

– Gdyby się pojawił, daj mi znać.

– Jasne – odparła raczej obojętnie.

– Obiecaj.

Chwycił ją za rękę.

– Tak. Boże… Obiecuję.

– On nie ma tu czego szukać.

– Przecież powiedziałam, że obiecuję.

Wyszarpnęła ramię z jego uścisku i posłała mu dziwne spojrzenie. Dlaczego tak naprawdę jej nie wierzył?

18

Kiedy Sara i Ove wysiedli z samochodu, między niskimi szeregowcami przy Smissgatan wiał wiatr. Alex Gustafsson mieszkał w domu z bladoczerwonej cegły.

Zimne, wilgotne podmuchy prosto w twarz były dokładnie tym, czego Sara potrzebowała do orzeźwienia. Miała za sobą ciężką, prawie nieprzespaną noc.

Micke miał przyjechać na weekend, ale kiedy usłyszał, że Sara ma na głowie śledztwo w sprawie zabójstwa, postanowił zostać w domu. „I tak nie zdążymy się zobaczyć”, stwierdził.

Nie protestowała. Miał rację. Czekała ją praca przez cały weekend. Decyzja o pozostaniu w Kärrtorp była logiczna. Rozsądna. Kiedy jednak Sara się rozłączyła po tej dorosłej i wyważonej rozmowie poczuła ciężar rozczarowania i smutku. Nawet wiedząc, że nie będzie miała do dyspozycji wiele czasu między snem a pracą, czuła wyjątkowo mocno, że potrzebuje jego obecności, że chce zasypiać i budzić się przy nim i patrzeć na niego zaspanym wzrokiem znad filiżanki kawy, zanim popędzi do komisariatu.

Jednak zamiast do niego zadzwonić, by zachęcać i prosić lub powiedzieć wprost, co czuje, wybrała bezsenność i rozmyślanie, czy to wszystko ma jakiś sens. Życie momentalnie zaczęło się wydawać puste, nudne i wyjątkowo dołujące. W końcu nie wiedziała, czy zasnęła, oglądając film późno w nocy, czy też go włączyła, bo nie mogła zasnąć.

Drzwi mieszkania Alexa Gustafssona znajdowały się naprzeciwko siedziby gotlandzkiego przedsiębiorstwa energetycznego GEAB, z charakterystycznym zardzewiałym kominem podtrzymywanym przez dwie stalowe liny. Przy ślepej uliczce Smissgatan nie było widać żywego ducha. Przy drzwiach sąsiedniej klatki schodowej leżał przewrócony chodzik.

Weszli do budynku. Alex Gustafsson mieszkał na parterze. Sara długo przytrzymała palec na przycisku dzwonka. Musieli zaczekać dobrą chwilę, ale w końcu zza drzwi dobiegło niewyraźne: „Kto tam?”.

– Policja. Musimy zadać kilka pytań.

– Na jaki temat?

Sara spojrzała na Ovego, a ten zrobił kwaśną minę.

– Na temat Pontusa Hellberga – wyjaśniła. – Czy może pan otworzyć drzwi?

Rozległo się pobrzękiwanie, a potem drzwi otworzyła wysoka postać o wyprostowanych plecach, wręcz odchylona do tyłu. Sara już trzymała w górze odznakę.

– Sara Oskarsson, policja kryminalna. A to jest Ove Gahnström.

– Dzień dobry – powiedział Ove i skinął głową.

Alex Gustafsson niepewnie przenosił spojrzenie z jednego na drugie. Miał błękitne oczy i lekko wysuniętą dolną szczękę. Zbyt długie blond włosy utworzyły swoistą pseudofryzurę i zasłaniały prawe oko. Na ostatnim zdjęciu paszportowym był krótko ostrzyżony.

– Możemy wejść?

– Jasne – mruknął Alex i się odsunął.

W mieszkaniu panował zaduch, a Alex wyglądał, jakby chwilę wcześniej wstał z łóżka. Był wprawdzie ubrany, ale Sara podejrzewała, że spał, gdy czekali przy drzwiach.

– Możemy usiąść? – zapytała.

– Ee… chyba w takim razie w kuchni.

Alex wskazał otwarte drzwi po prawej.

– Dobrze – odparła Sara i ruszyła przodem.

Usłyszała, że Ove grzecznie, lecz stanowczo popchnął Alexa w kierunku kuchni, zanim sam tam wszedł. Zlew w kuchni był wypełniony po brzegi, ale Alex Gustafsson nie wyglądał na pasjonata gotowania. Były tam głównie filiżanki, szklanki i może jeden talerz. Żadnych pokrytych pleśnią rondli czy form do pieczenia. Nad stołem wisiała duża czerwona metalowa lampa. Sara pomyślała, że sama mogłaby sobie taką kupić. Poza tym jednak w mieszkaniu Gustafssona nie było wielu elementów, które przypadły jej do gustu.

