Spis treści

Popiół, igła, ołówek i zapałka

Walser o Walserze

Ruiny

Słabość może być siłą

Trochę z moich młodych lat

Owijanie w bawełnę

Minotaur

Zdania

Glosa

Kiedyś ktoś opowiadał

Szkic (III)

Coś na kształt opowieści

Moje wysiłki

Poważni ludzie nazywają mnie dzieckiem

Koniec świata

Łukasz Musiał Muzyka kameralna. Posłowie

Karta redakcyjna

Popiół, igła, ołówek i zapałka

Pewnego razu napisałem rozprawkę na temat popiołu, która przyniosła mi nieliche uznanie i w której wydobyłem na światło dzienne rozmaite kurioza, pośród nich konstatację, że siły oporu, będącej godną wzmianki, w popiele nie uświadczysz. Nieprzesadnie głęboko wnikając w tę kwestię, z pozoru tak błahą, można powiedzieć niejedno, co wcale błahe nie jest, na przykład: jeśli dmuchnąć w popiół, nie pozostanie z niego nic, co by się nie rozpierzchło – i to w okamgnieniu. Popiół to wcielona pokora, błahość i bezwartościowość, a co najpiękniejsze: sam przepełniony jest wiarą, że do niczego się nie nadaje. Czyż można być od popiołu słabszym, marniejszym, bardziej chwiejnym? O to z pewnością niełatwo. Czy istnieje rzecz uleglejsza od niego, cierpliwsza? Chyba nie. Popiół nie ma charakteru, zaś wszelkim gatunkom drewna bardziej jest obcy niż swawoli – smętek. Tam, gdzie jest popiół, w zasadzie nic nie ma. Postaw stopę na popiele, a ledwo poczujesz, żeś na czymkolwiek stanął. Tak, tak to właśnie jest i nie sądzę, iżbym robił błąd, ośmielając się wyrazić przekonanie, że trzeba tylko mieć oczy otwarte i patrząc dokoła, zwracać uwagę na rzeczy, które zasługują na to, by okazać im odrobinę tkliwości i troski.

Weźmy taką igłę, która – jak wiadomo – jest tyleż przydatna, ile ostra, i która nie znosi, gdy ją traktować grubiańsko, ponieważ, choć drobna, zdaje się głęboko świadoma swej wartości. Co się tyczy małego ołówka, godny jest on uwagi o tyle że – jak przecież wszyscy muszą doskonale wiedzieć – ostrzy się go i ostrzy, aż nie ma już nic do ostrzenia, po czym, bezużyteczny wskutek użytkowania tak nielitościwego, ląduje gdzieś na boku, i nikomu nawet na chwilę nie postanie w głowie myśl, by choćby słówkiem wyrazić uznanie czy wdzięczność za rozmaite usługi. Bratem ołówka jest ołówek niebieski. Oba te godne pożałowania ołówki kochają się, jak opowiadano już o tym gdzieniegdzie, miłością braterską, na całe życie związane ze sobą przyjaźnią czułą, zażyłą. To są już trzy, jak byśmy z pewnością ogólnie powiedzieli, przedmioty szczególnie intrygujące, osobliwe, które – tak jeden, jak i pozostałe – nadadzą się kiedyś być może, to jest przy odpowiedniej okazji, na jakiś elaborat.

A co czytelnik powie na zapałkę, osóbkę równie miłą, co drobną, śliczną tudzież zdumiewającą, która u boku licznych towarzyszek spoczywa w pudełku cierpliwie, układnie i grzecznie, i zdaje się tam oddawać marzeniom lub spać? Dopóki zapałka spoczywa w pudełku, niezaczepiana i nieużywana, nie ma bez wątpienia żadnej znaczącej wartości. Wyczekuje, by tak rzec, spraw, które dopiero mają nadejść. Lecz pewnego dnia wyciąga się ją, przyciska do draski, i tak długo pociera jej główkę, biedną, kochaną i dobrą, aż ta zajmuje się ogniem, a wtedy zapałka zapala się cała i płonie. To największe wydarzenie w życiu zapałki, której trzeba umrzeć w płomieniach właśnie wtedy, gdy wypełniając obowiązek miłości, osiąga cel swojego istnienia. Czyż to nie wzruszające? Zapałka musi nędznie spłonąć, musi zginąć marnie, i to wówczas, gdy okazuje najsłodszy pożytek, gdy budzi się z niemocy, próżniactwa, zbędności, gdy ukazuje swą wartość, gdy żarliwie oddaje się obowiązkom, powinności, służbie. Przeznaczenie, które ją cieszy, prowadzi ją do śmierci; dochodząc do jakiegoś znaczenia, zapałka umiera. Radość życia to równocześnie jej śmierć, a przebudzenie wyznacza jej koniec. Kochając i służąc, zapada się w sobie – martwa.

Walser o Walserze

Dostępne w wersji pełnej

Ruiny

Dostępne w wersji pełnej

Słabość może być siłą

Dostępne w wersji pełnej

Trochę z moich młodych lat

Dostępne w wersji pełnej

Owijanie w bawełnę

Dostępne w wersji pełnej

Minotaur

Dostępne w wersji pełnej

Zdania

Dostępne w wersji pełnej

Glosa

Dostępne w wersji pełnej

Kiedyś ktoś opowiadał

Dostępne w wersji pełnej

Szkic (III)

Dostępne w wersji pełnej

Coś na kształt opowieści

Dostępne w wersji pełnej

Moje wysiłki

Dostępne w wersji pełnej

Poważni ludzie nazywają mnie dzieckiem

Dostępne w wersji pełnej

Koniec świata

Dostępne w wersji pełnej

Łukasz Musiał
Muzyka kameralna. Posłowie

Dostępne w wersji pełnej

© Suhrkamp Verlag Frankfurt am Main 1978, 1985
All rights reserved by and controlled through Suhrkamp Verlag Berlin.
© for the Polish translation and afterword by Łukasz Musiał
© for the Polish edition by Officyna s.c.

Wydanie I, Łódź 2024

Redakcja: Maciej Libich
Korekta: Ida Świerkocka

Projekt okładki: Monika Rawska

Wydawnictwo Officyna s.c.
93-114 Łódź, ul. Przędzalniana 99
www.officyna.com.pl
officyna@officyna.com.pl

Adres korespondencyjny: skrytka pocztowa nr 15, 90-987 Łódź

ISBN 978-83-67948-02-9

Na zlecenie Woblink

woblink.com

plik przygotowała Katarzyna Ossowska