Przy stole stały tylko dwa krzesła, ale Ove zapewnił, że może stać.

– Co za paskudna historia z tym Pontusem – powiedział Alex.

Usiadł naprzeciwko Sary i nerwowo zerkał na Ovego, który stanął plecami do zlewozmywaka. Sara nie była zdziwiona, że już wie. Po przesłuchaniu Felixa Kjellströma poprzedniego wieczoru telefony ludzi z kręgu jego znajomych było rozgrzane do czerwoności.

– Skąd znał pan Pontusa? – spytała Sara.

Położyła na stole cyfrowy dyktafon. Nadal nie mogła się do niego przyzwyczaić i za każdym razem się bała, że dźwięk się nie zarejestruje, choć do tej pory tak się nie stało.

– Ech… chodzi o to, jak go poznałem? – zapytał Alex i donośnie odchrząknął.

– Możemy chyba od tego zacząć.

– Poznałem go na jakiejś imprezie. Nie pamiętam u kogo. To było jakiś czas temu.

– Kiedy?

– Dwa lata temu. Może półtora roku.

– To nie tak dawno – stwierdziła Sara.

– Imprez jest dość dużo – odparł Alex i przelotnie się uśmiechnął.

– Czyli nie pamięta pan dokładnie, gdzie go poznał ani przez kogo?

– Nie.

– Jak wyglądała wasza relacja?

Alex Gustafsson wybuchnął śmiechem, a potem rzucił lekko zmartwione spojrzenie Sarze, jakby zasugerowała coś niestosownego.

– Co zwykle robiliście, kiedy się spotykaliście? Jak często się widywaliście? – Sara starała się go naprowadzić.

– To, co się zwykle robi. Wypijaliśmy parę piwek, chodziliśmy na imprezy, raz czy dwa pojechaliśmy do Visby. A co? Dlaczego chcą państwo wiedzieć to wszystko?

Spojrzał na nią szeroko otwartymi oczami, a potem rzucił spojrzenie Ovemu.

– Pontus nie zmarł śmiercią naturalną. Żeby ustalić, co się stało, musimy wiedzieć jak najwięcej o tym, kim był i z jakimi ludźmi się zadawał.

– Okej.

Alex umilkł. Może był zszokowany wiadomością. Może już wcześniej o tym wiedział. Może to on zastrzelił Pontusa Hellberga.

– Blisko się panowie zaprzyjaźnili?

– Nie… Fajny był z niego chłopak, ale nie byliśmy jak przyjaciele z dzieciństwa, nic z tych rzeczy.

– Jaki on był?

– Dość spokojny. Człowiek wiedział, czego się po nim spodziewać, nie odstawiał żadnych dziwnych akcji. Fajnie się z nim spędzało czas. Był wesoły.

– Kiedy ostatnio miał pan z nim kontakt?

– Z pięć, może sześć tygodni temu. Potem jeszcze parę razy dzwoniłem i nie odbierał, ale… tak… –Zrobił zakłopotaną minę i wyjrzał przez okno.

– Co pan myślał, kiedy on się nie odzywał?

Alex się przeciągnął i chwilę myślał.

– Było to trochę podejrzane – odparł po chwili i znowu odchrząknął.

– Podejrzane? – powtórzyła Sara.

– Nie w taki sposób. Po prostu dziwnie tak zniknąć.

– Pytał pan kogoś, dokąd on wyjechał?

– Nie. Nie byliśmy na tyle blisko związani, bym zaczął dzwonić i rozpytywać ludzi.

W kąciku jego ust na krótko zagrał uśmiech.

– Nie słyszał pan nic o tym, że Pontus zamierza podróżować?

– Nie.

Alex westchnął cicho i przycisnął długi tułów do oparcia.

– Potrzebowalibyśmy pańskiego numeru telefonu – rzekł Ove i podsunął swój notatnik.

Alex spojrzał na niego pytająco.

– Żeby go zestawić z listami połączeń – wyjaśnił Ove i niecierpliwie machnął ręką.

– Dobrze, dobrze, w porządku.

Alex podał numer, a Ove zapisał cyfry.

– Co robił pan po południu dwudziestego szóstego września? – spytała Sara.

Alex tym razem nie zapytał, dlaczego policjantka chce to wiedzieć. Był na tyle bystry, by zrozumieć, do czego dąży.

– Nie potrafię tak z marszu powiedzieć, co robiłem półtora miesiąca temu.

Jedną ręką powoli przeczesywał długie włosy.

– Może byłoby panu łatwiej, gdyby pan zajrzał do kalendarza.

Alex Gustafsson nawet nie spróbował wstać, więc Sara założyła, że nie używał kalendarza.

– Co to był dzień?

– Piątek – odparła Sara.

Alex myślał dobrą chwilę, potem jego spojrzenie powędrowało na czerwoną lampę.

– Chyba byłem z Mią w Visby. Pojechaliśmy w porze lunchu, a wróciliśmy około szesnastej, siedemnastej i przez resztę wieczoru byliśmy tutaj.

– Z Mią?

– Z Marią Nyman.

– To pańska partnerka?

– Nie. Tylko koleżanka. To mogło być tydzień później, ale jestem prawie pewny. Zapytajcie jej.

– Tak zrobimy – odparł Ove.

19

Raffa podjechał do krawężnika przy terminalu lotniska i zatrzymał się przed łukowatym wejściem z napisem „Odloty”. Viktor podniósł z podłogi czerwono-czarną nylonową torbę.

– Okej – powiedział. – Do zobaczenia w czwartek. Trzymaj się.

– Ty też – odparł Raffa i uniósł dłoń.

Przybili piątkę i chwilę później Viktora nie było już w samochodzie. Raffa szybko rzucił okiem w lewe lusterko i wyjechał.

Powoli opuścił teren lotniska, skręcił w lewo i pojechał dalej w kierunku południowym – z powrotem do Rums.

Jeździł zawsze Viktor i to on załatwiał kasę. Raffa ufał mu w stu procentach. Kilka miesięcy wcześniej Viktor opowiedział mu, jak to wszystko przebiega. Zależało mu, by też znał procedury. Co prawda Raffa nie musiał jechać, nawet nie chciał, ale powinien być na to gotowy, na wypadek gdyby Viktor z jakiegoś powodu nie mógł. Wątpił jednak, by dał sobie radę. Nie pamiętał wszystkich szczegółów.

„Gdyby coś się stało” – powiedział Viktor.

„Co miałoby się stać?” – zapytał wtedy Raffa, ale Viktor nie odpowiedział.

Gdyby coś się stało, po prostu nie miałby nic. Nie dostałby pieniędzy. To jednak nie stanowiło dla niego żadnego problemu. I tak byłoby po wszystkim. Przecież cała rzecz opierała się na współpracy ich dwóch. Raffy i Viktora.

Zostawiwszy za sobą Visby, dodał gazu. Pokonywał kilometr za kilometrem. Niebo nad drogą miało jednolicie szarą barwę. Samotne przebywanie w domu na pewno było smutne. Pomyślał, że może powinien do kogoś zadzwonić. Zapytać, czy szykuje się jakaś impreza. Zaczął się wić na siedzeniu i w końcu z kieszeni spodni wyciągnął telefon. Zanim jednak zdecydował, do kogo zadzwonić, znów pomyślał o Murarzu. Viktor zamierzał podjąć dla niego pieniądze – na wszelki wypadek. Pieniądze, które uzbierali, bo byli bystrzy, ciężko pracowali i wiele ryzykowali. Co zrobił Murarz? Nawet nie kiwnął palcem. Tylko siedział w ich fotelu, machał swoją śmieszną czapeczką, kłapał jadaczką, jakby się w czymkolwiek liczył. Na kilometr widać, że to nieudacznik. Stary pierdziel. I komuś takiemu mieli dawać pieniądze?

Plan nie zakładał przekazania mu pieniędzy, ale sam fakt, że facet stawiał żądania, był niepokojący.

Minął zjazd na Rums i jechał dalej na południe. Kiedy przyspieszył, spod maski wydobył się pomruk. Tu i tak nie ma drogówki, pomyślał Viktor.

20

Ninni odłożyła na biurko stos książek i sprawdzianów. Wcześniej, zaraz po obiedzie, miała angielski, teraz pół godziny wolnego, a potem czekały ją dwie lekcje szwedzkiego, które trzeba było przygotować.

Dzieliła gabinet na pierwszym piętrze z dwójką innych nauczycieli z tego samego zespołu. Był pokaźny, bo urządzony w sali lekcyjnej. Ze względu na mniej liczebne roczniki nie wszystkie sale były potrzebne.

Za drzwiami rozległo się podzwanianie kluczy i po chwili do gabinetu wszedł bokiem Jonathan, lekko zgarbiony pod ciężarem książek.

– Cześć – powiedział. – Co słychać?

– Dobrze. A u ciebie?

– Super jak cholera – odparł i mrugnął.

Potem jęknął i z hukiem opuścił stos książek na niską szafkę za biurkiem. Jego ciemne włosy były nieuczesane. Miał naturalnie wystylizowaną fryzurę śpiocha. Jonathan Westman jako jedyny z nauczycieli w szkole miał odwagę wejść do klasy, nie przejrzawszy się najpierw w lustrze. A nie dorobił się nawet jednego przezwiska.

– Powinieneś mieć przy sobie wózek na książki – stwierdziła Ninni.

– Tak.

Było widać, że nie przyswoił rady. Jego odpowiedź twierdząca oznaczała tylko oczekiwanie. Miała zapytać, co takiego jest super jak cholera. Więc zapytała.

– Wczoraj wieczorem zarezerwowałem wycieczkę do RPA. Nie będzie mnie przez całą przerwę świąteczną.

Ninni poczuła ukłucie zazdrości. Próbowała zwalczyć je w sobie, ale niespecjalnie się udało.

– Ja też chciałabym podróżować – oznajmiła, pozwalając sobie na marzycielski ton.

– To zacznij. Wystarczy się ruszyć.

Jonathanowi łatwo było o taki bezproblemowy entuzjazm. Nie miał partnerki ani dzieci, za które musiałby płacić. Choć Joakim wyprowadził się z domu, byłby pewnie zdziwiony, gdyby Ninni i Fredrik wyjechali na Boże Narodzenie, nie pytając, czy chce jechać z nimi. A Simon zacząłby protestować. Wigilię mieli spędzić w domu na Gotlandii, a drugi dzień świąt z babcią i dziadkiem. Powinni jednak mieć możliwość pojechać gdzieś w Nowy Rok. Raczej będzie ich stać. Oczywiście nie na wyjazd do RPA, ale może na Wyspy Kanaryjskie. Boże, co za nuda.

Jonathan podsunął swoje krzesło do biurka Ninni i usiadł.

– To będzie tydzień słonecznych wakacji zakończony dwoma dniami safari politycznego, że tak to trochę lekceważąco ujmę. Robenneiland, wizyta w lokalnym biurze Afrykańskiego Kongresu Narodowego w Johannesburgu, wycieczka po dzielnicy slumsów. Zobaczymy mnóstwo miejsc, do których zwykły człowiek nie trafi albo nie odważy się pojechać.

– Muszę się wkrótce wybrać do jakiegoś anglojęzycznego kraju – westchnęła. – Już za długo nigdzie nie byłam.

Mówiła prawdę. To nie było dobre. Jeśli miała utrzymać zdolność komunikacji po agnielsku, musiała raz na jakiś czas pogadać w tym języku z kimś innym niż czterdziestolatkowie z Hemse. Tak samo jak nauczyciel wiedzy o społeczeństwie potrzebował politycznego safari.

– Pojedź ze mną do RPA – powiedział z szerokim uśmiechem Jonathan. – W Kapsztadzie mówią po angielsku.

Ninni też się uśmiechnęła.

Jonathan flirtował z nią, odkąd się poznali trzy lata temu. Musiała przyznać, że jej się to podobało, choć nie była nim zainteresowana inaczej niż jako przyjacielem i kolegą z pracy. Nigdy nie przekroczył granicy, nie wygłaszał żadnych propozycji ani komentarzy, które można by było źle zinterpretować.

– Możecie pojechać wszyscy – dodał, tym razem na wszelki wypadek. – Pozostali mogą się kąpać, gdy ty będziesz pracowała. Tam teraz jest lato.

– Nie, przy moich zarobkach mogę sobie pozwolić najwyżej na letni kurs w jakiejś dziurze na angielskiej prowincji.

– Jest mnóstwo stypendiów, o które można się ubiegać – powiedział tonem zachęty. – Zwłaszcza dla nauczycieli języków.

Wiedziała o tym i nawet sprawdzała, ale nie wysłała dotąd żadnego podania. Poczuła wyrzuty sumienia.

– Jonathan – oznajmiła – muszę przygotować następną lekcję.

– Ja też – odparł. – A siedzę i ględzę. Przepraszam.

Zaczął się przesuwać z krzesłem w stronę swojego miejsca.

– Nie musisz przepraszać, ale naprawdę nie mam wyjścia, jeśli to nie ma być najgorsza lekcja szwedzkiego w tym semestrze.

– Trudno mi to sobie wyobrazić. Oczarujesz ich już po wejściu do klasy.

– Na pewno – odparła z bardzo sceptyczną miną. – Bądź już cicho.

– Jestem. Cicho, cichuteńko – odparł i odwrócił się do niej plecami.

Ninni powstrzymała śmiech i sięgnęła po książki.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki